query: Қандай үлкен австралиялық құс үлкен жасыл жұмыртқа салады?

text: Эму (Dromaius novaehollandiae) – қазуартәрізділер отрядына жататын, ұшпайтын құстар. Австралияның далалы және бұталы шөлді жерлерін мекендейді. Биіктігі 1,8 м-дей, салм. 40 – 55 кг. Реңі ашық қоңыр, қара сұр түсті. Қауырсындары денесін біркелкі жапқан, бағыттаушы қауырсындары, құйымшақ безі жоқ. Тұмсығы тігінен жалпақ. Аяғы ұзын, үш саусақты, тырнақтарының ұзындығы бірдей. Қаңқасында бұғана сүйектің қалдығы сақталған. Кеңірдегінде дәнекер тінді өсінді болады, ол әлсін-әлсін ауаға толып, дыбыс күшейткіш қызметін атқарады. Етті қарнының бұлшық еті басқа түйеқұстармен салыстырғанда жұқа әрі қысқа. Соқыр ішегі нашар жетілген. Ересектерінде фабриций қапшығы (құстың ішкі секреция безінің қызметін атқаратын бітеу өскін) бар. Көбеюден басқа кезде топ құрып, кейде бірнеше ондаған құс бірігіп тіршілік етеді. Жыныстық жағынан екі жасында жетіледі. Жерге ұялайды, өлшемі 13-9 см болатын, қоңыр жасыл не жасыл сұр түсті 8 – 10 жұмыртқа салады. Оларды аталығы 8 аптадай шайқап, балапанын өргізеді. Балапандарының реңі сұрғылт, қара қоңыр, ұзын жолақты. Негізінен өсімдік жемісімен, тұқымымен, жәндіктермен және ұсақ жануарлармен қоректенеді. Кейде астық дақылдарымен қоректеніп, егістік алқаптарды таптап зиян да келтіреді. Көп ауланады. Қолда жақсы өседі.

title: Эму


query: Әлемдегі ең терең мұхиттар қандай?

text: Мариана шұңғымасы — Тынық мұхиттың батысында Мариана аралдарын бойлай "1340 км-ге" созылып жатқан тар депрессия. Көлденең қимасы V тәрізді, беткейі тік (7 — 9Ә). Табаны тегіс, ені "1 — 5 км". Орташа тереңд. "8 — 11 км". Ең терең жері — оңт. бөлігінде "11022 м." Бұл дүниежүз. мұхит бойынша ең терең жер. Оны 1958 ж. кеңес ғалымдары «Витязь» кемесінде ғыл.-зерт. жұмыстарын жүргізгенде анықтаған.

title: Мариана шұңғымасы


query: Лондонға дейін Ұлыбританияның астанасы қандай болды?

text: Патшалық әулеттің резиденциясы болып Хэмпширдегі Винчестер қаласы болып саналған, алайда XII ғасырдың басынан бастап мемлекеттің ресми астанасы Лондон болды.

title: Англия Патшалығы

text: Англия Патшалығы (Kingdom of England) — Батыс Еуропадағы Ұлыбритания аралының аумағын алып жатқан және 927 және 1707 жылдар аралығында өмір сүрген мемлекет. 1707 жылы Шотландия Патшалығымен қосылғаннан кейін Ұлыбритания Патшалығына айналды.

title: Англия Патшалығы


query: Мұхиттың ең терең бөлігінің орналасуы?

title: Мариана шұңғымасы


query: Мен ойлаймын, сондықтан мен бармын деген сөзді кім ойлап тапты?

text: Cogito, ergo sum — латын тілінде Рене Декарт жасаған философиялық тұжырым болып, әдетте "Ойлаймын, демек бармын" (кейде "Ойлаймын, демек менмін") деп аударылады. Бұл фраза латын тіліне қарағанда кең аудиторияны қамту үшін бастапқыда je pense, donc je suis деген атпен шыққан болатын, өзінің әдіс туралы дискурсында. Бұл оның кейінгі философия қағидаларында латын тілінде пайда болды. Декарт түсіндіргендей, "біз өз өмірімізге күмән келтіре алмаймыз". Антуан Леонард Томас айтқан толығырақ нұсқа Декарттың ниетін орынды түрде бейнелейді: dubito, ergo cogito, ergo sum («мен күмәнданамын, сондықтан ойлаймын, сондықтан менмін»). Кейде диктумға да сілтеме жасалады cogito ретінде.

title: Cogito ergo sum


query: БҰҰ-ның Мыңжылдық даму мақсаттары қашан тұжырымдалды?

text: Мыңжылдық Даму Мақсаттары (МДМ) — 2000 жылдың қыркүйегінде Нью-Йорк қаласында Мыңжылдық Саммитінде БҰҰ мүше мемлекеттердің қабылдаған Мыңжылдық Декларациясына негізделген сегіз халықаралық даму мақсаттары.

title: Мыңжылдық Даму Мақсаттары

text:
193 БҰҰ мүше елдерінің барлығы және 23 халықаралық ұйым 2015 жылға дейін дамудың келесі негізгі мақсаттарына қол жеткізуге келіскен:
# Шектен шыққан кедейлік пен аштықты жою
# Жалпы бастауыш білім беруді қамтамасыз ету
# Гендерлік теңдікті қолдау пен әйелдердің мүмкіндіктерін кеңейту
# Балалар өлімін азайту
# Аналарды қорғауды жақсарту
# Ғасыр дерттерімен (АИВ/ЖИТС және туберкулез) күрес
# Экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз ету
# Даму мақсаттарында жаһандық әріптестік қалыптастыру

title: Мыңжылдық Даму Мақсаттары

text: Бұл мақсаттар дүниежүзілік қауымдастыққа 2015 жылға дейін адамдардың өмір сүру жағдайларын жақсарту үшін елеулі, өлшеуге болатын нәтижелерге жетуге көмектесулері тиіс. МДМ қол жеткізу үшін жұмыс істеуге міндеттемелермен бірге елдер өздеріне нәтижелердің мониторингі мен МДМ жөнінде есептер даярлау үшін де міндеттеме алған.

title: Мыңжылдық Даму Мақсаттары


query: Тілдегі дыбыстың негізгі бірліктері деп аталады?

text: Фонема (рһопета - дыбыс) — сөздер мен морфемаларды бір-бірінен мағына және форма жағынан ажыратуға көмектесетін тілдін дыбыстык жүйесіндегі негізгі типтік бірлік, яғни дыбыс типі.

title: Фонема

text:
* Мысалы: қазақ тілінде сөздің бір дыбысының түрленуі (мол — қол — сол — жол — бол — тол); бірқатар дауыссыздардың жуан буында жуан, жіңішке буында жіңішке айтылуы (ыс — іс, ас — ес); бір дыбыстың артық келуі (он — тон, ал — бал) сөздерді мағына және форма жағынан бір-бірінен ерекшелеп тұр. Фонемалы тілдерде Фонема саны әр түрлі болады.
* Мысалы, қазақ тілінде 9 жалаң дауысты Фонема, 25 дауыссыз Фонема болса, орыс тілінде 6 дауысты, 35 дауыссыз Фонема бар.

title: Фонема

text:
==Фонема вариациясы ==
Фонема вариациясы (variat - өзгеру) вариация фонемы — фонемалардың қосымша варианттарының (аллофондардың) жалпы атауы. Олар негізгі вариантқа қарама-қарсы қойылып қаралады. Бұл құбылыс орыс тіліне тән.

title: Фонема


query: Iphone 4s Канадада қашан пайда болды?

text: 2011 жылдың 4 қазаны күні Купертинода (Калифорния) Apple iPhone 4S-ті жұртқа жария етті. 2011 жылдың 7 қазанында алдын ала сатып алу үшін 7 мемлекетте мүмкін болды (АҚШ, Канада, Аустралия, Ұлыбритания, Франция, Германия, Жапония), ал 14 қазанда сол елдерде Apple Store дүкендерінде сатып алу мүмкіндігі болды. 28 қазанда тағы 22 мемлекетте сатыла бастады (олардың ішінде Ирландия, Мексика, Сингапур).

title: IPhone 4S

text: iPhone 4S — Apple компаниясында құрастырылған сенсорлі смартфон. iPhone бесінші буыны. Дизайны iPhone 4-ке ұқсайды, бірақ жаңа модельде аппараттық бөлік жақсартылып, операциялық жүйесі жаңаланды. Телефонға iCloud атты бұлтта сақтау системасы және Siri дауыс тану системасы енгізілді, сол үшін атауы iPhone 4S (Siri).

title: IPhone 4S

text:
Басты жаңа енгізілімдер арасында:
* "Siri" дауыстық көмекші
* жаңа екі-ядролық процессор А5
* Wi-Fi-роутер ретінде қызмет көрсету
* персоналды компьютерден тәуелсіздігі
* жақсарған камера

title: IPhone 4S


query: 2018 жылғы әлем чемпионатының финалында кім ойнады?

text: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі (Чемпионат мира по футболу 2018, 2018 FIFA World Cup) — ФИФА-ның 21-ші футболдан әлем чемпионаты, финалдық кезеңі 2018 жылы 14 маусым және 15 шілде аралығында Ресейде өтті. Финалы Мәскеудегі Лужники стадионында өткізілді. Франция 4:2 есебімен Хорватияны ұтып, екінші рет әлем чемпионы атанды. Чемпионат Ресейдің 11 қаладағы 12 стадионда ойналды. Осы чемпионатта бірінші рет арбитрге видеокөмек жүйесі қолданылды.

title: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі

text: 2009 жылы 18 наурыз күні FIFA хабары бойынша 2018 жылғы футболдан әлем чемпионатын қабылдауға 9 мәлімдеме болған. Олар: Аустралия, Англия, Индонезия, Мексика, Ресей, АҚШ, Жапония, Португалия және Испания (бірлескен), Бельгия және Нидерланд (бірлескен).

title: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі


query: Дубай wiki жауаптары бар ел ме, әлде қала ма?

text: Дубай ( دبيّ) — Біріккен Араб Әмірліктеріндегі ең үлкен қала, Дубай әмірлігінің әкімшілік орталығы.

title: Дубай

text: Дейра – солтүстік бөлігі – бұл бизнес пен туризмнің орталығы. Мұнда көптеген дүкендер, базарлар, мектептер, қонақүйлер, клубтар және халықаралық Дубай әуежайы бар. Бұл екі бөлік Әл-Хор шығанағымен өтетін Әл-Мактум және Әл-Гархуд көпірімен, сонымен қатар Әл-Шандага үңгіртауымен байланысқан.

title: Дубай


query: Стивен Кингтің 'тұман' фильмі қай жерде түсірілген?

text: «Түнек» (The Mist) — Стивен Кингтің «Тұман» атты кітабы арқылы түсірілген режиссёр Фрэнк Дарабонттың қорқынышты фильмі. Бұл кітап жарыққа 1980 жылы шықты. Фрэнк Дарабонт 1980 жылдан бері бұл кітаптың оқиғасын үлкен экранға шығаруды армандаған. Сценариді Фрэнк Дарабонттың өзі жазған. Бұл туындының түсірілімі 2007 жылдың ақпан айында, Луизиана штатындағы Шривпорт қаласында 37 күн жүргізілді. Бірақ кітап және фильмнің сценариі бойынша бүкіл оқиға Мэн штатында Портланд қаласында болып жатыр.

title: Түнек (фильм)

text: Дэвид Дрейтон әйелі Стефф Дрэйтон және баласы Билли Дрейтонмен қаланың сыртында көлдің жағасында орналасқан үйде тұрады. Дэвидтің көршісі Брент Нортонмен көптеген келіспеушілігі болды. Біріншісі сыртқы ауланы бөлісе алмауы болса, екіншісі көршісінің өлі ағашты кеспеуі үлкен жанжалдарға алып келді. Бір күні кейіпкерлердің үйін және қаланы үлкен дауыл электрсіз қалдырады. Түнімен дауыл соғып, жаңбыр жауып, бұршақ жауады. Жәнеде Дэвидтің атасының ағашы оның еңбек бөлмесін терезеден кіріп қиратады. Таңертең Дэвид және оның отбасы дауылдың келтірген шығынын қарайды. Сол кезде таудан түсіп келе жатқан аппақ қою тұманды көреді. Дэвид көршісі Брент Нортонмен ұлы Биллимен қалаға көлікпен супермаркетке жол аттанады. Супермаркетке жеткенде олар бүкіл қаланың электр тогынсыз, ұялы байланыссыз екенін біледі және төтенше жағдай қызметкерлерінің белсенділігін, тауда орналасқан әскери базадан қайтып бара жатқан әскерилерді көреді. Құлақсыбыс арқылы сол әскери базада "Жебе" атты құпия жоба болып жатқанын біледі. Бір сәтте супермаркеттегі барша жұрттың назары автотұрақ жақтан шошынып, қансырап супермаркетке қашып келе жатқан Дэн Миллерге ауады. Жәнеде ол есікті жабуды, ешкімнің далаға шықпауын айқайлап жеткізеді. Бірақ бір жігіт бәрібір көлігіне қарай жүгі

title: Түнек (фильм)

text: ре жөнеледі.

title: Түнек (фильм)

text: Сол сәтте-ақ бүкіл қаланы тұман басып, "барша халыққа хабар беру" дабылы соғып, супермаркеттегі барша жұртты жаңағы жігіттің жан айқайы шошындырады. Өте қою тұман бүкіл қаланы жұтады, ештеңе көрінбейтіндей түнек. Бір кезде жер сілкінеді, супермаркеттің қабырғалары қирайды, жұрт абыр-сабыр. Бір әйел супермаркеттен шығамын деп тұрады, оның айтуынша оның үйінде кішкентай нәрестесі мен сегіз жасар қыз оны күтіп тұр. Барлық жұрт оның қалуын өтінеді, бірақ кейін бәрібір ол кетіп қалады.

title: Түнек (фильм)


query: Әлемдегі ең көне банк кім?

text: Бұл ежелгі банктерінің тізіміне құрылғаннан бері осы уақытқа дейін үзіліссіз заңды жұмыс істеп, «үздіксіз' 'пайдаланылып келе жатқан» қаржы институттары кіреді. Мұнда әлі күнге дейін бар 17 ғасырда құрылған жеті банк, ал қалған 16 банк 18-ші ғасырда құрылған, тізімді 15 және 16 ғасырларда құрылған екі банк, тиісінше, Monte Dei Paschi di Siena және Berenberg Bank, бастайды.Monte dei Paschi di Siena 1472 жылы құдайға сыйыну тауында құрылған, ал бүгін Италияның ірі бөлшек банкілерінің бірі болып табылады. Berenberg Bank 1590 жылы Гамбургтегі бір көпес үйінде құрылды, және бүгінгі күні сауда банкі және жеке банк, және оның құрылтайшылары әлі күнге дейін Беренберг отбасы ұрпақтарына тиесілі.

title: Үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ескі банктер тізімі

text:
{| class="wikitable sortable"
!Жыл
!Компания
!Ел (қазіргі)
|1472
|Banca Monte dei Paschi di Siena
| Италия
|1590
|Berenberg Bank
| Германия

text:
!Жыл
!Компания
!Ел (қазіргі)
| 1668
|Sveriges Riksbank
| Швеция
| 1672
|C. Hoare & Co
| Англия
| 1674
|Metzler Bank
| Германия
| 1690
|Barclays
| Англия
| 1692
|Coutts
| Англия
| 1694
|Bank of England
| Англия
| 1695
|Bank of Scotland
| Шотландия
|}


query: Тістегі жүйке қайда?

text: Жұмсақ ұлпа (pulpa — жұмсақ) — тіс қуысында орналасқан тістің жұмсақ бөлігі. Жұмсақ ұлпа қан тамырлары мен жүйкелерге бай, жіңішке талшықты борпылдақ дәнекер ұлпасынан тұрады. Ол "шеткі, аралық" және "орталық қабаттардан" құралған. Шеткі қабатты пішіні алмұрт тәрізді дентин түзуші жасушалар — одонтобласттар (дентинобласттар) құрайды. Дентинобласттардың өсінділері дентин мен кіреукені (эмальды) минералдық тұздармен қамтамасыз етуге қатысады. Сонымен қатар, шеткі қабатта толық жетілмеген жас коллаген талшықтары кездеседі. Аралық қабат жас коллаген талшықтары мен ұсақ жасушалардан тұрады. Орталық (негізгі) қабат адвентициальды жасушалардан, макрофагтардан, фибробласттардан және коллаген талшықтарынан құралған. Эластин талшықтары болмайды. Жұмсақ ұлпаның негізгі қызметі — тісті қоректендіру және ондағы зат алмасу процесін іс жүзіне асыру.

