query: Компьютердегі СКД нені білдіреді?

text: Сұйық кристалды дисплей (СК-дисплей) — тасымалы компьютерлерде, сондай-ақ сандық сағаттарда пайдаланылатын дисплей (бейнебет) түрі. Сұйық криссталдар негізіндегі экран.

title: Сұйық кристалды дисплей


query: Америка Құрама Штаттарында pisa тестін кім тапсырады?

text: Халықаралық оқушы қабілетін бағалау бағдарламасы (Programme for International Student Assessment, Programme international pour le suivi des acquis des élèves, қысқаша PISA) — Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ) 2000 жылдардан бері үш жылда бір ұйымдастыратын әлем елдері арасында 15 жастағы оқушылардың функционалдық сауаттылығын тексеру мен бағалаудың халықаралық бағдарламасы. PISA бағдарламасының мақсаты білім берудің әдіснамасы мен нәтижесіне пайдалы әсер ету болатын. Аталған бағдарлама қазіргі әлемде оқушылар қабілетін тексеру мен бағалаудың ең ықпалды жобасы болып отыр.

text: PISA зерттеуі 15 жастағы оқушылардың мектепте алған академиялық білімі мен тұрмыс, үйрену дағдысын тексеріп, өз білімі мен қабілетін түрлі өмірлік жағдайлар мен әлеуметік ауқымда тиімді қолдану қабілетін анықтауға бағытталған.

text: PISA жобасы тексерудің үш бағытының (матемтаика, ғылым, оқу) біріне айырықша мән беріп, үш жылдық кезеңмен жүргізіледі. 2012 жылы негізгі бағыт «математикалық сауаттылық» болды.


query: Артқа бірдей жазылған сөздер?

text: Палиндром (грек. palindromos-"кері жүруші")-екі бағытта да бірдей оқылатын сан(айталық, 404), сөз(айталық, қазақ, фин. saippuakauppias-"сабын сатушысы"-әлемде қолданылатын ең ұзын палиндром сөзі), немесе мәтін. Кейде палиндром деп ортасына қатысты кез келген симметриялы символды айтамыз(бейресми түрде).

title: Палиндром

text: "Қазақ тілі:" "қазақ", "қабақ", "ара", "ала", " аға ", " ада ", " аққа " , "Алла", " ана ", " апа ", " аса ", "ата", " ауа ", " аша ", " ене ", " кезек ", " кек ", " керек ", " кідік ", " кіжік", "көк", " қадақ ", " қақ ", " қалақ ", " қыдық", "қызық", "қылық", " қырық ", " нан ", " надан ", " неден ", " немен ", " сас ", " сес ", " Таңат ", " тарат ", " тат ", " тот", "тұт", " ушу ", " шаш ", " шош ", " іні ", " ірі ", " ісі ", " іші " т.б.

title: Палиндром

text: "Орыс тілі": "А роза упала на лапу Азора"(Раушан Азордың табанына жығылды); "Аргентина манит негра"(Аргентина дәңгіні арбап шақырды).

title: Палиндром


query: Мадагаскарда 'Глория дауысын' кім орындайды?

text:
==== Түпнұсқада ====
* Бен Стиллер — Алекс, арыстан
* Крис Рок — Марти, зебра
* Джада Пинкетт Смит — Глория, сусиыр
* Дэвид Швиммер — Мелман, керік
* Саша Барон Коэн — Джулиан, мысық лемур, лемур патша
* Седрик «Көңіл көтеруші» — Морис, ай-ай, Джулиан көмекшісі
* Энди Рихтер — Морт, тышқан лемур
* Том МакГрат — Шкипер, пингвин басшы
* Крис Миллер — Ковальски, «ми» пингвин
* Джеффри Катценберг — Рико, пингвин
* Кристофер Найтс — Прапор, күрескер пингвин
* Конрад Вернон — Мейсон, маймыл
* Габриэлли, Элиза — кемпір Нана

title: Мадагаскар (мультфильм)

text:
Мадагаскар - 2005 жылы DreamWorks Animation шығарған Американдық компьютерлік анимациялық комедиялық фильм. Марк Бертон, Билли Фролик, Дарнелл және МакГраттың сценарийінен Эрик Дарнелл және Том МакГрат режиссерлық етті.
2005 жылдың 27 мамырында жарық көрген ол сыншылардың аралас пікірлерін алды және кассалық күтім де сәтті болды және ол 2005 жылғы ең көп сатылатын фильмдердің бірі болды. Мадагаскар 2 2008 жылы. Тағы бір фильм, Мадагаскар 3 2012 жылы жарық көрді, ал пингвиннің кейіпкерлері - Мадагаскар пингвиндері бейнеленген мультхикая 2014 жылдың 26 қарашасында жарық көрді.

title: Мадагаскар (мультфильм)

text: Орталық саябақ хайуанаттар бағында Марти зебра өзінің оныншы туған күнін тойлайды, бірақ күнделікті тіршілігімен қобалжып, жабайы табиғатпен танысуды армандайды. Мартидің ең жақын досы - Алекс арыстан, ол көпшілікке және өзінің «Нью-Йорк патшасы» атағына ие болғанды ұнатады. Алекс Мартины қолдауға тырысады, бірақ Марти әлі де қанағаттанбаған хайуанаттар пингвиндерінің - Скипер, Ковальски, Рико және Прапор - қашып кетуге тырысып жатқанын біліп, олармен бірге шығады. Алекс, керік Мельман және сусиыр Глория Мартины қуып, оны қайтуға көндіруге тырысады. Төртеуі, пингвиндер мен Мейсон және Фил есімді екі шимпанзе Гранд Орталық станцияға жиналып, мұнда билік транквилизатордың мылтықтарын пайдаланып отырады. Тұтқындауға қарсы белсенділердің қысымымен хайуанаттар бағынан қашып кеткен жануарларды теңіз арқылы Кениядағы табиғи қорыққа жіберуге мәжбүр. Саяхаттау кезінде пингвиндер қашып кетіп, кемені Антарктидаға алып бармақ болады. Жол жүру бағыты өзгерген кезде кеменің күрт бұрылуы нәтижесінде Алекс, Марти, Мелман және Глория салынған жәшіктер борт сыртына түсіп, Мадагаскардың жағасына келеді.

title: Мадагаскар (мультфильм)

text: Алғашында Сан-Диегодағы хайуанаттар бағында боламыз деп сенген жануарлар патша Джулиен XIII басқарған лимурлардың бір тобын кездестіреді. Жыртқыш фосса лемураларға шабуыл жасайды, бірақ Алекстің қорқынышты көрінісінен қорқады. Алекс Мартиді топтың тұрақсыздығы үшін айыптайды және өркениетке қайта оралуға көмектесу туралы сигнал беруге тырысады. Марти табиғаттың өзін іздегендей болып көрінді, ал Глория мен Мельман көп ұзамай аралға ләззат алуға қосылды. Ақыр соңында Алекс айналасында жүреді, бірақ оған хайуанаттар бағында дайындалған стейктер болмаса, аштық кіріп, оның олжасы жете бастайды. Патша Джулиен хайуанаттар бағындағы жануарлармен дос болғандықтан, оның кеңесшісі Мориске Алекстің жыртқыш табиғаты туралы ескертулеріне қарамай, Алекстің қатысуы фоссты шығанақта ұстайды деп үміттенеді. Алекс бақылауды жоғалтып, Мартиге шабуыл жасаған кезде, Джулиен оның қауіпті екенін түсініп, оны аралды мекендейтін жыртқыштар жағына шығарады. Алекспен не болғанын және жабайы табиғаттың қаншалықты қауіпті екенін көріп, Марти хайуанаттар бағынан кетуге шешім қабылдағанына өкінеді.

title: Мадагаскар (мультфильм)

text: Пингвиндер Антарктидаға барып, оны өмір сүруге жарамсыз деп тауып, кемені Мадагаскарға отырғызды. Алексті Нью-Йоркқа қайтару мүмкіндігін көріп, Марти жыртқыштар жаққа өтіп, ашуланған Алексті қайтып келуге тырысады, бірақ Алекс Мартиге қайта шабуыл жасайды деп қорқып, бас тартады. Фосса Мартиге шабуыл жасайды, ал Глория, Мельман және пингвиндер көмекке келсе де, олар сансыз көп. Алекс өзінің жыртқыштығын жеңіп, достарын құтқарады және лемур аймағынан қуады. Лемурлар Алекске деген құрметтерін қалпына келтіреді, ал пингвиндер оның аштығын сушимен тамақтандырады. Лемурлар төрт адаммен қоштасу рәсімін өткізіп жатқанда, пингвиндер кеменің жанармайы таусылғандығы туралы жаңалықты таратпауға шешім қабылдайды.

title: Мадагаскар (мультфильм)


query: АҚШ Сенатына қанша сенатор кіреді?

text: Сенат сенаторлардан тұрады, олардың әрқайсысы тұтастай бір штаттың атынан сайланады. Әрбір штаттың тең дәрежеде алты жыл мерзімге қызмет ететін екі сенаторлары бар. Қазіргі уақытта 50 штаттың атынан 100 сенатор бар. Америка Құрама Штаттары Сенатының палатасы Капитолий ғимараты, Вашингтонда орналасқан.

title: АҚШ сенаты

text: Америка Құрама Штаттарының Сенаты (Unites States Senate) — АҚШ Конгресінің жоғарғы палатасы, АҚШ уәкілдер палатасымен бірге АҚШ-тың екіпалаталы заң шығарушы орган құрайды.

title: АҚШ сенаты


query: Том мен Джерри мультфильмі қашан жасалды?

text: «Том мен Джерри» (Tom and Jerry) — мысық Томның және тышқан Джерридің таусылмайтын бақталастық туралы қысқа және толық метражды сериалдар, сонымен қатар, мультсериалдар топтамасы. Американдық мультипликатор Уильям Ханна және Джозеф Барберамен жасалынған ең алғаш шығарылымы «Puss Gets the Boot» "Мысық тепкі алады" деп аталынып, экрандарда 1940 жылдың 20 ақпанында көрсетілген.

title: Том мен Джерри

text: Мультфильмдер сериялары голливудтық MGM студиясымен, мультипликациялық студиясының 1958 жылы жабылуына дейін 1940 жылдан бастап жасалынған. 1961 жылы MGM мультфилм шағаруға өз құқықтарын, басшылығында Джин Дейч тұрған прагалық Рембрандт Филмс студиясына (Rembrandt Films) сатып жіберді. Рембрандт Филмс 13 серияны шығарып, оны сыншылар мультфильм тарихында ең жаман деп атаған. Кейiпкерлердiң жоғары жылдамдықта істелінген жұлқынып сөйлеуi көрермендерге ауыр дақтар түрінде көрінген. Саундтректер ғарыштық эффекттерi бар, оғаш музыка ретінде елестеткен. Диалогтар мiңгiрлеп айтылған. 1963-шы жылы мультфильм шығарылуы Голливудтағы Чак Джонстың «Сиб-Тауэр 12 Продакшнс» (Chuck Jones' Sib-Tower 12 Productions) қайта оралды және сериалдар түсірілімі 1967 жылға дейін созылды. Кейінірек Ханна-Барберамен (1975—1977; 1990—1993) және Фильмэйшен Студиоспен (Filmation Studios) (1990—1992) жасалынған Том және Джерри тағы да мультфильмде көрсетілді. 2005 жылы Warner Bros. "The KarateGuard" аты жаңа серияны шағарды.

title: Том мен Джерри


query: Арсенал ФК атауы қайдан шыққан?

text: «Арсенал» клубын 1886 жылы Лондонның оңтүстік-шығысына жайғасқан «Ройаль Арсенал» артилерия зауытының жұмысшылары құрған екен. Не үшін «зеңбірекшілер» атанатынын осыдан бағамдай беруге болады. Ә дегенде клуб «Дайал Скуэр» деп аталды. Алғашқы матчын сол жылы 11 желтоқсанда «Истерн Уондерерске» қарсы өткізіп, 6:0 есебімен ойсыратқан. Арада екі апта өткен соң клубтың атауы «Ройал Арсенал» боп өзгерді. 1891 жылы «Вулидж Арсенал» боп тағы да өзгертілді.

title: Арсенал (футбол клубы, Лондон)

text: «Арсенал» (Arsenal Football Club) — кәсіби ағылшын футбол клубы, базасы солтүстік Лондонда орналасқан. Англияның мықты командаларының бірі болып саналады. 13 рет чемпион болып, 14 рет Англия Кубогын жеңіп алған. Клубтың үй стадионы - «Эмирейтс», сыйымдылығы 60 704 көрермен. 1992 жылы Ағылшын Премьер-Лигасының негізін қалаушы клубтардың бірі. Сонымен қатар, клуб Англияның жоғарғы дивизионында маусымдық ойындардың есебі бойынша рекордшы (1919 дан).

title: Арсенал (футбол клубы, Лондон)

text: 2021 жылға арналған Forbes мәліметі бойынша, Арсенал әлемдегі ең қымбат футбол клубы болып табылады және 2,8 миллиард долларға бағаланады. Deloitte аудиторлық компаниясының мәліметі бойынша, 2021 жылдың қаңтарында «Арсенал» 388 миллион еуро табыспен ең табысты футбол клубтары рейтингінде 11-ші орынға ие болды.

title: Арсенал (футбол клубы, Лондон)


query: Сирия әлемнің қай бөлігінде орналасқан?

text: Сирия (سوريا), толық атауы — Сириялық Араб Республикасы (الجمهورية العربية السورية, "аль-Джумхурийя аль-Арабийя ас-Сурийя") — Батыс Азиядағы мемлекет, Таяу Шығыс елдерінің бірі. Жер аумағы 185,2 мың км2, астанасы — Дамаск қаласы. Мемлекет басшысы — президент, үкімет басшысы — премьер-министр. Жоғарғы заң шығарушы органы — Халық кеңесі (бір палаталы парламент). Әкімшілік жағынан 14 мухафазға (провинцияға) бөлінеді. Ақша бірлігі — Сирия фунты. 1945 жылдан Біріккен Ұлттар Ұйымының және Араб мемлекеттері Лигасының мүшесі.

title: Сирия


query: Шетелдік шыққан бірінші ханым кім?

text: Луиза Кэтрин Джонсон Адамс, тумысында Луиза Кэтрин Джонсон (Louisa Adams; 12 ақпан 1775 – 15 мамыр 1852) – Америка Құрама Штаттарының алтыншы президенті Джон Куинси Адамстың жұбайы және 1825-1829 жылдары аралығында АҚШ-тың Бірінші ханымы.

title: Луиза Адамс


query: Франция Бостандық мүсінін Нью-Йоркке қашан тапсырды?

text: Француздар мүсінді, ал америкалықтар оның тұғырын жасауға келісті. Мүсінді Бартольди жасады, металл қаңқасын Г. Эйфель құрастырды, бет-бейнесіне мүсіншінің анасы Шарлотта Бартольди үлгі болды. 1884—1886 жылдарда мүсін дайын болды. Ескерткіш 1886 жылы 28 қазанда Нью-Йорктегі Бедлоу аралында ашылды. Мүсіннің биіктігі 46.5 м, тұғыры 46.94 м, жалпы салмағы 225 т. Әйел мүсінінің басына 7 шабағы бар тәж кигізілген, оң қолына алау көтерген, сол қолында заңдар кітабы бар, ол кітапта АҚШ-тың тәуелсіздік күні жазылған. 1903 жылы мыс табақша жапсырылды, онда Э. Лазарустың дастанынан үзінді берілген. Тәждегі шабақтар 7 теңіз бен 7 құрлыққа жарқырап төгілген сәулені білдіреді. Мүсін әуелде боялмаған еді, кейін мыстың қышқылдануы нәтижесінде ол жасыл түске енді. Мүсін тұғырының ішінде АҚШ-қа иммигранттардың келу тарихы және осы ескерткіштің құрылысы туралы мәліметтер беретін мұражай бар. Мүсін азаттықтың белгісі ретінде ұлттық ескерткішке айналған.

title: Бостандық ескерткіші

text: Бостандық ескерткіші (Statue of Liberty) — Солтүстік Америкадағы ағылшын иелігіндегі жерлердің азаттық күресіндегі Франциямен болған одақтастыққа ескерткіші ретінде Францияның АҚШ-қа тартқан сыйлығы.

title: Бостандық ескерткіші


query: Гарри Поттерді ойнаған актер кім?

