query: Фанк жанры қашан пайда болды?

text:
Фанк АҚШ-та 1960 жылдың ортасында түрі өзгерген ауырлатылған соул ретінде пайда болды. Фанктың «кіндік әкесі» және негізін қалаушы Джеймс Браун соулдың және рит-энд-блюздің әншісі болып бастаған. Фанк стиліндегі оның алғашқы әндері 1965 жылы пайда болды: «Papa’s Got a Brand New» және «Bag Funky Drummer». Алғашында фанк тек көңіл жадырататын ән болған (Уилсон Пикеттің «In the Midnight Hour» және «Funky Broadway»).
Фанктың классикалық жазулары 1690 пен 1970 жылдардың межесіне жатады. Джеймс Браун мен Джордж Клинтоннан басқа Sly & the Family Stone және Earth, Wind & Fire топтары әйгілікке ие болды. Қазіргі таңда фанк өтпелі стильді тудырып, рок пен джазға әсерін тигізеді. Альтертанивтік рок-ән (Talking Heads, Minutemen) де фанктың әсерінен құтыла алмады. 1970 жылы «электрофанк» стилінің құрушы және орындаушысы Херби Хэнкок болды. Осы стильдің дамуына үлкен үлесін қосты. 90 жылдардың рок-әніне фанк әжептәуір үлесін қосуда. Көбінесе ақ музыканттар мен Red Hot Chili Peppers, Primus, Jamiroquai, Beastie Boys, Spin Doctors топтарың арқасында дамып келе жатыр.

title: Фанк

text:
* Alexander O’Neal
* Atlantic Starr
* Aurra
* Average White Band
* The Bar-Kays
* B. B. & Q. Band
* Brass Construction
* Bootsy Collins
* Brothers Johnson
* B. T. Express
* Brick
* James Brown
* Cameo

title: Фанк


query: Асқазанның түбі қайда?

text: Көптеген омыртқасыздарда қарын ерекшеленген және ішкі бөлігі болып есептеледі. Көптеген буынаяқтылардың қарнында қоректік зат бөлшектенеді. Өрмекшітәрізділерде бітеу өсінділері бар ортаңғы ішектің алдыңғы бөлігі қарын. Жәндіктерде қоректік затты бөлшектеп шайнау қарны жақсы жетілген, ал безді қарын тек кейбір түрлерінде ғана байқалады. Ұлулардың қарнына ас қорту бездері ашылған, (бауыры). қарны екі бөліктен тұрады: өңешпен байланысты кардиалды және ішекпен байланысты пилорикалық. Екеуінің ортасында қарын түбі орналасқан. Құстарда қарын екі бөліктен, бұлшық етті және сөлді қарыннан тұрады. Сөлді қарында ас қорыту сөлін шығаратын бездер жақсы жетілген. Сүтқоректілердің қарны жақсы жетілген. Қарапайым бір камералы қарын оларда 4 бөліктен тұрады: өңеш бөлімі, кардиалдық, қарын түбі және бездері жақсы жетілген пилорикалық бөлімнен. Қоректік затпен қоректену ерекшеліктеріне сәйкес жануарлар қарыны әртүрлі болады. Күйіс қайыратын жануарлардың қарнының өңеш бөлімі жақсы жетілген, одан арнайы 3 камера пайда болған: жалбыршақ, тақия, таз қарын, тек ұлтабар ғана нағыз безді қарын. Адамдар мен жыртқыштардың қарны бір камералы, қарын түбі, кардиалды және бездері жақсы жетілген пилорикалық бөліктерінен құралған.

title: Қарын


query: Бекон шошқадан қайдан келеді?

text: Бекон (bacon) — арнайы бордақыланған шошқа етінің жарты ұшасынан алынған өнім. Тұздалған немесе ысталған болып екіге бөлінеді.

title: Бекон


query: Неліктен өрт сақинасында жер сілкінісі болады?

text: Отты шеңберде жер тақталары үшін жаңа материал үнемі жасалып отырады, өйткені магма деп аталатын ыстық сұйықтық Жердің ортасынан мұхит түбіне дейін ағады. Жер бетіндегі барлық тақталар жаңа материалға орын қалдыру үшін аздап қозғалуға тиіс болады. Тақталар бір-бірінен алыстауы, немесе бір-біріне қарай қозғалып, бірінің ішіне бірі енуі мүмкін. Олар бір-біріне тиіскенде, бір тақта екіншісінің астына кіреді. Бұл процесс субдукция деп аталады. Субдукция жер сілкіністерін жиі тудырады. Сондай-ақ, астынғы тақта аса жоғары температура салдарынан еруі мүмкін. Осы процесс себебінен Отты шеңберде байқалатындай, пайда болған магма Жер бетіне көтеріліп, Жанартау болып атқылауы мүмкін.

title: Отты шеңбер

text: Отты шеңбер (Ring of Fire) — жанартаулар жиі атқылайтын және жиі жер сілкінетін қауіпті аймақ. Бұл сақина Тынық мұхиты алабын қоршап тұрғандықтан, оны "Тынық мұхитының Отты шеңбері" немесе "Тынық мұхиттық белдеу" деп те атайды. Сақина Жаңа Зеландиядан басталып, Азияны жағалап Аляскаға жетіп, сосын Америка құрлығының оңтүстігіне дейін созылып барады. Отты шеңбердің тұрқы жүзікке, тағаға ұқсайды және 40 мың шақырымға дейін созылып жатыр. Бұл мұхит ойпатының, аралдар доғасы мен жанартаулы тау жоталарының және плиталардың үздіксіз тізбегімен байланысты.

title: Отты шеңбер

text: Тынық мұхитының айналасындағы жанартаулық белсенділік белдеуінің бар екені алғаш ХІХғ ортасында байқалды. "Олар (Жапон аралдары) Терра-дель-Фуегодан (Tierra del Fuego) Молуккаға (Moluccas) дейінгі Тынық мұхиты жағалауларын қоршап жатқан белсенді жанартаулар аймағына тән."

title: Отты шеңбер


query: Shift пернесінің функциясы қандай?

text:
The shift key on a modern Windows keyboard (above [[Control key|"Ctrl" key]])
Shift пернесі "(Shift key)" — алфавиттік цифрлық пернелермен бірге басылып, жоғарғы регистрдегі таңбаларды (бас әріптерді) теру үшін колданылатын түрлендіру пернесі (modifier key). (Жылжыту) пернесінің жалғыз өзін басқанда ешнәрсе өзгермейді, ал символдық пернемен қатар басылса, жоғағы регистрде көрсетілген символ басылады.

title: Shift (перне)


query: Арканзас өзені картада қай жерде орналасқан?

text: Арканзас — АҚШ-тың Оклахома, Арканзас штаттары аумағындағы өзен, Миссисипи өз-нің оң жақ саласы. Ұзындығы 2410 км. Су жинау алабының ауданы 470000 км².

title: Арканзас (өзен)

text: Арнасы өте тұрақсыз, аса күшті су тасқындарынан кейін бағытын жылдам өзгертіп отырады. Жылдық орташа су ағынының мөлш. 1800 м3/сек шамасында. Көктемде еріген қар мен жауған жаңбыр суларымен толысады. Жоғарғы ағысында мұз қатады. Су деңгейінің өзгерісі Литл-Рок қ-ның тұсында 8-8,5 метрге жетеді. Аса ірі су тасу және тасқын кездерінде үлкен аймаққа жайылады. Охлахома-Сити қаласынан Миссисипи өзеніне дейінгі (1000 км) кеме жүзе алады.

title: Арканзас (өзен)


query: Азаматтық соғыста кім соғысқан?

text: АҚШ азамат соғысы ("Солтүстік пен Оңтүстіктің соғысы", ағылш: "American Civil War") — 1861–1865 жылдары АҚШ-тың солтүстігіндегі құлдыққа қарсы Америка Құрама Штаттары (құл иеленуші емес 20 штат және солтүстікпен шекаралас құл иеленуші 4 штат) және оңтүстіктегі құл иеленуші Америка Конфедеративті Штаттары 11 штаттың (Конфедерация) арасындағы соғыс.

title: Америкадағы азамат соғысы

text: XIX ғасырдың бірінші жартысында АҚШ территориясында бір біріне ұқсамайтын екі экономикалық аудан қалыптасты: аграрлы Оңтүстік пен өнеркәсіптік Солтүстік. Сол кезеңде қалыптасқан экономикадағы, әлеуметтік құрылымдағы, дәстүр мен саяси құндылықтардағы айырмашылықтар американдық секционализм ретінде белгілі.

title: Америкадағы азамат соғысы

text:
==Одақтың ыдырауы==
Оңтүстікте құл иеленушіліктің сақталуы АҚШ экономикасының дамуына кедергі жасады. 1860 жылы Солтүстіктің қолдауымен АҚШ-та республикалық партиядан А.Линкольннің президенттікке сайлануына байланысты Оңтүстіктіті жақтап келген демократтардың билігі (1829 — 1860) аяқталды. Бұл жағдай Америка Одағының ыдырау қаупін тудырды. 1861 жылдың қарсаңында (1860 жылдың 24 желтоқсаны) Оңтүстік Каролина өзін тәуелсіз деп жариялады. Сол жылдың басында Оңтүстіктің 5 штаты Одақтан шықты:

title: Америкадағы азамат соғысы


query: Олар Грузия елінде қандай тілде сөйлейді?

text: Грузин тілі (ქართული ენა, "kartuli ena") — картвел тобына жататын тіл, Грузияның ресми тілі, Кавказдағы кейбір халықтардың әдеби тілі болып саналады.

title: Грузин тілі

text: Грузин тілі Грузин жазуларының негізіндегі әліппені қолданады. Сөйлеушілер саны — Грузияның өзінде 4 млн астам және өзге елдерде бірнеше жүздеген мыңнан асады, негізінен Ресейде, АҚШ және Түркияда.

title: Грузин тілі


query: 2 немесе одан да көп металдардың қатты, біртекті қоспасы?

text: Металдық қорытпалар — тек қана металдан (мыс., латунь – мыс пен мырыштың қорытпасы), не болмаса құрамында аз мөлшерде бейметалдық заттар қоспасы бар металдан (мыс., шойын мен болат — темірдің көміртекпен қорытпасы) тұруы мүмкін.

title: Қорытпалар

text: Қорытпалар — екі немесе одан көп құраушылардан құралған (химиялық дербес заттар) балқымалардың қатаюы нәтижесінде түзілетін денелер.

title: Қорытпалар


query: Америкаға алғаш рет сыйға тартылған кезде Бостандық мүсіні қандай түсті болды?

text: Француздар мүсінді, ал америкалықтар оның тұғырын жасауға келісті. Мүсінді Бартольди жасады, металл қаңқасын Г. Эйфель құрастырды, бет-бейнесіне мүсіншінің анасы Шарлотта Бартольди үлгі болды. 1884—1886 жылдарда мүсін дайын болды. Ескерткіш 1886 жылы 28 қазанда Нью-Йорктегі Бедлоу аралында ашылды. Мүсіннің биіктігі 46.5 м, тұғыры 46.94 м, жалпы салмағы 225 т. Әйел мүсінінің басына 7 шабағы бар тәж кигізілген, оң қолына алау көтерген, сол қолында заңдар кітабы бар, ол кітапта АҚШ-тың тәуелсіздік күні жазылған. 1903 жылы мыс табақша жапсырылды, онда Э. Лазарустың дастанынан үзінді берілген. Тәждегі шабақтар 7 теңіз бен 7 құрлыққа жарқырап төгілген сәулені білдіреді. Мүсін әуелде боялмаған еді, кейін мыстың қышқылдануы нәтижесінде ол жасыл түске енді. Мүсін тұғырының ішінде АҚШ-қа иммигранттардың келу тарихы және осы ескерткіштің құрылысы туралы мәліметтер беретін мұражай бар. Мүсін азаттықтың белгісі ретінде ұлттық ескерткішке айналған.

title: Бостандық ескерткіші

text: Бостандық ескерткіші (Statue of Liberty) — Солтүстік Америкадағы ағылшын иелігіндегі жерлердің азаттық күресіндегі Франциямен болған одақтастыққа ескерткіші ретінде Францияның АҚШ-қа тартқан сыйлығы.

title: Бостандық ескерткіші

text: Алып мүсінді жасау туралы ойды француз мүсіншісі Ф.А. Бартольди ұсынған. 1871 жылы Нью-Йоркке сапарында Бартольди кеме қалаға жақындаған кезде Белдоу аралындағы жұлдыз сипатты бекіністі көріп, болашақ мүсін ескі бекініс үстінде алау көтерген әйел бейнесі болады және ол «Әлемді сәулелендірген Азаттық» деп аталуға тиіс деген ойға келген.

title: Бостандық ескерткіші


query: Президенттік Үкіметте кім шешім қабылдайды?

text: Президенттік республика — президенттің мемлекеттік органдарының ісіне салмақты араласумен айқындалады. Президенттің қолында мемлекет және үкіметке басшылық лауазымы болады. Президентік республиканы әдетте, тағы да дуалистік республика деп те атайды, себебі бұл екі басшылық бөлек екендігін айқындайды. Олар біріншісі, заң шығарушы орган - парламент, ал атқарушы орган - президент.

title: Президенттік республика

text: Президентті парламент сайламайды (тек халық — Колумбия, немесе таңдаушылар алқасы— АҚШ),

title: Президенттік республика


query: Адамның жүрегі қайда?

text: Жүрек — іші қуыс бұлшықетті мүше. Ересек адам жүрегінің салмағы 250-300 грамм. Жүрек кеуде қуысының сол жағына таман орналасқан. Оның дәнекер тканінен түзілген жүрек қабы қаптап тұрады. Жүрек қабының ішкі беті жүректі ылғалдайтын және жиырылу кезінде үйкелісті кемітетін сұйықтық бөліп шығарады.

title: Жүрек

text: Жүрек бұлшықеті (myocardiummys — бұлшықет, "kardia" — жүрек) - жүректің жүрекшелері мен қарыншаларының бұлшықет қабығы (миокард). Жүрекшенің бұлшықет қабығы беткей және терең ет қабаттарынан тұрады. Беткей ет қабатының кардиомиоциттері көлденеңінен орналасады. Ол оң және сол жүрекшелерді сыртынан қаптап, оларға ортақ қабат болып келеді. Терең ет қабаты әрбір жүрекшеде жекелей орналасады. Бұл қабаттың кардиомиоциттері ұзынынан орналасады. Жүрек қарыншаларының бұлшықет қабығында айқын байқалатын бес ет қабаты болады. Олардың сыртқы беткей және ішкі бұлшықет қабаттарын қиғаш жатқан кардиомиоциттер, ал ортаңғы үш ет қабаттарын сегіздік тәрізді иіле орналасқан жүрек ет жасушалары түзеді.

title: Жүрек

text: Жүректің құрылысы оның атқаратын қызметіне сай келеді. Ол тұтас арқылы екі — сол жақ және оң жақ бөлікке бөлінген. Ал жүректің әр бөлігі бір-бірімен жалғасқан екі бөлімнен: жоғарғы — құлақшадан және төменгі — қарыншадан тұрады. Сонымен, адамның жүрегі бүкіл сүтқоректі жануарлардікі сияқты төрт камералы: ол екі құлақшадан және екі қарыншадан тұрады.

title: Жүрек


query: Инд алқабының өркениетінің аяқталуына не себеп болды?

text: Хараппа өркениетінің қалаларынан табылған таразы тастары, халық арасында күрделі экономиялық қатынастар дамығандығын дәлелдейді. Қолөнер бұйымдары металл, ағаш, сүйек, піл сүйегі. материалдардан жасалды. Сан алуан тұрмыстық-шаруашылық бұйымдарына хайуанаттар суреттері, пиктограммалық жазулар түсірілді. Сол кездегі адамдардың мүсіндері де жасалған. Өркениеттің негізгі ерекшеліктерін көрсететін материалдар Пәкістандағы Хараппа, Мохенджо-Даро мен Чанху-Даро және Үндістандағы Лотхал, Калибанган, Рупар қалаларынан алынған. Жерлеу орындарының мәліметтері, негізінен Хараппа мен Лотхал маңындағы қорымдардан алынған. Оған қарағанда, ежелгі хараппалықтар мүрдені шалқасынан жатқызып, шұңқырларға жерлеген, қасына қыш ыдыстар, тағы басқа заттар қойған. Хараппа өркениетін қалдырған халық құдай-анаға, Шива құдай прототипіне, отқа, ағашқа, жан-жануарларға табынды. Зерттеушілер Хараппа өркениетінің құлдырауына алып келген тектоникалық қозғалыстар мен су тасқыны, топырақ құнарлылығының төмендеуі, эпидемия мен соғыстар деп пайымдайды. Хараппа өркениетінің ықпалы Пәкістан мен Үндістан халықтары арасында күні бүгінге дейін сақталып келеді.

