query: Профессор Снейптің рөлін сомдайтын актер кім?

text: «Алтын глобус», «Эмми» және BAFTA сыйлықтарының лауреаты. Алғашқы рөлін театр сахнасында «Опасные связи» қойылымында сомдаған. 1985-1987 жылдары Англияда көрсетіліп жүрген спектакль кейін Бродвейге барып үлкен жетістіктерге жетеді. Ал Алан өз ойынымен бәрінің назарын аудартады. Оны бірден «Крепкий орешек» жобасына шақырады. Осыдан кейін оның актерлік мансабы жоғарылай бастайды. Алан Рикман көп көрермендерге «Хәрри Поттер» фильміндегі профессор Северус Снейптің рөлімен таныс.

title: Алан Рикман

text: Алан Сидни Патрик Рикман (Alan Sidney Patrick Rickman 21 ақпан 1946, - 14 қаңтар 2016, Хаммерсмит ауданы, Лондон, Англия) – британдық театр және киноактері.

title: Алан Рикман

text:
==Фильмдері==
«Январский человек» (1989)
«Робин Гуд, принц воров» (1991)
«В поисках Галактики» (1999)
«Суини Тодд, демон-парикмахер с Флит-стрит» (2007)
«Удар бутылкой» (2008)

title: Алан Рикман


query: Қазіргі уақытта қанша ел халықаралық валюта қорының (ХВҚ) мүшелері болып табылады?

text: Халықаралық пұл қоры (Іnternatіonal Monetary Fund (ІMF) — әлемдік қаржы жүйесінің тұрақтылығына қатысты туындайтын түйткілдерді зерттейтін және қажет болған жағдайда мүше елдерге қаржылық және техникалық қолдау ұсынатын халықаралық ұйым. Оның штаб-пәтері АҚШ астанасы Вашингтонда орналасқан. Құрамына 184 мемлекет кіреді.ХВҚ — мүше мемлекеттер арасындағы валюта несие қатынастарын реттейтін, төлем теңгерімінің тапшылығынан валюталық қиындықтар туындаған кезде оларға шет ел валютасымен қысқа және орта мерзімді несие беру жолымен қаржы көмегін көрсететін халықар. ұйым. Брет-Будстағы конференцияның (АҚШ‚ 1944) шешіміне сәйкес құрылған. Оған БҰҰ-ның мамандандырылған мекемесі мәртебесі берілген. Ресми мақсаты — валюта-қаржы саласындағы халықар. ынтымақтастыққа және дүниежүз. сауданы дамытуға жәрдемдесу. Қордың активтері, көбінесе қатысушы мемлекеттердің жарналары (үлестері) есебінен құралады

title: Халықаралық валюта қоры

text:
* Халықаралық Валюта Қоры торбеті
* Finance & Development - ХВҚ Тоқсандық журналы
* Annual Reports of the Executive Board
* World Economic Outlook Reports
* IMF Publications
* IMF Fiscal Affairs Department (FAD)
* August Review - Global Banking: The IMF
* Kenneth Rogoff - The sisters at 60
* How the IMF Props Up the Dollar System
* "IMF’s Origins as a Blueprint for Its Future", Anna J. Schwartz, National Bureau of Economic Research
* Center for International Finance & Development University of Iowa research center, includes a 300 page E-book on the IMF and World Bank.
* Political Forecasting? The IMF’s Flawed Growth Projections for Argentina and Venezuela by David Rosnick and Mark Weisbrot, Center for Economic and Policy Research
* What's the difference between the IMF and the World Bank? by economist Arthur MacEwan, in Dollars & Sense magazine
* "Monetary Freedom Act" HR 391, by Congressman Ron Paul, 1981

title: Халықаралық валюта қоры


query: Араб түбегі картада қай жерде орналасқан?

text:
Араб түбегі, Арабия — Оңтүстік-Батыс Азияда орналасқан дүние жүзіндегі ең ірі түбек болып, оның ауданы ауданы шамамен 3 млн. км². Оны Жерорта теңізі, Қызыл теңіз, Араб теңізі қоршалған. Құрлықтағы шартты шекарасы солтүстігінде Месопотамия ойпаты, Парсы шығанағы, Ормуз мойнағы, Оман шығанағы арқылы өтеді. Оңт. шекарасы Акаба шығанағы, Қызыл т., Баб-эл-Мандеб бұғазы, Аден шығанағы арқылы Арабия т-нің батыс жағалауымен жалғасады. А. т-не түгелімен Сауд Арабиясы, Йордания, Йемен республикасы, Оман, Бахрейн, Кувейт, Ливан, Палестина, Израиль мемлекеттері және Сирия мен Ирактың бір бөлігі енеді.

right|210px|thumb|Арабия түбегі

title: Араб түбегі


query: Қырғи қабақ соғыс кезінде Варшава келісімі дегеніміз не?

text: Варшава келісімі ұйымы (орыс: "Организация Варшавского договора") — 1955 жылы достық, әріптестік және өзара кәмек жөнінде Албания, Болгария, Мажарстан, ГДР, Польша, Румыния, Чехословакия және КСРО арасында Варшава келісімі негізінде құрылған әскери-саяси одақ.

title: Варшава келісімі ұйымы


query: Бір командаға Маусымда НБА-да қанша ойын бар?

text:
Ұлттық баскетбол қауымдастығы, ҰБҚ (National Basketball Association, NBA) — Солтүстік Американың (АҚШ, Канада) кәсіби ерлер баскетбол лигасы. Солтүстік Американың алғашқы төрт кәсіби спорт лигаларының бірі. 1946 жылы Америка баскетбол қауымдастығы болып құрылып, кейіннен Ұлттық баскетбол лигасымен бірігіп Ұлттық баскетбол қауымдастығына айналды.
2014 жылы қауымдастық құрамына географиялық ерекшеліктеріне байланысты Шығыс және Батыс конференцияларына бөлінетін 30 команда кірді. Ал конференциялар өз алдына бес командадан үш дивизионға бөлінеді. Бір маусым аралығында әр команда 82 кездесу өткізіп, нәтижесіне байланысты плей-офф кезеңіне іріктеледі. Плей-офф кезеңінде командалар олимпиадалық жүйе бойынша 4 жеңіске дейін ойнайды. Екі конференция чемпиондары ҰБҚ чемпионы анықталатын басты финалда кездеседі.
2010 жылы ҰБҚ табысы 3,8 миллиард долларды құрады. Ал ҰБҚ ойыншыларының біржылдық орташа жалакысы 4,8 миллион долларды құрады. ҰБҚ-ның орталық кеңсесі Нью-Йорктегі Олимпик-тауэр ғимаратының 19 қабатында орналасқан.

title: Ұлттық баскетбол қауымдастығы


query: Біреудің шайнағанын есту сізге төзгісіз болған кезде бұл қалай аталады?

text:
Мисофония, тек «дыбыстарды қабылдамау» дыбыстарға төзбеушілік нысаны болып табылады. Бұл белгілі бір дыбыстарды, қатты немесе тыныштықпен байланысты жағымсыз әсерлерден туындаған неврологиялық бұзылыс болып саналады. "Мисофония" терминін Эмори университетінен Павел Ястребов (Pavel J. Jastreboff) енгізді. Ол көптеген адамдарда белгілі бір дыбыстарға, ең алдымен, тамақ ішу кезінде сөзсіз қайғырғанын анықтады. Алдымен ол бұл жағдайды "жұмсақ дыбысқа сезімталдық" ретінде анықтады,өйткені оның кейбір бақылаушылары үшін дәл төмен жиілікті дыбыстар көтерілмеген.
Гиперакусиядан айырмашылығы, белгілі бір дыбыстармен байланысты емес. Осындай симптомдар тудыратын физиологиялық аномалияның анатомиялық орналасуы туралы аз мәлімет бар, бірақ, ең алдымен, орталық жүйке жүйесінің құрылымына жатады.
Мисофониядан зардап шегетін адамдар, көбінесе, басқа адамның тырнақтарын кесу, тістерді тазалау, тамақтану, тыныс алу, сықыру, сөйлесу, ұсақ-түйек, ескіру, жаяу жүру, сағыз, храпар, ымдау сияқты дыбыстармен жиі тітіркенеді немесе тіпті ашуланады жөтел, белгілі бір үнсіздік немесе қайталанатын дыбыстар.

title: Мисофония


query: Голливудтағы Жұлдыздар аллеясы қайда?

text: Голливуд Даңқ аллеясы (Hollywood Walk of Fame) — Голливуд бульварінің он бес кварталын және Вайн стриттің үш кварталын алып жатқан тротуарлар қатары. АҚШ-тың Лос Анжелес қаласындағы Голливуд ауданында орналасқан бұл нысан өнер және ойын-сауық саласына дамуына үлес қосып жүрген актерлер мен актрисалар, музыканттар, продюсерлер, театр мен музыка ұжымының директорлары, тіпті ойдан шығарылған кейіпкерлердің "Жұлдыздары" қойылған. Тротуарларда жезден жасалған 2500 жуық жұлдыз бар. Даңқ аллеясын Голливуд сауда палатасы басқарады, Hollywood Historic Trust оны қаржыландырады.

title: Голливуд Даңқ аллеясы

text: NPO/Plog зерттегені бойынша «Даңқ аллеясына» жыл сайын 10 миллионға жуық туристер келеді екен.

title: Голливуд Даңқ аллеясы


query: Кариб теңізінің қарақшылары фильмдері қандай тәртіппен шықты?

text:
«Кариб теңізінің қарақшылары» (Pirates of the Caribbean) (фильмдер сериясы) – Кариб теңізіндегі теңіз қарақшылары жайлы шытырман оқиғалы фильмдер сериясы. .
Режиссерлері: Гор Вербински (1-3 бөлімі) және Роб Маршалл (4 бөлімі). Барлық фильмнің сценарийін Терри Россио және Тед Эллиотт жазған. Бұл фильм, Walt Disney Pictures кинокомпаниясының қолдауымен, Диснейлэндтегі ашылған бірқатар аттракциондардан кейін түсірілген.
Төрт бөлімнен тұрады: «Пираты Карибского моря: Проклятие «Чёрной жемчужины» 2003 жылы шыққан; «Пираты Карибского моря: Сундук мертвеца» 2006 жылы шығып, әлемдік кино прокатта кассалық фильмдер ішіндегі «Аватар» фильмінен кейін төртінші орында болған; «Пираты Карибского моря: На краю Света» 2007 жылы шыққан; «Пираты Карибского моря: На странных берегах» 2011 жылы шыққан.

title: Кариб теңізінің қарақшылары


query: 1990 жылы CERN-де гипермәтінді белгілеу тілін (html) кім жасады?

text:
==Жалпы түсінік==

HTML тілін британ ғалымы Тим Бернерс-Ли 1986-1991 жылдары Женева (Швейцария) Еуропалық ядролық зерттеу орталығында жасап шығарған болатын. HTML алғашында ғылыми және техникалық құжаттарды халық арасында алмастыруға арналған тіл ретінде жасалған. HTML көмегімен әдемі жасалған құжатты оңай және тез жасауға болады. Құрамының өзгеруінен басқа HTML-ға гипермәтіндерді оқу қасиеті қосылған. Бейнематериалдық қасиеттер кейіннен қосылған. Бағдарламалар құжаттарды құрылымдау және пішімдеу, оларды байланыстыру құралдарына қайта шығару (бейнелеу) құралы ретінде құрылды.

title: HTML

text: HTML (Hypertext Markup Language — «еренмәтін белгілеу тілі») — вебшолғышта көрсетілуге арналған еренмәтін мен басқа ақпараттардан тұратын веб-парақшаларды жасауға арналған белгілеу тілі.

title: HTML

text:
HTML (HyperTextMarkupLanguage) – бұл құжаттарды кодтау үшін қолданылатын гипермәтіндік белгілеу тілі.
HTML беттер ғаламторда браузерден серверге, жай мәтін немесе жасырын символдар(шифрлар) арқылы HTTP және HTTPS хаттамаларымен жіберіледі.

title: HTML


query: Ice bucket challenge мақсаты қандай болды?

text: The Ice Bucket Challenge, кейде ALS Ice Bucket Challenge, мұзды суды басқа төгу арқылы латерлды амиотрофиялық склероз ауру жайында ақпаратты көпшілікке таныстыру және зерттеуге қажетті қаражатты жинауға бағытталған шара. Акция 2014 жылы шілде тамыз айлары арасында әлеуметтік желілерде вирустық танымалдыққа ие болды. АҚШ-та адамдар ALS қауымдастығына, Ұлыбританияда MND (Motor Neurone Disease) қауымдастығына ақша аударды. Қазақстанда Ice Bucket Challenge қаржылары жеке қорлар мен басқа да қайырымдылық мақсаттарына жіберілді.

title: Ice Bucket Challenge

text: Акция шарты бойынша адам өз басына мұздай суды құйып видеосын шығару керек. Сонымен қатар акцияға қатысушы басқа адамдарға шақырту жібере алады. Шақыртуға жауап беру үшін 24 сағат беріледі. Сол уақыт ішінде шақырылған адам мұзы бар суды құюы шарт. Одан бас тартқан жағдайда қайырымдылыққа ақша беру тиіс.

title: Ice Bucket Challenge

text: Суық суды басқа құя отырып қаражат жинақтау идеясы бірнеше жерде кезігеді. 2013 жылдың ортасы мен 2014 жылы "Cold Water Challenge" шаралары әлеуметтік желілерде АҚШ-тың солтүстік аудандарында кең танымал бола бастады. Шараға қатысушылар суық суға секірулері керек. Одан бас тартқан жағдайда ракты зерттеуге қаржы беру тиіс болатын.

title: Ice Bucket Challenge


query: Үйде жалғыз ойнаған бала кім?

text: «Үйде жалғыз қалғанда» (1990), «Үйде жалғыз қалғанда 2: Нью-Йоркте адасқан» (1992), «Бай бала Ричи» (1994) комедияларындағы басты рөлдерді сомдаумен танылған. Отбасындағы жеті баланың үшіншісі. Ең алғаш рет басты рөлді «Бак ағай» (1989) фильмінде сомдаған.

title: Маколей Калкин


query: Тарихи жазбалардың жинақталуы немесе олар орналасқан физикалық орын?

text:
Мұрағат немесе Архив ("archіvum") – тарихи маңызы бар құжаттар сақталатын мемлекет арнаулы мекеме. Мекемелердің ескі құжаттарын сақтайтын бөлімі немесе жеке тұлғаның өмірі мен қызметіне байланысты жинақталған жәдігерлер жиынтығы да архив делінеді.
thumb|left|Қазiргi архив жүргiзу

title: Мұрағат

text: Қазақстан архившілері «Ғасыр соңындағы архивтер: өткен жолды бағалау және болашаққа көзқарас» тақырыбымен Архивтердің Халықар. кеңесі өткізген архивтің халықар. 13-конгресіне (Пекин, 2–7.09. 1996 жылы) қатысты.

title: Мұрағат


query: Қуық қай аймақта орналасқан?

text:
Қуық негізінен дененің жамбас қуысында орналасады. Зәрге толған кезде ғана құрсақ қуысына қарай шығады. Ол қуық төбесінен, қуық денесінен және жіңішкерген қуық мойынынан тұрады.
* Қуықтың қабырғасы үш қабықтан:
** ішкі — кілегейлі қабықтан
** ортаңғы — етті қабықтан және
** сыртқы — сірлі қабықтан ("адвентициядан") құралған.
Қуықтың кілегейлі қабығы көпқабатты ауыспалы эпителиймен астарланған, бездер болмайды. Кілегейлі қабықтың жоғарғы қабырғасында несепағар білеуліктері мен несепағардың тесіктері көрінеді.
* Қуықтың етті қабығы үш қабаттан:
** ішкі және сыртқы ұзынша қабаттардан және олардың аралықтарындағы сақинаша қабаттан тұрады.
* Сыртқы сірлі қабық қуықтың денесі мен төбесін қаптап тұрады. Ал оның мойны адвентициямен (борпылдақ дәнекер ұлпасы) қапталған. Қуықтың мойны несепшығар өзегіне жалғасады.

title: Қуық

text: Қуық ("мочевой пузырь, vesica urinaria, vesica - көпіршік, urina — зәр, несеп") — бүйректе түзілген зәр несепағар арқылы ағып келіп, уақытша жиналатын, пішіні алмұрт тәрізді қуысты мүше.

title: Қуық


query: Тақтар ойынында Джоффри Баратеонды кім ойнайды?