title: Жұмсақ ұлпа


query: Біздің Күн жүйесінде қанша планета бар?

text: Күн жүйесі – Күннен, оны айнала қозғалатын 8 үлкен планетадан (Болпан, Шолпан, Жер, Қызылжұлдыз, Есекқырған, Қоңырқай, Уран және Нептун ), планета серіктерінен, мыңдаған кіші планеталардан (астероидтардан), шамамен 1011 кометадан және толып жатқан метеорлық денелерден құралған ғарыштық денелер жүйесі. Күннен ең алыс орналасқан планетаға дейінгі орташа қашықтық шамамен 40 а.б. немесе 6 млрд. км-ге тең.

title: Күн жүйесі

text:
Шолпан мен Ураннан басқа планеталардың барлығының өз осінен айналу бағыты Күнді айналу бағытымен сәйкес келеді. Уран планетасының осі орбита жазықтығына 98° көлбеу орналасқан, сондықтан оның айналысы сырттай қарағанда кері болып көрінеді. Шолпан планетасы кері бағытта өте баяу айналады. Күн мен планеталар арасындағы қозғалыс мөлшерінің таралуы маңызды космогониялық сипаттама болып есептеледі. Күн жүйесінің орталық денесі Күн – жұлдыз, яғни қызған газды шар. Ол өзінің қойнауынан үздіксіз энергия бөліп шығарады. Күн бетінің күшті сәуле таратуына қарамастан, ол өзінің жоғары температурасын сақтап қалады. Күн жүйесінің қалған денелері – салқын денелер. Олардың бетінің температурасы Күн сәулесінің қыздыруына байланысты анықталады. Планеталар массасына, химиялық құрамына, айналу жылдамдығына, серіктерінің санына қарай екі топқа бөлінеді.
# Күн жүйесінің төрт ішкері планетасы (Жер тобындағы планеталар – Меркурий, Шолпан, Жер, Марс) аса үлкен емес, олар тығыз тасты заттар мен металдардан құралған.

title: Күн жүйесі

text: # Алып планеталар – Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун және Плутон әлдеқайда көлемдірек, олар негізінен жеңіл заттардан (сутек, гелий, метан, т.б.) құралған, сондықтан олардың орташа тығыздығы қойнауындағы зор қысымға қарамай аз болады. Планеталардың екі тобының аралығында орналасқан кіші планеталардың химиялық құрамы Жер тектес планеталардың құрамына жақын. Біршама тар аймақта қозғалатын кіші планеталар бір-бірімен соқтығысып, өте майда сынықтарға ыдырайды. Осындай майда сынықтар метеорлық денелердің соққысынан да бөлінеді. Ал өте майда тозаңдар қосылғанда, зодиактік жарық құбылысы байқалады. Метеориттердің жасын өлшеу (құрамындағы радиоактивті элементтерге және олардың ыдырау өнімдері бойынша) Күн жүйесінің шамамен 4,6 млрд. жыл бұрын пайда болғанын анықтады.

title: Күн жүйесі

text:
==Күн жүйесінің құрылысы туралы ежелгі ғалымдардың көзқарастары==
Адамдар өзін қоршаған әлемнің құрылысын, ондағы болып жатқан құбылыстарды зерттеуге ежелден-ақ құмар болды. Көне замандағы әлем құрылысы туралы алғашкы түсініктер өте қарапайым және олар діни нанымдармен астасып жатты. Аспан мен Жер бөлек карастырылып, Жер дүниенің қозғалмайтын орталығы ретінде қабылданды. Жердің бүкіл әлемнің орталығынде орналасканы жөнінде қалыптасқан бұл көзқарасты Ежелгі Грекия ғалымдары дүниенің геоцентрлік жүйесінің негізіне алды. Мәселен, біздің заманымыздан бұрынғы IV ғасырда өмір сүрген ежелгі грек ойшылы, ғалым-энциклопедист Аристотель осы пікірді ұстанып, Жерді қозғалмайды деп есептеді. Сол кездің өзінде-ак Айдың тұтылуы бойынша жүргізілген бақылаулар арқылы, Жер пішінінің шар тәрізді екені белгілі болды. Ол Жердің қозғалуын аспандағы жұлдыздардың орнын ауыстыруынан байқауға болар еді деген болжам айтты. Аристотель Жер - Әлемнің табиғи орталығы болғандықтан, ол ешқайда құлап кетпейді және барлық ауыр денелер осы центрге қарай ұмтылады деген пікірде болды.
Аристотельдің мұндай түсіндірулері, қазіргі көзқараспен қарағанда, өте қарапайым болғанымен, сол кезең үшін әжептәуір жетістік еді.

title: Күн жүйесі


query: Маккензи таулары картада қайда орналасқан?

text: Макензи — Канаданың солтүстік-батысындағы тау жүйесі. Солтүстік Америкадағы Шығыс Кордильера белдеуінің бөлігі. Солтүстігінденде Пил, оңтүстігінде Саут-Наханни өзендерімен шектеседі. Ұзындығы 700 км, ені 250 км. Биіктігі 2469 м (Сэр-Джеймс-Мак-Брайен тауы). Шөгінді жыныстардан түзілген. Мұз дәуірінің іздері сақталған, беткейлеріне шыршалы, сирек орман, тау тундрасы өскен. Мұнда Наханни ұлттық саябағы (1972 ж. іргесі қаланған, ауданы 476,5 мың га) ұйымдастырылған. Шотланд көпесі А.Макензидің (1764 — 1820) құрметіне аталған.

title: Маккензи (тау)


query: Күндізгі жарықты үнемдеу қашан басталады және аяқталады?

text: Жазғы уақыт - негізгі уақытпен салыстырғанда 1 сағат ілгері, әр елде қолданылатын уақыт. Дүние жүзінің көптеген елдерінде тәуліктің жарық бөлігін тиімді пайдалану үшін енгізіледі. Жазғы уақытқа өту наурыздың соңғы жексенбісінде, ал декреттік уақытқа қайта көшу қазанның соңғы жексенбісінде жүзеге асырылады.

title: Жазғы уақыт


query: Басқа өсімдікте өсетін өсімдік деп аталады?

text: Эпифиттер (ἐπι- — «басқа» және φυτόν — «өсімдіктер») – тіршілігінің тұтас бір кезеңін топырақпен байланыссыз, басқа өсімдік қабығының бетінде өткізетін өсімдіктер. Эпифиттердің паразит өсімдіктерден айырмашылығы қоректік заттарды өзі мекендеген өсімдіктен емес, қоршаған ортадан алады. Эпифиттер дамуын ағаш үстінде бастайды да, көп ұзамай ұзын қосалқы тамырлары дамып, солар арқылы топырақтан су мен минералды тұздарды сіңіреді. Тіршілігінің көп уақытын ағаш қабығы бетінде өткізетін Эпифиттерге көбіне су, минералды тұздар жетіспейді, сондықтан Эпифиттерде су, қорек алуға арналған әр түрлі бейімдеушіліктер байқалады. Мыс., кеуекті тамырларының болуы. Кейбір Эпифиттердің тамырлары жоғары қарай өсіп, шырматылып себет тәрізді қалыптасады. Оған шаң-тозаң, жапырақ жиналып, өсімдік тамырлары қоректенетін топырақ пайда болады. Түтік тәрізді жапырақтарында шұңқырлары бар, мұнда өсімдікке қажетті су жиналады. Эпифиттер барлық өсімдік топтарында кездеседі. Дегенмен гүлді өсімдіктерге жататын өкілдері жоқтың қасы. Ондай Эпифиттерден тек Америка ормандарында кездесетін Tіllandsіa туысын атауға болады. Эпифиттерге мүктер, қына және балдырлардың көптеген түрлерін жатады. Олар негізінен ағаш қабықтарында кездеседі.

title: Эпифиттер


query: Жапонияның Нагасаки қаласына атом бомбасы қашан тасталды?

text: Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тастау — Екінші дүниежүзілік соғыс барысында АҚШ-тың Жапонияға қарсы атом қаруын қолдануы. 1945 жылы 26 шілдеде Ұлыбритания, АҚШ және Қытай үкіметі басшыларының атынан Жапонияға тізе бүгу талабы қойылған Подстам декларациясы жарияланды. Осыдан кейін АҚШ авиациясы 1945 жылы 6 тамызда Жапонияның Хиросима қаласына бірінші атом бомбасын тастады. Қаланың елеулі бөлігі қирап, 140 мыңнан аса бейбіт тұрғын қаза тапты, жарымжан болды. 1945 жылы 9 тамызда Нагасаки қаласына екінші атом бомбасы тасталды. Оның жарылысынан қаланың бөлігі қирап, 75 мыңдай адам қаза тапты, жараланды. Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тастау соғыс талаптарынан, мұқтаждығынан туған әрекет емес еді. Бұны адамзатқа қарсы жасалған ауыр қылмыстардың қатарына жатқызуға болады және басқа халықтар мен мемлекеттерді қорқыту мақсатын көздеген әрекет саналады.

title: Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тасталуы

text:
=== Оқиғаға дейін ===
Осы жәйттен дәл бір жыл алдын АҚШ-тың 32-ші перзиденті Франклин Рудзвельт пен Ұлыбританияның премьер-министрі Уинстон Черчилдің ұйғаруымен Жапонияға атом бомбасын тастау үшін келісім бекітілді. Оған АҚШ пен Жапонияның арасындаға үш жарым жылға созылған соғыста 200 мыңдай АҚШ азаматтарының қаза табуы желеу болды. Бірақ Жапония тарапынан да құрбан болғандар саны 100 мыңнан асып жығылды. АҚШ үкіметінің «соғыста тізе бүгу» жайлы талабына жапондар жағы мойынсұнбады. Сол талапты қалайда орындату мақсатында америкалықтар және оның одақтастары ядролық қаруды қолдануды жоспарлады.

text: 1945 жылы 16-шілдеде Жаңа Мексика штатында күші 21 килотонналық бомба сәтті сынақтан өтті. 24-шілде күні АҚШ-тың жаңа 33-ші президенті Гарри Трумен Сталинге алапат күші бар қарудың жасап шығарылғанын баяндайды. Сталин оған аса қызығушылық танытпаған, бет-жүзінен қандай әсер алғанын да сездірмеген, тек қуанышты екенін, америкалықтар ол қаруды Жапонияға қарсы тиімді пайдаланатынына сенім білдірген де қойған. Бірақ соның артынша Сталин Шет мемлекеттер ісімен айналысушы комиссариаттың бас хатшысы Молотовпен болған әңгімеден соң, Курчатовпен тез арада әңгімелесу керектігін, біздің «жұмысымызды» тездету қажеттігін нақтылаған.


query: Достардың алғашқы эпизоды қай жылы эфирге шықты?

text: «Достар» (Friends) — алты достың өмірі туралы баяндайтын комедиялық телехикая. Американдық телекөрініс тарихындағы ең үздік комедия жанрындағы телехикая және 1990-ыншы жылдардың ең таңымал тележобасы болып табылады. Қойылым мен шығармашылық топқа көптеген марапаттар ұсынылды, соның ішінде алты «Эмми» премиясы және «Алтын глобус» премиясы.

title: Достар (телехикая)

text:
«Достар» хикаясы «Брайт/Кауфман/Крейн продакшенс» (ағылш. Bright/Kauffman/Crane Productions) және Warner Bros. Television студиясымен бірге продюсерленді, премьералық көрсетілімдер американдық NBC телеарнасында көрсетілді (1994 жылғы 22 қыркүйектен 2004 жылғы 6 мамырға дейін). Хикаяның соңғы эпизоды телехикаялардың соңғы эпизодтары рейтингінде төртінші орынға ие болды — премьерада оны 52,5 миллион адам көрді.
1994 жылдан 2004 жыл аралығында телехикаяның 10 маусымы түсірілді — барлығы 236 эпизод. Ол әлемнің әртүрлі елдерінде үлкен жетістікпен көрсетілді және көптеген жанкүйерлерді ие болды.
27 мамыр 2021 HBO Max бейне сервисінде түпнұсқа шоудың барлық басты актерлерінің қатысуымен "Достар" арнайы шығарылымы жарық көрді.

title: Достар (телехикая)


query: Дала аймағындағы қара топырақ-бұл?

text: Қара топырақ– орманды-дала және дала белдемдерінде көп жылдық шөпті өсімдіктер астында, негізінен, лессті борпылдақ жыныстарда түзілген аса құнарлы топырақ.

title: Қара топырақ

text:
Қара топырақ қара шірінді қабатының (А+В¹) қалыңдығына қарай үшке бөлінеді:
* жұқа қабатты - 60 см-ден көп;
* орташа қабатты - 60-80 см;
* мол қабатты - 80-120 см.

title: Қара топырақ


query: Пиелонефрит әдетте дененің қандай түрінен туындайды?

text: Пиелонефрит – бүйректің және бүйрек түбегінің көбінесе интерстициялық талшығының қабынуы. Бұл – бүйректің ең жиі кездесетін ауруы.

title: Пиелонефрит


query: Ресей революциясына дейін Ресейдің соңғы патшасы кім болды?

text: Николай ІІ, Николай Александрович Романов (18 мамыр 1868, Царское Село – 17 шілде 1918 жыл Екатеринбург) – Ресейдің соңғы императоры (1894–1917). Александр ІІІ-нің үлкен ұлы.

title: II Николай

text: Орыс-жапон соғысында жеңілу елді 1905 – 1907 жылдардағы революцияға алып келді. Халық толқуынан жасқанған Николай ІІ кейбір жеңілдіктерге баруға мәжбүр болды. Саяси партиялар жария жұмыс істей бастады.Столыпиннің аграрлық реформасы жүргізіліп, Қазақстанның, Сібірдің, Орта Азияның жергілікті тұрғындары өз жерлерінен ығыстырылды. Мемлекеттік думаны құрды (1906 жылы).

title: II Николай


query: НАТО-дағы әріптер нені білдіреді?

text: Солтүстік атлантикалық келісім ұйымы, НАТО (ағыл. - North Atlantic Treaty Organization, NATO; фр. Organisation du traité de l'Atlantique nord, OTAN) — 30 мемлекет-аралық әскери альянс, олардың 28 Еуропада және 2 Солтүстік Америкада орналасқан. НАТО - ұжымдық қауіпсіздік жүйе: оның тәуелсіз мүшелері бір-бірін сыртқы шабуылдан қорғауға келіседі.

title: НАТО

text: Екінші дүниежүзілік соғыс біткен соң, 1949 жылы 4 сәуірде 12 мемлекет қол қойған Солтүстік Атлантикалық келісімшарты негізінде құрылған. Қырғи-қабақ соғысы уақытында, альянс мүшелерін Кеңес Одақтан келетін потенциалды қаупінен қорғаған. Кеңес Одағы ыдыраған соң, альянс жұмысын жалғасытырып, Балқан, Таяу Шығыс, Оңтүстік Азия мен Африкадағы қақтығыстарға аралысқан.

title: НАТО

text: 1954 жылы Кеңес Одағы мүше болып кіруге сұранады, НАТО оған бас тартады.

title: НАТО


query: 2022 жылы әлем чемпионатын кім өткізеді?

text: Футболдан әлем чемпионаты 2022 (كأس العالم لكرة القدم, FIFA World Cup 2022) — ФИФА-ның 22-ші футболдан әлем чемпионаты, финалдық кезеңі 2022 жылы Катарда өтті. Бұл 2002 жылдан бері Азияда, сондай-ақ Таяу Шығыста, Араб елінде және жалпы мұсылман әлемінде тұңғыш рет өткен алғашқы футбол біріншілігі. Сонымен қатар Катардағы чемпионат 32 құрама қатысқан соңғы турнир. Келесі 2026 жылғы әлем біріншілігінен бастап қатысушы құрамалар саны 48-ге дейін көбеймек. Бұл сайыстың тағы бір ерекшелігі — оның әдеттегідей жазда емес, қыста өткізілуі.

