query: Египеттің ұлы пирамидасы қандай биіктікте?

text: Алғашында пирамида биіктігі 146,6 м болған еді. Алайда, қазіргі кезде оның биіктігі 138,8 метр болып тұр. Ежелгі грек тарихшысы Геродоттың жазбасында пирамиданы 100 мың адам 20 жыл бойы салғандығы айтылады. Пирамидалардың салынуы, құрылысы жөнінде айтылған пікірлер сан алуан. Дегенмен аптапты Египет аспаны астында мыңдаған құл тас қарумен дәу тастарды бөліп алып, оны құрылыс орнына арқанмен сүйретіп жеткізген, пирамида биіктеген сайын тас блоктарды қолмен жоғары көтерген деген пікірлер басым. Хеопс пирамидасы салынғалы бергі 4 мың жыл бойы осы сұрақтар кімді де болсын мазалауын қояр емес. Ол туралы аңыз да көп. Осыншалық алып пирамиданы адамның салуы мүмкін емес, деп күмәнданғандар да бар. Біреулері жындар салған болуы ықтимал десе, енді бірі Жер бетінде болған басқа өркениеттің белгісі дейді. Ал бәзбіреулер мұндай кереметті өзге ғаламшардан келгендер салған деген болжамдарын ұсынуда. Өйткені бүгінге дейін және технология дамыған қазіргі заманда да дәл осындай теңдессіз құрылысты адамдар әлі де салған жоқ. Мысалы, 1989 жылы Париж қаласындағыЛувр мұражайының жанына салынған суретші Пейдің шыны пирамидасының биіктігі 22 метрден аспайды.1972 жылы АҚШ-тың Сан-Франциско қаласында пирамидаға еліктеп салынған халықаралық штаб-пәтердің алып құрыл

title: Хеопс

text: Хеопс пирамидасы — дүние жүзіндегі аса ірі пирамидалардың бірі . Бұл пирамиданы перғауын Хеопс (Хуфу) көзі тірісінде өзіне арнап б.з.б. 3 - мыңжылдықтың 1 - жартысында Гиза қаласы маңындағы Ливия шөлінде салғызған . Кезінде ежелгі мысырлықтар осынау алып кесене-пирамиданы “Хуфу көкжиегі” деп атаған . Хеопс пирамидасының табаны төрт бұрышты болып басталады да , жоғары қарай басқыш тәрізді көтеріліп , көп сатылы құрылыс түрінде тұрғызылған . Ұшар басы сүйірленіп бітетін Хеопс пирамидасының архитектуралық құрылысына сәулетші Хемиун басшылық жасаған.

title: Хеопс

text: Пирамиданың 20 жылда біткені айтылуда. Ол үшін, Нілдің суы көтерілген маусымда, күніне 4000 блок тасылуы керек. 60 миллион тонна тастың тасымалдануы үшін 1000 қайық қажет. Қолмен тегістеліп, жылтыратылған 460 000 таспен қапталған. Бұлар ұқыпты орналастырылғаны соншалық, тіпті араларына қағаз да симайды екен. Пирамидаларға біреулер әуе жолдары үшін бір белгі деп, біреулер геологиялық тербелістермен резонансқа кіре алатын бір энергия орталығы деп, ал ендігі біреулер тарихқа бағыт беретін бір архив деп сенеді.

title: Хеопс


query: Элементтердің бар протондар санымен анықталатынын кім анықтады?

text: Атомдық нөмір , атом нөмірі, рет нөмірі, атом саны — элементтің периодтық жүйедегі алып тұрған орнына сәйкес рет нөмірі. 1913 ж. ағылшын физигі Г.Мозли рентген сәулесі толқынының ұзындығын зерттеу нәтижесінде элементтің сипаттамасы оның ядролық заряды екенін және бұл зарядтың элементтен элементке көшкенде бір санға артатындығын анықтаған. А. н. атом ядросындағы протондар санына тең, ал мұның өзі сәйкес бейтарап атомның электрондық қабығындағы электрондар санына тең болады. А. н. ғ белгісімен белгіленеді.

title: Атомдық нөмір

text: Атомдық нөмір - атомның негізгі қасиеттерін анықтаушы ядроның зарядына (қарапайым электр зарядының бірлігіндегі) тең, атомның негізгі сипаттамаларының бірі. Атомдық нөмір ядродағы протондар санына, бейта�рап атом үшін – ондағы электрондар санына тең. Менделеевтің элементтердің периодтық жүйесінде химиялық элементтер атомдық нөмірдің өсу реті бойынша орналасқан. Сол себепті химияда осы атаудың синонимі – р е т т і к н ө м і р атауы қабылданған.

title: Атомдық нөмір


query: АҚШ азамат соғысы қашан болды?

text: АҚШ азамат соғысы ("Солтүстік пен Оңтүстіктің соғысы", ағылш: "American Civil War") — 1861–1865 жылдары АҚШ-тың солтүстігіндегі құлдыққа қарсы Америка Құрама Штаттары (құл иеленуші емес 20 штат және солтүстікпен шекаралас құл иеленуші 4 штат) және оңтүстіктегі құл иеленуші Америка Конфедеративті Штаттары 11 штаттың (Конфедерация) арасындағы соғыс.

title: Америкадағы азамат соғысы

text: XIX ғасырдың бірінші жартысында АҚШ территориясында бір біріне ұқсамайтын екі экономикалық аудан қалыптасты: аграрлы Оңтүстік пен өнеркәсіптік Солтүстік. Сол кезеңде қалыптасқан экономикадағы, әлеуметтік құрылымдағы, дәстүр мен саяси құндылықтардағы айырмашылықтар американдық секционализм ретінде белгілі.

title: Америкадағы азамат соғысы

text:
==Одақтың ыдырауы==
Оңтүстікте құл иеленушіліктің сақталуы АҚШ экономикасының дамуына кедергі жасады. 1860 жылы Солтүстіктің қолдауымен АҚШ-та республикалық партиядан А.Линкольннің президенттікке сайлануына байланысты Оңтүстіктіті жақтап келген демократтардың билігі (1829 — 1860) аяқталды. Бұл жағдай Америка Одағының ыдырау қаупін тудырды. 1861 жылдың қарсаңында (1860 жылдың 24 желтоқсаны) Оңтүстік Каролина өзін тәуелсіз деп жариялады. Сол жылдың басында Оңтүстіктің 5 штаты Одақтан шықты:

title: Америкадағы азамат соғысы


query: Уақыт өте келе түрлердің өзгеретінін айтқан алғашқы ғалым кім болды?

text: Жан Батист Ламарк биологияда Дарвинге дейінгі органикалық дүниенің дамуы туралы ғылыми теорияның негізін салды. Ж.Б. Ламарктің эволюциялық теориясының артықшылығы - нақты деректерге сүйеніп өсімдіктер мен жануарлардың құрылысын тереңірек зерттеуүнде. «Зоология философиясы» (1809 ж.) деген еңбегінде органикалық дүниенің өзгертетіндігін көптеген мысалдармен дәлелдеп берді.

title: Ламарктің эволюциялық теориясы

text: Ламарктің эволюциялық теориясы немесе Ламаркизм — француз жаратылыстанушысы Жан Батист Ламарк XIX ғасырдың басында«Зоология философиясы» еңбегінде ұсынған ең алғаш эволюциялық теорияларының бірі.

title: Ламарктің эволюциялық теориясы

text: Ұқсастық белгілеріне қарап омыртқасыздар және омыртқалылар деп бөліп, оларды жеке 6 сатыға, 14 класқа топтастырды.

title: Ламарктің эволюциялық теориясы


query: Түс соқырлығының екі түрі қандай?

text:
Дальтонизм туа біткен және жүре біткен
болып бөлінеді. Туа біткен дальтонизм ерлерде тұқым қуалайды. Жүре біткен дальтонизм
көздің немесе орталық жүйке жүйесінің ауруға
шалдығуынан болады, сондықтан түсті ажырата алмау белгісі байқалған жағдайда дереу
көз дәрігеріне қаралған жөн. Дальтонизмде
тағы бір ескеретін жайт: түс айыру кемістік
ұзақ уақыт бойына сол ауру адамның өзіне
де, оның маңайындағыларға да байқалмауы
мүмкін. Дальтонизмге шалдыңқап адамдарда
бірте-бірте түстің ашықтығына қарай ажырата білу қабілеті пайда болады. Адамдардың
түсті айыра білуін тексеріп отырудың практикалық, әсіресе кәсіптік тұрғыдан айрықша
маңызы бар. Өйткені түсті дұрыс айыра
білмеу. бақытсыз жағдайға ұшыратуы мүмкін.

title: Дальтонизм


query: Интеллектті өлшеудің алғашқы жұмысына кім жауапты болды?

text: Альфред Бине (1857-1911) — француз психологі, Францияда эксперименталды психологиялық зертзананы тұңғыш құрушы (1889). Зерделі даму, иландыру, сана паталогиясы және тағы басқа мәселелер бойынша көптеген еңбектердің авторы. Тестологияның негізін қалаушылардың бірі, зияткерлік, зерделі дамудың тесттерін жасап, бұған интеллект жасы зерделі ұғымын енгізген.

title: Альфред Бине

text:
* «Ой қорытындысының психологиясы» (1886)
* «Экспериментадық психологияға кіріспе» (1894)
* «Ақыл-ой дамуын зерттеудің әдістемесі» (1922).

title: Альфред Бине


query: Вьетнам соғысы қашан басталды, қашан аяқталды?

text: Бастапқы кезде Оңтүстік Вьетнамда азаматтық қақтығыстан басталып, көптеген жылдарға созылып, соғысқа тек қана солтүстік Вьетнам емес, Қытай мен КСРО, АҚШ пен СЕАТО ұйымы араласуға мәжбүр болды. Сол кезде Лаос пен Камбоджада болып жатқан азаматтық соғыстарымен Вьетнам соғысы шиеленісіп, осы Оңтүстік-Шығыс Азияның аймағындағы 1950-ші жылдардың соңынан 1975 жылға дейін болған әскери қақтығыстар жалпылай Екінші Үнді-Қытай соғысы атымен белгілі болды.

title: Вьетнам соғысы

text: Вьетнам соғысы (Chiến tranh Việt Nam, Vietnam War) — Вьетнам, АҚШ және Кеңес Одағының тарихы мен мәдениетінде елеулі із қалдырған XX ғасырдың екінші бөлігінің ең ірі соғыстарының бірі.

title: Вьетнам соғысы


query: Психология терминінің тура мағынасы қандай?

text: Психология — адамның дара тұлғалық психикасын, өзінің сан−алуан сезім, аффективтік, интеллектуалды, басқа да туа біткен функцияларымен бірге сыртқы ортамен өзара әрекетін зерттейтін ғылым, кей-кезде адам мінез-құлығын зерттеу деп те анықталады. Қыруар тараулары теориялық және практикалық бағыттарды қарастырады, қолданбалы бағыттары да сан алуан: терапевттік, қоғамдық, кәсіпкерлік, кей жағдайда саясаттық және теологиялық. Психологияның негізгі мақсаты — психиканы cубьективттік структураның, сыртқы ортаны байымдаумен, елестетумен жұптасқан айырықша іс-әрекеттің негізі ретінде зерттеу.

title: Психология

text: Этимологиялық деңгейде психология рух пен руханиятты (көне грекше: ψυχή — рух) зерттеу (көне грекше: — сөз, ғылым, тану) деп танылады. Өзінің грекше мағынасында бұл зерттеу вегетативттік (жан дүниесі мен рухани болмысы), сезімдік (ниет-пиғыл, байым, әрекет), интеллективттік (ақыл-ой) функцияларымен шектеледі. Бұл "жан туралы ілім" деген ұғымды білдіреді. Алайда психология — ақыл-ой қызметтерін зерттеумен бірге, рухани себеп-салдар әдістемесі, рухани жекешілдігінің, тұлға ішіндегі ақиқатты зерттеу. Ақыл-ой — тек комбинация мен арақатынас мекені емес, ол абстракция мен материалдық қатынас арқылы адам затын ойлау әрекетіне икемді нәрсе ретінде анықтайды. Осы тұста адам мен жануар арасындағы айырмашылық көрінеді.

title: Психология


query: Гана әлем чемпионатына соңғы рет қашан қатысты?

text: Гана Ұлттық футбол құрама командасы — Халықаралық жарыстарда Гана мемлекетінің намысын қорғайтын ұлттық құрама. Басқарушы ұйым — Гана Футбол қауымдастығы. 1957 жылға дейін Алтын Жағалау құрамасы деген атпен ойнаған. Әлем чемпионатына үш рет (2006, 2010, 2014) рет қатысқан. Төрт дүркін Африка чемпионы — 1963, 1965, 1978, 1982.

title: Гана Ұлттық футбол құрамасы

text:
==Футболдан әлем чемпионаты 2010==

2006 жылы тұңғыш рет әлем чемпионатына қатысты. Италия, Чехия, АҚШ құрамалармен бір топқа түсті. Әуелі Италиядан 0:2 есебімен ұтылды. Екінші турда күтпеген жерде Чехияны тізе бүктірді — 2:0. Үшінші турда АҚШ-пен болған тартысты кездесуде 2:1 есебімен ұтып, келесі сатыға өтті. 1/8 финалда Бразилиядан 0:3 есебімен ұтылып, елге қайтты.

title: Гана Ұлттық футбол құрамасы


query: Адам ағзасындағы көкбауырдың мақсаты қандай?

text: Көкбауыр (σπλήν—splḗn, Spleen, Селезенка) — 1) омыртқалы жануарлардың құрсақ қуысына орналасқан органы; қан түзуге, зат алмасуына қатысады; иммунобиологиялық және қорғаныш функциясын атқарады; 2) отқа қуырылған көк бауырды сөкпен жаншып, май салып дайындаған.

title: Көкбауыр

text: Көкбауыр – адам ағзасындағы құпиясы ашылмаған мүшелердің бірі. Екінші атауы – талақ. Салмағы 100-150 грамм. Бір қызығы, ішастар қуысында орналасатын көкбауырсыз адам өмір сүре береді.

title: Көкбауыр

text: Кейде бұл мүшені ота арқылы алып тастаса, қызметін бауыр жалғастырады. Бауыр мен талақ бір-біріне ұқсайды. Кейбір адамдар көкбауырсыз дүниеге келеді. Бұған қарап, көкбауырдың ағза үшін қажеті жоқ екен деген пікір болмауы тиіс.

title: Көкбауыр


query: Гизадағы Ұлы пирамида қашан салынды?

text: Хеопс пирамидасы — дүние жүзіндегі аса ірі пирамидалардың бірі . Бұл пирамиданы перғауын Хеопс (Хуфу) көзі тірісінде өзіне арнап б.з.б. 3 - мыңжылдықтың 1 - жартысында Гиза қаласы маңындағы Ливия шөлінде салғызған . Кезінде ежелгі мысырлықтар осынау алып кесене-пирамиданы “Хуфу көкжиегі” деп атаған . Хеопс пирамидасының табаны төрт бұрышты болып басталады да , жоғары қарай басқыш тәрізді көтеріліп , көп сатылы құрылыс түрінде тұрғызылған . Ұшар басы сүйірленіп бітетін Хеопс пирамидасының архитектуралық құрылысына сәулетші Хемиун басшылық жасаған.

title: Хеопс

text: Алғашында пирамида биіктігі 146,6 м болған еді. Алайда, қазіргі кезде оның биіктігі 138,8 метр болып тұр. Ежелгі грек тарихшысы Геродоттың жазбасында пирамиданы 100 мың адам 20 жыл бойы салғандығы айтылады. Пирамидалардың салынуы, құрылысы жөнінде айтылған пікірлер сан алуан. Дегенмен аптапты Египет аспаны астында мыңдаған құл тас қарумен дәу тастарды бөліп алып, оны құрылыс орнына арқанмен сүйретіп жеткізген, пирамида биіктеген сайын тас блоктарды қолмен жоғары көтерген деген пікірлер басым. Хеопс пирамидасы салынғалы бергі 4 мың жыл бойы осы сұрақтар кімді де болсын мазалауын қояр емес. Ол туралы аңыз да көп. Осыншалық алып пирамиданы адамның салуы мүмкін емес, деп күмәнданғандар да бар. Біреулері жындар салған болуы ықтимал десе, енді бірі Жер бетінде болған басқа өркениеттің белгісі дейді. Ал бәзбіреулер мұндай кереметті өзге ғаламшардан келгендер салған деген болжамдарын ұсынуда. Өйткені бүгінге дейін және технология дамыған қазіргі заманда да дәл осындай теңдессіз құрылысты адамдар әлі де салған жоқ. Мысалы, 1989 жылы Париж қаласындағыЛувр мұражайының жанына салынған суретші Пейдің шыны пирамидасының биіктігі 22 метрден аспайды.1972 жылы АҚШ-тың Сан-Франциско қаласында пирамидаға еліктеп салынған халықаралық штаб-пәтердің алып құрыл

title: Хеопс

text: ысы бар.