text: Дэниел Джейкоб Рэдклифф (Daniel Jacob Radcliffe; 23 шілде 1989 жылы, Лондон, Ұлыбритания) – британдық кино және театр актері. Жоан Роулиң шығармасының негізінде түсірілген фильмдегі Хәрри Поттер рөлін сомдаушы. Ең алғаш рет экранға 1999 жылы «Дэвид Копперфильд» фильмімен шыққан. Сол жылы Гарри Поттер фильмінің киносынағынан өтеді. Фильм үлкен жетістіктерге ие болады. Оның соңғы бөлімі 2011 жылы шыққан. Дэниел театр қойылымдарында да ойнайды. Бірнеше номинация бойынша сыйлық иегері.

title: Дэниел Рэдклифф

text: Дэниел Рэдклифф 1989 жылдың 23-ші шілдесінде Фулхемде, Лондонның шығыс ауданында дүниеге келген. Отбасындағы жалғыз бала. Анасы - Марсия Джанин Грэшем Джейкобсон.

title: Дэниел Рэдклифф


query: Ұлы Хуфу пирамидасын салу үшін қанша блок қажет болды?

text: 48 қабаттан тұратын ғимараттың биіктігі 260 метр болғанымен, көлемі Хеопс пирамидасының жартысына да жетпейді. Сондықтан да, Хеопс пирамидасы адамзат тарихындағы жеті кереметтің бірі. Үлкен пирамида мен жердің центрі арасындағы қашықтық, Солтүстік полюс арасындағы қашықтықпен бірдей. Биіктігін миллиардқа көбейткенде күнге дейінгі ара-қашықтықты береді. Яғни ол кездегі адамдар астрономияны, жағрафияны жақсы білген. Сәулет өнерінде де маман болған, пирамиданың биіктігі 210 қабат. Тарихшы Гередоттың айтуы бойынша, құрылыс материалдарын жоғарыға шығару үшін 925 метр ұзындықта ені 19 метр болатын бір кран тәріздес сырық жасалған. Бұл сырықтың да соғылуы ең аз дегенде 10 жылға созылады. Хеопс пирамидасы ауырлықтары 60 тонна мен 3 тонна арасында болатын 2 300 000 дана блок тастан жасалған. Ені 227 метрболатын шаршы негізінде құрылған. Ал оның алып жатқан алаңы 55 мың м2.Пирамиданың ортасында, жоғарыдан шамамен 100 метр төменде перғауын бөлмесі бар және тек төрт қабырға ғана. Хеопс пирамидасының тастары 3 метр биіктігіндегі бір қабырға халіне келтірілсе, бұл қабырғамен бүкіл Францияны қоршауға болады екен. (Наполеон есептетуге бұйрық берген екен).Құрылысқа пайдаланған тас «асуаннан» 2,5 т текше тас түрінде дайындалған.

title: Хеопс

text: Хеопс пирамидасы — дүние жүзіндегі аса ірі пирамидалардың бірі . Бұл пирамиданы перғауын Хеопс (Хуфу) көзі тірісінде өзіне арнап б.з.б. 3 - мыңжылдықтың 1 - жартысында Гиза қаласы маңындағы Ливия шөлінде салғызған . Кезінде ежелгі мысырлықтар осынау алып кесене-пирамиданы “Хуфу көкжиегі” деп атаған . Хеопс пирамидасының табаны төрт бұрышты болып басталады да , жоғары қарай басқыш тәрізді көтеріліп , көп сатылы құрылыс түрінде тұрғызылған . Ұшар басы сүйірленіп бітетін Хеопс пирамидасының архитектуралық құрылысына сәулетші Хемиун басшылық жасаған.

title: Хеопс

text: Пирамиданың 20 жылда біткені айтылуда. Ол үшін, Нілдің суы көтерілген маусымда, күніне 4000 блок тасылуы керек. 60 миллион тонна тастың тасымалдануы үшін 1000 қайық қажет. Қолмен тегістеліп, жылтыратылған 460 000 таспен қапталған. Бұлар ұқыпты орналастырылғаны соншалық, тіпті араларына қағаз да симайды екен. Пирамидаларға біреулер әуе жолдары үшін бір белгі деп, біреулер геологиялық тербелістермен резонансқа кіре алатын бір энергия орталығы деп, ал ендігі біреулер тарихқа бағыт беретін бір архив деп сенеді.

title: Хеопс


query: Франциядағы ең биік тау қалай аталады?

text: Монблан (Mont Blanc, Monte Bіanco) — Батыс Альпідегі тау массиві. Франция мен Италияның шекарасында орналасқан. Таудың ұзындығы 50 км. Батыс Еуропаның ең биік жері (4807 м).Гранит, гнейс, кристалды тақтатастардан құралған. Жер бедері күшті тілімденген; альпілік тау жасалуда пайда болған. Кен байлықтары: темір, магнезит, пирит, көмір, мыс, мырыш, қорғасын. Мұз басқан бөлігінің ауданы 200 км2-ден астам. Ең ірі мұздығы – Мер-де-Глас (ұзындығы 15 км). Туризмнің орталығы. Монбланда астрономия обсерватория бар. Монблан арқылы Франциядан Италияға автомобиль тоннелі (ұзындығы 11,6 км) салынған.

title: Монблан


query: Грек театры дәуірінде қандай кеңістік қолданылды?

text:
==Комедия==
"Комедия" сөзі "комос" — Диониске арналған мейрамдағы көшеде қыдырып жүрген қызу әрі көңілді халық және" "одэ"" — өлең, ән деген ұғымдардан шығып, қыдырып жүрген халықтың әні деп аударылады. Гректің ақындары —Эсхил, Софокл, Еврипид, Аристофанның шығармалары грек халқының қоғамдық-саяси және рухани өмірін жан-жакты көрсетті. Театр ойындары ашық далада өткізілді. Театр ғимараты "орхестрен" (дөңгелек алаң), театрыннан (көрермендер орны) және "скенадан" (алғашқы актерлердің киініп, сахнаға шығуына прпалған жай палатка) кұралды. Ежелгі Грекия театрларына көп көрермен сыятын.
*Мысалы, Дионистің Афиныдағы театры 17 мың пдамға арналса, Эпидаврдағы театрға 10 мыңдай адам бара алатын. Көрермендерге — бүкіл Афины азаматтарына театр ойын-сауықтарына бару үшін мерекелік ақша берілетін, ал олар сол ақшаға отыратын орындары көрсетілген арнаулы темір жетондарды сатып алатын. Қойылымдар таңертең басталып үш күнге созылатындықтан, көрермендер тамағы мен сусындарын өздерімен арқалап әкелетін.

title: Ежелгі Грекия театры

text: Театрдың даму кезеңдерінің бірі — көне замандағы театр мәдениеті. Ертедегі грек драмасы мен театры — жүзім мен шарап жасау Құдайы Дионистің құрметіне ауылдык жерде мереке өткізу негізінде пайда болды. Бұл мерекелерде маскалы адамдар, теке терісін кигендер (теке — Дионистің қасиет тұтатын жануары) өнер көрсетті. Маскалылар хорының би аралас әндерінде диалог элементтері мен сахналық қимыл- әрекет басым жатты. Эллинистік дәуірге дейін хор грек драмасындағы басты элемент болып келді. Феспид бірінші болып б.з.д. 534 жылдың көктемінде Ұлы Дионис мерекесінде, өзінің трагедиясын көрсетіп, бас жүлдеге ие болды. Сондықтан да б.з.д. 534 жыл әлем театрының туған жылы деп саналады. Ақын Феспид хордан ерекше орындаушыны — актерді бөліп шығарды. Сөйтіп, дүниеге бірінші актер — протагонист келді. Хор басшысы — корифей бастаған хор 12, кейіннен 15 адамнан құралды. Грек драмасы өзінің даму процесінде діни әдет-ғұрыптардан бірте-бірте алшақтай берді. Сонымен бірге драма грек мифтеріндегі материалды молынан пайдаланды.

title: Ежелгі Грекия театры


query: Маймылдар планетасы фильмдерінің барлығы қанша болды?

text:
«Маймылдар ғаламшары» («Planet of the Apes») Пьер Бульдің аттас романына негізделген франшиза. Осы атпен жарық көрген бірнеше фильм мен комикстар, видеоойындар бар.
Сонымен, алғашқы кезеңді «Түпнұсқа» деп атаған дұрыс. Бұл топқа бір-бірімен сюжет жағынан байланысқан алғашқы 5 фильм кіреді:
Маймылдар ғаламшары (1968)

title: Маймылдар ғаламшары


query: Үлкен жарылыс теориясында Раджды кім ойнайды?

text: Кунал Найяр (कुणाल नय्यर; туған 30 сәуір 1981, Лондон, Ұлыбритания — ата-тегі үндіс, британдық актер, әлемге көбінесе "Үлкен жарылыс теориясы" атты комедиялық сериалдағы ойнап жатқан Раджеш Рамаян Кутраппали рөлімен әйгілі.

title: Кунал Найяр

text: Кунал Найяр Лондонда өмірге келген, алайда балалық шағын Нью-Делиде (Үндістан) өткізген. Ортамектепті бітіргеннен сон, Найяр білім алуды колледжте жалғастыру үшін АҚШ-қа аттанады. Орегон штатындағы Портленд университетінде Найяр табыскерлік арада маманданған. Сонда тұрып жатқан кезде актерлік өнер сабақтарына қызығып, оларға қатысып жүрген.

title: Кунал Найяр

text: Американдық колледжте Кунал Найяр театрлық фестивальға шақырылып, сонында Марк Твен сыйын ұтып алған. Сонымен қоса Найярға Sundance Lab атты беделді театрде оқуы стпиндиясы бөлінді.

title: Кунал Найяр


query: Том мен Джерри қашан басталып, аяқталды?

text: MGM-дың алғашқы мультфильмдері (1940—1958 жж.), ең көрнектілері болып саналады және Оскар киномарапатының жеті жүлдесін ұтып алған.

title: Том мен Джерри

text: «Том мен Джерри» (Tom and Jerry) — мысық Томның және тышқан Джерридің таусылмайтын бақталастық туралы қысқа және толық метражды сериалдар, сонымен қатар, мультсериалдар топтамасы. Американдық мультипликатор Уильям Ханна және Джозеф Барберамен жасалынған ең алғаш шығарылымы «Puss Gets the Boot» "Мысық тепкі алады" деп аталынып, экрандарда 1940 жылдың 20 ақпанында көрсетілген.

title: Том мен Джерри


query: Меншік құқығы-бұл құқықтың қандай түрі?

text: Меншік Құқығы — субъектінің заң құжаттары арқылы танылатын және қорғалатын өзіне тиесілі мүлікті өз қалауынша иелену, пайдалану және оған билік ету құқығы.

title: Меншік құқығы


query: Грек алфавитінде қанша әріп бар?

text:
{{Жазу жүйесі
|name = Грек әліпбиі
|мысал = Greekalphabet.svg
|түрі = әліпби
|тілдері = грек тілі
|қай жерде пайда болды =
|шекара =
|қашан пайда болды = б.з.б. шамамен IX—VIII ғғ.
|кезең =
|жазу бағыты = солдан оңға
|белгілердің саны = 24 әріп
|статусы = Греция
|шығарушы =
|құжат =
|шығу тегі = финикия жазуы
|жетілді =
|туыстастары =
|юникод =
|ISO =

title: Грек әліпбиі

text:
|ені = 250px
|атауы =
Грек әліпбиі (Ελληνικό αλφάβητο) — Грек тілініӊ және грек тілі тобыныӊ басқа да тілдерініӊ әліпбиі. Б.з.б. IX ғ. соӊы б.з.б. VIII ғ. басынан бастап үзбей қолданылады. Ғалымдардыӊ болжауы бойынша, грек әліпбиі дауыссыз дыбыстармен бірге дауысты дыбыстар үшін бөлек әріптерді қолданылған бірінші әліпби. Әліпбиде барлығы 24 әріп.

title: Грек әліпбиі

text: Грек әліпбиі ғылым мен техникада кеңінен қолданады. Көбіне пішіні латын әліпбиініӊ әріптеріне сәйкес келмейтіндерді (кестеде қызғылт түспен айқындалған) қолданады:

title: Грек әліпбиі


query: Николас Спаркстің ең соңғы фильмі қандай?

text: 1985 жылы, Николас мектепте оқып жүргенінде, «Расставание» романын жазады. Бірақ оны жарияламайды. Оның тағы жарияланбаған «Королевские убийства» атты романы бар. Нотр-Дам университетінде білім алған. 1992 жылы Спаркс Оңтүстік Каролинаның Гринвилл қаласына көшеді. Бас уақытында «Дневник памяти» атты романын жаза бастайды. Екі жыл өтіп, Тереза Парк атты әдебиет агенті байқайды. Бұл роман 1996 жылдың қазан айында шығып, көп сатылатын кітаптардың бірі атанады. «Послание в бутылке» (1999), «Спеши любить» (2002), «Дневник Памяти» (2004), «Ночи в Роданте» (2008), «Дорогой Джон» (2010), «Последняя песня» (2010), «Счастливчик» (2012) и «Тихая гавань» (2013), «Лучшее во мне» (2014) атты романдарына фильм түсірілген болатын.

title: Николас Спаркс

text: Николас Чарльз Спаркс (Nicholas Charles Sparks; 31 желтоқсан, 1965, Омаха, Небраска, АҚШ) — танымал америкалық жазушы, Христиан діні, махаббат, адамның сезімдері жайлы көптеген романдардың авторы. Оның шығармалары шамамен 80 миллион рет сатылған, ал оның 50 миллионы АҚШ-та, 45 тілге аударылған. Қазіргі кезде Николас Спаркс әйелі Кэти Котпен және 5 баласымен Солтүстік Каролина штатындағы Нью-Берн қаласында өмір сүреді.

title: Николас Спаркс

text: Николас Чарльз Спаркс 1965 жылы 31 желтоқсанда Омаха қаласында дүниеге келеді. Оның әкесі - профессор Патрик Майкл Спаркс (1942—1996), анасы- Джил Эммы Марии Спаркс (1942—1989).

title: Николас Спаркс


query: Арктикалық түлкі тіршілік ету ортасының қандай түрінде өмір сүреді?

text: Ақ түлкілер Солтүстік Америка мен Еуразияның орманды тундрасында, тундрада және Солтүстік Мұзды мұхиттың аралдары мен Командор, Алеут, Прибылов аралдарында таралған. Дене тұрқы 45 – 75 см, құйрығы 25 – 52 см, салмағы 2 – 9 кг. Сыртқы пішіні қызыл түлкіге ұқсас, бірақ тұмсығы мен құлағы қысқа келеді. Терісінің түсіне қарай ақ және көгілдір болып бөлінеді. Ақ түлкі жылына 2 рет түлейді. Қыста жүні ұзын қалың, жұмсақ және біркелкі ақ, ал жазда ақсары бурыл болады. Көгілдір түлкі түлемейді. Ақпан – наурызда ұйығып, 52 күннен кейін 3 – 15, кейде 22 күшік табады. Күшігін баулып жетілдіргенше інінен ешқайда кетпейді. Күз – қыс айларында тамақ іздеп кезіп жүреді. Тамақ талғамайды. Олар көбіне тышқантәрізді кеміргіштер – леммингтер мен және тоқалтістермен, құстармен қоректенеді. Қолда бағылып та көбейтіледі. Ақ түлкі – терісі өте бағалы аң, сол үшін ауланады.

title: Ақ түлкі

text: Ақ түлкі (Vulpes lagopus) – иттер тұқымдасына жататын жыртқыш аң.

title: Ақ түлкі


query: Сілтілік жер металдары периодтық жүйеде қай жерде орналасқан?

text: Сілтілік жер металдар — екінші топта орналасқан металдар. Оларға: бериллий, магний, кальций, стронций, барий, радий жатады. Бұл элементтердің сыртқы электрондық қабаттарында екі электрондары болады, оларды оңай беріп жіберіп, өзінің алдында тұрған бекзат газдардан аяқталған электрондық құрылысын қабылдайды.

title: Сілтілік жер металдар

text: Бериллий"(лат. Beryllіum)", Ве — Элементтердің периодтық жүйесінің ІІ тобындағы химиялық. элемент, атомдық нөмірі 4, атомдық массасы 9,0122, жеңіл, ашық сұр түсті металл. Тұрақты бір изотопы (9Ве) бар. 1798 ж. берилл минералынан француз химигі Л. Воклен тапты. Металл күйінде алғаш рет неміс химигі Р. Влер алды. Бериллий алюминийден жеңілірек, тығыздығы 1,816 г/см3, балқу температурасы 12840С, қайнау температурасы 24500С, химиялық қосылыстарында 2 валентті, беткі қабаты тотығып, қорғауыш қабыршақ түзілетіндіктен ауада өзгермейді. 8000С-тан жоғары температурада қыздырғанда жылдам тотығады; қышқылдарда да, сілтілерде де ериді.