title: Инд алабының өркениеті

text:
Инд алабының өркениеті немесе Хараппа өркениеті - қазіргі Үндістан мен Пәкістан аумағындағы ежелгі мәдениет. Біздің заманымыздан бұрынғы 3-мыңжылдық пен біздің заманымыздан бұрынғы 16 ғасырлар аралығын қамтиды. Пәкстандағы Мултан облысы Рави өзеннің ескі арнасы маңындағы Хараппа атына байланысты Хараппа өркениеті деп аталған. Кейде оны инд мәдениеті, инд өркениеті деп те атайды.
Алғаш рет 1921 жылы бұл ескерткішті Р.Сахин тапқан. Кейіннен М.С. Ватс, М.Уилер, Дж. Ф. Дейлс қазба жұмыстарын жүргізді. Хараппа өркениетін зерттеуге 20 ғасырдың 20 — 50-жылдары Дж. Маршалл, Э.Маккей, Б.Б. Лала, Р.Банерджи, т.б. ғалымдар көп үлес қосты. Қазіргі таңда бұл өркениетке жататын 500-ден астам ескерткіш анықталып отыр. Қазба жұмыстары барысында астаналық қалалардың (Хараппа, Мохенджо-Даро, Каливанган) қирандылары, теңіз порттарының орындары, қоныстар мен қорымдар аршылған.

title: Инд алабының өркениеті

text: Хараппа қаласының цитаделін (батыс бөлікте орналасқан) қазған кезде қабырғасының қалыңд. 12,2 м-ге, ішкі алаңы 182,9 - 365,8 м болғандығы анықталған. Хараппа өркениетіндегі құрылыстар шикі кірпіштен тұрғызылды. Баспаналар бір, кейде екі қабат болып осы кірпіштерден қаланған. Іргесі таспен көтерілді. Олар 4 — 6 бөлмелі болып, баспаналар орталық аулаға шоғырланған. Аулада құдық қазылды. Цитадельдер мұнаралармен күшейтілді. Хараппа өркениетін қалдырған халық мал шарушылық және егіншілікпен айналысты. Олардың буйвол, шошқа өсіргендігі анықталған. Дәнді дақылдардан бидай, арпа, тары, бұршақ, күріш өсірген. Егіншіліктің дамығандығын күрделі ирригациялық жүйелер, сан алуан қыш ыдыстары, мыстан және қоладан жасалған еңбек құралдары (пышақ, орақ, ара, дәнүккіш) да айғақтайды. Тайпааралық қақтығыстардың болғандығы соғыс және қорғануға арналған қару-жарақ түрлерінен (жебе және найза ұштары, қысқа семсер) де байқалады. Теңіз кәсіпшілігін айғақтайтын заттар (желкенді қайық қалдығы, кемелердің суреттері) да табылған. Қазба барысында көрші елдерде жасалынған көптеген бұйымдар аршылып алынған. Бұлардың барлығы халықаралық сауда қатынастары жақсы жолға қойылғандығын көрсетеді. Ғалымдардың пайымдауынша, мұнда құрғақ және су жолдары болған.

title: Инд алабының өркениеті


query: 1943 жылы қай көшбасшы Германияға қарсы соғыс кезінде Еуропада екінші майдан ашқысы келді?

text: Тегеран конференциясы (1943, 28 қараша – 1 желтоқсан) – халықаралық келісім. Оған 2-дүниежүзілік соғыстағы одақтас үш держава – КСРО, АҚШ, Ұлыбританияның мемлекеттерінің басшылары: И.В.Сталин, Ф.Д. Рузвельт, У.Черчилль, сыртқы істер министрлері, штаб бастықтары, т.б. кеңесшілер қатысты. Күн тәртібінде соғыстың барысы мен соғыстан кейінгі бейбітшілік мәселелері талқыланды. Одақтас елдердің Германияға қарсы соғыс қимылдарын бірлесіп жүргізу жоспарын жасау Тегеран Конференциясының басты мәселесі болды. Бұған дейін АҚШ пен Ұлыбритания Еуропада соғыс майданын ашамыз деген уәделерін орындамағандықтан соғыстың негізгі ауыртпалығын Кеңес Одағы көтерді. Кеңес делегациясының ұсынысы бойынша Еуропада 2-майдан ашу, соғыстың аяқталуын тездету мәселесі қаралды. Черчилль 2-майданды Балқан түбегі арқылы жүргізуді жақтады. Ол ағылшын-америкалықтар әскерін Кеңес Армиясынан бұрын Оңтүстік-Шығыс және Орталық Еуропаға кіргізуді көздеді. Ал Сталин Германия шекарасына неғұрлым жақын жерде – Солтүстік Францияда ашуды ұсынды. Оны Рузвельт жақтап, 2-майдан Францияның солтүстігінде 1944 жылы мамырда ашылатын болды. Кеңес Одағы Қызыл Армияның ірі шабуылын осы кезге сәйкестендіруге міндеттенді. Тегеран Конференциясында Түркияның одақтас елдер жағында соғысқа қатысуы

title: Тегеран конференциясы


query: Азияда алып панданы қайдан табамыз?

text: Қытай (СычуаньШэньси, Ганьсу және Тибеттік тay беткейлерінде) таралған. Жылына 1-2 қонжық туады. Бамбук өркені және тамырларымен қоректенеді. 20 ғ. 70 жж. бамбуктар жойылған кезде үлкен панда саны азайды. Қытайда үлкен панда халықтың асыл казынасы болып жарияланды. Панда аю қазіргі таңда сирек кездесетін, аз қалатын және жоқ болып кетуі үлкен қауіпі бар жануарлардың тізіміне кіреді. ХТҚО Қызыл кітабына енгізілген.

title: Үлкен панда

text: Үлкен панда, "бамбук аюы" (Ailuropoda melanoleuca) – аюлар тұқымдасына жататын сүтқоректі. Кейде үлкен панда жанат тұқымдасына жатқызады немесе кіші пандамен пандалар тұқымдасына (Ailuropodidae) белгілейді.

title: Үлкен панда


query: Роуз Макайвер бір кездері кімде ойнады?

text: Екі жасынан бастап Роуз жарнамаларда түсіп, үш жасында «Пианино» фильмінде періштенің рөлін ойнайды. Көбінесе ол Жаңа Зеландияда түскен.  Disney арнасының «Эддидің жеңіс рецепті» және «Джонни Калахала: қайтадан тақтаның үстінде» фильмдерінде түсті. 2009 жылдың наурызынан желтоқсанға дейін ол «Күшті рейнджерлер: RPM» сериалының 32 эпизодында ойнады. 2009 жылдың 11 желтоқсанында «Мейірімді сүйектер» фильмі шықты. Ал 2015 жылы Роуз «Мен - зомбимын» телесериалында басты рөлді сомдады.

title: Роуз Макайвер

text: Роуз Макайвер (Rose McIver; 10 қазан 1988 жыл, Окленд, Жаңа Зеландия) – Жаңа Зеландиялық театр және кино актрисасы.

title: Роуз Макайвер

text: Роуз Макайвер 1988 жылы 10 қазанда Окленд, Жаңа Зеландияда дүниеге келді. Балалық шағында ол балетпен және джаз биімен айналысқан. 2006 жылы «Avondale College» колледжін бітіреді. Қазіргі кезде Роуз  психология мен лингвистика пәндерін Оклендтегі университетте оқып жатыр.

title: Роуз Макайвер


query: Түпнұсқа Game boy қашан шықты?

text: Game Boy(Жапон тілі. ゲームボーイ Гэ:му Бо:й) — Nintendo компаниясы шығаратын портативтік ойын приставкасы. Бірінші Game Boy 1989 жылы әлемге әйгілі қалталы ойын" Nintendo Game and Watch" жалғасы ретінде шыққан; Бұл ойын жүйесі ең алғашқы танымал ойын болды соған қарап көптеген компаниялар осы ойынның табысын қайталағысы келді бірақ ол ешкімнің қолынан келмеді. Қандай да бір себептен Game Boy ойындарының сатылымы төмендесе Nintendo Game Boy ойынның жаңартылған түрлерін шығара отырып сатылымды қайта көтеріп отыратын. 1996 жылының караша айында Game Boy Pocket жарық көрді, ол өзінің алдынғы моделінен экранның үлкендігімен және мықты ААА батареяларымен өзгешелігі болған. Кейін түсті экранмен қамтамасыз етілген Game Boy Color шықты, одан кейін Game Boy Advance сатуға шыққан.

title: Game Boy

text:
Ойындары:
*Pokémon Red / Green / Blue Version
*Tetris

*Pokémon Gold / Silver Version
*Super Mario Land
*Pokémon Yellow: Special Pikachu Edition
*Super Mario Land 2: 6 Golden Coins
*Pokémon Crystal Version
*Dr. Mario
*Pokémon Pinball
*Wario Land: Super Mario Land 3
*Kirby's Dream Land
*Super Mario Bros. Deluxe
*Donkey Kong Land
*The Legend of Zelda: Link's Awakening
*Pokémon Trading Card Game
*F-1 Race
*Donkey Kong
*Kirby's Dream Land 2
*Donkey Kong Land 2
*Dragon Quest Monsters

title: Game Boy


query: Пневматикалық құралдар өз энергиясын қайдан алады?

text:
Пневматикалық аспап — пневматикалық қозғалтқыш орнатылған қол машина. Ол құрылыста, металл өңдеуде, машина жасау, тау-кен өнеркәсібі мен транспортта қол еңбегін механикаландыру мақсаттарында пайдаланылады. Пневматикалық балға, перфоратор, ара, қайшы, бұрғы және ажарлауыш машиналар — осы Пневматикалық аспаптың түрлері. Олардың массасы 2 вг-нан 10 вг-ға дейін жетеді. Пневматикалық аспапта қуаты 0,15—1,75 квт (0,2—2,5 а. к.), қысымы 0,6—1 Мн/м2 (6—10 кгс/см2) сығылған ауамен жұмыс істейтін аспап.

Санат:Аспаптар

title: Пневматикалық аспап


query: Клайд өзенінің бастауы қандай?

text: Клайд (Clyde, шотл. "Cluaidh") — көлемі жағынан Ұлыбританияда сегізінші және Шотландияда үшінші өзен, Шотландияның оңтүстігінде орналасқан. Бұл ұзындығы 176 км (эстуариямен 208 км), бассейнінің ауданы 4,1 мың км². Ол Оңтүстік-Шотланд қыратының солтүстік беткейлерінен басталады, жоғарғы бөлігінде ол аласа таулардың бойымен ағып, содан кейін Ланарк қаласының үстіне таман шоңғалдар түзеді. Ол Ферт-оф-Клайд шығанағына құйылады. Сағада жұмсайтын судың орташа шығыны шамамен 70 м³/сек құрайды. Күзде де, қыста да суға мол. Клайд өзенінде Ұлыбританиядағы ең ірі қалалардың бірі - Глазго орналасқан, оған теңіз кемелері көтеріліп, жоғары (шетіне дейін) - өзен кеме қатынасы, босаға тастарда ГЭС орналасқан. Клайд өзені Солтүстік теңіз арналарымен де жалғанған. Британ империясы кезінде кеме жасау мен саудада маңызды рөл атқарды.

title: Клайд (өзен)

text: Балық аулау Клайд өзенінде кең таралған. Балық аулау маусымы заңды түрде 15 наурыздан 30 қыркүйекке дейін белгіленген. Өзен бақтақты жақсы көретіндерді көптеп еліктіреді.

title: Клайд (өзен)

text:
*Millar, William John. The Clyde: from its source to the sea, its development as a navigable river... (1888)
*Shields, John. Clyde built: a history of ship-building on the River Clyde (1949)
*Walker, Fred M. Song of the Clyde: a history of Clyde shipbuilding (1984), 233 pages
*Williamson, James. The Clyde passenger steamer (1904)

title: Клайд (өзен)


query: Том мен Джерри теледидардан қашан көрсетті?

text: «Том мен Джерри» (Tom and Jerry) — мысық Томның және тышқан Джерридің таусылмайтын бақталастық туралы қысқа және толық метражды сериалдар, сонымен қатар, мультсериалдар топтамасы. Американдық мультипликатор Уильям Ханна және Джозеф Барберамен жасалынған ең алғаш шығарылымы «Puss Gets the Boot» "Мысық тепкі алады" деп аталынып, экрандарда 1940 жылдың 20 ақпанында көрсетілген.

title: Том мен Джерри

text: Мультфильмдер сериялары голливудтық MGM студиясымен, мультипликациялық студиясының 1958 жылы жабылуына дейін 1940 жылдан бастап жасалынған. 1961 жылы MGM мультфилм шағаруға өз құқықтарын, басшылығында Джин Дейч тұрған прагалық Рембрандт Филмс студиясына (Rembrandt Films) сатып жіберді. Рембрандт Филмс 13 серияны шығарып, оны сыншылар мультфильм тарихында ең жаман деп атаған. Кейiпкерлердiң жоғары жылдамдықта істелінген жұлқынып сөйлеуi көрермендерге ауыр дақтар түрінде көрінген. Саундтректер ғарыштық эффекттерi бар, оғаш музыка ретінде елестеткен. Диалогтар мiңгiрлеп айтылған. 1963-шы жылы мультфильм шығарылуы Голливудтағы Чак Джонстың «Сиб-Тауэр 12 Продакшнс» (Chuck Jones' Sib-Tower 12 Productions) қайта оралды және сериалдар түсірілімі 1967 жылға дейін созылды. Кейінірек Ханна-Барберамен (1975—1977; 1990—1993) және Фильмэйшен Студиоспен (Filmation Studios) (1990—1992) жасалынған Том және Джерри тағы да мультфильмде көрсетілді. 2005 жылы Warner Bros. "The KarateGuard" аты жаңа серияны шағарды.

title: Том мен Джерри

text: MGM-дың алғашқы мультфильмдері (1940—1958 жж.), ең көрнектілері болып саналады және Оскар киномарапатының жеті жүлдесін ұтып алған.

title: Том мен Джерри


query: Брест-Литва бейбітшілік келісіміне қашан қол қойылды?

text: Брест келісімі әлде Брест-Литовск келісімі-Брест-Литовскіде 1918 жылы Кеңестік Ресеймен - бірінші жағынан, және Германия, Австро-Венгрия, Болгария және Осман империясымен - екінші жағынан жасалған келісім.

title: Брест келісімі


query: Келесі 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары қайда өтеді?

text: XXXII Олимпиада ойындары (Games of the XXXII Olympiad, Jeux de la XXXIIe Olympiade, жиі қолданылатын атауы жазғы Олимпиада ойындары 2020 (2020 Summer Olympics, Jeux Olympiques d'été de 2020) — Жапонияның Токио қаласында 2021 жылдың 23 шілде мен 8 тамыз күндері аралығанда өткізіледі.

title: 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

text: Олимпиада әу баста 2020 жылы жазда өткізілетін болған. Алайда әлемді жайлаған COVID-19 пандемиясының кесірінен 2020 жылы өткізілген жоқ. 2021 жылғы 20 наурызда ХОК шешімі бойынша ойындар 2021 жылы шілде-тамыз айларында өткізілетін болды, және көрерменсіз өтетіні белгілі болды. Сатылған барша билеттер қайтарылды. Ашылу салтанатына тек 950 VIP-көрермендер ғана кіргізілді.

title: 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары


query: Кавказ картада қайда орналасқан?

