query: Біртүрлі заттардың бірінші маусымы қай жылы?

text: «Оғаш дүниелер» (Stranger Things) — американдық ғылыми фантастикалық сериал, Netflix кабельді арнасына арнайы ағайынды Дафферлер түсірген. Бірінші сезонның барлық сегіз эпизоды 15 шілде 2016 жылы телеарнаның ресми сайтында жарияланды.

title: Оғаш дүниелер

text: 6 қараша 1983 жыл Индиана штатындағы ойдан шығарылған Хоукинс қаласында құпия жағдайларда 12 жасар Уилл Байерс із-түссіз жоғалып кетеді. Жоғалған баланың анасы, Джойс (Вайнона Райдер), баласын іздеп өзін қоярға жер таппайды. Ол полиция басшысы Хопперден (Дэвид Харбор) көмек сұрап, ол іздеу жұмыстарын бастайды. Іздеу жұмыстарын Уиллдың достары да бастайды, соның барысында орманда бір ерекше қабілеті бар қызды (Милли Бобби Браун) кездестіреді. Ол жоғалған достары туралы бірдеңе білетін болып шығады. Оқиға барысында Уиллдің жоғалғанына құпия ұйымының қатысы бар екені анықталды.

title: Оғаш дүниелер

text:
=== Басты құрам ===
* Вайнона Райдер — Джойс Байерс
* Дэвид Харбор — шериф Джим Хоппер
* Финн Вулфард — Майк Уиллер
* Милли Бобби Браун — Он бір (Оди)
* Гейтен Матараццо — Дастин Хендерсон
* Калеб Маклафлин — Лукас Синклер
* Наталия Дайер — Нэнси Уилер
* Чарли Хитон — Джонатан Байерс
* Кара Буоно — Карен Уилер
* Мэттью Модайн — доктор Мартин Бреннер

title: Оғаш дүниелер


query: Тынық мұхитындағы от сақинасы дегеніміз не?

text: Отты шеңбер (Ring of Fire) — жанартаулар жиі атқылайтын және жиі жер сілкінетін қауіпті аймақ. Бұл сақина Тынық мұхиты алабын қоршап тұрғандықтан, оны "Тынық мұхитының Отты шеңбері" немесе "Тынық мұхиттық белдеу" деп те атайды. Сақина Жаңа Зеландиядан басталып, Азияны жағалап Аляскаға жетіп, сосын Америка құрлығының оңтүстігіне дейін созылып барады. Отты шеңбердің тұрқы жүзікке, тағаға ұқсайды және 40 мың шақырымға дейін созылып жатыр. Бұл мұхит ойпатының, аралдар доғасы мен жанартаулы тау жоталарының және плиталардың үздіксіз тізбегімен байланысты.

title: Отты шеңбер

text: Тынық мұхитының айналасындағы жанартаулық белсенділік белдеуінің бар екені алғаш ХІХғ ортасында байқалды. "Олар (Жапон аралдары) Терра-дель-Фуегодан (Tierra del Fuego) Молуккаға (Moluccas) дейінгі Тынық мұхиты жағалауларын қоршап жатқан белсенді жанартаулар аймағына тән."

title: Отты шеңбер


query: Австралияның шығыс жағалауында қандай жоталар созылып жатыр?

text:
Үлкен Суайрық жотасы ("Great Dіvіdіng Range"), Шығыс Австралия таулары — Австралияның шығыс және оңтүстік-шығыс жағалауымен 4000 км-ге созылып жатқан тау жүйесі.
thumb|right|Аустралия шығыс жер бедерінде Үлкен Суайрық жотасы басым

Орташа биіктігі 1000 — 1500 м, ең биік жері 2230 м (Косцюшко тауы). Денудацияланған палеозой қатпарлығы орнында неоген-антропогенде пайда болған. Тау негізінен әктас, гранит, гнейс, жанартаулық тау жыныстарынан тұрады. Мұнай, газ, тас көмір, қоңыр көмір, қалайы, полиметалл, алтын, мыс, т.б. кен орындары бар. Шығыс беткейі тік жарлы, күшті тілімденген, батыс беткейі жатық, ылдилап төбелі тау алдына ұласады. Солт. бөлігі салыстырмалы түрде биік емес, ені 650 км-ге барады. Жағалық жоталар (биікт. 1000 м) мен жанартаулық үстірттер батысынан кең, ұзынша келген қазаншұңқырлармен бөлінген; оңтүстік бөлігі биік таулы. Нью-Ингленд, Хейстингс, Ливерпуль, Көгілдір таулар және Австралиялық Альпі жоталарына бөлінген. Беткейлерінен көптеген өзендер (ірілері — Муррей және Дарлинг) бастау алады. Ылғалды шығыс беткейін күзде жапырағын түсіретін, мәңгі жасыл және эвкалипті тропиктік ормандар жапқан. Құрғақ батыс беткейінде сирек орман, саванна және ксерофитті бұталар дамыған.

title: Үлкен Суайрық жотасы


query: Фирманың айналым капиталына инвестиция салуының басты себебі-бұл?

text: Оған ақшамен бағаланған материал, шикізат, отын, энергия т.б. қажетті заттар жатады. Ол сонымен қатар аяқталмаған өндірісті жалғастыру үшін, дайын өнім қорын жасау үшін де жұмсалады. Айналым қаражатының бір бөлігі өндіріс саласында, екінші бөлігі айналымға түседі. Күнделікті өндіріс жағдайында оның бір бөлігі материалдық заттар қорына айналса, тағы бір бөлігі банк есепшотында, кәсіпорын кассасында жинақталады. Құрылым барысына қарай айналым қаражаты кәсіпорынның меншікті қаржысы мен несие қаржысы (банктен уақытша қажетті өтеу үшін алған) болып бөлінеді. Айналым қаражаты кәсіпорынның пайдасы есебінен өсіп отырады. Оны пайдалануды жақсарту, айналымын жеделдету өндіріс тиімділігін арттырудың басты факторларының бірі.<br>Өндірістік қорлардың ауыспалы айналымының кез келген кезеңінде айналым қаражаты жетпей қалса онда өндірістің үздіксіз өнім шығаруы бұзылады. Қазақстанда 90-жылдары өнеркәсіп салаларына экономикалық шетелдік инвестициялардың мол тартылуы кәсіпорындардың айналым қаражаты тұрақтандыруға, игеруге жағдай жасады.

title: Айналым қаражаты

text: Айналым қаражаты — кәсіпорындар мен шаруашылық ұйымдарының өндіріс циклі барысында толық пайдаланылатын қаражатының бір бөлігі.

title: Айналым қаражаты


query: Ірі қара малдың аусыл ауруының белгілері қандай?

text: Аусыл - жылқыдан басқа түліктің барлығында кездесетін қатерлі індет түрі. Ол туралы көне жазба деректерде («Қорқыт ата» кітабында) айтылады. Аусыл болған малдың көзі жасаурап, аузынан сілекей ағады, күлдіреуіктер шығып, жұқа терілі жерге дейін өршіп, тутасып, іріңді суға айналады, от пен судан қалады. Екі- үш күннен кейін күлдіреген тілін салбыратып, сілекейін тоқтаусыз шұбырта бастайды, күйістен қалады.

title: Аусыл


query: Картада Кариб теңізі қай жерде орналасқан?

text:
Кариб теңізі, "Кариб теңізі" – Атлант мұхитындағы жартылай тұйық теңіз. Орталық және Оңтүстік Америка құрлықтары аралығында, Үлкен және Кіші Антиль аралдары арқылы Атлант мұхитынан бөлініп жатыр. *Аумағы 2777 мың км², ең терең жері 7491 м. Суының орташа көл. 6745,3 мың км3. Жағалауларының кейбір жерлері таулы, кейде ойпатты келген. Батысы және Антиль аралдары бөлігі маржан (коралл) рифтерімен шектелген.
* Ірі шығанақтары: Гондурас, Дарьен, Венесуэла;
* Ірі аралдары: Куба, Гаити, Ямайка, Пуэрто-Рико.
* Климаты тропиктік. Солтүстік бөлігінде теңіз дауылдары болып тұрады. Беткі ағысы шығыстан батысқа қарай бағытталған, жылд. 1 – 3 км/сағ, *Юкатан бұғазы маңында 6 км/сағ.
* Суының температурасы қыс айларында 25С, жазда 28С, тұзд. 36‰ шамасында.
* Теңізде балық аулау және маржан жинау кәсіпшілігі дамыған.
* Панама каналы арқылы Атлант және Тынық мұхиттарды байланыстыратын қысқа теңіз жолы қалыптасқан.
* Негізгі порттары: Маракайбо, Ла-Гуайра (Венесуэла), Картахена (Колумбия), Лимон (Коста-Рика), Колон (Панама), Санто-Доминго (Доминика Республикасы), Сантьяго-де-Куба (Куба).
* Теңіздің экономикалық және стратегиялық маңызы зор.

title: Кариб теңізі


query: Қырғи қабақ соғыс кезінде екі держава қандай болды?

text: 2-дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Гитлерге қарсы одақ ыдырап, КСРО мен АҚШ басшылары дүние жүзін қайта саяси бөліске салды. КСРО Шығыс және Орталық Еуропа елдеріне социолистік жүйені енгізді. Ал АҚШ бастаған Батыс Еуропа елдері “коммунистік ағымды” әлемге таратпауға, бұрынғы жүйені сақтап қалуға тырысты. АҚШ пен Батыс Еуропа елдері КСРО мен социолистік жүйеге қарсы тұру үшін НАТО соғыс блогіне бірікті. Ал КСРО бастаған социолистік елдер Варшава шартын құрды. Екі жақ та жанталаса қаруланып, ядролық, химиялық, биологиялық қарулар жасауға кірісті. Екі жүйенің бақталас-тығы қоғамның барлық салаларында (ғылымда, өндірісте, баспасөзде, өнерде, т.б.) жалғасып жатты. Ғылым мен техниканың соңғы жаңалықтары соғыс мақсатына бағытталды. Идеологиялық мақсатта әр түрлі радиостанциялар ашылды (“Америка дауысы”, “Азаттық”, т.б.). Екі саяси жүйе арасындағы текетірес нәтижесінде Кореяда, Вьетнамда, Ауғанстанда, Таяу Шығыс, Латын Америкасы және Африка елдерінде әскери қақтығыстар жиі болып тұрды. Нәтижесінде социолистік жүйе дағдарысқа ұшырап, 1985 ж. Кеңес Одағында басталған қайта құру саясатынан кейін социолистік елдер нарықтық қатынастарға көше бастады. 1991 жылы КСРО-ның тарауымен Қырғи Қабақ Соғыс аяқталды.

title: Қырғи қабақ соғысы


query: Олимпиядағы Зевс мүсіні қашан қирады?

text: Зевстің алтын мүсіні – кезінде Ежелгі Грекиядағы Олимп тауында Зевс құдайға орнатылған ескерткіш, “әлемнің жеті кереметінің” бірі. Б.з.б. 5 ғ-да өмір сүрген белгілі афиналық мүсінші Фидий сомдаған. Ежелгі гректер құдайлардың құдайы деп сенген Зевске арнап ақ мәрмәрдан зәулім сарай тұрғызған болатын. Фидий өзінің мүсінін осы сарай ішіне сомдаған. Тақта отырған құдай мүсінінің биіктігі 17 м болған, ол сарай төбесіне сәл-ақ тимей тұрған. Зевс отырған тақ түгелдей алтын және піл сүйегінен жасалған. Негізгі ағаштан істелген құдай мүсінінің беті, қолы, аяғы және ашық төсі өте нәзік зергерлікпен өңделген піл сүйегімен түгелдей қапталған. Мүсіннің белден төм. бөлігі гүлдермен, жұлдыздармен, әр түрлі хайуанаттар бейнесімен көркемделген алтын жамылғымен жабылған. Мүсінші Зевстің бір қолына ұстатқан жеңімпаздық құдайы Ника бейнесі де, екінші қолындағы қыран қонған тұғыр да алтын мен піл сүйегінен жасалған еді. Ал Зевстің басына таза алтыннан өрілген тәж кигізілген болатын. Ежелгі гректер ең үлкен бақытсыздық – Зевс құдайдың алтын мүсінін көрместен бұрын өліп кету деп есептеген. Сондықтан да ес білген әр адамға бұл бейнені көру арман болған. Б.з. 5 ғ-нда Зевс мүсінін Грекиядан Константинопольге (қазіргі Стамбұлға) көшірген. Мүсін сонда өртте қалып жо

title: Ежелгі Грекия


query: Бостандық мүсіні Нью-Йоркке қашан келді?

text: Француздар мүсінді, ал америкалықтар оның тұғырын жасауға келісті. Мүсінді Бартольди жасады, металл қаңқасын Г. Эйфель құрастырды, бет-бейнесіне мүсіншінің анасы Шарлотта Бартольди үлгі болды. 1884—1886 жылдарда мүсін дайын болды. Ескерткіш 1886 жылы 28 қазанда Нью-Йорктегі Бедлоу аралында ашылды. Мүсіннің биіктігі 46.5 м, тұғыры 46.94 м, жалпы салмағы 225 т. Әйел мүсінінің басына 7 шабағы бар тәж кигізілген, оң қолына алау көтерген, сол қолында заңдар кітабы бар, ол кітапта АҚШ-тың тәуелсіздік күні жазылған. 1903 жылы мыс табақша жапсырылды, онда Э. Лазарустың дастанынан үзінді берілген. Тәждегі шабақтар 7 теңіз бен 7 құрлыққа жарқырап төгілген сәулені білдіреді. Мүсін әуелде боялмаған еді, кейін мыстың қышқылдануы нәтижесінде ол жасыл түске енді. Мүсін тұғырының ішінде АҚШ-қа иммигранттардың келу тарихы және осы ескерткіштің құрылысы туралы мәліметтер беретін мұражай бар. Мүсін азаттықтың белгісі ретінде ұлттық ескерткішке айналған.

title: Бостандық ескерткіші

text: Бостандық ескерткіші (Statue of Liberty) — Солтүстік Америкадағы ағылшын иелігіндегі жерлердің азаттық күресіндегі Франциямен болған одақтастыққа ескерткіші ретінде Францияның АҚШ-қа тартқан сыйлығы.

title: Бостандық ескерткіші


query: Анд тауларындағы ең биік тау қандай?

text: Аконкагуа тауы (Aconcagua) — Оңтүстік Америкадағы Анд тауларының орталығындағы шың, әлемдегі ең биік батолит.

title: Аконкагуа

text: Шөгінді жыныстарды жауып жатқан андезиттен құралған. Сондықтан алғашқы кезде жанартау деп қате аталып жүрді.

title: Аконкагуа


query: Аптаның 7 күні қайдан келді?

text: Апта – 7 тәулікке тең уақыт аралығы. Ол алғаш рет Шығыста пайдаланылған. Б.з.б. 1 ғасырда Римде қолданылды, кейінірек бүкіл Еуропаға таралды. Аптаны пайдалану Сатурн, Күн, Ай, Марс, Юпитер, Шолпан, Меркурий сияқты 7 аспан денесінің сол кезде белгілі болуына байланысты пайда болды. Сонымен қатар кейбір елдерде 5 тәуліктік және 10 тәуліктік апталарда пайдаланылады.

title: Апта

text:
Апта күндерінің қысқаша айтылуы — дс және дсн, сс(сейс) және ссн, сс(сәрс) және ссн, бс және бсн, жм, сб, жс және жсн.
# Дүйсенбі
# Сейсенбі
# Сәрсенбі
# Бейсенбі
# Жұма
# Сенбі
# Жексенбі

title: Апта


query: Маастрихт келісімінің нәтижесі қандай болды?

text: Маастрихт келісімі - 1992 жылы Маастрихт қаласында (Нидерланд) бекітілген Еуропа Одағына мүше елдер арасындағы келісімшарт. Бұл келісімнің негізінде Еуропалық Одақ аясындағы интеграциялық ынтымақтастықтың басты мақсаттары айқындалды. Маастрихт келісіміне сәйкес, Еуропалық Қауымдастық Еуропалық Одақ аталатын болды.

title: Маастрихт келісімі


query: Жаңа фунт монета қашан пайда болды?

text: Бір фунт стерлинг - Ұлыбританиядағы заңды монеталық төлем түрі. Ол 1983 жылдың 21 сәуірден бастап қолданыста. Оның диаметрі 22,5 мм және биіктігі 3,15 мм және салмағы 9,5 грамм. Ол жезді-никельді материалдан жасалады.