title: Хеопс

text: 48 қабаттан тұратын ғимараттың биіктігі 260 метр болғанымен, көлемі Хеопс пирамидасының жартысына да жетпейді. Сондықтан да, Хеопс пирамидасы адамзат тарихындағы жеті кереметтің бірі. Үлкен пирамида мен жердің центрі арасындағы қашықтық, Солтүстік полюс арасындағы қашықтықпен бірдей. Биіктігін миллиардқа көбейткенде күнге дейінгі ара-қашықтықты береді. Яғни ол кездегі адамдар астрономияны, жағрафияны жақсы білген. Сәулет өнерінде де маман болған, пирамиданың биіктігі 210 қабат. Тарихшы Гередоттың айтуы бойынша, құрылыс материалдарын жоғарыға шығару үшін 925 метр ұзындықта ені 19 метр болатын бір кран тәріздес сырық жасалған. Бұл сырықтың да соғылуы ең аз дегенде 10 жылға созылады. Хеопс пирамидасы ауырлықтары 60 тонна мен 3 тонна арасында болатын 2 300 000 дана блок тастан жасалған. Ені 227 метрболатын шаршы негізінде құрылған. Ал оның алып жатқан алаңы 55 мың м2.Пирамиданың ортасында, жоғарыдан шамамен 100 метр төменде перғауын бөлмесі бар және тек төрт қабырға ғана. Хеопс пирамидасының тастары 3 метр биіктігіндегі бір қабырға халіне келтірілсе, бұл қабырғамен бүкіл Францияны қоршауға болады екен. (Наполеон есептетуге бұйрық берген екен).Құрылысқа пайдаланған тас «асуаннан» 2,5 т текше тас түрінде дайындалған.

title: Хеопс

text: Хеопс пирамидасына осындай текше тастың 2 млн 2300- і қолданылған екен.

title: Хеопс

text: Пирамиданың 20 жылда біткені айтылуда. Ол үшін, Нілдің суы көтерілген маусымда, күніне 4000 блок тасылуы керек. 60 миллион тонна тастың тасымалдануы үшін 1000 қайық қажет. Қолмен тегістеліп, жылтыратылған 460 000 таспен қапталған. Бұлар ұқыпты орналастырылғаны соншалық, тіпті араларына қағаз да симайды екен. Пирамидаларға біреулер әуе жолдары үшін бір белгі деп, біреулер геологиялық тербелістермен резонансқа кіре алатын бір энергия орталығы деп, ал ендігі біреулер тарихқа бағыт беретін бір архив деп сенеді.

title: Хеопс


query: Теңіз тауларының әлемдегі ең үлкен шоғырлануы қайда?

text: Су астындағы таулар саны жер бетіндегіден көп. Су астында, сондай-ақ, «Қазаншұңқыр» деп аталатын ойпаттар да болады. Қазаншұңқырлар – мұхиттардың ең терең жері. Су астындағы таулар мен қазаншұңқырлардың көбі жер бетіндегілерден биік және терең. Суасты таулары жер қыртысындағы екі платформаның соқтығысып, опырылып сынып, жерді жарып, жоғарыға шығуының нәтижесінде түзілген. Платформалар бірін-бірі итергенде, ұштары сынып, тау пайда болады. Әлемдегі ең ұзын тау тізбегі Атлант мұхитының астында жатыр. Ортамұхиттық тау жотасы Атлант мұхитының дәл орта тұсын басып өтеді. Ол – Америка мен Африканың ортасындағы су алабы. Суасты таулары туралы сөз қозғағанда, ғаламшарымыздағы ең биік тау Эверест емес екенін айту керек. Эвересттің биіктігі 8848 метр ғана. Жер шарындағы ең биік тау Тынық мұхитының түбінде жатыр. Ол – Гавай аралдарындағы Мауна Кеа тауы. Оның жарты бөлігі мұхит суының астында. Мауна Кеаның биіктігі 10 000 метр.

title: Су асты таулары


query: Дүниежүзілік су күні қашан тойланады және неге?

text: 1992-ші жылы Рио-де-Жанейро қаласында өткен БҰҰ-ның қоршаған ортаны қорғау және дамыту жөніндегі конференциясында 22-ші наурыз – «Дүниежүзілік су қорлары» күні деп жарияланды.

title: Дүниежүзілік су күні

text: Бас Ассамблея 2003-ші жылғы желтоқсанның 23-індегі 58/217 қарарында 2005 – 2015 жылдарды - Халықаралық «Су - өмір үшін» іс-қимылдар онжылдығы деп жариялады.

title: Дүниежүзілік су күні


query: Америка туындағы 13 жолақ нені білдіреді?

text: Тікбұрышты горизонтальды үлендігі бірдей бірінен кейін бірі орналасқан жеті қызыл және алты ақ түсті жолағы бар мата бөлігі. Қара көк түсті 50 бес ұшы бар ақ жұлдыз орналасқан. 13 жолақ тәуелсіз мемлекетті құрған 13 британдық колонияларды білдіреді (Делавэр, Пенсильвания, Нью-Джерси, Джорджия, Коннектикут, Массачусетс, Мэриленд, Оңтүстік Каролина, Нью-Гэмпшир, Виргиния, Нью-Йорк, Солтүстік Каролина, Род-Айленд). Көк түсті крыж одақты білдіреді. Көк крыждағы жұлдыздар саны штаттардың санына сәйкес (қазір олардың саны 50). Қызыл түс шыдамдылық пен батырлықты білдіреді; қара көк түс — зейінділікті, әділеттілікті, сақтықты; ақ түс — пәктік пен тазалықты білдіреді. Тудың ені мен ұзындығының қатынасы 10:19.

title: Америка Құрама Штаттары туы

text: АҚШ мемлекеттік туы, сонымен қатар Жұлдызды-жолақты ту (Stars and Stripes) деген атаумен белгілі — Америка Құрама Штаттарының ресми түрде АҚШ-тың Үлкені мөрі мен Мемлекеттік әнұранымен қатарлас мемлекеттік туы болып саналады.

title: Америка Құрама Штаттары туы


query: Мұздықтың қай түрі u-тәрізді аңғарды құрайды?

text: Трог, трогтық аңғар (Trog - сөзбе-сөз: астау) - мұздықтың, экзарацияның әрекетінен өңделген, кеңейтілген, түзетілген таулық эрозиялық аңғар. Кейбір ірі Трогтың ұзындығы жүздеген км-ге жетеді. Трогтың көлденең кимасы тік беткейлі, кең жайпақ түпті астау не U-тәрізді болады. Екі жақ беткейлерінің үстіңгі тұсында Трогтың иығы деп аталатын шығыңқы беткейлердің иіні байқалады. Олар бұрынғы мұз басу кезеңіндегі мұздықтық аңғардағы деңгейін көрсетеді. Кейбір Трогтың бірнеше Трогтық иықтары сақталады, солардың ең жоғарғысы - ең ежелгісі болып саналады. Бастау бөлігінде трог цирктермен шектеліп, төменгі бөлігінде шеткі моренамен бітеді. Одан төмен қарай трогтық аңғар эрозиялық аңғарға ауысады. Трог құрлықтың барлық таулы-мұздықтық аймақтарында кеңінен таралған.

title: Трог, трогтық аңғар


query: Австралияда Үлкен Тосқауыл Рифі қайда орналасқан?

text: Үлкен тосқауыл рифі (Great Barrier Reef) — Австралияның солтүстік-шығыс жағалауын бойлай орналасқан Маржанды теңізіндегі маржан аралдары мен рифтер тізбектері.

title: Үлкен тосқауыл рифі

text: Ұзындығы шамамен 2300 км. Рифтің ені солтүстік бөлігінде 2 км, оңтүстігінде 150 км. Көпшілігі су астында орналасқан, теңіз деңгейі қайтқан кезде ғана көрінеді. Үлкен тосқауыл рифі мен құрлық жағалауы аралығында тереңдігі 50 м-ден аспайтын, теңіз толқындарынан тосқауыл рифпен бөлінген, кеме жүзуге пайдаланатын “Ішкі канал” бар.

title: Үлкен тосқауыл рифі

text: Үлкен тосқауыл рифіндегі кеме өтуге қолайлы 20 өткелдің бастылары: Үлкен Солтүстік-Шығыс, Рейн-Айленд, Кук, Тринити.

title: Үлкен тосқауыл рифі


query: Су компоненттердің бірі болып табылады?

text: Су — сутегі мен оттегінің қалыпты жағдайларда тұрақтылығын сақтайтын қарапайым химиялық қосылыс. Ауыз су, тіршілік көзі, ол Жер шарының 3 / 4 бөлігін алады, тірі ағзалардың 60-70%-ы, ал өсімдіктердің 90 % -ы судан тұрады.

title: Су

text: Сонымен бірге сулы ортаның бірқатар жетімсіздіктері де бар, олар тірі ағзаларға қолайсыз әсер етеді. Мәселен, судың қысымының көбірек артуы және оттегімен нашар канығуы мұхит тұңғиығындағы суда тіршілік ететін ағзалар тіршілігіне кедергі келтіреді. Су құрамындағы оттегінің мөлшері атмосферадағы құрамынан шамамен 20 есе төмен болады. Жарық 200 м тереңдікке өтеді, сондықтан теңіздер мен мұхиттарда тіршітк ететін ағзалар жарьмсыз ортада өмір сүруге бейімделеді. Теңіз және тұщы су құрамьндағы тұздар мөлшері біркелкі болмайды. Мәселен, теңіз суы натрий хлориды мен магний сульфатының тұздарына бай, ал тұщы су құрамында кальций және карбонат иондары көп мөлшерде болады. Сулы ортаны мекендейтіп ағзалар сан алуан, олар бір биологиялық топқа — гидробионттарға бірігеді. Олардың барлығы сулы орта факторларының әр түрлі құбылуына бейімделді.

title: Су

text: Сулы ортада ауаға қарағанда дыбыс тезірек тарайды. Сондықтан гидробионттарда көру мүшелеріне қарағанда есту мүшелері жақсы дамыған. Кейбір түрлер тіпті өте төмен жиіліктегі (инфрадыбыс) толқындардың ырғақтарының өзгеруін дер кезіңде сезіп, дауыл тұрардың алдында су тереңдігіне қарай төмендейді Кейбір гидробионттардың (кит тәрізділерде) бағыт-бағдар алуы, қорегін іздеп табуы — толқындардың шағылған дыбыстарын қабылдау (эхолокация) арқылы жүзеге асады. Көпшілігі жүзу кезінде әртүрлі жиіліктегі электр зарядтарын тудырып, шағылған электр импульстарын қабылдайды. Электр зарядтарын тудырып, оны өзінің бағыт-бағдар алуында және сигнал үшін пайдаланатын 300-ге тарта балық түрлері белгілі Мысалы, тұщы суда тіршілік ететін су пілі балығы (Моrrуtus kannume) секундына 30 импульс жіберіп, су түбіндегі тұнбадан өзі қоректенетін омыртқасыздарды оңай табады. Импульстары секундына 2000-ға дейін жететін теңіз балықтары да бар. Кейбір қорғану көптеген шұңқырлы, ойық жерлерінде өзендердің тасуынынан, қатты нөсер жауыннан соң, қардың еруінен және тағы басқа жағдайларда уақытша көлшіктер, тоғандар пайда болады. Мұндай көлшіктерде де қысқа уақытта тіршілік ететін әт-түрлі гидробионттар кездеседі.

title: Су

text: Бұлардың ерекшелігі сол, аз ғана уақыт ішінде көбейіп, өзінен соң көптеген ұрпақтарын қалдырып келесі ылғал болатын уақытқа дейін тұнбаға көміліп иабиоз жағдайға түседі (кейбір шаяндар, планариилер, аз қылтанды құрттар моллюскалар, тіпті кейбір балықтар — африка протоптерусы және оңтүстік америка лепидосирені). Көптеген майда организмдер құрғақшылық жағдайда циста түзеді (инфузорилар, тамыраяқтылар, кейбір ескекаяқты шаяндар, турбеллярий және т.б. ).

title: Су


query: Гарри Поттер сериясында Волдемортты кім ойнайды?

text: Лорд Волан-де-Морт жайлы әр кітапта айтылады, ал фильмдерде бұл рөльді ойнағандар Ричард Бреммер (еске түсіру көрінісі), Ян Харт (профессор Квиррелдің дүмбісіндегі бетті ойнаған), Кристиан Коулсон (екінші фильмдегі 16 жасар Том Реддл), Рэйф Файнс (қайта оралған Волан-де-Морт), Хиро Файнс Тиффин (11 жасар Том), Фрэнк Диллэйн.

title: Волан-де-Морт

text: Волан-де-Морт — Хәрри Поттер әлемінің кейіпкері, басты антагонист. Тарихтағы ең ұлы қара сиқырмен айналысатын сиқыршы. Өте үлкен таңғажайып күштің иесі, крестраждар көмегімен ажалсыздыққа жеткен. Хәрри Поттердің дұшпаны.

title: Волан-де-Морт


query: Англо-саксон тілі қайдан пайда болды?

text: Көне ағылшын тілі (Old English, көне ағылш: Ænglisc sprǣc; немесе англосаксон тілі, Anglo-Saxon) — 650-1066 жылдарында қолданылған ағылшын тілінің алғашқы түрі. Ортағасыр кезеңінде Англия және Шотландияның оңтүстік және шығыс аумақтарында қолданылған.

title: Көне ағылшын тілі


query: Олимпиада ойындарында шана спорты қашан басталды?

text: Шана спорты, арнайы жарыс шаналарымен (иіледі, қозғалысты, кертпелі-созылатын белбеулермен) және басқарылатын тұтас темірден жасалған шанамен-арнайы жолда бобслеймен қүлдалап түсу. "Бобслей" деп "орнын сипаттай" биіктіктен шапшаң түсуді де атайды. Адамдар Альпіде тауға шығуды алғаш аша отырып, одан шапшаң түсудің де жолдарын ашты. Осында 1883 жылы 12 наурызда алғаш рет шанамен түсу ұйымдастырылды (Давос Швейцария). Содан төрт жыл өткеннен кейін Германияда спортшы отырмай, ұзыннан түсіп жататын басын алға жіберіп металл шаналар ойлап табылды. Оларды "скелетон" деп атады, ал бір жылдан кейін рульмен және тежегішпен басқарылатын жакты жаңа құрылым пайда болды. Ш. үшін осы үлгілерді бір ғана шебер - швейцариялық ұста Матисс дайындағандығына таң қаласың. Спортшылар шанада болып сере орнынан қолдарымен итеріле сөреден шығады. Ауыр "бабтарды" орнынан жайден-жай қозғай алмайсың. Ағылшыннан аударғанда "боб" сөзі "тербелту" - деген мағынаны білдіреді. Ол бастапқыда "боб" пен қатар жүгіріп, оған екпін алғызып, содан кейін қозғалыс кезінде өзінің отыратын орнына секіріп мінеді. Ш. үшін бастапқыда тау беткейіндегі табиғи жолдар ғана пайдаланылды. Қазіргі уақытта барлық басты жарыстар арнайы жасанды жолдарда өткізіледі.

title: Шана спорты


query: Судың үздіксіз Тұндыру және булану циклі деп аталады?