text: Кавказ (Қап тау) — батыста Қара теңіз бен Азов теңізінен, шығыста Каспий теңізіне дейін созылып жатқан таулы өлке. Солтүстігінде Кума-Маныч ойпатымен шектеледі. Оңтүстігінде шекара айқын емес – Алдыңғы Азия таулы қыраттарына ұласып жатады. Ресей, Грузия, Әзірбайжан және Армения мемлекеттері жерінде орналасқан. Негізгі бөлігі – Үлкен Кавказ тау жүйесі (Эльбрус тауы, 5642 м). Оның Солтүстік етегінен Кума-Маныч ойпаңына дейінгі жер Кавказ алды деп аталады. Оңтүстік Колхида ойпаты мен Кура ойпаты Үлкен Кавказды Кавказ сырты таулы қыратынан бөледі. Таулы қыраттың Солтүстік және Солтүстік-шығыс шеткі тізбектері Кіші Кавказ тау жүйесін құрайды, Оңтүстік ішкі бөлігі Армян (Джавахет-Армян) жанартаулы қыратына жатады (Арагац тауы, 4090 м). Кавказ – альпілік қатпарлану кезеңінде көтерілген тау. Климаты қоңыржай және субтропиктік белдеулердің шекарасындағы орнымен тығыз байланысты. Кавказдың батыс бөлігінде – қоңыржай континенттік, далалық шығысында – құрғақ, континенттік, Колхида мен Ленкорань ойпаттарында – ылғалды субтропиктік, Кура – Аракс ойпатында – құрғақ субтропиктік, биік тау бастарында – биік таулық салқын белдеулер қалыптасқан. Үлкен Кавказдағы мұздықтардың жалпы ауданы 1428 км². Өзендері Каспий т.

title: Кавказ

text: Кавказ — Қара және Каспий теңіздері аралығында орналасқан Еуразиядағы тарихи-жағрапиялық өңір. Мұнда ТМД құрамына өнетін екі ел орналасқан.

title: Кавказ


query: Оң және теріс иондардың арнайы атаулары қандай?

text: Ион — кристалдардың дербес бөлігі ретінде немесе ерітінді құрамында, кейде газ түрінде ұшырасатын он (катион) немесе теріс (анион) зарядталған атом (кешенді ион, яғни атомдар тобы).

title: Ион (электроника)

text:
Ион қармауы ("Ионная ловушка") — кинескоптардың электрондық зеңбіректерінің құрамына кіретін құрылғы. Сәуле электрондарының кинескоп ішіндегі газ қалдықтарының молекулаларымен соқтығысуы теріс зарядты ион туғызады.
Ондай иондардың соққылауынан кинескоп экраны тез істен шығады. Кинескоптардың кейбір түрлерінде ионды қармау аркылы иондар баска бағытпен жіберілсе, онда экранды металдандыру арқылы ионның зиянды әрекеттері залалсыздандырылады.

title: Ион (электроника)

text: Иондық лигерлеу ("Иондық имплантация, ионное легирование, ионная имплантация") — қатты денені қоспалық заттың иондарымен соққылау арқылы оған легирлейтін қоспаларды енгізу.

title: Ион (электроника)


query: Бірінші шырша қайдан пайда болды?

text:
==Шығу тарихы==
Көпқұдайшыл болған римдіктердің сенімі бойынша, егер адам өз үйінде лавр (үнемі жасыл болып өсетін ағаштың бір түрі) ағашын тігіп қойса, онда оның үйінен көктем кетпейді – мыс. Сондықтан да, олар сол ағашты өз үйлеріне әр қыс келгенде тігіп қоятын болған. Герман тайпасы да солай істеген, бірақ лаврдың орнына олар шырша (елка, ель) ағашын пайдаланған. Яғни, Исаға (а.с) да, жаңа жылға да қатысы жоқ.

title: Жаңа жылдық шырша

text: Жаңа жылдық шырша - қыста тойланатын Жаңа жыл мейрамының негізгі нышаны.

title: Жаңа жылдық шырша


query: Үлкен Тосқауыл Рифі қай елде орналасқан?

text: Үлкен тосқауыл рифі (Great Barrier Reef) — Австралияның солтүстік-шығыс жағалауын бойлай орналасқан Маржанды теңізіндегі маржан аралдары мен рифтер тізбектері.

title: Үлкен тосқауыл рифі

text: Үлкен тосқауыл рифіндегі кеме өтуге қолайлы 20 өткелдің бастылары: Үлкен Солтүстік-Шығыс, Рейн-Айленд, Кук, Тринити.

title: Үлкен тосқауыл рифі


query: 1966 жылы Англия әлем чемпионатында кіммен ойнады?

text: Ерлер арасындағы футболдан әлемнің 8-ші чемпионаты — 1966 жылы Англия стадиондарында өтті. Турнирдің өткізілу ережесі дәл 1962 жылғыдай болды. Финалда ГФР құрамасын 4:2 есебімен ұтқан Англия тұңғыш рет әлем чемпионы атанды.

title: Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі

text: Чемпионат басталардан үш жарым ай бұрын, 1966 жылы наурыз айында Лондондағы Вестминистер сарайында сақтаулы тұрған әлем кубогі аяқ астынан ұшты-күйлі жоғалды. Бүкіл полиция аяғынан тік тұрып іздейді. Бірақ кубокты олар емес, Лондонның 26 жасар тұрғыны Дэвид Корбеттің "пиклз" атты иті қаланың ішіндегі бұталардың арасынан тауып алады. Артынша күдікті саналған Эдвард Блетчли есімді жігіт екі жылға сотталып кетеді.

title: Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі

text: Бұл чемпионат — әйгілі португалдық футболшы Эйсебио қатысқан жалғыз әлемдік біріншілік еді. Эйсебио барынша жарқырады, алты матчта тоғыз гол соғып, чемпионат сұрмергені атанды, ал Португалия құрамасы әлем чемпионатына бірінші рет қатысып отырса да, күміс жүлдені иемденді.

title: Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі


query: Сұйықтық пен газ тепе-теңдікте болатын Температура мен қысым?

text: Үштік нүкте, термодинамикада — заттың үш фазасының да бірдей бір мезгілдегі тепе-теңдік күйіне сәйкес келетін, күй диаграммасындағы нүкте. Фазалар ережесі бойынша жеке химиялық зат (бір құраушылы жүйе) тепе-теңдік кезінде, үш фазадан артық күйде бола алмайды. Бұл үш фазаның (қатты, сұйықтық және газ) бір мезгілде тепе-теңдікте болуы температура (Т) мен қысымның (р) белгілі бір мәндерінде ғана жүзеге асады. Мысалы, көмір қышқыл газы (СО2) үшін Тү.н.T 216,6 К, рү.н.р 5,12 атм, су үшін Тү.н.Т 273,16 К (дәл), рү.н.4,58 мм сын. бағ.

title: Үштік нүкте


query: Сэндвич сөзі өз атауын қайдан алды?

text: Сэндвич — үстіне балық немесе ет қойылған, бетіне май жағылған бутербродтың ағылшындық және жалпыеуропалық аты. Сэндвичтің үстіне нан немесе көкөністер салынуы мүмкін. Джон Монтегю атты Сэндвич лордының (1718—1792) ойлап тапқан тағамы.

title: Сэндвич


query: Қандай Еуропа елдері нөлдік меридианнан толығымен батысқа қарай орналасқан?

text: Батыс жарты шар — Жер жарты шарда, Гринвич меридианға батысында және 180 меридианға шығысқа қарай орналасқан. Батыс жартыда Меридиан бойлық Меридиан белгіленген. Батыс жарты шарда Лондон, Африка бөліктері, Атлант мұхиты, Америка Құрама Штаттары, Чукотский түбегі және Тынық мұхит батысқа қарай орналасқан Еуропа бөлігі болып табылады.

title: Батыс жарты шар

text: Саяси дискурс, термин «Батыс жарты шарда» жиі әлемнің бір бөлігі ретінде Америкада синонимі ретінде қолданылады (яғни Солтүстік және Оңтүстік Америка аралас).

title: Батыс жарты шар


query: Хьюстон қаласы кімнің атымен аталды?

text:
Хьюстон 1836 жылдың 30 тамызынан 1837 жыл маусымның 5-не дейін Техас республикасы құрамында болады. Қала өз атын Техас революциясы кезіндегі Техас армиясының бас қолбасшысы, Техас республикасының президенті және сол аймақтың негізгі тарихи тұлғасы болып келетін Хьюстон Сэм құрметіне аталған.

Қала экономикасы энергетика, аэронавтика, көлік, денсаулық сақтау өнеркісіптерінен тұрады. Қала мұнайөңдеу құралдарын жасау бойынша жетекші орын алады. Хьюстон порты АҚШ-та халықаралық жүк тасымалдау бойынша бірінші орынды алады. Экономика мен инфрақұрылым үшін Линдон Джонсон атындағы ғарыш орталығы, хьюстон кемежол арнасы, сонымен қатар құрамында көптеген емдеу институттары, госпитальдар мен медициналық мектептері кіретін Техас медициналық орталығы маңызды орын алады.

title: Хьюстон

text: Хьюстон (Houston) — АҚШ-тағы төртінші үлкен қала болып, Техас штатындағы ең үлкен қала болып есептеледі. 2010 жылдағы АҚШ санағы бойынша, қаланың 1,500 шаршы километр аумағында 2.1 миллион халық өмір сүрген. Қала Мексика шығанағынан 50 шақырым жазық жерде орналасқан, оның ауданы 965 км².

title: Хьюстон

text:
Санат:Техас қалалары
Санат:Хьюстон
Санат:1836 жылы құрылған елді мекендер
Санат:АҚШ порттары
Санат:АҚШ штаттары бойынша бұрынғы астаналар
Санат:Техас округтары орталықтары
Санат:АҚШ миллионер-қалалары
Санат:Харрис (округ, Техас)

title: Хьюстон


query: Жапондық гүл композициясының өнері қалай аталады?

text: Икебана немесе Икэбана  (жап. 生 け 花 немесе  жап. い け ば な  икэбана, «икэ немесе икэру» жап. 生 け る -  Өмір, «бана немесе хана»  жап. 花 - Гүлдер, сөзбе-сөз «тірі гүлдер») — кесілген гүлдердің және бұтақтардың арнайы ыдыстарда үйлестірудің, сондай-ақ интерьерде композицияларды дұрыс орналыстырудың дәстүрлі жапон өнері. Икабаның негізіне биязы қарапайымдылық принциптің салынуы, табиғи материалдардың сұлулығын айқындау арқылы жеткізіледі.

title: Икебана


query: Оңтүстік Африка одағы қашан құрылды?

text: Оңтүстік Африка Одағы (Unie van Suid-Afrika; Union of South Africa; Unie van Zuid-Afrika), ОАО — патшалық-доминион, 31 мамыр 1910 - 31 мамыр 1961 жыл аралығында өмір сүрген.

title: Оңтүстік Африка Одағы

text: 31 мамырда 1910 жылы, Британдық парламент қабылдаған "Оңтүстік Африка актісі" негізінде, Оңтүстік Африка Одағы құрылды, ол төрт Британдық колонияны қамтиды: олар Кабо колониясы, Натали колониясы, Сарғыш өзен колониясы және Трансвааль. ОАО Британия империясының доминионы болды.

title: Оңтүстік Африка Одағы

text: 1914 жылы Германия Ұлыбританиямен Оңтүстік-Батыс Африканы оккупацияланды және Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Оңтүстік Африка одағының бақылауына, Ұлттар лигасының мандаттық аумағына өтті.

title: Оңтүстік Африка Одағы


query: Жүрек адам ағзасында қайда орналасқан?

text: Жүрек — іші қуыс бұлшықетті мүше. Ересек адам жүрегінің салмағы 250-300 грамм. Жүрек кеуде қуысының сол жағына таман орналасқан. Оның дәнекер тканінен түзілген жүрек қабы қаптап тұрады. Жүрек қабының ішкі беті жүректі ылғалдайтын және жиырылу кезінде үйкелісті кемітетін сұйықтық бөліп шығарады.

title: Жүрек

text: Жүрек бұлшықеті (myocardiummys — бұлшықет, "kardia" — жүрек) - жүректің жүрекшелері мен қарыншаларының бұлшықет қабығы (миокард). Жүрекшенің бұлшықет қабығы беткей және терең ет қабаттарынан тұрады. Беткей ет қабатының кардиомиоциттері көлденеңінен орналасады. Ол оң және сол жүрекшелерді сыртынан қаптап, оларға ортақ қабат болып келеді. Терең ет қабаты әрбір жүрекшеде жекелей орналасады. Бұл қабаттың кардиомиоциттері ұзынынан орналасады. Жүрек қарыншаларының бұлшықет қабығында айқын байқалатын бес ет қабаты болады. Олардың сыртқы беткей және ішкі бұлшықет қабаттарын қиғаш жатқан кардиомиоциттер, ал ортаңғы үш ет қабаттарын сегіздік тәрізді иіле орналасқан жүрек ет жасушалары түзеді.

title: Жүрек

text: Жүректің құрылысы оның атқаратын қызметіне сай келеді. Ол тұтас арқылы екі — сол жақ және оң жақ бөлікке бөлінген. Ал жүректің әр бөлігі бір-бірімен жалғасқан екі бөлімнен: жоғарғы — құлақшадан және төменгі — қарыншадан тұрады. Сонымен, адамның жүрегі бүкіл сүтқоректі жануарлардікі сияқты төрт камералы: ол екі құлақшадан және екі қарыншадан тұрады.

title: Жүрек


query: Үнді мұхиты әлем картасында қай жерде орналасқан?

text:
Үнді мұхиты — Жер шарындағы аумағы жөнінен Тынық және Атлант мұхиттарынан кейінгі үшінші мұхит. Көпшілік бөлігі оңтүстік жарты шарда, Азия, Африка, Австралия және Антарктида құрлықтарының аралығында.
Үнді мұхиты планетада ерекше орын алады: оның көп бөлігі оңтүстік жарты шарда орналасқан.Жердің су бөлігінің 20% алып жатыр. Мұхит солтүстігінде Еуразиямен шектеседі.Мұхиттың жағасы аз тілімденген.Солтүстігінде Бенгал және Парсы шығанақтары,Арабия теңізі құрлыққа бойлай еніп жатады.Аралдары біршама аз.Мұхиттың шекарасында ғана ірі аралдар бар.
Еуропалықтар Үнді мұхиты арқылы XV ғасырда ғана тұрақты жүзе бастады.Мұхитта жүзу маршруттарының сипаттамасын тұңғыш рет арабтар жасаған.География ғылымы үшін Үнді мұхиты жөніндегі мәліметтер Васко да Гаманың жүзген уақытынан (1497-1499 жж)бері жинала бастады. XVIII ғасырдың соңында ағылшынның теңізінде жүзушісі Джеймс Кук бұл мұхиттың тереңдігін алғаш рет өлшеген.
XIX ғасырдың соңында мұххитты комплексті зерттеу жұмысы басталады.Әрине мұның бәрі дұрыс болып табылады!

title: Үнді мұхиты

text: Атлант мұхитымен Ине мүйісінің (20 ш.б.) меридианымен Африкадан Антарктидаға өтетін сызықпен шектеседі. Тынық мұхитпен арадағы шекара Малакка түбегінен басталып (9818 ш.б.) Суматра, Ява, Сумба, Тимор, Танимбар және Чут аралдары арқылы Жаңа Гвинеяға, онан әрі Австралияға (1105 о.е., 14203 ш.б.), Тасман аралдарына өтеді. Тасманиядан Антарктидаға дейінгі шекара 14655 ш.б. меридианымен белгіленеді. Аудандық теңіздерімен қоса есептегенде 76,17 млн. км2, суының көлемі 282,6 млн. км3, орташа тереңдігі 3711 м, ең терең жері 7729 м (Зонд шұңғымасы).

title: Үнді мұхиты

text:
=== Жағалауы ===
Солтүстік-батысы мен шығысына негізгі, солтүстік-шығысына аккумулятивті жаға типі тән. Антарктидаға қараған жағаларын қайраң мұздығы басқан. Ірі теңіздер мен ірі шығанақтар түгелдей дерлік солтүстік және солтүстік-шығыс бөліктерінде (Қызыл, Арабия, Андаман, Тимор, Арафур теңіздері, Аден, Парсы, Оман, Бенгал шығанақтары). Оңтүстік бөлігінде Карпентария, Үлкен Австралия, Сент-Винсент, т.б. шығанақтар бар.