title: Бір фунт стерлинг

text: Монетаның дизайнында Ұлыбританияның негізін құраушы бөліктері - Уэльс, Шотландия, Солтүстік Ирландия және Англия бейнеленген.

title: Бір фунт стерлинг


query: Тақтар ойынында Кит Харрингтон кімді ойнайды?

text: <big>Кристофер Кейтсби Харингтон немесе Хэрингтон</big> - британдық əртіс, 1986 жылы Вустешир қаласында туды. Оның актерлік шеберлігі драматург анасынан берілді. Алайда ол жас кезінде ол өзін əртіс боламын деп ойлаған да жоқ. Ол тілші боламын деп армандады. 1992-1998 жылдар арасында ол Саутфилд мектебінде оқыды. Мектеп бітргеннен кейін ол əртістерге арналған жоғары оқу орнына түсті. Онда ол көптеген көріністерге қатысып, актерлік шеберлігін дамытты. 2008 жылы оны бітірді. Кит Харингтонның ең басты рөлі - ол "Игра Престолов" телесериалындағы Джон Сноу рөлі. Осы телесериалдан кейін ол танымал жəне табысты жас əртіс болды.

title: Кит Харингтон


query: Францияның Марсель ұлттық әнұранын кім жазды?

text: Революция кезінде Руже де Лильдің 1760-1836 жылдарда революциялық әнұраны Марсель көтерілісшілерінің айтуымен Парижге дейін жетіп, кеңінен таралып кетті. Марсельеза деген атау осыдан қалған. Сол кезден бастап Марсельеза Франция халқының ұлттық гимні болып келді.

title: Марсельеза

text: Қазақстанда пролетарлық-интернационалдық әндердің үлгісі есебінде сөзін Сакен Сейфуллин жазған "Жас қазақ марсельезасын" жатқызуға болады. Бұл Марсельеза демонстрациялар мен митингілерде орыстың белгілі "Отречемся от старого мира" деген революциялық әннің мотивімен айтылып жүрген.

title: Марсельеза


query: 2-ші дүниежүзілік соғыс ресми түрде қай күні аяқталды?

text: Екінші дүниежүзілік соғыс (1 қыркүйек, 1939 жыл – 2 қыркүйек, 1945 жыл) — дүние жүзіне үстемдік жасау үшін Германия, Италия, Жапония тарапынан басталған соғыс. 1933 ж. нацистік диктатура орнағаннан кейін Германия дүние жүзіне үстемдік жүргізу жоспарын жүзеге асыруға кірісті. Оны Италия және Жапония үкіметтері қолдады.

title: Екінші дүниежүзілік соғыс

text:
 Испания
 Португалия
|командир1= Иосиф Сталин
 Уинстон Черчилль
 Франклин Рузвельт † → Гарри Трумэн
 Шарль де Голль
 Чан Кайши
|командир2= Адольф Гитлер †
Бенито Муссолини †
 Хирохито
|шығындар1=Соғыс шығындары:
16 000 000-нан астам
Бейбіт тұрғындардың шығындары:
45 000 000-нан астам
Барлық қаза тапқандар:
61 000 000-нан астам
|шығындар2=Соғыс шығындары:
8 000 000-нан астам
Бейбіт тұрғындардың шығындары:
4 000 000-нан астам
Барлық қаза тапқандар:
12 000 000-нан астам
|жалпы шығындар=55 000 000 — 70 000 000 қаза тапқан
|себеп=
• 1919 жылғы Версаль бейбітшілік келісімінің Германия үшін қиын шарттары
• Адольф Гитлердің национал социалистік идеялары мен саясаты
• Басқа мемлекеттердің саясаты
• Версаль-Вашингтон жүйесінің салдары
• Әлемдік экономикалық дағдарыс (Ұлы тоқырау)
|өзгерістер=
• Нацистік Германия мен Аустрияның аумағын КСРО, АҚШ, Ұлыбритания және Франция әскерлері басып алып, 4 оккупация аймағына бөлінді.
• Германияның шығыс аумақтарының едәуір бөлігі Польша мен Кеңес Одағына берілді.
• Шығыс және оңтүстік Еуропада жаңа коммунистік мемлекеттердің құрылуы
• Бұрын отарлық империялардың қол астында болған көптеген бұрынғы отарлардың тәуелсіздігін алу

title: Екінші дүниежүзілік соғыс


query: Олимпиада ойындарын қабылдаған алғашқы американдық қала қандай болды?

text: Олимпиада ойындарын 7 қала бірден көп рет қабылдады.Олар — Афина(1896 және 2004 жылғы жазғы Олимпиада), Париж(1900 және 1924 жылғы жазғы Олимпиада), Санкт-Мориц(1928 және 1948 жылғы қысқы Олимпиада), Лейк-Плэсид(1932 және 1980 жылғы қысқы Олимпиада), Лос-Анджелес(1932 және 1984 жылғы жазғы Олимпиада) және Инсбрук(1964 және 1976 жылғы қысқы Олимпиада).Лондон — Олимпиада ойындарын үш рет қабылдаған алғашқы қала(1908, 1948, 2012).Ал ең көп Олимпиада ойындарын өткізген ел — АҚШ - 8 рет.Франция 5 рет, Ұлыбритания, Жапония, Италия, Канада және Германия тиісінше 3 рет Олимпиада ойындарын қабылдады.

title: Олимпиада ойындарын қабылдаған қалалардың тізімі

text:
1896 жылы қазіргі заманғы Олимпиада ойындары басталғыннан бері 27 рет жазғы Олимпиада ойындары 22 әр алуан қалаларда және 21 рет қысқы Олимпиада ойындары 18 әр алуан қалаларда болып өтті.Және де үш рет жазғы және екі рет қысқы Олимпиада ойындары соғыстың кесірінен өткізілген жоқ, атап айтқанда: 1916 жылы Берлинде(жазғы), 1940 жылы Токио(жазғы) мен Саппорода(қысқы), және Лондонда(жызғы) мен Кортина д'Ампеццода(қысқы).
Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) таңдауы бойынша келешектегі Олимпиада ойындарын төрт қала:2014 жылы қысқы олмпиаданы Сочи, 2016 жылы жазғы Олимпиаданы Рио-де-Жанейро, 2018 жылы қысқы Олимпиаданы Пхенчхан және 2020 жылы жазғы Олимпиаданы Токио қабылдайды.

text: Олимпиада ойындары 28 рет Еуропада, 12 рет Солтүстік Америкада, 5 рет Азияда және 2 рет Океанияда өткізілген.2016 жылы Рио-де-Жанейро Оңтүстік Америкадағы Олимпиада ойындарын қабылдаған алғашқы қала болмақ.Ал қалған географиялық аймақтар(Африка құрлығы, Таяу Шығыс, Үндістан түбегі, Кариб теңізі және Оңтүстік-Шығыс Азия) бірде-бір рет Олимпиаданы қабылдап көрген жоқ.


query: HBO арнасында 'Тақтар ойыны' қашан басталды?

text: Сериал Дэвид Бениофф және Д. Б. Уайсстың басшылығымен HBO телеарнасы үшін түсіріледі. Телесериал түсірілімі бірнеше елдерде жүруде, солардың ішінде Солтүстік Ирландия, Мальта, Хорватия, Исландия және Марокко бар. АҚШ-та алғашқы маусымының тұсаукесері HBO арнасында 2011 жылы 17 сәуірде өтті; 2014 жылы барлық төрт маусымы көрсетілді.

title: Тақтар ойыны (телесериал)

text: Тақтар ойыны (Game of Thrones) — жазушы Джордж Мартиннің "Мұз бен от жыры" атты романдар желісі бойынша түсірілген фэнтези жанрындағы америкалық драмалық телесериал.

title: Тақтар ойыны (телесериал)

text:
"Тақтар ойынының" жүрісі ортағасырлық Еуропаны еске түсіретін ойдан шығарылған әлемде өрбиді, бірақ ол әлемде жыл мезгілдері бірнеше жылдарға созылады. Сериалда іс-әрекет ұзақ жаздың соңында басталады. Сериалда бір уақытта көп кейіпкер көрсетіледі және бір
-бірімен байланысты бірнеше сюжет желісі өрбиді. Олардың біреуі бірнеше беделді әулеттердің патшалық тағы үшін шайқасқа арналса, басқасы елдің солтүстігіндегі ескі Қорғанды күзететін жұтаң жолдастық, табиғаттан тыс күштерге қарсылық туралы, ал үшіншісі отанына оралу үшін шығыс елдерінде өзіне одақтас іздеп жүрген қуғындалған ханшайым Дейенерис Таргариен туралы. Сериалда қиял-ғажайып жаратылыстар да көрсетіледі: айдаһарлар және аруақтар. "Тақтар ойыны" үшін өте жаман және өте жақсы кейіпкерлердің болмауы, көптеген қаһармандар әртүрлі әрекеттер жасап, көрермен күтпеген сәтте өліп қалуы ғажап емес. Сериалда саясат, дін, азаматтық соғыс, әйелдердің қоғамдағы орны және қылмыс пен жаза тақырыптары қамтылған. Сериал үшін арнайы бірнеше жасанды тілдер жасалған, солардың ішінде дотраки тілі де бар.

title: Тақтар ойыны (телесериал)


query: Барлық уақытта әлем чемпионатында кім көп гол соқты?

text: Әлем чемпионаттарында ең көп гол соққан футболшы германиялық Мирослав Клозе. Оның еншісінде 16 гол бар. Екінші орындағы бразилиялық Роналдо 15 гол соқты.

title: Футболдан әлем чемпионатының сұрмергендері

text: Жекелеген чемпионаттарда ең көп гол соққан футболшы француз Жюст Фонтен. Ол 1958 жылы 13 рет қарсыластар қақпасын дәл көздеді.


query: Қозғалтқыштағы маховиктің қызметі қандай?

text:
Маховик- салмақты делегей
немесе тоғыны салмақты сақина;
бір қалыпты айналымды қамтамасыз етеді немесе механикалық энергияның жинаушысы.

title: Маховик

text:
Қозғауыштың маховигі - иінді біліктің айналуын бір
қалыпты және шекті нүктеден
өтуін қамтамасыз ететін салмақты
делегей.

title: Маховик


query: Гонореяны тудыратын бактериялар қайдан пайда болады?

text: СОЗ, гонорея (gonorrhoea) — жыныстық қатынас арқылы жұғатын жұқпалы ауру. Создың қоздырғышы — Neіsserіe тобына жататын гонококк. Оны 1879 ж. неміс дерматолог-венерологы А.Нейссер (1855 — 1916) аурудан алған іріңнен тапқан. Ересек адамдарға ауру жыныстық қатынас кезінде, ал балаларға дерт ата-анасынан (мыс., босану кезінде) жұғады. Кейде дерт науқас адаммен бір төсекте жатса, оның сүлгісін, ыдыс-аяғын пайдаланса да жұғуы мүмкін. Аурудың қоздырғышы тек жыныс мүшесінің шырышты қабығын ғана қабындырып қоймайды, сондай-ақ көздің (қ. Бленнорея), ауыздың, тік ішектің (проктит ауруы) шырышты қабығын зақымдайды. Аурудың инкубациялық кезеңі бір күннен 2 — 3 аптаға дейін созылуы мүмкін. Ауру еркектерде үрпіден, әйелдерде жатыр мойнынан басталады. Ер адам Соз ауруына шалдыққанда, гонококк ағзаға өткеннен кейін қабыну процесі жүреді. Науқастың денесі күйіп, қышына бастайды, кіші дәретке отырғанда ауырсынады. 1 — 2 күннен кейін несепке іріңді зат араласып, кіші дәретке отырғанда қуық қатты ашып ауырып, үрпі қызарып, ісінеді. Бұл кезде науқастың дене қызуы көтерілуі мүмкін, әлсіздік пайда болып, тамаққа зауқы соқпайды. Әйелдер Созға шалдыққанда, гонококк алдымен жатыр мойнының шырышты қабығын қабындырады.

title: Соз

text: Соз (Gonorrhoea) — ең зиянды жұқпалы жыныс ауруларының бірі, жіңішке деп те атайды.

title: Соз

text: Әйелдің соз ауруы жатырдың мойнын, несеп жолын зақымдайды, жатыр мойны қызарып, іседі. Одан көп ірің су ағады, кіші дәрет кезінде несеп жолы ашиды, бұл ірің нәжіс жолын қабындыруы да мүмкін. Соз ауруы әйелдерде көбінесе созылмалы түрде кездеседі. Сондықтан, олар өздерін сау санап, жыныс қатынасын тоқтатпайды да, ауруын басқаларға жұқтырады.

title: Соз


query: Гонконг ел ме, әлде қала ма?

text:
{{Мемлекет
 |Қазақша атауы = Арнайы Гонконг әкімшілік ауданы
 |Шынайы атауы = {{Қытай тілі|香港特別行政區|
香港特别行政区|
Xiānggǎng Tèbié Xíngzhèngqū}}
{{lang-en|Hong Kong Special Administrative Region}}
 |Септік =
 |Елтаңба = Hong Kong SAR Regional Emblem.svg
 |Байрақ =
 |Ұраны =
 |Әнұранның аты = Еріктілер маршы
 |Аудио =
| lat_dir = N
| lat_deg = 22
| lat_min = 25
| lat_sec = 0
| lon_dir = E
| lon_deg = 114
| lon_min = 10
| lon_sec = 0
| region = CN-91
| CoordScale = 250000
 |Картада = Hong Kong Location.png
 |карта тақырыбы =
 |Картада2 =
 |Үкімет түрі = Қытай арнайы әкімшілік орталығы
 |Құрылды = 25 қаңтар 1841 жыл: британ колониясы;

title: Гонконг

text:
----
29 тамыз 1842 жыл: Нанкинй келісімі;
25 желтоқсан 1941 жыл — 15 тамыз 1945 жыл: жапон оккупациясы;
1 шілде 1997 жыл: егенмендігін беру
 |Тәуелсіздік күні =
 |Тәуелсіздігін алды =
 |Тілдері = қытай тілі, ағылшын тілі
 |Мемлекеттік діні =
 |Астанасы = жоқ
 |Ірі қаласы = Гонконг
 |Басшы қызметі = Әкімшілік басшысы
 |Басшылары = Кэрри Лам
 |Жер аумағы = 1106,4
 |Жер аумағы бойынша орны = 182-ші
 |Судың үлесі = 4,6
 |Этнохороним =
 |Жұрты = 7 404 207
 |Халық саны бойынша орны = 104-ші
 |Сарап жылы = 2019
 |Санақ бойынша халық саны =
 |Санақ жылы =
 |Халық тығыздығы = 6732,56
 |Тығыздық бойынша орны =
 |ЖІӨ = 254,2 млрд
 |ЖІӨ сараптаған жылы = 2006
 |ЖІӨ бойынша орны = 40-шы
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ = 38 127
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша орны =
 |ЖІӨ (АҚТ) =
 |ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы =
 |ЖІӨ (АҚТ) орны =
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) =
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) орны =
 |ЖІӨ (номинал) =
 |ЖІӨ (номинал) сараптаған жылы =
 |ЖІӨ (номинал) бойынша орны =
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) =
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) орны =
 |АДИ = 0,933
 |АДИ жылдық есебі = 2018
 |АДИ бойынша орны = 7-ші
 |АДИ деңгейі = өте жоғары
 |Әуе компаниясы =

title: Гонконг


query: 4. линзалардағы хроматикалық аберрация мыналарға байланысты пайда болады?

text: Хроматтық аберрация (хроматическая аберрация) — жарық сәулелері толқындарының ұзындығына байланысты, олардың линза арқылы өткеннен кейінгі әртүрлі ара қашықтықта жинақталуы нәтижесінде көріністің микроскоптағы ауытқу құбылысы. Нәтижесінде микроскоп алаңшасындағы көріністің шеткі жақтары боялып, көріністің өзі анық көрінбейді. Тірі материяны бірінші болып микроскоп арқылы зерттеген ағылшынның өнертапқыш ғалымы физик және математик Роберт Тук (1635-1703 ж.ж.) 1665 жылы өзі жасаған микроскоппен өсімдік қабығының ұлпасын зерттеп, оның жасушалардан тұратындығын көргенмен, осыдан кейінгі 100 жылдан астам уақыт ішінде жануарлар мен өсімдік жасушаларының құрылыс заңдылықтарын толық зерттеуге микроскоптардың сапа жағынан құрылымдық жеткіліксіздігі, яғни микроскоптардағы сфералық және хроматтық аберрациялар (ауытқулар) мүмкіндік бермеді. Тек, XVIII ғасырдың аяғы мен XIX гасырдың басында ғана ахроматтық линзаларға негізделген микроскоптардың жасалынуына байланысты, жануарлар мен өсімдіктер организмдерін микроскоппен жоғары деңгейде зерттеуге мүмкіндік туды. Бірінші ахроматтық микроскоптар Ресей мен Голландияда жасалынды. Ресейде М.В. Ломоносовтың басшылығымен Петербург қаласында бірінші оптикалық шеберхана ашылды.