text: Джек Глисон (Jack Gleeson) — Ирландиялық актер, көпшілікке Тақтар ойыны телесериалындағы Джоффри Баратеон рөлімен танымал.

title: Джек Глисон


query: Олимпиядағы Зевс мүсіні қайда болды?

text: Зевстің алтын мүсіні – кезінде Ежелгі Грекиядағы Олимп тауында Зевс құдайға орнатылған ескерткіш, “әлемнің жеті кереметінің” бірі. Б.з.б. 5 ғ-да өмір сүрген белгілі афиналық мүсінші Фидий сомдаған. Ежелгі гректер құдайлардың құдайы деп сенген Зевске арнап ақ мәрмәрдан зәулім сарай тұрғызған болатын. Фидий өзінің мүсінін осы сарай ішіне сомдаған. Тақта отырған құдай мүсінінің биіктігі 17 м болған, ол сарай төбесіне сәл-ақ тимей тұрған. Зевс отырған тақ түгелдей алтын және піл сүйегінен жасалған. Негізгі ағаштан істелген құдай мүсінінің беті, қолы, аяғы және ашық төсі өте нәзік зергерлікпен өңделген піл сүйегімен түгелдей қапталған. Мүсіннің белден төм. бөлігі гүлдермен, жұлдыздармен, әр түрлі хайуанаттар бейнесімен көркемделген алтын жамылғымен жабылған. Мүсінші Зевстің бір қолына ұстатқан жеңімпаздық құдайы Ника бейнесі де, екінші қолындағы қыран қонған тұғыр да алтын мен піл сүйегінен жасалған еді. Ал Зевстің басына таза алтыннан өрілген тәж кигізілген болатын. Ежелгі гректер ең үлкен бақытсыздық – Зевс құдайдың алтын мүсінін көрместен бұрын өліп кету деп есептеген. Сондықтан да ес білген әр адамға бұл бейнені көру арман болған. Б.з. 5 ғ-нда Зевс мүсінін Грекиядан Константинопольге (қазіргі Стамбұлға) көшірген. Мүсін сонда өртте қалып жо

title: Ежелгі Грекия


query: Футболдан әлем чемпионатының тарихында кім көп гол соқты?

text: Әлем чемпионаттарында ең көп гол соққан футболшы германиялық Мирослав Клозе. Оның еншісінде 16 гол бар. Екінші орындағы бразилиялық Роналдо 15 гол соқты.

title: Футболдан әлем чемпионатының сұрмергендері

text: Жекелеген чемпионаттарда ең көп гол соққан футболшы француз Жюст Фонтен. Ол 1958 жылы 13 рет қарсыластар қақпасын дәл көздеді.

text: 1930 жылдан 2018 жылға дейін әлем чемпионаттарында 2548 гол соғылды. Бірінші голды 1930 жылы 13 шілдеде Франция-Мексика матчында француз Люсьен Лоран енгізді. Әзірше соңғы голды 2018 жылғы финалда хорватиялық Марио Манджукич Францияның қақпасына соқты.


query: Monsters inc-те Саллиді кім айтады?

text:
* Джон Гудмен — Салли
* Билли Кристал — Майк
* Мэри Гиббс — Боо
* Стив Бушеми — Рэндалл Боггс
* Джеймс Коберн — Генри Дж. Ватернұз III
* Дженнифер Тилли — Селия Мэй
* Боб Петерсон — Роз
* Джон Ратценбергер — Йети
* Фрэнк Оз — Джефф Фунгус
* Дэниел Герсон — Недлмен және Смитти
* Стив Сасскинд — Джерри Слугворт
* Бонни Хант — Флинт ханым

title: Монстрлар корпорациясы

text: Монстрлар корпорациясы (Monsters, Inc.) — 2001 жылы жарық көрген режиссер Питер Доктердің анимациалық 3D-да шыққан мультфильмі. Жұмыстың дистрибьюторы Walt Disney Studios Motion Pictures компаниясы болып табылады. Әлемдік премьерасы 2001 жылы 2 қарашада, ал Қазақстанда 2002 жылы 21 наурызда шығып.

title: Монстрлар корпорациясы

text: Rotten Tomatoes шолу агрегаторының сайты 96% мақұлдау рейтингісі туралы хабарлады, орташа балл 8,00/10, 197 шолуға негізделген. Metacritic орташа өлшенген мәнді қолданып фильмге 35 сыншының негізінде 100-ден 79-ге баға берді, бұл "жалпы жағымды пікірлерді" көрсетеді.

title: Монстрлар корпорациясы


query: Корея соғысы қашан басталды және ол қашан аяқталды?

text:
төменгі жақтан қараңыз

Корей соғысы (한국 전쟁) — 1950 жылдың 25 маусымынан 1953 жылдың 27 шілдесіне дейін (дегенмен соғыстың ресми түрде тоқтағаны туралы жарияланған жоқ) созылған Солтүстік Корея мен Оңтүстік Корея арасындағы қақтығыс. Негізінен бұл соғысты қырғи қабақ соғыс кезеңіндегі АҚШ-пен ҚХР және КСРО одақтас елдері арасындағы жанама соғыс деп те атайды.

title: Корей соғысы

text:
{{Қарулы қақтығыс
|қақтығыс = Корей соғысы{{lang-ko|한국 전쟁}}
|бөлім = Қырғи Қабақ Соғыс
|сурет = Koreanwarmontage.jpg
|себеп = Ким Ир Сеннің Кореяны өз билігінің астына біріктіру әрекеті
|сурет атауы = "Сағат тілі бойымен": АҚШ теңіз әскерлері қытай сарбаздарын тұтқынға алуды; B-26 бомбалау үстінде; Оңтүстік корейлік қашқындар; Инчхонға АҚШ күштерінің түсірілуі; БҰҰ күштері Пхеньяннан ашып, 38-ші параллельді қиып өтуде
|дата = 25 маусым 1950 — 27 шілде 1953
|орын = Корей түбегі
|өзгерістер = Корея арасындағы шекараның өзгеруі
|нәтиже = Кореяның Оңтүстік және Солтүстік болып екіге бөлінуі. Татуласу.
|қарсылас1 = Антикоммунисттік күштер:
* {{Flag|South Korea|name=Оңтүстік Корея}}
* {{Мемлекет туы|БҰҰ}}:
* {{Flag|Belgium|name=Бельгия}}
* Грекия
* {{Flag|Colombia|name=Колумбия}}
* {{Flag|Luxembourg|name=Люксембург}}
* {{Flag|Netherlands|name=Нидерланд}}
* {{Flag|АҚШ|1912}}
* {{Flag|Thailand|name=Тайланд}}
* {{Flag|Turkey|name=Түркия}}
* {{Flag|Philippines|1919|name=Филиппиндер}}
* {{Flag|France|name=Төртінші француз республикасы}}
* Эфиопия
* {{Flagicon|United Kingdom}} Британ империясы:
** {{Flag|United Kingdom|name=Ұлыбритания}}
** {{Flag|Australia|name=Аустралия}}
** {{Flag|New Zealand|name=Жаңа Зеландия}}
** {{байрақ|Канада}}

title: Корей соғысы

text:
** ОАО
|қарсылас2 ={{flagicon image|Hammer and sickle.svg}} Коммунисттік күштер:
* {{Flag|North Korea|name=КХДР}}
* {{Flag|China|name=ҚХР}}
* ҚХАӘ
* ҚХЕ
* {{Байрақ|КСРО}}
* 64-ші иак
|күштер1 = төменгі жақтан қараңыз
|күштер2 = төменгі жақтан қараңыз
|командир1 = {{Flagicon|South Korea}} Ли Сын Ман{{Flagicon|БҰҰ}} Дуглас Макартур{{Flagicon|БҰҰ}} Мэтью Риджуэй{{Flagicon|БҰҰ}} Марк Кларк
|командир2 = {{Flagicon|North Korea}} Ким Ир Сен{{Flagicon|North Korea}} Пак Хон Ён{{Flagicon|China}} Мау Зыдоң{{Flagicon|China}} Чэнь Гэн{{Flagicon|China}} Пэн Дэхуай
|шығындар1 = {{байрақ|БҰҰ}}
өлгендер саны: 40 670
жараланғандар саны: 104 280
тұтқынға түскендер және із-түссіз жоғалғандар саны: 9931
{{Flagicon|South Korea}}
өлгендер саны: 137 899
жараланғандар саны: 450 742
тұтқынға түскендер және із-түссіз жоғалғандар саны: 32 838
төменгі жақтан қараңыз
|шығындар2 = {{Flagicon|North Korea}}"(АҚШ бағалаулары)":
өлгендер саны: 112 мың
жараланғандар саны: 303 мың
тұтқынға түскендер және із-түссіз жоғалғандар саны: 120 мың
{{Flagicon|PRC}}"(ҚХР бағалаулары)":
өлгендер саны: 60 мың
жараланғандар саны: 383,5 мың
ауруханаға жатқызылғандар саны: 450 мың
із-түссіз жоғалғандар саны: 4 мың
тұтқынға түскендер саны: 21 мың
"(АҚШ бағалаулары)":

title: Корей соғысы

text:
өлгендер саны: 400 мыңнан астам
жараланғандар саны: 486 мың
тұтқынға түскендер саны: 21 мың
{{Flagicon|USSR|1923|name=Кеңес Одағы}}
өлгендер саны: 282
Барлығы: 1 545 822—1 648 582

title: Корей соғысы

text: Солтүстік коалиция құрамына: Солтүстік Корея және оның қорғаныс күштері: қытай әскері (ҚХР бұл қақтығыста ресми түрде қатыспағандықтан, қытай әскері «қытай халықтық еріктілер» тобына бірікті). Кеңес Одағы да соғысқа ресми түрде қатыспағанымен, ол соғысты қаржыландыруды және қытай әскерлерін жабдықтандыруды өз мойнына алды. Оңтүстік жақтан соғысқа Оңтүстік Корея, АҚШ, Ұлыбритания және басқа да БҰҰ Қарулы күштерінің құрамындағы елдер қатысты.

title: Корей соғысы


query: Майкл Джордан Буллзға қашан шақырылды?

text: Өз еңбек жолын 1982-1984 жылдары Солтүстік Каролина Университетінің баскетбол командасында ойнаумен бастаған Джордан 1982 жылы NCAA біріншілігінде жеңіске жетті. 1984 жылы Джордан «Чикаго Буллз» командасының құрамында өнер көрсете бастады. Биікке керемет секіру қабілетінің арқасында ол «Air Jordan» лақап атқа ие болды. Ол сонымен қатар баскетбол тарихындағы ең үздік қорғаушы болып табылады. 1991 жылы «Буллз» құрамында ол өзінің тұңғыш ҰБЛ чемпионатын жеңіп алды. 1992 жылы және 1993 жылы ол өз жетістігін қайталады. Әкесінің қазасынан кейін баскетболдан кетпек болған Джордан бейсболда бағын сынап көрмек болды. Алайда 1995 жылы баскетбол аланына кері оралып, «Буллз» командасына тағы үш атақты жеңіп беріп, ҰБЛ-ның бір маусымда жеңіске жеткен матчтар саны бойынша рекордын жаңартты. 1995-96 жылғы маусымда 72 мәрте жеңіске жеткен. 1999 жылы Джордан тағы да баскетболмен қоштаспақ болды, алайда 2001 жылы тағы екі ойын маусымында «Вашингтон Уизардс» жейдесін киіп, сол құрама сапында өнер көрсетті.

title: Майкл Джордан

text: Майкл 1962 жылы Бруклинде өмірге келеді. Әкесі Джеймс Джордан АҚШ Әскери Әуе Қызметінде жұмыс жасаған, ал анасы Делорис Пиплс банк қызметкері. Майкл отбасындағы бес баланың төртіншісі болатын. Оның екі ағасы : Ларри, Джеймс, әпкесі Делорис және қарындасы Розлин. Бірақ көп ұзамай оның отбасы Солтүстік Каролина штатына қарасты шағын қала Уилмингтонға қоныс аударады. Басқа бауырларына қарағанда еріншектігімен, бірақ, доп ойнауға деген құштарлығымен жастайынан ерекшеленген Майкл балалық шағы туралы былай деп ой тербейді: Бес жасында алғаш рет баскетбол ойынына куә болып, ҰБЛ-дағы (НБА) кәсіпқойлар сияқты допты шығыршыққа үстінен салуға қатты құмарта бастайды. Сегізінші сыныпта оқып жүргенінде (ол кезде бойының ұзындығы небәрі 173 см. бола тын) тұңғыш рет допты шығыршыққа төбесінен енгізген. Бұған дейінгі жаттығулардың бірде-біреуінде дәл бұлайша биікке секіріп көрмеген. Ал сол жолғы ойында ол тура қанат біткендей тым биікке көтеріліп, допты шығыршыққа атып ұрды. Майкл Джордан тек өзінің қиялындағы емес, сон дай-ақ баскетбол добын қолына алған сан мыңдаған спортшы армандаған ұлы баскетболшыға айналды. Миллиондаған жанкүйердің жүрегін жаулаған ол тек Американың емес, күллі әлем бас кетболының шоқ жұлдызы ретінде танылды.

title: Майкл Джордан

text:
Майклдың анасы да ұлының балалық шағынан-ақ даңқты баскетболшы болуға тал пын ғанын растайды. Майкл шамамен 11-12 жасында өзінің қайткенде де Олимпиадаға қатысатындығын айтып, анасына уәде берді. Арманы 1984 жылы орындалды, 22 жасар Майкл ұлттық құрама сапында өнер көрсетті.
Даңқты ұлын әкесі Джеймсте мақтан тұтқан. Майкл өзінің туған ағасы Ларримен үнемі бірге баскетбол ойнап, бастапқысында өзінен төрт жас кіші інісін Ларри ұтып кететін. Бірақ жыл өткен сайын Майкл есеп айырмасын айтарлықтай қысқартып отырды. Ал он беске толған шағында ол өзінің ағасын ұта бастады.
Майклдың ата-анасы туралы сөз қозғағанда, оның анасына тартқандығын айта кеткен абзал. Өйткені Джордандар тұқымында бойшаң адамдар әсте болған емес. Олардың ең ұзын дегенінің өзі 183 сантиметрден аспаған көрінеді. Сондай-ақ Майклдың өзі де бойының ұзын болуы үшін аянбай тер төгіп, осы мақсатқа арналған жаттығуларды үзбей жасап отырған. Кім біледі, соның арқасы болар 18-ден 19-ға қараған жылы оның бойы 12,5 сантиметрге бір-ақ секіріп, 198-ге жетеді.

title: Майкл Джордан

text: Оның Эмсли Лэйни мектебінің қабырғасындағы жаттықтырушысы Фред Линч болатын. Майкл 9-сыныпта оқып жүргенінде бойының ұзындығы 183 см. Болған. Сол кездің өзінде ол алаңға мектептің негізгі құрамында шыққысы келетін. Бірақ ол сол тұста жоғары сынып оқушылары әкелетіндей нәтижеге қол жеткізе алмайтын-ды. Әйтсе де Майкл өзінің табандылығының арқасында бір жылға жетер-жетпес уақыттың ішінде негізгі құрамнан команданың белді ойыншысы ретінде орын алды. Ал 11-12- сыныптарда оқып жүрген шағында ол тек мектебіміздің емес, сондай-ақ бүкіл Солтүстік Каролина штатының үздік ойыншысы болып табылды. Ал кейінірек АҚШ оқушылары арасындағы үздік он баскетболшының қатарында Майклдың да есімі аталды. Майкл баскетбол және басқа да жеңіл атлетикалық жарыстарға деген құштарлығының кесірінен сабаққа мүлдем көңіл бөлмеген. Тек жоғары сыныптарға жеткенде ол өзінің қателігін түсініп, орташа баллын жоғарлатуға ұмтыла бастады. Ол әсіресе математиканы жақсы меңгеріп шыққан.