title: Үнді мұхиты


query: Сальвадор әлемде қайда?

text:
Сальвадор, ресми атауы — Эль-Сальвадор Республикасы (El Salvador) — Орталық Америкада орналасқан мемлекет.
* Жер аумағы — 21 041 км²
* Астанасы — Сан-Сальвадор қаласы.
* Халқы 303,1 млн. Оның ішінде — 109%-ын — метистер, 10%-ын үндістер, 1%-ын еуропалықтар құрайды.
* Ресми тілі — испан тілі, жергілікті тілдерден нахуатль тілі кең қолданылады.
* Діні — 75% — католиктер, қалғандары протестанттар мен жергілікті наным-сенімдерді ұстанады.
* Мемлекет және үкімет басшысы — президент. Жоғ. заң шығарушы органы — Конституциялық ассамблея (бір палаталы парламент).
* Ұлттық мейрамы — Тәуелсіздік күні — 15 қыркүйек (1821). Әкімш. жағынан 14 департаментке бөлінеді. Ақша бірлігі — колон. С. БҰҰ-ның (1945), Америка мемлекеттері Ұйымының (1948) мүшесі.

title: Сальвадор

text: Елдің көпшілік бөлігін вулканды таулы қырат (биікт. 600 — 700 м) алып жатыр. Сөнбеген вулкандары — Санта-Ана (елдің ең биік жері, 2381 м), Сан-Висенте (2181 м), Сан-Мигель (2129 м), Исалько (1885 м). Жер сілкіністері мен жанартау атқылауы жиі болады. Ел аумағын шығыстан батысқа дейін созылып, екі вулканды тау тізбегінің арасында орналасқан орт. үстірт алып жатыр. Ірі өзені — Лемпа. Климаты тропиктік пассаттық. Жыл бойғы орташа температура 22 — 24°С (Сан-Сальвадорда), 2 — 3°С (ойпатты бөлігінде). Жылдық жауын-шашын мөлш. 1500 — 1800 мм (солт-нде 2500 мм-ге дейін), тектон. ойыстарда 600 — 700 мм. Қысқа, бірақ ағыны қатты, қуаң маусымда деңгейі төмендейтін өзендер мен вулканды көлдер көп. Жері негізінен қоңыр қызыл топырақты келеді. Тропиктік орман және бұталы алқаптан құралатын табиғи өсімдік жамылғысы шамалы сақталған. Таудың биік жағында еменді-қарағайлы орман өседі. Лемпа өз. аңғарының баурайын шөп басқан саванна мен бұталы өсімдік алып жатыр.

title: Сальвадор

text: Сүтқоректі жануарлардан маймыл, койот, ягуар, пума, оцелотты жиі кездестіруге болады. Бауырымен жорғалаушылар ішінен — игуана мен болконстриктор бар.

title: Сальвадор


query: Америка Құрама Штаттарының Президентіне арналған басқа есімдер?

text: АҚШ президенті — АҚШ атқару билігінің, сондай-ақ мемлекеттің басшысы. АҚШ әскерінің және флотының бас қолбасшысы. Заң жобаларына (bills) вето салу құқығына ие. Лауазым 1781 жылы Конституциялық конвентте (жиналыс) қабылданған, АҚШ Конституциясымен енгізілген. Бірінші президент болып 1789 жылы Джордж Уошингтон тағайындалды. Оның бұл лауазымды иеленгеніне дейін «президент» атауы «Құрлықтық конгресстің президенті» деген тіркеспен қолданылған.

title: АҚШ президенті

text:
Келесі:
# Өкілеттіктің мерзімнен бұрын аяқталуы — жиі кездесетін жағдай..
# Қайтыс болу: төрт президент — У. Гаррисон, Тейлор, Гардинг және Ф. Рузвельт лауазымдарында қайтыс болған, төртеуі — Линкольн, Гарфилд, Мак-Кинли және Кеннеди  өлтірілген.
# Өз еркімен лауазымнан кету. Бұл әрекетті тек Ричард Никсон қолданған (Уотергейт).
# Президент мемлекеттік опасыздық жасап, жемқорлық үстінде ұсталып және тағы да басқа қылмыс жасап сотталған жағдайда қызметінен аластатылады. Әзірге әлі мұндай жағдай кездескен жоқ, бірақ 3 импичмент әрекеті болған: 1868 жылы Эндрю Джонсонның, 1974 жылы Ричард Никсонның және 1998 жылы Билл Клинтонның.

title: АҚШ президенті

text:
* Джон К. Адамс — Джон Адамстың ұлы.
* Бенджамин Гаррисон — Уильям Генри Гаррисонның немересі.
* Джордж Буш-кіші — Джордж Буш-үлкеннің ұлы.

title: АҚШ президенті


query: Канзас штатының халқы қандай?

text: Канзас (Kansas) — штат Америка Құрама Штаттарының орталығында орналасқан. Халқы — 2 871 238 адам (2011). Астасы— Топика қаласы. Ірі қаласы — Уичито. Штат тағы «Американың астық қоры» деп аталады: ол астық өсіруші штаттар арасында көшбасшылық етеді. "Штат гүлі" — күнбағыс, "штат ағашы" — терек.

title: Канзас

text: Штаттың көп бөлігі Ұлы жазықтықта орналасқан, солтүстігінде Небраскамен, шығысында Миссури, оңтүстігінде Оклахомамен және батысында Колорадо штаттарымен шекараласады. Өңірдің ірі өзендері Миссури және Арканзас Солтүстік Американың ең ірі өзені — Миссисипи өзені алабына жатады.

title: Канзас

text: 1541 жылы Канзас территориясы испандық конкистадор Коронадоның қарауына өтті, кейін француз зерттеушісіне қарады. 1803 жылы АҚШ-қа қабылданды. Канзас АҚШ-тың 34-штаты болды. Азаматтық соғыс жылдары Канзас құлдыққа қарсылар және жақтаушылар жалдауында болды. Темір жол құрылысы азаматтық соғыстан кейін салына бастады.

title: Канзас


query: Люксембург Еуропа картасында қайда орналасқан?

text: Люксембург (Lëtzebuerg, Luxembourg, Luxemburg), ресми — Ұлы Люксембург Герцогтігі (Groussherzogtum Lëtzebuerg, Grand-Duché de Luxembourg, Großherzogtum Luxemburg) — Батыс Еуропадағы мемлекет. Жер аумағы 2,58 мың км². Халқы 620 881 мың (2020), 94%-ын Люксембургтің байырғы тұрғындары, 15%-ын португалдар, 5%-ын италиялықтар, т.б. құрайды. Астанасы — Люксембург қаласы Әкімшілік жағынан 3 округке бөлінеді. Мемлекеттік тілдері — француз, неміс тілдері. Халқының көпшілігі христиан — католиктер. Люксембург — конституциялы-монархиялы мемлекет. Мемлекет басшысы — Люксембург ұлы герцогі. Жоғарғы заң шығарушы органы — парламент (депутаттар палатасы). Ақша бірлігі — еуро (2002).

title: Люксембург

text:
Қызметі:
* Конституция бойынша елді басқару;
* Үкіметтің құрамын белгілейді;
* Заңдарды бекітеді;
* Азаматтық және әскери қызметтерге тағайындайды;
* Қарулы күштерді басқарады.

title: Люксембург


query: АҚШ Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын қашан тастады?

text: Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тастау — Екінші дүниежүзілік соғыс барысында АҚШ-тың Жапонияға қарсы атом қаруын қолдануы. 1945 жылы 26 шілдеде Ұлыбритания, АҚШ және Қытай үкіметі басшыларының атынан Жапонияға тізе бүгу талабы қойылған Подстам декларациясы жарияланды. Осыдан кейін АҚШ авиациясы 1945 жылы 6 тамызда Жапонияның Хиросима қаласына бірінші атом бомбасын тастады. Қаланың елеулі бөлігі қирап, 140 мыңнан аса бейбіт тұрғын қаза тапты, жарымжан болды. 1945 жылы 9 тамызда Нагасаки қаласына екінші атом бомбасы тасталды. Оның жарылысынан қаланың бөлігі қирап, 75 мыңдай адам қаза тапты, жараланды. Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тастау соғыс талаптарынан, мұқтаждығынан туған әрекет емес еді. Бұны адамзатқа қарсы жасалған ауыр қылмыстардың қатарына жатқызуға болады және басқа халықтар мен мемлекеттерді қорқыту мақсатын көздеген әрекет саналады.

title: Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тасталуы

text:
=== Оқиғаға дейін ===
Осы жәйттен дәл бір жыл алдын АҚШ-тың 32-ші перзиденті Франклин Рудзвельт пен Ұлыбританияның премьер-министрі Уинстон Черчилдің ұйғаруымен Жапонияға атом бомбасын тастау үшін келісім бекітілді. Оған АҚШ пен Жапонияның арасындаға үш жарым жылға созылған соғыста 200 мыңдай АҚШ азаматтарының қаза табуы желеу болды. Бірақ Жапония тарапынан да құрбан болғандар саны 100 мыңнан асып жығылды. АҚШ үкіметінің «соғыста тізе бүгу» жайлы талабына жапондар жағы мойынсұнбады. Сол талапты қалайда орындату мақсатында америкалықтар және оның одақтастары ядролық қаруды қолдануды жоспарлады.

text: 1945 жылы 16-шілдеде Жаңа Мексика штатында күші 21 килотонналық бомба сәтті сынақтан өтті. 24-шілде күні АҚШ-тың жаңа 33-ші президенті Гарри Трумен Сталинге алапат күші бар қарудың жасап шығарылғанын баяндайды. Сталин оған аса қызығушылық танытпаған, бет-жүзінен қандай әсер алғанын да сездірмеген, тек қуанышты екенін, америкалықтар ол қаруды Жапонияға қарсы тиімді пайдаланатынына сенім білдірген де қойған. Бірақ соның артынша Сталин Шет мемлекеттер ісімен айналысушы комиссариаттың бас хатшысы Молотовпен болған әңгімеден соң, Курчатовпен тез арада әңгімелесу керектігін, біздің «жұмысымызды» тездету қажеттігін нақтылаған.


query: Роман әдебиеттің бір түрі ретінде қашан пайда болды?

text: Роман (11 — 12 ғасырларда роман тілдерінде жазылған әр түрлі шығармалар) — күрделі сюжетті, көбіне қара сөзбен, кейде өлеңмен жазылған кең көлемді эпикалық түр.

title: Роман

text: Романда өмір құбылыстары, адамдар арасындағы қарым-қатынастар молынан қамтылған, композициялық күрделі құрылымнан тұрады. Романда лирика мен драма жанрларының сипаттары да кірігіп отырады, әңгіме мен повеске қарағанда онда түрлі оқиғалар жүйесі, сюжеттік желі, қаһармандар қатары кеңірек қамтылады. Роман адамдар тағдырын, замана шындығын суреттеу арқылы дәуір мен қоғамды, салт пен сананы бейнелейді. Романның жекелеген нұсқалары ерте дәуірден белгілі. Дегенмен оның жаңалық сипаттары бертінде қалыптасты, 16 — 18 ғасырларда батыста ақсүйек серілердің бастан кешкендерін суреттейтін романдар дамыды. Бұған испан жазушысы Сервантестің “Дон Кихот”, француз жазушысы Лесаждың “Ақсақ шайтан” романдары мысал бола алады. 19 ғасырдан бастап роман жанры биік деңгейде дами түсті. Романның ерекше үлгілерін Францияда Г.Флобер, А.Стендаль, О.Бальзак, Ж.Занд (Ж.Санд), Англияда В.Скотт, Ч.Диккенс, Ресейде А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, И.С. Тургенев, Л.Н. Толстой, Ф.М. Достоевский, И.А. Гончаров, АҚШ-та М.Твен, Дж. Лондон, Германияда Т.Манн, Г.Манн, т.б. жасады. Орыс жазушылары Толстой мен Достаевский адам психологиясын, “мінез диалектикасын” ашудың тамаша үлгісін көрсетті.

title: Роман


query: Игуасу сарқырамасы картада қайда орналасқан?

text: Игуасу – Оңтүстік Америкадағы Парана өзенінің сол жақ саласы – Игуасу өзеніндегі сарқырама.

title: Игуасу

text: Өзеннің Аргентина мен Бразилия мемлекеттерінің шекарасымен өтетін бөлігінде, Паранаға құятын жерінен 26 км жоғары орналасқан. Ені 2700 м, биіктігі 72 м, жылдық орташа су ағыны 1725 м3/с. Су базальттан түзілген екі тік жардан асып, шатқалға құлайды. Сарқырама тармақтарының аралығы жартастармен бөлінген. Сарқыраманың буырқанған суының сарылы 20 – 25 км жерден естіледі. Игуасу өзенінің каньоны мен сарқырамасы ұлттық саябақ болып жарияланған (1939).

title: Игуасу


query: Азияда жабайы табиғатта қандай үлкен мысық кездеспейді?

text: Пума (Puma concolor) – мысық тұқымдасына жататын сүт қоректі жануар. Ден тұрқы 100-180 см, құйрығының ұзындығы 60-75 см, салмағы 10 кг-дай. Түсі бір келкі, күрең сарғылт, бауырына қарағанда артқы жағы күңігірттеу, тамағы ақ, құйрығы күңгірт. Баласы күңгірт дақты. Америкада таралған. Әдетте орман шетінде, тауда тіршілік етедеі, кейде жазықта да кездеседі. Жемін түнде аулайды. Кейде мал шаруашылығына, аң шаруашылығына зиян келтіреді.

title: Пума


query: Градустан радианға айналу коэффициенті қандай?

text: * 1 радиан = (1/2) айналым = 180/ градус = 200/ град.

title: Радиан

text: Радиан — араларындағы доғасының ұзындығы осы шеңбердің радиусына тең, шеңбердің екі радиусының арасындағы бұрышқа тең СИ жүйесіндегі жазық бұрыштың бірлігі.

title: Радиан

text: Радианның басқа да бұрышты өлшеу бірліктерімен арақатынасын мына формуламен сипатталады:

title: Радиан


query: Одақтас көшбасшылар 1945 жылы шілдеде Германияны қалай жазалау керектігін талқылау үшін қай жерде кездесті?

text: Потсдам конференциясы (1945) — КСРО, АҚШ және Ұлыбритания үкімет басшыларының келісімі. 1945 ж. 17 шілде мен 2 тамыз аралығында Потсдамдағы (Берлин түбінде) "Сесилиан-Хоф сарайында" өтті. Конференцияға КСРО ХКК-нің төрағасы И.В. Сталин, АҚШ президенті Г.Трумэн, Ұлыбритания премьер-министрі У.Черчилль (оны 28 шілдеден бастап жаңа сайлауда жеңіске жеткен "К.Эттли" ауыстырды), үш елдің сыртқы істер министрлері, штаб басшылары және кеңесшілер қатысты. Потсдам конференциясында үш ел басшылары 13 отырыс өткізіп, 19 негізгі сұрақ бойынша шешім қабылдады. Конференцияда Германияның соғыстан кейінгі құрылымы және репарация төлеуі, Польшаның шекаралары мен ішкі саяси жағдайы туралы мәселелерге қайта-қайта тоқталуға тура келді. Келісуші жақтар Германиядағы жоғарғы өкіметті құрамы КСРО, АҚШ, Ұлыбритания, сондай-ақ Францияның өкілдерінен тұратын "Бақылау Кеңесінің" күштерімен жүзеге асыруға келісті. Потсдам конференциясына қатысушылар Германияны толық қарусыздандыру, соғыс қаруларын шығаратын өндіріс орындарын жою, барлық қарулы күштерін (СС, СА, СД, гестапо, әскери оқу орындары, соғыс ардагерлерінің бірлестіктері, әскери, жартылай әскери ұйымдар, т.б.