title: Хроматтық аберрация


query: Жыл адамы уақыты қашан басталды?

text: Жыл адамы (немесе Жыл тұлғасы; Person of the Year) — Америка Құрама Штаттарының әйгілі Time аттты журналы дәстүрлі түрде жыл сайын желтоқсан айында шығатын соңғы басылымда жарияланатын номинация. «Жыл адамы» номинациясы 1927 жылдан бастап беріледі. Бұл номинацияға алғаш ие болған тұлға — ұшқыш Чарльз Линдберг, ол жалғыз өзі Атлант мұхитын ұшып өткен.

title: Жыл адамы (Time)

text: Екі мәрте Жыл адамы атағын алғандардың саны — 15 (хронологиялық ретпен): Франклин Рузвельт, Иосиф Сталин, Джордж Маршалл, Гарри Трумэн, Уинстон Черчилль, Дуайт Эйзенхауэр, Линдон Джонсон, Ричард Никсон, Рональд Рейган, Дэн Сяопин, Михаил Горбачёв, Билл Клинтон, Америкалық сарбаз (абстрактты ұғым), Джордж Буш-кіші, Барак Обама.

title: Жыл адамы (Time)


query: Барлық Ұлы көлдер қайда орналасқан?

text:
Ұлы көлдер (Great Lakes) — Солтүстік Американың шығысындағы Әулие Лаврентий өзені алабындағы ірі көлдер тобы. Жоғарғы көл, Гурон, Мичиган, Эри, Онтарио көлдері кіреді. Ауданы 245,2 мың км², алабының аумағы 768 мың км², суының көл. 22,7 мың км³. Батыс жарты шардағы тұщы судың ең көп жиналған жері. Көпшілігінің тереңдігі 200 м-ден астам, тек Эри көлінің тереңдігі 64 м. Көлдер төрттік кезеңнің мұздықтары өңдеген тектоник. қазаншұңқырда орналасқан. Бойында Ниагара су құламасы бар Ниагара өз. Эри және Онтарио көлдерін жалғастырады. Желтоқсаннан сәуірге дейін Ұлы көлдердің жағалау бөлігі қатады.
Ірі порттары:
* Дулут,
* Милуоки,
* Чикаго,
* Толидо,
* Кливленд,
* Эри,
* Буффало (АҚШ),
* Порт-Артур,
* Форт-Уильям,
* Торонто (Канада).

title: Ұлы көлдер


query: Риодағы мүсін қалай аталады?

text: Құтқарушы Иса Мәсіх мүсіні (Cristo Redentor) Рио-де-Жанейро қаласындағы Корковаду тауында орналасқан Иса Мәсіхтің танымал мүсіні.

title: Құтқарушы Иса Мәсіх мүсіні

text: Mүсінінің өлшемдері: биіктігі — 38 метр, сонымен қатар іргетасы — 8 м; салмағы — 1145 тонн; қолдардың құлашы — 30 метр.

title: Құтқарушы Иса Мәсіх мүсіні

text: Стеаниттен (сабын тастан) және бетоннан құйылған. 1921 жылы Бразилияның тәуелсіздігінің жүз жылдығына арнап, инженер Эктор Силва да Коста жасаған.

title: Құтқарушы Иса Мәсіх мүсіні


query: Биурет сынағы бар-жоғын тексеру үшін қолданылады?

text: Биурет реакциясы — белокты анықтау үшін жасалатын түсті реакция. Нәруыздің ерітіндісіне күйдіргіш натрий қосып, оған тағы да 1—2 тамшы тотияйын суын тамызғанда, Биурет реакциясынан күлгін түс пайда болады.

title: Биурет реакциясы


query: Жапонияда алғашқы самурайлар қашан пайда болды?

text: Алғаш самурайлық жүйе 1100 жылдары пайда болды. 1192 жылдары Жапонияны билеген шогун Миномото Еримото самурайлықты қалыпты жүйеге түсірді. Шогун – бас министр, әрі мемлекеттің әскери басшысы және императордың кеңесшісі қызметін атқарды. Миномото кезінде император мемлекеттің рухани әкесі есептелініп, ролі төмендеді.Былайша айтқанда, император дін мен салт-дәстүрдің орындалуын қадағалаушы ретінде ғана қалды. Барлық билік сегун мен самурайлардың қолына шоғырланды. 1335-1572 жылдары 240 жыл бойы мемлекеттік билік сегундар әулеті Ашикага отбасында болды.

title: Самурай

text: Самурай (侍, бу́ши 武士) — феодалды Жапониядағы — зайырлы ірі және кішігірім феодалдар; «Самурай» және «буши» сөздері бір-біріне мағынасы жағынан ұқсас болғанымен «буши» (жауынгер) — мазмұны жағынан барыншы жақын, бірақ самурайға тиесілі емес. Әдетте самурай сөзін әскери қызмет, ортағасырдағы рыцарлықпен ұқсастырады, дегенмен бұл орынды салыстырма емес.

title: Самурай

text: «Самурай» сөзі "saberu" етістігінен шығады, тура аудармасында «қызмет ету, қолдау» деген мағына береді, яғни жапон императоры мен жапон халқына қалтқысыз қызмет ету; Самурайлар — тек әскери жауынгер ғана емес. Олар өз қожайындарына оққағар ретінде қызмет етумен қатар күнделікті шаруаларына да араласып отырған. Самурайлық атадан балаға қалып отырды. Барлық самурайлардың жер иеліктері және оған қызмет ететін шаруа отбасылары болды. Самурай тек әскери жаттығуларды жетілдірумен ғана айналысты. Шаруалар олардың егінін екті, малын бақты, үйін салды. Ал самурай өз кезегінде шаруаны қорғады.

title: Самурай


query: Викингтер кім болды және олар не істеді?

text: Викингтер - норвегтердің, даттар мен шведтердің бабалары. "Викинг" сөзі тура мағынасында "қойнаудан шыққан адам" деп аударылады. Қойнаулар мен шығанақтарда жасырынып жүретін теңіз қарақшыларын осылай атаған. Викингтердің сүйікті істері екеу еді - соғысу және той тойлау. Олар кемемен саяхатқа шығып, жағалаудағы өңірлерге шабуыл жасайытн болған. Жаңа жерлерді басып алып, тұрғындарын өздеріне бағынышты етіп, олардан тұрақты түрде алым - салық алып тұрған.

title: Викингтер


query: Гоби шөлі картада қайда орналасқан?

text: Гоби (Говь; 戈壁) — Моңғолияның оңтүстік-шығысында және оған іргелес Қытай жерінде жатқан шөлейтті және шөлді аймақ, Азиядағы ең ірі шөл, аумағы 2 млн. км²-ге жуық. Шөл 900 – 1200 м-лік таулы үстірттер мен көтеріңкі жазықтардан тұрады. Климаты тым континенттік, қысы суық, құрғақ, жазы ыстық, қуаң. Қаңтар айының орташа жылдық температурасы –26 – 28°С, кейбір күндері –47 – 50°С-қа дейін төмендейді. Шілденің орташа жылдық температурасы 26 – 28°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 50 – 200 мм аралығында. Ылғалдың басым көпшілігі жазда түседі. Аймақта тұрақты өзен арналары жоқ, сондықтан жер асты суларының маңызы зор. Тау етегінен ағып шығатын бастаулардан шағын шұраттар (оазистер) түзіледі. Олардың ең жиі шоғырланған жері Хангай тауы мен Гоби Алтайы аралығындағы «Өзендер аңғары». Құмды жерлерде сексеуіл, қараған, жүзгін, ал құрғақ өзен арналары бойында шағын тоғайлар өседі. Жануарлар дүниесінде тұяқтылар мен кемірушілер басым. Бөкеннің бірнеше түрі, Пржевальский жылқысы, жабайы түйе мен есек кездеседі. Гоби тұрғындары әр түрлі моңғол тайпаларынан құралған, негізінен мал өсірумен айналысады.

title: Гоби


query: 750 жылдан кейін Аббасидтер халифатының астанасы болды?

text: Халифа әл-Мансур халифаттың астанасын әл-Куфадан Тигр өзенінің бойында жаңадан салынған Бағдатқа көшірді. 836-892 жылдар аралығында халифаттың астанасы Самарра қаласында болды.

title: Аббасилер халифаты

text: Аббасилер халифаты (الدولة العباسية) — Аббасилер әулеті билігінің астында 750-945 және 1194-1258 жылдар аралығында өмір сүрген феодалдық теократиялық мемлекет.

title: Аббасилер халифаты


query: Луи Армстронг джаздың әкесі болып саналады, өйткені?

text: Армстронг ерте жасынан бастап далалық вокалды ансабльде ән айта бастады, барабанда ойнап бірнеше жыл ішінде есті қабілетін жақсы дамытып алды. Алғаш музыкалық білімін 1913 жылы түсті балаларға арналған «Уэйф’с Хоум» түзету лагерь-интернатта алды, ол лагерьге жаңа жылда пистолеттен атқаны үшін түседі (ол пистолетті анасының клиенті бір полисменнен ұрлап алады). Ол жерде тез арада үрмелі оркестрге қосылып, тамбурин, альтгорнде, корнетте ойнауды үйренеді. Оркестр сол уақытқа дәстүрлі репертуар ойнаған - марш, полька және танымал өлендер. Лагерьден шыққанда музыкант болуға бекінеді. Босанын, ол клубтарға барып жалға алған инструменттермен жергілікті оркестрлерде ойнай бастайды. Сол кездегі қаланың үздік корнетте ойнайтын музыкант болып саналған Кинг Оливер Луиді өз қарамағына алады, Армстронг оны өзінің нағыз ұстазы деп санаған. 1918 жылы Оливер Чикагоға кетіп, Армстронг беделді тромбоншы Кид Ори ансамбліне кіреді. Пол Домингес, Затти Синглтон, Альберт Николз, Барни Бигард және Луис Рассел секілді музыканттар ойнаған Оскар «Әке» Селестинның «Tuxedo Brass Band» ансамблінде ауық-ауық өнер көрсете бастайды.

title: Луи Армстронг

text:
Луи (креолдық әдет бойынша осылай аталған), Жаңа Орлеанның ең кедей негрлік ауданда туған. Бейберекет жанұяда өскен (шешесі - кір жуушы, әкесі - күндеп істейтін жұмысшы). Бала әлі кішкентай болғанда әкесі жанұясын тастап кетті. Шешесі жезөкше болып, бала мен кіші қарындасы Беатрис құлшылық күндерін есте сақтаған, апасы Джозефина қол астына өтті. Біраз уақыттан кейін анасы Мэйэнн Луиді қайтарып алды, бірақ ешқашан балаға дұрыс назар аудармаған. 7 жасқа толғанда Армстронг Карнофски еврейлер жанұясымен өмір сүре бастайды., недавно иммигрировавших в Америку из Литвы и пожалевших беспризорного мальчика. Олар Сторивил деген бар, клубтарға, би залдарымен, жезөкшелер үйімен таңымал ауданда тұрған.
Армстронг кішкентайынан бастап көмір тасып, газет сатып жұмыс істеген.

title: Луи Армстронг


query: Венециядағы Риалто көпірі қашан салынды?

text:
==Тарихы==
ХVІ ғасырда, 1181 жылы салынған. Бірақ, ол кезде тек "Гранд каналының" арғы бетіне өту үшін ғана пайдаланылған. 1551 жылы басшылар көпірді үлкен етіп салуды жөн көреді. Адамзат тарихында мәртебеге ие Микеланджело, Палладио секілді архитекторлар өз жобаларын ұсынады, ақырында бұл мәртебе Антоние да Понтеге бұйырады. Көптеген архитекторлардың осы жобамен жасалған көпірдің шыдамды болатындығына күмәнмен қараған, алайда көпір осы күнге дейін аман-сау тұр. Жаңа көпірлер салынбайынша Риальто көпірі Венецияның екі шетін жалғастырған жалғыз көпір болатын..

title: Риальто көпірі

text: Риальто көпірі (Ponte di Rialto) - Италияның Венеция қаласында орналасқан.

title: Риальто көпірі


query: Гавайи Тынық мұхитында қайда орналасқан?

text: Гавайи (Hawaii, ; гав. Hawaiʻi, ) — АҚШ штаты. Тынық мұхитының бел ортасында, АҚШ құрлықтық бөлігінен 3700 қашықтықта, Гавайи аралдарында орналасқан. Штаттық статуспен федерацияға 1959 жылдың 21 тамызында енді, сөйтіп АҚШ-тың 50-штаты болды.

title: Гавайи

text: 2017 жылдың санағы бойынша халық саны 1 427 538 адам. Қала тұрғындары 70% құрайды. Ресми тіл – ағылшын. Одан бөлек жапон тілі де қолданылады. Тұрмыста жергілікті халықтың гавайи тілі де қолданылады.

title: Гавайи

text: Штаттың астанасы – Гонолулу. Басқа да ірі қалалары – Хило, Каилуа-Кона, Канеохе. Экономикалық тұрғыдан Оаху аралы мейлінше дамыған.

title: Гавайи


query: Галофилдерге жоғары концентрациялы орта қажет пе?

text: Тұз сүйгіш микроағзалары тұзды суаттарда және тұзды топырақты жер қыртысында мекендейді. Цитоплазмалық мембрананың толық құрыдымы және ферментті жүйенің біріккен функциясын қолдау үшін жоғары концентратты NaCl керек. Na+ иондары жасуша қабырғасының сіреспе қасиетін анықтайды.

title: Тұз сүйгіштер

text: Осы топтарға материк ішіндегі суаттар, тұздылығы 24-тен 100-ге дейін жетеді, сол сияқты 300%. Мысалы кейбір бұрғылым. "Artemia solina" шаяндылар, маса, балаңқұрты т.б. Тұз сүйгіштердін өсімдігі cop және сораң жерлерде өседі, сондықтан тұз сүйгіштер микроорганизмі өте жоғары концентрациялы NaCl, (32%) өседі. Экстремалды тұз сүйгіштер 15-32% NaCl бар ортада дамиды. орташа тұз сүйгіштер 5-тен- 20% NaCl мекенін ұнатады. Әлсіз тұз сүйгіштер микроағзасы 5-тен- 20% NaCl бар ортада жақсы өседі. Экстремальды тұз сүйгіштер әдетте қызыл-күлгін бояумен боялған, (коротиноидты тузетеді).

title: Тұз сүйгіштер


query: Айдың ұзақтығы қайдан келді деп ойлайсыз?

text: Сидерлік ай, жұлдыздық ай — Айдың аспан сферасындағы белгілі бір нүктесіне қайтып оралуына кететін уақыт аралығы. Ай қозғалысының бір қалыпты болмауы салдарынан (яғни Кеплер заңдары бойынша) Сидерлік айдың ұзақтығы тұрақты емес және ол бірнеше сағатқа өзгеруі мүмкін. Сидерлік айдың орташа мәні 27,321661 орташа күн тәулігін құрайды, ол Айдың Жерді толық бір айналып шығу уақытына тең.

title: Ай (уақыт аралығы)


query: Испаниядағы әйгілі күріш тағамы қандай?

text: Паэлья (Paella) — зейтүн майы қосылып, күріштен жасалатын классикалық испандық (Валенсия өңірі) ұлттық тағам. Сонымен қатар, теңіз өнімдері, көкөніс, тауық еті қосылуы мүмкін. Атауы латын сөзі "patella"-дан (табақ) бастау алады.

title: Паэлья

text: Ақ ірі үрме бұршақты жуып, сонан соң суық қайнаған су құйып, 12 сағат бойы бұқтырылады. Содан кейін сол суында қайнатылады. Тауық пен қоян етін жақсылап жуылып, кесектерге туралады. Жасыл үрме бұршақты жуып, жуылған қызанақты суға бұқтырып, қабығын тазалап, кесектере бөледі.