text: Табиғаттағы су айналымы — жер шарындағы судың күн қуаты мен ауырлық күшінің әсерінен үздіксіз тұйық айналу процесі. Су жер шарындағы мұхиттар мен құрлықтардың бетінен буланады. Су булары ауа ағындарымен жоғары көтеріледі де, қоюланып тамшыға айналады. атмосфералық жауын-шашын түрінде мұхитқа қайта оралса, бұл құбылыс - кіші немесе мұхиттық айналым болады. Мұхит пен атмосфераға қоса құрлықты қамтитын су айналымы - үлкен немесе дүниежүзілік су айналымы деп аталады. Дүниежүзілік су айналымына қатысып, құрлыққа жауған судың біразы өзендер арқылы (жер бетінгі ағын) мұхиттарға қайтадан ағып барады. Қалған бөлігі топыраққа сіңіп, нәтижесінде топырақтағы суды өсімдіктер сіңіріп, қайта буландырады. Ал одан қалған су бөлігі топыраққа тереңірек сіңіп, сулы қабатпен (жерасты ағын) қайта мұхитқа оралады. Құрлықтан мұхитқа қосыла алмайтын су көздері де бар. Оларды ішкі "ағынды" немесе "ағынсыз" сулар деп атайды. Бұл аумаққа түскен жауын-шашын толық буланып кетеді. Атмосферадағы судың (ылғал) 87%-ға жуығы дүниежүзілік мұхит суынан булануға ұшырайды. Жергілікті немесе құрлық ішіндегі су айналымы да болады. Құрлықтан буланған су (ылғал, газды күй) мұхитқа жетпей тұрып, бірнеше рет жауын күйінде жауып, осылай құрлық ішінде де кіші су (ылғал) айналымы жүред

title: Табиғаттағы су айналымы

text:
==Дереккөздер==
*Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.

title: Табиғаттағы су айналымы


query: Ұлыбританиядан кейінгі өнеркәсіптік революция қайда тарады?

text: Әр түрлі өндірістерді механикаландыру көліктердің жай кооперациасынан көліктер жүйесіне көшуге жағдай жасалды. Ұлыбританиядан кейін ірі өнеркәсіпті тездетіп дамыту жолына АҚШ, Франция, Германия тағы басқа елдер түсті. Мануфактурадан ірі көлікті индустрияға көшу өндірістің тех базасына ғана емес сондай-ақ қоғамдық қатынастар жүйесінде де түбегейлі өзгерістер енгізді. В.И Ленин өнеркәсіп төңкерісін сиппаттай отырып оны барлық қоғамдық қатынастарды шұғыл әрі күрт өзгерту екендігін атап көрсетті. Өндірістің жетекші салаларында ірі көлікті өндірісті баянды ету өндіргіш күштердің онан әрі тезірек өркендеуіне материалдық алғы шарттар жасады. Өнеркәсіп төңкерісі өнеркәсіпті қоғамдық өндірістің басты саласына айландырды, оны егіншіліктен толығынан бөліп, ірі өнеркәсіп орталықтарынан жылдамырақ өсуіне мүмкіндік ашты. Капитал индустриялық дамуы патриархалдық томаға-тұйықтықты біржолата жойды. Бірақ та көлікті техниканы капитал жолмен пайдалану жалдама жұмысшыларды қанауды күщейтіп, жұмысшыларды көліктің шылауына айналдырды. Капитал фабрика өндірісінің өсуі ой еңбегі және дене еңбегінің арасындағы қала мен ауылдың арасындағы қайшылықтардың шиеленісуіне жағдай жасады.

title: Өнеркәсіп төңкерісі

text:
Өнеркәсіп төңкерісі – экономикалық және әлеуметтік саяси өзгерістердің жүйесі.
Өнеркәсіп төңкерісі қол еңбегіне негізделген мануфактурадан ірі көлікті индустрияға өтуі. Өнеркәсіп төңкерісі жұмыс көліктерін жасап, қолданудан басталып, көлікті, техниканы кеңінен пайдалануға негізделген көлікті өндірістің дамуымен аяқталды. Мұның нәтижесінде капиталистік өндіріс әдісі феодалдық өндіріс әдісін түпкілікті жеңді. Өнеркәсіп төңкерісі өндірісті капиталдық қоғамдастыруға зор мүмкіндік ашты. Көптеген бытыраңқы өндіріс процестері бір қоғамдық өндірістік процеске біріктіріледі. Ірі көлікті индустрияны дамытудың тарихи алғы шартын капитал өндірістің мануфактуралық түрі жасады. Капиталды алғашқы қорлануы капитал қатынастардың одан әрі дамуын қамтамасыз етті.

title: Өнеркәсіп төңкерісі

text: Бұл бір жағынан күн көріс қаражатынан айрылған, сондықтан да тауар ретінде тек өзінің жұмыс күшін ұсына алатын адамдар армиясын дүниеге келтірді. Екінші жағынан капиталистер табы өндіріс құрал жабдығы мен жұмыс күшін сатып алуға пайдаланатын ірі ақша байлығын жинақтауға мүмкіндік береді. Капиталист өндірістің өсуі ішкі әрі сыртқы рыноктың кеңеюіне жол ашты. Өнеркәсіп төңкерісі бірсыпыра елдердің өнеркәсібінде капитализм дамуының белгілі бір кезеңін сипаттайтын жалпы тарихи құрылыс болып табылады. Алайда мануфактурадан ірі көлікті индустрияға өтудің алғы шарты олардың бәрінде пісіп жетілген жоқ. Өнеркәсіп төңкерісі жолына басқа елдерден бұрын Ұлыбритания түсті.

title: Өнеркәсіп төңкерісі

text: 17 ғасыр аяғы мен 18 ғасыр 1-жартысында мұнда мануфактуралық өндіріс өзінің шарықтау шегіне жетті. Мануфактуралық өндірістің көлікті өндіріске айналуы еңбек құралдарының өзгеруінен басталады. 18 ғасырдың 70-80 жылдары мақта иіруде барған сайын Дженни атты мех жіп иіргіш кеңінен қолданылады. Мех жолымен жіп иірудің онан әрі дамуы ватерлі станоктарды, әсіресе мюль-көліктерді қолдануға байланысты болды. Осыдан бастап мақта мақта-мата, жіптер фабрикалық әдіспен әзірлене басталды. Жекелеген өндірістерді механикаландыру басқа да салаларда еңбек өнімділігін арттырудың экономикалық қажеттілігін тудырды. 18 ғасырдың 90 жылынан аяқ кезінде тоқыма өнеркәсібінде Дж.Уаттың бу двигателі кеңінен қолданылды. Өнеркәсіп өндіріс көлемінің тезірек өсуі және рынок байланыстардың онан әрі өріс алуы транспорт құралдарының жетілдіруді қажет етеді. 19 ғасырдың 1 жартысында пароход қатынас мен бу, темір жол транспорты жұмыс істей бастады. Көлікті техниканың барған сайын етек алуы көліктің өзін қол өнерлік техникамен әзірлеуге қайшы келді. Бұл көлік құрылыс өндірісіне көліктерді кеңінен енгізудің нәтижесінде жойылды. 19 ғасырдың бас кезінде өнеркәсіпте металл өңдейтін станоктар, тех балға, гидравликалық престер кеңінен пайдалана бастады.

title: Өнеркәсіп төңкерісі


query: Уэйн Руни Эвертон үшін қашан ойнай бастады?

text:
=== Клубтық карьерасы ===
Он жасында "Эвертонның" балалар клубына қабылданды. 2002 жылы 17 жасында Англия Премьер лигасындағы тұңғыш ойынын өткізді, 20 сәуір күні "Саутгемптонға" қарсы ойында тізімге ілінді, бірақ алаңға шықпады. Келесі маусымда 17 тамыз күні "Тоттенхэмге" қарсы ойында алаңға шықты, ал тұңғыш голын 2 қазан күні Англия футбол лигасында "Рексем" қақпасына соқты.

title: Уэйн Руни

text: Уэйн Марк Руни (Wayne Mark Rooney; 24 қазан 1985 жыл, Ливерпуль, Англия) — англиялық футболшы, шабуылшы. Карьерасында ұзақ жылдар бойы "Манчестер Юнайтед" және Англия Ұлттық құрамасы сапында ойнаған, бірнеше әлем және Еуропа чемпионаттарына қатысқан.

title: Уэйн Руни

text: 19 қазан күні, 17 жасқа толуына бес күн қалғанда "Арсенал" қақпасына алыстан теуіп гол соқты да, премьер лигадағы голдарының есебін ашты. Осы ойнда "Арсеналдың" 30 ойынға созылған жеңіліссіз сериясы тоқтады.

title: Уэйн Руни


query: Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін ғылым саласын атаңыз?

text: Генетика — бүкіл тірі ағзаларға тән тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін биология ғылымының бір саласы. Ағзалардың тұқым қуалаушылығы мен өзгергіштігі туралы ғылымды генетика деп атайды (грекше “genetіkos” — шығу тегіне тән). Бұл атауды 1906 жылы ағылшын биологы У.Бэтсон ұсынды.

title: Генетика

text: Генетиканың биология ғылымының жеке бір саласы ретінде қалыптасуына ХІХ ғасырдың екінші жартысында ашылған ірі ғылыми жаңалықтар себепші болды. 1965 жылы чех ғалымы Г.Мендельдің “Өсімдік будандарымен жүргізілген тәжірибелер” деген еңбегі жарық көрді. Ол тәжірибелері арқылы тұқым қуалаушылықтың негізгі заңдылықтарын қалыптастырады. Сөйтіп, Мендель генетиканың негізін қалады. Бірақ оның еңбегі 1865 жылдан бастап 35 жыл бойы көпшілік биологтарға, соның ішінде Ч.Дарвинге де белгісіз күйде қалды. Г.Мендель ашқан тұқым қуалау заңдылықтары тек 1900 жылы ғана өзінің тиісті бағасын алды. Себебі үш елдің ғалымдары: голландиялық Г. де Фриз, неміс ғалымы К.Корренс және австриялық генетик Э.Чермак-Зейзенегг әр түрлі объектілермен тәжірибелер жүргізіп, нәтижесінде Мендель заңдылықтарының дұрыстығын дәлелдеді. Көп кешікпей бұл заңдылықтардың жануарларға да тән екендігі анықталды. 1909 жылы ағылшын биологы У.Бэтсон өсімдіктер мен жануарлардың әрқайсысының 100 шақты белгілерінің тұқым қуалауы Мендель заңдарына сәйкес жүретіндігін дәлелдейтін ғылыми деректерді жариялады.

title: Генетика


query: Химиядағы тығыздық нені білдіреді?

text: Зат тығыздығының бірлігі үшін бірліктердің Халықаралық жүйесінде (SI) килограмның метр кубқа қатынасы (кг/м3) алынған. Бұл - көлемі 1 м3 болатын, массасы 1 килограмға тең біртекті заттың тығыздығы. Есептеулер жүргізу кезінде тығыздықтың г/см3, т/м3сияқты басқа да бірліктері қолданылады.Бұл, әсіресе, пішіні күрделі болып келетін денелердің көлемін есептеуге өте қолайлы.Көп жағдайда бір дене тегі әртүрлі заттардан жасалады. Бұндай жағдайда р=m/V формуласы бойынша есептеулер жүргізе отырып, денені құрайтын материалдың орташа тығыздығы (ротр) табылады. Мысалы, кеменін негізгі бөлігі болаттан жасалғанымен, оның әртүрлі заттардан жасалған (ағаш, шыны, пластмасса, түсті металл, т. б.) бөліктері де бар.Әсіресе, кеменің көп аумағын ауа толтырып тұрады. Міне, сондықтан кеменің орташа тығыздығы (р = 500 кг/м^3) судың тығыздығынан аз болады да, кеме суға батпайды . Ал бұл кеменің суда жүзуін қамтамасыз етеді.

title: Тығыздық


query: Аризонадағы метеор кратері қайда?

text: Аризон кратері, "Бэрринджер кратері" — Аризона штатында (Пері шатқалының маңында, Флагстафф және Уинслоу қ-лары аралығында) метеориттен пайда болған кратер. Америкалықтар алғаш оған 19 ғ-дың аяғында үндістердің аспаннан құдай келгені жөніндегі аңызын естіп назар аударған. 1902 ж. Филаделфия инженері Дэниэль Бэрринджер зерттей келе кратердің аспан денесінің Жермен соқтығысуы салдарынан түзілгені жөнінде болжам жасаған. Ғалымдардың бүгінгі болжамы бойынша, кеңістіктен сағ-на 69000 км жылдамдықпен келген, диам. 125-130 м, салм. 70000 т метеорит Жермен 500 000 т қопарғыш зат жарылысына тең күшпен соқтығысып, диам. 1250 м, тереңд. 420 м кратер ойған. А. к-нің қазіргі тереңд. 174 м. Қазақстанда Балқаш к-нің солт.-бат-ндағы Бояулысай мен Алтыбай өзендерінің аралығындағы жазықта осыған ұқсас Шонақ кратері бар.

title: Аризон кратері


query: Ans көк джинсының алғашқы жұбын кім жасады?

text: Джинс шалбарларының ойлап шығарған Лейб Страус 1829 жылы жебірей отбасында дүниеге келді. Кейін отбасыменен Америкаға көшеді.

title: Джинс шалбары

text: Джинс шалбары — қазіргі заманда жұрт ішінде пайдаланатын шалбарларының бір түрі.

title: Джинс шалбары

text: Мақтадан жасаған мықты деним матасынан тігеді, тігудің алдында деним матасы индиго өсімдігімен көк түсіне бояулайды. Джинс шалбарын дүние жүзінде кәрі-жас ер адамдар да, әйелдер де киеді. Тек мұсылман мемлекеттерінде әйелдер және дәстүрлерін берік ұстап өз халқын дәстүрлі киімін киетін халықтар (мысалы, папуастар) джинс шалбарын кимейді.

title: Джинс шалбары


query: Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталу күні қандай?

text: Бірінші дүниежүзілік соғыс (28 шілде, 1914 жыл – 11 қараша, 1918 жыл) — адамзат тарихындағы алғашқы және кең ауқымды соғыстардың бірі. Бірінші дүниежүзілік соғысына Ресей, Франция, Британия, АҚШ сияқты державалар қатысқан. Ол ең жойқын салатын соғыстардың бірі, шамамен 9 миллион адам шайқас фронттарда қырылса, 5 миллион азаматтар оккупация, бомбалау, ашаршылық немесе ауру әсерлерінен өлген. Онымен бірге Осман империясы өткізген геноцидтер мен 1918 жылы басталған испан грипп пандемиясы одан да көп адамдардың өмірлерін алған.

title: Бірінші дүниежүзілік соғыс

text: 1914 жылы державалар екі қарсы тұрған альянстарға бөлінген, Франция, Ресей және Британиядан тұратын Антанта және Германия, Аустрия-Мажарстан және Италиядан тұратын Үштік одақ.

title: Бірінші дүниежүзілік соғыс

text:
=== Германияның күшеюі ===
Елдің басын біріктіру арқасында және Француз-прусс соғысының нәтижесінде 5 миллиард марк контрибуция алған Германия өз экономикасын жедел дамыту мүмкіндігіне жетіп, өнеркәсіп өнімдерін шығаруда Англияны үшінші орынға ығыстырып, дүние жүзінде АҚШ-тан кейінгі екінші орынға шықты. 1912 жылы, Германияда 17,6 миллион тонна шойын қорытылса, Британия 9 миллион тонна ғана болды. Экономикалық қуатының шапшаң өсуін пайдаланған жас герман империалистері жаңа нарықтық аймақтарды алуға, отарланған жерлерді қайта бөлісуге, еуропалық континентте билік жүргізуге тырысты.