title: Сілтілік жер металдар

text: Магний "(лат. Magnesіum)" Mg, элементтердің периодтық жүйесіндегі ІІ топтың элементі, атом нөмірі 12, атом м. 24,312. Табиғатта үш изотопы бар: 24Mg, 25Mg, 26Mg. 1808 ж. ағылшын ғалымы Г.Дэви (1778 — 1829) ашқан. Жер қыртысындағы масса бойынша мөлш. 2,1%. Ол барлық қосылыстарында екі валентті. Магний күмістей ақ, өте жеңіл, берік металл; тығыздығы 1,74 г/см3, балқу t 650ӘС, қайнау t 1107ӘС. Ол қорғағыш оксид пленкамен қапталғандықтан, құрғақ ауада 350ӘС-қа дейінгі температурада тотықпайды, бірақ 600 — 650ӘС-та өздігінен тұтанып, жарқырай жанып, Магний оксидін (MgO) және аздап нитридін (Mg3N2) түзеді. Құрамында бос оттек (О2) жоқ суық сумен әрекеттеспейді; қайнап жатқан судан Н2-ні ығыстырады.

title: Сілтілік жер металдар


query: Ол салынған кезде Ақ үй қандай түсті болды?

text:
==Тарихы==
Америка президентінің резиденциясы болған федералды ғимараттың алғаш іргетасы 1792 жылы 13 қазанда қаланған. Оның үлгісін архитекторлар арасындағы жобаны ұтып алған тегі ирландық Джеймс Хобан ұсынған. Алғашқы уақытта Президент үйі, Президент жекежайы, Президент сарайы болып аталып келген. 1812 жылы сұр тастан салынған ғимаратты британиялық әскерлер басып, өртеп жіберген. Кейінірек, 1817 жылы Хобанның басшылығымен бастапқы қалпына қайта келтірілді. Қабырғалардағы өрттің қалдырған таңбаларын кетіру мақсатында ақ түспен сырлап шықты. Содан кейін 1902 жылы Теодор Рузвельт бұл ғимратқа "Ақ үй" деген атау берген.

title: Ақ Үй


query: Пиза мұнарасы Италияның қай бөлігінде орналасқан?

text: Пиза мұнарасы (Torre pendente di Pisa) — 12-14 ғасырлардағы Италиядағы роман-готика архитектурасының ескерткіші. Пиза мұнарасы Пиза қаласында орналасқан. Мұнара дүние жүзіне “құлағалы тұрған мұнара” атағымен белгілі. Мұнараның құлай бастауы 1173 — 74 жылдары арх. Боннанның алғашқы үш қабатын салған кезінен басталды. 1275 жылы арх. Джованни ди Симони құрылыс жұмыстарын қайта жаңғыртып, бесінші қабатқа дейін көтерді. 1350 жылы арх. Томазо ди Андреа мұнара құрылысын аяқтап, қола шатырмен жапты. Осылайша Пиза мұнарасы сегіз бұрышты, 11 м биіктіктегі негіз үстіне орнатылған балкондары бар, 6 қабаттан тұратын қоңыраулы мұнараға айналды. Бірінші қабаты тұтас қабырғалардан тұрады. Ал үстіңгі алты қабаты аркада әдісімен, колонналармен әшекейленген. 1964 жылдан бастап бүгінгі күнге дейін мұнараны қисайған қалпында құлатпай ұстап тұруға бағытталған іс-шаралар атқарылуда.

title: Пиза мұнарасы

text: Мұнара ең аласа нүктесінің биіктігі жер бетінен 55,86 м болса ең биік нүктесі - 56,7 м. Табанының ені 4,09 м ал төбесінікі - 2,48 м. Массасы 14453 т. Қазіргі көлбеулігі 5 ° . (4,9 м-ге жуық вертикаль бағыттан ауытқыған). Мұнарада 294 баспалдақтары бар.

title: Пиза мұнарасы

text: 1964 жылы 27-ақпанда Италия үкіметі Пизан мұнарасын сақтап қалуға бағытталған ең жақсы жобаға конкурс жариялады. Пизан мұнарасының ұшар басы күннен-күнге өз негізінен ажырап барады. Сарапшылар кішкене жер сілкінісі нәтижесінде ортағасырлық іргетас опырылып түсүі мүмкін деп қорқуда. Пизанның ең басты мәдени ескерткішін сақтап қалуға бағытталған жобалар жан-жақтан келіп түсті. Тек 1999 жылы ғана инженерлік жұмыстар ойдағыдай жүргізіле бастады.

title: Пиза мұнарасы


query: Кавернозды денелер мен губка тәрізді дене анатомиялық құрылымдар ма?

text: Кеуекті немесе кеулеме денелер (corpus cavernosum; лат. corpus — дене, cavernosum — кеулеме) — құрамында коллаген және эластин талшықтары көп болатын дәнекер ұлпалы құрылым. Кеуекті денелер — несеп-жыныс әзегінде және жыныстык мүшелерде (қаса, қамшы, түкі т.б.) болады. Кеуекті денелерді сыртынан тығыз дәнекерұлпалық ақ қабық қаптап жатады. Одан мүше ішіне қарай таралатын перделіктер (трабекулалар) бір-бірімен торлана байланысып, кеуекті денелерді құрайды. Перделіктердің араларындағы қуыстар, өтістер, сандаулар мен кең қуыстардың ішкі беттері эндотелиймен астарланған. Жүйкелік қозу нәтижесінде аталған құрылымдардың қуыстары қанға толып, кеуекті денелер көлемі жағынан үлкейеді және қатаяды. Кеуекті денелер — жыныстық мүшенің үлкейіп қатайуына (қобуына), несеп-жыныс өзегі қуысының ашылуына ықпалын тигізіп, шәует пен несептің кедергісіз өтуін қамтамасыз етеді.

title: Кеуекті немесе кеулеме денелер


query: Олимпиада ойындарында футбол алғаш рет қашан таныстырылды?

text: Жазғы Олимпиада ойындарындағы футболдан жарыс алғаш рет Парижде өткен жазғы Олимпиада ойындарында өтті және Лос-Анджелесте өткен жазғы Олимпиада ойындарынан басқа әрбір келесі Ойындардың бағдарламасына енді. Басында жарысқа тек ерлер қатыса алатын, әйелдердің жеке турнирі Атлантада өткен жазғы Олимпиада ойындарынан басталды.

title: Олимпиада ойындарындағы футбол

text:
* Олимпиада ойындарындағы футбол
* Футбол және Жазғы Олимпиада ойындары

title: Олимпиада ойындарындағы футбол


query: Тақтар ойынында Джон Сноу деген кім?

text: Джон Сноу (Jon Snow) — Джордж Мартинның «Мұз бен от жыры» ронанының бас кейіпкерінің бірі. «Тақтар ойыны» (1996), «Патшалар қақтығысы» (1998), «Қылыш бораны» (2000), «Айдаһармен би» (2011), «Құзғындар тойы» (2005) кітаптарында пайда болады. «Нью-Йорк Таймс» және Мартинның ойынша басты кейіпкер. «Тақтар ойыны» телехикаясында Джон Сноудың рөлін Кит Харингтон орындайды, осы рөлі үшін Кит Харингтон "Сатурн" сыйлығына "АҚШ-тың ең үздік телеактері" категориясында ұсынылған

title: Джон Сноу

text:
==Өмірбаяны==
Джон бастард болса да, Эддард Старктың балаларымен бірге өскен. Джонның өгей анасы – Кейтилин Старк оны жек көрді. Оның бір мәселесі: Джон әкесіне бәрінен көбірек ұқсайды. Кішкентай кезінен бастап Джон Эддардтың балаларыммен бірге өскен. Балалар жақсы араласатын, әсіресе Ариямен. Робб Бран мен Риконның өлімі тұралы біліп Джонды мұрагер қылып қойды.

title: Джон Сноу

text: Некесіз туылса да өзінің ата-бабаларына қатты ұқсайды. Оның қаталқасқыры – альбинос, жүні ақ, көзі қызыл. Бірінші кітапта Түңгі Сақшылар ординына кіреді, осы жерде ол Ұзын Тырнақ деген, валирияда жасалған қылыштың иесі болады.

title: Джон Сноу


query: 2022 жылғы әлем чемпионатының финалы қайда өтеді?

text: Футболдан әлем чемпионаты 2022 (كأس العالم لكرة القدم, FIFA World Cup 2022) — ФИФА-ның 22-ші футболдан әлем чемпионаты, финалдық кезеңі 2022 жылы Катарда өтті. Бұл 2002 жылдан бері Азияда, сондай-ақ Таяу Шығыста, Араб елінде және жалпы мұсылман әлемінде тұңғыш рет өткен алғашқы футбол біріншілігі. Сонымен қатар Катардағы чемпионат 32 құрама қатысқан соңғы турнир. Келесі 2026 жылғы әлем біріншілігінен бастап қатысушы құрамалар саны 48-ге дейін көбеймек. Бұл сайыстың тағы бір ерекшелігі — оның әдеттегідей жазда емес, қыста өткізілуі.

title: Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі

text: Француздық Стефани Фраппарт, руандалық Салима Мукансанга және жапондық Йошими Ямашита ерлер арасындағы әлем чемпионатына тағайындалған алғашқы әйел төрешілер болды. Оларға үш әйел көмекші төреші қосылады, сонымен қатар бірінші. Фраппарт 2019 жылғы FIFA әйелдер арасындағы әлем чемпионатының финалын қадағалады.

title: Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі


query: Президенттік Лагостан Абуджаға қашан ауыстырылды?

text: Абуджа (Abuja) — Нигерияның астанасы, халық саны 107 069 адам (1991). Лагостың солтүстік-шығысында, шамамен 480 км-ге жуық қашықтықта орналасқан қаланың құрылысы 1976 жылы сәулетші Танге Кензоның жетекшілігімен басталған. Астана орны оның орталықта орналасқандығына және климатының қолайлығына байланысты таңдалған. 1991 жылы астана Лагостан Абуджаға ресми түрде ауыстырылды.

title: Абуджа


query: Картада Александрия Африкада қайда орналасқан?

text:
Александрия — Мысырдың қиыр солтүстiгiндегi Мариут өзенiнен Жерорта теңiзiн бөлiп тұратын торапқа орналасқан, Александрия орталықтан 256 шақырым жерде.
Таңғы сағат бесте жолға жиналдық. Шолпан жұлдызы жарығын молынан төгiп, “ақ жол” тiлегендей.

title: Александрия (Мысыр)

text:
Бiздiң ғасырымызға дейiнгi 331- 332 жылдары Македонияның ұлы қолбасшысы – Александр салдырған бұл қала – түбiнде Мысырдың орталығы болады деген мақсатты көздеген деседi. Шығыс пен Батысты тоқайластыратын үлкен порт салып, сауда-саттық бизнесiнiң шоғырланған орталығына айналдыруды қиялдаса, тағдыр оған оның алғашқы құрылысын көрудi де жазбапты. Болашақ қаланың жоба-жоспарларын, мақсат-мүдделерiн қоластындағы орындаушыларына мұқият табыстап, өзi Азия елдерiн жаулауға аттанады. Өкiнiшке орай ұлы қолбасшы 33 жасында қаза табады. Оның мүрдесi – өзiнiң атындағы қаладағы қорымға бальзамдалып, перғауындардың салт-дәстүрi бойынша жерленедi.
Жер жүзiндегi Римнен кейiнгi космополиттi iрi мегаполиске айналдыру арманына жетпеген жоспарларын жүзеге асыруды сол жердегi генералдарының бiрi қолына алып, әрi қарай жалғастырады. Александрдiң мұрагерi ретiнде, өзiн сол мемлекеттiң ендiгi билеушiсi екендiгiн жариялайды. Осылайша гректердiң Мысырды билеп – төстеуi 300 жылға жалғасады. Грек өкiлдерiнiң мұрагерлiк билiгi патшайым – Клеопатраның 36 жасында қайтыс болуымен аяқталады.

title: Александрия (Мысыр)

text:
Грек-мысыр мәдениетi тоғысқан бұл қала – нағыз өркениеттi мәдениет орталығы болып қалыптасады. Ғылым мен бiлiм ордасына айналады. Геометриялық iлiмнiң классикалық үлгiсiн жасаған Евклидтiң, астроном – Аристархтың, географиялық картографияның авторы – Эратостеннiң, медицинада жүйкелiк және қан айналымының жүйелiлiгi жөнiнде жаңалық ашқан – Эрофильдердiң тарихи отанына айналған Шығыс мемлекетiнiң жұлдызы барған cайын жарқырай түстi.
Тарихтағы антикалық ғасырдың бет ажарына айналған – Александр Македонскийдiң кесенесi мен Юлий Цезарь, Марк Антониомен өткiзген шат-шадыман, той-думанға куә болған Клеопатрианың салтанатты патша сарайы билiк басына Рим императоры Октавиан Августiң келуiне байланысты жермен-жексен болды.

title: Александрия (Мысыр)

text: Тарихтың таңбалы қасiретiне ұшыраған көнекөз жәдiгерден – Помпейдiң әйбат архитектуралық колонналарының жұрнағы, Клеопатрияның тапсырмасымен салынған Кайзереум храмы мен әулие Серапистiң ғибадатханасы вандалдар әрекетiнен аман қалыпты.

title: Александрия (Мысыр)


query: 1 және 2 бас сүйек нервтері қайдан пайда болады?

text:
Ми жүйкелері қатарында:
* 1) организмнің шеткі
жағынан басталып, түзілген жүйке тітіркенстерін ми
орталықтарына өткізетін таза сезімтал ми жүйкелері
(I жүп, иіс жүйкесі - nn. olfactorii — мұрын қуысындағы иіс сезімі мүшесіндегі нейроциттер аксондарынан
түзіліп, иіс баданасында аяқталады; II жүп, көру жүйкесі
— п. opticus — көздің торлы қабығының ганглионды
нейроциттері аксондарынан түзіліп, аралық миға енеді;
VIII жүп, тепетеңдік-есту жүйкесі — п. vestibulo-cochlearis
— ішкі құлақтан басталады, есту және тепетеңцік түбіршіктердің қосылуынан түзіледі, сопақша ми ядроларында аяқталады);
* 2) жүйке тітіркеністерін ми орталықтарынан шеттегі бұлшықеттерге жеткізетін таза қозғалтқыш ми жүйкелері (III жүп, көзқимыл жүйкесі — п.
oculomotoricus — ортаңғы мидың үлкен ми аяқшасынан шығып, көздің тік және қиғаш бұлшықеттері мен
қабақтың бұлшықеттерін жүйкелендіреді; IV жүп, шығырлық жүйке — п. trochlearis — ортаңғы мидың үлкен
ми аяқшасы мен ми көпірі аралығынан басталып, көздің
жоғарғы қиғаш бұлшықетін жүйкелендіреді; VI жүп,
әкеткіш жүйке - п. abducens — сопақша мидан шығып,
көздің латеральды тік және көз алмасын тартқыш бұлшыкеттерін жүйкелендіреді; XI жүп, қосымша жүйкеп. accessorius — сопақша мидан шығып, трапеция тәрізді,

title: Ми жүйкелері

text: Ми жүйкелері (Cranial nerves) — 12 жүп жүйке болып мидың төменгі (адамда — алдыңғы) бетінен, бассүйектің тесіктері арқылы ми сауытынан шығады. Олардың 10 жүбы (III-XII жүйкелер) ми діңгегінен бөлінеді.

title: Ми жүйкелері


query: Қырғи қабақ соғыс дәуіріндегі негізгі одақтар қандай болды?

text: Қырғи қабақ соғысы (Холодная война, Cold War) — АҚШ пен Кеңес Одағы және олардың одақтастары Батыс және Шығыс блоктар арасындағы геосаяси шиеленіс кезеңі. "Соғыс" деп аталғанымен АҚШ пен КСРО-ның арасында тікелей соғыс болған жоқ, олар тек идеологияларын (капитализм, демократия мен коммунизм қарсыластығы) басқа мемлекеттерге тарату және ықпал ету аясын кеңейту арқылы әлемдік үстемдік үшін күресті.