title: Майкл Джордан

text:
Мектепті бітірісімен Майкл баскетбол бағдарламасына жете көңіл бөлінген Солтүстік Каролина университетінде оқуға ше шім қабылдайды. Оның мықты баскетболшы ретінде қа лыптасып, үлкен же тіс тіктерге жетуіне осы білім ор дасының көп көмегі тиді деуге толық негіз бар. Бұл жерде де Майкл үшін оқудан гөрі өзінің сүйікті ойыны баскетбол маңыздырақ болғаны жасырын емес. Дегенмен ол университеттің негізгі құрамына бірден алына қоймады.Мұндағы бапкерлер назарын өзіне аударту үшін тағы да біраз тер төгуіне тура келді. Ақыры 1982 жылы жоғары оқу орындары арасындағы турнирде ол көпшілікті мойындатты. Джорджтаун университетімен финалдық кездесуде бәсекеге түскен Солтүстік Каролина университеті жиырма жасар, бірінші курстың студенті Майкл Джордан салған шешуші голдың көмегімен жеңіске жетті. Осы оқу ордасының қабырғасында-ақ Майкл ұшатын, әуе Джорданы деген лақап аттарға ие болды. Солтүстік Каролина университетінің баскетболы Майкл Джордан мен Сэм Перкенсонның арқасында АҚШ ЖОО-лары-ның арасында үш жыл бойы үлкен нәтижелерге иек артты.
Майкл Джордан өмірінің жарқын беттері әйгілі «Чикаго буллз» командасымен тікелей байланысты екені даусыз. Осы команданың капитаны бола жүріп ол үлкен биіктерді бағын дырды, талайды тамсандырды.

title: Майкл Джордан


query: 20 ғасырда өзін-өзі үйреткен Үнді математикалық данышпаны кім болды?

text: Сриниваса Раманужан (சீனிவாச இராமானுசன்; Srinivasa Ramanujan, 22 желтоқсан 1887 — 26 сәуіз 1920) - әйгілі үнді математигі. Раманужан ешқандай білімі жоқ, оқу-тоқусыз болса да өз бетімен математикаға құлшыныс танытып үлкен жетістіктерке жеткен. Ол сандар теориясына, соның ішінде p(n) жіктеуін асимптотикасын тауып (Годфри Хардимен бірлесіп), зор үлес қосқан.

title: Сриниваса Раманужан Айенгор

text: 1887 жылы Үндістанның оңтүстігінде брахмандар отбасында дүниеге келген. Анасы өте діншіл, баласын да солай тәрбиелеген.

title: Сриниваса Раманужан Айенгор

text: Мектеп те ақ оның ерекше дарыны көріне бастайды. Мадраса қаласында бір студент оған тригонометриядан кітапша берген. Соны оқып шыққан Раманужан 14 жасында Эйлердің синустар мен косинустар формуласын тапқан.

title: Сриниваса Раманужан Айенгор


query: Оңтүстік Америкадағы Колумбияның астанасы қай қала?

text: Колумбия (Colombia), ресми атауы Колумбия Республикасы (República de Colombia ) — Оңтүстік Американың солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан мемлекет. Жер көлемі – 1 141 748 км2. Халқы – 51 млн. адам (2021). Тұрғындарының 58%-і метистер, 20%-і еуропалықтар, 14%-і мулаттар, қара-нәсілділер, үндістер. Қала халқы 73% (1996). Ресми тілі – испан тілі. Тұрғындары христиан дінінің католик тармағын ұстанады. Астанасы – Богота. Конституция бойынша елді Президент басқарады (1998 жылдан Андрес Пастрака Аранго) және ол 4 жыл сайын сайланып отырады. Заң шығарушы жоғары органы – Сенат және Өкілдер палаталарынан құрылатын парламент. Әкімшілік жағынан 32 департамент пен астаналық округке бөлінеді. Ақша бірлігі – Колумбия песосы. Ұлттық мейрамы 20 шілде – Тәуелсіздік күні (1810).

title: Колумбия

text: Жер ерекшеліктеріне қарай Колумбия таулы батыс аймақ және жазық шығыс аймақ болып 2-ге бөлінеді. Елдің батысында жатқан Анд таулары Батыс, Орталық, Шығыс Кордильера тауларынан тұрады. Орталық Кордильерада көптеген сөнбеген жанартаулар кездеседі: Уила (5750 м), Руис (5400 м), Толима (5215 м), т.б. Елдің шығысында Ориноко – Риу-Негру ойпаты, солтүстікте Кариб маңы және Тынық мұхит маңы ойпаты, оңтүстікте Кокета және Путумайо ойпаттары орналасқан. Кен байлықтарынан мұнай, табиғи газ, тас көмір, алтын, күміс, платина, изумруд, темір, мыс кентастары кездеседі. Климаты экваторлық және субэкваторлық. Жазық жерлерде орташа температура 29С, ал таулы өңірлерде 7С. Жауын-шашынның жылдық мөлшері 200 мм-ден (Солтүстік-Шығыс Колумбия) 4000 мм-ге дейін (Амазона өзені бойында), Тынық мұхит маңы мен оған іргелес таулы өңірлерде 10000 мм-ге дейін жетеді. Колумбияда өзендер өте көп және жиі орналасқан. Магдалена, Атрато, Сину (Кариб теңізіне құяды), Гуавьяре, Мета (Ориноко салалары) Путумайо, Какета (Амазона салалары), т.б. Тынық мұхит пен Кариб теңізі жағалауларында мәңгі жасыл ормандар, жазық жерлерде саванна, тауаралық ойпаңдарда мәңгі жасыл ағаштар, жоғары жақтарында экваторлық шалғын – парамос өседі.

title: Колумбия

text: Маймыл, ягуар, құмырсқажегіш, алып кесірткелер – игуаналар, өзендерінде қолтырауындар кездеседі.

title: Колумбия

text: Елдің атағы әйгілі саяхатшы-зерттеуші Кристофер Колумб, кейін аталған. Ол бүкіл Жаңа әлемдегі қатысты, Венесуэла революциялық Оңтүстік Америка тәуелсіздігі үшін күрескер, Франсиско де Миранды пайдаланылады, бірақ испан және португал үстемдігі астында әсіресе жерлер. атындағы оның «Ямайка хат» (испандық. Carta де Ямайка) жылы Симон Боливар ұсынған болатын. Ол Жаңа Гранада Viceroyalty (бүгіндегі Колумбия, Панама, Венесуэла, Эквадор және Бразилияның солтүстік-батыс) аумағын енгізілген, ол 1819 жылы Колумбия Федеративті Республикасының қалыптастыру кезінде қабылданды. Алайда кейіннен Эквадор мен Венесуэланы бөліп алған соң, ел Жаңа Гранада деп атала бастады. Колумбия Құрама Штаттары - 1858 жылдан бастап, ел Гранада, 1863 конфедерациясы ретінде белгілі болды. 1886 жылдан бастап қазіргі атауы - Колумбия Республикасы құрылды. Бұл олар осы елдердің ортақ мұра нұқсан, өйткені, Эквадор және Венесуэла үкіметтері дау, бірақ қазіргі уақытта бұл споралары тоқтатылды.

title: Колумбия


query: Адам құқықтарының халықаралық Декларациясын кім қабылдады?

text: Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы (Universal Declaration of Human Rights, UDHR) — адамның негізгі құқықтары мен бостандықтарын жария еткен бірден-бір халықаралық-құқықтық құжат. 1948 ж. 10 желтоқсанда БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы 217 А (III) жарғысымен қабылданған және жарияланған. Құжатта белгіленіп, бекітілген адам құқықтары мен бостандықтарының жалпыға бірдей мойындалуын, сақталуын және тиімді жүзеге асырылуын қамтамасыз ету бұл құжаттың негізгі міндеті.

text: Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы ерекшелігі мен маңыздылығы адам құқықтары мен бостандықтарын алғашқы болып халықаралық дәрежеге көтергендігінде жатыр. Декларацияның міндеттілігі, заңдық сипаты жоқ, яғни бекітілген нормалар сөзсіз орындалуға тиісті емес. Дегенмен құжатта белгіленген адам құқықтары мен бостандықтары жөніндегі қағидалардың маңыздылығына байланысты Декларация жалпыға бірдей акт ретінде танылады және оны қабылдауға дауыс берген мемлекеттердің барлығы бірдей орындауға тырысады.

text:
* Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы
* Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы


query: Электромагниттік спектрдің әртүрлі аймақтары қандай?

text: Электромагниттік толқындар шкаласы (v < 1021 Гц) төменгі жиілікті толқындар мен радиотолқындардан бастап, гамма сәулелерге дейінгі (v < 1021 Гц) аралықты қамтиды. Жиілік пен ұзындықтарына байланысты әр түрлі электромагниттік толқындарды шартты түрде шығарып алу және тіркеу тәсіліне, затпен өзара әсерлесу сипаты бойынша "диапазондарға" бөледі. Төменгі жиілікті толқындар шығару, радиотолқындар, инфрақызыл сәулелер, көрінетін жарық, улътракүлгін сәулелер, рентгендік сәулелер жәпе formula_1 - гамма шығару деп диапазондарға бөлу қабылданған.

title: Электромагниттік спектр

text: Электромагниттік спектр - электромагниттік толқындарының барлық диапазондарының жиынтығы. Электромагниттік толқындар теледидарда және радиохабарда, телекоммункацияда, сонымен бірге тамақ әзірлеу үшін де қолданылады.

title: Электромагниттік спектр

text:
===Төменгі жиілікті толқындар===
Бұл толқындарды арнайы жасалған генераторлар мен айнымалы токтың генераторлары шығарады. Электрлік приборлар мен электрлік қозғалтқыштардың басым көпшілігі жиілігі 50—60 Гц айнымалы токпен қоректенеді.

title: Электромагниттік спектр


query: 1-ші Оскар сыйлығының құрметті сыйлығын кім алды?

text: Тарихтағы алғашқы америкалық киноакадемияның (Academy of Motion Picture Arts and Sciences - AMPAS) жүлдесін тапсыру рәсімі 1929 жылы 16 мамырда голливудтық «Голливуд-Рузвельт» отелінде өтті. Мараппаттауға экранға 1927—1928 жылдары түсірілген фильмдер ұсынылды. Ол кезде бұл марапатқа «Оскар» атауы әлі қолданылмайтын. Барлық номинанттар «Құрметті алғыс» (Honorable Mention) қадиясын алды. Марапат ұсыну рәсімі небары 15 минутқа созылып, 270 адам қатысқан болатын. Билет 5 доллардан сатылды. Рәсімді Дуглас Фербенкс жүргізді. Марапаттардың дизайнын «Луи Б. Майер суреттер корпорациясының» (Louis B. Mayer Pictures Corporation) негізін қалаушы (қазіргі Metro-Goldwyn-Mayerмен біріктірілген) Луис Барт Майер жасаған. Бұл рәсім радио және теледидар бағдарламаларының ісшарасы ғана болмай Академия марапаттау рәсімі болып табылды.

title: Оскар (киножүлде, 1929)

text: Марапаттау салтанатында америкалық киноакадемия он екі санаттағы (номинациядағы) марапаттарды табыс етті. Сол кездегі кейбір номинациялар (мысалы, «Айрықша фильм» номинациясы) қазіргі уақытта жоқ, оның орнына «Үздік арнайы эффектілер» номинациясы қолданылады. Сонымен қатар, ол кезде актерлер немесе режиссерлер бірнеше жұмысы үшін марапатталатын, мысалы, Эмиль Яннингс «The Way of All Flesh» (1927) және «The Last Command» (1928) фильмдері үшін «Үздік актер» атағын алды. Ал Чарли Чаплин мен «Warner Bros.» концерны жәй ғана «Құрметті алғыс» сылығын алған .

title: Оскар (киножүлде, 1929)

text: Бастапқы кезде жеңімпаздар тізімі үш ай бұрын белгілі болатын&nbsp, алайда ресми түрінде оны жариялауы рәсім өткен күні баспасөзге берілген. Бұл жағай 1945 жылға дейін жалғасты. 1945 жылы «Los Angeles Times» газеті нәтижелерді уақытынан екі сағат бұрын жариялап жіберді және келесі жылдан бастап мөрленген конверттер пайда болды.

title: Оскар (киножүлде, 1929)


query: Жарық электромагниттік толқын деп ойлаған алғашқы адам кім болды?

text: Максвелл Джеймс Клерк (James Clerk Maxwell; 13 шілде 1831 жыл, Эдинбург, Шотландия — 5 қараша 1879 жыл, Кембридж, Англия) — ағылшын физигі, классикалық электродинамиканы жасаушы, статистикалық физиканың негізін салушылардың бірі. Лондон корольдік қоғамының мүшесі (1860). Эдинбург (1847 — 50) және Кембридж (1850 — 54) университеттерінде оқыған. Кавендиш лабораториясын (1871 жылдан оның директоры) ұйымдастырған. Максвеллдің негізгі ғылыми еңбектері электромагнетизм, газдардың кинетикалық теориясы, оптика, серпімділік теориясы, т.б. көптеген мәселелерге арналды. Оның алғашқы зерттеулерінің бірі зат түсін көрудің физиологиясы мен физикасы және колориметрия жөніндегі еңбектері болды (1852 — 72). Максвелл дискісі деп аталған түсті сандық түрде өрнектеуге арналған алғашқы приборды жасады. Сатурн сақиналары бір-бірімен байланыспаған қатты бөлшектерден тұрғанда ғана орнықты бола алатындығын дәлелдеді (1857 — 59); Максвелл Фарадей идеясын дамыта отырып, электро-магниттік өріс теориясын (Максвелл теңдеуі) тұжырымдады; ығысу тогы туралы түсінікті енгізді; электромагниттік толқынның болатындығын алдын ала айтты; жарықтың электромагниттік табиғаты туралы тұжырым жасады.

title: Максвелл Джеймс Клерк

text:
1860 жылы Максвелл түсті қабылдау және оптика бойынша жасаған жұмыстары үшін Румфорд медалімен
марапатталды.

1857 жылы Кембридж университеті Сатурн сақиналарының тұрақтылығына арналған ең жақсы жұмысқа байқау жариялады. Бұл құрылымдарды XVII ғасырда Галилей ашқан болатын, әрі бұл құрылымдар таң қаларлық табиғаттың жұмбағы болды: планета табиғаты белгісіз заттан тұратын үш тұтас концентрлі сақиналармен қоршалған болып көрінді. Лаплас олардың қатты бола алмайтындығын дәлелдеді. Математикалық талдау жасау арқылы аксвелл олардың сұйық та бола алмайтындығына көз жеткізіп, мұндай құрылым тек өзара байланыспаған метеориттердің шоғырынан тұрған жағдайда ғана тұрақты бола алады деген қорытындығы келді. Сақиналардың тұрақтылығы олардың Сатурнға тартылуы және планета мен метеориттердің өзара қозғалысы салдарынан қамтамасыз етіледі. Осы жұмысы үшін Максвелл Дж. Адамс сыйлығын алды.

title: Максвелл Джеймс Клерк


query: 2018 жылғы әлем чемпионатына қанша команда қатысады?

text: 2018 жылғы Әлем чемпионатының іріктеуі финалдық турнирге жолдама алған 31 құраманы анықтап берді. 32-ші команда — Ресей турнир қожайындары ретінде бұл турнирге қатысқан жоқ.

title: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)

text:
=== 1 раунд ===
Рейтингі төмен 12 құрама өзара кездесіп, 2-раундқа жолдама алды.