title: Потсдамдық конференция

text:
300px|thumb|left|Конференцияда шекара келіссөздерінде пайдаланылған демографиялық карта.
The [[Oder-Neisse Line]] (үлкейту үшін осыған бас)

title: Потсдамдық конференция

text:
*Қазақ энциклопедиясы
*Баратынский С., Дипломатия периода второй мировой войны, М., 1959
*История второй мировой войны 1939 — 1945, т. 10, М., 1979
*Тегеран — Ялта — Потсдам, А., 1993

title: Потсдамдық конференция


query: Пасха Аралы әлем картасында қайда орналасқан?

text: Пасха аралы (Рапа Нуи тілінде: Рапа Нуи, Isla de Pascua) — Чилидің аралы және ерекше аймағы болып, ол шығыс-оңтүстік Тынық мұхитта, Океаниядағы Полинездік үшбұрыштың оңтүстік-шығыс нүктесінде орналасқан. Пасха аралы ежелгі Рапа Нуи халқының қолымен жасалған Моаи (Moai) деп аталатын 900-ге жуық монументалды мүсіндерімен әйгілі. 1995 жылы ЮНЕСКО Пасха аралын Әлемдік мұра деп атады, аралдың көп бөлігі Рапа Нуи ұлттық паркінде қорғалады.

title: Пасха аралы


query: Миссисипи өзенінің бағыты қандай?

text: Дүние жүзіндегі аса ірі өзендердің бірі. ұзындығы 3950 км, Миссуридің бастауынан есептегенде 6420 км. Алабы 3268 мың км2, орташа жылдық су ағымы сағасында 19000 м3/с. Ірі оң салалары – Миссури, Арканзас, Ред-Ривер, сол салалары – Висконсин, Иллинойс және Огайо. Миннесота штатындағы шағын көлден басталып, АҚШ-ты солтүстігінен оңтүстікке қарай өлы жазықтарды бойлап қиып өтеді де, Мексика шығанағына үлкен атырау жасап құяды. Миссисипи жыл сайын теңізге 360 миллион тұнба алып барады да атырауы Мексика шығанағының ішіне қарай жылына 100 метрдей жылжиды. Қар, жаңбыр суымен толығады. Оң салалары арқылы Сеңгір тауларынан, көбінесе, еріген қар суы, сол салаларымен жаңбыр суы келіп қосылады. Көктем мен жазда тасиды. Жоғарғы жағы қыста 3 – 4 ай қатады. Миссисипи өзен жүйесіндегі кеме жолының ұзындығы 25 мың км-ден асады. Каналдар арқылы өлы көлдер алабымен және Әулие Лаврентий өзені арқылы Атлант мұхитымен жалғасады. Өзен кемелері Сент-Пол қаласына дейін (3 мың км-ден артық қашықтыққа), теңіз кемелері Батон-Руж қаласына дейін қатынайды. Миссисипи және оның салалары өзен алабының оңтүстік қуаң аудандарында жер суаруға пайдаланылады.

title: Миссисипи (өзен)

text: Миссисипи (Mіssіssіpі – үндістерше «үлкен өзен») — Солтүстік Америкадағы ең ірі өзен.

title: Миссисипи (өзен)


query: Линкин паркі топ па, әлде жеке тұлға ма?

text: Топ мүшелері Марк Уэйкфилд кеткеннен кейін оның орнына жаңа вокалшыны өте көп уақыт бойы іздеді. Өздернің танысы Zomba Music-тің вице-президенті Джефф Блю арқылы олар Аризонада тұратын вокалшы Честер Беннингтон туралы естіген болатын. Музыкантшылар Беннингтонге қонырау шалып, өзінің вокалын демо-касетаға жазып, оларға жіберуін өтінді. Беннингтон өзінің туған күнінің тойлауынан бас тартып, демо-касетаны жазып, жігіттерге телефон арқылы тындауға берді. Оның даусы топ мүшелерінде үлкен әсер калдырды. Келесі күні Честер Лос Анжелеске ұшып келеді. Осыдан кейін шұғыл өзгерістер науқаны басталды. Честер топтың құрамына кіруге келіскен соң, топтың аты Hybrid Theory деп атала бастады. Бірақ Hybrid деп аталатын британ электро тобы оларды плагиаторлықта кінәләді. Сондықтан Честер Беннингтон топқа жаңа Lincoln Park атауын ойлап тапты, өйткені ол Санта-Моникада студияға Линкольн паркі бойымен баратын. Бірақ, өкінішке орай lincolnpark.com домены бос болмағандықтан, атын Linkin Park - ке өзгертіп linkinpark.com доменің алды.

title: Linkin Park


query: Хорст деп аталатын тау, бұл?

text: Горст(Horst— сөзбе-сөз: ұя) — екі жиегі ой, ортасы дөң болып келген жер қабығының параллель участогы. Мұндай жерлер көбіне тау жотасы немесе қырат болып есептелінеді.Жер қыртысының айналасындағы алқаптан көтеріңкі және лықсымалармен немесе қаусырмалармен шектелген бөлікшесі.Ұзындығы жүздеген, ені ондаған км болуы мүмкін. Жылыстау амплитудасы бірнеше км-ге жетеді.

title: Горст

text: Горст, орқаш тау - жер қыртысының екі жағы көлбеу, орта тұсында өңтелімі. Ұзындығы жүздеген км-ге, ені ондаған км-ге дейін болады. Орын ауыстыру амплитудасы бірнеше мың метр болуы мүмкін (мысалы, Сьерра-Невада Горстының ені 90 км, ең биік көтерілген қанатының сырғу амплитудасы 2000 м).

title: Горст

text: *Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.

title: Жер сілкіну ошағы


query: Өрт сақинасын қайдан табуға болады?

text: Отты шеңбер (Ring of Fire) — жанартаулар жиі атқылайтын және жиі жер сілкінетін қауіпті аймақ. Бұл сақина Тынық мұхиты алабын қоршап тұрғандықтан, оны "Тынық мұхитының Отты шеңбері" немесе "Тынық мұхиттық белдеу" деп те атайды. Сақина Жаңа Зеландиядан басталып, Азияны жағалап Аляскаға жетіп, сосын Америка құрлығының оңтүстігіне дейін созылып барады. Отты шеңбердің тұрқы жүзікке, тағаға ұқсайды және 40 мың шақырымға дейін созылып жатыр. Бұл мұхит ойпатының, аралдар доғасы мен жанартаулы тау жоталарының және плиталардың үздіксіз тізбегімен байланысты.

title: Отты шеңбер


query: АҚШ Олимпиада ойындарын соңғы рет қашан өткізді?

text: Олимпиада ойындарын 7 қала бірден көп рет қабылдады.Олар — Афина(1896 және 2004 жылғы жазғы Олимпиада), Париж(1900 және 1924 жылғы жазғы Олимпиада), Санкт-Мориц(1928 және 1948 жылғы қысқы Олимпиада), Лейк-Плэсид(1932 және 1980 жылғы қысқы Олимпиада), Лос-Анджелес(1932 және 1984 жылғы жазғы Олимпиада) және Инсбрук(1964 және 1976 жылғы қысқы Олимпиада).Лондон — Олимпиада ойындарын үш рет қабылдаған алғашқы қала(1908, 1948, 2012).Ал ең көп Олимпиада ойындарын өткізген ел — АҚШ - 8 рет.Франция 5 рет, Ұлыбритания, Жапония, Италия, Канада және Германия тиісінше 3 рет Олимпиада ойындарын қабылдады.

title: Олимпиада ойындарын қабылдаған қалалардың тізімі

text: Олимпиада ойындары 28 рет Еуропада, 12 рет Солтүстік Америкада, 5 рет Азияда және 2 рет Океанияда өткізілген.2016 жылы Рио-де-Жанейро Оңтүстік Америкадағы Олимпиада ойындарын қабылдаған алғашқы қала болмақ.Ал қалған географиялық аймақтар(Африка құрлығы, Таяу Шығыс, Үндістан түбегі, Кариб теңізі және Оңтүстік-Шығыс Азия) бірде-бір рет Олимпиаданы қабылдап көрген жоқ.


query: Мұсаның бес кітабы әдетте қалай аталады?

text:
*Тәуратты, мәтіннің өзін де, баспа немесе қолжазба көшірмелерін де (бұрама қағаз) Мұсаның Бес кітабы (πεντάτευχος) немесе Мұса кітабы деп атайды.
*Бес кітаптың өзінде «Тәурат» көбінесе Құдайдың жеке өсиеті, бөлек уағыздары немесе белгілі бір тақырыпқа қатысты заңдар жиынтығы деп аталады, мысалы, «өртелетін құрбандық туралы заң (Тәурат)» (Левит. 6: 9), «құрбанның борышы туралы заң (Тәурат)». (Левит. 7: 1) және т.б.
*«Тора» сөзі оқыту немесе ата-ана тәрбиесі мағынасында да кездеседі (Нақ. 1: 8 және т.б.).
*Мағынаның одан әрі кеңеюі Жазбаша Заңның (Тора ше-би-хтав) және Ауызша Заңның (Тора ше-бе-‘ал пе) арасындағы айырмашылықпен байланысты болды: Бес кітапта кездесетін тороттың көпшілігі дәстүрлі түрде Синай тауында Мұсаға берілген деп саналатын осы екеуі аясына жататын Құдайдың уаһилері деп түсіндірілді.
*Кең мағынада, Тәурат - бұл еврейлердің дәстүрлі заңдарының бүкіл жиынтығы және Жазбаша Тәурат (Мұсаның Бес кітабы, Хумаш) және Ауызша Тәурат (қазіргі уақытта Мишна мен Талмудта жазылған) деп бөлінеді.

title: Тәурат

text: Дәстүр бойынша, Тәурат сөздері иврит тілінде бұрама қағазда жазылған. Тәураттың бір бөлігін үш күнде бір рет жиналыстарда көпшілік алдында оқылады. Тәуратты көпшілік алдында оқу - еврей қауымдастығы негіздерінің бірі.

title: Тәурат


query: Орта ғасырлар қашан басталып, аяқталды?

text: Ортағасыр ұғымдын XV – XVI ғасырларда Қайта өркендеу дәуірінің итальян тарихшы-гуманистері (Ф.Бьондо, т. б.) енгізіп, ғылымда XVIII ғасырда бекіді. Ортағасыр – Батыс Еуропада феодалдықтың өмірге келіп, үстемдік құруы және ыдырай бастау дәуірі. КСРО кезіндегі тарих ғылымында Орта ғасырға құл иеленуші Рим империясының күйреуі (шартты түрде 476 жылы) мен XVII ғасырдағы ағылшын революциясына дейінгі кезең жатқызылды. Бұл Еуропада он екі ғасырға тең уақыт, ал Шығыс елдері кейіндеу дамығандықтан, бұл заңдылық сақталмайды. Ортағасыр ұғымы тарих ғылымында Еуропа тарихи деректемелеріне сай пайда болып, жете зерттелген. Дегенмен, бұл ұғым дүние жүзінің басқа аймақтарында да қолданылады. Соңғы кезде тарих ғылымында Ортағасырдың басталуы арабтардың Еуропаға шабуылы басталған кез (VIII ғасырдың басы), ал аяқталуы – Константинопольдің құлауы (1453 ж.), Американың ашылуы (1492 ж.), Германияда реформация мен шаруалар соғысы (1525 ж.) деген әр түрлі көзқарастар орын алып отыр. Ортағасыр тарихын зерттейтін ғылым медиевистика деп аталады.

title: Ортағасыр

text:
Шаруалардың қоғамда атқаратын рөлі ортағасырларда қалыптасқан үш қауымдық топ теориясы бойыншы анықталды. Ол теория қоғамды адам ағзасымен салыстыруға негізделді. Адамның өміріне жан қандай қажет болса, құдайға құлшылық етуші дінбасылар да қоғамға сондай қажет делінді. Зиялы мырзалар мен ел басқарып жүрген атқамінерлер адамның қолына теңестіріліп, «соғысушылар» рөліне ие болды. Ал шаруалар адамның аяғына теңестіріліп, жұмыс істеушілер деп танылды.
Бұл теория бойынша адамның жаны, аяғы, қолы бір-біріне қандай қажет болса, дінбасылары да,зиялы мырзалар мен шаруалар да бір-біріне сондай қажет, олар бір-бірінсіз өмір сүре алмайды делінеді. Сондықтан да олар әрқашан бір-бірімен тығыз байланыста ешқандай талас-тартыссыз, ынтымақта өмір сүруі керек. Себебі адамның аяғы қолына, қолы жанына қарсы қастандық жасамайды.
Сөйтіп ортағасырда шаруалар қоғамның ең қажетті мүшесі саналды. Шаруаларға, олардың дене еңбегіне деген осындай озық көзқарас олардың қоғамдық өндіріске ынтасын арттырып, шарушылықтың өркендей түсуіне елеулі үлес қосты.

title: Ортағасыр


query: Ұлы Гэтсби фильмі қашан шықты?

text: « Ұлы Гэтсби» (The Great Gatsby) — Фрэнсис Скотт Фицджеральдтың аттас романы бойынша 2013 жылы режиссер Баз Лурман түсірген көркем фильмі. Фильм 3D форматта түсірілген, басты ролдерде Леонардо Ди Каприо, Кэри Маллиган және Тоби Магуайр түскен. Әлемдік бірінші көрсетілімі бастапқы кезде 2012 жылдың 25 желтоқсанға жоспарланған, алайда 2012 жылдың 6 тамызында релизді 2013 жазына ауыстырылғаны хабарланды. АҚШ-та премьера 2013 жылдың 10 мамырында болды. Қазақстандағы премьера: 16 мамыр 2013 жылы болды. Жас шектеуі:PG-13 - 13 жасқа дейінгі балаларға көруге ұсынылмайды

title: Ұлы Гэтсби (фильм, 2013)

text:
Ник Каррауэй Орталық Батыстан Нью-Йоркқа келеді. Ол көршісі, миллионер Джей Гэтсбимен таныс болғаннан кейін, байларға ғана тән сауық-сайранға толы ортаға тап болады.Тұрақты жаңа мекен оған жаңа өмір сыйлайды.
7.7/10
"Жақсыны бөлісу керек.
Сенбі күні «Великий Гэтсби» фильмін көріп қайттым. Сол фильмнің әсері болар, маған «Бавария-Д.Боруссия» финалы түк те әсер етпей қойды. Қайтейін енді, анадай фильм көргендіктен...3D форматында тек экшен немесе боевик түсіруге болатын шығар деп ойлайтынмын. Жоқ, драма түсіруге де болады екен. Визуалды эффектілеріне сөз жоқ. Өткен ғасырдың 20-жылдарындағы фонтандар, фейерверктер әдемі әрі әсерлі. Әсерлілігі сонша, кино ішіндегі сауық-кешке кіріп кетіп, бір ойран-асыр салып шыққың келеді. Декорация - мінсіз. Фильмдегі музыкалар да қатты ұнады. 20-жылдардың басындағы оқиғаға джаз бен рэпті (Jay-Z) әдемі үйлестірген. Лана Дэл Рейдің орындауындағы ән тіпті керемет (молодых и красивых).

title: Ұлы Гэтсби (фильм, 2013)

text:
Оқиға желісі 1922 жылды қамтиды. Фильмді қарап отырып, Эмпайр Стейт Билдинг ғимаратының 1930 жылдан бастап салына бастағанын, Гэтсби мінетін Duesenberg Model J көлігі 1929 жылы шығарылғанын ұмытып та кетесіз. «Қыз-Жібек» киносындағы Үкілі Ыбырайдың «Гәккуі» секілді уақыт алшақтығына қарамастан киноға көрік беріп, жандандырып тұр. Фильмнен режиссер Баз Лурманның қолтаңбасын анық көресіз. Ол түсірген «Ромео + Джульетта», «Мулен Руж!», «Австралия» фильмдеріндегідей сұлулық мұнда да бар.
Актерлерге келсек, Ди Каприо сөзсіз мықты. Тоби Магуайр қуантты, бірақ әлі сол Питер Паркердің (Человек паук) образын елестететін тұстары бар. Қалған актерлер де өз деңгейінде ойнап шыққан. Фильмнің өз сөзімен айтсақ, «Они ничтожества. Вы один стоите их всех» деп Никтің (Тоби Магуайр) Гэтсбиге (Ди Каприо) айтқанындай, Ди Каприоның шеберлігі қалған рөл иелерін көлеңкеде қалдырады. Айтпақшы, фильмнен Болливудтың аңызы Амитабх Баччанды да кездестіресіз. Голливудтан Болливудтың актерін бірінші рет көріп отырған жоқпыз, соңы да емес.