title: Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі

text: 2022 жылдың 19 мамырында ФИФА турнирге қатысатын 36 төреші мен 69 төреші көмекшісі мен 24 бейне көмекшісінің тізімін жариялады. 36 төрешінің ішінен ФИФА құрамына екі Аргентина, Бразилия, Англия және Франциядан кірді. Алғаш рет әйел төрешілер ірі ерлер турниріндегі ойындарға төрелік етеді.

title: Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі

text: Француздық Стефани Фраппарт, руандалық Салима Мукансанга және жапондық Йошими Ямашита ерлер арасындағы әлем чемпионатына тағайындалған алғашқы әйел төрешілер болды. Оларға үш әйел көмекші төреші қосылады, сонымен қатар бірінші. Фраппарт 2019 жылғы FIFA әйелдер арасындағы әлем чемпионатының финалын қадағалады.

title: Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі


query: Константинополь қай жылы Рим империясының астанасы болды?

text: «Византия империясы» деген терминді алғашқы рет 1557 жылы неміс тарихшысы Иероним Вольф (Hieronymus Wolf) өзінің "«Corpus Historiæ Byzantinæ, a collection of historical sources»" атты жұмысында қолданған. «Византий» (Βυζάντιον, Byzantium) деген Босфор бұғазы жанындағы б.з.б. 680 жылы іргесі қаланған ежелгі грек қаласы. 324 жылы Рим империясының астанасы осы қалаға көшті де, 330 жылдан бастап Константинополь, ал 1453 жылдан бері Стамбул деп аталды.

title: Шығыс Рим империясы

text: Шығыс Рим империясы немесе Византия империясы (395-1453) ( Батыс тарихшылары XIX ғасырда "Шығыс Рим империясы" атауының орнына Византия империясы деген атау берген. Византия халығы өздерін "ромей" деп атаған) — 395 – 1453 жылдар аралығында өмір сүрген мемлекет.. Алғашында «Ромейлер империясы» деп аталған. Византия атауын Батыс тарихшылары XIX ғасырда енгізген.

title: Шығыс Рим империясы

text: 1648 жылы француз тарихшысының Шарль Дюканждың "«Byzantine du Louvre»" жұмысында және 1680 жылы "«Византия тарихы»" жұмысында термин қайталанып, әрі қарай француз ғылымдары: Шарль Луи де Монтескьёнің жұмыстарында жалғасын тапты.

title: Шығыс Рим империясы


query: Оптикалық нерв мидағы қай жерде орналасқан?

text: Көру жүйкесі (nervus opticus; neivus ~ жүйке, opticum— көру) — көру талдағышының өткізгіш жолы, ми жүйкелерінің II жұбы, қызметі жағынан сезімтал жүйке. Көру жүйкесі көз алмасы торлы қабығындағы мультиполярлы ганглионды нейроциттер аксондарынан түзілген. Аталмыш жүйке ми сауытына көз шарасынан көру өзегі арқьлы еніп, қарсы жақтың аттас жүйкесімен айқасып, көру жолын түзеді де, аралық миға енеді.

title: Көру жүйкесі


query: Хараппа өркениетінің қай қаласында үлкен астық қоймасы қазылды?

text:
Маханджо-Даро (синдхи тілінде — әруақтар төбесі) — ежелгі Хараппа өркениетінің орны. Әлемдік тарихтағы ең көне қала мәдениеттерінің бірі, іргесі б.з.б. 3 — 2-мыңжылдықта қаланған. М.-Д-ның орны Пәкстан жерінде, Инд өз-нің бойында. Хараппадан оңт.-шығысқа қарай 644 км жерде. Жалпы аум. 259 га. Ғимараттар тік төртбұрышты. Алғаш 1922 ж. үнді археол. Р.Д. Банерджи ашты. Кейіннен Дж.Маршалл, Н.Маджумдар, Э.Маккес, М.Ватс, М.Уилер басқарған экспед-лар зерттеді. Қаланың цитаделі екі төбеден тұрады.
:Үлкені 2 ғ-да салынған будда храмының атымен ступа деп аталады. Мұнда күрделі де еңселі ғимараттар көп. Оларға үлкен монша, астық қоймасы, оқу ғимараты, жиналыс сарайы секілді құрылыс орындары жатады. Билеушілер мен ақсүйектердің үйлері де осында.
:Еңсесі едәуір төмен қарапайым тұрғын үйлерден тұратын екінші бөлік төм. қабат деген атқа ие болған.
Бұлардың екеуі де күйдірілмеген кірпіштерден салынған тұғырдың (платформаның) үстіне тұрғызылған.

title: Маханджо-Даро

text: ==Сілтемелер==

title: Материя (философия)

text:
Брей У., Трамы Д., Археологический словарь, ағылш. аудару, М., 1990. Д. Талеев <br>
"Қазақ Энциклопедиясы", 6 том

title: Маханджо-Даро


query: Адам құқықтарының жалпыға бірдей Декларациясы қашан қабылданды?

text: Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы (Universal Declaration of Human Rights, UDHR) — адамның негізгі құқықтары мен бостандықтарын жария еткен бірден-бір халықаралық-құқықтық құжат. 1948 ж. 10 желтоқсанда БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы 217 А (III) жарғысымен қабылданған және жарияланған. Құжатта белгіленіп, бекітілген адам құқықтары мен бостандықтарының жалпыға бірдей мойындалуын, сақталуын және тиімді жүзеге асырылуын қамтамасыз ету бұл құжаттың негізгі міндеті.

text: Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы ерекшелігі мен маңыздылығы адам құқықтары мен бостандықтарын алғашқы болып халықаралық дәрежеге көтергендігінде жатыр. Декларацияның міндеттілігі, заңдық сипаты жоқ, яғни бекітілген нормалар сөзсіз орындалуға тиісті емес. Дегенмен құжатта белгіленген адам құқықтары мен бостандықтары жөніндегі қағидалардың маңыздылығына байланысты Декларация жалпыға бірдей акт ретінде танылады және оны қабылдауға дауыс берген мемлекеттердің барлығы бірдей орындауға тырысады.

text:
* Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы
* Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы


query: Пиреней түбегі Еуропа картасында қай жерде орналасқан?

text: Пиреней түбегі немесе Иберия түбегі (Península Ibérica; Península Ibèrica; Iberiar penintsula; Península Ibérica; Péninsule Ibérique; Iberian Peninsula) — Еуропаның оңтүстік батысында орналасқан. Еуропаның басқа бөліктерінен Пиреней таулары, Африкадан Гибралтар бұғазы арқылы бөлінген. Пиреней түбегін Атлант мұхиты қоршап жатыр. Аумағы 584 мың км². Жағалары нашар тілімденген, тек солтүстік-батыс бөлігінде риас типтік жағалар (теңіз суының тау аңғарларына толуы) тараған. Жер бедерінде таулы үстірттер (Месета, Галисия) мен ұзына бойы созылып жатқан тау жоталары (Пиреней, Кантабрия, Каталония, Иберия, Андалусия, т.б.) басым. Ең биік жері — Сьерра-Невада жотасындағы Муласен тауы (3478 м). Пиреней түбегінің жағалау бөлігін шағын ойпаттар (Португал, Андалус, Арагон, т.б.) алып жатыр. Климаты субтропиктік, жерортатеңіздік типке жатады, солтүстігінде және солтүстік-батысында теңіздік климат басым. Ірі өзендері: Тахо, Эбро, Дуэро, Гвадиана, Гвадалквивир. Жерінің 40%-ын ормандар мен бұталар алып жатыр. Негізгі өсімдіктері — жерортатеңіздік бұталар (маквис, гарига), шалғындар. Пиреней түбегінде Испания, Португалия, Андорра мемлекеттері мен Британия қауымдастығына қарайтын Гибралтар орналасқан.

title: Пиреней түбегі


query: Адам ағзасындағы тыныс алу түтігі қайда?

text:
Кеңірдек — шырышты қабықпен қапталған шеміршек түтігінсін тұратын тыныс алу мүшесі, көмендеп басталады және бастаңқы негізгі тарамымен жалғасады: томенгі тыныс жолдарыпа жатады.
Кеңірдек - көмекейдің жалғасы, іші қуыс түтік пішінді шеміршекті мүше. Ол өңештің алдыңғы жағында орналасады, ұзындығы шамамен 9-12 см, диаметрі 15-18 мм. Кеңірдектің алдыңғы қабырғасы бірімен-бірі сіңірлер арқылы өзара байланысқан жартылай шеміршекті сақиналардан тұрады. Жартылай сақиналы шеміршектер кеңірдек қабырғасының қабысып қалмай, ауаның еркін өтуін қамтамасыз етеді. Кеңірдектің өңешпен жанасқан артқы жағы жұмсақ, тығыз талшықты дәнекер ұлпасынан түзілген. Кеңірдектің бұл жағы өңештен тамақ өтуіне ешбір кедергі жасамайды.

title: Кеңірдек

text:
==Кеңірдек тарамын ұзарту I белгісі==
Кеңірдек тарамын ұзарту I белгісі — магистральды кеңірдек тарамының I II сегментін байлаіі муфта тәрізді ісіктің ұлғаюы және 0,05—1 см орнына 2—3 см бойына кеңірдек тарамындағы саңылауды рентген сөулесімен қағазға түсіріп, бақылап отыру.

title: Кеңірдек


query: Айнымалы токтың жаңа вокалисті кім?

text: AC/DC тобын құрған ағайындылар Ангус Янг, Малькольм Янг, Джордж Янг Шотландиядағы Глазго қаласында дүниеге келеді, бірақ 1963 жылы отбасы мүшелерімен бірге Сиднейге қоныс аударады. Ең алғаш гитараны үйренген Джордж болатын. Ол өзі The Easybets тобын құрады. Кейін Малькольм мен Ангус ,Джордждан гитара үйреніп алады. Ангус пен Малькольм Джорджбен бірге гастрольдік сапарларда жүріп, Джордж секілді топ құрғысы келеді. Сөйтіп 1973 жылы Сиднейде əнші Дэйв Эванс, басс гитарист Ларри ван Кридт жəне барабаншы Конин Берджестпен бірге топ құрады.Алғашқы кезде топ құрамы сан рет өзгеріске ұшырайды. 1974 жылы Дэйв Эванстың орнына əнші Бон Скотты топ құрамына қосады. Бон Скотт негізі The Spectors тобында тəжіребиелі əнші еді. Бон Скотт топқа кірмей тұрып AC/DC-дың көлік жүргізушісі еді, кейін Бон Скоттқа топ құрамына кіргізуге ұсыныс жасалды.

title: AC/DC

text: AC/DC (қаз.эй-си/ди-си:alternating current/direct current:айнымалы ток/өзгермейтін ток) — 1973 жылы Сиднейде құрылған австралиялық рок жанрындағы топ.

title: AC/DC

text:
=== Топтың көпшілікке танымал болуы ===
Негізі топ құрылған кезде топтың аты белгісіз болды. Топтың атын «AC/DC» деп қою Маргарет Янгтың идеясы еді. (Бір күні Маргарет Янг тігін машинасынан AC/DC сөзін көріп қалып,топтың атын осылай қоюды көздеді)

title: AC/DC


query: Үнді Конституциясының әкесі кім деп аталады?

text: Бхимрао Рамджи Амбедкар (English: Bhimrao Ramji Ambedkar; Marathi: भीमराव रामजी आंबेडकर) (14 сәуір 1891 - 6 желтоқсан 1956), сонымен қатар Доктор. Бабасахеб Амбедкар, үнді заңгері, экономист, саясаткер және әлеуметтік реформатор болған. Ол Далит буддистік қозғалысын шабыттандырды және қол тигізбейтіндерге (далиттерге) қатысты әлеуметтік кемсітушілікке қарсы үгіт-насихат жүргізді. Ол сондай-ақ әйелдер мен еңбек құқықтарын қолдады. Ол тәуелсіз Үндістанның алғашқы заң және әділет министрі, Үндістан конституциясының сәулетшісі және Үндістан Республикасының негізін қалаушы болды.

title: Бхимрао Рамджи Амбедкар

text: 1956 жылы ол 600000 жақтастарымен буддизмді қабылдай отырып, далиттерді жаппай конверсиялауды бастады. Ол Үндістанда буддизмді қайта жандандырды. Амбедкар навайана буддистерінің арасында бодхисаттва, майдар ретінде қарастырылады.

title: Бхимрао Рамджи Амбедкар

text: 1990 жылы Амхедкарға қайтыс болғаннан кейін Үндістанның ең жоғары азаматтық марапаты - Бхарат Ратна тағайындалды. Амбедкар мұрасында көптеген мәдени ескерткіштер мен бейнелер бар. Амбедкардың қоғамдық-саяси реформатор ретіндегі мұрасы қазіргі Үндістанға терең әсер етті.

title: Бхимрао Рамджи Амбедкар


query: Си бірліктеріндегі теңіз деңгейіндегі атмосфералық қысым?

text:
Атмосфералық қысым — атмосфераның жер бетіне және ондағы заттарға түсіретін қысымы. Ол барометрмен, яғни сынап бағанасының биіктігімен (мм сын. бағ.), СИ жүйесінде паскальмен (Па), ал метеорол. ғылымында гектопаскальмен (гПа) немесе миллибармен (мб) өлшенеді. Теңіз деңгейінде атмосфералық қысым орташа алғанда 1013,25 гПа-ға (760 мм сын. бағ.) тең. Жоғарылаған сайын ауа тығыздығы кеміп, атмосфералық қысым азаяды. Жер бетіндегі қысыммен салыстырғанда 5 км биіктікте атмосфералық қысым 2 есе, 10 км биіктікте 4 есе, 15 км биіктікте 8 есе кемиді. Астана қаласының атмосфералық қысымы Алматыға қарағанда жоғары.
Жер шарын коршап тұрған атмосфера өзінің салмақ күші арқылы жер бетіне қысым түсіреді, оны атмосфералық қысым деп атайды.
Қазіргі кезде атмосфералық қысымды гектопаскальмен (гПа) көрсетеді. Қалыптағы атмосфералық қысым ретінде оның теңіз деңгейіндегі орташа көрсеткіші (1013 гПа) алынады. Қысымы бірдей нүктелерді қосатын сызықтарды изобаралар деп атайды. Атмосфералық қысымды металдан жасалған барометр — анероидпен өлшейді.

title: Атмосфералық қысым

text: Атмосфералық қысым Жер шарының кез келген бөліктерінде үздіксіз өзгеріп отырады. Тропиктік белдеуде қысымның тәуліктік өзгерістері айқынырақ байқалады. Кейде тәулік ішінде қысым айырмашылығы 20—30 гПа-ға жетуі мүмкін. Атмосфералық қысымның жылдық өзгерістері материктердің орталық бөлігінде күштірек байқалады. Мәселен, Гоби шөлінде бұл көрсеткіш тіпті 40 гПа-ға жетеді, мұнда қысым максимумы қаңтарда, минимумы шілдеде байқалады. Материктер шетіндегі муссонды облыстарда және мұхиттардың жоғары ендіктерде жатқан бөліктерінде атмосфералық қысымның жылдық ауытқулары едәуір болады. Владивостокта бұл көрсеткіш 14 гПа, ал Мумбайда (Бомбей) 10 гПа шамасында (картадан бұл қалаларды тауып, географиялық орнының ерекшеліктерін атаңдар).

title: Атмосфералық қысым


query: Луна Лавгудтың рөлін сомдаған актриса кім?

text: Эванна Патриция Линч (ағылш. "Evanna Patricia Lynch"; 1991 жыл 16 тамыз, Термонфекин, Ирландия) – ирландық актриса, Гарри Поттер туралы фильмдеріндегі Полумна Лавгуд рөлі бойынша танымал.

title: Эванна Линч

text: Эванна Линч Ирландия, Термонфекин, Лаут графтығында, Донал және Маргарет Линч отбасысында туылды. Оның Майрид және Эмели әпкелері, Патрик ағасы бар. Балалық шағынан бастап Эванна Гарри Поттер туралы кітаптарды оқып, оның жанкүйері болатын. 11 жасынан бастап екі жыл бойы Линч анорексиядан зардап шеккен. Дж.Роулинг Лиананы қолдау үшін оған хат жібереді.