12 наурыз, 2015 жыл

Үндістан-Непал-2:0

Йемен-Пәкістан-3:1

Шығыс Тимор-Монғолия-4:1

Камбоджа-Аумын-4:1

Тайвань-Бруней-0:1

Шри-Ланка-Бутан-0:1

17 наурыз, 2015 жыл

Непал-Үндістан-0:0

Пәкістан-Йемен-0:0

Монғолия-Шығыс Тимор-0:1

Аумын-Камбоджа-0:1

Бруней-Тайвань-0:2

Бутан-Шри-Ланка-1:2

text:
=== 1-2 раунд ===
{| border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="font-size: 90%; margin: 1em 2em 1em 1em;"
| style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); border-image: none; text-align: center; background-color: rgb(242, 242, 242);" colspan="4" | 1 раунд

| colspan="2" |
| style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); border-image: none; text-align: center; background-color: rgb(242, 242, 242);" colspan="4" | 2 раунд

| colspan="2" |
| style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); border-image: none; text-align: center; background-color: rgb(242, 242, 242);" colspan="4" | Топтық турнирге
| width="26%" |
| width="2%" |
| width="2%" |
| width="2%" |
| width="2%" |
| width="2%" |
| width="26%" |
| width="2%" |
| width="2%" |
| width="2%" |
| width="2%" |
| width="2%" |
| width="28%" |


query: Перси Джексон туралы 2-ші кітап қалай аталады?

text:
=== Кітаптар ===
1. Перси Джексон және найзағай ұрысы.
2. Перси Джексон және құбыжықтар теңізі.
3. Перси Джексон және Титан қарғысы
4. Перси Джексон және Ажал лабиринті
5. Перси Джексон және Олимптіктер. Құпия мәлеметтер.
6. Перси Джексон және соңғы сөз.

title: Перси Джексон

text: Перси Джексон — Американдық жазушы Рик Риордан жазған қиял-ғажайып оқиғалары туралы кітаптар жиынтығы. Бұл жиынтық 6 кітаптан түрады."Перси Джексон және Найзағай ұрысы" - ең алғаш жарық көрген кітап. Осы кітаптың сюжетіне байланысты режиссер Крис Колумбус "Перси Джексон және Найзағай ұрысы" атты фильм түсірген болатын. Тұсаукесер 2010 жылдың 11 ақпанында кесілді.

title: Перси Джексон

text:
Басты кейіпкер - Перси Джексон, ол, осы кітап желісіне сүйенсек, көп ұзамай өзінің ежелгі гректердің су құдайы Посейдонның баласы екенін біледі. Ежелгі гректердің өздерінің құдайлары жайлы айтқандарының бәрі шын екен. Және Перси - Посейдонның адамнан туған соңғы баласы.
Оқиға қазіргі Америкада орын алады. Рик Риордан мұны "Ежелгі құдайлар уақыт өте өз мекен еткен жерлерін алмастырады" деп түсіндіреді. Егер, 2000 жыл бұрын құдайлардың мекен ету орталығы Греция болса, қазір АҚШ. Рик Риорданның кітаптарында осылай Олимп тауы Эмпайр-Стейт-Билдингке көшсе, Аидтың мекені Лос-Анджелес қаласының астына көшкен.

title: Перси Джексон


query: Оңтүстік Америкадағы ең биік тау қалай аталады?

text: Аконкагуа тауы (Aconcagua) — Оңтүстік Америкадағы Анд тауларының орталығындағы шың, әлемдегі ең биік батолит.

title: Аконкагуа

text: Аргентина жерінде. Чили шекарасына таяу. Солтүстігінде және шығыс жағынан Валье-де-лас-Вакас, ал оңтүстігі мен батысында Валье-де-лос-Орконес-Инфериор тау жоталарымен шектелген. Биіктігі - 6960 м (Оңтүстік Америкадағы, Батыс және Оңтүстік жарты шардағы ең биік шың).

title: Аконкагуа

text: Шөгінді жыныстарды жауып жатқан андезиттен құралған. Сондықтан алғашқы кезде жанартау деп қате аталып жүрді.

title: Аконкагуа


query: Сіңірлер мен байламдардың функциялары қандай?

text: Сіңірді бір бағытта тығыз жатқан коллаген талшықтарының будалары түзеді. Сіңірдің құрамында біріншілік, екіншілік, үшіншілік кейде төртіншілік коллаген талшықтарының будаларын ажыратады. Біріншілік талшықтар будаларының араларында фиброциттер қатарлары және аморфты зат орналасады. Талшықты борпылдақ дәнекер ұлпасымен (эндотеноний) қапталған бірнеше біріншілік талшықтар будалары екіншілік будаларды түзеді. Бірнеше екіншілік талшықтар будалары жалпақ келген талшықты борпылдақ дәнекер ұлпасы қабатымен (перитеноний) қапталып, үшіншілік талшықтар будаларын құрайды. Көптеген сіңірлер үшіншілік талшқктар будаларынан тұрады. Ірі сіңірлерді түзуге төртіншілік талшықтар будалары қатысады. Перитеноний мен эндотонийдің құрамында сіңірді қоректендіретін қан тамырлары және жүйкелер болады. Сіңір тіректік қызмет атқарады.

title: Сіңір


query: Араб алфавитінде қанша әріп бар?

text: Араб жазуында 28 әріп бар. Олардың үшеуі (а, и, у) созылыңқы дауысты дыбыстарды, қалғандары дауыссыз дыбыстарды бейнелейді. Дауыссыз дыбыстардың асты-үстіне харакаттар (көмекші белгілер) қойылады. Бұл белгілер Құранда, сөздікте, оқу құралдарында міндетті түрде қойылып, ал қалған кездерде қойылмауы мүмкін.

title: Араб жазуы

text: Араб жазуы (<big>أَبْجَدِيَّة عَرَبِيَّة</big>; "əбджәдийə 'арабия") — ежелгі Вавилониядағы (б.з.б. 2000-шы ж.) аккад, шумер тайпаларының жазба әріптері негізінде пайда болған көне жазулардың бірі. Оңнан солға қарай жазылады. Бас әріптері болмайды. Әріптер бір-біріне қосылып жазылады.

title: Араб жазуы

text: Құснихат үлгілерінде Араб жазуының сулс, куфа, сулх, парсы, диуани, насталих, т.б. түрлері пайдаланылады.

title: Араб жазуы


query: Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде атом бомбалары қашан тасталды?

text: Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тастау — Екінші дүниежүзілік соғыс барысында АҚШ-тың Жапонияға қарсы атом қаруын қолдануы. 1945 жылы 26 шілдеде Ұлыбритания, АҚШ және Қытай үкіметі басшыларының атынан Жапонияға тізе бүгу талабы қойылған Подстам декларациясы жарияланды. Осыдан кейін АҚШ авиациясы 1945 жылы 6 тамызда Жапонияның Хиросима қаласына бірінші атом бомбасын тастады. Қаланың елеулі бөлігі қирап, 140 мыңнан аса бейбіт тұрғын қаза тапты, жарымжан болды. 1945 жылы 9 тамызда Нагасаки қаласына екінші атом бомбасы тасталды. Оның жарылысынан қаланың бөлігі қирап, 75 мыңдай адам қаза тапты, жараланды. Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тастау соғыс талаптарынан, мұқтаждығынан туған әрекет емес еді. Бұны адамзатқа қарсы жасалған ауыр қылмыстардың қатарына жатқызуға болады және басқа халықтар мен мемлекеттерді қорқыту мақсатын көздеген әрекет саналады.

title: Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тасталуы

text:
=== Оқиғаға дейін ===
Осы жәйттен дәл бір жыл алдын АҚШ-тың 32-ші перзиденті Франклин Рудзвельт пен Ұлыбританияның премьер-министрі Уинстон Черчилдің ұйғаруымен Жапонияға атом бомбасын тастау үшін келісім бекітілді. Оған АҚШ пен Жапонияның арасындаға үш жарым жылға созылған соғыста 200 мыңдай АҚШ азаматтарының қаза табуы желеу болды. Бірақ Жапония тарапынан да құрбан болғандар саны 100 мыңнан асып жығылды. АҚШ үкіметінің «соғыста тізе бүгу» жайлы талабына жапондар жағы мойынсұнбады. Сол талапты қалайда орындату мақсатында америкалықтар және оның одақтастары ядролық қаруды қолдануды жоспарлады.

text: 1945 жылы 16-шілдеде Жаңа Мексика штатында күші 21 килотонналық бомба сәтті сынақтан өтті. 24-шілде күні АҚШ-тың жаңа 33-ші президенті Гарри Трумен Сталинге алапат күші бар қарудың жасап шығарылғанын баяндайды. Сталин оған аса қызығушылық танытпаған, бет-жүзінен қандай әсер алғанын да сездірмеген, тек қуанышты екенін, америкалықтар ол қаруды Жапонияға қарсы тиімді пайдаланатынына сенім білдірген де қойған. Бірақ соның артынша Сталин Шет мемлекеттер ісімен айналысушы комиссариаттың бас хатшысы Молотовпен болған әңгімеден соң, Курчатовпен тез арада әңгімелесу керектігін, біздің «жұмысымызды» тездету қажеттігін нақтылаған.


query: Чарльз Дарвин жазған кітаптың атауы?

text: Дарвин идеялары «"Түрлердің шығу тегі туралы"» (1859) еңбегінде жарық көрді. Оның түрлердің біртіндеп эволюциялық дамуы туралы идеяны білдіретін ғылыми тәсілі кең таралды және сонымен бірге, алғашында өшпенділікпен қарсы алынды, әсіресе, шіркеумен.

title: Чарлз Дарвин

text: * Одан соң ол Т.Мальтустың шығармаларын зерттеген. Дарвин сол шығармалардағы ойларды тірі табиғатқа пайдаланды. Оның тұжырымы бойынша жануарлардың жоғары репрадуктифтік потенциалына қарамастан табиғи популяциялардың саны тұрақты болады. Түрлердің өзара бәсекелестік, күреске шыдамды, бейімделгіш түр ғана көп ұрпақ қалдыра алады. 1858 жылы тура сондай тұжырымға А.Р.Уоллес те келді. Бұны Ч.Лейльдің жұмыстары дәлелді. Ол прогрессивті өзгерістердің полеонтологиялық материалдарда болатынын көрсетті. Дарвин мен Уоллес Лондондағы Линнеевтік отырысқа докладпен шықты. Ал 1859 жылы Дарвин өзінің негізгі шығармасын - «Табиғи сұрыпталу арқылы өмірдің пайда болуы» жарыққа шығарады.

title: Чарлз Дарвин

text: Чарлз Роберт Дарвин (Charles Robert Darwin; 12 ақпан 1809 жыл, Шроусбери – 19 сәуір 1882 жыл, Даун (Лондон), Кент) — ағылшынның табиғат зерттеушісі, оның табиғи сұрыптау теориясы биологиялық көптүрліліктің пайда болуының революциялық негіздемесін берді.

title: Чарлз Дарвин


query: Хьюстон қаласы кімнің есімімен аталады?

text:
Хьюстон 1836 жылдың 30 тамызынан 1837 жыл маусымның 5-не дейін Техас республикасы құрамында болады. Қала өз атын Техас революциясы кезіндегі Техас армиясының бас қолбасшысы, Техас республикасының президенті және сол аймақтың негізгі тарихи тұлғасы болып келетін Хьюстон Сэм құрметіне аталған.

Қала экономикасы энергетика, аэронавтика, көлік, денсаулық сақтау өнеркісіптерінен тұрады. Қала мұнайөңдеу құралдарын жасау бойынша жетекші орын алады. Хьюстон порты АҚШ-та халықаралық жүк тасымалдау бойынша бірінші орынды алады. Экономика мен инфрақұрылым үшін Линдон Джонсон атындағы ғарыш орталығы, хьюстон кемежол арнасы, сонымен қатар құрамында көптеген емдеу институттары, госпитальдар мен медициналық мектептері кіретін Техас медициналық орталығы маңызды орын алады.

title: Хьюстон

text: Хьюстон (Houston) — АҚШ-тағы төртінші үлкен қала болып, Техас штатындағы ең үлкен қала болып есептеледі. 2010 жылдағы АҚШ санағы бойынша, қаланың 1,500 шаршы километр аумағында 2.1 миллион халық өмір сүрген. Қала Мексика шығанағынан 50 шақырым жазық жерде орналасқан, оның ауданы 965 км².

title: Хьюстон

text:
Санат:Техас қалалары
Санат:Хьюстон
Санат:1836 жылы құрылған елді мекендер
Санат:АҚШ порттары
Санат:АҚШ штаттары бойынша бұрынғы астаналар
Санат:Техас округтары орталықтары
Санат:АҚШ миллионер-қалалары
Санат:Харрис (округ, Техас)

title: Хьюстон


query: Чехиядан келген адамды қалай атайсыз?

text: Чехтер (Češi) — батыс славян халқы, Чехияның негізгі халқы, жалпы саны 12 миллионнан асады. Шамамен 70-80% өз отанының тұрақты тұрғындары, ал қалғандары Еуропаның көптеген мемлекеттерінде қоныстанған, Францияда, Германияда, Ұлыбританияда, АҚШ-та, Словакияда, Хорватияда, Аустрияда, Польшада және Украинада тұрады.

title: Чехтар


query: Вестминстер жүйесі өз атауын қалай алды?

text:
Вестминстер жүйесі — Ұлыбританияның мемлекет моделі қағидаттарында құрылған мемлекеттік басқарудың демократиялық парламенттік жүйесі. Вестминстер жүйесі өз атауын Ұлыбритания парламентінің отырыстары өтетін Вестминстер сарайының құрметіне аталды.
Вестминстер жүйесі Ұлттар достастығы мемлекеттеріне тән. XIX ғасырдың ортасында Ұлыбританияның Канада провинциялары және Австралия колониялары алғашқы болып қолданыла бастады.

title: Вестминстер жүйесі

text:
* Салтанатты және өкілдіктік міндеттерін ғана атқара алатын мемлекет басшысының бар болуы;
* Мемлекет басшысымен тағайындалатын және әдеттегідей, Парламенттегі орындардың басым бөлігіне ие саяси партиялардың басшысы болып табылатын үкімет басшысының бар болуы;
* Әдеттегідей, үкімет басшысымен басқарылатын кабинет түрінде атқарушы билік махенизмдерінің бар болуы;
* Елдегі парламенттік оппозицияның және көппартиялы жүйенің бар болуы;
* Бикамерализмнің (екі палаталы парламент) бар болуы және уникамерализмнің жұмысына рұқсат ету;
* Парламенттің үкіметке деген сенімсіздігін білдіру мүмкіндігі;
* Парламентті тарату және кезектен тыс сайлауды хабарлау мүмкіндігі.

title: Вестминстер жүйесі

text: * "The Twilight of Westminster? Electoral Reform & its Consequences", Pippa Norris, 2000.

title: Вестминстер жүйесі


query: * әлем кубогының алғашқы кубогының мүсіншісінің аты кім?

text:
==Жюль Риме кубогы==
Жюль Риме кубогы әуелде "Жеңіс" деп аталды. 1946 жылы әлем чемпионатының инициаторының құрметіне Жюль Риме деп өзгертілді. Ол француз шебері Абель Лефлердің қолынан шыққан. Салмағы 3,8 келі, биіктігі 35 сантиметр. Алтындатылған күмістен жасалған, лазуриттен құйылған. 1970 жылы Бразилия құрамасы үшінші рет чемпион атанды да кубокты өздеріне мәңгі сақтауға алды. Бірақ 1983 жылы қолды болды да, қайтадан табылмады. Бразилия федерациясы Eastman Kodak компаниясына кубоктың көшірмесін жасатып алады да, 1984 жылы қайтадан сақтауға қойылады.

title: Футболдан әлем біріншілігінің кубогы

text: Алтын кубок оған дейін де бір жоғалып табылған. 1966 жылғы чемпионат басталардан 4 ай бұрын Лондонның Вестминстр сарайында тұрған жерінен ұшты-күйлі жоғалып, абырой болғанда артынша бақтың ішінен табылады.

title: Футболдан әлем біріншілігінің кубогы

text: 1938-50 жылдары ол кубокты 12 жыл бойы Италия иеленіп тұрды. Себебі, екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан 1942, 1946 жылдарға белгіленген чемпионат өткізілген жоқ. ФИФА-ның Италиялың вице-президенті Отторино Барасси римдік банктердің бірінде сақтаулы тұрған жерінен ешкімге сездірмей алып кетіп, өз үйіндегі кереуеттің астына сақтаған екен. Ондағы ойы — кубок ұлтшыл-диктаторлардың қолына түссе олар мүлдем құртады деп қауіптеніпті.

title: Футболдан әлем біріншілігінің кубогы


query: Америка Құрама Штаттарында президентті кім сайлайды?

text: АҚШ президент сайлауы жанама сайлау болып табылады, яғни АҚШ азаматтары президент пен вице-президентті тікелей дауыс беру арқылы сайламайды, олар жалпыхалықтық дауыс беру нәтижесін ескере отырып шешім шығаратын бірнеше сатылы жүйе арқылы сайланады.

title: АҚШ президент сайлауы

text: АҚШ Конституциясына сәйкес жалпыхалықтық сайлауға тек Америка Құрама Штаттарының азаматтары ғана қатыса алады. Сайлау қараша айының басында, бірінші дүйсенбіден кейінгі сейсенбіде болады, яғни 2 қарашадан ерте емес, 8 қарашадан кейін емес.

title: АҚШ президент сайлауы

text: АҚШ президент сайлауы (United States presidential election) — келесі төрт жылға Америка Құрама Штаттарының президенті мен вице-президентін анықтайтын сайлау.

title: АҚШ президент сайлауы


query: Қара өлім қашан тарала бастады?