title: Қырғи қабақ соғысы

text: 2-дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Гитлерге қарсы одақ ыдырап, КСРО мен АҚШ басшылары дүние жүзін қайта саяси бөліске салды. КСРО Шығыс және Орталық Еуропа елдеріне социолистік жүйені енгізді. Ал АҚШ бастаған Батыс Еуропа елдері “коммунистік ағымды” әлемге таратпауға, бұрынғы жүйені сақтап қалуға тырысты. АҚШ пен Батыс Еуропа елдері КСРО мен социолистік жүйеге қарсы тұру үшін НАТО соғыс блогіне бірікті. Ал КСРО бастаған социолистік елдер Варшава шартын құрды. Екі жақ та жанталаса қаруланып, ядролық, химиялық, биологиялық қарулар жасауға кірісті. Екі жүйенің бақталас-тығы қоғамның барлық салаларында (ғылымда, өндірісте, баспасөзде, өнерде, т.б.) жалғасып жатты. Ғылым мен техниканың соңғы жаңалықтары соғыс мақсатына бағытталды. Идеологиялық мақсатта әр түрлі радиостанциялар ашылды (“Америка дауысы”, “Азаттық”, т.б.). Екі саяси жүйе арасындағы текетірес нәтижесінде Кореяда, Вьетнамда, Ауғанстанда, Таяу Шығыс, Латын Америкасы және Африка елдерінде әскери қақтығыстар жиі болып тұрды. Нәтижесінде социолистік жүйе дағдарысқа ұшырап, 1985 ж. Кеңес Одағында басталған қайта құру саясатынан кейін социолистік елдер нарықтық қатынастарға көше бастады. 1991 жылы КСРО-ның тарауымен Қырғи Қабақ Соғыс аяқталды.

title: Қырғи қабақ соғысы

text: Тақырыптың өзектілігі. «Қырғи қабақ соғысы» екінші дүние жүзілік соғыстан кейінгі кеңестер одағы мен Америка Құрама Штаттарының арасындағы ауқымды идеологиялық және геосаяси ұрандағы биполярлық қарама-қайшылығы болып табылады. Бұл қарама-қайшылық сферасына тек екі супер держава ғана түсіп қоймай, сонымен бірге оның ықпалына әлемнің жүздеген елдері тартылды.

title: Қырғи қабақ соғысы


query: Пиза мұнарасы қай елде орналасқан?

text: Пиза мұнарасы (Torre pendente di Pisa) — 12-14 ғасырлардағы Италиядағы роман-готика архитектурасының ескерткіші. Пиза мұнарасы Пиза қаласында орналасқан. Мұнара дүние жүзіне “құлағалы тұрған мұнара” атағымен белгілі. Мұнараның құлай бастауы 1173 — 74 жылдары арх. Боннанның алғашқы үш қабатын салған кезінен басталды. 1275 жылы арх. Джованни ди Симони құрылыс жұмыстарын қайта жаңғыртып, бесінші қабатқа дейін көтерді. 1350 жылы арх. Томазо ди Андреа мұнара құрылысын аяқтап, қола шатырмен жапты. Осылайша Пиза мұнарасы сегіз бұрышты, 11 м биіктіктегі негіз үстіне орнатылған балкондары бар, 6 қабаттан тұратын қоңыраулы мұнараға айналды. Бірінші қабаты тұтас қабырғалардан тұрады. Ал үстіңгі алты қабаты аркада әдісімен, колонналармен әшекейленген. 1964 жылдан бастап бүгінгі күнге дейін мұнараны қисайған қалпында құлатпай ұстап тұруға бағытталған іс-шаралар атқарылуда.

title: Пиза мұнарасы

text: Мұнара ең аласа нүктесінің биіктігі жер бетінен 55,86 м болса ең биік нүктесі - 56,7 м. Табанының ені 4,09 м ал төбесінікі - 2,48 м. Массасы 14453 т. Қазіргі көлбеулігі 5 ° . (4,9 м-ге жуық вертикаль бағыттан ауытқыған). Мұнарада 294 баспалдақтары бар.

title: Пиза мұнарасы


query: Маймылдардың соңғы планетасы фильмі қалай аталды?

text:
Маймылдар ғаламшарына оралу (1976)
Франшизадағы жалғыз анимациялық нұсқа. Мультсериал осыған дейінгі барлық бөлімдердің гибриді іспеттес болып кетті. Бұл да аса ұзаққа бармады, 13 эпизодтан кейін көрсетілімі тоқтатылған.
2011 жылдан бастап франшиза қайта жаңғырды. «Маймылдар ғаламшарының көтерілісінен» бастау алған серияны «Жаңа кезең» деп атауға болады.
Маймылдар ғаламшарының көтерілісі (2011)

title: Маймылдар ғаламшары

text:
«Маймылдар ғаламшары» («Planet of the Apes») Пьер Бульдің аттас романына негізделген франшиза. Осы атпен жарық көрген бірнеше фильм мен комикстар, видеоойындар бар.
Сонымен, алғашқы кезеңді «Түпнұсқа» деп атаған дұрыс. Бұл топқа бір-бірімен сюжет жағынан байланысқан алғашқы 5 фильм кіреді:
Маймылдар ғаламшары (1968)

title: Маймылдар ғаламшары

text:
Атауларынан көріп тұрғаныңыздай, фильмдердің арасында сюжеттік байланыс бар және әр серия сайын жалғасып отырады. Алғашқы картинадағы оқиға адамдардың Маймылдар ғаламшарына кездейсоқ тап болуынан бастау алады. Әрі қарай, маймылдардың неліктен үстемдікке ие болғаны, адамдар неліктен өз статустарынан айырып қалғаны туралы баяндалады.
Маймылдар ғаламшары (1974).
Сериалды жоғарыда тізімделген бес фильмнің оқиғаларына басқаша көзқарас деп қарастырған дұрыс шығар. Олардың жалғасы да емес, кеңейтілген нұсқасы да емес. Қалай десек те, теленұсқа сәтті шықты деп айту қиын, өзі де бір маусымға ғана созылды.

title: Маймылдар ғаламшары


query: Сүт сиырдың қай бөлігінен келеді?

text: Сауу — малдың желінінен сүт шығару. Сүт өндіретін шаруашылықта жүргізілетін өндірістік жұмыстың бірі. Мал cаууды ретіне қарай қолмен немесе арнайы сауын қондырғысымен жүргізеді. Механикаландырылған cаууды сауын малының басы көп шоғырланған мүйізді ірі қара мал, жылқы және түйе өсіретін шаруашылықтарда жиі қолданылады. Сауын маусымы және малды күніне неше рет cауу түліктің түріне байланысты.

title: Сауу


query: Ғажайып өрмекші адамда гвенді кім ойнайды?

text:
Эмили Джин (Эмма) Стоун (Emily Jean (Emma) Stone; 6 қараша 1988 ж., Скоттсдейл, Аризона, АҚШ) — американдық актриса.
«Easy A» фильіміне түсіп, ең үздік әйел ролі номинациясында «Алтын глобус» премиясын алғаны үшін танымал атанған. «The Help» және «Өрмекші адамның» сүйіктісі Гвен Стейсидің рөлінде болған «Жаңа Өрмекші адам» фильімдері бойынша да танымал атанды. «Бёрдмэн» қара комедиясында басты кейіпкердің қызының рөлін сомдау арқылы ол көптеген жүлделер алып,осыған қоса «Оскар» марапатын әлемдік кинобаспада үздік бағалаулармен алды.

title: Эмма Стоун

text:
==Өмірбаяны==
Аризона штатындағы Скоттсдейл қаласында Крист отбасында дүниеге келді. Оның 1990 жылы туған өзінен кіші бауыры бар. Оның әкеі жағынан атасы - швед тұқымдарынан болған.

title: Эмма Стоун

text: Стоун «Sequoya Elementary School» және «Cocopah Middle School» мектерінде оқыды. Кейін өсе келе ол «Valley Youth Theatre» театрының мүшесі болды. Сол театр мүшесі атана отырып, өзінің 11 жасынды «The Wind in The Willows» қойылымын сомдады. Осы театрдың өзінде ол 16 спектакльда ойнап, үй оқытуында болды. Стоун сонымен қатар католтикалық «Xavier College Preparatory» жоғарғы оқу орнында оқыды.

title: Эмма Стоун


query: Барлық әскери мәселелерде кім түпкілікті билікке ие?

text: Қазақстан Республикасының Конституциясы бойынша Президент Жоғарғы бас қолбасшы болып саналады. Жоғарғы бас қолбасшы Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерін басқара отырып, стратегиялық міндеттерді белгілейді. Қажет жағдайда атқарылатын әскери қимылдар жоспарларын қарап бекітеді және оны қажетті адам күшімен, қару-жарақтармен қамтамасыз етеді, әскердің барлық түрлері мен топтарының бірлесе қимыл жасауын ұйымдастырады. Ол Бас штабтың алдына әскердің ең басты стратегиялық міндеттерін белгілеу, соған байланысты оқу-жаттығу операцияларының оперативтік-стратегиялық жоспарларын жасау міндеттерін қояды. Сондай-ақ, Жоғарғы бас қолбасшы одақтас мемлекеттермен әскери байланыстардың нығаюын, Қарулы Күштер алдына қойылған міндеттердің дәл уақытында орындалуын, жүргізілген операциялар мен жаттығулардың нәтижелерінен дұрыс қорытындылар шығарылуын, операция барысында жауынгерлер мен әскер басшыларының әскери тәжірибе жинақтауын, ұрыс жүргізудің жаңа тәсілдерін үйренуін, офицер кадрларының даярлануын, округ, дивизия, корпус командирлеріне лайықты мамандар тағайындалуын қадағалайды.

title: Жоғарғы Бас Қолбасшы


query: Бубонды обаның тасымалдаушысы қандай болды?

text: Оба (лат. "pestіs" – кенеттен басып кіру) – аса қауіпті зоонозды табиғи ошақты карантиндік жұқпалы ауру. Обаның өкпелік, ішектік, тері-бубондық, септикалық түрлері болады. Себебі "Үеrsіnіа реstіs", бактериялық тобына жататын табиғи - ошақты жұқпалы ауру; адамға жанасу, ауа - тамшы және алиментарлық жолмен жұғады, сонымен қатар тасымалдаушылар - бүргелер арқылы жұғады карантиндік инфекцияға жатады.

title: Оба

text: Табиғатта түрлі кемірушілер арқылы таралады. Адамдарға кемірушілерден, не бүргелерден жұғады. Ауру қоздырғышы таяқша тәрізді бактерияларды 1894 жылы бір-біріне байланыссыз жапон микробиологі С.Китазато (1853 – 1931) мен француз бактериологы А.Йерсен (1863 – 1943) (адамнан; 1897 жылы егеуқұйрықтан) тапқан. Оба таяқшасы (Yersіnіa pestіs) пішіні жұмыртқа тәрізді, ұсақ, қозғалмайды, талшықтары болмайды, спора түзбейді, анилинді бояғыш заттармен тез боялады. Кемірушілер денесінде 4 – 5 ай, бүргелерде 1 жылға дейін тіршілік етеді. Жұғу жолдарына қарай обаның бірнеше түрі бар. Мысалы, ауалы-тамшылы жолмен жұққанда өкпе обасы; тағам арқылы – ішек обасы; жанасу арқылы (мал сойғанда, терісін сыпырғанда, т.б.) не трансмиссивтік (бүрге шаққанда) жолмен жұққанда тері-бубон обасы, сирек септик. түрлері дамиды. Ауру тез тарайды. Ауру қоздырғышы сау адамға науқас адамнан жұғады. Аурудың жасырын кезеңі бірнеше сағаттан 3 – 6 күнге дейін созылады. Ауру аяқ астынан басталады, науқастың температурасы 39 – 40°С-қа көтеріліп, басы айналады. Организмнің күшті улануынан адам құсып, іші өтеді, есінен танып, үрей, ұйқысыздық пайда болады. Ауру асқынған жағдайда нау-қас өледі.

title: Оба


query: 3 Doors down қандай музыканы ойнайды?

text:
3 Doors Down ― америкалық рок-группа, Escatawpa, Миссисипиде, 1994 жылы Брэд Арнольд (вокал және дабылшы), Мэтт Робертс (гитара) және Тодд Харреллмен (бас) құрылған.
«Kryptonite» өлеңінің табысынан кейін группа Universal Records пен келісім шартқа қол қойды. Олардың альбомдары 2000 жылы шыққан «The Better Life» дебютті альбомдарынан кейін әлемде 20 миллионнан астам көшірмелер тиражымен таратылды. Олар және де жылына 300 ден астам концерттерді береді және как Lynyrd Skynyrd, Staind, Nickelback, Alter Bridge, Breaking Benjamin, Seether, Shinedown мен Daughtry деген басқа әйгілі группалармен бірге өлеңдер айтады.

title: 3 Doors Down

text: Брэд Арнольд — топтың вокалисті — оладың дебютті CD сі The Better Life та дабыл қақты.

title: 3 Doors Down

text: Одан басқа өлең айта алмайтын концерттен кейін группада ішінара вокалист ретінде таныла бастады.

title: 3 Doors Down


query: Елдің премьер-министрі болған алғашқы әйел кім болды?

text: Сиримаво Ратватте Диас Бандаранаике (சிறிமாவோ ரத்வத்த டயஸ் பண்டாரநாயக்க) (17 сәуір 1916 — 10 қазан 2000) — Шри-Ланканың премьер-министрі 1960—1965, 1970—1977, 1994—2000 жылдары; премьер-министр болған дүние жүзіндегі бірінші әйел.

title: Сиримаво Бандаранаике

text: Ері Соломон Бандаранаике 1959 жылы реакционерлер өлтіргеннен кейін, өздері ұйымдастырған Цейлонның бастандық партиясы басшыларының бірі болды. 1960 ж. мамыр айында осы партияның төрайымы болып сайланды. 1960-65 жылдары Цейлонның премьер-министрі болды. Сиримаво Бандаранаике үкіметі саяси құрылысты демократияландыру саясаты мен прогрессивті экономикалық реформалар жүргізді; қоғамдық құрылысы әр түрлі мемлекеттердің бейбіт қатар өмір сүруі саясатын жақтады. Сиримаво Бандаранаике 1970 ж. үкімет басына қайта келді. Үкіметті басқарған кезде КСРО-мен, Қытаймен байланысты нығайтып, Үндістан - бас серіктесі болып, Пакистанмен де қарым-қатынасты жақсартты.

title: Сиримаво Бандаранаике

text: 1972 ж. 22 мамырда жаңа Конституция бойынша Цейлон Шри-Ланка Демократиялық Социалисттік республикасының құрамындағы тәуелсіз мемлекеті болды. Бандаранаике ант беріп, жаңа мемлекеттің премьер министрінің лауазымына тағайындалды. 1973 жылдың мұнай дағдарысы, т.б. себептердің салында Сиримаво Бандаранаикенің позициясы әлсіреп, 1977 жылдың сайлауында Бандаранайке басқарған Шри-Ланканың бостандық партиясы жеңілді. 1980 жылы сот шешімімен Бандаранайке билігін асыра пайланған үшін депутаттық мандатынан айрылып, саяси әрекетшілдіктерін жүргізуге тыйым салынды. 1986 ж. ақталып, сол жылы қайтадан парламентке сайланды. 1988 ж. Бандаранайке президенттік сайлауына қатысты, бірақ Ранасингхе Премадаседен ұтылып 1989 жылдан бастап оппозицияны басқарды.

title: Сиримаво Бандаранаике


query: Эпителий ұлпасы денеде қай жерде орналасқан?

text: Эпителий (epithelium, ἐπι- — «жоғары-» и θηλή – емшек үрпі) — жануар денесіндегі төрт ұлппаның бірі, қалған үшеуі Дәнекер ұлпасы, Бұлшықет ұлпасы және нерв ұлпасы. Эпителий ұлпалары ағзалар мен бүкіл денедегі қан тамырлардың сыртқы беттерінде тізіледі, сондай-ақ көптеген ішкі ағзалардағы қуыстардың ішкі беттерінде тізіледі. Бір мысал эпидермис - ол терінің ең сыртқы қабаты.

title: Эпителий

text: Эпителий жасушасының үш негізгі формасы бар: Қабыршақты (squamous), бағаналы (columnar) және төртбұрышты (cuboidal).

title: Эпителий

text: Эпителиальды қабаттарда қан тамырлар болмайды, сондықтан олар негізінен терең қабаттағы дәнекер ұлпасынан заттардың кеңеюі арқылы, сондай-ақ негізгі мембрана арқылы азықтанады. жасушалар түйісімі эпителий ұлпаларында жақсы жұмыс істейді.

title: Эпителий


query: Панама каналы қашан салына бастады?

text: Панама каналы — Солтүстік және Оңтүстік Американы бөліп тұратын, халықаралық маңызы зор жасанды су жолы. Құрылысы Орталық Америкадағы Панама мойнағының ойпаңдау жерінде 1904 ж. басталып, 1914 ж. аяқталды, 1920 ж. пайдалануға берілді.

title: Панама каналы

text:
* Жалпы ұзындығы 81,6 км,
* ені 150 – 300 м
* тереңдігі 12,8 – 25,9 м.
Панама каналы арқылы жылына 100 млн. т жүк тасымалданып, 14 мың жүк кемесі өтеді. Канал Кариб теңізінің (Кристобаль, Колон) мен Тынық мұхитының (Панама, Бальбоа) порттарын жалғастырады.