title: Эванна Линч

text: 2004 жылдың маусым айына дейін Эванна "«Cartown National School»" бастауыш мектебінде оқып, кейін қыздарға арналған "«Our Lady’s College»" католикалық мектебінде оқиды. Осы жерде оның әкесі директордың орынбасары болды. 2008 жылы Линч алыпматарлық қиял мен драманы «Centre for the Talented Youth of Ireland» мектебінде оқиды. 2010 жылдың қыркүйек айынан бастап Эванна "Ирландиядағы Ағарту Институтында" оқиды.

title: Эванна Линч


query: Бір жарық жылының ұзындығы қандай?

text:
Жарық жылы — ұзындықтың астрономияда қолданылатын жүйеден тыс бірлігі. Ғалымдар Әлемдегі қашықтықтарды жарық жылдарымен және парсектермен өлшенеді. Жарық ең үлкен жылдамдықты көрсететіндіктен, ғалымдар жарық жылдарын қолдана отырып, Әлемдегі ара - қашықтықтар туралы жақсы түсініктемелер алады. Жарық жыл - жарықтың 300000 км/с жылдамдықпен бір жыл ішінде жүріп өтетін қашықтығы. Ол 10 триллион км - ге жуық немесе 3,25 парсекке тең. Бізге тіпті планетамызға ең жақын орналасқан жұлдыздардың жарығы бірнеше жылдардан кейн де келеді. Ең жақын жұлдыз бізден төрт жарық жыл қашықтықта орналасқан, бұл - астрономдар оған телескоп арқылы қарағанда, шындығында да, оның өткен шағын, яғни төрт жыл бұрынғы жұлдызын көреді деген сөз.
Ең қашық орналасқан галактикалардың жарықтары Жерге 10 000 миллион жылда жетеді.

title: Жарық жылы

text:
1 Жарық жылы жарықтың 1 жылда жүріп өтетін қашықтығына тең:
:1 Жарық жылы = 0,3068 парсек = 9,46051015 м

title: Жарық жылы


query: Radioactive музыкалық бейнесіндегі қыз кім?

text: Александраның дебюті 2002 жылы «Менің бар балаларым» сериалында өтті. 2010 жылы Аннабет Чейз рөлін «Перси Джексон және найзағайды ұрлаушылар» фильмінде сомдады. 2012 жылы Александра әйгілі Imagine Dragons инди-тобының «Radioactive» әнінің бейнебаянына түсті.

title: Александра Даддарио

text: Александра Анна Даддарио (Alexandra Anna Daddario; 16 наурыз 1986, Нью-Йорк) — американдық актриса.

title: Александра Даддарио

text: Александра Даддарио 1986 жылы 16 наурызда Нью-Йорк, АҚШ-та заңгерлердің отбасында дүниеге келді. Оның әпкесі Кэтрин және ағасы, актер Мэттью бар. 16 жасында Александра Бирли мектебінен Нью-Йорктағы кәсіби балаларға арналған мектепке актерлік шеберлікті меңгеруге ауысады. Сондай-ақ ол Мэримаунт Манхеттен колледжінде оқып, ұзақ уақыт Мейснер техникасын оқып, үйренген.

title: Александра Даддарио


query: Word бағдарламасында көшірілген элементтер қайдан келеді?

text: Алмасу буфері (Буфер обмена;buffer exchange) — 1) қосымша программалар арасында мәліметтер алмасуды ұйымдастыруға арналған, әpi Windows жүйесімен бөлектелген жедел жад аймағы; 2) Windows ортасында — құжат бөліктерінің көшірмесін уақытша сақтауға арналған жадтың арнайы аймағы; 3) Windows операциялық жүйесінде әр түрлі құжаттар мен қолданбалы программалар арасында ақпарат алмасуға арналған компьютердің жедел жадының арнайы бөлігі, яғни аралықжад немесе буфер; 4) құжаттар мен қолданбалы программалар арасында мәліметтер алмасу кезінде ақпаратты уақытша сақтауға арналған орын. Ақпараттың көшірмесі алдымен буферлік жадқа жазылады. Сол жерден оны басқа құжатқа немесе сол құжаттың басқа жеріне көшіруге болады; 5) өзара тікелей әрекеттесетін программалық жүйелерде — сол терезедегі құжат үзіңділерінің орнын алмастыруда белгіленіп қиып алынған үзінділерді уақытша сақтауға арналған буфер (қосалқы жад).

title: Алмасу буфері


query: Сымсыз маршрутизатор әдетте орындайтын негізгі функциялардың бірі қандай?

text: Маршруттауыш (Маршрутизатор; router) — 1) баспа қүрылғысы сұрайтын тапсырманы орналастыратын және жұмыс бекетінің жоспарлауышынан баспа басу бастиегінде орналасқан соққылы инешіктердің тиісті пішін үйлесімінің ілгері қозғалуы кезінде символдар қалыптасатын басу құрылғысы (принтер).

title: Маршруттауыш


query: Калифорниядағы Даңқ аллеясы қайда?

text: Голливуд Даңқ аллеясы (Hollywood Walk of Fame) — Голливуд бульварінің он бес кварталын және Вайн стриттің үш кварталын алып жатқан тротуарлар қатары. АҚШ-тың Лос Анжелес қаласындағы Голливуд ауданында орналасқан бұл нысан өнер және ойын-сауық саласына дамуына үлес қосып жүрген актерлер мен актрисалар, музыканттар, продюсерлер, театр мен музыка ұжымының директорлары, тіпті ойдан шығарылған кейіпкерлердің "Жұлдыздары" қойылған. Тротуарларда жезден жасалған 2500 жуық жұлдыз бар. Даңқ аллеясын Голливуд сауда палатасы басқарады, Hollywood Historic Trust оны қаржыландырады.

title: Голливуд Даңқ аллеясы

text: NPO/Plog зерттегені бойынша «Даңқ аллеясына» жыл сайын 10 миллионға жуық туристер келеді екен.

title: Голливуд Даңқ аллеясы


query: Роланд әні қандай өлең түріне жатады?

text: “Роланд туралы жыр” (“Chanson de Roland”) — француздың ортағасырлық батырлық эпосы. Біздің дәуірімізге “Роланд туралы жырдың” өзгеріске түскен нұсқалары ғана жеткен. Олардың ішіндегі ең көнесі Оксфордтық нұсқа (1170 ж. ш.). Жырға негіз етіп жылнамашы Эйнхардтың “Ұлы Карлдың өмірін баяндау” атты туындысы алынған. Басклерге қарсы шайқас тарихына негізделген жырда 778 ж. Карл әскерінің Пиреней тауында талқандалуы, жеке басының қамын халық мүддесінен жоғары қоятын граф Ганелонның опасыздығы әңгімеленеді. 9 — 10 ғасырларда жырды жеткізушілер шығарманы өңдеп, өзгертті, трагедиялық оқиғаны басқаша көріністермен ауыстырып, басклердің орнына сарациндіктерді қосты, бір жылға жетпей аяқталған Карл жорығын 7 жылға созды. Ең бастысы, поэмаға негіз болған тарихи оқиға поэтикалық бейнелер арқылы мүлдем жаңа сипатқа ие болды (Карл, Роландтар эпикалық батыр дәрежесіне көтерілді). Эпикалық туындының басты қаһарманы Роланд Ганелонның екі жүзді, қатыгез іс-әрекеттеріне қарама-қарсы сипатталған дара тұлға. Роланд бейнесі поэмада романтикалық-патетикалық сарында берілсе, ]Карлдың айбынды тұлғасы дараланып, оның іс-әрекеттері арқылы ел тұтастығын нығайту идеясы тұжырымдалған. Шығармада ғарыштан періштелердің келуі секілді діни-мифологиялық үлгілер де көрініс та

title: Роланд туралы жыр

text:
en:The Song of Roland
la:La chanson de Roland
ru:Песнь о Роланде
tr:Roland Destani

title: Роланд туралы жыр


query: Берлинде олимпиада қашан өтті?

text: XI жазғы олимпиада ойындары (нем: "Spiele der XI. Olympiade") — 1936 жылғы тамыздың 1-і мен 16-і аралығында Германия астанасы Берлин қаласында өтті. Олимпиадаға 49 елден 3,963 спортшы қатысты.

title: 1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

text:
* Аустралия
* Аустрия
* Аргентина
* Ауғанстан
* Бельгия
* Бермуд аралдары
* Болгария
* Боливия
* Бразилия
* Ұлыбритания
* Мажарстан
* Германия
* Грекия
* Дания
* Мысыр
* Үндістан
* Исландия
* Италия
* Канада
* Қытай
* Колумбия
* Коста-Рика
* Латвия
* Лихтенштейн
* Люксембург
* Мальта
* Мексика
* Монако
* Нидерланд
* Жаңа Зеландия
* Норвегия
* Перу
* Польша
* Португалия
* Румыния
* АҚШ
* Түркия
* Уругвай
* Филиппин
* Финляндия
* Франция
* Чехословакия
* Чили
* Швейцария
* Швеция
* Эстония
* ОАР
* Югославия
* Жапония

title: 1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары


query: Еврей дінінің қасиетті кітабы дегеніміз не?

text: Еврейлер арасында таралған. Яһуди діні сеніміндегілердің басым көпшілігі Израиль мен АҚШ мемлекеттерінде шоғырланған. Б.з.б. 13 ғасырда батыс семит көшпелі тайпаларын Египет перғауыны Палестинадан далалы аймаққа ығыстырды. Палестинадан қуылғандар Яхве атты Құдайға сенетін тайпалық одаққа бірігіп, “Израил” атын алды. Б.з.б. 622 жылы Иудей патшасы Иосия діни реформа жасады да, жергілікті әулиелердің шырақтарын жойып, Иерусалим ғибадатханасын Яхве Құдайға құлшылық етудің орталық деп жариялады. Содан бастап дүниеде бір Құдай бар, ол – Яхве, ол әлемді билеп, өз халқы – еврейлерге қамқорлық жасайды деп уағыздалды. Израиль тайпалары мен Яхве арасындағы ерекше “келісім” туралы концепция пайда болды. Яһуди діні нені уағыздап, неге тиым салатыны жайлы Тора, Мишне, Талмуд сияқты киелі кітаптарда жазылған. Яһуди дініне сенушілер құлшылық ғибадаттарын раввиннің басшылығымен синогогаларда атқарады. Раввиндер діни қауымдастық мүшелерінің азаматтық - құқықтық тұрмысына да басшылық жасайды. Яһуди діні ішінде каббала атты діни мистикалық ағым таралып, соның ықпалымен діни - философия иудейлік әдебиет (сенім иелерінің өмірін ұсақ-түйегіне дейін реттейтін “Шулхан Арух” атты 16 ғасырда Иосиф Каро жасаған этикалық - құқықтық жинақ) пайда болды.

title: Яһудилік

text: Яһуди діні немесе Иудаизм немесе Яһудилік (يهودية; יהדות "яаадут") — ежелгі діндердің бірі.

title: Яһудилік


query: Microsoft Windows стандартты пернетақтасында қанша перне бар?

text: Қазіргі таңда кеңінен тараған Windows-қа лайықталған пернетақта 104 пернеден (клавиштен) тұрады, оның екеуі – Windows терезелері бейнеленген пернелер. Пернетақтаның әр бір пернесі оймақтай (механикалық немесе мембраналық) ажыратып – қосқышқа арналған қақпақ болып табылады.

title: Пернетақта

text: Пернетақта — компьютерге ақпарат енгізу және оның жұмысын басқаруға арналған арнайы құрылғы. Әзірге компьютерге адамның дауысын таныту міндеті жеткілікті дәрежеде орындалған жоқ, сондықтан пернетақта – пайдаланылушылардың компьютерге әріптік – сандық ақпартты енгізудің негізгі тәсілі болып келеді.

title: Пернетақта

text: Пернетақтадағы шағын микропроцессор осы ажыратып – қосқыштардың қалып күйін қадағалап отырып, әр бір перне басылып, қайта жіберілген кезде компьютерге сәйкес хабарды (үзуді) жөнелтеді, ал компьютердің (амалдық жүйенің) бағдарламасы бұл хабарларды өңдейді.

title: Пернетақта


query: Қандай жасушада үлкен орталық вакуоль бар?

text: Вакуольдер "(латынша: vacuus-бос)" - өсімдік жасушасының цитоплазмасындағы - мембраналармен шектеулі- (тонопластпен) және клетка шырынымен толған қуыстар. Барлық өсімдік жасушасының вакуольдер жүйесі вакуоль деп аталады. Жас жасушада вакуоль арық тәрізді және көпіршік күйінде болады. Өсімдік өскен сайын вакуоль ұлғаяды және бір үлкен вакуольге айналады. Ол жетілген жасушаның 70-95% құрайды.

title: Вакуольдер


query: Олар Суэц каналын қашан сала бастады?

text: Суэц каналы (араб. قَنَاةُ ٱلسُّوَيْسِ; "Қанату әс-Сувайс") — "Жерорта теңізі мен Қызыл теңізді жалғастыратын халықаралық маңызы бар жасанды су жолы". Ұзындығы 161 км, ені 120 м-ден (Суэц – Исмаилия порттары аралығында) 318 м-ге (Исмаилия – Порт-Саид аралығында) дейін, тереңдігі фарватерінде 18 м-ге жетеді. 1859 – 1869 жылдары салынып (1967 – 1976 жылдары Египет-Израиль қақтығысына байланысты жабылды), 1980 – 1982 жылдары қайта жөндеу жұмыстары жүргізілді. Төменгі Египеттің су жолдары жүйелерімен (Исмаилия каналы – Каир – Ніл; 145 км) байланысқан; ауыл шаруашылдығы жерлерін суландыру желісі (Аббасия, 38 км) тартылған. Канал арқылы жылына 80 млн. т жүк (негізінен мұнай мен мұнай өнімдері, қара және түсті металл кентастары) тасымалданады. Суэц каналы Азия мен Африка арасындағы географиялық шартты шекара болып саналады. (Африка мен Азияның Синей түбегін бөліп жатыр).

title: Суэц каналы


query: Сиам елі бүгінде қалай аталады?

text: Тайланд (ประเทศไทย), Тайланд Патшалығы (ราชอาณาจักรไทย ), 1939 ж. және 1945—1948 жж. дейін Сиам — Оңтүстік-Шығыс Азиядағы мемлекет. Тайланд оңтүстігінде Малайзиямен, шығысында Камбоджа және Лаоспен, батысында Мьянмамен шекараласқан.

title: Тайланд

text: Бұл мемлекеттің тұрғындарының ақ көңілділік білдіруі, ғибадатханаларының әсемделген сәулеті, ұшы-қиырсыз жағалаулары, шуақты күндердің басым көп болуы, ауа температурасының бір жыл көлемінде тұрақты болуы, Тайландты шайып өтетін теңіздердің жылы сулары және экваторға жақын орналасқан бұл мемлекеттің ыстық тропикалық климаты негізгі ерекшелігі болып саналады. Бұл мемлекетте әсемдігі шексіз биік таулар, таза өзендер, арасында жүре алмайтын джунглилер, экзотикалық жануарлар мен өсімдіктер бар. Күні жыл сайын алтын жағалаулармен жиектелген Сиам шығанағын аймалайтын, шіркеулерінің көркем өрнектелген төбелері түпсіз терең аспанмен ұштасатын, орхидеялар мен жарқырап тұрған сапфирлер елі.

title: Тайланд


query: Топтар арасындағы айырмашылықтар жаңа түсіндірулерді ынталандыруы мүмкін әдіс-бұл?

text: Сократтық әдіс (Socratic method, кейде Сократтық пікірсайыс) — жеке адамдар арасындағы өзара сәйкескен аргументті пікірлесу болып, ол сауал қоюды және сауалға жауап беруді негіз етіп сыни ойлауға ынталандырады, идеялар мен сол идеяларға таған болған түбірлі жорамалдарды алып шығады. Ол классикалық Грек философы Сократтың есімімен аталады, әрі оны Платонның Теэтетінде "туытана әдісі" (майевтика) деп таныстырылған, өйткені ол әңгімелесушілердің сенімдерінде ымдалған анықтаманы алып шығуға, немесе олардың түсінуін ары қарай дамытуға көмектесу үшін қолданылады. Бұл деген сөз, яғни ақиқат (бала) адамның көкейінде (ана құрсағында) әрқашан бар болған болады, адам ақиқатты тума біледі, оны сұрақ және жауап майевтикасы арқылы (туытана жұмысы) сыртқа алып шығуға болады.

title: Сократтық әдіс


query: Жануарлар әлемінде қанша түр бар?