text: Оба індеті немесе Қара індет немесе Қара өлім (The Black Death, atra mors)— адамзат тарихыныӊ еӊ сұмдық пандемияларыныӊ бірі. Тарихшылардыӊ жобалап есептеуі бойынша 1346-53 жылдары Еуропада оба індеттіӊ кесірінен 75 тен 200 миллионға дейін адам қайтыс болған<ref name="ABC/Reuters"></ref>. Қазіргі заманныӊ ғылымдары обадаӊ қайтыс болған адамдардыӊ ДНҚ–сын зерттеген кезде аурудыӊ қоздырғышы — "Yersinia Pestis" бактериясы болып табылды.

title: Оба індеті

text: Пандеминыӊ салдарынан Еуропаныӊ тарихына зор әсер еткен көптеген діни, әлеуметтік және экономикалық күйзелістер туған. Бұл оқиғадан оӊалу үшін Еуропа халықтарына 150 жылдай қажет болды.

title: Оба індеті


query: Әдетте есекжем деп аталатын медициналық термин?

text: Есекжем ("есекжемді қызба") — көптеген күлдіреумен және қышымамен жіті немесе созылмалы түрде өтетін тері ауруы. Аллергиялық есекжем және аллергиялық емес есекжем деп бөлінеді. Аллергиялық есекжем азық-түліктер, дәрі-дәрмектер әсерінен пайда болады. Аллергиялық емес есекжем морфин, кодеин, декстран және қалақаймен, медузамен, жұлдыз құртпен, актиниялармен жұғысқанда пайда болады.

title: Есекжем

text: Есекжем (urtіcarіa) — теріде және шырышты қабатта кенеттен қызарып, күлдіреп, қышымалы бөртпелер түрінде болатын ауру; денені қалақай шаққан кездегі күлдіреуікке ұқсайды. Есекжемнің жедел және созылмалы түрі бар. Жедел түрі — кейбір тағамдардың (жұмыртқа, құлпынай, шоколад, бал, цитрустар, т.б.) және дәрі-дәрмектің (көбінесе, антибиотиктердің) организмге кері әсер етуінің салдары. Сондай-ақ, организмдегі аллергиялық реакция нәтижесінде де пайда болады. Созылмалы түрі, немесе мезгіл-мезгіл қайталайтын, кейде бірнеше айға дейін созылатын Есекжем, әдетте, ішкі мүшелердегі (бауыр, ішек-қарын жолы, бүйрек) ауруларға, организмдегі зат алмасудың бұзылуына, іштегі гельминттерге немесе баяу өтетін инфекцияға (бадамшаның созылмалы қабынуы — тонзиллит, мұрын, құлақ қуыстарының қабынуы) байланысты. Мұндай кезде ауру кенеттен басталады. Күлдіреуіктердің пішіні мен көлемі әр түрлі, түсі ашық қызғылт, ортасы ақ. Көп жағдайда күлдіреуік бірнеше сағаттан кейін ешқандай із қалдырмай өзінен-өзі басылады. Кейде ауру ұзаққа созылып, науқастың қызуы көтеріліп, мазасы кетеді. Көмейдің кілегей қабығында бөртпе болғанда адам жөтеліп, тұншығады. Емді дәрігер тағайындайды.

title: Есекжем


query: Меркурий Күн жүйесінде қайда орналасқан?

text:
Болпан немесе Меркурий немесе Шолпан, Таңшолпан, Кіші Шолпан — Күнге ең жақын және Күн жүйесінің 1-ең кіші ғаламшары. Күнді 88 тәулік ішінде айналып шығады. Ал өз белін ұзақ уақыт 59 тəулікте айналып шығады, Болпанның бір тәулігі Жердің 176 тәулігіне сәйкес. Болпанды бақылау өте қиын. Бетіндегі температура күндіз +400 дәреже болса, түнде -200 градусқа барады.Яғни түн жағында қар жауады.
дәрежеге төмендейді. Болпанның үстінде бұлттар жоқ, соңдықтан ғаламшарда жуан атмосфера жоқ. Аспаны қараңғы, жұлдыздар Болпаннан жарық көрінеді,
Күн үлкен тәжі бар шар сияқты көрінеді. Меркурийдің беткі қабаты құлаған метеориттерден пайда болған кратерлермен жабылған. Шолпанды әлемде "Меркурий" деп атайды, бұл атау көне юнанның Гермес құдайының мадағына берілген. Күннен орташа қашықт. 0,387 а.б. (58 млн. км), Күнді айналу периоды 88 тәулік, өз осінен айналу периоды 58,6 тәулік, орташа диам. 4878 км, массасы 3,3 кг; өте сирек атмосферасының құрамында Ar, Ne, He бар. М. беті сыртта. Меркурий ежелгі римдіктердің құдайы болды.

title: Меркурий (ғаламшар)

text: Меркурий күнге ең жақын планета болғандықтан оны бақылау өте қиын. Әйтсе де, соңғы радиобақылаулардың мәліметтері бойынша, Меркурийдің өте баяу айналатыны анықталды, яғни бұл планетадағы тәулік шамамен жердегі 176 тәулікке тең. Бірақ ол күнге жақын орналасқандықтан, оның орбитасы жерге қарағанда кіші. Меркурий өлшемдері жағынан да, массасы жағынан да, кішкене болғандықтан, ол өзінің айналасындағы атмосфераны тұрақты ұстай алмайды.

title: Меркурий (ғаламшар)

text: АҚШ Ұлттық ғарыш басқармасының сарапшылары планетааралық зондтарды пайдалана отырып, жинаған деректер негізінде Меркурийдің егжей-тегжейлі картасы анықталды. Осыдан кейін металл ядросы салқындағандықтан, соңғы 4 миллиард жыл ішінде планетаның диаметрі 14 шақырымға азайғанын білуге болады. Осы процестің нәтижесінде жер бетінде тау жоталары пайда болады, олардың кейбіреулерінің биіктігі 3 км-ге жетеді.

title: Меркурий (ғаламшар)


query: Фотосинтез реакциясының өнімдері қандай?

text: Фотосинтез (φῶς — "жарық" және σύνθεσις — "синтез") - жасыл жапырақ органоидтері, яғни хлоропласт арқылы күн сәулесі энергиясының химиялық байланыс энергиясына айналу процесі. Фотосинтез нәтижесінде жер жүзіндегі өсімдіктер жыл сайын 100 миллиард тоннадан астам органикалық заттар түзеді (мұның жартысынан көбін теңіз, мұхит өсімдіктері түзеді) және бұл кезде олар 200 миллиардтай СО2 сіңіріп, оттегі бөледі.

title: Фотосинтез

text: Фотосинтезді алғаш зерттеушілер Швейцария ғалымдары Ж.Сенебье, Н.Соссюр және неміс химигі Ю.Майер болды. 19 ғасырдың 2-жартысында К.А.Тимирязев күн сәулесі энергиясы фотосинтез процесінде хлорофилл арқылы сіңірілетінін анықтады. 20 ғасырдың басында фотосинтездің физиологиясы мен экологиясына арналған маңызды зерттеулер жүргізіледі (В.В.Сапожников, С.П.Костычев, В.Н.Любименко, А.А.Ничипорович т.б.). 20 ғасырдың орта кезінен бастап фотосинтезді зерттеуде жаңа әдістер (газ анализі, радиоизотопты әдіс спектроскопмя. Электрондық микроскоп т.б.) дамыды.

title: Фотосинтез


query: Грекше қала-мемлекет қалай аталады?

text: Полис — қала-мемлекет, Ежелгі Грекия мен Римге тән қоғамның әлеуметтік-экономикалық, саяси ұйымдарының ерекше түрі. Полис жері қала аумағынан, оның айналасындағы халқы егіншілікпен шұғылданатын мекендерден құралды. Мемлекеттік аппараты халық жиналысынан, кеңестен және сайланып қойылатын түрлі қызмет адамдарынан (магистраттардан) тұрды. Халық жиналысы билеушінің мемлекетті басқару құқын қамтамасыз етіп отырды. Полистер олигарх. (мыс., Спарта) немесе демократиялық (мыс., Афины) түрінде болды. Спарта егіншілік Полиске, Коринф сауда-қолөнері Полисіне жатты. П. Грекияда б.з.б. 4 ғасырдың басында, Римде б.з.б. 3 — 1 ғасырларда дағдарысқа ұшырап, жойылды.

title: Полис (ежелгі қала)

text:
Толығырақ...
Антикалық қоғамның жеткен жетістіктерінің бірі – мемлекет құрылымының ерекше түрі полис болды. Ол азаматтық қауым негізінде пайда болды. Ежелгі Грекия мен Ежелгі Римдегі қауым мен мемлекет бір – бірімен бірігіп кетті. Полис –қала–мемлекет те осылай пайда болды. Ежелгі Грекия мен ең ірі , әрі ықпалды полистары – Афины мен Спарта болды.
Полистің орталығы қала болып , оның сыртында қауым мүшелері , қарапайым адамдарға тиесілі жерлер болды.Әрбір жанұя өз шаруашылығын дербес жүргізіп , тәуелсіз болды . Полис мүшелері , қауымның тең құқылы мүшелері барлық құқықтар мен бостандықтарға ие болды. Олар өздері мемлекетті кейіптеп , полисті бірлесе басқарды. Биліктің мұндай түрі демократия деп аталды. Полистің әрбір азаматы , жер иесі немесе еңбекші болсын , мемлекет өміріне белсене араласты.Барлық мемелекеттік лауазымдар сайланбалы болды.

title: Полис (ежелгі қала)

text: «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том

title: Пойыз


query: АҚШ-та 4 шілдеде қашан тойлана бастады?

text: Бұл күн адамдарға 4 шілде, 1776 жылы қабылданған Тәуелсіздік Декларациясы еске түсіреді. 2 шілде Екінші Континенталдық Конгресі дауыс беру арқылы тәуелсіздік резолюциясын құптады. Бұны 2 шілде қаралымға Виргиниядан Ричард Генри Ли жіберді. Бұл уақытта АҚШ-тың қазіргі жерінде, шығыс жағалауды бойлап орналасқан 13 британ колониясының тұрғындары ағылшын патшасына және парламентіне қарсы соғыс жүргізген. Өйткені, 1764 жылы Ұлыбритания парламенті валюта туралы заң шығарды. Бұл заң америкалық колонияларға салықты өздерінің ақшасымен емес, алтын және күміс тиындармен төлеуге міндетті қылып қойды. 1775 жылы соғыс басталды. Томас Джефферсон бастаған "Бестік комитеті" Тәуелсіздік Декларациясын дайындады. Конгресс бұл декларацияны өңдеп, талқылап 4 шілде қабылдады. Осы кезден бастап америкалықтар 4 шілдені тәуелсіздік күні ретінде тойлай бастады. Ал 2 шілде бұл конгресстің жабық отырыста тәуелсіздік резолюциясын қабылдаған күні.

title: АҚШ тәуелсіздік күні

text: Тәуелсіздік күні АҚШ-тың азат, әрі тәуелсіз ел ретіндегі туған күні болып саналады. Америкалықтардың көпшілігі бұл күнді күніне қарап атайды — «Шілденің төртісі». Бұл мейрамда отшашулар атылады, парадтар, барбекю пісіру, карнавалдар, жәрмеңкелер, пикниктар, концерттер, бейсбол ойындары, отбасылық кездесулер өткізіледі, сондай-ақ билік адамдары халыққа жолдау жоддайды, әртүрлі рәсімдер өткізіледі. Тәуелсіздік күні — бұл АҚШ-тың ұлттық мейрамы..

title: АҚШ тәуелсіздік күні


query: Футболда пенальтиді қашан аласыз?

text: Пеналти (айып доп), егер қорғанушы команданың ойыншысы айып алаңында ойын тәртібін бұзса, дөрекілік жасаса онда төреші қорғанушы команданың қақпасына айып добын соғуға рұқсат береді. Егер гол соғылмай қалса айып добын соққан ойыншы оған басқа ойыншы тигенше қайтадан тиісе алмайды. Гол соғылса ойын ортадан басталып кездесу әрі қарай жалғасады. Доп соғылған сәтте ол қақпаға енбей, бірақ қорғанушы команданың ойыншылары тәртіпті бұзса айып добы қайталанады.

title: Пенальти

text: Пенальти ойыннан шығарумен қатар қатаң жаза ретінде футболда қазіргі кезде де қолданылады. Уильям Маккрам 1932 жылы 21 желтоқсанда дүниеден өтті.

title: Пенальти


query: АҚШ-қа Бостандық мүсінін кім берді?

text: Бостандық ескерткіші (Statue of Liberty) — Солтүстік Америкадағы ағылшын иелігіндегі жерлердің азаттық күресіндегі Франциямен болған одақтастыққа ескерткіші ретінде Францияның АҚШ-қа тартқан сыйлығы.

title: Бостандық ескерткіші

text: Алып мүсінді жасау туралы ойды француз мүсіншісі Ф.А. Бартольди ұсынған. 1871 жылы Нью-Йоркке сапарында Бартольди кеме қалаға жақындаған кезде Белдоу аралындағы жұлдыз сипатты бекіністі көріп, болашақ мүсін ескі бекініс үстінде алау көтерген әйел бейнесі болады және ол «Әлемді сәулелендірген Азаттық» деп аталуға тиіс деген ойға келген.

title: Бостандық ескерткіші

text: Француздар мүсінді, ал америкалықтар оның тұғырын жасауға келісті. Мүсінді Бартольди жасады, металл қаңқасын Г. Эйфель құрастырды, бет-бейнесіне мүсіншінің анасы Шарлотта Бартольди үлгі болды. 1884—1886 жылдарда мүсін дайын болды. Ескерткіш 1886 жылы 28 қазанда Нью-Йорктегі Бедлоу аралында ашылды. Мүсіннің биіктігі 46.5 м, тұғыры 46.94 м, жалпы салмағы 225 т. Әйел мүсінінің басына 7 шабағы бар тәж кигізілген, оң қолына алау көтерген, сол қолында заңдар кітабы бар, ол кітапта АҚШ-тың тәуелсіздік күні жазылған. 1903 жылы мыс табақша жапсырылды, онда Э. Лазарустың дастанынан үзінді берілген. Тәждегі шабақтар 7 теңіз бен 7 құрлыққа жарқырап төгілген сәулені білдіреді. Мүсін әуелде боялмаған еді, кейін мыстың қышқылдануы нәтижесінде ол жасыл түске енді. Мүсін тұғырының ішінде АҚШ-қа иммигранттардың келу тарихы және осы ескерткіштің құрылысы туралы мәліметтер беретін мұражай бар. Мүсін азаттықтың белгісі ретінде ұлттық ескерткішке айналған.

title: Бостандық ескерткіші


query: Йель университеті, қала және штат қайда орналасқан?

text: Йель университетті (Yale University) — Американдық жекеменшік иелігіндегі Айви Лигасына кіретін зерттеу университеті. Ол Коннектикут штатының Нью Хэван қаласында орналасқан. Бұл университтет 1701 жылы Коннектикут колониясында қаланып, бүгінгі күні АҚШ-тың колониялдық кезеңде қаланған университеттер тізіміне кіреді.

title: Йель университеті

text: Йель университетінің құрылуы 17–шы ғасырдың дін қызметшілерінің бастамасымен жас шіркеу қызметшілері мен саясаткерлерді даярлау мақсатымен қалана бастап "Collegiate School" деп аталған. 1718 жылы университеттің аты "British East India Company" ұйымының бастығы Элиху Йельдің құрметіне берілді. 1861 жылы Йель университетінің магистранттарға арналған өнер және ғылым факультеті АҚШ-тағы алғаш PhD дәрежесін тағайындайтын жоғарға оқу орны болды. 1900 жылы Йель Америка Университеттер Ассоциациясын құрды.

title: Йель университеті

text: 1930 жылдары Йель оқу жүйесін өзгертіп, 12 факультеттерге бөлінді. Бүгінгі күні Йель тағы 2 факультет құруды жоспарлауда. Йельде 1,100 ұстаздық құрамы студенттерге сабақ оқытып кеңес береді. Бакалавриатта оқитын студенттердің саны 5,300 және магистратура мен профисианалды студенттердің саны 6,100. Йельдің барлық ең жоғары дәрежелі профессорлары бакалавриатта оқитын студенттердіңбарлығына сабақ оқытады.

title: Йель университеті


query: Chevrolet camaro қай жылы шықты?