Германияның күшеюі Еуропадағы басқа ірі мемлекеттерді абыржытты. Әсіресе отарлап алған жері жеткілікті әрі өнеркәсібі ерте дамыған, байырғы империалистік елдерді ― Франция мен Ресейді қатты алаңдатты. Оның үстіне герман–австриялық одақ шартына қол қойылды, оған Италияның қосылуы жас герман империалистерінің Еуропадағы салмағын күшейтті. Осы құрылған үштік одаққа жауап ретінде орыс-француз одағы, кейін Антанта ретінде белгілі одақ пайда болды. Бұл еуропалық мемлекеттерді екі антогонистік топқа бөліп, екі жақты шешуші шайқасқа дайындыққа кірісті.

title: Бірінші дүниежүзілік соғыс


query: Биг Бен орналасқан мұнара қалай аталады?

text:
Мұнара 1859 жылы ағылшын сәулетшісі Огастес Пьюджинның жобасымен тұрғызылған. Ал, мұнара сағаты 1859 жылдың 31 мамырында іске қосылды.
Мұнараның биіктігі мұнараның төбесін қосқанда – 96,3 метр болады. Сағаттың төменгі бөлігі 55 метр биіктікте орналасқан.
2012 жылдың қыркүйегіне дейін мұнара ресми түрде «Вестминстер сарайының мұнара сағаты» деп аталған, кей кездері Стефан мұнарасы деп те аталған болатын. Бірақ Ұлыбритания парламентінің шешімі бойынша мұнараның атауы II Елизаветаның алпыс жылдық ел басқару мерейтойына байланысты «Елизавета мұнарасы» болып өзгертілді.
Бұрын мұнарада түрме болатын. Тарихта оның жалғыз тұтқыны суфражист Эммелин Панкхёрст болды.

title: Биг Бен

text:
Биг Бен (Big Ben) – Лондондағы Вестминстер сарайындағы алты қоңыраудың ең үлкені.
Биг-Бен жаңадан салынған кезінде Біріккен Корольдіктегі қоңыраулардың ең үлкені, әрі ең ауыры болған, бірақ 1881 жылы Үлкен Пол деген қоңырау салынып ең ауыры болады.

title: Биг Бен

text: Биг Бен деген атау (Үлкен Бен), құрылыс жұмыстарының кураторы Бэнджамин Холлдың құрметіне аталған деп саналады. Бірақ кей деректерде ауыр салмақты боксер Бенджамин Каунттың құрметіне аталған деп жазылған.

title: Биг Бен


query: Тақтар ойынында Хала Дрогоны кім ойнайды?

text: Джозеф Джейсон Намакеаха Момоа (Joseph Jason Namakaeha Momoa; 1979 жылы 1 тамызда Гонолулу, АҚШ-та өмірге келген) — актер. Ең әйгілі рөлдері: «Конан Варвар» фильмінде Конан, «Тақтар ойыны» телехикаясында Дрого, «Жұлдызды қақпа: Атлантида» телехикаясында Ронон Декс.

title: Джейсон Момоа

text: 1979 жылы 1 тамызда Гонолулу, Гавайида өмірге келген, содан кейін Норвол, Айова штатына көшіп анасымен тұрады. Колледждың соңғы сыныбында оқуын тоқтатып, Гавайиға оқуын бітіру үшін қайтып кетеді. Оны әйгілі дизайнер Такэо байқап, өзіне модель ретінде шақырады. 1999 жылы ол «Гавайиның үздік моделі» атағына ие болады және Гавайидағы «Miss Teen USA» байқауын жүргізген. 1999 жылы актер мансабын бастайды. «Малибу құтқарушылыры» телехикаясындағы 10-11 маусымында ойнаған. 2004 жылы «Джонс отбасының демалысы» фильмінде түседі. 2005 жылдан бастап «Жұлдызды қақпа: Атлантида» телехикаясында Ронон Декстың рөлін ойнайды. 2007 жылы Джонард Аланның «Pipeline», 2011 жылы «Конан Варвар» фильмінде басты рөлін сомдайды, ал 2010 жылы «Тақтар ойыны» телехикаясында.

title: Джейсон Момоа

text: Джейсон Момоа - буддизмның ұстанушысы. Тибетке жиі барып тұрады. Жақсы көретін істері: тауға шығу мен сурет салу. Джесон Лиза Бонимен азаматтық некеде, екі баласы бар: Лола Иолани, Накоа Вулф

title: Джейсон Момоа


query: Озон жердің қай қабатында орналасқан?

text:
Озоносфера
, озон қабаты (ozon – аңқығыш және sphaіra – шар), озонның жоғары концентрациясымен ерекшеленетін стратосфералық (биіктігі 10 – 50 км) қабат. Атмосферадағы озонның ең көп концентрациясы 20 – 25 км биіктікте болады, мұнда озонның тығыздығы жер бетіне қарағанда 10 есе көп. Озон оттегінің Күн радиациясының қысқа толқынды ультракүлгін бөлшектерін сіңіруінен пайда болады. Озон мөлшерінің көп болуы көктем айларына, азаюы күз айларына сәйкес келеді. Озон қабатының жер бетіндегі тіршілік үшін маңызы зор. Ультракүлгін сәулелерді жер бетіне жеткізбей, сәулеленудің алдын алады. Оның зардабы мутация өзгерістермен байланысты.

title: Озон қабаты

text: Озон Күннің ультракүлгін сәулелерінің және электр разрядтарының әсерінен екі атомдық оттек (formula_1) молекулаларының ыдырап, қайта қосылуының нәтижесінде (formula_2) пайда болады. Озон қалқаны күннің тіршілікті жойып жіберетін ультракүлгін сәулелерін ұстап қалады.

title: Озон қабаты

text:
==Озон қабатының бұзылуы==
"Озон жыртығы", озон тесігі – озоносфера қабатының жарылуы (диаметрі 1000 км-ден астам). Антарктида мен Арктикада ерекше байқалады. Бұл құбылыс 20 ғасырдың 80-жылдарында байқалғанымен, оның пайда болу себебі әлі күнге дейін талас тудыруда. Озон жыртығы табиғи, сондай-ақ антропогендік жағдайларға байланысты, әсіресе өнеркәсіпте және күнделікті тұрмыста озон қабатын бұзатын құрамында хлоры бар хладондарды (фреондарды) пайдалануға байланысты пайда болады деп есептелінеді. Соңғы 20 жылда озон жыртығы аясы ұлғая түсті (жыл сайын 4%-ға). Озон жыртығы арқылы күннің ультракүлгін сәулелерінің атмосфераға еш бөгетсіз өтіп кетуі қоршаған ортаны ластап, ондағы тірі организмдерге қауіп-қатер туғызады. Түрлі вирусты және қатерлі ісік ауруларының көбеюіне әкеледі. Сондай-ақ күннің ультракүлгін радиациясының жоғарылауынан өсімдіктерде жүретін фотосинтез процесі мен протеиннің түзілуі тежеледі. 1985 ж. озон қабатын қорғау туралы Вена конвенциясы, 1987 ж. Монреаль хаттамасы қабылданған. Озон жыртығы алғаш рет 1985 ж. ағылшын зерттеушісі Дж. Фарман байқаған.

title: Озон қабаты


query: Картада Кола түбегі қайда орналасқан?

text: Кола түбегі — Ресейдің еуропалық бөлігінің солтүстік-батысындағы түбек. Мурманск облысы жерінде.

title: Кола түбегі


query: Картаның масштабы нені көрсетеді?

text: Масштаб (Maßstab. "Maß" — өлшеуіш, мөлшер және "Stab" — таяқ) — сызба, жоспардағы аэрофототүсірудегі немесе картадағы кесінді ұзындығының сол кесіндінің нақты ұзындығына қатынасы. Дерексіз санмен өрнектелген бұл қатынас сандық Масштаб деп аталады. Жоспар мен карталардың сандық Масштабты бөлшек сан арқылы өрнектеледі, алымы бірге тең болса, бөлімі бейнеленген сызықтың неше есе кішірейтілгенін көрсетеді. Сызбада машиналар мен приборлардың ұсақ бөлшектері, көбінесе үлкейтілген мөлшерде көрсетіледі. Бұл жағдайда сандық Масштаб бірден үлкен санмен өрнектеледі. Жоспар мен картадағы ұзындықты өлшеуде қолданылатын сызықтық Масштаб заттың ұзындығын көрсететін, тең бөліктерге бөлінген, жазуы бар түзу сызықтан құралады.

title: Масштаб


query: Альдостерон бүйректің қай бөлігіне әсер етеді?

text: Альдостерон — адам мен жануарлар организмдеріндегі минеральды зат (Na , К ) және су алмасуын реттейтін бүйрекүсті безі қыртысты затының гормоны (кортикостероид гормоны).

title: Альдостерон


query: Пенициллинді кім ашты және ол бұл жаңалықты қалай жасады?

text: Сэр Александр Флеминг (Sir Alexander Fleming, 6 тамыз 1881, Дарвел — 11 наурыз 1955, Лондон) — британдық бактериолог. Лизоцимді (адам ағзасында өндірілген бактерияға қарсы фермент) және бірінші рет "Penicillium notatum" зең саңырауқұлақтарынан пенициллинді — тарихи алғашқы антибиотикті бөліп алған.

title: Александр Флеминг

text: Флемингтың зертханасында бейберекеттілік бір рет оған пайдасын тиігізді. 1928 жылы "Staphylococcus aureus" бактериялары бар Петри кеселеріндегі агарда саңырауқұлақтар колониясы өсіп шыққанын тапқан. Зең айналасында бактериялардың отарлары жасушаларының бұзылуына байланысты мөлдір түстес болған. Флемингу бактериялық жасушаларды жоятын белсенді затты бөліп алып үлгереді, — бұл пенициллин болатын, жұмыс 1929 жылы жарияланды.

title: Александр Флеминг

text: Екі жаңалық та, 1920-ші жылдары және көп дәрежеде кездейсоқ болған. Бірде, Флеминг суық тигізіп алған кезде, ол Петри тостағанына мұрнынан шырышын егеді, шырышта бактериялар болған, және бірнеше күннен кейін шырыш қолданылған жерлерде, бактериялар жойылғанын байқаған. Лизоцим туралы бірінші мақала1922 жылы шықты.

title: Александр Флеминг


query: Том мен Джерриде мысық кім болды?

text: Мысық Том және тышқан Джерри — бүкіл әлемге танымал болған жұп. Дежрридің артынан Томның күші әлсіремейтін құмарлықпен қуалап жатқанына бірнеше ондаған жылдар болды. Том Джерриді ұстау үшін әрдайым түрлі жаңа қулы айлалықтар ойлап табуға шаршамайды, бірақ Джерри ұсталмауға әрқашан да амалын табады.

title: Том мен Джерри

text: MGM-дың алғашқы мультфильмдері (1940—1958 жж.), ең көрнектілері болып саналады және Оскар киномарапатының жеті жүлдесін ұтып алған.

title: Том мен Джерри


query: Паралимпиада ойындары бастапқыда кімге арналған?

text: Паралимпиада ойындары (параолимпиада ойындары) — мүгедектер (есту бойынша мүгедектерден басқа) үшін арналған халықаралық спорттық жарыс. Дәстүр бойынша басты Олимпиада ойындарынан кейін өткізіледі. 1992 жылдан бастап Олимпиада ойындары өткізілген қалада паралимпиада ойындары да өткізіледі, ал 2001 жылы бұл тәжірибе ХОК және Халықаралық паралимпиада комитеті (ХПК) арасындағы келісім шартпен бекітілген. Жазғы Паралимпиада ойындары 1960 жылдан, ал қысқы Паралимпиада ойындары — 1976 жылдан бастап өткізіледі.

title: Паралимпиада ойындары

text:
* Ресми сайты
* Paralympic Sport TV, web-TV channel of the International Paralympic Committee (IPC)
* Paralympic Games – Facts and figures

title: Паралимпиада ойындары


query: Қайсысы көбірек-Атлант немесе Тынық мұхиты?

text: Тынық мұхит — көлемі мен тереңдігі жағынан ең үлкен мұхит. Батысында Еуразия мен Аустралия, шығысында Солтүстік және Оңтүстік Америка, оңтүстігінде Антарктида құрлықтарымен шекаралас.

title: Тынық мұхит

text: Тынық мұхиты оңтүстігінен солтүстігіне 15,8 мың км, шығысынан батысына 19,5 мың км созылып жатыр. Шекаралас теңіздермен есептегенде 179,7 млн км², орта тереңдігі 3984 м, көлемі 723,7 млн км³ (теңізсіз есептегенде 165,2 млн км², орта тереңдігі 4282 м, көлемі 707,6 млн км³). Тынық мұхитының ең терең жері (әлем мұхиттарының ең терең жері) 10994 м (Мариана шұңғымасы). Тынық мұхитындағы 180-мередиан арқылы тәуліктік сызық өтеді.

title: Тынық мұхит


query: Chevrolet Malibu қандай машина?

text: 1978 жылы ең таңдаулы көліктердің бірі Chevrolet Chevelle ресми түрде, Chevrolet Malibu болды. Бұл 1977 жылғы Chevrolet Caprice-тан кейін болған, екінші жаңа Chevrolet болды. Жаңасы, бұлардың алдындағы нұсқаларға қарағанда, тиімді платформасы қысқарып, 230-бастап 450 киллограмға дейін тастады, бірақ бөктергі үлкейіп, аяққа арналған орны кеңейіп және адам басын арналған орындар кеңейді. Тек, екі құрылам ғана ұсынылды – Malibu және Malibu Classic. Malibu Classic Landau series, екі түсті бояу болған шанақ.

title: Chevrolet Malibu

text: Көлік, седан, универсал және купе шанақтарымен шығарылған. Седан, хардтоп және нотчбэк шанақтарымен жасалған Oldsmobile және Buick көліктеріне қарағанда, бастапқыда кертартпалы 6 терезеге ие болған. Шығынды қысқарту үшін, төрт терезелі седандардың артқы есіктерінің терезелерін қысқартқан, ал универсалдар болса кішкентай және қоғалтпалы ауа тазартқыш тесіктерге ие болған. Әрине, осындай ағым көп салқындатқыш талп етті. Бұл жағдай General motors және Chevy диллерлеріне жақсы болды.

title: Chevrolet Malibu


query: Америка Құрама Штаттары өз тәуелсіздігін кімнен жариялады?

text: Тәуелсіздік Декларациясы (АҚШ), Солтүстік Америкадағы тәуелсіздік үшін Соғыс кезінде 1776 жылы 4 шілдеде Филадельфияда өткен 2-інші Құрлықтық конгрессте қабылданған. Тәуелсіздік декларациясының негізіне республикалық және демократиялық рухта жасалған Томас Джефферсонның жобасы алынды. Онда 13 британ отарының метрополиядан бөлініп, дербес, тәуелсіздік мемлекет – Америка Құрама Штаттарының құрылғанын жарияланды. Тәуелсіздік Декларациясы адамдардың заң алдындағы теңдігін, олардың өмір сүруге деген табиғи құқығын, бостандығы мен бақытқа ұмтылуын жариялады. Алайда құл иеленушілердің қысымымен декларация мәтінінен құлдықты айыптаған жолдар алынып тасталды. Кейіннен Тәуелсіздік Декларациясының қабылданған күні америка халқының ұлттық мейрамына айналды.

title: Тәуелсіздік Декларациясы


query: Алғашқы еуропалық кофеханалар қай жерде ашылды?

text:
==Тарихы==

Ертедегі деректерде ең бірінші кофехананы 1554 жылы Константинополь қаласында екі сириялық көпес «Мактаб аль-ирфан» («Круг мыслителей») деп атап, ашқан делінеді. Дегенмен уақыт өте келе оларды жаба бастайды, оның негізгі себебі ретінде "кофехана түріктердің назарын аударып, олардың дұға оқуына мүмкіндік бермейді" және "түрік бастықтары осы бизнесті дамыту үшін пара алады" деген желеу айтылады. 1600 жылдары бұл іс Еуропа мен Венецияға, 1654 жылдары Ресейге тарап, өрістей бастайды.Америкадағы ең бірінші кофехана 1670 жылы Уильям Пенн атты кісінің ашуымен Бостон қаласында жұмысын бастайды. Ал Австрияда Кульчицкого (Ко(а)лечицкого) Вена қаласында, 1683 жылғы Вена жеңісінен кейін ашылған болатын. Варшавадағы Речь Посполита территориясындағы ең алғашқы кофехана 1724 жылы, Август Сильскийдің ел басқарған кезінде Саксон саябақтарының жанында ашылған болатын.

title: Кофехана

text: Кофехана (coffeehouse немесе coffee shop) — қонақтарына кофе мен кофеден жасалған сусындар дайындап, ұсынатын қызмет көрсету орны.

title: Кофехана


query: Ғылымда тозаңданудың мәні неде?

text: Тозаңдану - Гүлдердің ұрықтануы. Аталық тозаңның аналық аузына барып түсуі тозаңдану деп аталады.

title: Тозаңдану

text: Дара жынысты гүлдерде аталық гүлден тозаң екінші гүлдің аналық аузына түседі. Одан кейін ол тұқым бүршігіне еніп, спермамен қосылады. Сонда Аналықтың жатыны жеміске айналып, тұқым бүршігі тұқымға айналады. Қос жынысты гүлде барлығы дәл осылай, бірақ аталық та, аналық та бір гүлде болады.

title: Тозаңдану

text:
Тозаңданудың екі тәсілі бар:
# өздігінен тозаңдану (автогамия грекше «авто» — өзім) және
# айқас тозаңдану (аллогамия грекше «аллос» — бөтен, басқа).

title: Тозаңдану


query: Латвия қашан Кеңес Одағының құрамына кірді?