title: Паэлья

text: Күнбағыс майын үлкен табада қыздырып, тауық кесектерін екі жағынан қуырады. Сол табаға қоянның етін салып, оны да екі жағынан қуырады. Бұршаққынды үрме бұршақ қосып, 2-3 минут бойы қуырады. Содан кейін пісірілген үрме бұршақты және кесілген қызанақты қосу керек.

title: Паэлья


query: Алғашқы 'Рик пен Морти' қашан шықты?

text: «Рик және Морти» (Rick and Morty) — американдық комедиялық ғылыми-фантастикалық анимациялық сериал. Серияның премьерасы 2013 жылы желтоқсанда өтті; екінші маусым 2015-да шықты. 2017 жылдың 1 қазанында үшінші маусым аяқталды және 2018 жылдың мамыр айында тағы 70 эпизод шығару жарияланды. 2018 жылдың мамыр айында төртінші маусымның шығу күні жарияланды.

title: Рик және Морти

text: Телехикая Рик Санчестің және оның наивный, күрделі және сенімсіз немересі Мортидің зұлымдықтарына арналған; сериалдың авторы Ройланд екі кейіпкерді де айтады. "Артқа болашаққа" Фильмдер сериясына бұзақылық анимациялық пародиядан өскен Сериал өте жоғары сын пікіріне ие болды, оның бірегейлігін, креативтілігін және әзіл сезімін ерекше атап өтті.

title: Рик және Морти

text: * Рик Санчез (дыбыстаған Джастин Ройланд) (Rick Sanchez) — екі басты кейіпкердің бірі, гениальді және ішімдіктен бас тарта алмайтын қарт ғалым. Скептик, ессіз, қарғысшыл, өзімшіл, бірақ әзіл сезімі бар адам. Өз даналығына байланысты бүкіл әлемде көптеген жаулары бар. Жақында қызына Смиттер отбасына көшіп, содан бері барлық саяхатқа немересі Мортимен аттанады.

title: Рик және Морти


query: Мильдегі қашықтық қандай?

text: Құрлықтағы (уставтық) 1 Миля = 1,609344 км (бұл АҚШ - та да қолданылады).

title: Миля

text: Миля (mіle, mіlіa passum – мың римдік қос қадам) – бірліктердің метрлік жүйесіне енбейтін кең таралған ұзындық бірлігі. Ол негізінен теңіз ісінде қолданылады.

title: Миля


query: Бостандық мүсіні кімге арналған?

text: Бостандық ескерткіші (Statue of Liberty) — Солтүстік Америкадағы ағылшын иелігіндегі жерлердің азаттық күресіндегі Франциямен болған одақтастыққа ескерткіші ретінде Францияның АҚШ-қа тартқан сыйлығы.

title: Бостандық ескерткіші

text: Алып мүсінді жасау туралы ойды француз мүсіншісі Ф.А. Бартольди ұсынған. 1871 жылы Нью-Йоркке сапарында Бартольди кеме қалаға жақындаған кезде Белдоу аралындағы жұлдыз сипатты бекіністі көріп, болашақ мүсін ескі бекініс үстінде алау көтерген әйел бейнесі болады және ол «Әлемді сәулелендірген Азаттық» деп аталуға тиіс деген ойға келген.

title: Бостандық ескерткіші


query: Өрмекші өз торын қайдан шығарады?

text: Өрмекшінің торы — салмақты көтеретін жіп-жіңішке жіптерден және осы жіптердің үстінен жүргізілген спираль тәріздес жабысқақ, ұстап алатын жіпшелерден және тордың жіптерін бір-біріне біріктіретін байланыс жіптерінен құралады. Кейбір буынаяқтылардың өрмек безі түзетін зат. Өрмек негізінен суда ерімейтін альбуминдердің, "ɑ-аланин", глютамин қышқылының күрделі қосылыстарынан құралған протеид-фиброиннен тұрады. Өрмек жібек құрты жібіне ұқсас, ауада тез қатады, серпімді және жабысқақ келеді. Өрмектің алғашқы арқаулары жуанырақ, құрғақ, ал қорегін ұстайтын жеріндегі жіпшелері жіңішке, әрі жабысқақ келеді және ол ұзақ уақыт бойы кеппейді. Өрмекті өрмекшелердің кейбір түрі жемін ұстауға, тор құруға, жауынан жасырынатын баспана жасауға, жемін шырмауға, жұмыртқасына піллә жасауға қолданады.Бір тор құрау үшін, өрмекшінің денесінде тігін фабрикасы сияқты жұмыс атқаратын тарақтардың, химиялық элементтерді өңдейтін лабараторияның және басқа да көптеген өндіруші ағзаның болуы қажетті.

title: Өрмекшінің торы

text: Барлық өрмекшінің денесінде, өте күшті қорыту секрециясын өндіретін мүшелер, ең сезімтал тербелістерді сезетін сезім мүшелері, у инъекциясын жасайтын мықты қысқыштар бар. Өрмекшілер, торларындағы тербелістерге қарсы өте сезгіш болып келеді. Өрмекшінің артқы екі аяғының міндеті – өндіріліп шығарылған жіпшелерді өру. Бұл аяқтарында жіпшелерді өруге қажетті ерекше тарақтары болады. Өрілетін жердің үсті жүздеген өру түтіктерімен жабылған. Осы түтіктердің көмегімен қарнындағы жібек бездерінен бөлінген сұйық жібек, дененің сыртына шығарылады да, жіпшелер күйінде өріледі.

title: Өрмекшінің торы

text: Өрмекшілер торларын, ауламақшы болған жәндігінің көлеміне қарай өреді. Өрмекшілер өздері үшін өте қадірлі болған торларын әдетте таса жерлерде құрады. Мұның себебі – жануарлар немесе табиғат құбылысы тарапынан тордың бұзылуының алдын алу.

title: Өрмекшінің торы


query: Темір адам туралы алғашқы фильм қашан шықты?

text: Темір адам (Iron Man) — Marvel компаниясының комикстері бойынша бір аттас кейіпкердің оқиғасы жайлы 2008 жылы шыққан ғылыми фантастикалық атыс-шабыс фильмі. Фильм Джон Фавроның басшылығымен Marvel Studios кинокомпаниясында түсірілді, ал басты кейіпкер — Тони Старкты, өнеркәсіппен айналысушы және тұтқыннан қашу үшін экзоскелетті жасап шыққан данышпан өнертапқыш, миллиардер, кейіннен Темір адам атымен танылған суперқаһарманды Кіші Роберт Дауни сомдады. Сонымен қатар картинада Гвинет Пэлтроу, Терренс Ховард, Джефф Бриджес, Лесли Бибб, Шон Тоуб, Фаран Таир, Кларк Грегг, Пол Беттани және Тим Гини ойнады.

title: Темір адам (фильм)

text: Фильмді көпшілік жақсы ықыласпен қабылдады, әсіресе Роберт Даунидің актерлік жұмысын мақтады. Америка фильм институты «Темір адамды» 2008 жылдың үздік он фильмдер қатарына енгізді. 2010 және 2013 жылдары картинаның екі сиквелі шықты. «Темір адам» Marvel Studios жасаған киноәлемнің бастамасын ашты.

title: Темір адам (фильм)

text: Фильмді 1990-шы жылдары Universal Studios, 20th Century Fox және New Line Cinema компаниялары дамытып жатты, ал 2006 жылы Marvel Studios түсіру құқығын алады. Бұл Marvel үшін толықтай қаржылай дербес жоба болды. Түсірілім басшысы ретінде Фавро бірінші кезекте фильмді Калифорнияда түсірілетін болып шешті, оған себеп көптеген суперқаһармандар жайлы кинолар Нью-Йоркте түсірілетін еді. Түсірілім барысында актерлер диалогтарын өз бетімен өзгертуге рұқсат берілді, себебі киноның сюжетіне қатты мән берілді. Стэнли Уинстон жасап шығарған резина және металл броньдарды басты кейіпкерді жасау үшін компьютерлік графикпен толықтырылды.

title: Темір адам (фильм)


query: Хоббит пен 'сақиналар Әміршісін' кім жазды?

text: Джон Рональд Руэл Толкин(John Ronald Reuel Tolkien; 3 қаңтар 1892 жыл, Блумфонтейн, Қызғылт сары Республика — 2 қыркүйек 1973 жыл.Борнмут, Англия) — ағылшын жазушы, лингвист, филолог, Оксфорд университетінің профессоры. «Сақиналар әміршісі», «Хоббит немесе барып, қайту», «Сильмариллион» секілді туындылардың атворы.

title: Джон Роналд Руэл Толкин

text: Толкинің өлімінен кейін, баласы Кристофер, әкесінің артынан қалған естелік, жзбаларына негізделе отырып, бірнеше туындыларды жарыққа шығарды, соның ішінде «Сильмариллион» да бар. Бұл кітап, «Хоббит» және «Сақиналар Әміршісі» -үшеуі бірігіп, ойдан шығарылған Арда және оның бөлігі Жерорта жайлы ертегілердің, өлеңдердің, оқиғалардың, жасанды, ойлап табылған тілдердің және де әдеби эсселердің жиынтығы болып табылады. 1951—1955 жылдары, Толкин бұл жиынтықтың көп бөлігін белгілеу үшін «легендариум» (ағл. "Legendarium") сөзін қолданды. Көптеген авторлар Толкинге дейін фэнтези жанрында шығармалар жазған, бірақ та өте үлкен танымалдылығының, жанрға тигізген ықпалының арқасында көпшілігі Толкинді заманауи фэнтези атасы деп санайды.

title: Джон Роналд Руэл Толкин


query: Дүниежүзілік мұхиттың шамамен тұздылығы?

text:
Теңіз суы, мұхит суы - мұхит пен теңіздегі натрий, кальций және магний сульфаттары басым әр түрлі тұздардың ерітіңділерінен тұратын сулар. Теңіз суының 96,5%-ын су, 3,5%-ын тұздар құрайды. Теңіз суында еріген тұздардың 85%-ы натрий хлориді (ас тұзы), едәуір бөлігі магний хлориді, магний және кальций сульфаты, натрий бромиді болады. Еріген тұздардың концентрациясы немесе тұздылығы (әдетте, промиллемен %о өлшенеді) 50° о.е. беткі суларда 33,99%о-ге дейін, 5° с.е. 35,79%0-ге дейін болады. Теңіз суының тығыздығы температура мен тұздылығына байланысты өзгереді. Тұщы және тұзды суларға қарағанда Теңіз суы ең үлкен тығыздық температурасында (-1,9°С) қатады. Теңіз суынан натрий, магний хлоридтері, бром және т.б. алынады.

Теңіз суы — мұхиттар мен теңіздердің суы; мұның ішінде ерітінді түрінде кездесетін көптеген тұздар бар. Мұхиттар үшін тұздардың мелшері орташа есеппен 35‰, ал ішкі тұйық теңіздерде, олардың мелшері, оған құятын өзендердің суының молдығына қарай және теңіз орналасқан белдеуге байланысты ауытқып тұрады. Мысалы, Жерорта теңізінің тұздылығы 39‰-ге дейін жететін болса, Балтық теңізінікі орташа есеппен 5‰, Қара теңіздікі — 18‰.

title: Теңіз суы

text:
==Тұщыландыру==
Теңіз суын тұщыландыру — теңіз суын құрамындағы тұз шоғырын кеміту арқылы адамның ішуі мен шаруашылықта пайдалануға жарамды еткенше өңдеу әдісі. Бұл мақсатта кейбір елдерде ірі қондырғылар салынған. Мысалы, Қазакстанда Ақтау каласындағы қондырғы тәулігіне 12 мың тонна суды тұщыландырады.

title: Теңіз суы


query: Бүгінгі таңда жер атмосферасында қандай газдар бар?

text:
Атмосфера (ἀτμός — бу және σφαῖρα — шар) - Жерді қоршаған газ қабықшасы. Атмосфера 78% азоттан, 21% оттегіден және болымсыз мөлшердегі басқа газдардан тұрады.
Атмосфераның төменгі қабаты тропосфера деп аталады, ол 10-12 км биіктікке дейін (орта ендіктерде) созылып жатады. Одан биіктеген сайын температура төмендейді. Онан жоғары стратосферада температура тұрақты дерлік болып қалады (-40С маңында). Ал шамамен 25 км-дей биіктіктен бастап бұл қабат Күннің ультракүлгін сәулелерін жұтатындығынан температура баяу артып отырады.
Жер атмосферасының жоғарғы қабаттарында күн сәулелері күшті иондану туғызады. Атмосфераның ионданған қабаты ионосфера деп аталады. Атмосфера ғарыш кеңістігінен Жерге келетін сәулелерден басым бөлігін шағылдырады немесе жұтады. Мысалы, ол Күннің рентген сәулелерін жібермей, ұстап қалады. Атмосфера бізді микрометеориттердің үздіксіз атқылауынан және ғарыш сәулелерінің – жедел қозғалатын бөлшектердің ағынының бүлдіру әрекетінен де сақтайды.

title: Жер атмосферасы


query: ЖИТС тудыратын инфекциялық агент a(n) болып табылады?

text: Адамның иммунтапшылық вирусы инфекциясы және жұқтырылған иммунтапшылығының синдромы (АИВ/ЖИТС) — адамның иммунтапшылық вирусы (АИВ) қоздырған инфекцияның организмге әсерінен дамитын дертті жағдай. Инфекция жұқтырған адамда ешбір ауру белгілері байқалмауы не қысқа мерзімді тұмау тәрізді синдром белгілері пайда болуы мүмкін. Әдетте, инфекцияның симптомсыз кезеңі ұзаққа созылады. Ауру үдеген жағдайда адамның иммунды жүйесі әлсіреп, туберкулез секілді көп кездесетін, сондай-ақ иммунитет қызметі қалыпты адамдарда бола бермейтін оппортунис инфекциялар мен ісіктер пайда болуы мүмкін. Инфекцияның аталған кеш белгілерінің жиынтығын "жүре пайда болған иммунитет тапшылығы синдромы" (ЖИТС) деп атайды. Әдетте, бұл саты адамның өте қатты жүдеуімен қатар жүреді.

title: АИВ/ЖИТС

text: АИВ бірінші кезекте қорғаусыз секс (анал және орал сексі кезінде де қан, былазық, шәует, қынап шырышы арқылы), жұқтырылған қан құю, теріасты инъекцияға арналған ине арқылы, сондай-ақ жүктілік, босану не емізу кезінде анадан балаға беріле алады. Вирус сілекей, тер, жас секілді дене сұйықтығы арқылы адамнан адамға берілмейді.

title: АИВ/ЖИТС

text: Алдын алу шаралары: қорғаулы секс, ине алмасу бастамасы (қолданылған инені жаңасына тегін алмастыру), жұқтырғандарды емдеу, жұқтыруға дейінгі және кейінгі профилактика және ерлерді сүндеттеу. Аурудан толық айықтыратын дәрі не вакцина жоқ; десе де, антиретровирусты терапия ауру ағымын баяулатып, өмір сүрудің әдеттегі ұзақтығына әкелуі мүмкін. Диагноз қойылған сәттен бастап, емдеуді бастау ұсынылады. Ауру жұқтырған адам емделмесе, шамамен 11 жыл өмір сүреді. Анасына да, балаға да антиретровирусты терапия жүргізу арқылы нәрестеде аурудың дамуын алдын алуға болады.

title: АИВ/ЖИТС


query: Чилиліктер тұратын ел қалай аталады?

text: Чилиліктер - ұлт. Чилидің негізгі халқы. Аргентина, АҚШ, Венесуэла, Канада мен Перу, Мексика, Бразилия т.б. елдерде де тұрады. Жалпы саны 12 млн. адам (2006).

title: Чилиліктер

text: Антропологиялық жағынан біркелкі емес. Чилиліктердің басым бөлігі (70%) метистер, 25 - 28%-ы еуропа тектілер, 3-4%-ы үндістер (аруакан, аймара, т.б.). Испан тілінде сөйлейді. діні - католик. Чилиліктер 18 ғ-дың соңында испандықтар мен жергілікті үндістердің (араукан, диагит, атамекеньо, т.б.) араласуынан қалыптасқан. Халықтың 70%-ға жуығы орталық Чилиде, Копьянодан Консепсьонға дейінгі аймақтарда орналасқан. Чили үндістері ерте замандарда тиуанако мәдениетін қалыптастырған. 15 ғасырда инк мемлекетінің құрамына енді.

title: Чилиліктер


query: Австралияның шығыс жағалауында қандай тау жүйесі өтеді?