text: Chevrolet Camaro (Шевроле Камаро) — американдық GM корпорациясының Chevrolet бөлімшесі өндіріетін спорттық автокөлік. Көліктің өндірісі 1966 жылдан 2002 жылға дейін жүргізілді және 2009 жылдан бастап жаңа техникалық базада қайтадан басталды. Camaro атауы француз тілідегі "camarade" - дос деген сөзден туынды болып табылады.

title: Chevrolet Camaro


query: Адам ағзасында көмей қай жерде орналасқан?

text: Көмекей, көмей ( larynx ) — тыныс алу түтікше мүшелерінің бастама бөлігі және мойынның алдыңғы жағында орналасқан іші қуысшеміршекті мүше.

title: Көмекей

text: Көмекей қабырғасының негізін сақинаша, қалқанша, бөбешік және жұп ожауша шеміршектер құрайды. Шеміршектер бір-бірімен және тіласты сүйегімен буындар мен байламдар арқылы қозғалмалы байланысып, оның ішкі қуысы арнасының өзгеріп отыруын қамтамасыз етеді. Түтікше мүше ретінде көмекейдің қабырғасы ішкі — кілегейлі қабықтан, ортаңғы — шеміршекті-талшықты қабықтан және сыртқы — адвентиция қабығынан тұрады. Оның ішкі бетінің екі бүйірінде екі дыбыс қатпары, олардың аралығында дыбыс саңылауы орналасады. Дыбыс қатпарының негізін дыбыс байламы мен дыбыс бұлшықеті құрайды. Демді сыртқа шығару кезінде дыбыс байламының тербелуі нәтижесінде дыбыс шығады. Құйрықсыз қосмекенділердің, кейбір бауырымен жорғалаушылардың, көптеген сүтқоректілердің және адам көмекейінің ішкі бетінде бір-бірімен бұрыштасып орналасқан қатпарланған – дыбыс сіңірі болады. Ол фиброзды эластик. тіннен тұрады және кілегейлі қабықпен қапталған. Көптеген сүтқоректілерде (мыс., кит тәрізділерде) дыбыс сіңірі болмайды, ал кейбір маймылдарда ол шала дамыған. Көмей қуысының алдыңғы жағы тыныс алу саңылауы арқылы жұтқыншаққа, артқы бөлімі кеңірдек қуысына жалғасады. Көмекей жұтқыншақтан дамыған, ал оның шеміршегі – түрі өзгерген желбезек доғалары.

title: Көмекей

text: Құйрықты қосмекенділердің көбінде, барлық құйрықсыз қосмекенділердің К-інде ожау және оймақ тәрізді шеміршек болады. Бауырымен жорғалаушылар мен құстардың көмекейінің құрылысы ұқсас. Сүтқоректілердің бұл мүшесінде жоғарыда айтылған шеміршектерден басқа қалқан тәрізді және бөбешік, т.б. ұсақ қосымша шеміршектер болады. Сүтқоректілердің көбінде болатын дыбыс сіңірлері ожау тәрізді және оймақ тәрізді шеміршектер арасында керіліп тұрады. К-дің құрылысы қоректену және тыныс алу ерекшелігіне байланысты. Мысалға, кит тәрізділер мен жаңа туған қалталы сүтқоректілердегі ожау және оймақ тәрізді шеміршектер түтікше ұзарып, көмекей қуысына еніп тұрады. Көмекейдің мұндай құрылысы арқасында қалталылар бір мезгілде сүт еме алып, әрі тыныс ала алады, ал кит тәрізділер қорегін жұтқанда, оның көмекейіне су құйылмайды. Адамның көмейінен дыбыс органына және кеңірдекке ауа өтеді, сондай-ақ, бұларға қатты, не сұйық зат түсіп кетуден қорғайды; қ. дауыс.

title: Көмекей

text: Көмекей — тыныс жолын (аңқа) кеңірдекпен жалғастырып, қақпақ ретінде азықтың жұтқыншақтан кеңірдекке түспеуін қамтамасыз етеді. Ол екі бағытта (сыртқы ортаға және ішке өкпеге) ауа өткізетін тыныс жолы және дыбыс мүшесі.

title: Көмекей


query: 0 к Цельсий бойынша қандай температураға тең?

text:
Абсолюттік нөлдік температура (absolute zero), Кельвин шәкілі бойынша нөлге тең температура, мұндай температурада термодинамикалық жүйе ең төменгі энергияға ие болады. Бұл температура Фарангейт шәкілі бойынша — 459,67°Ғ немесе Цельсий шәкілі бойынша — 273,15 °С-қа сәйкес келеді және кез келген жүйе үшін теориялық тұрғыдан ең төменгі температура болып табылады. Газ қысым тұрақты болған кезде температураның түсуіне байланысты сығылады. Идеалды газ нөлдік температурада нөлдік көлемге жетуі мүмкін еді. Дегенмен температура абсолюттік нөлден жоғары болса, нақтылы газ газға немесе сұйықтыққа айналады. Абсолюттік нөлдік температурада жүйенің молекулалық (ішкі) энергиясы ең төменгі деңгейде болады, оны басқа жүйелерге беруге болмайды. Кельвин температуралық шәкілі үшін абсолюттік нөлдік температура нөлдік белгі болып табылады, ал бұл шәкілдің басты бірлігі болып Кельвин градусы қызмет атқарады.

Абсолют нөл - молекулалардың жылулық қозғалыстары түгелдей тоқталатын кезіндегі ең төмен шекті температура. Бойль-Мариотт заңы бойынша мұндай температура кезінде нақты газдың қысымы мен көлемі нөлге тең болады.

title: Абсолюттік нөлдік температура


query: Барлық тіршілік иелері жасушалардан тұратынын кім ашты?

text:
Жасуша теориясы ("клеточная теория"); (teoria cellulae "cellula" — жасуша және теория) — жасушалар туралы биологиялық жалпы қорытынды, ғылыми тұжырым. Жасуша теориясының негізін қалаған неміс ғалымы Т. Шванн (1838-1839ж.). Жануарлар жасушасын зерттеген Т. Шванмен қатар, Жасуша теориясын жасауға өсімдіктер жасушаларын зерттеген М. Шлейден де атсалысты. Өздеріне дейінгі ғалымдар еңбектері бойынша жинақталған деректер мен өздерінің ғылыми мәліметтеріне сүйене отырып, Т. Шванн мен М. Шлейден жануарлар мен өсімдіктер ағзадағы органикалық табиғатының біртекті екендігін көрсете білді. Жасуша теориясы 19 ғасырда ашылған ұлы жаңалықтардың бірі болып саналады.Оның негізгі қағидалары:
#жасуша — тірі ағзаның тым ұсақ құрылымдық бірлігі;
#жануарлар мен өсімдік ағзаларындағы әртұрлі ұлпалар жасушалары құрылысы жағынан бір-біріне ұқсас. Жасуша ядродан, цитоплазмадан, негізгі органеллалардан құралған;
#жасуша тек бөліну арқылы көбейеді;
#жасушалар біртұтас ағзаның бір бөлігі. Организм ұлпаларында жасушалардан басқа жасуша туындылары — бейжасушалық құрылымдар (симпласт, синцитий) және оның өнімдері — жасушааралық зат болады.

title: Жасуша теориясы

text: «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том

title: Жасуша теориясы


query: Түпнұсқа 'жасыл шам' қашан шықты?

text: Жасыл Шам (Green Lantern) — DC Comics компаниясының комикстерінде көрінетін көптеген ойдан шығарылған кейіпкерлердің атауы. Ең бірінші Жасыл Шам - Алан Скотты жазушы Билл Фингер мен суретші Мартин Ноделл ойлап тапқан. Алғаш рет All-American Comics #16 (1940 шілде) комиксінде бой көрсетті.

title: Жасыл Шам

text: Әрбір Жасыл Шамның күшке толы сақинасы болады. Ол сақина иесінің дене күші мен рухани күші бекем болып тұрғанда физикалық әлемді басқаруға мүмкіндік береді. Алтын ғасыр Жасыл Шамы - Алан Скоттың сақинасы сиқырдан қуат алған. Кейінгі Шамдардың сақиналарын Ғалам сақшылары жасап шығарып, лайықты үміткерлерге сыйға тартқан. Олар ғаламшараралық полиция ретінде Жасыл Шамдар Корпусын құрайды.

title: Жасыл Шам


query: Оңтүстік Америкадағы ең үлкен тау қандай?

text: Аконкагуа тауы (Aconcagua) — Оңтүстік Америкадағы Анд тауларының орталығындағы шың, әлемдегі ең биік батолит.

title: Аконкагуа

text: Аргентина жерінде. Чили шекарасына таяу. Солтүстігінде және шығыс жағынан Валье-де-лас-Вакас, ал оңтүстігі мен батысында Валье-де-лос-Орконес-Инфериор тау жоталарымен шектелген. Биіктігі - 6960 м (Оңтүстік Америкадағы, Батыс және Оңтүстік жарты шардағы ең биік шың).

title: Аконкагуа

text: Шөгінді жыныстарды жауып жатқан андезиттен құралған. Сондықтан алғашқы кезде жанартау деп қате аталып жүрді.

title: Аконкагуа


query: 4 шілде қашан мереке болып жарияланды?

text: АҚШ тәуелсіздік күні (US Independence Day) — АҚШ-тың Ұлыбритания Патшалығынан тәуелсіздігін жариялайтын 1776 жылғы АҚШ тәуелсіздік декларациясының қабылдануы. Жыл сайын бұл күн Америка Құрама Штаттарында 4 шілде күні тойланады, сондай-ақ бұл күн АҚШ-тың мемлекеттік мейрамы болып есептелінеді.

title: АҚШ тәуелсіздік күні

text: Бұл күн адамдарға 4 шілде, 1776 жылы қабылданған Тәуелсіздік Декларациясы еске түсіреді. 2 шілде Екінші Континенталдық Конгресі дауыс беру арқылы тәуелсіздік резолюциясын құптады. Бұны 2 шілде қаралымға Виргиниядан Ричард Генри Ли жіберді. Бұл уақытта АҚШ-тың қазіргі жерінде, шығыс жағалауды бойлап орналасқан 13 британ колониясының тұрғындары ағылшын патшасына және парламентіне қарсы соғыс жүргізген. Өйткені, 1764 жылы Ұлыбритания парламенті валюта туралы заң шығарды. Бұл заң америкалық колонияларға салықты өздерінің ақшасымен емес, алтын және күміс тиындармен төлеуге міндетті қылып қойды. 1775 жылы соғыс басталды. Томас Джефферсон бастаған "Бестік комитеті" Тәуелсіздік Декларациясын дайындады. Конгресс бұл декларацияны өңдеп, талқылап 4 шілде қабылдады. Осы кезден бастап америкалықтар 4 шілдені тәуелсіздік күні ретінде тойлай бастады. Ал 2 шілде бұл конгресстің жабық отырыста тәуелсіздік резолюциясын қабылдаған күні.

title: АҚШ тәуелсіздік күні

text: Тәуелсіздік күні АҚШ-тың азат, әрі тәуелсіз ел ретіндегі туған күні болып саналады. Америкалықтардың көпшілігі бұл күнді күніне қарап атайды — «Шілденің төртісі». Бұл мейрамда отшашулар атылады, парадтар, барбекю пісіру, карнавалдар, жәрмеңкелер, пикниктар, концерттер, бейсбол ойындары, отбасылық кездесулер өткізіледі, сондай-ақ билік адамдары халыққа жолдау жоддайды, әртүрлі рәсімдер өткізіледі. Тәуелсіздік күні — бұл АҚШ-тың ұлттық мейрамы..

title: АҚШ тәуелсіздік күні


query: Ер адамның простата безі қайда орналасқан?

text: Қуықалды без — несеп-жыныс өзегінің жамбастық бөлігінің қабырғасында орналасады. Ол екі бөліктен: қабырғадан тыс жатқан және қабырғалық бөліктерден тұрады. Қабырғадан тыс жатқан бөлігі қуықтың мойны мен несепжыныс өзегінің жоғарғы жағында көлденеңінен орналасады. Бездің аталмыш бөлігі оң және сол бүйір бөліктерден, без денесінен және без денесін бүйір бөліктермен жалғастыратын мойыншықтан тұрады. Қуықалды бездің қабырғалық немесе шашыранды бөлігі несеп- жыныс өзегінің қабырғасында орналасады. Қуықалды без құрылысы жағынан күрделі түтікше-көпіршікше бездерге жатады. Без өзектері несеп-жыныс өзегіне ашылады. Қуықалды без сөлі сперматозоидтарды қоректендіреді, олардың қозғалыс белсенділігін арттырып, қынап қуысындағы қышқыл ортаны бейтараптандырады.

title: Қуықалды без


query: Лбн Рушд қай салада өзінің даңқына ие болды?

text:
Ибн Рушдтың әкесі Кордоба бас кади және муфти болды. Ибн Рушд ғасырдың ең үлкен ғалымдарымен танысып, әйгілі суфийлік ойшыл Ибн Араби мен танымал ғалымдар Ибн Туфайл мен Ибн Зухрмен достық қарым-қатынаста болды. Әл-Мұрабитун сұлтанның Юсуф (1163-1184) кезінде ең жоғарғы құрметті лауазымдарға жетті және Мароккода, сосын Севильяда немесе Кордовада тұрды. Өзінің мұрагері, Әл-Мансұр, Ибн Рушд, халифтың дәрігері және досы ретінде алдымен үлкен мейірімге ие болды.
Алайда, оның қатаң рационалистік көзқарастары сұлтанның православиелік көзқарасына қайшы келеді; соңында Ибн Рушд Құранды ілімін сақтамағанына және сөгісліктен айырылып, Кордобаға жақын жердегі тұтқында өмір сүріп, оның туындыларын өртеп жібергені үшін айыпталды. Бірнеше жылдан кейін, сұлтанның өзі оқуды бастады және философияға қызығушылық танытқанда, Ибн Рушд 1197 жылы Марракеште (Марокко) қайтадан сотқа шақырылды және көп ұзамай 1198 жылы Мароккода қайтыс болды. Оның денесі Кордобаға жіберілді, онда ол жерге сатылды.

title: Ибн Рушд


query: Британдық корольдік үй өз атауын Сакс-кобург-готадан виндзорға қашан өзгертті?

text: Виндзорлар үйін 1917 жылдың 17 шілдесінде Бірінші дүниежүзілік соғыс негізінде неміс атаулы Саксен-Кобург-Гота әулетін ығыстыру мақсатында V Георг құрған. «Виндзор» атауы британ монархиясының басты резиденцияларының бірі — Виндзор сарайын меңзейді.

title: Виндзор әулеті

text:
* 1910—1936: V Георг
* 1936—1936: VIII Эдуард
* 1936—1952: VI Георг
* 1952—2022: II Елизавета
* 2022 бастап: III Карл

title: Виндзор әулеті

text: Таққа мұрагер — III Карлдың үлкен ұлы — ханзада Уильям.

title: Виндзор әулеті


query: Авангард термині қайдан шыққан?

text: Авангардизм, авангардшылдық (avant-gardisme — алғы шептегілер) — қалыптасқан қағидалар мен дәстүрден, өмір бірқалыптылығынан алшақтай отырып, көркем мәдениетті жаңғыртпақ болған мәдени ағым. Авангардизм XIX ғ. аяғы мен XX ғ. 60—70 жылдарында өрістеді. Ол модернизмнің тым өсерленген бағыты ретінде қалыптасты. Авангардизмнің басты мәнісі—мәдени мирасқорлықтың маңызын кемітіп, «мәңгі құндылықтар» деген ұғымды қайта қарау. Авангардизмнің пайда болуына философияда постклассикалық ағымның (Шопенгауэр, Ницше, Бергсон, Хай-деггер, Сартр т.б.) ықпал етуі; психологияда — фрейдизм мен психоанализдің қалыптасуы, лингвистиканың мәдениеттанулық деңгейде көрінуі; еуропаорталықтық принциптен бас тартып, шығыстық мәдениеттерге, дінге назар аудару; теософия, антропософия жаңа эзотериялық ілімдердің жандануы үлкен әсерін тигізді. Авангардизм ұғым-терминін өнертануда алғашқы рет қолданысқа енгізген француз көркем өнер сыншысы Т. Дюре болды. Авангардизм өкілдері өнерді өмірден айырып қарап, оның әлеуметтік маңызын жоққа шығарды, өнердің ерекше эстет, табиғатын әсіреледі. Реализмді теріске шығарғандардың барлығы өздерін «авангардшылар» қатарындамыз деп есептеді: тарихи-мәдени маңыздылығы бойынша авангардизмнің екі бағытын айыруға болады: ғаламдық және шағын ау

title: Авангардизм


query: Жіңішке ішектің қызметі қандай?