title: Панама каналы


query: Бірінші фунт монета қашан пайда болды?

text: Бір фунт стерлинг - Ұлыбританиядағы заңды монеталық төлем түрі. Ол 1983 жылдың 21 сәуірден бастап қолданыста. Оның диаметрі 22,5 мм және биіктігі 3,15 мм және салмағы 9,5 грамм. Ол жезді-никельді материалдан жасалады.

title: Бір фунт стерлинг

text: Монетаның дизайнында Ұлыбританияның негізін құраушы бөліктері - Уэльс, Шотландия, Солтүстік Ирландия және Англия бейнеленген.

title: Бір фунт стерлинг


query: Англияның қазіргі патшайымы қашан таққа отырды?

text: ІІ Елизабет (Elizabeth ІІ), толық аты-жөні — Елизабет Александра Мария (Elizabeth Alexandra Mary; 1926 жыл 21 сәуір, Лондон – 2022 жыл 8 қыркүйек, Балморал қамалы, Шотландия) — 1952 жыл мен 2022 жыл аралығында Ұлыбритания патшайымы, Ұлыбритания тарихындағы ең ұзақ билік еткен монарх.

title: II Елизабет

text: Патшайым II Елизабет Виндзор әулетінен шыққан. Таққа 1952 жылдың 6 ақпанында, яғни 25 жасында, әкесі — VI Георгтың өлімінен кейін отырды.

title: II Елизабет

text: Ұлттар достастығының басшысы, сондай-ақ II Елизабет ханшайым Ұлыбритания патшалығынан бөлек Аустралия, Антигуа және Барбуда, Багам аралдары, Белиз, Гренада, Канада, Жаңа Зеландия, Папуа — Жаңа Гвинея, Сент-Винсент және Гренадиндер, Сент-Китс және Невис, Сент-Люсия, Соломон аралдары, Тувалу, Ямайка сияқты 15 мемлекеттің патшайымы болып саналады. Сонымен қатар, Англия шіркеуінің басшысы және Ұлыбританияның қарулы күштерінің жоғарғы Бас қолбасшысының қызметін атқарады.

title: II Елизабет


query: Англия 1962 жылғы әлем кубогын қайда аяқтады?

text: Ерлер арасындағы футболдан 7-ші әлем чемпионаты — 1962 жылы Чилиде өтті. Финалда Бразилия футболшылары Чехословакияны 3:1 есебімен ұтып, қатарынан екінші рет әлем чемпионы атанды.

title: Футболдан 1962 жылғы әлем біріншілігі

text: Чемпионаттың өткізілу ережесі аздап өзгеріске ұшырады. Бұрынғыдай топтық турнирде ұпай тең боп қалған командалар қосымша матч өткізбей-ақ, доп айырмасы арқылы кімнің озғанын анықтайтын болды.

title: Футболдан 1962 жылғы әлем біріншілігі


query: Тақтар ойыны қай уақытқа негізделген?

text:
"Тақтар ойынының" жүрісі ортағасырлық Еуропаны еске түсіретін ойдан шығарылған әлемде өрбиді, бірақ ол әлемде жыл мезгілдері бірнеше жылдарға созылады. Сериалда іс-әрекет ұзақ жаздың соңында басталады. Сериалда бір уақытта көп кейіпкер көрсетіледі және бір
-бірімен байланысты бірнеше сюжет желісі өрбиді. Олардың біреуі бірнеше беделді әулеттердің патшалық тағы үшін шайқасқа арналса, басқасы елдің солтүстігіндегі ескі Қорғанды күзететін жұтаң жолдастық, табиғаттан тыс күштерге қарсылық туралы, ал үшіншісі отанына оралу үшін шығыс елдерінде өзіне одақтас іздеп жүрген қуғындалған ханшайым Дейенерис Таргариен туралы. Сериалда қиял-ғажайып жаратылыстар да көрсетіледі: айдаһарлар және аруақтар. "Тақтар ойыны" үшін өте жаман және өте жақсы кейіпкерлердің болмауы, көптеген қаһармандар әртүрлі әрекеттер жасап, көрермен күтпеген сәтте өліп қалуы ғажап емес. Сериалда саясат, дін, азаматтық соғыс, әйелдердің қоғамдағы орны және қылмыс пен жаза тақырыптары қамтылған. Сериал үшін арнайы бірнеше жасанды тілдер жасалған, солардың ішінде дотраки тілі де бар.

title: Тақтар ойыны (телесериал)

text: Тақтар ойыны (Game of Thrones) — жазушы Джордж Мартиннің "Мұз бен от жыры" атты романдар желісі бойынша түсірілген фэнтези жанрындағы америкалық драмалық телесериал.

title: Тақтар ойыны (телесериал)

text: Сериал Дэвид Бениофф және Д. Б. Уайсстың басшылығымен HBO телеарнасы үшін түсіріледі. Телесериал түсірілімі бірнеше елдерде жүруде, солардың ішінде Солтүстік Ирландия, Мальта, Хорватия, Исландия және Марокко бар. АҚШ-та алғашқы маусымының тұсаукесері HBO арнасында 2011 жылы 17 сәуірде өтті; 2014 жылы барлық төрт маусымы көрсетілді.

title: Тақтар ойыны (телесериал)


query: Реформацияның негізгі қайраткерлері кім болды?

text: Реформацияның көсемдері және негізін салушылар - М. Лютер мен Ж. Кальвин.

title: Реформация

text: Реформация (reformatio - қайта құру түзеті) - римдік католиктік шіркеудің монополиясында, христиан діни ілімін Папа билігі тұрғысынан түсіндіруге қарсы бағытталған Солтүстік және Орталық Еуропадағы 16 ғасырдағы діни - қоғамдық қозғалыс.

title: Реформация

text: Реформацияның нәтижесі христан дінінің жаңа тармағы - протестантизмнің пайда болуы. Протестантизмнің римдік-католиктік шіркеуден бөлінуін Папа тағы заңды түрде мойындады. Протестантизмде шіркеу осы дүниелік институтқа, ал Інжілді білу оның діни негізіне айналады. Зұлымдық - діни надандықтың синонимі, ол Құдай сөзін білмеудің салдары. Дүниені Құдай сөзін халыққа түсінікті тілде уағыздау арқылы түзетуге болады.

title: Реформация


query: Зомби ұғымы қайдан пайда болды?

text: «Зомби» сөзінің пайда болуы әлі күнге дейін белгісіз. Кейбір ақпараттарға сүйенсек «зомби» сөзі «нзамби» сөзінің өзгерген түрі. «Нзамби» сөзі Африканың банту тілінде «кіші құдайлық» немесе «өліктің рухы» деген мағынаны береді. Басқа ақпаратқа сүйенсек бұл сөз «жамби» сөзінен шыққан. Бұл сөз «аруақ» деген мағынаны білдіреді. Одан бөлек афика адамдары үлкен қара жыланды «зомби» деп атаған деген теория бар.

title: Зомби


query: Сенегал өзені Африкада қай жерде орналасқан?

text:
Сенегал өзені(Senegal) — Батыс Африкадағы Гвинея, Мали, Сенегал, Мавритания жерімен ағып өтетін өзен. Фута-Джаллон тау массивінен Бафинг өзені болып басталып, Бакой саласы қосылған жерден Сенегал өзені деп аталады. Ұзындығы 1430 километр (Бафингті қосқанда), су жиналатын алабының аумағы 441 км². Жоғары ағысы су құламаларын жасай шоңғалды аймақпен, төменгі ағысы жазықпен ағып өтеді. Атлант мұхитына атырау жасап құяды; сағасы — жағалық құмбел. Орташа су ағымы 1500 м3/с. Су тасу маусымында (маусым — қазан) Каес қаласына дейін (888 км), деңгейі төмен кезінде Подор қаласына дейін (283 километр) кеме жүзеді. Суын ауыл шаруашылығында кеңінен пайдаланады. Өзен бойында СЭС-тер салынған. Балық ауланады. Жағалауындағы ірі қалалар: Каес (Мали), Подор, Матам, Бакель (Сенегал); сағасында Сен-Луи (Сенегал) теңіз порты бар.
right|200px|thumb|Жер серігінен көрініс

title: Сенегал өзені


query: Коммунизмді-тапсыз және мемлекетсіз қоғамға бағытталған қозғалысты кім ойлап тапты?

text: Әдетте "коммунизм" ұғымын Карл Маркс пен Фридрих Энгельс есімдерімен байланыстырады, олардың ізбасарлары - XIX ғасыр утопистерінің көзқарастарын "коммунистік" деп атады. Осы тұрғыда жаңа қоғамдық құрылым "үйлесімнің" ғаламдық сипатына баса мән берілетін Шарль Фурьенің еңбектері ерекше қызығушылық тудырады. Өткеннің қияли коммунизмі мен Маркстің ғылыми коммунизмінің негізгі айырмашылығы - қиялға берілген сипаттамаларда емес, Маркстің коммунизмге барар жол ретінде Пролетарлық төңкерістің теориясын жасауында.

title: Коммунизм

text:
Коммунизм (Communis - «ортақ») —
# болашақтың қияли көрінісін;
# кейбір саяси партиялар мен қозғалыстардың идеологиясын;
# ерекше өмір салтын білдіретін ұғым.

title: Коммунизм

text: Коммунизм бір уақытта өткенге де (алғашқы қауымдық коммунизм), болашаққа да қаратылатын ұғым, онда коммунизмге өткеннің ең жақсы белгілерін жинақтаған қоғам (таптардың, мемлекеттің, тауар-қаржылық қатынастардың, заңды неке институтының болмауы) және бүгінгі күннің жетістіктерін (адам бостандығы, экономикалық игіліктер, жоғары мәдениет) жиынтықтап қарау тән. Коммунистік қиял үшін оның ғаламдық сипаты аса маңызды, яғни коммунистік құрылым бүкіл адамзаттың бірлігін қарастырады.

title: Коммунизм


query: Фиджи аралы әлем картасында қай жерде орналасқан?

text: Фиджи Республикасы (Republic of Fiji, Matanitu Tu-Vaka-i-koya ko Viti, Fidźi Ganaradźja / फ़िजी गणराज्य) — Мұхиттық аралдарда, Тынық Мұхиттың оңт.-батыс бөлігіндегі Фиджи аралдарына орналасқан мемлекет. Аумағы 18333 км2. Халқы 796 мың (1998). Халқының негізін фиджиліктер (меланезиялықтар мен полинезиялықтар – 49%), үнділер (46%), еуропалықтар (2%) құрайды. Ресми тілі – ағылшын. Дінге сенушілердің 53%-ы – христиандар, 38%-ы – индуистер, 8%-ы – мұсылмандар. Мемлекет басшысы – президент. Үкімет басшысы – премьер-министр. Заң шығарушы органы – қос палаталы парламент (Сенат пен Өкілдер палатасы). Астанасы – Сува қаласы. Ұлттық мейрамы – Тәуелсіздік күні 10 қазан (1970). БҰҰ-ның мүшесі (1970). Ақша бірлігі – Фиджи долл.

title: Фиджи

text: Фиджи топаралы 300-ден астам үлкенді-кішілі аралдардан құралады (150-не адамдар қоныстанған). Олардың ішіндегі ең ірілері – Вити-Леву мен Вануа-Леву. Фиджи аумағының 80%-ын қамтиды. Аралдардың көпшілігі жанартаутекті, жер бедері таулы (ең биік жері – 1322 м), жағалауларында маржанды рифтер мол. Климаты тропиктік, мұхиттық, ылғалды, дауылдар жиі соғады. Орташа айлық темп-расы 25 – 28С; жылдық жауын-шашын мөлш. 1700 мм-ден шығысындағы таулы беткейлерде 3500 мм-ге дейін жетеді. Ылғалды тропиктік ормандар мен саванналар басым. Тропиктік ормандарда ағаштардың көптеген бағалы түрлері өседі. Жануарлар дүниесінде сүтқоректілердің үлесі тым аз, керісінше құстардың көптеген түрлері тіршілік етеді. Аралдар жағалауларында тар аккумулятивті жазықтар созылып жатыр. Ең ірі өзендері – Рева (100 км жерінде кеме қатынасы бар), Ваинимбука, Мба, Сингатока Вити-Леву аралында.

title: Фиджи

text: Б.з.б. 1500 жылдар шамасында Фиджи аралдарына полинезиялық, кейіннен меланезиялық тайпалар қоныстана бастаған. 1643 жылы Фиджи аралдарын голландиялық теңіз саяхатшысы Абель Тасман ашқан кезде жергілікті халық әлеум.-экон. дамуы жағынан алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырау сатысында болды. 1774 жылы аралдарды ағылшындық теңіз саяхатшысы Дж. Кук зерттеді. 1835 жылы аралдарға ағылшындардың алғашқы тобы келіп қоныстанып, 1874 жылы Ұлыбритания отарына айналдырылды. 1875 – 76 жылы көсемдердің басшылығымен жергілікті тайпалар ағылшын отаршылығына қарсы көтеріліс жасады. 1879 жылдан бастап Фиджиге қант плантацияларында жұмыс істеу үшін Үндістаннан жұмысшылар әкеліне бастады. 1966 ж. ұлт-азаттық қозғалыстың қысымымен жергілікті халық құқықтарын елеулі түрде кеңейткен конституция қабылданды. 1970 жылы Фиджи Британ Достастығының шеңберінде тәуелсіздікке ие болды. 1987 жылғы әскери төңкерістің нәтижесінде билік әскерлердің қолына көшті. Ген.-губернатор қызметі жойылды. Фиджи республика болып жарияланып, Достастықтың құрамынан шықты. 1997 жылы нәсілдік кемсітушілікке байланысты конституция ережелеріне өзгерістер енгізілген соң қайтадан Достастық құрамына қабылданды.

title: Фиджи


query: Шаяндардың неше түрі бар?

text: Сарышаян немесе Қыршаян (Scorpiones) – өрмекшітәрізділер класына жататын жәндіктер отряды. Сарышаяндардың 1750-ге тарта түрі белгілі, олардың ішіндегі 50-дей түрі улы болып саналады.

title: Сарышаян

text: Сарышаянның ірі түрлерінің дене тұрқы 20 сантиметрге дейін жетеді (Pandinus imperator), майдалары - 13 мм болады. Денесі екі бөліктен: баскөкірек және құрсақтан құралады. Құрсақ бөлігі бунақталған болады: алдыңғы бөлігі жуантық, соңғы бөлігі жіңішкеріп, құйрық тәрізді созылыңқы келеді. Қалқанмен қапталған баскөкірегінде екі жұп ортаңғы үлкен көз және 5 жұп ұсақ қаптал көздері болады. Құрсақ бөлігінің ең соңғы буындағы екі жұп улы бездің өзекшесі үшкір шаншарға ашылады. Қыршаян құйрығын қатты сермеп, улы шаншарымен жемін өлтіреді, одан мал жіне адам ауыр сырқаттанады, кейде тіпті өліп кетуі де мүмкін. Сондықтан қыршаяннан сақтану қажет.

title: Сарышаян

text: Қыршаянның ауыз бөлігінде кішірек қысқышты күйісаяқ және үлкен қысқышты тұтқыаяқтар болады, ол солар арқылы қорегін аулап, ұстап жейді. Қыршаяндар өкпе арқылы тыныс алады, тірілей балалайды, жас қыршаяндар анасының денесінде жабысып жүреді. Қыршаяндар ауа райы жылы және ыстық елдерде , сондай-ақ ылғалды орманда да, құмды шөл далада, кез келген жерлерде тіршілік ете алады.Саны көп. Сарышаянның түрі елдің бәріне таныс. Бұл - аяқтарында үлкен қысқыштары бар, құйрығы тік көтерілген, оның ұшында бүгілген іспегі бар ұзыншақ буынаяқты. Денесінің ұзындығы 20 см. Сарышаяндар туралы аңыздар мен қияли ертегілерде құйрығындағы улы іспегімен қорқытады. Сарышаянның шағуы - шабуылы немесе қорғанысы. Тірі жемтікпен қоректенеді, егер ірі де белсенді жәндікті ұстаса, алдымен улы іспегімен жансыздандырады. Әдетте жәндіктерді, ұсақ сүтқоректілерді және құстарды сарышаян уы өлтіреді, бірақ адамның өлгені туралы мәлімет өте аз. Бұлардың құрғақ шөлді аймақтан кездестіруге болады. Ымырт пен түнде белсенді. Бірнеше жыл өмір сүреді.

title: Сарышаян


query: Берлин қабырғасының мақсаты қандай болды?