text:
Үлкен Суайрық жотасы ("Great Dіvіdіng Range"), Шығыс Австралия таулары — Австралияның шығыс және оңтүстік-шығыс жағалауымен 4000 км-ге созылып жатқан тау жүйесі.
thumb|right|Аустралия шығыс жер бедерінде Үлкен Суайрық жотасы басым

Орташа биіктігі 1000 — 1500 м, ең биік жері 2230 м (Косцюшко тауы). Денудацияланған палеозой қатпарлығы орнында неоген-антропогенде пайда болған. Тау негізінен әктас, гранит, гнейс, жанартаулық тау жыныстарынан тұрады. Мұнай, газ, тас көмір, қоңыр көмір, қалайы, полиметалл, алтын, мыс, т.б. кен орындары бар. Шығыс беткейі тік жарлы, күшті тілімденген, батыс беткейі жатық, ылдилап төбелі тау алдына ұласады. Солт. бөлігі салыстырмалы түрде биік емес, ені 650 км-ге барады. Жағалық жоталар (биікт. 1000 м) мен жанартаулық үстірттер батысынан кең, ұзынша келген қазаншұңқырлармен бөлінген; оңтүстік бөлігі биік таулы. Нью-Ингленд, Хейстингс, Ливерпуль, Көгілдір таулар және Австралиялық Альпі жоталарына бөлінген. Беткейлерінен көптеген өзендер (ірілері — Муррей және Дарлинг) бастау алады. Ылғалды шығыс беткейін күзде жапырағын түсіретін, мәңгі жасыл және эвкалипті тропиктік ормандар жапқан. Құрғақ батыс беткейінде сирек орман, саванна және ксерофитті бұталар дамыған.

title: Үлкен Суайрық жотасы


query: Таң атқанда Ренесми рөлін сомдайтын актриса кім?

text: Маккензи Кристин Фой "(ағылш.Mackenzie Christine Foy;туған 10 қараша 2000)" - американдық модель мен актриса. Маккензи “Garnet Hill”,”Polo Ralph Lauren” және “Guess kids” компанияларымен жұмыс істеп, өз модель мансабын 5 жасынан бастады.Ол жарнама компанияларының роликтерінде өте жиі түскен. Маккензи "Гавайи 5-0" және "Не болады екендігін ұмытпа" деген телесериалдарда түскен. Ал 2010 жылда қазанда оны "Сумерки.Сага.Рассвет" фильміндегі Ренесми Каллен рөліне қабылдаған. Сол арқылы Маккензи атақты болып кетті.

title: Маккензи Фой


query: Алтын қақпа көпірінің құрылысына кім жауапты болды?

text:
==Тарихы==
Бұл көпір "Инженер Йозев Штраустың" жобасымен жасалған. Көпір құрылысы 1933 жылы басталып, 4 жылдың ішінде аяқталды. Аяқтау үшін мыңдаған жұмысшы мен 35 млн. доллар қажет болды. 1937 жылы ашыла салысымен 2 рекорд орнатты. Бірі – ең ұзын, екіншісі – ең биік деген рекордтар.

title: Алтын қақпа (көпір)

text: Алтын қақпа көпірі (the Golden Gate Bridge) — АҚШ-тың Сан-Франциско қаласында орналасқан аспалы көпір.

title: Алтын қақпа (көпір)


query: Оңтүстік Кореяның бұрынғы президенті кім?

text: Пак Кын Хе (박근혜, 1952 жылы дүниеге келген) — Корея Республикасының 11-ші президенті. 2004-2006 және 2011-2012 жылдар арасында Ұлы ел партиясының лидері (партия 2012 жылдық ақпанында Сенури деген атауға көшті). 1963-1979 жылдары Оңтүстік Кореяны басқарған президент Пак Чоң Хидің қызы. Корея Республикасының президенті болып 2013 жылғы Оңтүстік Кореяның президенттік сайлауында таңдалды. Лауазымын 2013 жылды 25 ақпанынан бастады. Анасының қайтыс болғанынан кейін әкесінің алдында тұңғыш арудың қызметін атқаруда.

title: Пак Кын Хе

text: 1974 жылдың 15 тамызында орын алған Пак Чоң Хиге бағытталған қастандық нәтижесінде, президент зардап шекпей, оның әйелі Юк Ёң Су өлімші болып жараланып, қайтыс болады. Пак Чоң Хи бұл оқиғадан кейін некеге тұрмады, сондықтан «тұңғыш арудың» рөлі бейресми түрде үлкен қызы Пак Кын Хеге көшеді. Бұл 1979 жылдың 26 қазанына дейін, яғни Пак Чоң Хидің Ұлттық барлау агенттігінің директоры Ким Джэ Гюдің қолынан қаза тапқанға дейін созылды.

title: Пак Кын Хе


query: Жер қойнауының тереңдігімен температура қалай өзгереді?

text: Геотермиялық градиент — тау жыныстары қабаттарының әрбір 100 м-ге тереңдеген сайын темп-раның көтерілуін көрсететін шама. Тікелей темп-ралық өлшеулер жүргізуге қолайлы жер қыртысы үшін Геотермиялық градиенттің орта шамасы 3ӘС деп алынады. Жер бетінің пішініне, тау жыныстарының жылу өткізгіштігіне, жер асты суларының айналымына, жанартау ошағының қашықтығына, Жер қыртысында жүретін әр түрлі хим. реакцияларға байланысты Геотермиялық градиент әр жерде әр түрлі болады. Геотермиялық градиент жер қойнауынан оның бетіне қарай бағытталған жылу ағынының болатындығын көрсетеді. Бұл ағынның шамасы — Геотермиялық градиент пен жылу өткізгіштік коэффициентінің көбейтіндісіне тең.

title: Геотермиялық градиент


query: 1-ші дүниежүзілік соғыс қайда болды?

text:
=== Германияның күшеюі ===
Елдің басын біріктіру арқасында және Француз-прусс соғысының нәтижесінде 5 миллиард марк контрибуция алған Германия өз экономикасын жедел дамыту мүмкіндігіне жетіп, өнеркәсіп өнімдерін шығаруда Англияны үшінші орынға ығыстырып, дүние жүзінде АҚШ-тан кейінгі екінші орынға шықты. 1912 жылы, Германияда 17,6 миллион тонна шойын қорытылса, Британия 9 миллион тонна ғана болды. Экономикалық қуатының шапшаң өсуін пайдаланған жас герман империалистері жаңа нарықтық аймақтарды алуға, отарланған жерлерді қайта бөлісуге, еуропалық континентте билік жүргізуге тырысты.

Германияның күшеюі Еуропадағы басқа ірі мемлекеттерді абыржытты. Әсіресе отарлап алған жері жеткілікті әрі өнеркәсібі ерте дамыған, байырғы империалистік елдерді ― Франция мен Ресейді қатты алаңдатты. Оның үстіне герман–австриялық одақ шартына қол қойылды, оған Италияның қосылуы жас герман империалистерінің Еуропадағы салмағын күшейтті. Осы құрылған үштік одаққа жауап ретінде орыс-француз одағы, кейін Антанта ретінде белгілі одақ пайда болды. Бұл еуропалық мемлекеттерді екі антогонистік топқа бөліп, екі жақты шешуші шайқасқа дайындыққа кірісті.

title: Бірінші дүниежүзілік соғыс

text: Бірінші дүниежүзілік соғыс (28 шілде, 1914 жыл – 11 қараша, 1918 жыл) — адамзат тарихындағы алғашқы және кең ауқымды соғыстардың бірі. Бірінші дүниежүзілік соғысына Ресей, Франция, Британия, АҚШ сияқты державалар қатысқан. Ол ең жойқын салатын соғыстардың бірі, шамамен 9 миллион адам шайқас фронттарда қырылса, 5 миллион азаматтар оккупация, бомбалау, ашаршылық немесе ауру әсерлерінен өлген. Онымен бірге Осман империясы өткізген геноцидтер мен 1918 жылы басталған испан грипп пандемиясы одан да көп адамдардың өмірлерін алған.

title: Бірінші дүниежүзілік соғыс

text: 1914 жылы державалар екі қарсы тұрған альянстарға бөлінген, Франция, Ресей және Британиядан тұратын Антанта және Германия, Аустрия-Мажарстан және Италиядан тұратын Үштік одақ.

title: Бірінші дүниежүзілік соғыс


query: Гонконг метро жүйесі қалай аталады?

text: Гонконг метрополитені ("қыт. 港鐵; ағылш. Mass Transit Railway, [mæs ˈtɹæn.zɪt ˈɹeɪlweɪ], қыс. MTR") — Гонконгтағы метрополитен тармақ желісі. 2012 жылдың басынан 152 бекет пен 210,6 км жолы бар, сондай- ақ, 68 жылдам трамвай бекеттері бар. 2000 жылдан бастап, Гонконг---- метрополитені MTR Corporation компаниясы тарапынан басқарылады.

title: Гонконг метрополитені

text: 1960 жылдары Гонконг үкіметі зерттеу жүргізуге бұйрық берді. Зерттеу мақсаты- Гонконг экономикасының өсуінің әсерінен жолаушылардың көбеюінің проблемасын шешу. Метрополитеннің құрылысы зерттеу аяқталған соң басталды. Бірінші желі 1979 жылы ашылған. Гонконг метрополитені лезде адамдардың назарына кіріп, метрополитен ең басынан-ақ танымал болды.Осының әсерінен, келесі желілер мүмкіндігінше көп аумақты алып тұрғанын қалап, құрылыстар үлкен аумақтармен құрылатын болды. Қазіргі кезде де қай жердегі желілерді үлкейту керек екендігі туралы даулар туындайды.

title: Гонконг метрополитені


query: Регрессия үшін ең кіші квадраттар әдісін жасаған кім?

text: Ең кіші квадраттар әдісі— "қателер теориясының" белгісіз шамаларды кездейсоқ қателері бар өлшеулердің нәтижесін бағалау үшін қолданатын әдістерінің бірі. Ең кіші квадраттар әдісі берілген функцияларды олардан гөрі қарапайым функциялар арқылы жуықтап өрнектеу үшін де пайдаланылады. Бұл әдісті 1794 — 95 ж. ‘’К.Гаусс’’ және 1805 — 06 ж. француз математигі ‘’А.Лежандр’’ (1875 — 1961) ұсынған. Ең кіші квадраттар әдісі алғашқыда астрономия және геодезия бақылаулардың нәтижесін өңдеу үшін қолданылды. Бірақ оның дәл математикалық негіздемесін жасап, қолданылу шекарасын көрсетіп берген орыс ғалымдары А.А. Марков (1856 — 1922) пен А.Н. Колмогоров болды. Ең кіші квадраттар әдісі — математикалық статистиканың аса маңызды бір бөлімі және ол статистика қорытынды жасау үшін ғылым мен техниканың әр түрлі саласында кеңінен қолданылады. Гаусс бойынша, Ең кіші квадраттар әдісінің мәні — физикалық шаманың () дәл мәнін (белгісіз) оның бақылаулар нәтижесінде есептелген жуық мәнімен (Х) ауыстырғандағы “шығын”, (X–)2 қателік квадратына пропорционал болады деген пайымдауға негізделген. Мұндай жағдайда, “шығынының” орташа мәні ең кіші болатындай Х шамасының жүйелі қатесін тиімді баға деп есептеуге болады. Міне, осы талап Ең кіші квадраттар әдісінің негізіне алын

title: Ең кіші квадраттар әдісі


query: Иммундық жүйеде антиденелердің рөлі қандай?

text: Антиденелер (antibody, Ab, "Қарсыдене" деп те аударылады, кейде иммуноглобулин (immunoglobulin, Ig), — адам мен жануарлар организміне енген жат бөгде ірі молекулалы протеиндік заттарға (антигендерге) қарсы иммундық реакциялар нәтижесінде түзіліп, олардың зиянды әсерлерін жоятын протеиндік заттар (негізінен гамма-глобулиндер); адам және жылықанды жануарлар денесінде пайда болған антигендерге қарсы қан плазмасында түзілетін ақуыздық заттар. Антиденелер ағза иммунитетін күшейтуде маңызы үлкен.

title: Антиденелер


query: Метил апельсині қышқылда қандай түске ие болады?

text:
Метилоранж метилді қызғылт сары, гелиантин – азобояғыш;
[n-(N-диметиламинофенилазо) натрийдің бензолсульфонаты].

title: Метилоранж


query: Ми қарыншалары қайда орналасқан?

text: Ми қарны ("ventriculi cerebri") — орталық жүйке жүйесінің бір-бірімен қуыстар арқылы жалғасқан мидың жұлын сұйығын шығаратын бөлігі. Алдыңғы мидың үлкен жарты шарында 1 және 2-ші сыртқы ми қарындары арқылы мида, 3-ші артқы және сопақша мида, 4-ші ми қарны ?орналасқан. Бұлардың барлығы орталық өзекке қосылып, жұлынның ми қарнына айналған. Адамның ми қарнының көлемі 30-50 мл.

title: Ми қарны


query: Жұмыртқа мен сперматозоидтардың қалыптасу процестері қалай аталады?

text: Аталық жыныс жасушалары — сперматозоидтардың даму процесін "сперматогенез" (спермиогенез), ал аналық жыныс жасушалары — овоциттердің дамуын "овогенез" деп атайды.

title: Гаметогенез


query: Мезентерия адам ағзасында қайда орналасқан?

text: Шажырқай(Mesenterіoum), мезентерий — тірі организмнің құрсақ қуысындағы мүшелерін бекітіп, бірқалыпты ұстап тұратын сіңір. Ұрықтық даму кезінде Шажырқайдың екі түрі байқалады (арқа және құрсақ Шажырқайы). Кей организмдерде арқа Шажырқайы жойылып кеткен. Бекіре тұқымдас балықтарда құрсақ жақ ішек Шажырқайы болады, ол басқа омыртқалы организмдерде бауырдың орақ тәрізді сіңірі түрінде кездеседі. Шажырқайда лимфа түйіндері, жүйке тарамдары, қан тамырлары болады. Қшек бойындағы үлкен иірім қабаттарға май жиналады.

title: Шажырқай


query: 1857 жылы 10 мамырда сепойлар ашық көтерілісті қайда көтерді?

text: 1857 жылдың 29 наурызында бұл полктiң 29 жасар жауынгерi, Мэнгал Пэнди, британдықтардың іс-әрекеттерімен келiспеушiлiгiн жариялады. Полк адъютанты, лейтенант Блау бұл жағдайды қарауға келгенде, жауынгер оған оқ жаудырып, лейтенант атына түседі. Сонда генерал Джон Херси Ишвари Прасадка (лейтенантқа ) Пэндиді тұтқындауға бұйрық бередi, бiрақ ол бас тарытты. Барлық полк, бiр жауынгердi қоспағанда, Саикха Палту, бүлiншiктi тұтқындауға бас тарытты. Оның, Пендидің, бүлiк шығартудағы бiрiншi талпынысы атылып қалуға талаптанып тек қана өзiн жаралайды да мақсаты жүзеге аспай қалады. 6 сәуiр күні оны лім жазасына кесу туралы үкім шығады, ал 8 сәуiр күні оны дарға асып өлтіреді. Осы жағдайдан кейін джемадар Ишвари Прасадты өлім жазасына кесу туралы үкiмi шығып, 22 сәуiр күні оны да дарға асып өлтіреді, ал полкі таратылады. Ал Саикх Палту джемадараға дейiн жоғарылатылды. Мұндай қатал жаза басқа полктердiң сипайларына күштi әсерiн жасады. Сәуiрде жаңа патрондардың енгiзулері Агре, Аллахабад және Амбаллендегі атыстарға алып келтiрдi . Мирутта 24 сәуiр күні 90 жауынгерлерге жаңа патрондармен атып үйрену жаттығуларын өткiзуге бұйрық беріледі . Олардың iшiнен 85-і бас тарытты, және өлім жазасына кесіліп, кейін 10 жылдық каторгаға ауыстырылады.

title: 1857-1859 Үндістан ұлт-азаттық көтерілісі


query: Ежелгі Египет өркениеті қашан пайда болды?