text:
Латыш Советтік Кеңестік Республикасы (Латвияс Падомью Социалистіки Республика), Латвия.
Латыш КСР-і 1940 жылы 21 шілдеде құрылды. 5 тамыздан КСРО құрамында. КСРО-ның Еуропалық бөлігінің солтүстік-батысында орналасқан, батыс жағынан Балтық теңізі және Рига шығанағы қоршайды. Эстон КСР-мен, РКФСР-мен, БКСР-мен және Литва КСР-мен шектеседі. Жері 63,7 мың км². Халқы 2454 мың(1974). Астанасы – Рига қаласы. 26 ауданға бөлінеді. 56 қаласы, 35 қала типтес поселкесі бар.

title: Латвия Кеңестік Социалистік Республикасы

text:
Латыш – КСРО Одағына кіретін советтік социалистік одақтас республика , жұмысшылар мен шаруалардың социалистік мемлекеті. Латыш КСР-інің қазіргі конституциясын 1940 жылы 25 тамызда Латыш Халық сеймі қабылдаған. Жоғары өкімет органы – 10 мың адамнан 1 депутат есебімен халық 4 жылға сайлайтын Латыш КСР-інің бір палаталы Жоғары Советі. Жоғары Совет сессиялары аралығындағы жоғары мемоекеттік өкімет органы – Латыш КСР Жоғары Советінің Президиумы. Жоғары Совет республика үкіметі – Мин. Советін құрады, Латыш КСР-інің заңдарын қабылдайды. Аудандар мен қалаларда , поселкелер мен селоларда жергілікті өкімет органдарын – еңбекшілер депутаттарының тиісті Советтерін халық екі жылға сайлайды. КСРО Жоғары Советінің Ұлттар Советінде Латыш КСР-інің 32 депутаты бар.
Жоғары сот органы – республиканың Жоғары соты. Оны Жоғары Совет 5 жылға сайлайды. Құрамында екі коллегия және Пленум бар. Мұның сыртында Жоғары соттың Президиумы құрылады. Латыш КСР прокурорын КСРО Бас прокуроры 5 жылға тағайындайды.

text:
Латыш жері Шығыс Еуропа жазығында, Балтық тнңізінің оңтүстік-шығыс жағалауында, Даугава өзені алабында орналасқан. Теңіз жағалауы азған тілімделген, тек Рига шығанағы құрлыққы көбірек кіреді. Балтық теңізі жағалауын бойлай ені 2-3 шақырым , кей жері 50 шақырымға дейін жегетін ойпат созылып жатыр. Республиканың батыс бөлігінде Курзем, орталығында Видзем , шығысында Латгаль қыраттары, солтүстік-шығыс бөлігінде – Солтүстік Латыш ойпаты орналасқан. Геологиялық құрылымы жөнінен Латыш жері Шығыс Еуропа платформасы құрамына енеді. Платформаның кристалды фундаменті құрамында темір рудасы бар; кембрий мен ордовик шөгінділерінен 1965 жылы мұнай табылды; девон шөгінділірінен әк тас, юра шөгінділерінен қоңыр көмір, антропоген шөгінділерінен түрлі саздар, құмдар, шымтезек, т.б. алынады. Балтық теңізі мен Рига шығанағы жағалауларында янтарь кездеседі. Минералды су көздері бар.
Республика жері теңіздік және континенттік климатты. Батыс желдері басым. Шілденің орташа температурасы 16-18С; қаңтарда Балтық теңізінің жағалауында -2С, -3С; шығыс аудандарында -7С. Жауын-шашынның жылдық мөлшері 500-800 мм, оның 70%-і жылы маусымда түседі.

text: Өзендері Балтық теңізі алабына жатады. Ірі өзендері: Даугава, Лиелупе, Вента, Гауя, Даугава өзені бойынан Плявинь және Кегум бөгендері жасалған. Су энергетика қоры – 3,9 млрд. Кстсағ. 3195 көл бар, олар республика жерінің 1,5%-ін алып жатыр; бәрі де мұздық әрекетінен пайда болған. Ірі көлдері: Лубанас, Резнас, Буртниеку, Усмас, Лиепаяс. Ең терең көлі – Дридза(65,1м). Көлдері балық шаруашылығына пайдаланылады.(әсіресе Лубана көлі). Латыш жерінің 52%-і күлгін, 4%-і шым қабатты-карбонатты, 2%-і аллювий, 23%-і батпақты топырақты келеді; 19%-і шымтезек алынатын жерлер. Ауыл шаруашылығы жерінің 70%-ке жуығында ылғал өте мол. Мелиорация жұмыстарын кеңінен жүргізі нәтижесінде құрғатылған жер 1972 жылы 1217 мың га-ға жетті. Орман көлемі 2,4 млн га. Орманының 67%-і – қылқан жапырақты, 33%-і жалпақ жапырақты. Қоян, тиын, елік, бұлан, бұғы, түлкі, борсық, сусар, жанат тектес ит кездеседі. Кәсіптік балықтары – салака, май шабақ, лосось, таймень т.б. Республикада 5 мемлекеттік балық зауыды бар.

text:
Совет өкіметі тұсында табиғатты қорғау шаралары кең көлемде жүргізіліп келеді. Слитере орманы, Усмас көліндегі «Морицсала» аралы, Энгуре көлі мемлекеттің қорғауында. Салаца өзенінде, Бабитес, Валгума, каниера көлдерінде балық; Слоцене, Скуйупе өзендерінде құндыз қорықтары т.б. ұйымдастырылған. Ескі өзен аңғарларының кейбір учаскелері, аса көрнекті геологиялық объектілер, 31 бақ, өсімдік пен жануарлардың сирек түрлері қорғауға алынған.
Латыш жері – теңіз жағалауындағы ойпат, Батыс латыш Курзем қыратын қамтиды, климаты, Орта Латыш, Шығыс Латыш табиғи аудандарына бөлінеді.


query: Гизадағы ұлы пирамиданың негізі қаншалықты кең?

text: 48 қабаттан тұратын ғимараттың биіктігі 260 метр болғанымен, көлемі Хеопс пирамидасының жартысына да жетпейді. Сондықтан да, Хеопс пирамидасы адамзат тарихындағы жеті кереметтің бірі. Үлкен пирамида мен жердің центрі арасындағы қашықтық, Солтүстік полюс арасындағы қашықтықпен бірдей. Биіктігін миллиардқа көбейткенде күнге дейінгі ара-қашықтықты береді. Яғни ол кездегі адамдар астрономияны, жағрафияны жақсы білген. Сәулет өнерінде де маман болған, пирамиданың биіктігі 210 қабат. Тарихшы Гередоттың айтуы бойынша, құрылыс материалдарын жоғарыға шығару үшін 925 метр ұзындықта ені 19 метр болатын бір кран тәріздес сырық жасалған. Бұл сырықтың да соғылуы ең аз дегенде 10 жылға созылады. Хеопс пирамидасы ауырлықтары 60 тонна мен 3 тонна арасында болатын 2 300 000 дана блок тастан жасалған. Ені 227 метрболатын шаршы негізінде құрылған. Ал оның алып жатқан алаңы 55 мың м2.Пирамиданың ортасында, жоғарыдан шамамен 100 метр төменде перғауын бөлмесі бар және тек төрт қабырға ғана. Хеопс пирамидасының тастары 3 метр биіктігіндегі бір қабырға халіне келтірілсе, бұл қабырғамен бүкіл Францияны қоршауға болады екен. (Наполеон есептетуге бұйрық берген екен).Құрылысқа пайдаланған тас «асуаннан» 2,5 т текше тас түрінде дайындалған.

title: Хеопс

text: Хеопс пирамидасы — дүние жүзіндегі аса ірі пирамидалардың бірі . Бұл пирамиданы перғауын Хеопс (Хуфу) көзі тірісінде өзіне арнап б.з.б. 3 - мыңжылдықтың 1 - жартысында Гиза қаласы маңындағы Ливия шөлінде салғызған . Кезінде ежелгі мысырлықтар осынау алып кесене-пирамиданы “Хуфу көкжиегі” деп атаған . Хеопс пирамидасының табаны төрт бұрышты болып басталады да , жоғары қарай басқыш тәрізді көтеріліп , көп сатылы құрылыс түрінде тұрғызылған . Ұшар басы сүйірленіп бітетін Хеопс пирамидасының архитектуралық құрылысына сәулетші Хемиун басшылық жасаған.

title: Хеопс


query: Америка Құрама Штаттарының Қарулы Күштерін басқаруға кім жауапты?

text: Қазіргі кезде бірқатар мемлекеттердің конституциясы бойынша сол мемлекеттің басшысы Жоғарғы бас қолбасшыміндетін қоса атқарады. Атап айтқанда, АҚШ, Франция, Ресей мемлекеттерінде Жоғарғы бас қолбасшы – президент, Жапонияда – император, Ұлыбританияда – король немесе королева, Германияда федеральдік канцлер, т.с.с. Кей жағдайда одақтас мемлекеттердің біріккен әскер күштерінің Жоғарғы бас қолбасшысы тағайындалады. Мысалы, НАТО-ның Еуропадағы біріккен қарулы күштерінің Жоғарғы бас қолбасшысы.

title: Жоғарғы Бас Қолбасшы


query: Египетте алғашқы пирамидалар қашан салынды?

text: Мысыр пирамидалары — Мысыр жерінде орналасқан ежелгі пирамидалар кешені. Осынау зор тас құрылыстар Ежелгі Египет перғауындарының сағанасы болып саналады. Сағаналар осыдан 5-мың жыл бұрын салынған.

title: Мысыр пирамидалары

text: Ежелгі грек тарихшысы Геродоттың жазбасында пирамиданы 100 мың адам 20 жыл бойы салғандығы айтылады.

title: Мысыр пирамидалары

text: Пирамидалардың салынуы, құрылысы жөнінде айтылған пікірлер сан алуан. Дегенмен аптапты Египет аспаны астында мыңдаған құл тас қарумен дәу тастарды бөліп алып, оны құрылыс орнына арқанмен сүйретіп жеткізген, пирамида биіктеген сайын тас блоктарды қолмен жоғары көтерген деген пікірлер басым.

title: Мысыр пирамидалары


query: Жасыл миль фильмінде Джон Коффиді кім ойнады?

text: Майкл Кларк Дункан (Michael Clarke Duncan; 10 желтоқсан 1957, Чикаго – 3 қыркүйек 2012, Лос-Анжелес) – америкалық актер, «Зелёная миля» фильмінің арқасында танымал атанған. Осы фильмдегі Джон Коффи рөлі үшін «Оскар» жүлдесінің иегері болды. Лос-Анжелесте қарашын болып жұмыс атқарып, бразилиялық джиу-джитсумен айналысқан.

title: Майкл Кларк Дункан

text: Ең бірінші рөлін 1998 жылы «Армагеддон» фильмінде алды. Кейін «Девять ярдов», «Планета обезьян», «Царь скорпионов» жобаларында өзін сынап көреді. «Братец медвежонок» мультфильмінде және The Suffering: Ties That Bind, Soldier of Fortune и God of War II компьютер ойындарында дыбыстандырумен айналысқан. 2005 жылы «Город грехов» шығармасында Мэньюттің рөлін иеленген. Өз денсаулығын жақсарту мақсатында 2009 жылдан бастап ет жеуден бастартады. Алайда, 2012 жылдың 13 шілдесінде Майкл Дункан инфарктқа ұшырап, өмірмен қоштаса жаздайды. Бірақ, көп ұзамай, дәлірек айтсақ 3 қыркүйекте Лос-Анжелесте өмірден өтеді.

title: Майкл Кларк Дункан

text:
*1997 — Back in Business
*1998 — Armageddon — Бугай
*1998 — The Players Club — қарашын
*1999 — The Green Mile — Джон Коффи
*1999 — The Underground Comedy Movie
*1999 — Family Guy
*2000 — The Whole Nine Yards — Франклин «Фрэнки Фигс» Фигуэро
*2001 — See Spot Run — Аксель Мюрдок
*2001 — Cats & Dogs — Сэм (дыбыстандырушы)
*2001 — Planet of the Apes — Аттар
*2001 — They Call Me Sirr (ТВ) — Гриффин
*2002 — The Scorpion King — Балтазар
*2003 — Daredevil — Уилсон Фиск / Кингпин
*2003 — Spider-Man: The New Animated Series — Уилсон Фиск / Кингпин (дыбыстандырушы)
*2003 — George of the Jungle 2 — сараң жолбарыс (дыбыстандырушы)
*2003 — Two and a Half Men — Джером
*2003 — Brother Bear — Таг (дыбыстандырушы)
*2003 — Kim Possible: A Sitch in Time — Уэйд
*2004 — D.E.B.S. — мистер Фиппс
*2004 — George and the Dragon — Мавр Тарик
*2004 — Pursued — Франклин
*2004 — The Land Before Time XI: Invasion of the Tinysauruses — Үлкен әке (дыбыстандырушы)
*2005 — Racing Stripes — жеребец Клайнсдейла (дыбыстандырушы)
*2005 — Sin City — Мэньют
*2005 — The Island — Старк Уэззер
*2005 — Dinotopia: Quest for the Ruby Sunstone — тираннозавр Стинктус (дыбыстандырушы)
*2005 — The Golden Blaze — Томас Татум (дыбыстандырушы)

title: Майкл Кларк Дункан

text:
*2005 — Stewie Griffin: The Untold Story —аист (дыбыстандырушы)
*2006 — School for Scoundrels — Лешер
*2006 — Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby —Люциус Вашингтон
*2006 — Brother Bear 2 — Таг
*2006 — Air Buddies — Түлкі
*2007 — One Way — Генерал
*2007 — The Last Mimzy — Натаниэль Бродман
*2007 — Slipstream — Морт / Фил
*2008 — Welcome Home, Roscoe Jenkins —Отис
*2008 — American Crude
*2008 — Kung Fu Panda — Вэчир (дыбыстандырушы)
*2008 — Delgo — Марли (дыбыстандырушы)
*2009 — Street Fighter: The Legend of Chun-Li — Балрог
*2009 — The Slammin' Salmon — Клеон Салмон
*2010 — Redemption Road — Ауджи
*2010 — Cats & Dogs: The Revenge of Kitty Galore — Сэм (дыбыстандырушы)
*2010 — For Love of Liberty: The Story of America’s Black Patriots
*2011 — Cross — Эрлик
*2011 — Bones , The Finder — Лео
*2011 — Green Lantern — Киловог (дыбыстандырушы)
*2012 — The Finder — Лео Нокс
*2012 — The Sibling — Аддисон
*2012 — From the Rough — Роджер
*2013 — A Resurrection, 2012 — Эдиссион (Mr.Addison)- мектеп директоры

title: Майкл Кларк Дункан


query: Жануарларға адами қасиеттер беруді білдіретін сөз?

text: Антропоморфтандыру (грек. antropos — адам және mоrphe — форма, пішім) — адамзаттық, халықтық дүниетанымдағы жаратылыс иелерін (құдайды, періштелерді, мал-жан иелерін), табиғаттағы нәрселерді (ғарыштық, геогр. объектілерді, жан-жануарларды, өсімдіктерді т.б.) адамға ұқсату құбылысы; өнердегі көркемдік әдіс. А. ежелгі дүниетаным мен ілкі санадан бастау алатын құбылысқа жатады. Ол байырғы мифол. және діни аңыздардан айқын байқалады. А. қазақ халқының арасында да кеңінен таралған. Адам кейпіндегі кісі киік, жын пері, дию, жезтырнақ, албасты т.б. ұғымдар осының айғағы. Көшпенді қауым өздеріне бағыт-бағдар сілтеуші жұлдыздар (Темір қазық, Жеті қарақшы, Ақбозат пен Көкбозат т.б. ), желеп-жебеуші табиғат күштері (Жер ана, Көк тәңір, Ай, Күн т.б.) төрт түліктің иелері мен киелері (Қамбар ата, Шопан ата, Зеңгі-баба, Ойсыл қара) туралы түрлі аңыз-әңгімелер шығарған. “Жеке батыр”, “Толағай”, “Балқаш”, “Қаратал” секілді ата қоныс, мекен-жай атауларына байланысты, байғыз, көкек, сауысқан, қарға, тасбақа т.б. аң-құс, жан-жануарлар туралы аңыздар халықтың дүниетанымдағы А-ға айқын мысалдар болып табылады. Қазіргі санада ол тілдік метафоралар мен көркем бейнелер арқылы да сақталған (жарық дүние, мүлгіген табиғат, қатал қыс, қу түлкі т.т.).