text: 1961 жылы 13 тамызда Берлин қабырғасын салу басталды. Қабырғаны салудағы мақсат – ГДР-нан Батыс Берлинге кететін қашқындар санының жылдан жылға артуын тоқтату еді. Айта кету керек, қабырға салынбас бұрын батысқа қашқандар саны екі миллионға жеткен. Осыған байланысты Батыс елдері қарсылық танытқан, ГДР мен ГФР-да шеру өтті. Алайда, бұл еш нәтиже бермеді. Берлиннің қақ ортасында бетоннан құйылған бес метрлік қабырға бой көтерді. Қабырғаның жоғары жағына тікенек сым тартылып, қарауылы бар мұнара орнатылды. Қаланы екіге бөліп тұрған қабырғаның ұзындығы 45 шақырымды құрады. 1989 жылдың 9 қарашасында ГДР-да коммунистік режим құлағаннан кейін, Берлин қабырғасы бұзылды. Бүгінде Берлин қабырғасының музейі бар.

title: Берлин қабырғасы

text:
==Тарихы==
Кеңес Одағының Екінші Дүниежүзілік соғысындағы жеңісінен кейін Жер шарында екі лагерь пайда болды. Бірі НАТО ұйымына мүше елдер болса, екіншісі Варшава шарты ұйымына қатысушы мемлекеттер.

title: Берлин қабырғасы

text: Варшава шарты ұйымына негізінен, соғыстан азат етілген мемлекеттер кірді. Сөйтіп, Еуропа аумағында оннан астам социалистік мемлкеттер пайда болды. Соғыстағы жеңістен кейін халықаралық аренада Кеңес Одағының абыройы күрт артты. Кез келген ел Кремльмен санасатын болды. Алайда шығын мен нәтиже әкелген қанды соғыстың әлі жылдарға созылатын түйткілі жетерлік болды. Соның бірі – Германия. Германияның шығыс жағын Кеңес Одағы иеленіп, ГДР мемлекетін құрса, оның батыс жағына АҚШ-тың жақтастары орналасып ФРГ елін құрды. Алайда мұндай бір елдің екі жаққа бөлінуі Кеңес Одағына, оның басшысы Хрущевке ұнамады. Ел астанасының батыстық және шығыстық бөліп екіге жарылуы халықаралық жағдайды тіпті қиындатып жіберді. 1958 жылы Кремль басшысы Никита Хрущев батыс Берлинге өз тәуелсіздігін бере отырып, оны «еркін қала» деп жариялау туралы бастама көтерді. «Егер НАТО елдері бұл шартқа көнбесе, онда КСРО тек ГДР-мен келісімшартқа отырады. Ол шарт бойынша Батыс Берлин «еркін қала» болып саналғанымен, америкалықтар мен француздар және британия билігі қалаға келіп кету үшін Шығыс Берлиндегі неміс билігінен рұқсат алуы керек». Алайда бұл бастама НАТО билігіне ұнаған жоқ 1958-1961 жылдары Берлин Еуропадағы ең «ыстық нүкте» болып қала берді.

title: Берлин қабырғасы

text: Тіпті Кремль басшысы Никита Хрущев қалыптасқан жағдайға баға бере келіп, «Батыс Берлин – Кеңес Одағының тамағына тығылған сүйек» деп жіберді. Шындығында солай еді. Ақиқаты, соғыс аяқталған кейінгі ондаған жылдар ішінде НАТО жақтастарының күшімен Батыс Германия, яғни ФРГ-нің экономикасы күрт өрлей бастады. Шығыс жақтағы немістер батыс Берлинге қаша бастады. Адамдардың көшу тасқынын тоқтату мүмкін болмады. Сондықтан қандай да бір шара қолдану қажет еді. Негізі о баста Берлин төрт секторға бөлінгені белгілі. Оны барлық елдердің өкілдері кіретін Одақтық комендатура басқарды. Уақыт өте келе Кеңес Одағы одақтық басқару органына қатысты барлық келісімшарттарды үзді де, ГДР-дің астанасы етіп Берлинді жариялап жіберді. Батыс жақты басқарып тұрған үш елге дереу осы аймақты тастап шығу туралы ультиматум қойылды. Алайда батыстың державалық елдері бұл талапты қабылдамады.

title: Берлин қабырғасы

text: Негізі халықаралық жағдайдың осы кезде шиеленіскені соншалық, Еуропадағы жағдай «Берлин дағдарысы» деген атауға ие болды. Тіпті «Берлин дағдарысын» шешуге арналған АҚШ президенті Кеннеди мен КСРО басшысы Хрущевтің арасында 1961 жылғы Венада өткен кездесу де сәтсіз аяқталды. Кездесу қырғи-қабақ жағдайда өтті десе де болады.

title: Берлин қабырғасы


query: Орталық Америкадағы жер көлемі бойынша ең үлкен ел?

text: Никарагуа Республикасы - Орталық Америкадағы ең ірі мемлекет. Ол олтүстігінде Гондураспен, ал оңтүстігінде Коста-Рикамен шектеседі. Астанасы - Манагуа. Халқы - 5 815 524 (2010) адам. Никарагуа мемлекетінің экономикасы ауылшаруашылық өнімдерін экспорттауға арналған.

title: Орталық Америка

text: ==Жалпы түсінік==

title: Орталық Америка

text: Орталық Америка – Солтүстік Американың Теуантепек және Дарьен мойнақтары аралығындағы қиыр оңтүстік бөлігі. Тынық мұхит пен Мексика шығанағы және Кариб теңізі аралығында тропиктік ендікте орналасқан. Ені Юкатан түбегі аумағында 960 км, Панама мойнағында 48 км, ең биік жері "Тахумулько тауы (4217 м). Орталық Америкада Мексиканың оңтүстік-шығыс бөлігі, Гватемала, Сальвадор, Гондурас, Никарагуа, Коста-Рика, Панама, Белиз мемлекеттері" орналасқан. Басым бөлігін Кордильера жүйесіне кіретін орта биіктікті тау белдеуі алып жатыр. Ірі жазық өңірлер "Юкатан түбегі мен Москития" жағалауында. Кен байлықтарынан "алтын және күміс (Гондурас, Никарагуа), қорғасын (Гватемала, Гондурас), сүрме (Гватемала), мұнай (Теуантепек), күкірт (Гватемала)" өндіріледі. Орталық Америка климаты ылғалды; жылдық жауын-шашын мөлшері солтүстігінде 1500 – 2000 мм, оңтүстігінде 3000 – 4000 мм (тау беткейлерінде 7000 мм). Өзендері қысқа, бірақ суы мол; әсіресе Атлант мұхиты алабына жататын өзендердің суы жыл бойына мол болады. "Тектоникалық қазаншұңқырларға" толған көптеген көлдер кездеседі; ірілері – Никарагуа және Манагуа. Топырақ және өсімдік жамылғысы алуан түрлі.

title: Орталық Америка

text: Солтүстік-шығысындағы "жазықта және беткейлерінде (800 м биіктікке дейін) ылғалды тропиктік ормандар, түрлі-түсті бағалы ағаш сүректері өндірілетін пальмалар, лианалар" өседі. Банан плантациясы және тропиктік дақылдар егіледі. Юкатанда ксерофитті бұталар, 1700 м-ге дейін ағаш тектес қырыққұлақтар, 3200 м-ге дейін мәңгі жасыл жалпақ жапырақты (емен, магнолия) және қылқан жапырақты ормандар басым. Биік белдеулерде альпі шалғыны өседі. Жануарлардан Орталық Америкаға ғана тән кең танаулы маймылдар, кесірткелер, "Солтүстік Америкалық түрлерінен жанат, кемірушілер" мекендейді.

title: Орталық Америка

text: Бұл - Орталық Америкадағы көлемі жағынан ең кішкентай және халқы ең тығыз қоныстанған республика. Астанасы - Сан-Сальвадор. Халқы - 6227 491 (2011) адам. Сальвадор - көз тартар көркем жерлері көп, табиғаты тамылжыған, тамаша мекен. Саяхатшылар оны "тропиктік жер жаннаты" деп бағалайды. Сондай-ақ бқл ел - табиғи ресурсқа бай, тартымды өлке.

title: Орталық Америка


query: Samsung galaxy s7 қашан шықты?

text: Samsung Galaxy S7 (SM-G930, SM-G935) — Galaxy S буын желісін жетінші смартфон, Samsung Electronics компаниясы 2016 жылдың 21 ақпан MWC Барселонада ұсынды.

title: Samsung Galaxy S7

text: Модель 12-мегапиксельді негізгі камерасымен, оның модулі апертурасымен f1.7 бола отырып, "ақылды" оптикалық тұрақтандыру жүйесіме жабдықталған, инфрақызыл фокусымен және Real-Time HDR режимін қолдайтындығымен, жақсартылған саусақ іздерінің сканері және жүрек соғысы датчигімен  ерекшеленеді. Сондай-ақ, Samsung Galaxy S7 шаң мен дымқылдан қорғану бойынша IP68 стандартын алды, демек, смартфон 30 минутқа дейін тереңдігі 1,5 м суда болуы мүмкін.

title: Samsung Galaxy S7

text: Жүргізілген эксперимент көрсеткендей, смартфон сулы саусақпен және жаңбыр жауған кезде пайдалануға болады, алайда, суға батыру кезінде тачскрин жауап бермейді, бірақ өзі смартфон әлі де жұмыс істейді. Дыбысты реттеу пернесі көмегімен осы сәтінде бірнеше суреттерді түсіруге мүмкіндік болды.

title: Samsung Galaxy S7


query: Жолбарыс өзенінің бастауы қандай?

text: Тигр – Түркия, Сирия және Ирак жеріндегі өзен. Ұзындығы 1850 км, су жиналатын алабы 375 мың км². Бастауын Армения таулы қыратынан алып, орта және төменгі ағысында Джезире үстірті мен Месопотамия ойпаты арқылы ағады. Әл-Құрна қаласы түбінде Евфрат өзенімен қосылып, Парсы шығанағына құятын Шатт-әл-Араб өзенін құрайды. Негізгі салалары – Үлкен және Кіші Заб, Дияла, Керхе. Жылдық орташа су ағымы Бағдат қаласы тұсында 1240 m³/с. Негізінен қар және жаңбыр суымен толығады. Өзен бойында Мосул бөгені салынған. Бағдатқа дейін (суы мол маусымда Мосул қаласына дейін) кеме қатынайды. Жағалауында Диярбақыр (Түркия), Мосул, Бағдат, Құт-әл-Амара, Амара, Әл-Құрна, (Ирак) т.б. қалалар орналасқан. Тигр мен Евфрат өзендері аралығы (Месопотамия)– әлемдегі ең көне өркениет орталық (Ассирия, Вавилон мемлекеттері) болған.

title: Тигр


query: Атланта-АҚШ-тың қай штатының астанасы?

text: Атланта (англ. "Atlanta") — АҚШ-тағы ірі қала, Джорджия штатының үлкен қаласы және астанасы, Фултон округінің административті орталығы , (бірақ қаланың кейбір бөліктері штаттың өзге округтарында орналасқан).

title: Атланта

text: Халық саны (2013 жылғы кезең бойынша) — қала бойынша 447 841 адам (АҚШ-тағы 34-нәтиже), Атланта агломерациясы бойынша — 5 522 942 человек (9-нәтиже АҚШ-та). Бұл 2007 жылдың 1 маусымындағы санақ нәтижесі.

title: Атланта

text: Чаттахучи өзеніне қала жақын. Қала ауданы 343 км², агломерация ауқымы — 21 694 км².

title: Атланта


query: Америкадағы Азаматтық соғысқа кім қатысты?

text: АҚШ азамат соғысы ("Солтүстік пен Оңтүстіктің соғысы", ағылш: "American Civil War") — 1861–1865 жылдары АҚШ-тың солтүстігіндегі құлдыққа қарсы Америка Құрама Штаттары (құл иеленуші емес 20 штат және солтүстікпен шекаралас құл иеленуші 4 штат) және оңтүстіктегі құл иеленуші Америка Конфедеративті Штаттары 11 штаттың (Конфедерация) арасындағы соғыс.

title: Америкадағы азамат соғысы

text: XIX ғасырдың бірінші жартысында АҚШ территориясында бір біріне ұқсамайтын екі экономикалық аудан қалыптасты: аграрлы Оңтүстік пен өнеркәсіптік Солтүстік. Сол кезеңде қалыптасқан экономикадағы, әлеуметтік құрылымдағы, дәстүр мен саяси құндылықтардағы айырмашылықтар американдық секционализм ретінде белгілі.

title: Америкадағы азамат соғысы

text:
==Одақтың ыдырауы==
Оңтүстікте құл иеленушіліктің сақталуы АҚШ экономикасының дамуына кедергі жасады. 1860 жылы Солтүстіктің қолдауымен АҚШ-та республикалық партиядан А.Линкольннің президенттікке сайлануына байланысты Оңтүстіктіті жақтап келген демократтардың билігі (1829 — 1860) аяқталды. Бұл жағдай Америка Одағының ыдырау қаупін тудырды. 1861 жылдың қарсаңында (1860 жылдың 24 желтоқсаны) Оңтүстік Каролина өзін тәуелсіз деп жариялады. Сол жылдың басында Оңтүстіктің 5 штаты Одақтан шықты:

title: Америкадағы азамат соғысы


query: Ac/dc өз тобының атауын қайдан алды?

text:
=== Топтың көпшілікке танымал болуы ===
Негізі топ құрылған кезде топтың аты белгісіз болды. Топтың атын «AC/DC» деп қою Маргарет Янгтың идеясы еді. (Бір күні Маргарет Янг тігін машинасынан AC/DC сөзін көріп қалып,топтың атын осылай қоюды көздеді)

title: AC/DC

text: AC/DC (қаз.эй-си/ди-си:alternating current/direct current:айнымалы ток/өзгермейтін ток) — 1973 жылы Сиднейде құрылған австралиялық рок жанрындағы топ.

title: AC/DC

text: AC/DC тобын құрған ағайындылар Ангус Янг, Малькольм Янг, Джордж Янг Шотландиядағы Глазго қаласында дүниеге келеді, бірақ 1963 жылы отбасы мүшелерімен бірге Сиднейге қоныс аударады. Ең алғаш гитараны үйренген Джордж болатын. Ол өзі The Easybets тобын құрады. Кейін Малькольм мен Ангус ,Джордждан гитара үйреніп алады. Ангус пен Малькольм Джорджбен бірге гастрольдік сапарларда жүріп, Джордж секілді топ құрғысы келеді. Сөйтіп 1973 жылы Сиднейде əнші Дэйв Эванс, басс гитарист Ларри ван Кридт жəне барабаншы Конин Берджестпен бірге топ құрады.Алғашқы кезде топ құрамы сан рет өзгеріске ұшырайды. 1974 жылы Дэйв Эванстың орнына əнші Бон Скотты топ құрамына қосады. Бон Скотт негізі The Spectors тобында тəжіребиелі əнші еді. Бон Скотт топқа кірмей тұрып AC/DC-дың көлік жүргізушісі еді, кейін Бон Скоттқа топ құрамына кіргізуге ұсыныс жасалды.

title: AC/DC


query: Ұлы Қытай қорғаны қайда аяқталады?

text:
Қытай Қорғанының шығысы Ляудұңның Жолбарыс тауынан басталып, батысы Гансудағы Жяйүйгуанға дейін барады, жалпы ұзындығы 6700 км артық. VII ғ-дан ХVII ғ-ға дейінгі 1000 жылда, шамамен 10 патшалық әулеті құрылыс салып, осы қорғанды жасаған.
Қытай қорғаны Қытайдағы ежелгі қорғаныс құрылысы. Қытай қорғанының құрылысы Қытай тарихындағы Чуньцю («Көктем және күз» б.з.б. 770 – 476 жылы) және Чжаньго («Жауласқан патшалықтар» б.з.б. 475 – 221 жылы) заманында салына бастаған. Ол кезде Хуанхэ алқабында жеті шағын патшалық жеке-дара өмір сүрді. Олар өздерінің солтүстігіндегі ғұн және дунху сияқты көшпелі тайпалардан қорғану үшін өз шекараларына қорғаныс қамалдарын тұрғыза бастады.

title: Қытай қорғаны

text: Қытай қорғаны (, мағынасы "ұзын қала қорғаны") () — Қытайдың Миң әулеті (1368—1644) тұсында салынған қорғаныстық ұзын құрылыс.

title: Қытай қорғаны

text: Б.з.б. 221 жылы тұңғыш император Цинь Шихуанди өзге алты патшалықтың басын біріктіріп, біртұтас Қытай империясын құрды. Ол әр патшалық тұрғызған үзік-үзік қорғаныс қамалдарын бір-біріне жалғастырып салдырды. Оның ұзындығы 5000 километрге жетті.