text: Ащы ішек (intestinum tenue г. іп- testinum — ішек; tenue — жіңішке) — ас қорыту жүйесіндегі асқорыту процесі қарқынды, жүрек және корытылған қоректік заттардың ішек қабырғасындағы қан және лимфа тамырларына белсенді сорылып сіңірілетін асқорыту жүйесінің ортаңғы бөлігінің түтікше ағзасы. Аш (ащы) ішек құрсақ қуысында орналасады. Ол өз кезегінде құрылысы мен организмдегі орналасу орындарына байланысты үш бөліктен тұрады. Олар: он екі елі ішек (күйіс қайтаратын жануарларда — ұлтабар ұшы), аш ішек және мықын ішек. Ащы ішектің қабырғасы үш қабықтан: сыртқы — сірлі, ортаңғы — етті, ішкі — кілегейлі қабықтардан құралған. Кілегейлі қабығының ішкі бетінде сору қызметін атқаратын бүрлер және ішектің ішкі бетін астарлайтын бірқабатты призма тәрізді эпителий жасушаларының апикальды жиектерінде, ішектің сору ауданын 30 еседей ұлғайтатын микробүрлер болады. Он екі елі ішектің куысына бауырдың ет өзегімен — өт, ұйқы безі өзегімен ас қорыту ферменттеріне бай — ұйқы безінің сөлі келіп құйылады. Аш ішектің ұзындығы жануарлардың қоректену сипатына сәйкес әртүрлі болып келеді. Ең ұзын аш ішек шөп тектес азықпен қоректенетін жануарларда, ең қысқа — етпен қоректенетін жыртқыш аңдарда, ал оның орташа ұзындығы талғаусыз жануарларда (шошқа) болады.

title: Ащы ішек


query: Кремний (si) қай топқа жатады?

text: Кремний (лат. "Sіlіcіum"; Sі) — элементтердің периодтық жүйесінің ІV тобындағы элемент. Тұрақты 3 изотопы – "28Sі, 29Sі және 30Sі" бар. Жер қыртысындағы мөлшері 29,5%. Табиғатта оттектен кейінгі көп тараған элемент.

title: Кремний

text:
==Ашылуы==
Кремнийді алғаш рет 1811 жылы Гей-Люссак пен Л.Ж. Тенар ашқан. 1824 – 1825 жылдары швед химигі Я.Берцелиус фторлы кремнийді калиймен тотықсыздандырып, ал 1865 жылы орыс ғалымы Н.Н. Бекетов төрт хлорлы кремний мен мырышты әрекеттестіріп жеке бөліп алған.

title: Кремний

text:
==Физикалық қасиеті:==
Кремнийдің түсі күңгірт-сұр, шайырдай жылтыр, тығыздығы 2,32 г/м3, балқу t 1420С, қайнау t 2600С-қа жуық. Өнеркәсіпте Кремний кремнеземді қыздырып, кокспен тотықсыздандыру, ал таза кремний төрт хлорлы кремнийді мырыш буымен тотықсыздандыру арқылы алынады.

title: Кремний


query: Гизада ұлы пирамиданы салу қанша уақытты алды?

text: Алғашында пирамида биіктігі 146,6 м болған еді. Алайда, қазіргі кезде оның биіктігі 138,8 метр болып тұр. Ежелгі грек тарихшысы Геродоттың жазбасында пирамиданы 100 мың адам 20 жыл бойы салғандығы айтылады. Пирамидалардың салынуы, құрылысы жөнінде айтылған пікірлер сан алуан. Дегенмен аптапты Египет аспаны астында мыңдаған құл тас қарумен дәу тастарды бөліп алып, оны құрылыс орнына арқанмен сүйретіп жеткізген, пирамида биіктеген сайын тас блоктарды қолмен жоғары көтерген деген пікірлер басым. Хеопс пирамидасы салынғалы бергі 4 мың жыл бойы осы сұрақтар кімді де болсын мазалауын қояр емес. Ол туралы аңыз да көп. Осыншалық алып пирамиданы адамның салуы мүмкін емес, деп күмәнданғандар да бар. Біреулері жындар салған болуы ықтимал десе, енді бірі Жер бетінде болған басқа өркениеттің белгісі дейді. Ал бәзбіреулер мұндай кереметті өзге ғаламшардан келгендер салған деген болжамдарын ұсынуда. Өйткені бүгінге дейін және технология дамыған қазіргі заманда да дәл осындай теңдессіз құрылысты адамдар әлі де салған жоқ. Мысалы, 1989 жылы Париж қаласындағыЛувр мұражайының жанына салынған суретші Пейдің шыны пирамидасының биіктігі 22 метрден аспайды.1972 жылы АҚШ-тың Сан-Франциско қаласында пирамидаға еліктеп салынған халықаралық штаб-пәтердің алып құрыл

title: Хеопс

text: Пирамиданың 20 жылда біткені айтылуда. Ол үшін, Нілдің суы көтерілген маусымда, күніне 4000 блок тасылуы керек. 60 миллион тонна тастың тасымалдануы үшін 1000 қайық қажет. Қолмен тегістеліп, жылтыратылған 460 000 таспен қапталған. Бұлар ұқыпты орналастырылғаны соншалық, тіпті араларына қағаз да симайды екен. Пирамидаларға біреулер әуе жолдары үшін бір белгі деп, біреулер геологиялық тербелістермен резонансқа кіре алатын бір энергия орталығы деп, ал ендігі біреулер тарихқа бағыт беретін бір архив деп сенеді.

title: Хеопс

text: Хеопс пирамидасы — дүние жүзіндегі аса ірі пирамидалардың бірі . Бұл пирамиданы перғауын Хеопс (Хуфу) көзі тірісінде өзіне арнап б.з.б. 3 - мыңжылдықтың 1 - жартысында Гиза қаласы маңындағы Ливия шөлінде салғызған . Кезінде ежелгі мысырлықтар осынау алып кесене-пирамиданы “Хуфу көкжиегі” деп атаған . Хеопс пирамидасының табаны төрт бұрышты болып басталады да , жоғары қарай басқыш тәрізді көтеріліп , көп сатылы құрылыс түрінде тұрғызылған . Ұшар басы сүйірленіп бітетін Хеопс пирамидасының архитектуралық құрылысына сәулетші Хемиун басшылық жасаған.

title: Хеопс


query: Францияның ұлттық әнұраны 'марсельезаны' кім жазды?

text: Марсельеза (La Marseillaise) — XVIII ғасырда Франциядағы буржуазиялық революция кезіндегі композитор Клод Жозеф Руже де Лильдің шығарған әні.

title: Марсельеза

text: Қазақстанда пролетарлық-интернационалдық әндердің үлгісі есебінде сөзін Сакен Сейфуллин жазған "Жас қазақ марсельезасын" жатқызуға болады. Бұл Марсельеза демонстрациялар мен митингілерде орыстың белгілі "Отречемся от старого мира" деген революциялық әннің мотивімен айтылып жүрген.

title: Марсельеза


query: Ақшақар мен жеті гном қашан шығарылды?

text: «Ақшақар және жеті ергежейлі» (Snow Whiteand the Seven Dwarfs) — Уолт Дисней компаниясының шығарған алғашқы жартыметражды анимациялық фильм. Фильм ағайынды Гримдердің өңдеген жұмыстары бойынша түсірілген. Ол көптеген сыйлықтарға ие болды, соның ішінде «Оскар» жүлдесі. Жалпы фильмді АҚШ-та Walt Disney Pictures компаниясы түсірген. Ұзақтығы – 83 минут. Фильмнің тұсаукесері 1937 жылы 21 желтоқсанда болған.

title: Ақшақар және жеті ергежейлі (мультфильм, 1937)

text:
==Қызықты жайттар==
*1937 жылы Дисней бір үлкен және ергежейлер санына сәйкес жеті кіші Оскар сыйлығын алады.
*AFI-дің жасаған нұсқасы бойынша фильм ең үздік анимациялық фильмдер арасында бірінші орынды иемденеді.


query: Тақтар ойынындағы айдаһарлардың анасы?

text: Отбасындағы үшінші бала болып келеді; ағаларының аттары Рейгар мен Визерис, алайда әкесі де, Рейгар да Дейенерис туылмай қайтыс болп кеткен, Дени Роберт Баратеонның көтерілісі кезінде өмірге келді. Өмір бойы ол «Бос Тауларда» турады. Кітапта пайда болған кезінде Дейенерис 13 жаста болған. Дейенерис Таргариен басты кейіпкерлердін бірі. Ол Шығыс елдерінде саяхаттап озіне одақтас іздейді, олар оған Жеті Хандықты қайтару үшін керек. Бірінші кітаптың соныңда ол үш айдаһардың қожайыны - «анасы» болады, олардын аттарын Дрого, Рейгаль, Визирион деп қояды.

title: Дейенерис Таргариен

text: Дейенерис өмірге келмей жатып Роберт Баратеон басқа лордтармен көтеріліс ұйымдастырып Эйрис ханды тақтан құлатады. Өзінің отбасын құтқарып Эйрис аяғы ауыр Рэйла Таргариен әйелін және Визерис баларын Айдаһар Тасына жібереді. Көтерілістін соңында Дени өмірге келеді. Оның анасы босану кезінде қайтыс болады. Айдаһар Тасы Станис Баратеонға берілгісі келеді, сол үшін Таргариен әүлетінің соңғы өкілін оған бергісі келеді,алайда сир Виллем Дерри төрт көмекшірермен балаларды алып Браавосқа қашады.

title: Дейенерис Таргариен


query: Бұл беттегі мәтін мен графиканың физикалық орналасуы ма?

text:
Бетті ентаңбалау режімі("режим разметки страницы; page layout") — word редакторында — құжат қағазға басылғанда қандай болса, экранда дәл солай кескінделетін рекім. Мүнда тақырыптар, нұсқамалар, бағаналар мен объектілер парақ бетінде өз орындарында кескіңделеді. Бетті ентаңбалау режімінде мәтінді түзетуге, пішімдеуге болады; мысалы, жақтау ішінде объектілерді басқа орынға тасуға болады. Бетті ентаңбалау режіміне ауысу үшін тур (вид)-бетті ентаңбалау (разметка страницы) командасын таңдап алу қажет немесе көлденең оралту сызығының сол жақ шетіндегі белгілеу режімі батырмасын басу керек.

* документ, разметка - Режимы отображения документа: обычный, веб ...

title: Бетті ентаңбалау режімі


query: 1986 жылы ядролық апат қай жерде болды?

text: Чернобыль апаты — Украинадағы Чернобыль атом электр станциясында, 1986 ж. сәуір айында АЭС-тің 4-энергоблогында болған апат. Чернобыль апатының нәтижесінде Украинаның елеулі аумағы мен Ресейдің Брянск және Калуга облыстарының аумағы радиоактивтік ластануға ұшырап, адамдар өміріне қауіп төнді. АЭС-тен радиусы 30 км. жерде тұратын халық басқа жерлерге көшірілді. 1986 жылдың қараша айына дейін апатқа ұшыраған блок залалсыздандырылып, оғашталды. Апатты залалсыздандыруға Қазақстан азаматтары да тартылды.

title: Чернобыль апаты

text:
Радиоактивті түтін аймақтан асып, 10-нан аса мемлекеттің 145 мың шаршы шақырым жерін ластады, кем дегенде 5 миллион халық зардап шекті. Оның зардабы қаншалықты ұзаққа баратыны әлі белгісіз қалып отыр.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы апаттан төрт мыңдай адам қаза тапты деп хабарлады. Бірақ, ядролық энергия нысандарына қарсылық танытушылар 100 мың адам құрбан болды

title: Чернобыль апаты

text:
АЭС пайдалану ережелерінің өрескел бұзылуы оның персоналымен жасалған, осы тұрғыдан алғанда:
* реактор күйінің өзгеруіне қарамастан «кез келген жолмен» тәжірибе жүргізу;
* жұмыс істейтін технологиялық қорғанысты өшіру, олар қауіпті режимге түскенше реакторды тоқтатар еді;
* Чернобыль АЭС басқармасының алғашқы күндеріндегі апат ауқымын елемеу.

title: Чернобыль апаты


query: Аль Махди кім және ол не істейді?

text: Мәһди, Мәди, Мәді (<big>المهدي</big> — дұрыс жолға бастаушы, Алланың жолымен алып жүруші) — діни сенімде ислам құндылықтарын қайта жандандыру үшін болашақта өмірге келетін діни қайраткер. Ислами түсінікте ол ақырзаман таянғанда дүниеге келеді. Мәһди жайлы Құранда аят кездеспейді, Мұхаммед пайғамбар (ғ.с.) оның Хорасанда туылатынын болжап, хадисінде “Хорасаннан қара белгі көрсеңдер асығыңдар, онда Алланың орынбасары — Мәһди болады” дейді (Ал-Хаким, 8572). Мәһди адам баласының бойындағы адамгершілік қасиетті қайта тірілтіп, Құран Кәрімнің құпиясын жариялайды деген түсінік қалыптасқан. Ол Иасауи ұстанған адамның өзін-өзі тану ілімін дамытатын болады. Мәһдидің қайраткерлігін пайғамбар: “әділетсіздік пен жемқорлық толы әлемге әділдік орнатушы” деп бағалайды (Мишкат/Сунан Абу Дауд, 4285). Мәһди дүниеге келерде түрлі оқиғалар (дүниежүз. соғыс, лаңкестік, тағыда басқа) және ай мен күннің тұтылуы, өзен-көлдердің тартылуы, климаттың ауысуы секілді табиғи ауытқулар болады деген болжам айтылады. Ибн Кәсир, Ас-Суйути, Ас-Сахауи, Ас-Санғани, Аш-Шауқани, Абу Нуғайма әл-Исфахани, ибн Халдун, т.б. ислам ғұламалары еңбектерінде Мәһдидің өмірге келуі туралы болжамды шындыққа балайды.

title: Мәһди


query: Рейн өзенінің сағасы қайда?

text: Ұзындығы 1320 км, су жиналатын алабының аум. 224,4 мың км2. Өзен Швейцария Альпісінен Алдыңғы Рейн және Соңғы Рейн бастауларынан басталып, Швейцария, Лихтенштейн, Австрия, Германия, Нидерланд, Франция жерлерімен ағып өтіп, Солтүстік т-ге құяды. Негізгі салалары — Ааре, Мозель, Маас (сол), Неккар, Майн, Рур (оң). Орташа су ағымы 2500 м3/с, жылдық ағын мөлшері 79 км3. Ағысының сипатына, аңғарларының морфологиясына байланысты өзен: таулы, жоғарғы, ортаңғы Рейн және төменгі Рейн болып бөлінеді.

title: Рейн

text: Рейн (нем. "Rheіn", франц. "Rhіn") — Батыс Еуропадағы ірі өзендердің бірі.

title: Рейн


query: Саясаттануды жүйелі түрде зерттеуді кім бастады?

text:
Саясаттану пән ретінде оқушыларға саяси мәселелер бойынша нақты білім жүйесін береді, нақты саяси шындықтың мәні мен болашақта дамуын, негізгі саяси институттар, ұйымдар, қозғалыстар мен үрдістер, саяси қатынастар жүйесіндегі жеке тұлғаның құқықтық жағдайы мен оның саяси өмірге қатысу жолдарын жан-жақты ашып көрсетеді. Саясаттану пән ретінде посткеңестік кеңістікте XX ғ. 90 ж. бастап оқу бағдарламаларына енгізілді. Қазақстан Республикасының жоғары оқу орындарында саясаттану міндетті пән ретінде оқытылады.
[[Николло Макиавелли]], әлемдегі әйгілі саясаттанушылардың бірі

title: Саясаттану

text:
Саясаттану - "[грек, politike - мемлекетті басқару өнері, logos - сөз, түсінік, ілім]" - саясат, саяси үрдіс, саяси билік туралы ғылым. XX г. 50 жж. саясаттану дербес ғылым саласы және оқу пәні ретінде қалыптасты. 1948 ж. ЮНЕСКО бастауымен Саяси ғылымның халықаралық бірлестігі құрылды. Саяси ғылымның зерттеу объектілері:
# саяси теория;
# саяси институттар;
# саяси партиялар, топтар, қоғамдық пікір;
# халықаралық қатынастар.

