O segundo vínculo entre Oiticica e Houaiss está no interese da descrición do sistema fonético do portugués, especialmente do portugués de [E1]Brasil[/E1]. José Oiticica, despois de traballar para unha tese de concurso ao Colexio Pedro II sobre a lingua de Camões, presenta á Congregación, en 1916, a 1a serie dos seus Estudos de Fonoloxía que, incontestablemente, abre un novo camiño neste campo da descrición lingüística entre nós.
En liñas xerais, despois de que os estudos lingüísticos en [E2]Brasil[/E2] puideron beneficiarse da contribución máis moderna de Europa e América, trazanse cinco xeracións de representantes ben delineados das cales só trataremos das tres primeiras, porque na última delas entra a actividade e a produción de Antônio Houaiss, sobre quen queremos falar hoxe. Na primeira, entra, entre outros, M. Said Ali, João Ribeiro, Pacheco da Silva Júnior, Maximino Maciel.