text: Протерозой эрасында тіршілік еткен жануарлар қалдықтарынан радиоляриялар, фораминифералардың іздері, губкалардың қаңқалары, буылтық құрттардың түтікшелері, моллюскілердің бақалшақтары, тіпті буынаяқтылардың да қалдықтары табылған. Жануарларда ас қорыту, қан айналу, жүйке жүйесі, сезім және жыныс]органдары, тыныс алу, зәр шығару жүйесі жақсы жетілген. Дүние жүзінде жануарлардың 1,6 млн-дай түрі, 17 типі бар. Жануарлардың табиғаттағы және адам өміріндегі маңызы өте зор: көпшілігі пайдалы болып табылады. Азық-түлік, әртүрлі өнеркәсіп шикізатын: "ет, май, сүт, тері, жүн, бал, жібек, мүйіз, бақалшақ", т.б. береді. Сондай-ақ, олар – ауыл шаруашылық дақылдарының тозаңдатушылары, топырақ түзушілері, басқа жануарларға азық қорлары, органикалық заттардың ыдыратушылары болып табылады. Жануарлардың өнімділігін арттыруды, тиімді пайдалануды және табиғаттағы қорын сақтауды зоология ғылымы мен оның салалары зерттейді.

title: Жануарлар

text: Жануарлардың жүзуі - жануарлардың суда тіршілік етуге бейімделуінің бір түрі. Бұл шартты және шартсыз рефлекстер салдарынан да қалыптасады. Жануарлар жүзуге әртүрлі жағдайда бейімделген. Кейбір түрі тіршілігінің көп уақытын (су жануарлары, қосмекенділер) суда жүзіп өткізсе, құрлық жануарлары жолындағы кедергіден, судан өткенде не суға кенет түсіп кеткенде жүзеді. Жануарлардың суда жүзіп тіршілік етуге бейімделуі активті және пассивті болып екі түрге бөлінеді. Активті түрінде түрлі жүзу органдарын (қарапайымдар, құрттар – кірпікшелерін, шаянтәрізділер – мұртшаларын, құстар, ескек аяқтылар, қамшат және құндыз – аяқтарын) қозғап жүзеді. Жүзудің пассивті түрінде жануарлар денесін әртүрлі иіп (балықтардың көптеген түрлері, құйрықты қосмекенділер, барлық қосмекенділердің дернәсілі, жылан, сүлік т.б.), қозғап жүзеді. Жүзуге бейімділік сүтқоректілердің де арасында байқалады. Мысалы, камшаттың, құндыздың, жұпартышқанның, су күзенінің және ондатрдың бармақтарының арасында жарғағы болады, жүні жылтыр, су жұқпайды.

title: Жануарлар


query: Ежелгі Грецияда орталық базар алаңдары қалай аталды?

text:
Агора (ἀγορά) -
# Ежелгі Грекияда халық жиналысы.
# Жиналыс өткізілетін жер (қаланың орталықтары, базар). Бірте-бірте өз алдына мемлекет болған қалалардың саяси өмірінің орталығына айналды. Әсіресе Афиныдағы Агора өте әйгілі болды. Ол трапеция нобайлас келіп, айналасы қоғамдық ғимараттармен, жабық галереямен, ғибадатханамен қоршаған.
* “Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998

title: Агора


query: АҚШ қырғи қабақ соғыста кіммен соғысқан?

text: Қырғи қабақ соғысы (Холодная война, Cold War) — АҚШ пен Кеңес Одағы және олардың одақтастары Батыс және Шығыс блоктар арасындағы геосаяси шиеленіс кезеңі. "Соғыс" деп аталғанымен АҚШ пен КСРО-ның арасында тікелей соғыс болған жоқ, олар тек идеологияларын (капитализм, демократия мен коммунизм қарсыластығы) басқа мемлекеттерге тарату және ықпал ету аясын кеңейту арқылы әлемдік үстемдік үшін күресті.

title: Қырғи қабақ соғысы

text: 2-дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Гитлерге қарсы одақ ыдырап, КСРО мен АҚШ басшылары дүние жүзін қайта саяси бөліске салды. КСРО Шығыс және Орталық Еуропа елдеріне социолистік жүйені енгізді. Ал АҚШ бастаған Батыс Еуропа елдері “коммунистік ағымды” әлемге таратпауға, бұрынғы жүйені сақтап қалуға тырысты. АҚШ пен Батыс Еуропа елдері КСРО мен социолистік жүйеге қарсы тұру үшін НАТО соғыс блогіне бірікті. Ал КСРО бастаған социолистік елдер Варшава шартын құрды. Екі жақ та жанталаса қаруланып, ядролық, химиялық, биологиялық қарулар жасауға кірісті. Екі жүйенің бақталас-тығы қоғамның барлық салаларында (ғылымда, өндірісте, баспасөзде, өнерде, т.б.) жалғасып жатты. Ғылым мен техниканың соңғы жаңалықтары соғыс мақсатына бағытталды. Идеологиялық мақсатта әр түрлі радиостанциялар ашылды (“Америка дауысы”, “Азаттық”, т.б.). Екі саяси жүйе арасындағы текетірес нәтижесінде Кореяда, Вьетнамда, Ауғанстанда, Таяу Шығыс, Латын Америкасы және Африка елдерінде әскери қақтығыстар жиі болып тұрды. Нәтижесінде социолистік жүйе дағдарысқа ұшырап, 1985 ж. Кеңес Одағында басталған қайта құру саясатынан кейін социолистік елдер нарықтық қатынастарға көше бастады. 1991 жылы КСРО-ның тарауымен Қырғи Қабақ Соғыс аяқталды.

title: Қырғи қабақ соғысы


query: Катхакали биі қандай жағдаймен байланысты?

text:
Оның төркіні халықтық драмалар мен билерге саяды. Катакхали арқауы би-пантомимаңа құрылады. Катакхали ойыны кезінде ежелгі үндінің эпикалық поэмалары желісіне құрылған сценалар көрсетіліп, ол әнмен сүйемелденеді. Ашық алаң, айлы түнде өткізілетін бұл думан таң атқанша созылады. 18 ғасырда Катакхали жоғары сатыда дамыған өнер түріне айналды. Осы жанрға арнайы пьесалар жазылды. 20 ғасырдың 40-50 жылдары катакхали ойынына ббіршама өзгерістер енді (ойын арнай салынған сахналық алаңда өткізілді, әрі ойын мерзімі қысқарды).

Қазіргі катакхали үнді театрының дәстүрін бойына сіңіре отырып, халық мәдениетін шетелдерде нәсихаттайтын белді коллективке айналды (1960 жылы «Дарпана» коллективі КСРО-да өнер көрсетті). Катакхалидың белгілі орындаушылары — Кунджу Куруп, Гопинатх т.б.

title: Катакхали

text: Катакхали (малаялише катха – әңгіме, кали – ойын) — үндінің классикалық би мектептерінің бірі. 15-16 ғасырда Үндістанның Оңтүстік-Батысында пайда болды.

title: Катакхали


query: Маймылдар планетасыфильмдері қанша?

text:
«Маймылдар ғаламшары» («Planet of the Apes») Пьер Бульдің аттас романына негізделген франшиза. Осы атпен жарық көрген бірнеше фильм мен комикстар, видеоойындар бар.
Сонымен, алғашқы кезеңді «Түпнұсқа» деп атаған дұрыс. Бұл топқа бір-бірімен сюжет жағынан байланысқан алғашқы 5 фильм кіреді:
Маймылдар ғаламшары (1968)

title: Маймылдар ғаламшары

text:
Атауларынан көріп тұрғаныңыздай, фильмдердің арасында сюжеттік байланыс бар және әр серия сайын жалғасып отырады. Алғашқы картинадағы оқиға адамдардың Маймылдар ғаламшарына кездейсоқ тап болуынан бастау алады. Әрі қарай, маймылдардың неліктен үстемдікке ие болғаны, адамдар неліктен өз статустарынан айырып қалғаны туралы баяндалады.
Маймылдар ғаламшары (1974).
Сериалды жоғарыда тізімделген бес фильмнің оқиғаларына басқаша көзқарас деп қарастырған дұрыс шығар. Олардың жалғасы да емес, кеңейтілген нұсқасы да емес. Қалай десек те, теленұсқа сәтті шықты деп айту қиын, өзі де бір маусымға ғана созылды.

title: Маймылдар ғаламшары


query: Биллді өлтіру фильмінде анимацияны кім жасады, 1 том?

text: Биллды өлтіру. Бөлім 1 (Kill Bill: Vol. 1) — режиссёр Квентин Тарантиноның 2003 жылы шыққан көркем фильмі. Фильм «Биллды өлтіру» дилогиясының бірінші бөлімі болып табылады.

title: Биллды өлтіру. Бөлім 1


query: Бірінші 'маймылдар планетасы' фильмі?

title: Маймылдар ғаламшары


query: Ханзада Эдвард аралы өз атауын қайдан алды?

text: Қазіргі провинция территориясы Британ империясының қол астына өткен соң, 1798 жылы бұл аралды III Георг патшаның төртінші ұлы Ханзада Эдуард, Кент герцогінің (1767–1820) құрметіне атады. Кейіннен ол болашақ патшайым Викторияның әкесі атанды. Ханзада Эдуардты «Канада Тәжінің әкесі» деп атаған.

title: Ханзада Эдуард Аралы

text: Провинция Нью-Брансуиктің шығысында, Жаңа Шотландияның солтүстігінде Әулие Лоуренс шығанағында орналасқан. Құрлықпен көпір арқылы байланысқан.

title: Ханзада Эдуард Аралы


query: Жаңа 1 фунт монета қашан жасалды?

text: Бір фунт стерлинг - Ұлыбританиядағы заңды монеталық төлем түрі. Ол 1983 жылдың 21 сәуірден бастап қолданыста. Оның диаметрі 22,5 мм және биіктігі 3,15 мм және салмағы 9,5 грамм. Ол жезді-никельді материалдан жасалады.

title: Бір фунт стерлинг

text: Монетаның дизайнында Ұлыбританияның негізін құраушы бөліктері - Уэльс, Шотландия, Солтүстік Ирландия және Англия бейнеленген.

title: Бір фунт стерлинг


query: 476 жылы Римді кім басып алып, өзін Италия королі деп жариялады?

text: Одоакр, Одеакор (431 жылы шыққан – 15.3.493, Равенна) – ғұн қолбасшысы. 469 жылдан ғұндарға қоса германдардың герул, скир тайпаларына билік жүргізді. Батыс Рим империясының құрамына кірген жалдамалы герман жасақтарын басқарды. 472 жылы 11 шілдеде Рицимир мен Одоакрдың әскерлері Рим қаласын басып алды. 476 жылы 23 тамызда батыс римдік соңғы император Ромулды тақтан түсіріп, билікке келді. Бұл оқиға, яғни Батыс Рим империясының құлауы Еуропа елдері тарихнамасында ежелгі заман тарихиның аяқталған кезі болып есептеледі. 493 жылы Солтүстік Италияға басып кірген остготтардың билеушісі Теодорихтің қолынан қаза тапты. Аттила туралы жазылған тарихи және әдеби шығармаларда Одоакр оның шәкірті және ізбасары ретінде баяндалады.

title: Одоакр


query: Біздің қоршаған ортада қандай газдың ең жоғары концентрациясы бар?

text:
Атмосфера (ἀτμός — бу және σφαῖρα — шар) - Жерді қоршаған газ қабықшасы. Атмосфера 78% азоттан, 21% оттегіден және болымсыз мөлшердегі басқа газдардан тұрады.
Атмосфераның төменгі қабаты тропосфера деп аталады, ол 10-12 км биіктікке дейін (орта ендіктерде) созылып жатады. Одан биіктеген сайын температура төмендейді. Онан жоғары стратосферада температура тұрақты дерлік болып қалады (-40С маңында). Ал шамамен 25 км-дей биіктіктен бастап бұл қабат Күннің ультракүлгін сәулелерін жұтатындығынан температура баяу артып отырады.
Жер атмосферасының жоғарғы қабаттарында күн сәулелері күшті иондану туғызады. Атмосфераның ионданған қабаты ионосфера деп аталады. Атмосфера ғарыш кеңістігінен Жерге келетін сәулелерден басым бөлігін шағылдырады немесе жұтады. Мысалы, ол Күннің рентген сәулелерін жібермей, ұстап қалады. Атмосфера бізді микрометеориттердің үздіксіз атқылауынан және ғарыш сәулелерінің – жедел қозғалатын бөлшектердің ағынының бүлдіру әрекетінен де сақтайды.

title: Жер атмосферасы


query: Лос-Аламоста алғашқы атом бомбасын жасаған жобаны басқарған Америка Құрама Штаттарының физигі?

text: 1942 жылға таман жоба ертеректе зерттеудің көп бөлігі өткізілген Колумбия университеті орналасқан жеріне байланысты «Манхэттен» деген кодты атауға ие болды. Сондай-ақ зерттеулер Калифорния университетінде және Чикаго университетінде өткізілген. 1943 жылы бомбаны өндіретін зертхана Нью-Мексикодағы Лос АЛАМОСТЕ құрылған, оның штатына енген ғалымдарды Р.ОППЕНГЕЙМЕР басқарған.

title: Манхэттен жобасы

text:
Манхэттен жобасы (Manhattan Project), АҚШ билігінің зерттеу жобасы (1942-45), оны жүзеге асыру бірінші атом бомбасын жасауға ықпал етті..
1939 жылы АҚШ ғалымдары президент Ф.Рузвельтті ядролық ыдыратуды әскери мақсатта қолдану мүмкіндігін зерттеу бағдарламасын бекітуге көндіреді; бұған 6000 доллар бөлінеді.

title: Манхэттен жобасы

text: Өндіріс Теннеси шт. Ок Риджде де, Вашингтон шт. Хартфордта да салынған болатын.

title: Манхэттен жобасы


query: Жамбас сүйегі жамбаспен түйісетін аймақ қалай аталады?

text: Ортан жілік (бедренная кость); (os femoris, лат. os — сүйек, femoris — ортан жілік) — жануарлар артқы аяғының еркін қозғалатын бөлімі жоғарғы (проксимальдық) бөлігінің қаңқасы. Ортан жіліктің дөңгелек ұршық басы жамбас сүйегінің ұршық шұңқырмен байланысып, жамбас-ортан жілік буынын түзеді. Төменгі жілік басы (дистальды эпифиз) асықты жіліктің жоғарғы басы және тобықпен байланысып, тобық буынын құрайды. Жұп тұяқты жануарлар ортан жілігінде үлкен және кіші ұршықтар, ал тақ тұяқты жануарларда үлкен, кіші, ортаңғы және үшінші ұршықтар болады.

title: Ортан жілік

text: Ортан жілік адам денесіндегі ең ірі сүйек. Оның жілік басы, денесі болады. Жілік басы мен денесінің арасында мойыны бар. Мойыны мен денесінің қосылатын жерінде бүдырлау орналасқан ұршықтары болады. Бала туғаннан кейін алғашқы 5 жылда ортан жілік тез өседі де, 5-9 жас арасында қыздардың ортан жілігі жылдан жылға баяулап, ер баланың жілігі бір қалыпта баяу өседі. Жілік басы мен мойыны 14-20 жаста бірігіп кетеді. Осы мерзімде ұршықтары, мойыны, денесі бір-бірімен жалғасады. Ортан жілік 18-20 жаста өсуін тоқтатады. Асықты жілік пен оның шыбығының сүйектері қыздарда 16-18, жігіттерде 19-20 жасқа дейін өсіп, одан әрі қарай өсуін тоқтатады. Олар төмен қарай өседі, яғни үзарады. Асықты жіліктің шеміршектері бала неғүрлым тез жүріп кетсе, соғүрлым тез өседі.

title: Ортан жілік


query: Қырғи қабақ соғыс кезінде Американың басты жауы қай ұлт болды?

text: Қырғи қабақ соғысы (Холодная война, Cold War) — АҚШ пен Кеңес Одағы және олардың одақтастары Батыс және Шығыс блоктар арасындағы геосаяси шиеленіс кезеңі. "Соғыс" деп аталғанымен АҚШ пен КСРО-ның арасында тікелей соғыс болған жоқ, олар тек идеологияларын (капитализм, демократия мен коммунизм қарсыластығы) басқа мемлекеттерге тарату және ықпал ету аясын кеңейту арқылы әлемдік үстемдік үшін күресті.