title: Антропоморфизм


query: Кашмирдегі қақтығысқа қай үш ел көбірек қатысты?

text: Кашмир мәселесі - 1947 жылы тамызда тәуелсіз екі мемлекет құрылуына байланысты туындаған қақтығыс. Кашмирдің басым мұсылман бөлігі Пәкістанға қосылып, ал индуистік бөлігі Үндістанды қолдады. Екі ортада қарулы қақтығыстар өршіп, екі ел басшылары БҰҰ-на шағымданды. БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кеңесі 5 елден ара ағайындық комиссия құрды. 1949 жылы 1-қаңтарда соғыс қимылдары тоқтатылып, 27 шілдеде шекара сызығы белгіленді. Батыс және Солтүстік Батыс Кашмир Пәкістанға, ал қалған көпшілік бөлік Үндістанға бағындырылды. 1952 жылы шілдеде Кашмир билеушісі мен Үндістан үкіметі арасында "Дели келісімі" жасалды, өлке Джамму және Кашмир штаты деген атпен Үндістан құрамына енгізілді, бұл шешімді жаңа штаттың ұйысу жиналысы 1956 жылы17 қарашада қабылданған конституциямен бекітті. Осыған байланысты Үндістан бұл мәселе біржола шешімін тапты деп есептеді. Пәкістан, керісінше, Джамму және Кашмирде референдум жүргізуді талап етті. Осыдан кейін Кашмир мәселесі БҰҰ-да 1955, 1960, 1962, 1963 жылы бірнеше мәрте көтерілді. Үнді-Пәкістан кездесулерінде талқыланып, ешқандай нәтижеге қол жеткізе алмады. Екі ел арасында 1965 жылы туған кезекті қарулы қақтығыс КСРО мен басқа де елдердің белсенді араласуымен тоқтатылды.

title: Кашмир мәселесі


query: Біздің дәуірімізге дейінгі 2340 жылы Шумерде алғашқы империяны құрған Аккад билеушісі кім болды?

text:
Б.з.д. 3-ші мыңжылдықта, Аккадтықтар мен Шумерлер қос тілді ортақ мәдениет қалыптастырады. Аккад тілі шығыс семит тілі жүйесінде болып, біртіндеп Шумер тілінен күшейе бастады, оның нақты уақыты әлі таласты болса да, зерттеушілер 3-ші және 2-нші мыңжылдықтар арасы деп топшылайды.
Аккад империясын б.з.д. 2330 жылдар шамасында Аккад қаласы билеушісі Аккадтық Саргон қалаған болатын. Ол әуелі Киш (Шумер) елі билеушісін талқандап, Аккад княздігін құрады. Кейін Умма патшасы Лугальзагесиге соққы беріп, Оңтүстік Месопотамияны жаулап алады.

title: Аккад империясы

text: Аккад империясы — осыдан шамамен 4300 жыл бұрын Месопотамияда құрылған алғашқы империя, тарихта құрылған бірінші империя деп есептеледі. Ол Аккад қаласын центр етіп, оның айналасын да қамтыған болып, тарихи кітаптарда біртұтас Аккад деп аталады. Империя Аккадттықтар мен Шумерлерді біріктіріп басқарған болатын. Аккад империясы бүкіл Месопотамияға, Левантқа, және Анатолияға дейін ықпал етті, Арабия түбегіндегі Ділмун мен Маганға (қазіргі Бахрейн мен Оман) әскер аттандырады.

title: Аккад империясы


query: Лас-Вегас АҚШ-тың қай штатында орналасқан?

text: Лас Вегас (Las Vegas) — Невада штатының Кларк округіне жататын АҚШ қаласы.

title: Лас-Вегас

text: Қала тұрғындарының саны 596 424 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 340.0 км² шамасында. FIPS коды — 32-40000.

title: Лас-Вегас


query: Сақиналардың иесі кітаптары қандай тәртіппен жүреді?

text: «Сақиналар әміршісі» (The Lord of the Rings) – ағылшын жазушысы Дж.Р.Р. Толкиеннің романы. Фэнтези жанрындағы танымал романдардың бірі. «Хоббит» романының жалғасы. Негізінен бір бүтін кітап, көлемінің үлкендігінен баспа кезінде оны үш кітап етіп жарыққа шығарады: «Сақина бауырластығы», «Қос қамал» және «Патшаның оралуы». XX ғасырдың ең үздік әрі танымал кітаптарының бірі. Әлемнің 38 тіліне аударылған. Кітаптың мазмұн желісімен режиссер Питер Джексон фильм түсіреді, кино жоғары деңгейден көрініп, кассалық фильмдер қатарына қосылады. Толкин ағылшын эпосын құру мақсатында жазған романын 1937 жылы бастап, 1948 жылы бітірген. Алайда бірқатар қиыншылықтарға байланысты кітап тек 1954-1955 жылдары ғана жарық көреді. Кітапқа қатысты жақсы пікірлер айтылған.

title: Сақиналар әміршісі (роман)

text: Бастапқыда Толкин «Хоббит» романының жалғасын жазуды мақсат еткен жоқ («Сақиналар әміршісі» романы шын мәнінде осындай жалғасы). Алайда, 1937 жылы 15 қарашада «Хоббит» кітабының бірінші баспагері Allen & Unwin-тің иесі Стэнли Анвинмен түскі ас ішіп отырғанда, Толкин басқа жұмыстарды қарауға жіберуге шақыру алды. Баспагердің сын-пікір берушісі «Силмариллионды» қабылдамады, бірақ ол бұл туралы оң пікір білдірді. Бұған жігерленген Толкин «Хоббиттің» жалғасын жаза бастады және 1937 жылы 16 желтоқсанда баспаға жазған хатында жаңа кітаптың бірінші тарауын хабарлады.

title: Сақиналар әміршісі (роман)

text: Толкиннің мақсаты ағылшын эпосын жасау болды. Толкин Солтүстік Еуропаның ортағасырлық аңыздарымен, мысалы, «Хервер туралы сага», «Велсунгах туралы сага», «Беовулф» және басқа да көне герман, көне скандинав, ескі ағылшын және ортағасырлық ағылшын мәтіндерімен жақсы таныс Оксфорд филологы болды. «Сақиналар әміршісі» басқа әдеби көздерден де, мысалы, «Артурлық» кезеңнің аңыздары және карел-фин эпопеясы «Калеваламен» шабыттанды. Толкиннің айтуынша, ағылшынсаксондар мұндай көлемдегі эпосқа өте мұқтаж болған. «Артурлық» аңызды ол ағылшын-саксондық емес, айқын келттіктерге байланысты үйлеспейтін алмастыру деп санады.

title: Сақиналар әміршісі (роман)


query: Ұрықтану жатыр түтігінің қай бөлігінде жүреді?

text: Жұмыртқа жолы (oveductus, s. salpinx "ovum" — жұмыртқа, "ductus" — өзек, жол;) — жұмыртқалық (аналық жыныс безі) маңынан шашақты құйғыш тәрізді кеңейіп басталып, жатырға ашылатын жіңішке түтік тәрізді мүше. Жұмыртқа жолының қабырғасы: "ішкі-кілегейлі қабықтан", "ортаңғы-етті қабықтан" және "сыртқы-сірлі қабықтан" тұрады. Жұмыртқа жолында жыныс жасушаларының ұрықтану процесі, ұрықтың пайда болуы және оның бөлшектену процестері жүреді.

title: Жұмыртқа жолы


query: Жер атмосферасындағы азоттың шамамен пайызы?

text:
Атмосфера (ἀτμός — бу және σφαῖρα — шар) - Жерді қоршаған газ қабықшасы. Атмосфера 78% азоттан, 21% оттегіден және болымсыз мөлшердегі басқа газдардан тұрады.
Атмосфераның төменгі қабаты тропосфера деп аталады, ол 10-12 км биіктікке дейін (орта ендіктерде) созылып жатады. Одан биіктеген сайын температура төмендейді. Онан жоғары стратосферада температура тұрақты дерлік болып қалады (-40С маңында). Ал шамамен 25 км-дей биіктіктен бастап бұл қабат Күннің ультракүлгін сәулелерін жұтатындығынан температура баяу артып отырады.
Жер атмосферасының жоғарғы қабаттарында күн сәулелері күшті иондану туғызады. Атмосфераның ионданған қабаты ионосфера деп аталады. Атмосфера ғарыш кеңістігінен Жерге келетін сәулелерден басым бөлігін шағылдырады немесе жұтады. Мысалы, ол Күннің рентген сәулелерін жібермей, ұстап қалады. Атмосфера бізді микрометеориттердің үздіксіз атқылауынан және ғарыш сәулелерінің – жедел қозғалатын бөлшектердің ағынының бүлдіру әрекетінен де сақтайды.

title: Жер атмосферасы


query: Үлкен жарылыс теориясы телешоуы қашан басталды?

text: Үлкен Жарылыс Теориясы (The Big Bang Theory) – Чак Лорри және Билл Прэди жасаған америкалық ситком (ситуацилық комедия), Стивен Моларомен бірге екеуі де сериалдың продюсерлері болып табылады. Үшеуі және басты сценарии жазушы болып жұмыс істейді. Тұсаукесері 2007 жылдың 24 қыркүйегінде CBS арнасында өтті.

title: Үлкен жарылыс теориясы (телесериал)

text: Телехикаяның тұсаукесері 2007 жылдың 24 қыркүйегінде CBS арнасында өтті, ал соңғы маусымның көрсетілімі 2019 жылдың 16 мамырында аяқталды. Барлығы 12 маусымда 279 бөлім шығарылды. Осылайша, "Үлкен жарылыс теориясы" теледидар тарихындағы ең ұзақ ситком болды, аталған көрсеткіш бойынша "Чирс" комедиялық телехикаясын (275 бөлім) басып озды.

title: Үлкен жарылыс теориясы (телесериал)

text: Бастапқыда телехикаяның басты кейіпкерлері Калифорния штатының Пасадена қаласында тұратын бес кейіпкер болатын. Бұл Калифорния технологиялық институтының екі физигі, бір пәтерде тұратын Леонард Хофстедтер мен Шелдон Купер; Пенни, даяшы және жаңа бастап жүрген актриса, қарама — қарсы пәтерде тұрады; сонымен қатар Леонард пен Шелдонның достары мен әріптестері-аэроғарыш инженері Ховард Воловиц пен астрофизик Раджеш Кутраппали.

title: Үлкен жарылыс теориясы (телесериал)


query: С бағдарламалаудағы түсініктемелердің пайдасы неде?

text: Түсініктеме — алғашқы программадағы түсінік беретін мәтін; программаның орындалуына әсер етпестен программаға кейбір түсінік ретіндегі мәтіндерді қосуға мүмкіндік беретін қарапайым конструкция. Мәтінді талдау жасауға жағдай туғызып, программаны түсіндіруге қызмет етеді.

title: Түсініктеме (бағдарламалау)


query: Алғашқы Tesla көлігі қашан пайда болды?

text:
=== Tesla Roadster ===
Tesla Roadster — электр спорт автомобилі, компанияның бірінші автокөлігі. Ресми тұсаукесері Санта Моникада, Калифорнияда 19 шілдеде 2006 жылы өтті.

title: Tesla, Inc.

text: Tesla (бұрын Tesla Motors) — американдық компания, электромобиль өндірушісі және (SolarCity компаниясының филиалы арқылы) электр энергиясын сақтау шешушісі.

title: Tesla, Inc.

text: Компанияның инвесторлары арасында — Google құрылтайшылары Ларри Пейдж және Сергей Брин, PayPal төлем жүйесінің негізін қалаушылардың бірі Илон Маск және Джефри Сколл, eBay, Daimler AG компаниясының негізін қалаушы және президенті. Илон Маск бәрінен артық өз қаражатын инвестициялады — 70 млн доллар компаниясын сатудан алған.

title: Tesla, Inc.


query: Аспанда кемпірқосақ қашан пайда болады?

text: Кемпірқосақ – аспан күмбезінде түрлі түсті доға түрінде көрінетін атмосферадағы оптикалық құбылыс. Ол аспанның бір жағында торлаған бұлттан жаңбыр жауып, қарсы жағында жарқырап күн шығып тұрған кезде көрінеді. Кемпірқосақ тікелей түскен күн сәулесінің жаңбыр тамшыларынан өткенде сынып, құрамдас бөліктерге (қызыл, сарғылт, сары, жасыл, көгілдір, көк, күлгін) бөлінуінің және тамшы бетінен шағылған толқын ұзындығы әр түрлі сәулелердің дифракциялануы мен интерференциялануы нәтижесінде пайда болады. Кемпірқосақтың айқындығы жаңбыр тамшыларының үлкен-кішілігіне байланысты өзгеріп отырады. Тамшы үлкен болса кемпірқосақ айқын, жарық болып көрінеді. Кейде алғашқы кемпірқосақпен бірге екінші кемпірқосақ қабаттаса көрінеді, оны қос кемпірқосақ деп атайды. Қос кемпірқосақ күн сәулесінің су тамшысына белгілі бұрыш жасай, екі рет шағылысуынан түзіледі. Сонымен бірге ай сәулесінен пайда болатын кемпірқосақты ай кемпірқосағы деп атайды.

title: Кемпірқосақ


query: Жер мен Күн арасындағы орташа қашықтық деп аталады?

text: Астрономиялық бірлік (халықаралық ықшам таңбасы AU кейде au, a.u. немесе ua деп жазылады, қазақша аб, немесе АБ) — астрономияда қашықтықты өлшеудің тұрақты бірлігі болып, ол әдетте жер шары мен күннің арақашықтығына сай белгіленген. Жерден Күнге дейінгі орташа қашықтыққа тең ұзындық. Көбінесе жұлдызара, жұлдыздық денелер ара алыс қашықтықты өлшеуге қолданылады. Бұрын ол 149 597 871 000 м (92 955 807 ағылшын милі) делінсе қазіргі түзетілген нұсқасы 149 597 870 700 м. Бұл шамалап айтқанда 150 млн км, немесе 93 млн ағылшын милі болмақ.

title: Астрономиялық бірлік

text: Бұл қашықтық идеалдастырылып, вакуумдағы қашықтыққа айналдырылды, яғни ол ендігі жерде күн мен жердің емес, кез келген ғарыштық қашықтыққа бірлік ретінде тұрақты қолданылады және ол жер шары мен күн қашықтығының кейінгі өзгерісіне бола өзгермейді.

title: Астрономиялық бірлік

text: Тұңғыш рет Жердің күнді айналатынын айтып кеткен ежелгі Грек астрономы Аристарх ай мен күннің ажырау бұрышы 87° екеніне негізделіп, жердің күннен мөлшер қашықтығы жер мен айдың қашықтығының 18 ден 20 ға дейінгі есесіндей деп есептеген болатын（Іс жүзінде 390 есе).

title: Астрономиялық бірлік


query: 2-ші дүниежүзілік соғыс қашан басталып, аяқталады?

text: Екінші дүниежүзілік соғыс (1 қыркүйек, 1939 жыл – 2 қыркүйек, 1945 жыл) — дүние жүзіне үстемдік жасау үшін Германия, Италия, Жапония тарапынан басталған соғыс. 1933 ж. нацистік диктатура орнағаннан кейін Германия дүние жүзіне үстемдік жүргізу жоспарын жүзеге асыруға кірісті. Оны Италия және Жапония үкіметтері қолдады.

title: Екінші дүниежүзілік соғыс

text:
 Испания
 Португалия
|командир1= Иосиф Сталин
 Уинстон Черчилль
 Франклин Рузвельт † → Гарри Трумэн
 Шарль де Голль
 Чан Кайши
|командир2= Адольф Гитлер †
Бенито Муссолини †
 Хирохито
|шығындар1=Соғыс шығындары:
16 000 000-нан астам
Бейбіт тұрғындардың шығындары:
45 000 000-нан астам
Барлық қаза тапқандар:
61 000 000-нан астам
|шығындар2=Соғыс шығындары:
8 000 000-нан астам
Бейбіт тұрғындардың шығындары:
4 000 000-нан астам
Барлық қаза тапқандар:
12 000 000-нан астам
|жалпы шығындар=55 000 000 — 70 000 000 қаза тапқан
|себеп=
• 1919 жылғы Версаль бейбітшілік келісімінің Германия үшін қиын шарттары
• Адольф Гитлердің национал социалистік идеялары мен саясаты
• Басқа мемлекеттердің саясаты
• Версаль-Вашингтон жүйесінің салдары
• Әлемдік экономикалық дағдарыс (Ұлы тоқырау)
|өзгерістер=
• Нацистік Германия мен Аустрияның аумағын КСРО, АҚШ, Ұлыбритания және Франция әскерлері басып алып, 4 оккупация аймағына бөлінді.
• Германияның шығыс аумақтарының едәуір бөлігі Польша мен Кеңес Одағына берілді.
• Шығыс және оңтүстік Еуропада жаңа коммунистік мемлекеттердің құрылуы
• Бұрын отарлық империялардың қол астында болған көптеген бұрынғы отарлардың тәуелсіздігін алу

title: Екінші дүниежүзілік соғыс


query: АҚШ Хиросима мен Нагасакиге қашан шабуыл жасады?