title: Қытай қорғаны


query: Ганга өзені қайдан бастау алады?

text:
Ганг, Га́нга (गंगा, ), — әлемде суы мол өзен, Амазонка мен Конго кейiн және ен ұзын (Ұзындығы — 2700 км) оңтүстік азияда. Өзен Батыс Гималайда басталады, одан ары солтүстік-шығыста Инд-Ганг ойпатыда ағады және Бенгал шығанаққа құйяды. Өзенінің бассейн ауданы — 1 060 000 км². Бұрынғы уақыттан бері өзен қасиет болып тұр. Оның жағасында әр-түрлі қажылық жасайды. Біздің күнге дейін Индуисттер өзенде ырымдарды жасайды.
Өзен жер суару пайдаланады және ол кеме жүреді. Гангтың бассейні 1 миллион аса км², мүнда өте көп адамдар тұрады. Үндістанның алғашқы премьер-минстрі — Джавахарлал Неру Үндістанды аша 1946 жылда жазылды:

title: Ганг

text: The Ganges, above all is the river of India, which has held India's heart captive and drawn uncounted millions to her banks since the dawn of history. The story of the Ganges, from her source to the sea, from old times to new, is the story of India's civilization and culture, of the rise and fall of empires, of great and proud cities, of adventures of man…

title: Ганг

text:
=== Өзен аңғары және су бағыты ===
Ганг ол жуас өзен, бірақ ол асқар тауда басталады және көп салалар өзенге құйып түр. Олар тауда басталады. Өзен Инд-Ганг ойпатыда ағып тұр. Өзен ағымы бағыты әлденеше өзгередi: Өзен басталуыдан оңтүстік-шығысқа ағады.

title: Ганг


query: Сұлулық пен құбыжық 2017 қашан шығарылды?

text: Ару мен Құбыжық - режиссер Билл Кондонның америкалық көркемдік музыкалық фильмі және Walt Disney Animation Studios кинокомпанияның толық метражды анимациялық фильмнің ремейкі. Жанна-Мари Лепренс де Бомонның аттас ертегісіне негізделген. Премьерасы 17 наурызда 2017 жылда болған.

title: Ару мен Құбыжық (фильм)

text: Агата деген сиқыршы Адам ханзаданы ол мейірімсіз, дөрекі және өзімшіл болғандықтан құбыжыққа айналдырған. Өзің және қорған қызметшілерің сиқырдан босату үшін , ханзада мейірім болуды және жақсы көруді үйрені керек. Жақсы көрген адамы Құбыжыққа ғашық болу керек. Осының барлығы сиқыршы берген раушанның соңғы жапырағы құлағанша дейін болу керек.

title: Ару мен Құбыжық (фильм)

text: Алыс орналасқан Вильнев атты кішкене ауылда өте әдемі қыз өмір сүреді. Оның аты Белль. Бір күні оның әкесі Морис жәрмеңкеге бара жатып, жолда адасып кетеді. Құбыжықтың қорғынында тап болып, оның тұтқынына айналады. Белль өз әкесін құтқаруға барады. Ол әкесінің орнын алуды ұсынады. Құбыжық рұқсат береді, алайда бір шарт қояды. Белль қорғанда мәңгі-бақи қалу керек.

title: Ару мен Құбыжық (фильм)


query: Семуру жанартауының шамамен биіктігі қандай?

text: Семеру  немесе "Мухомеру" — Индонезиядағы Ява аралында ең биік жанартау. Семеру оңтүстіктегі кальдеры Тенгер жанартауы қоршалған кешенінде орналасқан. Жанартау Кратерінде лава көлі бар. Семеру биіктігі — 3676 метр, бірнеше кратерлері бар; қазіргі кратердің диаметрі 500-650 м, тереңдігі 220 м дейін. Жанартау андезитами және базальтамимен курделі.

title: Семеру

text: 1818 жылдан бастап Семеруда 55 атқылауларды тоқтатқан. 1967 жылдан бастап жанартау үнемі белсенді және ол түтін, күл, пирокластикалық материалдарды әр 20-30 минут сайын шығарып отырады. қазір атқылаулар жанартаудың оңтүстік-шығыс жағындағы кратерінде болып жатыр

title: Семеру


query: Желдің жылдамдығын өлшеу үшін қолданылатын құрылғы қалай аталады?

text: Анемометр — желдің жылдамдығын, кейде бағытын өлшеу үшін қолданылатын аспап. Анемометрдің ең қарапайым түрі — флюгер.

title: Анемометр

text: * Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.

title: Түбек


query: Метрополитен өнер мұражайы қайда?

text: АҚШ Метрополитен көркемөнер мұражайы – АҚШ-тың ең үлкен көркемсурет қоры. 1870 ж. негізі Нью-Йоркте қаланып, 1872 ж. ашылды. Орталық саябақта орналасқан, бөлімшесі Форт-Трайон саябағында. Метрополитен - Мұражай қоры негізінен жеке кісілердің мұражайға сыйға тартқан жәдігерлерінен жинақталған. Америкалық кескіндеме мен мүсін өнері, қару-жарақ, ежелгі египет өнері, ежелгі грек және ежелгі рим өнері, ислам өнері, орта ғасыр өнері (бөлімше), музыкалық аспаптар, гравюралар мен литографиялар, Еуропа кескіндемесі, 20 ғ. өнері, кітап мұражайы, балалар мұражайы, костюм институты, т.б. бөлімдерден тұрады. Мұражай қоры 400-ден астам экспозиц. бөлмелерге қойылған. Метрополитен - Мұражайында дүние жүзіне әйгілі шеберлер Б.Челлинидің (“Роспильози кубогі”), Рафаэльдің (“"Әулиелермен отырған нәрестелі Мадонна"”), Тицианның (“"Венера және лютняшы"”), Вермер Делфтскийдің (“"өйықтап жатқан қыз"”), Эль Греконың (“Толедо көрінісі”), Рембрандттың (“Гомер сыралғысының алдында тұрған Аристотель”), Ф.Халстың (“Малле Баббе”), А.Ваттоның (“Мецетен”) туындылары қойылған. Метрополитен - Мұражай арқасында адамзат мәдениеті мен өркениетінің даму жолын, тарихи шежіресін тамашалап, рухани-мәдени, ақпараттық мағлұмат алуға болады.

title: Метрополитен (мұражай)


query: Бір кездері гондваналендтің бөлігі болған аймақтарды атаңыз?

text: Гондвана (Орталық Үндістандағы тарихи атыраптың атауынан алынған) — орта және соңғы палеозой мен мезозойдың бастапқы кезінде болған, негізінен, Оңтүстік жарты шарды және Оңтүстік Американың басым бөлігін (Анд тауларынан шығысқа қарай), Африканы (Атлас тауынан басқа), Арабияны, Үндістан түбегін (Гималайдың оңтүстігіне карай), Аустралияны (шығысындағы таулардан батысқа қарай) және Антарктиданы қамтыған және екіншілік туындыларын өлшеу әдістерін зерттейін ғылым.

title: Гондвана

text: Гондвана— көбіне палеозойда және мезозойдың басында Оңтүстік жартышарда болған деп болжанатын алып суперконтиненті. Гондвананың Солтүстік жарты шардағы антиподы — Лавразия.

title: Гондвана


query: Танахтағы ' т ' нені білдіреді?

text:
Танах деген сөз Масораныӊ үш дәстүрлі бөлімініӊ атауларыныӊ бас әріптерінен құралған:
* "Тора", תּוֹרָה [] — "Ілім", немесе Мұсаныӊ бес кітабы
* "Невиим", נְבִיאִים [] — "Пайғамбарлар"
* "Ктувим", כְּתוּבִים [] — "Жазбалар"

title: Танах

text: Танах (תנַ"ךְ) — еврейлер інжілініӊ қағидасы, иудаизмніӊ киелі мәтіндердіӊ үш жиынтығы. Танах мәтінініӊ дәстүрлі нұсқасы "Масора" атауымен белгілі. Орта ғасырларда пайда болып, бастапқы кезде бір кітап болып шыққан.

title: Танах

text: Танахта дүниеніӊ және адамзаттыӊ жаратылуы туралы, құдайдыӊ өсиеттері туралы және еврейлер халқыныӊ тарихы жазылған. Еврейлердіӊ сенімі бойынша, бұл кітаптарды "руах акодеш" — киелі пері берген.

title: Танах


query: Жердің шеңберін кім есептеді?

text: Эратосфен (Ἐρατοσθένης ὁ Κυρηναῖος;Б.д.д. 276 – 194 жж) - грек ғалымы, математикамен қатар астрономия, география, тарихты да жақсы білген. Ол жай сандарды табудың тәсілін ойлап тауып, сол кездегі белгілі әлем картасы мен аспан денелерінің картасын жасаған, сондай-ақ (високосный) жылды еңгізудің қажеттілігін негіздеген. Оның негізгі жетістігі – Жердің көлемін адамдар оның шар тәріздес екенін білгенге дейін есептеп шығаруы. Өз есептеулерінің негізінде ол картада белгіленбеген мұхиттың әлі де орасан үлкен кеңістіктері бар екенін болысады және оның айтқаны дұрыс келеді.

title: Эратосфен


query: Бірінші 'Титаник' фильмі қашан шықты?

text: «Титаник» (Titanic) — режиссер Джеймс Кэмерон түсірген әйгілі "Титаник" кемесінің апаты жайлы америкалық фильм. Фильмнің тұсауы 1997 жылы 19 желтоқсанда кесілді.

title: Титаник (фильм, 1997)


query: Сұлулық пен құбыжық романын кім жазды?

title: Ару мен Құбыжық (фильм)

title: Ару мен Құбыжық (фильм)

title: Ару мен Құбыжық (фильм)


query: Сот билігінің негізгі қызметі қандай?

text: Заң шығарушы және атқарушы биліктен өзгешелігі – жалпыға ортақ жүріс-тұрыс ережесін (сот прецедентінен басқа) шығармайды, атқару-басқару қызметімен айналыспайды. Сот билігі қоғамда туындап отыратын нақты істер мен дауларды шешеді. Ондай істер мен даулар заңда бекітілген ерекше іс жүргізушілік тәртіпте қаралып, шешіледі. Қс жүргізу тәртібі қатаң сақталады, іс жүргізу нысаны бұзылған жағдайда істің мәні бойынша дұрыс шығарылған сот шешімі де бұзылып, іс қайта қарауға жіберіледі. Сот билігі деңгейі қанша биік болса да сот мекемесіне тиесілі емес, іс қарайтын сот алқасына тиесілі. Сондықтан сот туралы сөз болғанда сот алқасы меңзеледі. Алқа әр елде әр түрлі құрамда: кәсіби судьялардан (мысалы, азаматтық іс қаралғанда 3 не 5 судьядан), бір судьядан және бірнеше алқа мүшелерінен немесе бірнеше судьядан және бірнеше алқа мүшелерінен құрылады. Қс қарап, шешім шығарарда сот заң мен құқықтық санаға жүгінеді. Сот қызметі құқық үстемдігін қамтамасыз етуге бағытталған, ол реттеушілік емес, қорғаушылық қызмет атқарады. Сот билігі заңдылық пен құқықтық тәртіпті қамтамасыз етуге, конституциялық құрылысты, саяси және экономикалық жүйені, азаматтардың, мемлекеттің және қоғамдық ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғайды.

title: Сот билігі


query: Организмдердің қай тобы нитрификация процесін жүзеге асырады?

text: Aзоттандыру (Нитрификация; nitron — селитра, сода, яғни азот қышқылды тұз, facere — жасау) — құрамында азоты бар заттектерді жоғары сатыдағы өсімдіктер сіңіре алатындай түрге келтіретін процесс. Мысалы, топырақтағы аммиактың аэробты нитрозды бактериялармен азотты қышқылға дейін, содан кейін азотты қышқылдың нитратты бактериялармен азот қышқылына дейін тотығуы. Нитрификатор — бактериялармен іске асырылатын автотрофты азоттандыру, микроорганизмдермен, ең алдымен, саңырауқұлақтармен жүретін гетеротрофты азоттандыру түрлері бар. Гетеротрофты азоттандыру барысында азоттың бейорганикалық, сондай-ақ органикалық қосылыстарының да айналуы жүреді. Топырақты құнарландыратындықтан азоттандырудың егіншілікте маңызы зор.

title: Азоттандыру


query: Clash Of Clans ойыны қай жанрға жатады?

text: Clash of Clans — бұл бір мезгілде әр қадамды мұқият жоспарлау және есептеу керек болатын стратегия, өйткені ойыншы тек өз ауылын басқа пайдаланушылардың шабуылынан қорғап қана қоймай, өздерін де шабуыл жасайды. Жалғыз ойыншы науқанына қосымша турнирлерге қатыса аласыз. Оларда лайықты орын алу үшін басқа ойыншылармен белсенді күресу керек.

title: Clash of Clans


query: Тәж-Махалдың құрылысы қашан аяқталды?

text:
Жакан шахтың ұрпағы 13 бала туып, 14-інші баладан қайтыс болғаннан кейін, Тәж Махал кесенесін Мұмтаз Махалға арнап салдырған. Кейіннен құсадан қайтыс болған шахтың өзі де сүйікті тоқалының қасына жерленген. 1631 жылы басталған кесененің құрылысы 22 жылға созылған. «Өлмес махаббат» нышаны болып саналатын Тәж Махал – әлемдегі жеті кереметтің бірі. Төрт құбыласында төрт минареті, биіктігі 74 метр бес күмбезі бар ақ мәрмәрдан салынған мазардың құрылысына Орта Азия, Парсы, Таяу Шығыс елдерінен 20 мың зергер-ұсталар жұмылдырып, құрылысты 1653 жылы аяқтады. Тәж Махалдың құбыласында қызыл құмнан салынған мешіт, шығысында қызметкерлер жататын тура соның көшірмесі салынған. Мазарға симметриямен салынған екі үлкен қақпа арқылы кіреді. Әдемі бассейндермен көмкерілген Тәж Махал ансамблі – архитектураның шыңы.
Ескерткіштің табанында оны өзен деңгейінен жоғары көтеріп тұрған мәрмәр платформа салынған.

title: Тәж Махал

text: Тәж Махал (Hindi:" ताज महल"; парсыша: "تاج محل") - Үндістандағы ең әйгілі ғимарат және ЮНЕСКО әлемдік мұра нысаны. Делиден 204 шақырым жерде орналасқан. Әлемге танымал бұл монумент Аграның жанындағы Жанума өзенінің жағалауында орналасқан.

title: Тәж Махал

text: Мазар тұтастай ақ мәрмәрдан тұрғызылған. Қабырғаларындағы кесек мәрмәрдағы ұсақ, аса шеберлікпен кескінделген ортаазиялық ою-өрнектер қолдан қашалып жасалған. Таң шапағымен қызғылт түске, күндіз ақ шаңқан, түнгі ай сәулесімен күміс түске боялатын мөлдір ақ мәрмәрді Аградан 300 шақырым жерден алдыртқан екен. Ең кереметі кіре берістегі Құран сүрелері қара ақықтан, ал қабырғалардағы әшекейлер мен гүлдер қызғылт ақық, малахит, жақұт, нифриттен жасалып, мәрмәр тастың ішіне ойып салынған. Әлемдегі ең кесек алмас тас (бриллиант) «Кох-и-Нұр» осы мазарда тұрған, кейіннен ағылшындар елдеріне алып кеткен. Қазір ол Лондонда сақтаулы.

title: Тәж Махал


query: Үндістан Конституциясының әкесі ретінде кім белгілі?

text: Бхимрао Рамджи Амбедкар (English: Bhimrao Ramji Ambedkar; Marathi: भीमराव रामजी आंबेडकर) (14 сәуір 1891 - 6 желтоқсан 1956), сонымен қатар Доктор. Бабасахеб Амбедкар, үнді заңгері, экономист, саясаткер және әлеуметтік реформатор болған. Ол Далит буддистік қозғалысын шабыттандырды және қол тигізбейтіндерге (далиттерге) қатысты әлеуметтік кемсітушілікке қарсы үгіт-насихат жүргізді. Ол сондай-ақ әйелдер мен еңбек құқықтарын қолдады. Ол тәуелсіз Үндістанның алғашқы заң және әділет министрі, Үндістан конституциясының сәулетшісі және Үндістан Республикасының негізін қалаушы болды.

title: Бхимрао Рамджи Амбедкар


query: Ең мықтысы аман қаладыдеген сөзді кім ойлап тапты?