title: Қырғи қабақ соғысы

text: 2-дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Гитлерге қарсы одақ ыдырап, КСРО мен АҚШ басшылары дүние жүзін қайта саяси бөліске салды. КСРО Шығыс және Орталық Еуропа елдеріне социолистік жүйені енгізді. Ал АҚШ бастаған Батыс Еуропа елдері “коммунистік ағымды” әлемге таратпауға, бұрынғы жүйені сақтап қалуға тырысты. АҚШ пен Батыс Еуропа елдері КСРО мен социолистік жүйеге қарсы тұру үшін НАТО соғыс блогіне бірікті. Ал КСРО бастаған социолистік елдер Варшава шартын құрды. Екі жақ та жанталаса қаруланып, ядролық, химиялық, биологиялық қарулар жасауға кірісті. Екі жүйенің бақталас-тығы қоғамның барлық салаларында (ғылымда, өндірісте, баспасөзде, өнерде, т.б.) жалғасып жатты. Ғылым мен техниканың соңғы жаңалықтары соғыс мақсатына бағытталды. Идеологиялық мақсатта әр түрлі радиостанциялар ашылды (“Америка дауысы”, “Азаттық”, т.б.). Екі саяси жүйе арасындағы текетірес нәтижесінде Кореяда, Вьетнамда, Ауғанстанда, Таяу Шығыс, Латын Америкасы және Африка елдерінде әскери қақтығыстар жиі болып тұрды. Нәтижесінде социолистік жүйе дағдарысқа ұшырап, 1985 ж. Кеңес Одағында басталған қайта құру саясатынан кейін социолистік елдер нарықтық қатынастарға көше бастады. 1991 жылы КСРО-ның тарауымен Қырғи Қабақ Соғыс аяқталды.

title: Қырғи қабақ соғысы

text: Тақырыптың өзектілігі. «Қырғи қабақ соғысы» екінші дүние жүзілік соғыстан кейінгі кеңестер одағы мен Америка Құрама Штаттарының арасындағы ауқымды идеологиялық және геосаяси ұрандағы биполярлық қарама-қайшылығы болып табылады. Бұл қарама-қайшылық сферасына тек екі супер держава ғана түсіп қоймай, сонымен бірге оның ықпалына әлемнің жүздеген елдері тартылды.

title: Қырғи қабақ соғысы


query: Картада Коста-Рика қайда орналасқан?

text: Коста-Рика Республикасы (República de Costa Rica ) — Орталық Америкада орналасқан мемлекет. Жер көлемі – 51,1 мың км2. Халқы – 3,841 млн. адам (1999). Халқының 97%-ы креолдар мен метистер, қалғандары – негрлер. Астанасы – Сан-Хосе қаласы. Ресми тілі – испан тілі. Тұрғындарының көпшілігі христиан дінінің католик тармағын ұстанады. 1949 жылғы конституциясы бойынша мемлекет басшысы – президент үкіметті де тікелей өзі басқарады (1998 жылдан М.А. Родригес Эчеверрия). Заң шығарушы органы – Заң шығарушы ассамблея (57 депутаттан тұрады). Ұлттық мерекесі 15 қыркүйек – Тәуелсіздік күні (1821). Ақша бірлігі – Коста-Рика колоны. Ел аумағы 7 провинцияға бөлінген.

title: Коста-Рика

text: Жерінің көпшілік бөлігін Кордильера-де-Гуанакасте, Орталық Кордильера (Ирасу, Поас сөнбеген жанартаулары бар) және Кордильера-де-Таламанка таулары алып жатыр. Ең биік жері – Чиррипо-Гранде тауы (3820 м). Теңіз жағалаулары ойпатты келеді. Пайдалы қазындылардан темір, мұнай, боксит, алтын, күміс, күкірт кендері бар. Климаты субэкваторлық. Ойпатты бөлігіндегі қаңтардағы орташа температура 23С, шілдеде 25С, таулы аймақтарда салқын. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері шығысында 3000 мм, батысында 1000 – 1500 мм. Өзендерінің ағыны қатты келеді (ірілері: Сан-Хуан, Рио-Фрио). Территориясының 2/3-і орман және саванна (пальма, қызыл және алқызыл ағаштар өседі). Ормандарда маймыл, ягуар, жайра, т.б. кездеседі.

title: Коста-Рика


query: What ' s app қолданбасының өнертапқышы кім?

text: WhatsApp — смартфондарға арналған мессенджер. Мәтіндік хабарландыру, сурет, видео және аудио жөнелтуге болады. Android, BlackBerry OS, BlackBerry 10, iOS, Series 40, Symbian (S60) және Windows Phone сияқты платформаларда жұмыс істейді. Мессенджерді жасаған компанияның негізін Ян Кум (Jan Koum) және Брайан Эктон (Brian Acton) 2009 жылы Калифорния штатында құрған. Компанияда 55 қызметкер жұмыс істейді.

title: WhatsApp

text: 2013 жылғы маусым мәліметтеріне сәйкес, WhatsApp арқылы күніне 27 миллиардқа жуық хабарландыру жөнелтіледі.

title: WhatsApp

text: 2014 жылғы ақпанның 19-ында Facebook Inc. WhatsApp Inc. компаниясын 19 миллиард АҚШ долларына сатып алатынын жариялады.

title: WhatsApp


query: АҚШ Англиядан қашан тәуелсіздік алды?

text: АҚШ тәуелсіздік күні (US Independence Day) — АҚШ-тың Ұлыбритания Патшалығынан тәуелсіздігін жариялайтын 1776 жылғы АҚШ тәуелсіздік декларациясының қабылдануы. Жыл сайын бұл күн Америка Құрама Штаттарында 4 шілде күні тойланады, сондай-ақ бұл күн АҚШ-тың мемлекеттік мейрамы болып есептелінеді.

title: АҚШ тәуелсіздік күні

text: Бұл күн адамдарға 4 шілде, 1776 жылы қабылданған Тәуелсіздік Декларациясы еске түсіреді. 2 шілде Екінші Континенталдық Конгресі дауыс беру арқылы тәуелсіздік резолюциясын құптады. Бұны 2 шілде қаралымға Виргиниядан Ричард Генри Ли жіберді. Бұл уақытта АҚШ-тың қазіргі жерінде, шығыс жағалауды бойлап орналасқан 13 британ колониясының тұрғындары ағылшын патшасына және парламентіне қарсы соғыс жүргізген. Өйткені, 1764 жылы Ұлыбритания парламенті валюта туралы заң шығарды. Бұл заң америкалық колонияларға салықты өздерінің ақшасымен емес, алтын және күміс тиындармен төлеуге міндетті қылып қойды. 1775 жылы соғыс басталды. Томас Джефферсон бастаған "Бестік комитеті" Тәуелсіздік Декларациясын дайындады. Конгресс бұл декларацияны өңдеп, талқылап 4 шілде қабылдады. Осы кезден бастап америкалықтар 4 шілдені тәуелсіздік күні ретінде тойлай бастады. Ал 2 шілде бұл конгресстің жабық отырыста тәуелсіздік резолюциясын қабылдаған күні.

title: АҚШ тәуелсіздік күні

text: Тәуелсіздік күні АҚШ-тың азат, әрі тәуелсіз ел ретіндегі туған күні болып саналады. Америкалықтардың көпшілігі бұл күнді күніне қарап атайды — «Шілденің төртісі». Бұл мейрамда отшашулар атылады, парадтар, барбекю пісіру, карнавалдар, жәрмеңкелер, пикниктар, концерттер, бейсбол ойындары, отбасылық кездесулер өткізіледі, сондай-ақ билік адамдары халыққа жолдау жоддайды, әртүрлі рәсімдер өткізіледі. Тәуелсіздік күні — бұл АҚШ-тың ұлттық мейрамы..

title: АҚШ тәуелсіздік күні


query: Бір командаға НБА маусымында қанша ойын бар?

text:
Ұлттық баскетбол қауымдастығы, ҰБҚ (National Basketball Association, NBA) — Солтүстік Американың (АҚШ, Канада) кәсіби ерлер баскетбол лигасы. Солтүстік Американың алғашқы төрт кәсіби спорт лигаларының бірі. 1946 жылы Америка баскетбол қауымдастығы болып құрылып, кейіннен Ұлттық баскетбол лигасымен бірігіп Ұлттық баскетбол қауымдастығына айналды.
2014 жылы қауымдастық құрамына географиялық ерекшеліктеріне байланысты Шығыс және Батыс конференцияларына бөлінетін 30 команда кірді. Ал конференциялар өз алдына бес командадан үш дивизионға бөлінеді. Бір маусым аралығында әр команда 82 кездесу өткізіп, нәтижесіне байланысты плей-офф кезеңіне іріктеледі. Плей-офф кезеңінде командалар олимпиадалық жүйе бойынша 4 жеңіске дейін ойнайды. Екі конференция чемпиондары ҰБҚ чемпионы анықталатын басты финалда кездеседі.
2010 жылы ҰБҚ табысы 3,8 миллиард долларды құрады. Ал ҰБҚ ойыншыларының біржылдық орташа жалакысы 4,8 миллион долларды құрады. ҰБҚ-ның орталық кеңсесі Нью-Йорктегі Олимпик-тауэр ғимаратының 19 қабатында орналасқан.

title: Ұлттық баскетбол қауымдастығы


query: Ксантофилл өсімдік жасушасында қайда орналасқан?

text: Ксантофилл ("грек. хan-thos – сары және рhyllon – жапырақ") – құрамында оттек бар сары, қызғылт-сары немесе қызыл түсті пигменттер тобы ("каротиноидтар"). Ксантоилл жоғары сатыдағы өсімдіктердің жапырағында, гүлінде, жемісінде және бүрінде кездесетін ең басты пигменттер (реңді заттар) болып саналады. Ксантофилл атқаратын қызметіне қарай моноциклді және бициклді каротиноидтерге жататын 50-ден астам тобы (спирттер, кетондар, альдегидтер, тотықты, жай және күрделі эфирлер) белгілі. Сонымен бірге олар көптеген балдырлар мен микроорганизмдердің де құрамынан табылған. Жануарларда (тауық жұмыртқасының сары уызында, сүтқоректілердің бауырындағы майлы ұлпаларында) сирек кездеседі. Өсімдік гүлдері мен жемістерінің хлоропластысында, бактериялар клеткаларының липофильді бөлімшелерінде де болады. Олар флавоноидтармен бірлесе отырып жапырақта сарғыш әдемі бояу түзеді. Биол. мәні жағынан алғанда олар күн сәулесінің жарық спектрінің көзге көрінетін (380 – 520 нм) қысқа толқынды бөлімшелері арқылы күн сәулесінің қуатын сіңіре алады. Ксантофилл барлық фотосинтездеуші өсімдіктер мен микроорганизмдерде болады. Ол өсімдіктердегі фотосинтез құбылысына белсене қатысып, қосымша пигмент құрай алады.

title: Ксантофилл


query: Су астындағы сығылған ауамен тыныс алу аппаратын кім жасады?

text:
==Тарихы==
* Леонардо да Винчи қазіргі заманауи аквалангқа ұқсайтын су астында ауамен демалуға мүмкіндік беретін аппаратты жасап шығарған. Леонардоның аппаратында арнайы былғарыдан тігілген киімге ауа өтетін шланг жалғанған. Ал шлангтың екінші беткейі судың бетіне шығып тұруы тиіс болған. Қайта өрлеу дәуірінің басты өнертапқышы болған да Винчи Венеция королінің талабы бойынша альтернативті аквалангты жасайды. Себебі, Осман Түріктер империясы Еуропаның сауда-өнеркәсіп орталығы болған алып шаһар Венецияны алғысы келген болатын.Да Винчидің жоспары бойынша әскерлер судың астымен жүріп барып, түріктердің кемесінің астын жару керек болған. Дегенмен, жоспар соңына дейін аяқталмай, да Винчи өзінің Флоренциядағы үйіне қайтып кетеді. Осылай жарты жолда жасалмай қалған аквалангті араға 5 ғасыр салып, Жак-ив Кусто жетілдіреді.

title: Акваланг


query: Көптеген әлеуметтанушылардың пікірінше, девиантты мінез-құлық қашан девиантты болады?

text: Девиантты мінез-құлық ( deviatio - ауытқу) - жалпыға ортақ ережелерден ауытқитын әлеуметтік іс-әрекет, осы ережелерді бұзатын адамдар мен әлеуметтік топтардың қылықтары; қабылданған құқықтық немесе моральдық нормаларды бұзған адамның мінез-кұлқы.

title: Девианттық мінез-құлық

text: Ал, тар мағынасында қалыптасқан құқықтық және өнегелік ережелерді тек белінен басып, аттап өту деп түсініледі. Мүндай "девиантты мінез-құлық" әлеуметтік өмірді ыдыратып, әлеуметтік аномияға әкеп соқтырады. Ол конформизмге қарама-қарсы. Девиантты мінез-құлық әлеуметтік себептері қоғамның мәдени құндылықтары мен оларға қол жет- кізудің әлеуметтік қолдау тапқан құралдарының арасындағы алшақтықта (Р.Мертон), әлеуметтік құндылықтардың, ережелердің, қатынастардың әлсіздігі мен қарама-қайшылықтығында (Э.Дюркгейм). Девиантты мінез-құлыққа жауап ретінде қоғам немесе әлеуметтік топ арнайы әлеуметтік санкциялар қолданып, өз мүшелерін ондай қылықтары үшін жазалайды.

title: Девианттық мінез-құлық


query: Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының мәні неде?

text: Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы (Universal Declaration of Human Rights, UDHR) — адамның негізгі құқықтары мен бостандықтарын жария еткен бірден-бір халықаралық-құқықтық құжат. 1948 ж. 10 желтоқсанда БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы 217 А (III) жарғысымен қабылданған және жарияланған. Құжатта белгіленіп, бекітілген адам құқықтары мен бостандықтарының жалпыға бірдей мойындалуын, сақталуын және тиімді жүзеге асырылуын қамтамасыз ету бұл құжаттың негізгі міндеті.

text:
* Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы
* Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы


query: Жердің айналасындағы ауа сферасы не деп аталады?

text:
Атмосфера (ἀτμός — бу және σφαῖρα — шар) - Жерді қоршаған газ қабықшасы. Атмосфера 78% азоттан, 21% оттегіден және болымсыз мөлшердегі басқа газдардан тұрады.
Атмосфераның төменгі қабаты тропосфера деп аталады, ол 10-12 км биіктікке дейін (орта ендіктерде) созылып жатады. Одан биіктеген сайын температура төмендейді. Онан жоғары стратосферада температура тұрақты дерлік болып қалады (-40С маңында). Ал шамамен 25 км-дей биіктіктен бастап бұл қабат Күннің ультракүлгін сәулелерін жұтатындығынан температура баяу артып отырады.
Жер атмосферасының жоғарғы қабаттарында күн сәулелері күшті иондану туғызады. Атмосфераның ионданған қабаты ионосфера деп аталады. Атмосфера ғарыш кеңістігінен Жерге келетін сәулелерден басым бөлігін шағылдырады немесе жұтады. Мысалы, ол Күннің рентген сәулелерін жібермей, ұстап қалады. Атмосфера бізді микрометеориттердің үздіксіз атқылауынан және ғарыш сәулелерінің – жедел қозғалатын бөлшектердің ағынының бүлдіру әрекетінен де сақтайды.

title: Жер атмосферасы


query: Флорида Американың солтүстігінде немесе оңтүстігінде ме?

text: Флори́да (Florida) — АҚШ-тың оңтүстік-шығыс бөлігіндегі орналасқан штаты. Жер ауданы бойынша елде 22-ші орында - 170 304 км². Халық саны бойынша 4-орында - 19 317 568 адам (2012). Әкімшілік орталығы - Таллахасси] қаласы, ең үлкен қаласы - Джэксонвилл. Басқа ірі қалалары - Тампа, Сент-Питерсберг, Орландо және Хайалиа. Әлемге әйгілі Майами курорттық қаласымен танымал.

title: Флорида

text:
==Тарихы==
Аймақтың байырғы тұрғындары Тимукуа, Калуса және Семинол (үндістер) халықтары болған.

title: Флорида

text: 1513 жылы, испандық конкистадор Хуан Понсе де Леон бұл аймаққа алғаш келіп, оны Испанияның иелігі ретінде жариялады.