text:
* Династияға дейiнгi кезең (б.з.б. 3000 жылға дейiн), "Ежелгi патшалық" (б.з.д. 2900-2270 жж.) – I-VI династиялардың басқарған кезеңi. Бұл – IV династия тұсында билiк құрған Хеопс (Хуфу), Хефрен (Хафр) және Микерин (Менкаур) патшалардың пирамидалары салынған уақыт. Бұл уақытта мысыр дiнi мысырлықтардың өмiрiнде елеулi орын алатын. Осы кезеңде династияға дейiнгi және одан ертерек кезеңдермен салыстырғанда ешқандай өзгерiстер бола қойған жоқ.
* "Алғашқы өтпелi кезең" (б.з.б. 2270-2100 жж.) Ежелгi патшалық құлдырағаннан кейiн басталады. Бұл феодализмнiң алғашқы баспалдақтарына өту кезеңi болды. Осы кезеңде IV династия және 30-ға жуық патша ауысты.
* "Орта патшалық" (2100-1700 жж.). Оны Гераклеополь патшаларын құлатып, елдi қайта бiрiктiрген фиван билеушiлерi құрған. Бұл кезеңде ХI-ХIII династиялар патшалық құрды, мәдениет өркендедi, Амемхет атты 4 патша және Cиострис атты 3 патша билiк басында болды, сәулет өнерiнiң көптеген үздiк туындыларының өмiрге келуi де осы дәуiрмен тұспа-тұс келдi.
Екiншi өтпелi кезең (б.з.б. 1700-1555 жж.) – бұл ХIV-ХVI династиялардың билiк құрған кезi. Бұл кезеңде гикс көшпелi тайпалары Мысыр аумағына баса-көктеп кiрiп, өз қол астында бiр ғасырға жуық ұстайды.

title: Ежелгі Мысыр

text: Ежелгі Мысыр ({{polytonic|Αἴγυπτος}}, Aegyptus), Та-кемет, Та-мери, Та-уи т.б. ) — әлемдегі ең байырғы мәдениет ошақтарының бірі.

title: Ежелгі Мысыр


query: Нью-Йорктегі тайм-сквер қайда?

text: Таймс-Сквер (ағыл. Times Square) — АҚШ-тың Нью-Йорк қаласының орталық Манхэттен ауданында орналасқан алаң, 42-ші және 47-ші көшелердің арасында, Бродвей мен Жетінші авеню қиылысында орналасқан. Нью-йорктегі ең таңдаулы және жиі қыдыратын жерлердің бірі. Өз атын осы жерде орналасқа бас кеңсесі Нью-Йорк Таймс (ағыл. The New York Times) газетінен алды. Бұрында атауы Лонгасре сквер (ағыл. Longacre Square) болтын, тек 1904 жылы сәуірде аты өзгертілді. Таймс-сквердің ресми емес атаулары "әлем қиылысуы", "Ұлы ақ жол", және Нью-йорк пен барша Құрама Штаттарының тандаулы, атақты жері болып қалды.

title: Таймс-сквер


query: Дискотекадағы дүрбелең тобының әншісі кім?

text: Ури Юта штатының Сент-Джордж қаласында дүниеге келген. Брендон 2 жасқа келгенде, оның отбасысы Лас-Вегас қаласына көшкен. Ол Грейс пен Бойда Урилер отбасының бесінші әрі кенже ұлы болып табылады. Брендон жоғары сынып оқып жүргенде, гитара класына барады. Сол жерде ол Panic! At the Disco тобының экс-мүшесі Брент Уилсонмен танысады. Уилсон Уридан өздерінің тобында өнер көрсетуін сұрайды. Себебі сол уақытта олардың тобына жаңа гитарист керек болды.

title: Брендон Ури


query: Үлкен Рим империясының құлауына не себеп болды?

text: Б.з. I-II ғасырларында Рим империясы өзінің даму шыңына шықты. Сол тұста құлиеленушілік құрылыста ең жоғарғы сатысына көтерілді. Алайда б.з.-дың II ғасырының аяғынан бастап экономикада үлкен қиыншылықтар орын алды. Құлдар мен колондар қатты қаналды. Зорлық-зомбылық олардың еңбекке деген ынтасын жойды. Жұқпалы аурулар кеңінен тарап, оларды жаппай өлімге алып келіп соқты. Еркін шаруалар жұтады. Құлдар мен колондардың жалпы саны қысқарды. Орасан көп жерлер өңделмей қалды. Батпақты жерлер ұлғайды, жыртатын жерлерді орман басты. Қолөнершілер шеберханаларын тастап, ірі иеліктерге кетті. Кен өндіру мен сауда қысқарды. Б.з.-дың III ғасырында ақша айналысында құнды металдар тым азайып кетті. Бай адамдар алтын-күмістерін құпия ұстады.

title: Батыс Рим империясының құлауы

text: Батыс Рим империясының құлауы — 474 жылы орын алған ірі тарихи оқиға. Әлем тарихында бұл уақыт құлдықтың жойылу кезеңі деп есептелінеді.

title: Батыс Рим империясының құлауы

text: Ежелден жауынгер атанған ғұн тайпаларының батысқа қарай жылжуы б.з.б. II ғасырда басталды. Ғұндардың бұл жылжуы тарихта Халықтардың ұлы қоныс аударуы деген атпен белгілі болған тайпалар мен жаңа құрыла бастаған халықтардың қоныс аударуына әсер етті. Ғұндардың батысқа қарай жылжуы жаугершілікпен қатар жүріп, бүкіл Еуразия жерінде өмір сүрген тайпалар мен халықтардың саяси өміріне, этникалық құрамына және мәдениетіне үлкен өзгерістер енгізді. Сол тұста 24 тайпалық одақтан құрылған ғұндармен бүкіл Еуразия қос құлағында иық теңестіретін бірде-бір ел болмады. Олар Дунай өзені арқылы Батыс Еуропаға, Испания жеріне жеткен. Ғұндар б.з.-дың ғасырында Скандинавиядан Солтүстік Қара теңіз маңына дейін қоныстанған готтарды батысқа ығыстырады және готтардың бір бөлігін бағындырып алады.

title: Батыс Рим империясының құлауы


query: Жаңа 'сұлулық пен құбыжықты' кім жазды?

text: Ару мен Құбыжық - режиссер Билл Кондонның америкалық көркемдік музыкалық фильмі және Walt Disney Animation Studios кинокомпанияның толық метражды анимациялық фильмнің ремейкі. Жанна-Мари Лепренс де Бомонның аттас ертегісіне негізделген. Премьерасы 17 наурызда 2017 жылда болған.

title: Ару мен Құбыжық (фильм)

text: Агата деген сиқыршы Адам ханзаданы ол мейірімсіз, дөрекі және өзімшіл болғандықтан құбыжыққа айналдырған. Өзің және қорған қызметшілерің сиқырдан босату үшін , ханзада мейірім болуды және жақсы көруді үйрені керек. Жақсы көрген адамы Құбыжыққа ғашық болу керек. Осының барлығы сиқыршы берген раушанның соңғы жапырағы құлағанша дейін болу керек.

title: Ару мен Құбыжық (фильм)

text: Алыс орналасқан Вильнев атты кішкене ауылда өте әдемі қыз өмір сүреді. Оның аты Белль. Бір күні оның әкесі Морис жәрмеңкеге бара жатып, жолда адасып кетеді. Құбыжықтың қорғынында тап болып, оның тұтқынына айналады. Белль өз әкесін құтқаруға барады. Ол әкесінің орнын алуды ұсынады. Құбыжық рұқсат береді, алайда бір шарт қояды. Белль қорғанда мәңгі-бақи қалу керек.

title: Ару мен Құбыжық (фильм)


query: Тіндік жасушалар отын ретінде пайдаланатын негізгі көмірсулар?

text: Жасушадағы көмірсулар тотығу және энергия бөлу үшін ең тиімді субстрат. Бірақ жасуша энергетикалық материал ретінде глюкозаны қор үшін жинай алмайды. Әсіресе қаңқа бұлшық еттерінде және бауырда қор үшін жиналатын тиімді көмірсу - гликоген. Қандағы глюкозаның айтарлықтай бөлігі осы ұлпаларда жиналады да, гликогенге айналады. Бұл процесс гликогенез (гликоген түзілу) деп аталады. Гликогенез шағын мөлшерде жануарлардың барлық ұлпаларда дерлік кездеседі.

title: Көмірсулардың қорытылуы

text:
* Ішек қабырғасы арқылы моносахаридтер ғана сіңеді, ал дисахаридтер мен күрделі көмірсуладың мұндай қабілеті болмайды. D-глюкоза мен D-галактоза концентрация градиентіне қарсы активті тасымалдау жолымен эпителий жасушалары арқылы сіңеді. Активті түрде тасымалдау тек D-қатарындағы қанттарға ғана тән, фруктоза активті тасымалданбайды, ол араласу жолымен сорылады.
* Қанттар ішектің саңылауынан жасуша мембранасы арқылы таратқыш молекулалар көмегімен және натрий иондарының қатысуымен тасымалданады. Таратқыш-молекулада глюкоза мен Nа+ ионының байланысатын жері бар.
* Ішектің шырышты қабығы шегінде таратқыш олармен байланысады да, жасушаға енеді. Жасушада олар бір-бірінен бөлінеді, глюкоза сероз мембранасы арқылы қанға барады, Nа+ шұғыл түрде тасымалданып кетеді, ал таратқыш-молекула қайтадан ішектің қуысына келеді. Қанттардың сіңу жылдамдығы әр түрлі. Галактоза мен глюкоза тезірек сіңеді. Ал глюкозамен салыстырғанда фруктоза 2 есе, манноза мен пентоза 5—10 есе баяу сіңіріледі.

title: Көмірсулардың қорытылуы

text:
* Гликогеннің синтезделуі АТФ энергиясы есебінен бос глюкозаның фосфорлануы арқылы басталады, бұл реакцияны гексокиназа ферменті (М 104000) катализдейді, бұл фермент барлық жасушада кездеседі. Осы реакцияны катализдейтін екінші фермент глюкокиназа, бұл фермент организм туғаннан кейін екі жеті өтісімен пайда болады.
*Фосфоглюкомутаза ферментінің (М 62000) әсерімен глюкозо-6-фосфат қайтымды изомерленіп глюкозо-1-фосфатқа айналады.
Глюкозо-6-фосфат Глюкозо-1-фосфат
*Гликоген синтезіндегі аса маңызды кезең уридинтри-фосфаттың (УТФ) қатысуымен глюкозаның активтенуі және глюкозаның активті формасы- уридиндифосфатглюкозаның (УДФ-глюкоза) түзілуі:
::"Глюкозо-1-фосфат+УТФ→УДФ-глюкоза + пирофосфат. Бұл реак-цияны глюкозо-І-фосфат-уридил-трансфераза" ферменті катализы дейді.
*Гликоген синтезінің қорытынды кезеңінде гликоген-синтаза деп аталатын фермент реакцияға кіріседі, ол фермент глюкозаны УДФ-глюкозадан шығарып, полисахаридтердің өсіп бара жатқан тізбегіне қосады. Гликогенездің бұл сатысы өте күрделі және оның механизмі негізінен анықталған. Біз оны схема түрінде ғана береміз. УДФ-глюкоза гликоген соңындағы көміртегінің төртінші атомының гидроксилдік тобына ауысады да, гликозидтік байланыс α(1→4) түзеді.

title: Көмірсулардың қорытылуы

text:
Гликоген синтезделуінің соңғы кезеңін қарапайым түрде былай көрсетуге болады:
::nУДФ-глюкоза→(С6Н10О5) n+ n (УДФ)
Гликоген молекуласы тармақталуының бағалы биологиялық маңызы бар. Ол полисахаридтердің ерігіштігін арттырады және оған катаболизм ферменттерінің әсерін күшейтеді.

title: Көмірсулардың қорытылуы


query: Барлық басқа қазіргі континенттер пайда болған алып суперконтинент деп аталады?

text: Пангея (көне-грек: "Πανγαῖα" — «барлықжер») — өте үлкен суперконтинент,полеозойдың аяғында және мезозойдың бас кезінде Жердің барлық құрлығын біріктіріп тұрды деуге болады. Есімін Альфред Вегенер ұсынған болатын.

title: Пангея

text: Пангеяның өзгеру кезеңінде өте ерте континенттердің қақтығысу әсерінен тау жүйелері пайда болды.Олардың кейбіреулері біздің кезімізге дейін жетті,мысалы Орал және Аппалачи таулары.Бұл таулар қазіргі биік әрі жас Еуропадағы Альпі және Солтүстік Америкадағы Кордильера,Оңтүстік Америкадағы Анды мен Азиядағы Гималай тауларынан әлде қайда кәрі.Өте ұзақ миллиондаған жылдар бойғы қоршаған орта әсерінен Орал және Аппалачи қатты бұзылған және өте аласа.

title: Пангея

text: Пангея перм кезеңінде пайда болды және триастың соңында бұзылды. Шамамен 200-210 миллион жыл бұрын екі континентке ажырады.Солтүстік континент Лавразия соңынан Еуразия мен Солтүстік Америкаға бөлінген және оңтүстік континент Гондвана соңынан Африка,Оңтүстік Америка,Үндістан,Австралия және Антарктидаға бөлінген.

title: Пангея


query: Әлемдегі алғашқы компьютер қашан ойлап табылды?

text:
«Компьютер» сөзі ағылшын тілінен аударғанда есептеуіш , есептеуге арналған құрылғы дегенді білдіреді. Компьютерлер есептеу операцияларының қатарларын адамның қатысуынсыз, алдын ала көрсетілген нұсқаулық – бағдарлама бойынша жүргізуге мүмкіндік береді.
Есептеуіш техниканың қазіргі тарихының негізі 1943 жылы «Марк-1» машинасының дүниеге келуінен бастап қаланды. Компьютерлердің алдыңғы буындары шамдық есептеуіш машиналар болатын, олардың орнын транзисторлы электронды есептеуіш машиналар (ЭЕМ), содан кейін – интегралды сызбалар пайдаланылатын электронды есептеуіш машиналар ең ақырында, қазіргі таңда аса үлкен интеграциялық деңгейлі сызбалар пайдаланылатын басты ЭЕМ.

title: Компьютер

text: Компьютер (computer — «есептегіш»), ЭЕМ ("электрондық есептеуіш машина") — есептеулерді жүргізуге, ақпаратты алдын ала белгіленген алгоритм бойынша қабылдау, қайта өңдеу, сақтау және нәтиже шығаруға арналған құрылғы. Компьютер дәуірінің бастапқы кезеңдерінде компьютердің негізгі қызметі — есептеу деп саналатын. Қазіргі кезде олардың негізгі қызметі — басқару.

title: Компьютер

text:
Негізгі принциптері:
Өзінің алдына қойылған тапсырманы орындау үшін компьютер механикалық бөліктердің орын ауыстырылуын, электрондардың, фотондардың, кванттық бөлшектердің ағынын немесе басқа да жақсы зерттелген физикалық құбылыс әсерлерін қолданады. Көбімізге компьютерлердің ең көп таралған түрі — дербес компьютер жақсы таныс.

title: Компьютер


query: Үлкен ақ акулалар әлемде қайда тұрады?

text:
Ұзындығы, орта есеппен алғанда, 4.9 м. Алайда әлемнің рекордына айналған ең ұзын, үлкен ақ акуланың ұзындығы- 6.4 метр, ал салмағы 3 тонна. Бұл акула скумбрия акулалары отбасына кіреді. Оның бұдан басқа 4 тұқымдасы бар. Екеуі мако, қалған екеуі- майшабақты акула.
* Аналықтары аталықтарынан үлкен. туған кезде акуланың балалары 1,5 метрдей болады. Ақ акула- үлкен жыртқыш. Көбінесе салқын және жағалауға жақын жерлерде жүзіп жүреді. Ет жегенді ұнатады. Сол себепті кейде оны "теңіз арыстаны" деп те атайды. Жүзуіне құйрығы көмектеседі. Жүзбеқанаттары тек тепе- теңдікті сақтау үшін керек. Тұмсығы үшкір. Құйрығы, тыныс алу тесігі, қырлы үш негізгі жүзбеқанаты бар.
* Оңтүстік Африка
* Австралия
* Жаңа Зеландия
* Жерорта теңізі
* Батыс Африка
* Скандинавия
* Жапония жәнеШығыс Қытай жағалауларында шоғырланған.

title: Үлкен ақ акула

text: Үлкен ақ акула- теңіз бен мұхит жағалауын мекендейтін су жануарларының бірі.

title: Үлкен ақ акула


query: Жүйке жүйесінің екі бөлігі қандай?