title: Ұлы Гэтсби (фильм, 2013)

text:
Фильмнің соңына дейін «Гэтсби деген шын мәнінде кім өзі? Ұлы болатындай не тындырған?» деген ойдың жетегінде боласыз. Шынымды айтсам, оның не үшін ұлы екендігін әлі ойлаумен келем. Өзін Құдайдың ұлы деп есептеп, тақыр кедей әке-шешесін мойындамай, заңсыз саудамен айналысып, күллі Нью-Йорк элитасына сауық-кеш ұйымдастырып, газеттің алғашқы бетінен түспейтін, бір алтынбасты әйел үшін сонша байлық жиған Гэтсбиде нендей ұлылық бар?! Әлде оның махаббатқа адал, риясыз, кіршіксіз таза өткен күндерді қайтаруға тырысқан әрекеті ме? Не болмаса, осы қыздың ернінен сүйсем, өмір бойы сонымен қол ұстасып өтемін деген серті ме? Махаббатқа адалдық адамды қалған күнәларынан ақтап ала ала ма? Мұны білгіңіз келсе, фильмді қарап шығуыңызға тура келеді. Фильмде бастан аяқ сұқтанып қараған көзді көрсетеді де қояды. Онысын фильмде «Эти глаза смотрят на всё сверху, словно глаза Бога» деп тәпсірлейді. Ішім-жемді, қызықты, қыдырысты, арзан күлкіні, уақытша рахатты армандайтын жеңілтек элитаға қаратып айтып отыр. Сізді қайдам, мен бұл фильмнен эстетикалық ләззат алып қайттым. Қалғаны маңызды емес..."
# 100$ Bill Jay-Z
# Together The xx
# Hearts A Mess Gotye
# Love Is Blindness Jack White
# Into The Past Nero
# Kill And Run Sia

title: Ұлы Гэтсби (фильм, 2013)

text:
# Back To Black Beyoncй & Andrй 3000
# Bang Bang will.i.am
# A Little Party Never Killed Nobody (All We Got) Fergie, Q-Tip & GoonRock
# Young And BeautifulLana Del Rey
# Love Is The Drug Bryan Ferry & The Bryan Ferry Orchestra
# Over The Love Florence + The Machine
# Where The Wind Blows Coco O.
# Crazy In Love Emeli Sandй & The Bryan Ferry Orchestra

title: Ұлы Гэтсби (фильм, 2013)


query: Эверест шыңына шыққан алғашқы адам?

text:
===Эдмунд Хиллари===
Персиваль Эдмунд Хиллари ( ағылшынша.Sir Edmund Percival Hillary, 20 шiлде 1919 - 11 қаңтар 2008) - Жаңа
Зеландиялық зерттеушi , альпинист және (29 май 1953) Эверестiң бiрiншi бағындырушысы .
Непалдың құрметтi азаматы.

title: Эдмунд Хиллари

text:
{{Спортшы
 |қызмет = зерттеүші , альпенист
 |туған күні = 20 шілде , 1919 жылы
 |туған жері = Окленд қаласы
 |қайтыс болған күні = 11 қаңтар , 2008 ж
 |
 |балалары =
 |есімі = Эдмунд Хиллари
 |суреті = Edmund Hillary, c. 1953, autograph removed.jpg
 |сурет ені =
 |сурет тақырыбы = Эдмунд Хиллари , 1953 жылы.
 |жынысы = ер

title: Эдмунд Хиллари

text: Альпинизм мектепте, жаңа Зеландияда (1933 м) Оливье тауға 1939 жылда өрлеме өз бірінші рет жасап тағы қызықтыра бастады. Екiншi дүниежүзiлiк соғыстың жылында штурманның лауазымында жаңа Зеландияның СӘК-iне қызмет көрсетедi. 1953 жылда Эверестке сәттi өрлемеге дейiн қайғыға барлау жiберуiнде қатысудың 1951 жылында қабылдады, ал 1952 жылда Чо-Ойю тауды алуға істей алмады .

title: Эдмунд Хиллари


query: Жарық энергиясы пакетіне сілтеме жасау үшін' фотон ' терминін кім енгізді?

text: Фотон зарядсыз бейтарап (нейтрал) бөлшек. Ол вакуумде с=3108м/с жылдамдықпен тарайды. Оның энергиясы () жиілігімен () анықталады: =h/с, оның тыныштықтағы массасы m=0. Фотон электрмагниттік әсерлесуді тасымалдайтын бөлшек. Зарядталған бөлшектердің фотондарды шығаруы немесе сіңіруі барлық электро-магниттік процестердің негізі болып табылады. Фотон туралы ұғым кванттық теория мен салыстырмалы теорияның даму барысында пайда болды. 1905 ж. А.Эйнштейн фотоэффект құбылысының заңдылықтарын түсіндіру үшін 1900 ж. нем. физигі М.Планк ашқан жарық кванттары туралы ұғымды пайдаланды. Жарықтың фотондардан (кванттардан) тұратындығы люминесценценттік құбылыстар мен фотохим. реакциялар арқылы дәлелденді. “Фотон” терминін ғылымға 1929 ж. америка ғалымы Г.Льюис енгізді. Фотон бозондарға жатады. Оның меншікті импульс моментінің (спинінің) қозғалыс бағытына проекциялары S=1. Классик. электрдинамикада оның бұл қасиетіне көлденең электро-магниттік толқындар сәйкес келеді. электро-магниттік әсерлесуден басқа Фотон гравитац. әсерлесуге де қатысады. Америка физигі А.Комптонның рентген сәулелерінің бос электрондардан шашырауын зерттейтін тәжірибесінде кванттық сәуле (фотон) шығару да зат бөлшектері сияқты кинематик.

title: Фотон

text: Фотон (phos, photas — жарық) — электрмагниттік сәуленің (жарықтың) элементтeр бөлшегі.

title: Фотон


query: Юпитер планетасы Күн жүйесінде қай жерде орналасқан?

text:
Қызылжұлдыз бен Сатурн (Қоңырқай) ғаламшарларының арасында орналасқан. Есекқырған күннен 773 млн. шақырым қашықтықта орналасқан.
Есекқырған Күн жүйесінің ең үлкен ғаламшары. Диаметр бойынша ол Жерден 11 есе, ал салмағы бойынша 300 есе үлкен.

title: Юпитер

text: Есеккқырғанның бір жылы Жердегі 11 жылына сәйкес, яки Есекқырған Күнді 11 жылда бір айналады. Бірақ Есекқырғанда Жердегідей жыл мезгілдері жоқ, өйткені ғаламшардың белі оның орбитасының жазықтығына перпендикуляр болып тұр. Есекқырғанның, Жермен сәйкестегенде, жылы ұзақ болса, тәулігі өте қысқа.

title: Юпитер

text: Есекқырғанның бір тәулігі 9 сағат 50 минутқа сәйкес. Ол бар үлкен ғаламшарлар секілді өте жылдам өз белін айналады.

title: Юпитер


query: Супермен комиксте алғаш рет қашан пайда болды?

text: Супермен (Superman) — DC Comics компаниясының комикс суперқаһарманы. Джерри Сигел (жазушы) және Джо Шустердің (суретші) туындысы. Бірінші рет Action Comics #1 (1938 жылының маусым айында) пайда болды. Комикстардан кейін радиобағдарламаларда, телебағдарламарда, фильмдерде, видео ойындарда пайда болды. Супермен америкалық комикс кейіпкерлерінің арасында бірінші орынға ие болды. Суперменнің келбеті ерекше: костюмі қызыл, көк және сары түсті, жадағайы және «S» әрпімен бірге жейдесінің ортасында үшбұрышты танымбелгісі бар. Осы танымбелгі кез келген жерде Суперменнің өзімен бірге ассоциацияланады.

title: Супермен

text:
==Тарихы==
Суперменнің басты тарихында оның Криптон ғаламшарында өмірге келгені туралы айтады. Криптонда Суперменнің шын аты Кал Эл еді. Криптонның жарылысына бірнеше минут қалған кезде, оның ғалым әкесі Джор Эл Суперменді Супергерлмен бірге Жерге жіберді. Жерде Кал Элді Кент отбасысы баланы Кларк Кент деп атады әрі өздері өсірді. Осы тарих DC мултиәлемдерінің ішінде көптеген әлемдерде өзгеріссіз сақталады. Алайда Кал Элдың келу мен Суперменге айналу уақыты заманға сай өзгеріледі.

title: Супермен

text:
==Жаулары==
Супермен бүкіл әлемге өзінің бар екенін көрсеткеннен кейін көптеген жылдар бойы жаңа жауыздарға тап болады. олардың ішінде Генерал Зод, Лекс Лютор, Бизарро, Ультрамен, Брейниак, және Думсдей бар. Осы тізім толық емес, себебі Супермен мыңдаған жауларға қарсы тұрды, алайда оларды мықты қарсылас деп айту қиын болады. Бір уақытта Суперменге Бэтмен қарсы тұрды.

title: Супермен


query: Асқазан қышқылының (тұз қышқылы) негізгі қызметі қандай?

text: Қарын сөлі - безді қарны бар жануарлардың, құрамы күрделі, түссіз қарынның кілегей қабаты шығаратын сөлі. Онын құрамында протеиназ ферменттері, ("пепсин, гастрексин, ренин, желатиназ"), аздаған липаздар, тұз қышқылы және қарын шырыны бар. Қышқыл ақ заттар денатурациясы мен оларды жұмсартып, қабартады және бактериоцидтық әсер етеді. Қарын сөлі ішектің сөл бөлуін күшейтеді. Шырын қарынның кілегей қабатын әртүрлі механикалық және химиялық әсерлерден қорғайды. Адам тәулігіне 2 л сөл шығарады. Қарын сөлі құрамы қоректік затқа және ас қорыту жүйесінің ауруларына байланысты өзгеріп тұрады. Жануарлардан алынған қарын сөлі медицинада қолданылады.

title: Қарын сөлі


query: Әлемдегі алғашқы сұйық отын зымыранын кім жасады?

text: Роберт Хатчингс Годдард (Robert Hutchings Goddard, 5 қазан 1882 жыл — 10 тамыз 1945 жыл) — америкалық колледж профессоры және ғалымы. Годдардты «қазіргі заман зымыран саласының атасы» деп жиі атайды. Ол 1926 жылы әлемдегі әң сұйық жағармайлы зымыранды құрастырып, ұшырды. Ол зымыранның жылдамдағы – сағатына 898 км-ге жетіп, 12,5 биіктікте ұшты. Зымыранның ұшу уақыты 2 минут болды.

title: Роберт Годдард


query: Әйел денесінде жатыр қайда орналасқан?

text: Жатыр ("uterus") — адамның және жануарлардың ұрық дамитын аналық жыныс мүшесі. Адам Жатыры кіші жамбас қуысында орналасады. Жатыр денесі алға қарай иіліп, жатыр мойнымен доғал бұрыш жасайды. Оның сырт пішіні алмұрт тәрізді. ұзындығы 8 см, салмағы 40 — 50 г. Жатырдың жоғарғы жағы — Жатыр денесі немесе Жатыр түбі, төменгі жағы Жатыр мойны деп аталады. Жатыр денесі: сыртқы — сір, ортаңғы — бұлшық етті, ішкі — шырышты қабаттардан, ал Жатыр мойны қынаптан және мойын өзегінен тұрады. Жатырдың сір қабығы іш перденің бір бөлігі, Жатырдың алдыңғы және артқы жағын жауып жатады; бұлшық етті қабатының әйел босанған кезде маңызы зор, оның жиырылу қасиетінің салдарынан нәресте босану жолдарынан тез өтеді; Жатырдың шырышты қабатында етеккір айналымының барлық циклдік өзгерістері өтеді. Шырышты қабатқа енген ұрық, тоғыз ай бойы ана организмінен тиісті қоректік заттарды плацента арқылы алып, өсіп жетіледі (қ. Жыныс мүшелері). Жатыр кейбір құрттар, буынаяқтылар, моллюскілерде және омыртқалы жануарлардың көпшілігінде — шеміршекті балықтар (акула) мен кейбір сүйекті балықтарда, қосмекенділерде, бауырымен жорғалаушыларда, барлық сүтқоректілерде болады. Тірі туатын жануарлар Жатырында газ алмасу процесі жүреді және ұрық аналық организмнен қоректеніп дамиды.

title: Жатыр


query: Канаданың жалғыз әйел премьер-министрі кім болды?

text: Ким Кэмпбелл (10 наурыз 1947 жыл, Порт-Элберни, Британдық Колумбия, Канада) — канадалық мемлекет қайраткері, Канаданың он тоғызыншы Премьер-Министрі. Сондай-ақ, ол қырық екінші Әділет министрі, он бесінші ардагерлер істері министрі және Ұлттық қорғаныс отызыншы министрі болды. 1993 жылдың 13 маусымы мен 14 желтоқсаны аралығында Канаданың прогрессивті-консервативті партиясының көшбасшысы болды.

title: Ким Кэмбелл

text: 1970 жылдан 1972 жылға дейін Лондон экономика мектебінде докторантурада оқыды, оның тақырыбы Кеңес үкіметі болды, 1972 жылдың сәуірінен маусымына дейін КСРО-да оқу мақсатымен болды, орыс тілін біледі.

title: Ким Кэмбелл

text: 1983 жылы Британ Колумбия университетінде құқық бакалавры дәрежесін алды. Тарих және саясаттану пәнінің оқытушысы.

title: Ким Кэмбелл


query: Жақсы үміт мүйісіне кім өз атын берді?

text:
Африканың оңтүстік шетінде мұхит толқындары шулап келіп соғылып жатқан биік тік жартас- Қайырлы Үміт мүйісі орын тепкен. Бұл Африканың ең оңтүстік нүктесі емес (ең оңтүстік мүйісі - Инелі), бірақ дәл осы Қайырлы Үміт мүйісіне жеткенде жағалау алған рет Атлант мұхитынан Үнді мұхитына қарай жол аша отырып , күншығысқа қарай бұрылады. Бұл мүйісті ең алғаш рет 1488 ж. португал теіңзшісі Б. Диаш ашып, Дауыо мүйісі атаған. Бірақ, Үндістанға теіңз жолын ашуға тырысып, Африка маңына экспедиция жіберген португал королі ІІ жуан бұл жерді Қайырлы үмір мүйісі деп атауды бұйырды. Көп ұзамай, португалдықтардың үміті ақталып, 1497 ж. Васко да Гама Қайырлы Үміт мүйісін айналып өтіп, Үнді мұхитына шығып, оны жүзіп өтіп 1498 ж. Үндістанға жүзіп келді. Қайырлы үміт мүйісінен Солтүстік жартышардан көрінбейтін Оңтүстік жартышар аспанының шоқ жұлдызын өте жақсы бақылауға болады екен. ХІХ ғ. мұнда бейтаныс жұлдыздарды зерттеуе еуропалық астрономдар арнайы келеген екен.
2012 "Мәскеу Росмэн" "Әлем ғажайыптары" ISBN 978-5-353-06044-4 УДК 087,5 ББК 92

title: Қайырлы үміт мүйісі


query: Диснейленд Америка Құрама Штаттарында қай жерде орналасқан?

text: Диснейленд (Disneyland, Disneyland Park) — Анахайм қаласындағы (Калифорния штаты, АҚШ) «Уолт Дисней» компания бөлімшесі - "Walt Disney Parks and Resorts"-тың басқаруындағы ойын-сауық паркы. 1955 жылдың 17 шілдесінде ашылған Уолт Диснейдің ересектер мен балаларға да қызық болатын мультфильмдер мен ертегілер әлемі бар паркы туралы ойларының іске асырылған бірінші тақырыптық паркы болып табылады.

title: Диснейленд

text: 1982 жылға дейін жалпы билеттер тек топтар үшін ғана қолжетімді болды.

title: Диснейленд


query: 2018 жылғы футболдан әлем чемпионаты кестеге сәйкес қайда өтеді?