text: Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тастау — Екінші дүниежүзілік соғыс барысында АҚШ-тың Жапонияға қарсы атом қаруын қолдануы. 1945 жылы 26 шілдеде Ұлыбритания, АҚШ және Қытай үкіметі басшыларының атынан Жапонияға тізе бүгу талабы қойылған Подстам декларациясы жарияланды. Осыдан кейін АҚШ авиациясы 1945 жылы 6 тамызда Жапонияның Хиросима қаласына бірінші атом бомбасын тастады. Қаланың елеулі бөлігі қирап, 140 мыңнан аса бейбіт тұрғын қаза тапты, жарымжан болды. 1945 жылы 9 тамызда Нагасаки қаласына екінші атом бомбасы тасталды. Оның жарылысынан қаланың бөлігі қирап, 75 мыңдай адам қаза тапты, жараланды. Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тастау соғыс талаптарынан, мұқтаждығынан туған әрекет емес еді. Бұны адамзатқа қарсы жасалған ауыр қылмыстардың қатарына жатқызуға болады және басқа халықтар мен мемлекеттерді қорқыту мақсатын көздеген әрекет саналады.

title: Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тасталуы

text:
=== Оқиғаға дейін ===
Осы жәйттен дәл бір жыл алдын АҚШ-тың 32-ші перзиденті Франклин Рудзвельт пен Ұлыбританияның премьер-министрі Уинстон Черчилдің ұйғаруымен Жапонияға атом бомбасын тастау үшін келісім бекітілді. Оған АҚШ пен Жапонияның арасындаға үш жарым жылға созылған соғыста 200 мыңдай АҚШ азаматтарының қаза табуы желеу болды. Бірақ Жапония тарапынан да құрбан болғандар саны 100 мыңнан асып жығылды. АҚШ үкіметінің «соғыста тізе бүгу» жайлы талабына жапондар жағы мойынсұнбады. Сол талапты қалайда орындату мақсатында америкалықтар және оның одақтастары ядролық қаруды қолдануды жоспарлады.

text: 1945 жылы 16-шілдеде Жаңа Мексика штатында күші 21 килотонналық бомба сәтті сынақтан өтті. 24-шілде күні АҚШ-тың жаңа 33-ші президенті Гарри Трумен Сталинге алапат күші бар қарудың жасап шығарылғанын баяндайды. Сталин оған аса қызығушылық танытпаған, бет-жүзінен қандай әсер алғанын да сездірмеген, тек қуанышты екенін, америкалықтар ол қаруды Жапонияға қарсы тиімді пайдаланатынына сенім білдірген де қойған. Бірақ соның артынша Сталин Шет мемлекеттер ісімен айналысушы комиссариаттың бас хатшысы Молотовпен болған әңгімеден соң, Курчатовпен тез арада әңгімелесу керектігін, біздің «жұмысымызды» тездету қажеттігін нақтылаған.


query: 20 ғасырдың басында Кореяны қай елдің әскері басып алды?

text: Корея 1910 жылдан 1945 жылға дейін Жапония империясының отары болған. Бұл кезеңде оның егемендігі болмады, түбектегі басшылық жапондық генерал-губернатордың қолында болды.

title: Корея - Жапония отары

text: 1916 жылы жаңа генерал-гебернатор Хасэгава Ёсимити болды. Ёсимити де өзінің ізашарының саясатын қолдап ары қарай жалғастырды. Оның саясаты 2 млн. корейлер қатысқан 1919 жылдың 1 наурызында болған көтеріліске жол ашты.

title: Корея - Жапония отары

text:
=== Екінші кезең (1919 — 1930) ===
1910 жылдардың соңында "сабель саясаты" (サベル統治) деген атқа ие болған Кореяның қатал саясаты сын мен метрополияны туғызды. Бірінш наурыз көтерілісінен кейін Хасэгава Ёсимити қызметінен кетті, ал Жапония ммператоры генерал-губернаторлыққа азаматтық тұлғаларда тағайындалуының мүмкіндігі туралы қаулы шығарды.

title: Корея - Жапония отары


query: Сөйлеу немесе тілді түсіну қабілетінің жетіспеушілігі деп аталады ма?

text:
Сезімдік А. бойынша бала сөздердің мәні-мағынасын ұғына алмайды, сөздер мен әріптердің дыбысталу ерекшеліктерін ажырата алмай қиналады. Алайда бала бөгде дыбыстарды дұрыс қабылдау қабілетін жоғалтпайды. Сезімдік А. баланың сөйлеу қабілетін қалпына келтіру бағытында оның есту, көру талдағыштарының қызметін жандандырып, дұрыс сөйлеу мен жазу-сызуға деген әрекетін дамыту арқылы сөздердің мағынасын дұрыс түсіне білуге жүйелі түрде машықтандырады. Қимыл-қозғалыс пен сезімдік А-лар өзге балалардың сөйлеуі мен сөз мағынасын түсіну қабілетінен біржола айырылып қалуы сияқты кемістікке де ұшырауы мүмкін. Сондай-ақ А-ға байланысты кейбір сөздердің мәнін ұмытып қалуы сияқты кемістікке де душар болады.
А. бала психикасының қалыпты дамуына кедергі жасағанмен оны ақыл-ойы кеміс балалар қатарына жатқызуға болмайды. Баланың сөйлеуіндегі А. қалпына түсіру үшін логопедиялық шаралар қолданып, емдеу жұмыстары жүргізіледі. А. сөйлеу әрекетінің әрқилы түрлерінің жүйелі бұзылуын білдіреді. А. сөйлеу аппараты әрекеттерінің және естудің қарапайым түрлерінің сақталуы жағдайында сөйлеудің фонемалық, морфологиялық және синтаксистік құрылымының бұзылуы түрінде көрініс табады.

title: Афазия


query: Компьютердегі веб-шолғыш дегеніміз не?

text: Вебшолғыш (web browser) — ғаламтордағы не басқа кез келген желілердегі http://https веб-сайттарын, яғни веб-парақтарын (html, php және т.б.) қарап шығу, өңдеу әрекеттерін орындауға арналған бағдарлама.

title: Веб шолғыш


query: 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының қабылдаушы елі қай ел?

text: Жазғы Олимпиада ойындары 2004 (Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 2004, ), ресми атауы XXVIII Олимпиаданың ойындары, 2004 жылдың 13—29 тамыз күндері аралығында Грекияның елордасы Афина қаласында өткен жетекші халықаралық мульти-спорттық шара. Грекия Олимпиада ойындарының отаны болғандықтан, ұранның "Welcome Home" (Үйге қош келдің немесе үйге қош келдіңіздер) нұсқасы таңдалды. Ойындарға 201 елден келген 10,625 спортшы және 5,501 ресми өкіл қатысты. 28 спорт түрінен 301 жүлде жинағы ойнатылды. 2004 жылдың Олимпиадасына Ұлттық Олимпиада комитеттері бар барлық елдер қатысты, бұл Олимпиада ойындарының тарихындағы екінші рет болған жағдай, бұрын 1996 жылғы Олимпиада ойындарына ғана ХОК-қа мүшелік ететін елдер түгелдей қатысқан.

title: 2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

text:
==Қазақстан нәтижесі==
Афины рингінде қазақ боксшысы жамбылдық Бақтияр Артаев өз салмақ дәрежесінде (69 кг) чемпион атануымен қатар, олимпиялық турнирдің ең үздік былғары қолғап шеберіне тағайындалған бас жүлдені жеңіп алды. Еркін күрестің шебері Генадий Лалиевтің күміс медалі төбемізді көкке жеткізбегенімен мерейімізді біраз биікке көтеріп тастады. 60 килограмдық салмақ дәрежесінде рингке көтерілген қарағандылық Серік Елеуов. Серік бұл жолы республиканың құрама командасына қола медаль әкелді. Грек-рим күресінен Георгий Цурцумия финалдық белдесуде ресейлік Бароевтан ұтылды. Ал Әлемнің екі дүркін чемпионы Мкхитар Манүкян жартылай финалда түрік Ероғылға 4:0 есебімен тізе бүгіп қола медаль алды. 77 килограмга дейінгі салмақ дәрежесіндегі өте күшті ауыр атлет, штанганы екі қолмен жүлқи көтерудегі Әлемнің рекордшысы (оның 173 киллограмға тең әлемдік рекорды әлі күнге дейін жаңарған жоқ) үштөбелік Сергей Филимонов құрама команда жаттықтырушыларының тәжірибесіздігінен күміс медаль алып қалды.

title: 2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

text: Жалпы есепте 1 алтын, төрт күміс, үші қола алып, 40-шы орын алды.

title: 2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары


query: Мультиплексор / деректер селекторы-бұл логикалық схема?

text: Мультиплексор - екі немесе одан да көп мәліметтер тұтынушылар арасында бір ортақ арна арқылы бір мезетте мәліметтер жеткізуге мүмкіндік беретін қызметтік құрылғы; бір мезгілде бір желі арқылы бірнеше сигнал жеткізуге мүмкіндік беретін құрылғы. Мультиплексор бірнеше кіріс сигналын бір шығыс сигналына айналдыратын логикалық схема немесе бірнеше кіріс ақпараттық ағынын бір шығыс ақпараттық ағынына айналдыратын құрылғы. Мұнда сигналдарды мерзімдік, жиілікті және статистикалық біріктіру тәсілдері қолданылады.

title: Мультиплексор


query: 2022 жылы Қысқы Олимпиада ойындары қайда өтеді?

text: Қысқы Олимпиада ойындары 2022 (2022 Winter Olympics, Jeux Olympiques d'hiver de 2022) — жиырма төртінші қысқы Олимпиада ойындары 2022 жылы Қытай астанасы Бейжіңде өтті. Үміткер-қалалар Олимпиаданы өткізуі туралы ресми мәлімдемелерді 2013 жылға дейін берді, ал 2015 жылы ХОК 2022 жылғы Олимпиада астанасын жариялады.

title: 2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

text:
* Алматы, Қазақстан
* Лвів, Украина
* Кракоу, Польша
* Һарбін, ҚХР
* Осло/Лиллехаммер, Норвегия
* Стокһолм, Швеция

title: 2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

text:
* Барселона, Испания
* Берн немесе Женева немесе Сйон, Швейцария
* Данидин/Куинстаун, Жаңа Зеландия
* Прахова долина, Румыния
* Сарагоса, Испания
* Куопио және Хельсинки, Финляндия
* Тулуза, Франция
* Денвер, АҚШ
* Чили
* Квебек, Канада

title: 2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары


query: Ресейдегі 2018 жылғы әлем чемпионатының стадионы қайда?

text: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі (Чемпионат мира по футболу 2018, 2018 FIFA World Cup) — ФИФА-ның 21-ші футболдан әлем чемпионаты, финалдық кезеңі 2018 жылы 14 маусым және 15 шілде аралығында Ресейде өтті. Финалы Мәскеудегі Лужники стадионында өткізілді. Франция 4:2 есебімен Хорватияны ұтып, екінші рет әлем чемпионы атанды. Чемпионат Ресейдің 11 қаладағы 12 стадионда ойналды. Осы чемпионатта бірінші рет арбитрге видеокөмек жүйесі қолданылды.

title: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі

text: 2009 жылы 18 наурыз күні FIFA хабары бойынша 2018 жылғы футболдан әлем чемпионатын қабылдауға 9 мәлімдеме болған. Олар: Аустралия, Англия, Индонезия, Мексика, Ресей, АҚШ, Жапония, Португалия және Испания (бірлескен), Бельгия және Нидерланд (бірлескен).

title: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі

text: ФИФА ротация принціпіне сәйкес Азия және Америка континенттерінен берілген мәлімдемелер жарыстан шығып қалды. Нәтижесінде тоғыздан тек қана төртеуі қалды.

title: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі


query: Коваленттік байланыстағы электрондар қайда орналасқан?

text:
Коваленттік байланыс – ортақ электрон жұбын түзу арқылы пайда болатын химиялық байланыс. Коваленттік байланыс түзілуінің үрдісін көбінесе схема түрінде береді, ондағы электрондар нүктемен белгіленген.
Егер атомдардың арасында бір коваленттік байланыс болса (жалғыз ортақ электрондық жұп), онда ол дара, егер екеу болса, қос (екі ортақ электрондық жұп), үштік (үш ортақ электрондық жұп) деп аталады.

Коваленттік байланысты екі түрге бөледі: "полярлы" және "полярлы емес". Полярлы емес коваленттік байланыстың электрон бұлттары ортақ электрон жұбымен құрылған, яғни электрондық байланыс бұлттары екі атом ядроларына қатысты кеңістікте симметриялы орналасқан.
Полярлы емес коваленттік байланыс бейметалдарда пайда болады және металл жұптарында, химиялық элементтің бір атомынан: Н2, О2, О3, N2, S2, Li2, Na2, C, Si және басқалары құрылса, полярлы коваленттік байланыстың электрон бұлттары электртерістілігі жоғары атомға қарай ығысқан (НСl, H2O, H2S, NH3 және т.б).

title: Коваленттік байланыс


query: Deci префиксінің мағынасы қандай?

text: Деци- — Он есе кішірейгендікті көрсететін қосымша. Атауы латынның decimus — оннан бір бөлігі сөзінен шыққан. 1795 жылы ресми түрде қабылданды, бірақ бұл қосымша оған дейін де кеңінен қолданылды. Белгілеу: қазақ «д», халықаралық «d». Көбінесе ұзындықты (дециметр), дыбыс қаттылығын (децибел) өлшеу үшін қолданылады.

title: Деци-


query: Ислам күнтізбесінің басталуын қандай оқиға белгілейді?

text: Ислам күнтізбесі һижрадан, яғни Аллаһ Елшісінің Меккеден Мединеге жер аударған күнінен басталады. Һижра есебін пайғамбарымыз Мұхаммед дүниеден өткен уақытанан кейін 5 жыл өткенде, 637 жылы халиф Омар ибн әл-Хаттаб р.а. (634 — 644) жасаған. Нақты жылдан 11 күн кем болғандықтан, Ислам күнтізбесіндегі жылдың басы жылжи береді. һижраның Күн қозғалысына қатысы жоқ. Ол тек Айға негізделген. Жерлері ыстық және шөлді болғандықтан Араб елдері күндіз демалып, түнгі салқында Айдың жарығымен жұмыс жасайды. Ислам күнтізбесінің шығуының басты себебі де осы.

title: Ислам күнтізбесі

text: Ислам күнтізбесі ("Һижра күнтізбесі" , "ай һижрасы") — Мұсылман әлемінде қолданылатын Ай фазаларының өзгерістеріне негізделген күнтізбе. “Жәһилия” заманында, яғни исламнан бұрын Арабияда 24 жылдық жыл санау есебі қолданылды.

title: Ислам күнтізбесі


query: Романтикалық дәуірдің музыкасы жалпы қалай сипатталады?

text: Гофманның “Ундинасы”) жанрлары романтикалық сипат алды. Аспаптық музыка (симфония, камер. ансамбльдер; Шуберт пен Роберт Шуманнның сонаталары) жаңа бояу, өзіндік өрнекке ие болды. Асқан орындау шеберлігі (Паганини, Шопен, Лист), бай эмоция, айқын контрастағы нәрлі бояу музыкалық орындаушылық өнердегі романтизмнің басты белгілері болып табылады. Романтикалық музыка өзінен кейінгі дәуірге нәрлі бастау, құнды қазына болып қалды.

title: Романтизм

text: Романтизм (romantіcіsm, romantіsme, romantіk) – 18 ғасырдың соңы мен 19 ғасырдың алғашқы жартысында Еуропа мен Америка елдерінің рухани мәдениетінде: музыка, театр, бейнелеу өнері, эстетика және т.б. әдеби-көркем салаларда тараған идеялық көркемдік бағыт.