text: Жүйке жүйесі жануарлар мен адам организмдегі органдар мен жүйелер әрекетін біріктіретін және организмнің тіршілік әрекетінің сыртқы ортамен үздіксіз қарым-қатынасын қамтамасыз ететін "жүйке ұлпасы" мен "глеяның" жиынтығы. Жүйке жүйесі ішкі және сыртқы тітіркендіргіш әсерін қабылдайды, талдайды, өңдейді,организм қызметін реттеп үйлестіреді.Бұның негізгі бөлігі - аса қозғыш және қозуды тез өткізетін өсінділері бар жүйке жасышасы (нейрон). Жүйке жүйесі филогенез процесінде күрделі өзгеріске ұшыраған.

title: Жүйке жүйесі

text:
=== Қарапайымдардың Жүйке жүйесі ===
Қарапайымдарда (бір жасушалылар) Жүйке жүйесі болмайды, бірақ инфузориялардың кейбір түрінде қозулы жасушаның басқа бөліктеріне өткізетін торшасы болады.

title: Жүйке жүйесі


query: Толық автоматты кір жуғыш машинаның қызметі қандай?

text: Кір Жуғыш Машина– электрлі. Кірлеген бұйымдарды үй жағдайында жууға лайықталып шығарылады. Кірлеген бұйымдарды ерітінді арқылы жуу, шайқау (қарқынды түрде айналуға мүмкіндік жасайтын энергия бөлу) әдетте айналып тұратын қалақты дискі (активатор) немесе барабан арқылы жүзеге асады. Кір жуғыш машиналардың кірді сықпайтын (СМ типті); біліктің көмегімен қолмен сығатын (СМР типті); жартылай автоматты-дискілі активаторы және кірді сығатын центрифугасы бар екі бакты немесе жалғыз бакты барабанды (СМП типті); программамен басқарылатын автоматты (әдетте жалғыз бакты барабанды) (СМА типті) түрлері шығарылады. СМ және СМР типті, сондай-ақ екі бакты жартылай автоматты кір жуғыш машиналардың түбі көлбеу, еңіс келеді де, тігінен орналасқан бағы болады. Бактың түбіне немесе қабырғасына орнатылған дискілі активатор машинаның жұмыс органы болып табылады. Ол машина корпусының төменгі жағына орнатылған электродвигательдің күшімен (минутына 600—700 рет) айналады. Машинаның токқа қосылуы сөндіргіш немесе таймер арқылы жүзеге асады. Таймер тұтқасын белгілі бір уақытқа қойғанда, сәл уақыт өткен соң машина автоматты түрде тоқтайды. Кір суды шлангымен ағызып жібереді немесе насостың көмегімен сорғызып алады.

title: Кір жуғыш машина

text:
==Кірді дискілі активаторы бар машиналарда жуу ережесі==
"Кірді жууға дайындау". Кірді алдын-ала, матасының түріне қарай — мақта және кенеп, жүн, жібек, синтетикалық, түсіне қарай—ақ және түсті, кірлеуіне қарай—ақ және көбірек кірлеген деп бөліп алу керек. Киім-кешектің жыртығын жуғанға дейін жамайды, өте жұқа матадан тігілген бұйымдарды, шілтерлі жұқа матадан тігілген дорбаға немесе торлы қалтаға салып жуған жөн. Ақ және болуы шықпайтын түсті бұйымдарды жуардан бұрын 4—10 сағаттай содамен жұмсартылған (бір шелек суға 2—3 ас қасық) жүн, жібек және синтетикалық бұйымдарды 15—30 минут таза суға салып жібітіп қояды. Крахмалданған нәрселерді суға бөлек салған жөн. Суға салып қоярдан бұрын тым қатты кірлеген жерлерді сабындан немесе сол жерге порошок сеуіп қойған жөн. Жібіген кірді судан ал арда жақсылан сығу қажет.

title: Кір жуғыш машина


query: Цельсий шкаласы бойынша температураның абсолютті нөлі?

text:
Абсолюттік нөлдік температура (absolute zero), Кельвин шәкілі бойынша нөлге тең температура, мұндай температурада термодинамикалық жүйе ең төменгі энергияға ие болады. Бұл температура Фарангейт шәкілі бойынша — 459,67°Ғ немесе Цельсий шәкілі бойынша — 273,15 °С-қа сәйкес келеді және кез келген жүйе үшін теориялық тұрғыдан ең төменгі температура болып табылады. Газ қысым тұрақты болған кезде температураның түсуіне байланысты сығылады. Идеалды газ нөлдік температурада нөлдік көлемге жетуі мүмкін еді. Дегенмен температура абсолюттік нөлден жоғары болса, нақтылы газ газға немесе сұйықтыққа айналады. Абсолюттік нөлдік температурада жүйенің молекулалық (ішкі) энергиясы ең төменгі деңгейде болады, оны басқа жүйелерге беруге болмайды. Кельвин температуралық шәкілі үшін абсолюттік нөлдік температура нөлдік белгі болып табылады, ал бұл шәкілдің басты бірлігі болып Кельвин градусы қызмет атқарады.

Абсолют нөл - молекулалардың жылулық қозғалыстары түгелдей тоқталатын кезіндегі ең төмен шекті температура. Бойль-Мариотт заңы бойынша мұндай температура кезінде нақты газдың қысымы мен көлемі нөлге тең болады.

title: Абсолюттік нөлдік температура

text: Абсолют нөл табиғатта мүмкін болатын температураның ең төменгі шегі — 273,16 К-ге тең, яғни жүз градустық шкала бойынша алынған нөлден 273,160 төмен. Термодинамикалық температура шкаласының және абсолют нөл температурасының болуы термодинамиканың екінші бастамасы тұжырымынан шығады. Температура абсолют нөл температураға жақындаған сайын жылудың энтропия, жылу сыйымдылығы т.б. сипаттамалары нөлге жуықтайды. Температураны дәл абсолют нөл температураға жақындату — өте күрделі проблема. Дегенмен соңғы кезде абсолют нөл температурасына градустың миллиондық үлесі жетпейтіндей Температура алынды.

title: Абсолюттік нөлдік температура


query: Гайана әлем картасында қайда орналасқан?

text: Гайана (Guyana ) (ресми атауы Кооперативті Гайана Республикасы), 1966 жылға дейін Британ Гвианасы — Оңтүстік Америкадағы мемлекет. Сонымен қатар, бұл Кариб теңізі қауымдастығының (CARICOM) негізін қалаушы елдердің бірі. Гайана солтүстігінде Атлант мұхитымен, оңтүстігінде және оңтүстік-батысында Бразилиямен, батысында Венесуэламен және шығысында Суринаммен шектеседі. Ауданы 215,000 шаршы шақырым. Халқы 784 мың адам (2020).

title: Гайана

text: Ол 1950 жылдарға дейін көбінесе плантациялық экономикасы бар "Британ Гвианасы" ретінде басқарылды. 1966 жылы тәуелсіздік алып, 1970 жылы ресми түрде Достастық құрамындағы республика болды. Британдық биліктің мұрасы елдің саяси әкімшілігінде және үнді, африкалық, жергілікті американдық және көп ұлтты топтарды қамтитын сан алуан халықтардан көрініс табады.

title: Гайана


query: Марафон мен Афина арасында 26 миль жүгірген кім?

text: Марафон ұғымы 490 жылы гректерге МАРАФОН шайқасы кезінде өз әскерлерінің жеңісі туралы хабарлау үшін Марафоннан Афинаға дейін жүгіріп келген аты аңызға айналған грек жауынгерінің батырлығын еске түсіреді. 40 км астам жолдан жүгіріп келіп, өзіне берілген бұйрықты орындаған жауынгер жерге құлап мерт болған.

title: Марафон

text:
Марафон (Μαραθών, ), ашық кеңістікте 42 км 195 м (26 миль 385 ярд) арақашықтыққа жүгіру.
Әлемнің жетекші марафондары Халықаралық марафондар мен қашықтыққа жүгіру қауымдастығы ( AIMS) қолдауымен және ережелеріне сәйкес өткізіледі. ( AIMS) ережелері атлетика [Халықаралық жеңіл атлетика федерацияларының қауымдастығы]мен ( IAAF) расталған.

title: Марафон

text: Алғаш рет марафон жарысы 1896 жылғы алғашқы Олимпиада ойындарында өткізілген болатын.

title: Марафон


query: Ген хромосомада қайда орналасқан?

text: Локус (Locus - орны, бағыты) — Хромосомда, плазмидада немесе клетканың басқа генетикалық құрылымында геннің орналасқан жері; кейде терминді "ген" деген ұғымда қолданады.

title: Локус

text: Локус - хромосомадағы белгілі бір геннің орны. «локус» термині «сайт» синонимі ретінде қолданылады, яғни мутация орналасқан жер немесе картада шағылыскан топ орны.

title: Локус


query: Бүйрек үсті бездері денеде қай жерде орналасқан?

text: Бүйрекүсті безі (glandula sup-rarenalis, glandula — «без», supra — «үсті» және ren — «бүйрек») — бүйректің ішкі және жоғарғы (адамда — артқы) жағында орналасқан, пішіні бүйрекке ұқсас, бірақ мөлшері тіптен майда, жұп ішкі секреция (эндокринді) безі.

title: Бүйрекүсті безі

text: Бұл - бүйректің жоғарғы ұшында орналасқан жұп бездер. Біреуінің салмағы 6-7 грамм, екеуін қосқанда салмағы шашамен 12-14 грамм. Оң жақтағы бүйрекүсті безінің пішіні - үшбұрыш, сол жақтағы пішіні - жарты ай тәрізді. Бездердің сыртын бүйрекпен қоса тығыз майлы қабық қаптайды. Бүйрекүсті бездері сыртқы қыртысты және ішкі боз (милы) қабаттан тұрады. Ішкі қабаты бездің дәл ортасында, шамамен без ұлпасын 10%-ын құрайды. Сыртқы қыртыс қабаты 90%-ын алып жатыр. бБүйрекүсті безднерінен көптеген гармон түзіледі.

title: Бүйрекүсті безі

text: Бүйрекүсті безі — шығу тегі екі түрлі жеке құрылымнан (мезодерма спланхнотомынан және жүйке түтігі қыршаларынан) дамып қалыптасады. Ол сыртынан тығыз дәнекер ұлпалы қапшықпен (капсуламен) қапталған. Бүйрекүсті безінің сыртқы жағында орналасқан қыртысты заты — қуыстық мезодермадан қалыптасқан интерренальды денеден, ал ішкі бозғылт заты — симпатикалық түйіндермен бірге жүйке қыршаларынан жетілетін супраренальды мүшеден қүралған. Бүйрекүсті безінің бозғыл заты нейроэндокринді бездерге жатады. Бездің қыртысты затын құрайтын пішіні мен мөлшері әртүрлі безді жасушалар (эндокриноциттер), өз кезегінде пішіні әртүрлі эндокриноциттер бағандарынан құрылған үш: шумақты (доғалы), будалы және торлы аймақтар түзеді. Шумақты аймақ эндокриноциттері — минералокортикоид гормондарын, будалы аймақ жасушалар — глюкокортикоид гормондарын, ал торлы аймақ эндокриноциттері — андроген гормондарын бөледі. Минералокортикоид гормондары — альдостерондар организмдегі су және түз алмасуын, ал глюкокортикоид гормондары — кортикостерон, кортизон, гидрокортизон көмірсу, протеин және липид алмасуын реттеуге қатысады. Андроген гормоны — аталық жыныс гормоны тестостеронға ұқсас.

title: Бүйрекүсті безі

text: Бүйрекүсті безінің ішкі жагындағы бозғылт затты — медуллалы эндокриноциттер (нейроэндокринді хромаффиноциттер) құрайды. Ақшыл түсті эпинефроциттер (нейроэндокриноциттер) - адреналин, ал күңгірт түсті норэпинефроциттер - норадреналин гормондарын бөледі.

title: Бүйрекүсті безі


query: Инд алқабының өркениеті қашан басталып, аяқталды?

text:
Инд алабының өркениеті немесе Хараппа өркениеті - қазіргі Үндістан мен Пәкістан аумағындағы ежелгі мәдениет. Біздің заманымыздан бұрынғы 3-мыңжылдық пен біздің заманымыздан бұрынғы 16 ғасырлар аралығын қамтиды. Пәкстандағы Мултан облысы Рави өзеннің ескі арнасы маңындағы Хараппа атына байланысты Хараппа өркениеті деп аталған. Кейде оны инд мәдениеті, инд өркениеті деп те атайды.
Алғаш рет 1921 жылы бұл ескерткішті Р.Сахин тапқан. Кейіннен М.С. Ватс, М.Уилер, Дж. Ф. Дейлс қазба жұмыстарын жүргізді. Хараппа өркениетін зерттеуге 20 ғасырдың 20 — 50-жылдары Дж. Маршалл, Э.Маккей, Б.Б. Лала, Р.Банерджи, т.б. ғалымдар көп үлес қосты. Қазіргі таңда бұл өркениетке жататын 500-ден астам ескерткіш анықталып отыр. Қазба жұмыстары барысында астаналық қалалардың (Хараппа, Мохенджо-Даро, Каливанган) қирандылары, теңіз порттарының орындары, қоныстар мен қорымдар аршылған.

title: Инд алабының өркениеті

text: Хараппа қаласының цитаделін (батыс бөлікте орналасқан) қазған кезде қабырғасының қалыңд. 12,2 м-ге, ішкі алаңы 182,9 - 365,8 м болғандығы анықталған. Хараппа өркениетіндегі құрылыстар шикі кірпіштен тұрғызылды. Баспаналар бір, кейде екі қабат болып осы кірпіштерден қаланған. Іргесі таспен көтерілді. Олар 4 — 6 бөлмелі болып, баспаналар орталық аулаға шоғырланған. Аулада құдық қазылды. Цитадельдер мұнаралармен күшейтілді. Хараппа өркениетін қалдырған халық мал шарушылық және егіншілікпен айналысты. Олардың буйвол, шошқа өсіргендігі анықталған. Дәнді дақылдардан бидай, арпа, тары, бұршақ, күріш өсірген. Егіншіліктің дамығандығын күрделі ирригациялық жүйелер, сан алуан қыш ыдыстары, мыстан және қоладан жасалған еңбек құралдары (пышақ, орақ, ара, дәнүккіш) да айғақтайды. Тайпааралық қақтығыстардың болғандығы соғыс және қорғануға арналған қару-жарақ түрлерінен (жебе және найза ұштары, қысқа семсер) де байқалады. Теңіз кәсіпшілігін айғақтайтын заттар (желкенді қайық қалдығы, кемелердің суреттері) да табылған. Қазба барысында көрші елдерде жасалынған көптеген бұйымдар аршылып алынған. Бұлардың барлығы халықаралық сауда қатынастары жақсы жолға қойылғандығын көрсетеді. Ғалымдардың пайымдауынша, мұнда құрғақ және су жолдары болған.

title: Инд алабының өркениеті

text: Хараппа өркениетінің қалаларынан табылған таразы тастары, халық арасында күрделі экономиялық қатынастар дамығандығын дәлелдейді. Қолөнер бұйымдары металл, ағаш, сүйек, піл сүйегі. материалдардан жасалды. Сан алуан тұрмыстық-шаруашылық бұйымдарына хайуанаттар суреттері, пиктограммалық жазулар түсірілді. Сол кездегі адамдардың мүсіндері де жасалған. Өркениеттің негізгі ерекшеліктерін көрсететін материалдар Пәкістандағы Хараппа, Мохенджо-Даро мен Чанху-Даро және Үндістандағы Лотхал, Калибанган, Рупар қалаларынан алынған. Жерлеу орындарының мәліметтері, негізінен Хараппа мен Лотхал маңындағы қорымдардан алынған. Оған қарағанда, ежелгі хараппалықтар мүрдені шалқасынан жатқызып, шұңқырларға жерлеген, қасына қыш ыдыстар, тағы басқа заттар қойған. Хараппа өркениетін қалдырған халық құдай-анаға, Шива құдай прототипіне, отқа, ағашқа, жан-жануарларға табынды. Зерттеушілер Хараппа өркениетінің құлдырауына алып келген тектоникалық қозғалыстар мен су тасқыны, топырақ құнарлылығының төмендеуі, эпидемия мен соғыстар деп пайымдайды. Хараппа өркениетінің ықпалы Пәкістан мен Үндістан халықтары арасында күні бүгінге дейін сақталып келеді.

title: Инд алабының өркениеті


query: Викторияда Бек ойнайтын жігіт кім?

text: Эван Тюдор Джогиа - канадалық актер. "Виктория жеңімпаз" сериалында Бэк Оливер және "Социопат" сериалында Денни Десай рөлдерінде ойнаған.