title: Флорида


query: Вашингтондағы Капитолий ғимараты дегеніміз не?

text:
:Капитолий ("Capіtol") – Вашингтондағы АҚШ Конгресінің мәжілістері өтетін үйі;
*Капитолий үйінің құрылысы 1793 жылы18 қыркүйекте басталды.
*Ағылшын-американ соғысы (1812 – 14) кезінде өртке шалдықты (1814).
Капитолийдің аласа күмбезді орталық бөлігі 1827 жылы, солтүстік және оңтүстік қанаттары 1859 жылыал осы күнгі биіктігі 300 футқа жететін темір күмбезі 1865 жылысалынып бітті. Сондай-ақ, АҚШ астанасындағы жергілікті заң шығару жиналыстарының сессиялары өтетін ғимараттарды “Капитолий” деп атайды.

title: Капитолий (Вашингтон)


query: Майкл Джексон музыкалық мансабын қашан бастады?

text: Оның ән жанрлары: поп-музыка, ритм-энд-блюз, соул, поп-рок, фанк, диско, пост-диско. Джексон 5 тобында жетекші вокалист болып өнер көрсеткен ол 11 жасында халықаралық танымал әнші бола бастады, артынша барша әлемге танымал атақты «поп-музыка королі» атанады. Ең кеңінен мойындалған Куинси Джонс продюсердің жетекшілігімен жазылған келесі үш альбомы болды: «OFF THE WALL» (1979), «THRILLER» (1982) және «BAD» (1987), соның ішіндегі «Триллер» Гиннесстің рекордтар кітабына тарихтағы ең жақсы сатылған диск ретінде енген. Джексон қоржынында 15 Грэмми марапаты бар, соншама рет оның әндері АҚШ сатылым чарты көш басшысы болды. Ол туралы жүрген өсек аяңдарға бас ұрмай өзінің кінәсіз екенін дәлелдеп шыққан.Майкл балаларды жақсы көрген. Жағдайы мен денсаулығы нашар балаларға миллиондап ақша аударып отырған. Атақты жұлдыз 25 маусым күні 2009 жылы 50 жасында қайтыс болған

title: Майкл Джексон

text: Майкл Джозеф Джексон (Michael Joseph Jackson; 29 тамыз 1958, Гэри — 25 маусым 2009, Лос Анжелес) — АҚШ Американдық әнші, биші, музыкант, актер , филантроп, кәсіпкер, продюсер, композитор, хореограф.

title: Майкл Джексон

text:
=== 1958-1975: Балалық шағы және The Jackson 5 ===
Майкл 1958 жылы тамыздың 29 жұлдызында Джозеф (1928-2018) пен Кэтрин (1930 жылы туған) Джексонның отбасында Гэри, Индиана штатында дүниеге келген. Ол он баланың сегізіншісі болды. Джексон әкесінің оны бірнеше рет психикалық және физикалық түрде қорлады деп мәлімдеген болатын. Алайда, Джексон жетістігінде әкесінің үлкен рөл атқарған қатаң тәртібін құрметтеді. Майклдың үлкен ағасы Марлон сипаттаған әкесімен болған бір қақтығыста әкесі оны төңкеріп ұстап, арқасы мен бөкселерінен ұрып жатқанын айта кеткен. Бір күні түнде, Майкл ұйықтап жатқанда, әкесі терезесінен бөлмесіне кіріп кетті. Ол қорқынышты маска киіп, айқайлап, гүрілдеп жүрді. Джозеф өз әрекетін балаларына жатар алдында терезені жабуды үйреткісі келетіндігімен түсіндірді. Төрт жылдан кейін Майкл оны бөлмесінен ұрлап әкетіп бара жатқандай қорқынышты түстермен күрескенін мойындады. 2003 жылы Джозеф ВВС арнасында Майклды кішкентай кезінде ұрғанын мойындады.

title: Майкл Джексон


query: Техас атауы қайдан шыққан?

text: Техас (Texas, ) — АҚШ-тың оңтүстігіндегі, халық саны және жер көлемі бойынша екінші орындағы штат; құрлық штаттарының арасында ең үлкен жер аумағына ие. Атауы Каддо тіліндегі «Tejas» — “"достар"” яки “"одақтастар"” деген сөзге негізделген. Техас Америка Құрама Штаттарының оңтүстік-орталығында орналасқан, оңтүстігінен Мексикамен, батысынан Жаңа Мексикамен, солтүстігінде Оклахомамен, солтүстік-шығысында Арканзаспен, шығысынан Луизиана штаттарымен шектеседі. Техастың жер көлемі 268,820 шаршы миль (696,200 шаршы километр), халқының саны 25,1 миллион адамды құрайды.

title: Техас

text: Хьюстон Техастағы ең үлкен және АҚШ-тағы төртінші үлкен қала болып есептеледі. Ал Сан-Антонио болса, штаттағы екінші және мемлекеттегі жетінші үлкен қала. Сол сияқты Даллас-Форт Уэрт және Үлкен Хьюстон АҚШ метрополитендік аймақтардағы төртінші және алтыншы орындарда тұрады. Одан басқа ірі қалалар Эл Пасо және Остин сияқты үлкен қалалар болса, штат орталық қалалары болып есептеледі. Техастың тәуелсіз Республика екендігінің және Мексикамен азаттық үшін күресуінің белгісі ретінде штатты “Жалғыз жұлдызды штат” деп атайды. Сондықтан "Жалғыз жұлдыз" бейнесін Техастың туында және штат таңбасында да кездестіруге болады.

title: Техас


query: Систолалық қан қысымының көрсеткіші қандай?

text: Ең жоғары қысым ( с.б.б 110-120мм ) систоликалық ол қарыншалардың систоласы жиырылуы кезінде байқалады . Ең төменгі қысым ( с.б.б 60-80 ) диастоликалық ол қарыншалардың диастоласы босаңсуы кезінде байқалады . Лүпілдік қысымы деп систоликалық және диастоликалық қан қысымының айырмашылығын айтамыз . Ол сынап бағанасы бойынша 40 мм - ге тең. Лүпіл сол жақ қарынша жиырылған сайын қан қолқаның қабырғасына күшпен соғылып, оны кереді . Осы кезде пайда болған тербелістер толқыны артерия қабырғаларының бойымен тез таралады . Дене бетіне жақын орналасқан ірі артериялардан мысалы, білезіктің ішкі жағы , самай , мойынның екі жағынан басқа жерлерден тамырлар қабырғасының ырғақты тербелісін тамырдың соғуын сипап сезуге болады. Тамыр соққан сайын жүрек бір рет жиырылады . Жүректің бір минутта жиырылу мөлшері , тамырдың соғуын санау арқылы анықталады .

title: Қан қысымы

text: Қан қысымының жоғарылауы "гипертония" ал төмендеуі "гипотония" деп аталатын ауруды тудырады

title: Қан қысымы


query: Бокал жасушалары әдетте эпителий тінінің қандай кіші түрлерінде кездеседі?

text: Бокалша (құтыша) экзокриноцит (exocrinocytus caliciformis; лат. ex - сырт, сыртқа; грек, krino — бөлу, calyx - бокал, құты, тостаған; formis — тәрізді) — пішіні бокалға (қүтыға) үқсас, кілегей бөлетін біржасушалы сыртқы секреция безі. Құтыша экзокриноцит - адам мен жануарлар ішектерінің және тыныс жолдарының (мүрын қуысы, көмекей, кеңірдек, бронхтар) кілегейлі қабықтарының ішкі эпителий қабаттары құрамында кездеседі, яғни бұл жасушалар — эпителий ұлпасы ішіндегі безді жасушалар (экзокриноциттер). Бұлар бөлетін кілегейлі сөл аталған мүшелер кілегейлі қабықтарының ішкі бетін сылап тұрады.

title: Бокалша экзокриноцит


query: Тұқым қуалаушылық туралы ақпарат жасушаның қай бөлігінде орналасқан?

text: Тұқым қуалаушылыққа байланысты тірі организмдердің морфология, физиология және биохимия құрылымы мен жеке даму ерекшеліктері ұрпақтан ұрпаққа беріледі. Организмдердегі тұқымқуалаушылық факторларының болатынын алғаш болжам жасап, тұқым қуалау заңдылықтарын ашқан Г.Мендель болды. Ол ата-аналық дарабастарды бір-бірінен бір не бірнеше белгілері бойынша ажыратылады, ал ол факторлар ата-аналарынан ұрпақтарына жыныс жасушалары арқылы беріледі деген қорытынды жасады (Мендель заңдары). 1909 жылы дат биологы В.Иогансен (1857 – 1927) бұл тұқым қуалау факторларын ген деп атады. 1911 жылы америкалық биолог Т.Морган (1866 – 1945) және оның әріптестері ұсынған “Тұқымқуалаушылықтың хромосомалық теориясы” бойынша да тұқымқуалаушылықтың бірлігі – ген деп көрсетілген. Гендер жасуша ядросындағы хромосомаларда тізбектеле, бір сызықтың бойында орналасқан және әрбір геннің хромосомада нақты тұрақты орны (локусы) болады. Кез келген хромосома өзінің гендер тобымен ерекшеленеді.

title: Тұқым қуалаушылық

text: Тұқым қуалаушылық — ұрпақтар арасындағы материалдық және функционалдық сабақтастықты қамтамасыз ететін тірі ағзаларға тән қасиет.

title: Тұқым қуалаушылық


query: Ұлы жазықтар қандай жер түріне жатады?

text: Бұрынғы замандарда Ұлы жазықтар жалпы саны 50 млн-нан асатын бизондардың алып үйірлері жайылып жүрген, дүние жүзіндегі Ұлы далалардың бірі болған. Бұл далалардың даңқы құнарлы топырағымен шықты, ол XIX ғасырдың басынан бастап қарқынды түрде жыртыла бастады. Ұзақ жылдар бойы жыртқыштықпен пайдалану және шаңды дауылдар топырақтың эрозияға ұшырауына әкеп соқты. Алайда шаруашылықтың қазіргі заманғы технологиясы мен суландырудың нәтижесінде солтүстік америка далалары қыруар мал үшін жайылым, сондай-ақ бидай, қара бидай, арпа тәрізді дақылдар мен жоңышқа себілетін егіс даласы ретінде тиімді пайдаланылуда. Мұнда дүниежүзілік нарыққа шығарылатын бүкіл астықтың 75%-дан астамы өсіріледі. Дегенмен бұл аграрлық штаттарда өнеркәсіптің дамуы мен пайдалы байлықтарын өндіруге де үлкен көңіл бөлінеді. Мысалы, Оңтүстік Дакотадан алтын өндіріледі, ал Солтүстік Дакота, Небраска мен Канзаста мұнай мен газдың ірі кен орындарын игеру жұмыстары жүргізілуде.

title: Ұлы жазықтар


query: Канар аралдары әлем картасында қайда орналасқан?

text: Канар аралдары (Islas Canarias) — Атлант мұхитындағы аралдар тобы. Испанияның 17 автономдық облыстарының бірі. Африканың солтүстік-батыс жағалауынан 100 – 120 км жерде. Канар аралдарын мәңгі жасыл орман мен бұталар көмкерген. Эндемик өсімдіктер көп. Олардың қатарына дракон (айдаһар) ағашы, Канар құрма пальмасы мен қарағайы жатады. Жергілікті тұрғындар банан, картоп, цитрустар, жүзім, темекі, астық және бұршақ тұқымдастарын өсіреді, сиыр, ешкі, қой ұстайды. Аралда ұлттық саябақтар орналасқан. Аралдарда теңіздік климаттық курорт дамыған. Ірі қалалары: Лас-Пальмас және Санта-Крус-де-Тенерифе. Олар Еуропалық экономикалық қоғамдастыққа елдің бір бөлігі ретінде біріктірілген. Дегенмен, бұл мүшеліктің аралдардың ара-қашықтығына, экономикалық және тарихи-дәстүрлік ерекшеліктеріне байланысты өзіндік өзгешеліктері де бар.

title: Канар аралдары

text: Канар астанасы Санта-Крус-де-Тенерифе және Лас-Пальмас аралдарының ірі қаларының қақ ортасында орналасқан. Автономиялық үкіметтің Президенті әр астанада 4 жыл сайын сайланады. Құрамында 60 депутаты бар Парламент Санта-Круста – қала орталығында орналасқан. Әр аралдың Сabildo insular – мәңгілік көктем аралдары деп аталатын өзіндік жергілікті үкіметі бар.

title: Канар аралдары

text: Гректер бұл жерлерге ғасырлар бойы “Бақытты аралдар” деп аталып келген Гесперидтер бағын тұрғызды.Қанар аралдарының даңқы саяхат мақсатында XVIII – XIXғғ. Ғылыми экспедициялар дәуірінен басталады. Бұл кездері европалық натуралистер ерекше сарқырамалық ландшафтар мен бай өсімдіктер дүниесін зерттеу үшін аралдарға қатынаған.XIX ғасырдың соңында аралдардың даңқы одан әрі күшейе түсті, олар демалыс және көптеген ауруларды емдеу орны болды.Қазіргі уақытта Қанар аралдары европалық туризмнің ең маңызды орталықтарының бірі болып табылады. Олардың жағалауында әржыл сайын 8 млн-нан артық адам тынығып, ғажайып әсереге бөленеді.

title: Канар аралдары

text: Қанар жерлеріндегі тамаша сарқырамалық табиғат кез келген адамға таңқаларлық күй кештіреді. Бұл сарқырамалық көрініс әр европалық саяхатшының ең керемет демалыс орны болып саналады. Сарқырама көшкіні, құм, базальт құздары мен жартастары, көшкін даласы, сонымен қатар, сарқыраманың жарқылы, жердің ұсақ бөліктерге бөлінуі кез келген адамды қуанышқа бөледі. Қанар аралдарының негізгі байлығы, маңызды ерекшелігі табиғат екендігіне күмән жоқ. Бұл туризм бизнесінде маңызды рөл атқарады.Қанар аралдарының мұндай тартымдылығы туристер үшін өте мәнді. Мұндағы климат, 1500км-лік жағалау сызығы, салтанатты жағажай спортпен және су спортымен айналысуға мүмкіндік береді. Бұл жерлердің халқы, Еуропа, Африка, Америка мәдениетімен қосылған дәстүрлі асханасы, барлығы да ғажайыпқа толы. Бұған олардың ыңғайлылығын (ескі әлемнің ірі қалаларынан бірнеше сағат ұшу) және көптеген елдерге үлгі болатын туризмнің жақсы дамыған инфрақұрылымын да қосамыз.

title: Канар аралдары


query: Тұмау вирусы сіздің денеңізде қайда орналасады?

text: Кейде ол асқынып кетіп тыныс жолын, нерв жүйесін, қан тамырды, жүректі ауруға шалдықтырады. Тұмауды қоздыратын вирустар (микробтар) тыныс жолының кілегей қабығында өсіп-өнеді. Тұмау тиген адам аурудың микробын жөтелгенде, түшкіргенде және қақырығы арқылы ауаға таратады. Сондай-ақ тұмау вирусы науқастың ыдысы, сүлгісі, қол орамалы, кітабы және т.б. арқылы жұғады.