text: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі (Чемпионат мира по футболу 2018, 2018 FIFA World Cup) — ФИФА-ның 21-ші футболдан әлем чемпионаты, финалдық кезеңі 2018 жылы 14 маусым және 15 шілде аралығында Ресейде өтті. Финалы Мәскеудегі Лужники стадионында өткізілді. Франция 4:2 есебімен Хорватияны ұтып, екінші рет әлем чемпионы атанды. Чемпионат Ресейдің 11 қаладағы 12 стадионда ойналды. Осы чемпионатта бірінші рет арбитрге видеокөмек жүйесі қолданылды.

title: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі

text: 2009 жылы 18 наурыз күні FIFA хабары бойынша 2018 жылғы футболдан әлем чемпионатын қабылдауға 9 мәлімдеме болған. Олар: Аустралия, Англия, Индонезия, Мексика, Ресей, АҚШ, Жапония, Португалия және Испания (бірлескен), Бельгия және Нидерланд (бірлескен).

title: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі

text: ФИФА ротация принціпіне сәйкес Азия және Америка континенттерінен берілген мәлімдемелер жарыстан шығып қалды. Нәтижесінде тоғыздан тек қана төртеуі қалды.

title: Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі


query: Екінші дүниежүзілік соғыс қашан басталып, аяқталды?

text: Екінші дүниежүзілік соғыс (1 қыркүйек, 1939 жыл – 2 қыркүйек, 1945 жыл) — дүние жүзіне үстемдік жасау үшін Германия, Италия, Жапония тарапынан басталған соғыс. 1933 ж. нацистік диктатура орнағаннан кейін Германия дүние жүзіне үстемдік жүргізу жоспарын жүзеге асыруға кірісті. Оны Италия және Жапония үкіметтері қолдады.

title: Екінші дүниежүзілік соғыс

text:
{{Қарулы қақтығыс
|қақтығыс=Екінші дүниежүзілік соғыс
|сурет=WW2 collage.jpg
|сурет атауы=Сол жақ баған (жоғарыдан төмен): Гитлер Эйфель мұнарасының аясында, 1940 жыл. маусым;
Макс Альперттің "Комбат" фотосы-кеңес офицері 1942 жылдың шілдесіндегі шабуылда жауынгерлерді көтереді;
американдық 1-ші жаяу әскер дивизиясының әскерлерін Омаха жағажайына қондыру, 1944 ж. 6 маусым;
Рейхстагтың төбесіне кеңес туын орнату, 1945 ж. Мамыр.
Оң жақ баған (жоғарыдан төмен): Перл-Харборға шабуылдан кейін батып бара жатқан американдық "Аризона" Әскери-теңіз кемесі, 1941 жылғы 7 желтоқсан;
Францияның солтүстігіндегі неміс жолбарысы, 1944 ж. наурыз; 1945 ж. 23 ақпанда Иводзиманың үстіне жалауша салу; Нагасаки үстіндегі ядролық саңырауқұлақ, 1945 ж. 9 тамыз.
|дата=1 қыркүйек 1939 – 2 қыркүйек 1945
|орын=Еуропа, Азия, Африка, Тынық мұхит, Атлант мұхиты
|нәтиже=Германия капитуляциясы туралы келісім
• Антигитлерлік коалицияның жеңісі; Германия мен оның одақтастарының жеңілісі
• Неміс аумақтарын жаулап алу және олардың жеңімпаздар арасында бөлінуі
• Біріккен Ұлттар Ұйымын Құру
• Фашизм мен нацизм идеологияларына тыйым салу және айыптау
• Ұлыбритания мен Францияның жалпы әлемдік саясаттағы рөлінің төмендеуі
• КСРО мен АҚШ жоғарғы державаларға айналуда

title: Екінші дүниежүзілік соғыс

text:
• Әлемді екі лагерьге бөлу, қырғи қабақ соғыстың басталуы
• Шығыс және Орталық Еуропаның бірқатар мемлекеттеріндегі кеңес үкіметтерінің билікке келуі
• Отарлық империялардың деколонизация және ыдырау процесінің басталуы
|қарсылас1=Антигитлерлік коалиция:
{{байрақ|Польша}} (1939 жылдан бастап)

{{Flagicon|United Kingdom}} Британ империясы:
{{collapsible list
 | liststyle = margin-left:0.8em;
 | title = Доминиондар
* {{Flag|Australia|name=Аустралия}}
* {{Flag|New Zealand|name=Жаңа Зеландия}}
* {{байрақ|Канада}}
* ОАО
* Британдық Үндістан
* Британдық Гонконг
{{байрақ|Франция}} (1939–1940)

 Еркін Франция
{{байрақ|Чехословакия}}
{{байрақ|Нидерланд}} (1940–1942)
{{байрақ|Бельгия}}
{{байрақ|Норвегия}}
{{байрақ|Дания}}
 Югославия
{{байрақ|Люксембург}} (1940 ж.)
 Грекия
{{байрақ|АҚШ}} (1941 жылдан бастап)
{{байрақ|Филиппиндер}}
{{байрақ|КСРО}} (1941 жылдан бастап)
{{collapsible list
 | liststyle = margin-left:0.8em;
 | title = Сателиттер
* Моңғолия
* Тыва (1941–1944)
* ЮДФР
* ПХР (1944–1945)
* Шығыс Түркістан (1944–1945)
* Албания (1944–1945)
 Қытай (1941 жылдан бастап)
 Эфиопия
 Куба (1941 жылдан бастап)
 Бразилия (1941 жылдан бастап)
{{байрақ|Сауд Арабиясы}}
{{байрақ|Түркия}}
{{байрақ|Колумбия}}
{{байрақ|Коста-Рика}}

title: Екінші дүниежүзілік соғыс

text:
{{байрақ|Доминикан Республикасы}}
{{байрақ|Сальвадор}}
{{байрақ|Гаити}}
{{байрақ|Гватемала}}
{{байрақ|Гондурас}}
{{байрақ|Никарагуа}}
{{байрақ|Мексика}}
{{байрақ|Боливия}}
{{байрақ|Панама}}
{{байрақ|Перу}}
{{байрақ|Парагвай}}
{{байрақ|Уругвай}}
 Иран
{{байрақ|Либерия}}
{{байрақ|Эквадор}}
{{байрақ|Венесуэла}}
{{байрақ|Чили}}
{{байрақ|Непал}}

Антигитлерлік коалиция жағына өткен мемлекеттер:
 Италия Патшалығы (1943–1945)
 Румыния (1944–1945)
 Болгария (1944–1945)
 Финляндия (1944–1945)
|қарсылас2=Ось елдері мен олардың одақтастары:
 Нацистік Германия
{{collapsible list
 | liststyle = margin-left:0.8em;
 | title = Сателиттер
* Словакия
* Хорватия (1941–1945)
* Сербия (1941–1944)
* Грек мемлекеті (1941–1944)
* Квислинг Режимі (1942–1945)
* Нидерланд (1942–1945)
* Италия әлеуметтік Республикасы (1943–1945)
* Албания (1943–1944)
* Черногория (1943–1944)
* Македония (1944)
* Салаши диктатурасы
 Италия Патшалығы
{{collapsible list
 | liststyle = margin-left:0.8em;
 | title = Сателиттер
* Албания
* Пинд
 Жапония
{{collapsible list
 | liststyle = margin-left:0.8em;
 | title = Сателиттер
* Маньчжоу-Го
* Мэнцзян
* Қытай
* Бирма
 Болгария (1941–1944)
 Мажарстан (1941–1944)
 Румыния (1941–1944)
 Финляндия (1941–1944)

title: Екінші дүниежүзілік соғыс

text:
 Тайланд (1942 жылдан бастап)
 Ирак (1941)

 "Осьті" қолдаған мемлекеттер:

title: Екінші дүниежүзілік соғыс

text:
 Испания
 Португалия
|командир1= Иосиф Сталин
 Уинстон Черчилль
 Франклин Рузвельт † → Гарри Трумэн
 Шарль де Голль
 Чан Кайши
|командир2= Адольф Гитлер †
Бенито Муссолини †
 Хирохито
|шығындар1=Соғыс шығындары:
16 000 000-нан астам
Бейбіт тұрғындардың шығындары:
45 000 000-нан астам
Барлық қаза тапқандар:
61 000 000-нан астам
|шығындар2=Соғыс шығындары:
8 000 000-нан астам
Бейбіт тұрғындардың шығындары:
4 000 000-нан астам
Барлық қаза тапқандар:
12 000 000-нан астам
|жалпы шығындар=55 000 000 — 70 000 000 қаза тапқан
|себеп=
• 1919 жылғы Версаль бейбітшілік келісімінің Германия үшін қиын шарттары
• Адольф Гитлердің национал социалистік идеялары мен саясаты
• Басқа мемлекеттердің саясаты
• Версаль-Вашингтон жүйесінің салдары
• Әлемдік экономикалық дағдарыс (Ұлы тоқырау)
|өзгерістер=
• Нацистік Германия мен Аустрияның аумағын КСРО, АҚШ, Ұлыбритания және Франция әскерлері басып алып, 4 оккупация аймағына бөлінді.
• Германияның шығыс аумақтарының едәуір бөлігі Польша мен Кеңес Одағына берілді.
• Шығыс және оңтүстік Еуропада жаңа коммунистік мемлекеттердің құрылуы
• Бұрын отарлық империялардың қол астында болған көптеген бұрынғы отарлардың тәуелсіздігін алу

title: Екінші дүниежүзілік соғыс


query: Ұлы Қытай қорғанының соңы қайда?

text:
Қытай Қорғанының шығысы Ляудұңның Жолбарыс тауынан басталып, батысы Гансудағы Жяйүйгуанға дейін барады, жалпы ұзындығы 6700 км артық. VII ғ-дан ХVII ғ-ға дейінгі 1000 жылда, шамамен 10 патшалық әулеті құрылыс салып, осы қорғанды жасаған.
Қытай қорғаны Қытайдағы ежелгі қорғаныс құрылысы. Қытай қорғанының құрылысы Қытай тарихындағы Чуньцю («Көктем және күз» б.з.б. 770 – 476 жылы) және Чжаньго («Жауласқан патшалықтар» б.з.б. 475 – 221 жылы) заманында салына бастаған. Ол кезде Хуанхэ алқабында жеті шағын патшалық жеке-дара өмір сүрді. Олар өздерінің солтүстігіндегі ғұн және дунху сияқты көшпелі тайпалардан қорғану үшін өз шекараларына қорғаныс қамалдарын тұрғыза бастады.

title: Қытай қорғаны

text: Қытай қорғаны (, мағынасы "ұзын қала қорғаны") () — Қытайдың Миң әулеті (1368—1644) тұсында салынған қорғаныстық ұзын құрылыс.

title: Қытай қорғаны

text: Б.з.б. 221 жылы тұңғыш император Цинь Шихуанди өзге алты патшалықтың басын біріктіріп, біртұтас Қытай империясын құрды. Ол әр патшалық тұрғызған үзік-үзік қорғаныс қамалдарын бір-біріне жалғастырып салдырды. Оның ұзындығы 5000 километрге жетті.

title: Қытай қорғаны


query: Апта ұғымы қайдан пайда болды?

text: Апта – 7 тәулікке тең уақыт аралығы. Ол алғаш рет Шығыста пайдаланылған. Б.з.б. 1 ғасырда Римде қолданылды, кейінірек бүкіл Еуропаға таралды. Аптаны пайдалану Сатурн, Күн, Ай, Марс, Юпитер, Шолпан, Меркурий сияқты 7 аспан денесінің сол кезде белгілі болуына байланысты пайда болды. Сонымен қатар кейбір елдерде 5 тәуліктік және 10 тәуліктік апталарда пайдаланылады.

title: Апта

text:
Апта күндерінің қысқаша айтылуы — дс және дсн, сс(сейс) және ссн, сс(сәрс) және ссн, бс және бсн, жм, сб, жс және жсн.
# Дүйсенбі
# Сейсенбі
# Сәрсенбі
# Бейсенбі
# Жұма
# Сенбі
# Жексенбі

title: Апта


query: Баренц теңізі әлем картасында қайда орналасқан?

text: Баренц теңізі (Barentshavet, 1853 жылға дейін Мурман теңізі, "Мурман") — Солтүстік Мұзды мұхиттың шеткі теңізі. Голландияның теңіз саяхатшысы В.Баренцтің құрметіне аталған. Еуропаның солтүстік жағалауы мен Шпицберген, Франц-Иосиф жері, Жаңа Жер аралдарымен шектесіп, Ресей мен Норвегия жағалауларын шаяды. Вайгач және Кальгучев аралдары аралығындағы оңтүстік-батыс бөлігі Печора теңізі деп аталады. Бұғаздар арқылы Кар тауларымен, Ақ теңізбен жалғасады.

title: Баренц теңізі

text: Баренц теңізі көлік және балық шаруашылығы үшін үлкен маңызға ие. Балықтың 114 тен астам түрі кездеседі. Теңізде балық аулау кәсібі (треска, майшабақ, пикша, сайда, теңіз алабұғасы, камбала) пальтус және кеме қатынасы жақсы дамыған.

title: Баренц теңізі


query: Бір фут неше дюймге тең?

text: ФУТ ("foot" — табан) — ұзындықтың көп тараған байырғы өлшемдерінің бірі. Ол өлшеуіштердің ағылшындық жүйесін пайдаланатын елдер қазіргі кезде де кездеседі. 1 Ф. = 12 дюйм = 30,48 см. Әр түрлі тарихи кезеңдерде Ф-тың төмендегідей мәндері қолданылған: Ежелгі грек Ф-ы 30,8 см-ге, Ежелгі Рим Ф-ы 29,5 см-ге, Париж Ф-ы 32,48 см-ге, Ағылшын Ф-ы 30,48 см-ге, Дат Ф-ы 31,8 см-ге, Швед Ф-ы 29,69 см-ге, Вена Ф-ы 31,6 см-ге тең. Ағылшын Ф-ы шамамен табан тұрқына (ұзындығына) тең болған.

title: Фут


query: Эндоплазмалық тордың негізгі қызметі қандай?

text:
Эндоплазмалық тор (reticulum — тор, endoplasmaticum — эндоплазмалық) — ұзынша келген қуысты түтікшелер мен өзекшелерден тұратын, қабырғасы биологиялық жарғақтармен шектелген жасуша цитоплазмасының органелласы.
Эндоплазмалық тор (цитоплазмалық тор): дәншелі (гранулалы) және дәншесіз (агранулалы) эндоплазмалық тор болып екіге бөлінеді. Гранулалы эндоплазмалық тор жарғақтарының қабырғаларында рибосомалар орналасады, ал агранулалы эндоплазмалық тор қабырғаларында рибосомалар болмайды. Эндоплазмалық тор жасуша цитоплазмасында жеке не топтаса орналасады. Бауыр гепатоциттерінде және кейбір нейроциттерде агранулалы эндоплазмалық тор жеке аймақтарға жинақталып жатады. Гранулалы эндоплазмалық торда ас қорыту ферменттері, жарғақтық интегральды протеиндер түзіледі. Агранулалы эндоплазмалық торда полисахаридтер (гликогеннің түзілуі мен ыдырауы), жасуша жарғағы құрамына кіретін липидтер мен стероидты гормондардың түзілу процестері жүреді. Бұнымен қатар, органелла әртүрлі иондар мен қоректік заттарды тасымалдайды, зиянды заттарды бейтараптандырып, сыртқа шығарады (гепатоциттерде), ядро қабықшасы — кариолемманы плазмолеммамен байланыстырады.

title: Эндоплазмалық тор

text: Эндоплазмалық торды 1945 жылы К. Портер электронды микроскоптың көмегімен тауық балапандарының фибробластарынан тапты. Фибробластарды бекітіп және бояп барып жарық микроскопымен қарағанда оның цитоплазмасындағы эндоплазма аумағы эктоплазма аумағына қарағанда бояуды жақсы қабылдайтыны анықталды. Ал эндоплазма аумағының қуыстар мен каналдардан тұратынын және олар бір-бірімен байланысып барып, күрделі тор түзетіні байқалды, 1950 жылдары өте жұқа кесіндіні жасау әдісі жетілгеннен кейін эндоплазманың құрылысы толық анықталды. Эндоплазмалық тор негізінде барлық эукариотты клеткаларда жақсы жетілген.