title: Романтизм

text: Театрда романтизм 1810 — 40 ж. қалыптасты. Белгілі романтик актерлер: Э.Кин (Англия), Л.Девриент (Германия), Г.Модена, А.Ристори (Италия), М.Дорваль, А.Л. Фредерик-Леметр (Франция), П.С. Мочалов (Ресей), П.Адамян (Армения), Г.Араблинский (Әзірбайжан), Э.Форрест, Ш.Кашмен (АҚШ), Г.Эгрешши (Венгрия), т.б. Дүниедегі әділетсіздік атаулыға қарсы болу, терең гуманизм бұл актерлерді бір идеяға жұмылдырды. Романтизм кезінде театр эстетикасының негізі актерлік қиял мен сезімге құрылды. Романтизм актерлері өз назарларын адам өмірінің ішкі қайшылықтарын бейнелеуге аударды. Қоғамдық пафос, шындыққа деген құштарлық, айқын мақсат актерді буырқанған эмоция мен айқын драмалық экспрессияға, екпінді қимылға жетеледі. Алайда романтикалық өміртаным шығармашылығы субъективизм қаупін өзімен бірге өрбітті. Романтикалық театр тұңғыш рет актерлік өнердің негізі болып табылатын сахналық толғанысты туғызды. ТМД елдерінің театр өнерінде М.Н. Ермолова, А.И. Южин, Ю.М. Юрьев, А.А. Остужев, В.К. Папазян, М.Қасымов, Ш.Бұрханов, А.Хорава, А.Хидоятов, Н.Д. Мордвинов, Ш. Айманов, Ы.Ноғайбаев, Ш.Мусин, т.б. шығармашылықтар асқақ, қаһармандық романтизм дәстүрімен тығыз байланысты.

title: Романтизм

text: Бейнелеу өнеріндегі романтизм мүсін өнеріне қарағанда кескіндеме мен графикадан айқын көрініс тапты. 18 ғасырдың аяғы мен 19 ғасырдың бас кезінде У.Блейк (Англия), Ф.Гойя (Испания), Ж.Л. Давид (Франция) еңбектерінен романтизм белгілері аңғарылды. Романтизмнің іргелі мектебі Францияда өркен жайды. Ол академиялық классицизм өнеріндегі догматизм мен буалдыр рационализмге қарсы күрес үстінде қалыптасты. Романтикалық мектептің алғаш негізін салушы – Т.Жерико. 1820 жылдардағы романтизм мектебінің басты өкілі ретінде төңкерісшіл пафостағы бірнеше картиналар салған Э.Делакруаны атауға болады. Романтизм суретшілерінің өзіндік ерекшелігі портрет, пейзаж, графика (О.Домье) жанрларынан айқын көрінді. Композицияны асқақ динамикаға құру, буырқанған қимыл-әрекетті форма тұтастығына бағындыра отырып, көлем мен кеңістік құбылысын ұтымды пайдалану, сәуле мен көлеңке алмасуына негізделген алуан ырғақтағы қанық та бай колорит романтик суретшілердің классицизм өкілдеріне қарағанда негізгі ерекшелігі болып табылады.

title: Романтизм


query: Капитан Американы ойнайтын актер кім?

text: Кристофер Роберт «Крис» Эванс ( Christopher Robert «Chris» Evans; , Бостон, Массачусетс, АҚШ) – америкалық актер. Көпшілікке «Фантастикалық төрттік» (2005) фильміндегі Алау адам және Marvel кинематографиялық әлеміндегі Капитан Америка кейіпкерлерімен әйгілі.

title: Крис Эванс

text: Крис Эванс Бостон қаласында дүниеге келген, өскен жері Садбюри қалашығы. Оның анасы Лиза Мари жастар театрының көркемдік жетекшісі, әкесі Г. Роберт "Боб" Эванс III тіс дәрігері қызметін атқарған. Оның екі әпкесі және бір інісі бар. Інісі Скотт ABC телеарнасындағы «Бір ғұмыр үшін өмір сүру керек» телехикаясында ойнаған. Кристің анасы жартылай итальян, жартылай ирланд болып келеді.

title: Крис Эванс

text: Эванс Линкольн-Садбери жоғарғы аймақтық мектебін бітірген. Ол және оның бауырлары католиктік бағытты ұстанады.

title: Крис Эванс


query: Әлем картасында Гоби шөлі қайда?

text: Гоби (Говь; 戈壁) — Моңғолияның оңтүстік-шығысында және оған іргелес Қытай жерінде жатқан шөлейтті және шөлді аймақ, Азиядағы ең ірі шөл, аумағы 2 млн. км²-ге жуық. Шөл 900 – 1200 м-лік таулы үстірттер мен көтеріңкі жазықтардан тұрады. Климаты тым континенттік, қысы суық, құрғақ, жазы ыстық, қуаң. Қаңтар айының орташа жылдық температурасы –26 – 28°С, кейбір күндері –47 – 50°С-қа дейін төмендейді. Шілденің орташа жылдық температурасы 26 – 28°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 50 – 200 мм аралығында. Ылғалдың басым көпшілігі жазда түседі. Аймақта тұрақты өзен арналары жоқ, сондықтан жер асты суларының маңызы зор. Тау етегінен ағып шығатын бастаулардан шағын шұраттар (оазистер) түзіледі. Олардың ең жиі шоғырланған жері Хангай тауы мен Гоби Алтайы аралығындағы «Өзендер аңғары». Құмды жерлерде сексеуіл, қараған, жүзгін, ал құрғақ өзен арналары бойында шағын тоғайлар өседі. Жануарлар дүниесінде тұяқтылар мен кемірушілер басым. Бөкеннің бірнеше түрі, Пржевальский жылқысы, жабайы түйе мен есек кездеседі. Гоби тұрғындары әр түрлі моңғол тайпаларынан құралған, негізінен мал өсірумен айналысады.

title: Гоби


query: Англия жеңген кезде әлем чемпионаты қайда өтті?

text: Ерлер арасындағы футболдан әлемнің 8-ші чемпионаты — 1966 жылы Англия стадиондарында өтті. Турнирдің өткізілу ережесі дәл 1962 жылғыдай болды. Финалда ГФР құрамасын 4:2 есебімен ұтқан Англия тұңғыш рет әлем чемпионы атанды.

title: Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі

text: Чемпионат басталардан үш жарым ай бұрын, 1966 жылы наурыз айында Лондондағы Вестминистер сарайында сақтаулы тұрған әлем кубогі аяқ астынан ұшты-күйлі жоғалды. Бүкіл полиция аяғынан тік тұрып іздейді. Бірақ кубокты олар емес, Лондонның 26 жасар тұрғыны Дэвид Корбеттің "пиклз" атты иті қаланың ішіндегі бұталардың арасынан тауып алады. Артынша күдікті саналған Эдвард Блетчли есімді жігіт екі жылға сотталып кетеді.

title: Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі

text: Бұл чемпионат — әйгілі португалдық футболшы Эйсебио қатысқан жалғыз әлемдік біріншілік еді. Эйсебио барынша жарқырады, алты матчта тоғыз гол соғып, чемпионат сұрмергені атанды, ал Португалия құрамасы әлем чемпионатына бірінші рет қатысып отырса да, күміс жүлдені иемденді.

title: Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі


query: Пи нөмірін табу үшін алғашқы дәлелді кім жасады?

text: Ерте замандардан бастап дөңгелек пен шеңберге қатысты практик. есептеулер рационал сандардың көмегімен formula_1-дің жуық мәнін іздеудің қажеттілігін туғызды. Ежелгі Египетте (б.з.б. 2-мыңжылдықта) дөңгелек ауданын есептеу кезінде formula_1-дің шамамен 3-ке тең мәні немесе дәлірек тең мәні қолданылған. Архимед (б.з.б. 3 ғ.) іштей және сырттай сызылған көпбұрышы бар шеңберлерді салыстыра отырып, formula_1-дің дәл мәні және сандарының аралығында екенін тапқан (бұл жуықтаулар қазіргі кезде де үлкен дәлдікті қажет етпейтін есептеулерде қолданылып келеді). 5 ғасырдың 2-жартысында қытай математигі Цзу Чун-чжи formula_1-дің 3,1415927-ге тең жуық мәнін тапқан, бұл мән ұзақ уақыттан кейін Еуропада да табылды (16 ғасырда); бұл жуықтаудың тек 7-ондық таңбасында ғана қателік бар. formula_1-дің дәлірек жуық мәнін табу жұмыстары жалғасып, Ғийас әд-Дин ибн Масуд Жәмшид әл-Кәши Пи санының 17 ондық таңбасын, ал голланд математигі Лудольф ван Цейлен (1540 — 1610) 32 ондық таңбасын тапқан. 1962 ж. Пи санының жүз мың ондық таңбасы электрондық есептеуіш машинаның көмегімен табылды. Пи саны түрлі геометриялық есептеулермен қатар, арифметикалық тізбектердің шегін табуда, Эйлер формуласында, т.б. кездеседі.

title: Пи (сан)


query: Флоренцияда, Италияда қандай әйгілі көпір бар?

text: Понте Веккьо (Ponte Vecchio, "ескі көпір") - орта ғасырларда салынған көпір. Ол Флоренциядағы Арно өзенін басып өтеді.

title: Понте Веккьо

text:
==Тарихы ==
Тарихы Рим империясының уақытымен сәйкес. 1333 жылы топан судың арқасында бұзылып, 1345 жылы Таддео Гадди оны қайта салдырған болатын. 1565 жылы Джорджо Вазари оны жаңа идеяларымен жаңартуы керек болатын. Бұл көпірдің ерекшелігі тура үстінде үйлердің орналасуында, кейбіреуі тіпті шетіне жақын. Бастапқыда тері, ет сататын дүкендер ғана болатын. Олардан қоқыс пен жағымсыз иіс көп болатындықтан, 1593 жылдан бастап ол жерге зергерлер орналаса бастады.

title: Понте Веккьо


query: Хоббит және 'Сақиналардың иесі' қашан жазылды?

text: «Сақиналар әміршісі» (The Lord of the Rings) – ағылшын жазушысы Дж.Р.Р. Толкиеннің романы. Фэнтези жанрындағы танымал романдардың бірі. «Хоббит» романының жалғасы. Негізінен бір бүтін кітап, көлемінің үлкендігінен баспа кезінде оны үш кітап етіп жарыққа шығарады: «Сақина бауырластығы», «Қос қамал» және «Патшаның оралуы». XX ғасырдың ең үздік әрі танымал кітаптарының бірі. Әлемнің 38 тіліне аударылған. Кітаптың мазмұн желісімен режиссер Питер Джексон фильм түсіреді, кино жоғары деңгейден көрініп, кассалық фильмдер қатарына қосылады. Толкин ағылшын эпосын құру мақсатында жазған романын 1937 жылы бастап, 1948 жылы бітірген. Алайда бірқатар қиыншылықтарға байланысты кітап тек 1954-1955 жылдары ғана жарық көреді. Кітапқа қатысты жақсы пікірлер айтылған.

title: Сақиналар әміршісі (роман)

text: Бастапқыда Толкин «Хоббит» романының жалғасын жазуды мақсат еткен жоқ («Сақиналар әміршісі» романы шын мәнінде осындай жалғасы). Алайда, 1937 жылы 15 қарашада «Хоббит» кітабының бірінші баспагері Allen & Unwin-тің иесі Стэнли Анвинмен түскі ас ішіп отырғанда, Толкин басқа жұмыстарды қарауға жіберуге шақыру алды. Баспагердің сын-пікір берушісі «Силмариллионды» қабылдамады, бірақ ол бұл туралы оң пікір білдірді. Бұған жігерленген Толкин «Хоббиттің» жалғасын жаза бастады және 1937 жылы 16 желтоқсанда баспаға жазған хатында жаңа кітаптың бірінші тарауын хабарлады.

title: Сақиналар әміршісі (роман)

text: Толкиннің мақсаты ағылшын эпосын жасау болды. Толкин Солтүстік Еуропаның ортағасырлық аңыздарымен, мысалы, «Хервер туралы сага», «Велсунгах туралы сага», «Беовулф» және басқа да көне герман, көне скандинав, ескі ағылшын және ортағасырлық ағылшын мәтіндерімен жақсы таныс Оксфорд филологы болды. «Сақиналар әміршісі» басқа әдеби көздерден де, мысалы, «Артурлық» кезеңнің аңыздары және карел-фин эпопеясы «Калеваламен» шабыттанды. Толкиннің айтуынша, ағылшынсаксондар мұндай көлемдегі эпосқа өте мұқтаж болған. «Артурлық» аңызды ол ағылшын-саксондық емес, айқын келттіктерге байланысты үйлеспейтін алмастыру деп санады.

title: Сақиналар әміршісі (роман)


query: 1800 жылдардың аяғында әлемді кім басқарды?

text: Отар елдерді тонау есебінен Англияда үлкен ақша қоры пайда болып, өнеркәсіп төңкерісі жасалынды. Бірақ 18 ғасырдың аяғында Британ империясы дағдарысқа ұшырап, Солтүстік Америкада 13 отарынан айрылды. Соған қарамастан 19 ғасырдың 1-жартысында Үндістанды толығымен, Австралияны, Жаңа Зеландияны, Оңтүстік Африканы жаулап алды, апиын соғыстарынан кейін Қытайды Гонконг аралын жалға беруге көндірді. Ал 19 ғасырдың 80 — 90-жылдары Африканың батыс және шығыс жағалауларын басып алып, Кипр аралына, Мысырға, Бирма мен Ауғанстанға бақылау орнатты. 20 ғасырдың бас кезінде Иранға, Иракқа, Осман империясынан бөлініп шыққан араб мемлекеттеріне үстемдік етті. 19 ғасырдың аяқ кезінен бастап Ұлыбритания дүние жүзінде өз позициясын жоғалта бастады да кейбір отарларына (Канада, Австралия, Жаңа Зеландия) өзін-өзі басқару құқығын беріп, Британия доминионына айналдырды. 1-дүниежүзілік соғыстан кейінгі Британ империясының экономикалық дағдарысқа ұшырауын пайдаланып, доминиондар сыртқы саясатта да тәуелсіздікке қол жеткізді. Отарларда ұлт-азаттық қозғалыс күшейіп, Ауғанстан, кейіннен Ирак пен Египет тәуелсіздік алды.

title: Британ империясы

text: 2-дүниежүзілік соғыс Британ империясына күйрете соққы берді. Жапониямен соғыс нәтижесінде Англияның Оңтүстік-Шығыс Азиядағы отарларында ұлт-азаттық соғыс қатты күшейіп, соғыстан кейін іле-шала Үндістан мен Пәкстан, Бирма мен Цейлон тәуелсіздікке қол жеткізді. 50 — 60-жылдары күрт күшейген ұлт-азаттық қозғалыстар нәтижесінде Британ империясына кіретін Азия мен Африка елдері түгелге жуық тәуелсіздік алды. Бірақ, бұрыннан қалыптасқан саяси-экономикалық байланыстардың үзілуі, жаңадан тәуелсіздік алған елдерді өз ішінде дағдарысқа ұшыратты. Діни қақтығыстар, тайпалар арасында қақтығыстар күшейді. Бөлініп шыққан елдермен өзара байланысты үзіп алмас үшін әрі саяси-экономикалық үстемдікті сақтау мақсатында Британ Достастығы құрылды. Өз ішіндегі қақтығыстарды өршітпеу үшін және экономикалық байланыстарды үзіп алып, елді дағдарысқа ұшыратпас үшін бұрынғы отарлардың көпшілігі өз еріктерімен досдастыққа мүше болды. Бұл достастыққа кіретін елдер сөз жүзінде болса да Ұлыбритания королевасын ел басшысы ретінде мойындайды және өзара тығыз экономикалық байланыстар орнатқан.

title: Британ империясы


query: Linkin Park әншісі кім?

text: Честер Чарльз Беннингтон (Chester Charles Bennington; 20 наурыз 1976, Финикс, Аризона, АҚШ  — 20 шілде 2017) — америкалық музыкант. Linkin Park, Dead By Sunrise және Stone Temple Pilots топтардың әншісі болған.

title: Честер Беннингтон

text:
===Linkin Park===
* 2000 — "Hybrid Theory"
* 2003 — "Meteora"
* 2007 — "Minutes to Midnight"
* 2010 — "A Thousand Suns"
* 2012 — "Living Things"
* 2014 — "The Hunting Party"

title: Честер Беннингтон