title: Саясаттану

text: Саясаттану екі сипатта қарастырылады: ғылым және оқу пәні ретінде. Саясаттану ғылым ретінде қоғамның саяси саласын, саяси ойдың пайда болуы мен дамуын, саяси жүйе, саяси қатынастар мен үрдістер, саяси сана мен саяси мәдениет, халықаралық саяси үрдісті зерттейді.

title: Саясаттану


query: Қысқы Олимпиада ойындары қайда өтеді?

text: Пхенчхан Олимпиадалық Ойындар 2018 (ағылш. "2018 Winter Olympics", фр. "Jeux Olympiques d’hiver de 2018") — 2018 жылы 9-25 ақпан күндері Корея Республикасының Пхенчхан қаласында өтті. 92 елден 2922 спортшы қатысты.

title: 2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

text:
* Анси, Франция, 7 дауыс
* Мюнхен, Германия, 25 дауыс
* Пхенчхан, Корея Республикасы, 63 дауыс

title: 2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

text: Қазақстаннан Олимпиадаға 4 спорт түрінен 44 спортшы аттанып, Юлия Галышева фристаилдан қола жүлде иеленді.

title: 2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары


query: Копенгагендегі ryanair қай әуежайға ұшады?

text: Каструп (дат.<span> </span>Kastrup) — Копенгагеннің әуежайы, Даниядағы ең ірі əуежай. 1925 жылы салынған. Торнбюда (Tårnby) орналасқан — Копенгагеннің орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай 8 шақырым жерде орналасқан Амагер (Amager) аралының муниципалитеті.

title: Каструп (əуежай)

text: 2012 жылы әуежай 23,3 млн. жолаушыға қызмет көрсетті (өткен жылмен салыстырғанда 2,7%-ға артқан).

title: Каструп (əуежай)

text: Каструп Скандинавияның ірі əуежайларының бірі және Еуропада көлемі бойынша он жетінші әуежай. Scandinavian Airlines System (SAS) компанияның негізгі әуежайы ретінде пайдаланылады. Бұрында Sterling Airlines даниялық компаниясының әуежайы. Әуежайға 63 авиакомпаниялар қызмет көрсетеді, 111 жерге сапары бар.

title: Каструп (əуежай)


query: Ман Сити Премьер-Лиганың қанша кубогын жеңіп алды?

text: «Манчестер Сити» (Manchester City Football Club) – Манчестер қаласының ағылшын футбол клубы. Клуб Англия Премьер-лигасында өнер көрсетеді. 1880 жылы «Уэст Гортон Сент Маркс» (West Gorton Saint Marks) деген атпен құрылды. 1887 жылы атын «Ардуикке» ауыстырып, «Гайд Роуд» стадионына көшті. 1894 жылдан бастап клуб «Манчестер Сити» атымен ойнайды. Сегіз рет Премьер-лига иегері, алты Англия Кубогы, сегіз Лига Кубогы, алты FA Community Shields және бір Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогы бар бұл ағылшын футболындағы бесінші ең табысты клуб болып саналады.

title: Манчестер Сити

text: Өз тарихында клуб үш рет стадион ауыстырды: құрылғаннан бастап 1923 жылға дейін «Гард Роудте» ойнады, 1923 жылдан бастап 2003 жылға дейін – «Мейн Роуд» стадионында, ал қазіргі уақытта 2002 жылы салынған, 55097 көрермен сыйдыра алатын «Этихад» стадионында ойнайды.

title: Манчестер Сити


query: Мотивацияның екі факторлы теориясын кім алға тартты?

text: Қос фактор ілімі - кейде мотивациялық гигиена ілімі (Motivator-Hygiene Theory) деп те аталады. Оны АҚШ психологі Ф.Герцберг 1950 жылдары ортаға қойған. 1950 жылы Ф.Герцберг Питтсбургте ғылым тәжрибе жасау негізінде мынаған көз жеткізеді: жұмыстың өзіне және жұмыс мазмұнына қатысты факторлардағы (жұмыс тәуекелі, мойындалу, міндет) оң өзгерістер қызметкерді шабыттандырады, тіпті де жігерленіп жұмыс жасауына түрткі болады. Ал, жұмыс шарт-жағдайы мен жұмыстағы қарым-қатынас факторларына (орын, жұмыс амандығы, жалақы, сыйақы) қатысты саладағы оң өзгерістер қызметкер көңіліндегі қанағатсыздықты жоюы мүмкін, бірақ жұмысты жақсы істеуге қозғаушы бола алмайды.Яғни, екі түрлі фактор болады, бірі адамда мотивация пайда қылатын, яғн құлшындыратын фактор (Motivational Factors, немесе intrinsic factors), ал енді біреуі адамда мотивация пайда қылмайтын, оны көбінесе гигиена факторы (hygiene factors). Осы қос фактор болмаса адам өз ниетінен ажырап қалады.

title: Қос фактор ілімі

text:
Тіке мотивация тудыратын фактор: жұмыс тәуекелшілдігі, нәтиже-табыс, қызмет талабының жоғарлауы;
Ал, мотивация тудырмайтын фактор: жалақының көтерілуі, адамара байланыстың жақсаруы, жақсы тұрмыс шарты, орын, қауіпсіздік.

title: Қос фактор ілімі


query: Пеп Гвардиола 'Ман Ситиге'дейін кім басқарды?

text:
==Өмірбаяны==
Ұзақ жылдар бойы "Барселона" сапында ойнады. Кәсіпқой бапкерлік карьерасын да осы клубтың екінші командасынан бастап, 2008-12 жылдары "Барселонаның" негізгі клубын жаттықтырып, мүмкін болған жүлденің барлығын жеңіп алды. Кейін "Бавария", "Манчестер Сити" клубтарын жаттықтырды.
"Барселона" тарихындағы ең табысты бапкер. Футбошы ретінде де, бапкер ретінде де УЕФА Чемпиондар Лигасын ұтып алған әлемдегі алты спортшының бірі.

title: Хосеп Гвардиола

text: Хосеп (Пеп) Гвардиола и Сала (кат. "Josep Guardiola i Sala;" 18 қаңтар, 1971, Каталония, Испания) — испаниялық футболшы, бапкер. "Барселонаның" футболшысы мен бапкері ретінде көпке белгілі тұлға. Қазір "Манчестер Сити" клубының бас бапкері.

title: Хосеп Гвардиола

text: Ұлттық құрама сапында тоғыз жыл ойнап, 1994, 1998 жылғы әлем чемпионаттарына, 1996, 2000 жылғы Еуропа чемпионаттарына қатысты.

title: Хосеп Гвардиола


query: Ай мен Жұлдыз қай елдің туында бейнеленген?

text: Түркия туы (Türk bayrağı, Түрік байрағы) — Түркия Республикасының мемлекеттік және ресми туы. Қызыл матада ақ жарты ай мен жұлдыз бейнеленген ту алғаш рет 1844 жылы Әбділмәжит тұсындағы Танзимат дәуірінде қабылданып, 1936 жылғы 29 мамырда Түрік туы туралы №2994 заңына сәйкес Түркия Республикасының мемлекеттік туы боп қолданыла бастады. 1983 жылғы 22 қыркүйекте Түрік туы туралы №2893 заңында туға қойылатын талаптар анықталып, тудың түпкілікті формасы бекітілді.

title: Түркия туы

text: Тудағы қызыл түстің реңі — қан қызыл. Ол шейіттердің төгілген қанын білдіреді деген аңыз бар. Түрік туында түн жарымда қанның бетіне шағылысқан жарты ай мен жұлдыз бейнеленген. Бұл аңыз бойынша аталған көрініс 1389 жылғы Косоводағы бірінші шайқаста болған деседі.

title: Түркия туы


query: Хабарламаларды ешқандай айтылатын сөздерді қолданбай жіберу және қабылдау процесі анықтайды?

text: Бейвербалды коммуникация немесе бейвербалды қарым-қатынас – сөздер мен басқа да тілдік бірліктерге сүйенбейтін ым-ишара тілі. Бейвербалды сигналдарға қарым-қатыныстағы партнерлердің эмоционалдық жағдайын білдіретін ым-ишара, жест, поза, жазу ерекшеліктері т.б. жатқызады.

title: Бейвербалды коммуникация


query: Негізінен мұз кристалдарынан тұратын жоғары деңгейлі бұлттар?

text: Шарбы бұлттар (қазбауыр бұлттар) — құрылымы талшық немесе қауырсын тәріздес болып келген мөлдір ақ түсті, жауын жаудырмайтын бұлттар. Олар ұлпа мұз түйіршіктерінен тұрады. Басқа бұлттармен салыстырғанда, шарбы бұлттар өте биікте орналасады (шамамен 6 және 10 км-лік биіктіктер арасында).

title: Шарбы бұлттар

text:
==Дереккөздер==
*Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.

title: Табиғаттағы су айналымы


query: Солтүстік Ирландияда қандай ақша бірлігі бар?

text: Фунт стерлинг (pound sterlіng) — Ұлыбританияның (10 ғасырдан Англияның, Шотландияда 1707 жылдан, Ирландияда 1825] жылдан 1927 жылға дейін ақша өлшемі. 10 — 19 ғасырларда күміс тиын, 14 ғасырлардан алтын тиын, 1694 жылдан банкнот түрінде айналыста болды. 100 пенске тең.

title: Фунт стерлинг

text:
* Фунт стерлинг (Банкноттар)
* Шотландтағы фунт стерлингі
* Солтүстік Ирландиядағы фунт стерлингі

title: Фунт стерлинг


query: Дубайдағы желкенді қайық тәрізді қонақ үй?

text: Бурж әл-Араб (برج العرب, "Араб мұнарасы") — Біріккен Араб Әмірлігінің ең үлкен қаласы Дубайдағы керемет қонақ үй. 321 метрлік мұнара Джумейра жағалауынан 280 м арақашықтықта көпірмен байланысқан жасанды аралда орналасқан. Ғимараттың пішіні қайық желкеніне ұқсайды. Бурж әл-Арабты кейде «әлемдегі жалғыз Жеті жұлдызды қонақ үй» деп те атайды.

title: Бурж әл-Араб

text: Бурж әл-Арабты сәулетші Том Райт жобалады. Жобалау мен құрылыс жұмыстарын канадалық инженер Григория Рик басқарды. Арал құрылысы 1994 ж басталды. Ғимарат араб қайығы доудың желкеніне ұқсас түрде соғылды. Екі "қанат" V пішіндес матчта арқылы жабылды, ал оның ішінен үлкен атриум пайда болды.

title: Бурж әл-Араб

text: Жобаның сәулетшісі мен инженер кеңесшісі Аткинс компаниясынан болды. Құрылыс алдындағы жұмыс пен құрылыс кезіндегі жұмысты бірге атқарған бас серіктес Жаңа Зеландиялық Fletcher Construction кәсіпорны болды. Қонақ үй құрылысын Оңтүстік Африкалық мердігер компания Murray & Roberts және Al Habtoor Engineering жүргізді.

title: Бурж әл-Араб


query: Римдегі алғашқы колизей қашан салынды?

text: Флавилер амфитеатры (лат. Amphitheatrum Flavium) немесе Колизе́й (лат. Colosseum, итал. Colosseo) — амфитеатр, Ежелгі Римдегі архитектуралық ескерткіш (біздің заманымыздың 75 — 80 ж.). Құрылыс тас кесек, кірпіш және түрлі бетон қоспаларынан салынған. Колизей амфитеатры гладиаторлар шайқасы мен цирк ойындарын тамашалау мақсатында тұрғызылған. Ортада ойын көрсететін алаңы, айнала сатылап жоғарылай беретін 4 қабатты орындықтары болған (50 мыңдай адам сыйған). Отыратын орындар мәрмәр тастармен көмкеріліп, қасбеттері түрлі мүсіндермен толтырылған. Колизей — Ежелгі Рим амфитеатрларының ең ірісі және ежелгі дәуір өнерінің көрнекті ескерткіші.

title: Колизей


query: Огайо қашан америка Құрама Штаттарының құрамына кірді?

text: Огайо (Ohio) — бұл штат АҚШта. Онда 11,5 миллион адам тұрады. Огайоның ең үлкен қаласы мен астанасы Колумбус аталады. Басқа үлкен қалалар Кливленд және Синсиннати. 1803 жылы Огайо АҚШ-тың он жетінші штаты болды. Огайо "Букай Штат" (каштан штат) деп те аталады, себебі осы жерде көп каштан ағашы бар. Огайоның адамдары да "букай" деп аталады.

title: Огайо

text: Солтүстікте Ири көлінің жағалауында Огайо 502 км жалғасады. Огайоның онтүстік шекарасы - Огайо өзені. Басқа маңызды өзендер - Куяхога өзені, Үлкен Миами өзені, Mауми өзені, Мускингум өзені, жене Сиото өзені аталады. Огайоның климаты ылғалды, континенталды. Жазы әдетте ыстық және ылғалды болады, ал қысы салқын немесе суық болады, орташа жауын-шашынды. Ири көлінің жанында қатты қар болады - сол жер "Қар-белбеу" аталады. Ең жоғары градус 45° (1934 жылда) болады, ал ең төмен градус -39° (1899 жылда) болды.

title: Огайо

text: Огайода көп жолдар бар және үш үлкен халықаралық әуежай бар: "Клевланд Хопкинс Халықаралық Әуежайы" Клевландда, "Порт Колумбус Халықаралық Әуежайы" Колумбуста, "Дайтон Халықаралық Әуежайы" Дайтон қаласында орналасқан.

title: Огайо


query: 1936 жылы британдық тақтан кім бас тартты?

text: VIII Эдуард (Edward VIII; шоқынған кездегі есімдері "Эдуард Альберт Кристиан Георг Андрей Патрик Давид"; 23 маусым 1894— 28 мамыр 1972) — 1936 жылдың 20 қаңтарынан 11 желтоқсаны аралығындағы 10 ай ішінде Біріккен Ұлыбритания және Ирландия патшалығының патшасы; тәж кигізу жорасы жүргізілмеген. Ұлыбритания Үкіметінің қарсылығына қарамастан, күйеуінен ажырасқан Уоллис Симпсонмен үйлену мақсатында 1936 жылдың 11 желтоқсанында тақтан бас тартады. Тақтан бас тарту себебін Эдуард «Өзі сүйетін әйелдің көмегі мен қолдауынсыз патша міндеттерін атқара алмайтындығымен» түсіндіреді.

title: VIII Эдуард

text: Оның бұл қылығы Гарри Белафонтенің «Love Alone» атты әнінде шырқалады. Сондай-ақ Эдуарда пен Уоллистің махаббаты Мадоннаның «БІЗ. Махаббатқа сенеміз» атты фильмінде баяндалады.

title: VIII Эдуард


query: Украинада ядролық реактор қай жерде жарылды?

text: Чернобыль апаты — Украинадағы Чернобыль атом электр станциясында, 1986 ж. сәуір айында АЭС-тің 4-энергоблогында болған апат. Чернобыль апатының нәтижесінде Украинаның елеулі аумағы мен Ресейдің Брянск және Калуга облыстарының аумағы радиоактивтік ластануға ұшырап, адамдар өміріне қауіп төнді. АЭС-тен радиусы 30 км. жерде тұратын халық басқа жерлерге көшірілді. 1986 жылдың қараша айына дейін апатқа ұшыраған блок залалсыздандырылып, оғашталды. Апатты залалсыздандыруға Қазақстан азаматтары да тартылды.

title: Чернобыль апаты

text:
Радиоактивті түтін аймақтан асып, 10-нан аса мемлекеттің 145 мың шаршы шақырым жерін ластады, кем дегенде 5 миллион халық зардап шекті. Оның зардабы қаншалықты ұзаққа баратыны әлі белгісіз қалып отыр.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы апаттан төрт мыңдай адам қаза тапты деп хабарлады. Бірақ, ядролық энергия нысандарына қарсылық танытушылар 100 мың адам құрбан болды

title: Чернобыль апаты

text:
АЭС пайдалану ережелерінің өрескел бұзылуы оның персоналымен жасалған, осы тұрғыдан алғанда:
* реактор күйінің өзгеруіне қарамастан «кез келген жолмен» тәжірибе жүргізу;
* жұмыс істейтін технологиялық қорғанысты өшіру, олар қауіпті режимге түскенше реакторды тоқтатар еді;
* Чернобыль АЭС басқармасының алғашқы күндеріндегі апат ауқымын елемеу.

title: Чернобыль апаты