text:
Мықтылардың тіршілік етуі - Герберт Спенсер енгізген және өзінің "«Түрлердің шығу тегі»" еңбегінде (1859) Дарвинмен көрсетілген нақыл сөз.
*Бұл теория бойынша:
**кез-келген түрдегі ұдайы өндіріс нәтиженің сипаттамаларында табиғи өзгерістердің белгілі-бір дәрежесін меңзейді;
**бір түрдің кейбір мүшелерінін басқа да осындай өзгерістер болмаған мүшелеріне қарағанда тіршілік ету қабілеттілігін арттырған кез-келген өзгеріс, ұдайы өндіріс мүмкіншіліктері үшін позитивті таңдалып алынуы мүмкін болды;
**көптеген мыңжылдықтар бойы осы үрдіс қарапайым ағзалардан күрделілердің дамып шығуына және алғашқы ағзалардың азғана санынан көптеген диверсификациясына алып келді.
"«Мықтылардың тіршілік етуінің»" социал-дарвинизмді қоспағандағы әлеуметтанудағы нақты қолданысы аз.

title: Мықтылардың тіршілік етуі


query: Gta 5 ps3 үшін қашан шықты?

text: Grand Theft Auto V (қысқасынан GTA V немесе GTA 5) — Action жанрындағы көп платформалы бейне ойын. Шотландық "Rockstar North" команиясынан жасалып, американдық "Rockstar Games" баспагерлерінен шыққан. Grand Theft Auto топтамасының он бесінші ойыны. 2011 жылдың 2-ші қарашада алғашқы трейлері шықса, келесі күні ойынды ресми түрде анонстады. Алғашында ойын Xbox 360 пен PlayStation 3 платформаларына 2013 жылдың көктемінде шығаратын болжамы бар еді, бірақ 17-ші қыркүйекке ауыстырылып, аталған күні ойын алғаш рет жарыққа шықты. Кейін 2014 жылы 11-ші маусым күні E3 ойын көрмесінде ойынды ДК, PlayStation 4 және Xbox One платформаларына анонстап, ойын күзде шығады деп ақпарат берген, PlayStation 4 пен Xbox One платформаларына ойын 18-ші қараша күні шықты. ДК платформасына ойынды 2015 жылдың 27 қаңтарға көшірген еді, бірақ 24-ші наурызға аустарып, тағыда және ақырғы күні 14-ші сәуірге белгіленіп, сол күні ойын ДК нұсқасы жарық көрді.

title: Grand Theft Auto V

text: Grand Theft Auto V ойыны қазіргі уақытқа дейін "Rockstar Games" компаниясынның тарихындағы жасалған ең ірі жобасы болып саналады.

title: Grand Theft Auto V


query: Линкольн парк тобы қайдан пайда болды?

text: Топ мүшелері Марк Уэйкфилд кеткеннен кейін оның орнына жаңа вокалшыны өте көп уақыт бойы іздеді. Өздернің танысы Zomba Music-тің вице-президенті Джефф Блю арқылы олар Аризонада тұратын вокалшы Честер Беннингтон туралы естіген болатын. Музыкантшылар Беннингтонге қонырау шалып, өзінің вокалын демо-касетаға жазып, оларға жіберуін өтінді. Беннингтон өзінің туған күнінің тойлауынан бас тартып, демо-касетаны жазып, жігіттерге телефон арқылы тындауға берді. Оның даусы топ мүшелерінде үлкен әсер калдырды. Келесі күні Честер Лос Анжелеске ұшып келеді. Осыдан кейін шұғыл өзгерістер науқаны басталды. Честер топтың құрамына кіруге келіскен соң, топтың аты Hybrid Theory деп атала бастады. Бірақ Hybrid деп аталатын британ электро тобы оларды плагиаторлықта кінәләді. Сондықтан Честер Беннингтон топқа жаңа Lincoln Park атауын ойлап тапты, өйткені ол Санта-Моникада студияға Линкольн паркі бойымен баратын. Бірақ, өкінішке орай lincolnpark.com домены бос болмағандықтан, атын Linkin Park - ке өзгертіп linkinpark.com доменің алды.

title: Linkin Park


query: Атлант мұхиты әлем картасында қай жерде орналасқан?

text: Шығысында Еуропа мен Африканың, батысында Солтүстік және Оңтүстік Американың, оңтүстігінде Антарктиданың аралығында орналасқан. Солтүстігінде Дейвис, Дат бұғаздарымен және Солтүстік Мұзды мұхитпен, оңтүстік-шығысында Африка мен Антарктида аралығында Үнді мұхитымен, оңтүстік-батысында Дрейк бұғазы арқылы Тынық мұхитпен жалғасады. Мұхит солтүстіктен оңтүстікке қарай 15 мың км шамасында екі жарты шарға созыла орналасқан. Ені басқа бөліктеріне қарағанда экватор маңында 2830 км-ге дейін тарылады. Мұхиттың теңіздермен қоса есептегендегі жалпы аумағы 91.6 млн. км2, орташа тереңдігі 3597 м, суының көлемі 329.7 млн. км3. Солтүстік жарты шардағы жағалауы қатты тілімделген. Теңіздері (Балтық, Солтүстік, Жерорта, Кариб, т.б.) мен ірі шығанақтары (Бискай, Гвинея, т.б.) түгелдей дерлік осы бөлікте. Оңтүстік жарты шардағы жағалауы аз тілімделген (Антарктида маңындағы Уэдделл т.). Атлант мұхитында басқа мұхиттармен салыстырғанда аралдар аз. Iрі аралдары (Ұлыбритания, Ирландия, Ньюфаундленд, Υлкен Антиль, Кіші Антиль, Канар, Жасыл Мүйіс, Фолкленд аралдары) мұхиттың жағалауларына таяу орналасқан. Орталық бөлігіндегі аралдар (Азор, Әулие Елена, Тристан-да-Кунья, т.б.) ұсақ және олар жанартау әрекетінен пайда бол

title: Атлант мұхиты

text: Атлант мұхиты — Жер шарындағы аумағы жөнінен Тынық мұхиттан кейінгі екінші мұхит. Оны ежелгі гректер Африканың солтүстік-батысындағы Атлас (Атлант) тауына байланысты атаған.

title: Атлант мұхиты


query: Адам дамуы туралы алғашқы есеп қашан жарияланды?

text: Адамзат дамуы жөніндегі баяндамалар (Human Development Reports) – 1990 жылдан бастап БҰҰ-ның даму бағдарламасының (ПРООН) қамқорлығымен жыл сайын жарияланатын баяндамалар. Жобаның бірінші жетекшісі Махбуб уль Хак экономикалық өсімді зерттеуде тар шеңбердегі жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) көрсеткіштерімен шектелмеуді, адамдар өмірін, жағдайын жақсарту шараларын әлемдік қауымдастыққа басқа қырынан көрсетуді мақсат тұтты. Оның бастамасымен Адам дамуы әлеуетінің индексі жасалды. Ол жан басына шаққандағы ЖІӨ-мен қатар өмір сүру деңгейінің сапасы, білім деңгейін, орта жасты өлшеудің баламалы әдісі, сонымен бірге дәл осы тәсілге негізделген халықтың кедейлік индексінің (ХКИ) екі нұсқасы жасалды: дамушы елдердегі (ХКИ-1) және өндірісі дамыған елдердегі (ХКИ-2) 170-тен астам мемлекеттің мәліметтерін өңдеуге сүйенген бұл индекстер адам дамуы әлеуетін салыстырудың мойындалған негізі бола алды. Олар арқылы ұлттық аймақтық және ғаламдық ауқымдағы әлеуметтік дамудың қарқынын байқауға болады. 1990-2003 жылдары 14 баяндама жасалды, олардың әрқайсысы адам дамуына әсер ететін нақтылы бір аспектіні анықтайды: кедейлік, соңғы үлгідегі технологияларды қолдану, жаһандану, қауіпсіздік саласындағы жағдайлар, адам құқы, демократия және т.б.

title: Адамзат дамуы жөніндегі баяндамалар


query: Еуропада қара өлім қашан басталды?

text: Оба індеті немесе Қара індет немесе Қара өлім (The Black Death, atra mors)— адамзат тарихыныӊ еӊ сұмдық пандемияларыныӊ бірі. Тарихшылардыӊ жобалап есептеуі бойынша 1346-53 жылдары Еуропада оба індеттіӊ кесірінен 75 тен 200 миллионға дейін адам қайтыс болған<ref name="ABC/Reuters"></ref>. Қазіргі заманныӊ ғылымдары обадаӊ қайтыс болған адамдардыӊ ДНҚ–сын зерттеген кезде аурудыӊ қоздырғышы — "Yersinia Pestis" бактериясы болып табылды.

title: Оба індеті

text: Ғалымдардыӊ болжамы бойынша, қара індет Орта Азияныӊ шөлейт жерлерінде басталып, Ұлы Жібек жолымен Қырымға 1343 жылы жеткен. Қырымнан Еуропаға сауда кемелердіӊ «тұрақты тұрғыны» кеме егеуқұйрықтармен бірге, дәлірек айтсақ егеуқұйрықтыӊ үстіндегі шығыс бүргелерімен бірге Еуропаныӊ жағалауларында тараған.

title: Оба індеті

text: Пандеминыӊ салдарынан Еуропаныӊ тарихына зор әсер еткен көптеген діни, әлеуметтік және экономикалық күйзелістер туған. Бұл оқиғадан оӊалу үшін Еуропа халықтарына 150 жылдай қажет болды.

title: Оба індеті


query: Орта ғасырлар деп аталатын кезең қашан болды?

text: Ортағасыр, кейде Орта ғасырлар, "(medіum acvum)" – адамзат тарихының "ежелгі дүние мен жаңа тарих" аралығындағы кезеңі.

title: Ортағасыр

text: Ортағасыр ұғымдын XV – XVI ғасырларда Қайта өркендеу дәуірінің итальян тарихшы-гуманистері (Ф.Бьондо, т. б.) енгізіп, ғылымда XVIII ғасырда бекіді. Ортағасыр – Батыс Еуропада феодалдықтың өмірге келіп, үстемдік құруы және ыдырай бастау дәуірі. КСРО кезіндегі тарих ғылымында Орта ғасырға құл иеленуші Рим империясының күйреуі (шартты түрде 476 жылы) мен XVII ғасырдағы ағылшын революциясына дейінгі кезең жатқызылды. Бұл Еуропада он екі ғасырға тең уақыт, ал Шығыс елдері кейіндеу дамығандықтан, бұл заңдылық сақталмайды. Ортағасыр ұғымы тарих ғылымында Еуропа тарихи деректемелеріне сай пайда болып, жете зерттелген. Дегенмен, бұл ұғым дүние жүзінің басқа аймақтарында да қолданылады. Соңғы кезде тарих ғылымында Ортағасырдың басталуы арабтардың Еуропаға шабуылы басталған кез (VIII ғасырдың басы), ал аяқталуы – Константинопольдің құлауы (1453 ж.), Американың ашылуы (1492 ж.), Германияда реформация мен шаруалар соғысы (1525 ж.) деген әр түрлі көзқарастар орын алып отыр. Ортағасыр тарихын зерттейтін ғылым медиевистика деп аталады.

title: Ортағасыр

text:
Шаруалардың қоғамда атқаратын рөлі ортағасырларда қалыптасқан үш қауымдық топ теориясы бойыншы анықталды. Ол теория қоғамды адам ағзасымен салыстыруға негізделді. Адамның өміріне жан қандай қажет болса, құдайға құлшылық етуші дінбасылар да қоғамға сондай қажет делінді. Зиялы мырзалар мен ел басқарып жүрген атқамінерлер адамның қолына теңестіріліп, «соғысушылар» рөліне ие болды. Ал шаруалар адамның аяғына теңестіріліп, жұмыс істеушілер деп танылды.
Бұл теория бойынша адамның жаны, аяғы, қолы бір-біріне қандай қажет болса, дінбасылары да,зиялы мырзалар мен шаруалар да бір-біріне сондай қажет, олар бір-бірінсіз өмір сүре алмайды делінеді. Сондықтан да олар әрқашан бір-бірімен тығыз байланыста ешқандай талас-тартыссыз, ынтымақта өмір сүруі керек. Себебі адамның аяғы қолына, қолы жанына қарсы қастандық жасамайды.
Сөйтіп ортағасырда шаруалар қоғамның ең қажетті мүшесі саналды. Шаруаларға, олардың дене еңбегіне деген осындай озық көзқарас олардың қоғамдық өндіріске ынтасын арттырып, шарушылықтың өркендей түсуіне елеулі үлес қосты.

title: Ортағасыр


query: Батыс өнер әлемінің орталығы Еуропадан АҚШ-қа қашан көшті?

text: Абстрактілі экспрессионизм (Abstract Expressionism), 1940 жылдың аяғында пайда болған АҚШ бейнелеу өнеріндегі ағым. А.Горьки, Х.Хофманның радикальды шығармашылықтарының әсерімен және 1930 жылдың аяғы мен 1940 жылдың басында Нью-Йоркқа қоныс аударған еуропалық көптеген суретшілердің алғы легінің арқасында дамыды. Әдетте абстрактілі экспрессионизм ағымы 1940 жылдардың аяғы мен 1950 жылдардың басында Дж. Поллокпен В.Кунингілердің кенепке салған суреттерінен бастау алды деп есептелінеді. Ф.Клайн, М.Ротко, К.Стилл, Филип Гастон, Э.Франкенталер, Б.Ньюмен, Адольф Готтлиб, Р.Мозервелл, Ли Краснер, Эд Рейнхардт та осындай стильде сурет салған суретшілердің қатарына жатады. Ағым көптеген стильдерді біріктірді, бірақ өзіне тән бірнеше сипаттары да бар (яғни табиғатта жоқ пішіндерді суреттеді); олар әсершіл көріністерге, техника мен орындауға еркіндік берді; құрылымсыз кеңістікте бейнелерді біртұтас, үндестігі сақталған, бөлінбес бөлшек етіп көрсетті; суреттің көңілге ғажайып, монументалды әсер қалдыруы және тартымдылық күшін арттыру үшін үлкен кенептерді пайдаланған. Ағымның 1950 жылдары еуропалық және американдық өнерге ықпалы зор болды; бұл заманауи бейнелеу өнері шығармашылық орталығының Парижден Нью-Йоркке ауысуы деген ұғымға негіз болды.

title: Абстрактілі экспрессионизм


query: Гренландия-әлемдегі ең үлкен арал, ол қай континентте орналасқан?

text: Гренландия (Kalaallit Nunaat, Grønland, сөзбе-сөз — «Жасыл ел») — автономиялық аумақ, Дания Корольдігіне бағынышты, Солтүстік Мұзды мұхиты мен Атлант мұхитттар аралығанда, шығысында Арктикалық архипелаг. Физиологиялық жағынан Гренландия Солтүстік Америка құрлығының бөлігі болып табылады, Гренландия соңғы мыңжылдық ішінде саясаты және мәдениетімен Еуропаға байланысты (әсіресе Норвегия мен Данияның бұрынғы отаршылдық күштері әсерінен, сондай-ақ көрші - Исландия аралымен). Аралдағы халықтың көпшілігі Инуиттер, ата-бабалары XIII ғасырда Канада аумағынан қоныс аудара бастап біртіндеп аралға орнықты.

title: Гренландия

text: Гренландия Викингтермен қоныстанды (Норвегиялық шыққан) мыңжылдық бұрынғыдан да көп, бірдей, бұрын қоныстанған Исландияға, Норвегия монархиясының және оның орталық үкіметінің қудалауынан құтылуға тырысады. Колумбтың Кариб аралдарына дейін 500 жыл бұрын да, Викингтер Солтүстік Америкаға Гренландиядан келген Лейф Эриксонның экспедициясы кезінде жетіп, тіпті жаңа жерді отарлауға тырысты. Норвегия мен Норвегияның ықпалына қарамастан, Норвегия мен Норвегияның ықпалына қарамастан, ресми Гренланд 1262 жылға дейін норвегиялық тәждің астында болмады. Норвегия Корольдігі 14 ғасырдың ортасына дейін кең және күшті әскери әсерге ие болды. Бұдан кейін Норвегия әлдеқайда көп халықты жоғалтты, Қара өлім эпидемиясы барысында көрші Данияға қарағанда, Норвегияны Даниямен бірлестікті қабылдауға мәжбүрледі, соның нәтижесінде үкімет, Университет пен базалық институттар Копенгагенге көшті. Норвегия соқыр болып кетті және 1814 жылы Гренландқа қатысты егемендікті жоғалтты, кәсіподақ жойылған кезде. Гренландия 1814 жылы Дания колониясына айналды және Дания конституциясының жаңа редакциясымен 1953 жылдан бастап Данияның патшалығының бір бөлігі ретінде танылды.

title: Гренландия