title: Тұмау

text: Тұмау вирусы өте тез тарайды. Инфекцияны қоздырушы – тұмаумен ауырған адам. Қоздырғыштар науқас адам жөтелгенде, түшкіргенде және қақырық, сондай-ақ науқас адам пайдаланған заттар, т.б. арқылы таралады. Ауалы-тамшылы жолмен түскен вирус жоғарғы тыныс жолдарының беткей жасушаларына еніп, өсіп-өнеді де мұрынның шырышты қабаттарын зақымдайды, қанға сіңіп, жалпы организмді уландыра бастайды. Аурудың жасырын кезеңі 1 – 4 күнге созылады. Тұмау кезінде науқастың денесі дел-сал болып, тамағы мен тыныс жолдары ашиды, дене қызуы көтеріліп (38 С-қа дейін), асқа тәбеті болмайды. Адам басы ауырып, бұлшық еттері сыздайды. Адамға тұмау тигеннен кейін бірнеше сағаттан соң (кейде 1 – 2 күннен кейін) мұрыннан су ағады, даусы қарлығып, жөтеледі, қақырық пайда болады, иіс сезуі нашарлап, көзі қызарады. Тұмау, әсіресе, емшек еметін сәбиді қатты әлсіретеді. Баланың танауы бітеліп, демалысы қиындайды, мазасызданып, ұйқысы бұзылады. Тұмау ересек адамдар үшін де қауіпті, ол құлаққа, тамаққа, тыныс жолдары мен өкпеге зақым келтіруі мүмкін. Тұмаудан жазылғаннан кейін ағзада "иммунитет" пайда болады, ол А типінен кейін 1 – 2 жылға, В типінен – 2 – 3 жылға созылады, С типінен кейін тұрақтанады. Сондықтан С типімен ауырған адамдар тұмаудың бұл түрімен қайталап ауырмай

title: Тұмау

text: Тұмау немесе грипп (grіppus, grіpper, influenza – “бас салу, шап беру”) – тыныс жолдарының жұқпалы вирустық ауруы. Аурудың қоздырғышы – ортомиксовирустар, олардың үш типі: А, В, С бар. Өте жұқпалы ауру. Тұмау вирусының сыртқы қабыршағының құрамында гемагглютицин (оны Н әрпімен белгіленеді) және нейраминидаза (N әрпімен белгіленеді) болады. Олар әр түрлі факторлардың әсерінен өзгеріп, тұмау вирусының жаңа вариантын түзуі мүмкін.

title: Тұмау


query: 2018 жылғы Әлем кубогы қашан аяқталады?

text: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі (Чемпионат мира по футболу 2018, 2018 FIFA World Cup) — ФИФА-ның 21-ші футболдан әлем чемпионаты, финалдық кезеңі 2018 жылы 14 маусым және 15 шілде аралығында Ресейде өтті. Финалы Мәскеудегі Лужники стадионында өткізілді. Франция 4:2 есебімен Хорватияны ұтып, екінші рет әлем чемпионы атанды. Чемпионат Ресейдің 11 қаладағы 12 стадионда ойналды. Осы чемпионатта бірінші рет арбитрге видеокөмек жүйесі қолданылды.

title: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі

text: 2009 жылы 18 наурыз күні FIFA хабары бойынша 2018 жылғы футболдан әлем чемпионатын қабылдауға 9 мәлімдеме болған. Олар: Аустралия, Англия, Индонезия, Мексика, Ресей, АҚШ, Жапония, Португалия және Испания (бірлескен), Бельгия және Нидерланд (бірлескен).

title: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі


query: Онтарио көліндегі су қайдан келеді?

text: Онтарио (Ontario) — Солтүстік Америкадағы АҚШ пен Канада аралығындағы Ұлы көлдер жүйесіне кіретін көл. Онтариоға Эри көлінен Ниагара өзеніне келіп құйып, Атлант мұхитына құятын Әулие Лаврентий өзеніне ағып шығады. Каналдар арқылы Эри және Гудзон көлдерімен жалғасқан. Желтоқсаннан сәуірге дейін қатады. Көл жағалауында Торонто, Гамильтон, Кингстон (Канада), Рочестер (АҚШ), т.б. ірі қалалар мен порттар орналасқан.

title: Онтарио (көл)

text: Ұзындығы 310 км, ені 90 км. Аумағы 19,5 мың км². Тереңдігі 236 м. Су жинайтын алабы 90 мың км².

title: Онтарио (көл)


query: G20 құрамына қанша ел кіреді?

text:
;
: Төраға Жозе Мануэл Баррозу

title: Үлкен жиырмалық

text:
{| class="toccolours" border="1" cellpadding="4" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 20em; border-collapse: collapse; font-size: 95%; clear: right"
!G20 көшбасшылары
|

title: Үлкен жиырмалық


query: Нуклеотидтегі үш негізгі компонент?

text:
Нуклеотидтер бір-бірімен ковалентті байланыс арқылы байланысқан 3 түрлі химиялық бөліктен тұрады:
# көміртектің бес атомы бар қант (ДНҚ молекуласында дезоксирибоза, ал РНҚ-да – рибоза);
# қанттың 1-көміртек атомымен ковалентті байланысқан пуриндік немесе пиримидиндік азоттық негізі. Бұл екі бөлік бірігіп нуклеозид деп аталатын құрылым түзеді. ДНҚ молекуласының құрамына пуринді негіздер – аденин (А), гуанин (Г) және пиримидинді негіздер – цитозин (Ц), тимин (Т) кіреді. РНҚ-ны да осы негіздер құрайды, тек тиминнің орнына мұнда урацил (У) болады (Т урацилден метилдік топ [–СН3] арқылы ажыратылады).
# Нуклеотидтердің 3-бөлігін фосфатты топтар (фосфор қышқылының бір немесе бірнеше қалдығы) құрайды. Фосфатты топтар бір қанттың 5-көміртегі атомымен келесі қанттың 3-көміртегі атомы арасында фосфодиэфирлік байланыстар құру арқылы полимерлі тізбек түзеді. Нуклеотидтерді кейде нуклеозид-5-монофосфат деп атайды. Мыс., аденин негізді нуклеотидті аденозин-5-монофосфат, гуанин негізді нуклеотидті гуанозин-5-монофосфат, т.с.с. Н. түссіз кристалл, суда жақсы ериді, органик. еріткіштерде ерімейді, металдармен, негіздермен тұз түзеді. Нуклеотидтер жоғары энергиялы қосылыстар болғандықтан организмдегі энергия алмасу мен жинаудағы маңызы зор.

title: Нуклеотидтер


query: Түр қашан жойылып кету қаупі бар деп саналады?

text:
<noinclude>

Саны белгілі бір мөлшерден төмендеп кеткен жануарларды жойылып кету қаупі төнген жануарлар қатарына жатқызамыз. Мұны туу санының өлу санынан төмендеп кеткендігінен аңғаруға болады. Адамдар аңдарды аяусыз аулап, олар мекен ететін алқаптарды тарылтуы салдарынан жануарлар табиғи мекенін тастап, басқа жерлерге кетуге мәжбүр болады. Олар адамдардың іс-әрекетінен қатты зардап шегуде. Көптеген жануарлар терісі мен өзге дене мүшелерінен құнды заттар жасалатын болғандықтан ғана өлтіріледі. Бүгінде, әсіресе, сілеусіндерге жоғалып кету каупі қатты төніп тұр. Малшылар оны малдарына шабуыл жасағаны үшін өлтіреді. Саны азайған жануарлар тізімінде сүйкімді пандалар мен гориллалар да бар. Бір кездері оннан астам түрі қаптап жүретін мүйізтұмсықтардың бүгінде бес түрі ғана қалған. Сондай-ақ, ақ аю, тасбақа, дельфин, шимпанзелер де осы тізімге кіреді. Ежелгі дәуірден бері аман келе жатқан бұл жануарларды ғылым мен техника ғасырының адамдары осылай аздырып жіберді.

title: Жойылып кету қаупі төнген жануарлар


query: Біздің Жұлдыздар кінәлі әңгімесінің әрекеті қандай?

text: Фильм қатерлі ісікпен ауыратын жас қыз Хейзел жайлы басталады.Ол ауыр жарақаттан аяғынан айырылған Огастусом Уотерспен танысады.Біраз уақыттан кейін екеуі бір-біріне ғашық болады.Олар бірге Амстердамға барып келеді,бірақ Огастус қатерлі ісіктен қайтыс болады.

title: Жұлдыздар кінәлі (фильм)

text: Жұлдыздар кінәлі (The Fault in Our Stars) — 2014 жылы шыққан Джош Буш режиссерінің америкалық мелодрама-фильмы. Сценарийі атақты америкалық жазушы Джон Гринның романымен жазылған. Сценарийді жазған Скотт Нейстадтер, Майкл Х. Уэбер, продюсер Марти Бауэн, Вик Годфри, Мишель Императо, Исаак Клауснер, Берт Ниийдам. Фильмнің бюджеті 12 млн $ болды, түсімі – 304 872 350 $. Фильм операторы— Бен Ричардсон, композиторы — Могис, Майк Нат Валкотт. Алғаш рет АҚШ-та 2014 жылы 16 мамырда көрсетілді.

title: Жұлдыздар кінәлі (фильм)


query: Баннокберн шайқасы қашан болды?

text: Бэннокбёрн түбіндегі шайқас (Battle of Bannockburn) — 1314 жылы 23-24 маусымда Бэннокбёрн өзенінің маңында өткен XIII-XVI ғасырлардағы ағылшын-шотланд соғысындағы ең маңызды шайқастардың бірі. Ағылшын әскерінің Бэннокбёрн түбіндегі жеңілісі Шотландияның тәуелсіздігін қалпына келтіруін қамтамасыз етті.

title: Бэннокбёрн түбіндегі шайқас

text: 1309-1312 жылдары Шотландия королі Роберт I Брюстің елдің солтүстік және батыс бөліктерін ағылшындық оккупациядан босатутағы табысты әрекеттері төменгі Шотландияның ірі қалаларын қоршаудан босатуға ауысуға мүмкіндік берді. 1313 жылы шотланд жасақтарының қолбасшылары Джеймс Дуглас пен Томас Рэндолф Роксборо мен Эдинбургтегі ағылшын гарнизондарын қуып шығарды. 1314 жылдың көктемінде Роберт I-нің әскері батыс Шотландиядағы ең маңызды стратегиялық нүктені - Стерлинг қамалын қоршауға алды. Стерлингтің ағылшын губернаторы Филипп Мобрей, 1314 жылғы 24 маусымға дейін қоршау алынбаған жағдайда, шотландықтарға қамалды беруге келісті. Англия королі Эдуард II бірден Шотландияға жаңа шабуылдарына дайындала бастады. Алайда, Англияның магнаты болған жанжал тұрғысынан алғанда, ол лорд-ордайнерлердің маңызды әскери бөлімдерін жорыққа тарта алмады. Дегенмен, Эдуард II бастаған 25 мыңдық ағылшын әскері Шотландияға кедергісіз кіріп, Стерлингке бет бұрды.

title: Бэннокбёрн түбіндегі шайқас

text: 23 маусымда ағылшын әскері Стерлингтен оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан Бэннокбёрн өзеніне жетті. Шотланд әскері Роберт I-нің жетекшілігімен жолдың айналасындағы орманды төбелерде орналасқан. Шотланд әскерінің саны бойынша (түрлі бағалау бойынша - 5 мыңнан 10 мың адамға дейін) ағылшын әскерінен аз болды, бірақ тәжірибелі қолбасшылар басқарып, жақсы жерде орналасқан: Роберт I, Эдуард Брюс, Джеймс Дуглас пен Томас Рэндолф (19 ғасырдан бері көптеген заманауи тарихшылар ағылшын әскерінде сандық артықшылығына, әсіресе, жаяу әскердің болуы туралы дауласады).

title: Бэннокбёрн түбіндегі шайқас


query: Кейстер қаласы қай штатта орналасқан?

text: Кайстэр (Kiester) — Миннесота штатының Faribault округіне жататын АҚШ қаласы.

title: Кайстэр (Миннесота)

text: Қала тұрғындарының саны 501 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 1.1 км² шамасында. FIPS коды — 27-33056.

title: Кайстэр (Миннесота)


query: Дордонь Францияның қай аймағында орналасқан?

text: Дордонь — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Байырғы Перигор провинциясының аймағында пайда болған.

title: Дордонь

text: Жер аумағы 9060 км². Департамент арқылы Дордонь өзені ағып өтеді.

title: Дордонь


query: Өз көзқарасыңызды баса көрсету үшін асыра сілтеуді қолдану қалай аталады?

text: Гипербола — "күшейту" деген мағынаны білдіреді. Гипербола қиял бейнелерін жасауға қатысатын әдістердің бірі. Гипербола деп нәрсенің жеке сипаттары, белгілері үлкейтіліп көрсетілуін айтады. Сөйткенде бейне ашық, мәнерлі, көзге жағымды болып шығады. Гиперболада белгілі бір бейнелердің алға шығып айқын байқалуына жағдай жасалады. Ертегілерді, қиял-ғажайып бейнелерді жасауда гипербола көп қолданылады. Мысалы, үнді мифологиясындағы көп қолды құдайлармен, жетібасты айдаһардың бейнелері осы әдістің көмегімен құрастырылған. Қазақ әдебитіндегі оның жарқын мысалыдары: жоғарғы ерні көк тіреп, төменгі ерні жер тіреп; айшылық алыс жерлерді бір күнде өтіп жеткені.

title: Гипербола (жантану)


query: Playstation 4 Pro қашан шықты?

text: Sony PlayStation 4, PS4 - Sony фирмасының сегізінші ұрпақ ойын приставкасы, стационарлық «PlayStation» ойын жүйесінің отбасында төртінші орында. PlayStation 4- тің ресми құлақтандыруы 2013 жылдың 20 ақпанында PlayStation Meeting 2013 –те өтті, приставканың көрсетілімі Е3 көрмесінде болды, сатылымдар 2013 жылдың қарашасында басталды. Консоль дәл геймерлер мен ойындарға бағытталған, ал қазіргі нарықтағы ережелерге байланысты тек үй медиацентрі болып қарастырылады. Консоль Orbis операциялық жүйесінің басқаруы бойынша жұмыс істейді.

title: PlayStation 4


query: Денеде жүрек қайда орналасқан?

text: Жүрек — іші қуыс бұлшықетті мүше. Ересек адам жүрегінің салмағы 250-300 грамм. Жүрек кеуде қуысының сол жағына таман орналасқан. Оның дәнекер тканінен түзілген жүрек қабы қаптап тұрады. Жүрек қабының ішкі беті жүректі ылғалдайтын және жиырылу кезінде үйкелісті кемітетін сұйықтық бөліп шығарады.

title: Жүрек

text: Жүрек бұлшықеті (myocardiummys — бұлшықет, "kardia" — жүрек) - жүректің жүрекшелері мен қарыншаларының бұлшықет қабығы (миокард). Жүрекшенің бұлшықет қабығы беткей және терең ет қабаттарынан тұрады. Беткей ет қабатының кардиомиоциттері көлденеңінен орналасады. Ол оң және сол жүрекшелерді сыртынан қаптап, оларға ортақ қабат болып келеді. Терең ет қабаты әрбір жүрекшеде жекелей орналасады. Бұл қабаттың кардиомиоциттері ұзынынан орналасады. Жүрек қарыншаларының бұлшықет қабығында айқын байқалатын бес ет қабаты болады. Олардың сыртқы беткей және ішкі бұлшықет қабаттарын қиғаш жатқан кардиомиоциттер, ал ортаңғы үш ет қабаттарын сегіздік тәрізді иіле орналасқан жүрек ет жасушалары түзеді.

title: Жүрек

text: Жүректің құрылысы оның атқаратын қызметіне сай келеді. Ол тұтас арқылы екі — сол жақ және оң жақ бөлікке бөлінген. Ал жүректің әр бөлігі бір-бірімен жалғасқан екі бөлімнен: жоғарғы — құлақшадан және төменгі — қарыншадан тұрады. Сонымен, адамның жүрегі бүкіл сүтқоректі жануарлардікі сияқты төрт камералы: ол екі құлақшадан және екі қарыншадан тұрады.

title: Жүрек


query: Мидағы лимбиялық жүйе қайда орналасқан?

text: Лимбика жүйесі — үлкен ми сыңарларының ішкі бетінде орналасқан көне ми қыртысы (алмұртша бөлік, гиппокамп қатпары және олардың туындылары), жаңа ми қыртысы (белдеме қатпар, гиппокамп аяқшасы) және қыртысасты лимбика орталықтарынан (жолақты дене ядролары — шарбақ, бадамша ядросы), аралық және ортаңғы мидың кейбір ядроларынан құралады. Лимбика жүйесі ішкі мүшелердің қызметтерін, иіс сезімін, жануарлар инстинктерін, ұйқы мен сергектікті реттеуге қатысады.

title: Лимбика жүйесі


query: Эдгар Аллан По қандай әңгімелер жазды?

text: Эдгар Аллан По (Edgar Allan Poe; 19 қаңтар 1809 жыл — 7 қазан 1849 жыл) — америкалық жазушы, ақын, әдеби сыншы және редактор, амеракандық романтизм өкілі болып табылады. Өзінің түнеріеңкі әңгімелерімен танымал болған. Қазіргі заман детектив нұсқасын құрушы. Эдгар По шығармашылығы ғылыми фантастика жанрдың құрылуына негіз болды.

title: Эдгар Аллан По