title: Эван Джогиа

text: Эван 1992 жылы 9 ақпанда Ванкуверде дүниеге келді. Әкесі Оңтүстік Азиядан. Анасының шығу тегі ирланд, француз, валлий ұлттарының қосындысы. Отбасында Эваннан басқа 5 бала бар: ағасы Кетан, інілері Томас пен Зак, қарындастары Алиса және Мелисса.

title: Эван Джогиа

text:
Эван кино әлеміне 2007 жылы "Мен сияқты" фильміне түсу арқылы қадам басты. Бұл фильм "Үздік фильм" атағын алды. Сондай-ақ 2007 жылы "Ыблыс күнделігі" мен "Америка бөтендері" фильмдерінің бөлімдерінде түскен.
Эван "Каприка", "Виктория жеңіпаз" сериалдарына түсу арқылы үлкен атаққа ие болды.
Қазіргі таңда "Социопат" телесериалында басты рөлде ойнауда.

title: Эван Джогиа


query: Марафон шайқасы қайда өтті?

text: Марафон шайқасы —Грек-парсы соғыстарындағы (б.з.б. 500 — 449 ж.) басты шайқастардың бірі. Б.з.б. 492 ж. көктемде Ахемен әулетінің өкілі Дарий І патша Мардония қолбасшы бастаған әскерді Грекияны жаулап алуға аттандырды. Афон мүйісіндегі қатты дауыл кезінде парсылар 300-дей кемесінен айырылып, кері қайтуға мәжбүр болды. Парсылар бұл жолы Фракияны басып алумен шектелді. 490 жылы көктемде қолбасшылар Датис пен Артаферннің басшылығымен парсы әскерлері теңіз жолымен Грекияға жаңа жорыққа аттанды. Парсылар Эгей теңізіндегі Родос, Наксос және Делос аралдары арқылы Эвбея аралына жетті. Аралды басып алған парсы әскері Афиныдан солтүстік-шығысқа қарай 40 шақырымнан аса қашықтықта орналасқан Марафон жазығына келіп түсті. Марафон шайқасы 13 қыркүйек күні басталды. Мильтиад бастаған Афины және Платеялық грек әскерінің (11 мың адам) негізгі бөлігі жазыққа енер тұста әскери сапқа (фалангаға) тұрғызылды. Таудың орманды сілемдері мен арнайы тосқауылдармен қоршалған шептің қос қанатына парсы атты әскеріне тойтарыс бере алатын үздік, жақсы қаруланған жауынгерлер орналасты. Гректер кемелерден түскен парсы әскерлеріне (20 мыңдай адам) қарсы шабуыл жасады. Бірақ парсылардың жаяу садақшылары шабуылға тойтарыс беріп, гректер шебін осал тұсынан бұзып өтті.

title: Марафон шайқасы


query: Олимп тауы картада қай жерде орналасқан?

text: Олимп (Όλυμπος) – Грекиядағы ең биік тау (2914 m²). Ұлттық қорық. Тау Фессалидың солтүстік-шығысында орналасқан. Ежелде Фессалия мен Македонияның шекарасы болған. Митикас (2917 м), Сколио (2912 м), Стефани (2905 м) Олимптың ең биік үш шыңы.

title: Олимп


query: Жасыл жапырақ пигментінде қандай элемент бар?

text: Хлорофилл (chloros — жасыл және phyllon — жапырақ) — Күн сәулесінің қуатымен фотосинтез процесін іске асыратын өсімдіктердің жасыл пигменті. Хлорофиллдің бірнеше типі (Х. a, b, c, d) бар. Хлорофиллдің бұл типтері бактериялар, балдырлар, жоғары сатыдағы өсімдіктердің құрамында кездеседі. Фотосинтездеуші бактериялардың барлығына бактериохлорофилл пигменті тән. Химиялық құрылымы жағынан барлық хлорофиллдер пирролдың магнийлі тұздары болып табылады. Олардың молекулаларында төрт пиррол сақиналары өзара метилдік көпіршелері арқылы байланысып, порфирин ядросын құрайды. Пиррол сақиналарындағы азот атомдары төрт үйлестіргіш байланыс арқылы тұтасады. Порфириндік құрылымға бесінші болып циклопентан сақинасы жалғасқан. Тетрапиррол және циклопентан сақиналарынан құралған — хлорофилл молекуласының негізгі бөлігі форбин деп аталады. 4-пиррол сақинасының жанама тізбегіндегі пропион қышқылы күрделі эфирлі байланыс арқылы фитол спиртімен (С20Н39ОН) жалғасқан. Хлорофилл молекуласындағы тетрапирролдық циклдің сырт жағындағы көміртек атомдары 1 — 10 сандарымен белгіленеді. Сол атомдардың 1, 3, 5 және 8-дерінде метил топтары, екіншісіне — винил, төртіншісіне — этил топтары жалғасқан.

title: Хлорофилл


query: Келесі 2026 жылғы әлем чемпионаты қайда өтеді?

text: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі — Футболдан 2026 жылы Мексика, АҚШ, Канадада өтетін әлем чемпионаты. Бұл чемпионаттың финалдық турниріне 48 команда қатысады. Чемпионат ойындарын өткізу үшін 16 қалада 16 стадион дайындалуы тиіс.

title: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі

text:
=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===

Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
Санат:2026 жылғы футбол

title: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі


query: Күміс Олимпиада медалі неден жасалған?

text: Олимпиялық марапаттамалар, жекелей және командалық есепте чемпион атанған спортшыларға күмістен құйылып алтын жалатылған медаль және диплом тапсырылады. Екінші орын алғандарға күміс медаль мен екінші дәрежелі диплом, үшінші орын алғандарға қола медаль және үшінші дәрежелі диплом тапсырылды.

title: Олимпиялық марапаттамалар


query: Джокович өзінің мансабында қанша Үлкен Дулыға турнирінде жеңіске жетті?

text:
Новак Джокович (Новак Ђоковић; 22 мамыр, 1987) — сербиялық кәсіпқой теннисші. Теннистен әлемнің бірінші ракеткасы (2011 жылы шілденің 4-нен бері).
Новак – Бейжің олимпиадасының қола жүлдегері. ATP рейтингісінің бірінші жолындағы апта саны бойынша рекордшы. 20 Grand Slam синглы турнирлерге (осы қатысты тең рекордшысы жеңімпазы Роджер Федерер мен Рафаэль Надаль). Тарихтағы алғашқы ойыншы. Барлық төрт Grand Slam турнир, бірақ барлық тоғыз турнир ғана емес, ATP Masters Series 1000 және қорытынды ATP World Tour кем дегенде екі рет, оның ішінде әрбір турнир жеңімпазы. ATP Дүниежүзілік турнир финалының бес дүркін жеңімпазы және 36 рет ATP Masters 1000 турнирін жеңіп алды. 86 ATP турнирінің жеңімпазы (оның 85-і жекелей сында).

title: Новак Джокович

text: 2021 жылдың 12 шілдесіндегі жағдай бойынша, ол теннис тарихында 151 миллион АҚШ долларынан асатын ақшалай сыйлық көлемі бойынша бірінші орында тұр.

title: Новак Джокович

text:
Санат:Сербия теннисшілері
Санат:Әлемнің бірінші ракеткалары
Санат:2008 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының қола жүлдегерлері

title: Новак Джокович


query: Лордтар палатасында өмір бойы құрдастарды кім тағайындайды?

text: Орта ғасырлық Англияда ірі шонжар жер иелерінен, епископтардан, аббаттардан, лордтар палатасына адам сайланбай, король тағайындайтын болған. Кейін ақсүйектер тұқымынан немесе король тағайындайтын буржуазия өкілдері кіретін болды.

title: Лордтар палатасы

text: Лордтар палатасы (House of Lords) – Англия парламентінің жоғарғы палатасы.

title: Лордтар палатасы

text:
Санат:Ұлыбритания парламенті
Санат:Вестминстер
Санат:Ұлыбритания сот жүйесі
Санат:Елдер бойынша парламенттердің жоғарғы палаталары
Санат:Ұлыбританияның тарихи соттары
Санат:Ұлыбритания лордтар палатасы

title: Лордтар палатасы


query: Метафаза кезінде хромосома қалай көрінеді?

text:
Метафаза (грек. "meta" – аралық, кейін және фаза) – жасуша және оның ядросының бөлінуінің екінші фазасы.
Митоз процесінде көптеген организмдердің жасушалары ядросының бөлінуі кезеңінде хромосомалар және ядро мембранасы жойылады және ұршық жіпшелеріне центромералары арқылы қосылған хромосомалар цитоплазмада қалады. Бұл фазада (стадияда) хромосомалар жасушаның бөліну ұршығының екі полюсы арасында орналасқан жазықтыққа жиналады. Түзілген метафазалық негізгі пластинка метафазаның ерекшелігі болып табылады. Бірінен соң бірі жүретін гаметаның түзілуі кезінде екі мейоздық бөлінудің ("мейоз І" және "мейоз ІІ") әрқайсысының Метафаза стадияларын бөлуге болады.
Мейоздың "Метафаза І" бөліну кезінде биваленттер ұршық жіпшелеріне центромераларымен бекініп Метафазалық пластинка құрады, мұнда гомологтық хромосомалардың центромералары пластинканың қарама-қарсы жағына орналасады. Гомологтық хромосомалар бір-бірімен хромосомалар ұшына жылжыған хиазмалар арқылы байланысады. Метафаза І-де аталық және аналық хромосомалардың Метафазалық пластинканың екі жағына теңдей бөлінуі мүмкін. Нәтижесінде, әрбір гаметада аталық немесе аналық хромосомалар болуы мүмкін. "Метафаза ІІ"-де хромосома центромералары ұршық жіпшелерге бекініп Метафаза пластинкасында орналасады.

title: Метафаза


query: Жасуша циклінің қай кезеңінде жасуша бастапқы мөлшерінен шамамен екі есе өседі?

text: М-фазасы жасуша циклінде интерфазаға қарағанда өте қысқа кезеңді құрайды, яғни жасуша бөлінуге дейінгі кезеңді құрайды.Осыған орай интерфаза үш кезеңге бөлінеді: G1, S және G2. Үш кезеңнің мерзімінде жасуша ақуыз бен органикалық заттардың көмегімен өседі.Бірақ, хромосомалардың репликациясы S-фазада ғана бір- біріне енеді. Олай болса, бірінші жасуша (G1) өседі, екіншіден, хромосома саны (S) артады, ары қарай жасуша өсіп (G2), бөлінуге дайындалады, сонымен (M) жаңа екі жасушаның жасушалық циклге өтуіне дейін бөлінеді.

title: Интерфаза

text: Интерфаза (prophasis, pro, inter — арасы, аралығы, phasis — фаза) — жасуша бөлінісінен кейінгі кезең ( митоз бен мейоз), яғни ядроның "дем алатын" кезеңі. Ядросы бөлінбейді және бастапқы қалпына келмейді.

title: Интерфаза


query: Буэнос-Айрес әлем картасында қай жерде орналасқан?

text: Буэнос-Айрес Аргентинаның орталық-шығыс бөлігінде, Рио-де-ла-Плата өзенінің жағалауында орналасқан. 2010 жылғы санақ бойынша халық саны 2 891 082 адамды құрады. Буэнос-Айрес Аргентинаның ең ірі қаласы саналады және әлемнің 20 ең ірі қалаларының қатарында.

title: Буэнос-Айрес

text: Буэнос-Айрес (Buenos Aires; ) — Аргентина астанасы, әрі әкімшілік, мәдени және экономикалық орталығы, сондай ақ Оңтүстік Американың ең ірі қалаларының бірі. Буэнос-Айрес өзімен аттас провинцияның бір бөлігі саналмайды, ол 1880 жылы негізі қаланған жеке әкімшілік аудан болып табылады.

title: Буэнос-Айрес

text: Қала ресми 48 ауданға бөлінеді. Буэнос-Айрес автономды қала болып есептелінеді және Аргентинаның 24 провинциясының қатарына кіреді.

title: Буэнос-Айрес


query: Моғол империясының алғашқы императоры кім болды?

text:
==Бабыр==
Ұлы Моғолдар әулетінің негізін қалаушысы Бабырдың арғы атасы Әмір Темір еді. Темірдің үшінші баласы Миран шаһтан (Хорасан наменгері) Омар Шейх мырза (Ферғана әмірі) туды. Ал Омар Шейх мырзаның баласы Бабыр еді. Бабырдың анасы Құтлық Нигяр ханым Шыңғыс ханның ұрпағы еді. Сондықтан Ұлы Моғолдар әулеті Темір әулетінен ғана емес, Шыңғыс хан әулетінен де тарайды.

title: Ұлы Моғолдар падишаһтарының тізімі

text: Ұлы Моғолдар патшалығының падишаһы — Ұлы Моғолдар патшалығының басшысы, Ұлы Моғолдар әскерінің бас қолбасшысы.

title: Ұлы Моғолдар падишаһтарының тізімі

text: Бабыр әкесінен кейін Ферғананың әмірі (1494-1504) болған-ды, кейін Мәуереннаһрдың (1497-1498), Кабулдың (1504-1526) және Қандағардың әмірі (1512-1526) болды.

title: Ұлы Моғолдар падишаһтарының тізімі


query: Бұл акулалармен жүзетін қандай кішкентай балық?

text: Жабысқақ балық (Echeneіdae) — алабұға тәрізділер отрядына жататын теңіз балықтарының бір тұқымдасы. Жабысқақ балық тропиктік және субтропиктік теңіздерде тараған. 7 туысқа бірігетін 7 түрі белгілі. Тұрқы 30 — 90 см, денесі ұзынша, басының үстіндегі және арқасының алдыңғы жағын жауып жататын етті жиекті дискісі — жабысқағы ( түрі өзгерген бірінші арқа қанаты) болады. Жабысқағындағы өзгерген қанат талшықтары ет күшімен өзінің қалпын өзгерте алады. Басқа организмдерге жабысқанда, қанат талшықтарының ет аралығында жартылай вакуумды майда саңылаулар пайда болып, соның күшімен бекиді. Жабысқақ балық акулаға, балыққа, теңіз тасбақасына, китке, т. б. жабысып жүреді. Шабақтары өз бетінше тіршілік етіп, тұрқы 4 — 8 см-ге жеткенде судағы қалқыған заттар мен балықтарға жабыса бастайды. Жабысқақ балықтар ұсақ балықтармен, жабысқан "“қожасынан”" қалған жем қалдықтарымен қоректенеді. Жабысқақ балықтардың кәсіптік маңызы жоқ. Тропиктегі кейбір ел тұрғындары жабысқақ балықтарды теңіз тасбақасын, ірі балықтарды, дюгоньдарды аулауға пайдаланады.

title: Жабысқақ балық


query: Мидағы талмус қайда?

text: Көру төмпегі, таламус ( thalamus — көру төмпегі) - аралық мидың орталық бөлігін алып жатқан құрылым. Оң және сол көру төмпектері ми аралығы арқьлы бір-бірімен өзара жалғасып, үшінші ми қарыншасының (қуысы) бүйір қабырғасын жасай- ды. Көру төмпегі сезімтал нейроциттер денелері (перикариондар) құрайтын сұрзаттық орталықтардан (ядролардан) түзілген. Көру төмпегінің ядролары анализаторлардың сезімтал аралық орталықтары.

title: Көру төмпегі, таламус


query: Англия шіркеуінің басшысы кім?

text:
Англикан шіркеуі - Англияның мемлекеттік шіркеуі. 16 ғасырдағы Реформация кезеңінде пайда болған.

Оны король басқарды ("Суперматия туралы акт", 1534). Оның діни уағызы мен ұйымдық формалары негізінен католиктік күйінде қалды. Эдуард VI тұсында Томас Кранмер (1547-1553) протестант және католик дінінің уағыздарынан құрастырып жазды.

title: Англия шіркеуі

text: Англикан шіркеуі - The Church of England - протестант шіркеуілерінің бірі; құдайға құллшылық ету жолы мен ұйымдық принциптері жағынан басқа протестант шіркеулеріне қарағанда католик шіркеуіне жақын.

title: Англия шіркеуі

text: Елизавета Тюдор тұсында "39 сүредегі" (1571 ж.) діни уағыз кальвинизмге сәл жақындатылды. Англикан шіркеуі абсолютизмнің берік тірегіне айналады. 17 ғасырда ағылшын буржуазиялық революциясының теңгеурінімен таратылды, ал 1660 ж. Стюарттар әулеті тұсында қалпына келтіреді.

title: Англия шіркеуі