title: Эндоплазмалық тор


query: Компьютерлік операциялық жүйе дегеніміз не және ол не істейді?

text: Операциялық жүйе (operating system) — компьютердің барлық басты әрекеттерін (пернелер тақтасын, экранды, диск-жетектерді пайдалануды), сондай-ақ қатар операциялық жүйенің басқаруымен іске қосылатын басқа программалардың жұмысын басқаратын, көбінесе тұрақты сақтауыш құрылғыда тұратын, машиналық кодта жазылған программа. Алғашқы компьютерлердің операциялық жүйесі болған жоқ, себебі басқару программалары тек компьютердің нақты бір типіне арналып жазылды, бірақ шалғайлық жабдықтарға стандарттардың пайда болуымен, сан алуан компьютерлер үшін осындай жабдықпен әрекеттестіктің бірыңғай программаларын жазуға мүмкіндік туғызды. Операциялық жүйені жазудың екі жүйесі бар — тұрақты сақтауыш құрылғыға барлық жүйені жазу және қатқыл дискіден операциялық жүйенің қалған бөлігінің тек жүктеу программаларын ғана жазу. Мекемеде пайдаланылатын шағын компьютерлер, әдеттегідей, MS-DOS немесе ең соңғы OS/2 операциялық жүйесін пайдаланады. Ықшам машиналарда, дискжетектердің қажеттілігінен аулақ болу үшін, тұрақты сақтауыш құрылғыда жазылған операциялық жүйені пайдаланады.

title: Операциялық жүйелер


query: Сіз жер сілкінісінің себебін не деп атайсыз?

text: Денудациялық жерсілкіну таулы аудандардағы тау жынысы массаларының шатқалдарға құлауынан, жер асты қуыстары мен карст үңгірлерінің опырылуынан және ірі жылжымалардың ықпалынан туындайды.

title: Жер сілкіну

text: Жер сілкінісін сейсмология ғылымы зерттейді. Оның туындауына және дамуына байланысты құбылыстарды сейсмикалық құбылыстар деп атайды.

title: Жер сілкіну


query: Бразилия мен Германия арасындағы матчта кім жеңіске жетті?

text: 2014 жылғы Әлем Чемпионатының жартылай финалында Бразилия футболшылары тарихта болмаған масқараға ұшырап, Германиядан 1:7 есебімен жеңіліп қалды. Бұл кездесуде Әлемдік футболдың бірнеше рекорды жаңарды.

title: Бразилия — Германия футбол матчы (2014)

text:
* Ең әуелі – неміс Мирослав Клозе өзінің ӘЧ-дағы 16-шы голын соғып, тарихтағы мергендердің бәрінен озды (бұған дейінгі рекордшы – Рональдо өзінің рекордының бұзылғанына сол стадионда телекомментаторлық жасап отырып куә болды).
* Германияның Әлем Чемпионаттарында соққан голдарының саны 223-ке жетіп, Бразилияны басып озды (олардікі – 221 гол).
* Әлем Чемпионаттарындағы бір жақтың тарапынан соғылған ең жылдам бес гол да осы матчта тіркелді (18 минут ішінде бес доп).
* Томас Мюллер Германия құрамасының тарихтағы 2000-шы голын соқты (11-минутта).
* Тони Кроос 69 секундтың ішінде екі доп соқты. Мұндай жылдамдықпен дубль жасау да өзіндік рекорд.
* Германия ӘЧ тарихында сегізінші рет финалға жолдама алды. Мұндай көрсеткішпен олардан басқа ешкім де мақтана алмайды.
* Бұл нәтиже жартылай финалдар тарихындағы ең ірі жеңіс немесе ең ірі жеңіліс. Сондай-ақ Бразилияның 38 жылдан бергі ірі турнирлердегі өз алаңында алғаш жеңілуі. Бұл тұрғыдағы жеңіліссіз матчтар сериясы 62-ге жеткен.

title: Бразилия — Германия футбол матчы (2014)

text: Бразилия — Германия футбол матчы (ағыл. "Brazil vs Germany 2014") — Футболдан 2014 жылғы Әлем Чемпионатының жартылай финалындағы кездесу. Матч 2014 жылы 8 шілдеде Белу Оризонтидегі "Минейран" стадионында өтті.

title: Бразилия — Германия футбол матчы (2014)


query: Интроспекцияны сананы зерттеудің ғылыми әдісі ретінде кім қолданды?

text: Интроспекция - өз психикасын басқаратын заңдылықтарды ашу барысындағы, бақылау. Дуалистік философияда (тән және рух) интроспекция негізгі философиялық методология болып саналады. Интроспекцияға Т. Гоббс, Д. Локк, Д. Беркли, Д. Юма, Д. Миль т.б. экспериментті психологияның негізін салушылар В. Вунд көп мән берді.

title: Интроспекция


query: Анафилактикалық шок кезінде қан қысымымен не болады?

text: Анафилаксия (грек. ana — қарсы және phэlaxіs — қорғаныс) — ағзадағы жедел белгі беретін аллергиялық реакция. Ол денеге енген әр түрлі заттардың (дәрілер, емдік сары сулар, витаминдер т.б.) қатерлі ықпалынан пайда болады. А. терминін ғылымға 1902 ж. француз ғалымдары П.Портье мен Ш.Рише енгізген. Олар актиний мұртшаларынан жасалған сұйықты иттерге қайтара еккенде, олардың қан қысымы төмендеп, құсу, іш өтуі сияқты белгілер байқалған. Соның салдарынан кейбіреулері өліп кеткен. А. жалпы А. және аумақтық А. болып бөлінеді. Жалпы А. асқынғанда А-лық ұлтана түрінде болады. Ондай кезде сырқаттың қатты қобалжуы, қорқыныш сезімі, солқылдап бас ауруы, бас айналуы, құлақ шулауы, суық тер бөлінуі, тыныстың тарылуы, іштің еріксіз өтуі, лоқсуы, құсуы, дененің дірілдеуі байқалады. Тіпті қан қысымы күрт түсіп, науқас өліп кетуі де мүмкін. Аумақтық А. кезінде организмнің сырқатқа шалдыққан тұсы қызара бөртіп ісінеді, кейде шіриді. А-ға ұшыраған науқасқа жедел дәрігерлік көмек көрсетіледі, қан тамырларына адреналин, глюкоза жіберіліп, аллергияға қарсы дәрілер (антигистаминдер) беріледі.

title: Анафилаксия


query: Үлкен жарылыс теориясының жаңа эпизодтары қашан басталады?

text: Телехикаяның тұсаукесері 2007 жылдың 24 қыркүйегінде CBS арнасында өтті, ал соңғы маусымның көрсетілімі 2019 жылдың 16 мамырында аяқталды. Барлығы 12 маусымда 279 бөлім шығарылды. Осылайша, "Үлкен жарылыс теориясы" теледидар тарихындағы ең ұзақ ситком болды, аталған көрсеткіш бойынша "Чирс" комедиялық телехикаясын (275 бөлім) басып озды.

title: Үлкен жарылыс теориясы (телесериал)

text: Үлкен Жарылыс Теориясы (The Big Bang Theory) – Чак Лорри және Билл Прэди жасаған америкалық ситком (ситуацилық комедия), Стивен Моларомен бірге екеуі де сериалдың продюсерлері болып табылады. Үшеуі және басты сценарии жазушы болып жұмыс істейді. Тұсаукесері 2007 жылдың 24 қыркүйегінде CBS арнасында өтті.

title: Үлкен жарылыс теориясы (телесериал)

text: Бастапқыда телехикаяның басты кейіпкерлері Калифорния штатының Пасадена қаласында тұратын бес кейіпкер болатын. Бұл Калифорния технологиялық институтының екі физигі, бір пәтерде тұратын Леонард Хофстедтер мен Шелдон Купер; Пенни, даяшы және жаңа бастап жүрген актриса, қарама — қарсы пәтерде тұрады; сонымен қатар Леонард пен Шелдонның достары мен әріптестері-аэроғарыш инженері Ховард Воловиц пен астрофизик Раджеш Кутраппали.

title: Үлкен жарылыс теориясы (телесериал)


query: Әлем чемпионатында ең көп гол соққан кім?

text: Әлем чемпионаттарында ең көп гол соққан футболшы германиялық Мирослав Клозе. Оның еншісінде 16 гол бар. Екінші орындағы бразилиялық Роналдо 15 гол соқты.

title: Футболдан әлем чемпионатының сұрмергендері

text: 1930 жылдан 2018 жылға дейін әлем чемпионаттарында 2548 гол соғылды. Бірінші голды 1930 жылы 13 шілдеде Франция-Мексика матчында француз Люсьен Лоран енгізді. Әзірше соңғы голды 2018 жылғы финалда хорватиялық Марио Манджукич Францияның қақпасына соқты.


query: Серотонин рецепторлары денеде қай жерде орналасқан?

text: Серотонин — биогенді камин, қан иммунитетін қоздырушы медиатор. Фенилаланин-гидроксилаза және декарбоксилазаның көмегімен триптофаннан құралады. Серотинин әртүрлі органдарда кездеседі. Әсіресе мидың, ішектің әртүрлі торшаларында, кеміргіштердің тромобоциттердіде және мес торшалардың қүрамында өте көп болады.

title: Серотонин


query: Tcpip әзірлеуге қай ұйым ең жауапты?

text: Интернет желісінің хаттамасы ("Протокол интерсети"; Internet Protocol (IP) — желінің бір жұмыс станциясынан келесісіне хабарлар кестесін жеткізуді қамтамасыз ететін негізгі хаттама. Желідегі мәліметтерді дер кезінде тиімді маршрут таңдап, дұрыс жеткізу мақсатында АҚШ Қорғаныс министрлігі жасап шығарған. Ол жергілікті желілер мен хосткомпьютерлерді жалғастырып, Internet желісінде, UNIX ортасында кең қолданылатын TCP/IP хаттамалары тобына кіреді.

title: Интернет желісінің хаттамасы


query: 2026 жылғы футболдан әлем чемпионаты қайда өтеді?

text: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі — Футболдан 2026 жылы Мексика, АҚШ, Канадада өтетін әлем чемпионаты. Бұл чемпионаттың финалдық турниріне 48 команда қатысады. Чемпионат ойындарын өткізу үшін 16 қалада 16 стадион дайындалуы тиіс.

title: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі

text:
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*Мексика әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын 1970 және 1986 жылдары).

title: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі

text:
=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===

Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
Санат:2026 жылғы футбол

title: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі


query: Рио-де-Жанейрода мүсінді кім салған?

text: Стеаниттен (сабын тастан) және бетоннан құйылған. 1921 жылы Бразилияның тәуелсіздігінің жүз жылдығына арнап, инженер Эктор Силва да Коста жасаған.

title: Құтқарушы Иса Мәсіх мүсіні

text: Құтқарушы Иса Мәсіх мүсіні (Cristo Redentor) Рио-де-Жанейро қаласындағы Корковаду тауында орналасқан Иса Мәсіхтің танымал мүсіні.

title: Құтқарушы Иса Мәсіх мүсіні

text: Mүсінінің өлшемдері: биіктігі — 38 метр, сонымен қатар іргетасы — 8 м; салмағы — 1145 тонн; қолдардың құлашы — 30 метр.

title: Құтқарушы Иса Мәсіх мүсіні


query: Жанартау атқылауының әртүрлі түрлері қандай?

text: Жанартау атқылауы - магма балқымаларының немесе өте ыстық қатты кесектердің, сұйық лавалардың және газ бөлшектерінің жер бетінен көрініс беру процесі. Жанартау атқылауы тек қана лавалардың төгілуімен немесе осы процеспен орайлас өрбитін қопарылыстармен сипатталады, қопарылыс барысында магма құрамындағы газдар және сол магма есебінен қалыптасқан кесектер мен күлдер зор қарқынмен аспанға атылуы ықтимал. Нақ осы жанартау өнімдерінің жер бетінен көрініс беру ерекшелігіне орай жанартау атқылауы экструзиялық, эффузиялық, эксполозиялық және эффузиялық-эксполозиялық (аралас) әрекеттер төрт түрге бөлінеді. Экструзиялық әрекет нәтижесінде өте тұтқыр лавалар жанартау тостағанынан сығымдала көтеріліп, байырғы күмбездерге ұқсас денелер түзеді; жанартаудың эффузиялық әрекеті оның көмейінен көтерілген сұйық лава ағындарының лақылдай төгілуімен сипатталады; жанартаудың эксполозиялық әрекеті жарылыстар мен қопарылыстардың көбеюімен, ірілі-ұсақты кесектер мен күлдердің және жанартау газдарының аспанға атылуымен ерекшеленеді; эффузиялық-эксполозиялық (аралас) әрекет барысында лавалардың төгілуі және ірілі-ұсақты қопарылыстар бір-бірімен алмасып отырады. Жанартау атқылауының үзақтығы бірнеше сағаттан бірнеше жылға дейін, кейде одан да көп уақытқа жетуі мүмкі

title: Жанартау атқылауы


query: Әр команда премьер-лигада неше рет жеңіске жетті?

text: Премьер-лига тарихында 45 түрлі клуб өнер көрсетті, алайда оның 6-ы ғана чемпиондық атаққа қол жеткізді: «Манчестер Юнайтед» (13 рет), «Челси» (5 рет), «Арсенал» (3 рет), «Манчестер Сити» (3 рет), «Блэкберн Роверс» (1 рет) және «Лестер Сити» (1 рет). Қазіргі уақытта «Манчестер Сити» клубы чемпион болып табылады. Олар 2017/18 маусымында Премьер-лигадағы өздерінің 3-ші титулына қол жеткізді.

title: Англия Премьер-лигасы

text: Премьер-лига (Premier League) — ағылшын футбол клубтарына арналған кәсіпқой футбол лигасы (сонымен қатар бұл лигада Уэльстың кейбір клубтары қатыса алады). Англия футбол лигары жүйесіндегі ең жоғарғы дивизион болып табылады. Лигада 20 клуб өнер көрсетеді. Чемпионат тамыз айынан мамыр айына дейін өтеді, әрбір команда 38 ойын өткізеді. 2016 жылға дейін "Barclays Премьер-лигасы" (Barclays Premier League) деп аталып келді, 2016 жылдан бері турнирдің бас демеушісі жоқ. Англиядан тысқары аймақтарда «Ағылшын Премьер-лигасы» (English Premier League) деген атау жиі қолданылады.

title: Англия Премьер-лигасы


query: Грек мифологиясындағы махаббат құдайы кім?

text: Эрос (Ἔρως, тағы да Эрот, Амур, римдіктерде Купидон) — ежелгі грек мифологиясында махаббат Құдайы, осы жерде ұрпақ қалдыру үшін жасалатын рәсімнің тірі бет-бердесі.

title: Эрос

text: Феспияларда, гимнастикалық және музыкалық жарыстармен жүргізілетін, әр төрт жылда Эросқа арналған мереке жасайды – Эротидии. Бұдан басқа да, Эрос бозбалалар мен бойжеткендерді қосатын, махаббат пен достықтың Құдайы ретінде гимназиялар мен мектептерде табынушылықты пайдаланған. Гимназияларда, Эростың ескерткіштерін, Гермес пен Гераклдың бейнесінің жанына қойған. Спартандықтар мен криттер, соғыс алдында Эросқа құрбан шалып әкелетін. Оның құрбан шалатын орны, гимназиялар мен мектептердің кіреберісінде орналасқан.

title: Эрос


query: Атом бомбасын зерттеуге және дамытуға жауапты әскери офицер кім болды?

text: 1942 жылға таман жоба ертеректе зерттеудің көп бөлігі өткізілген Колумбия университеті орналасқан жеріне байланысты «Манхэттен» деген кодты атауға ие болды. Сондай-ақ зерттеулер Калифорния университетінде және Чикаго университетінде өткізілген. 1943 жылы бомбаны өндіретін зертхана Нью-Мексикодағы Лос АЛАМОСТЕ құрылған, оның штатына енген ғалымдарды Р.ОППЕНГЕЙМЕР басқарған.

title: Манхэттен жобасы

text:
Манхэттен жобасы (Manhattan Project), АҚШ билігінің зерттеу жобасы (1942-45), оны жүзеге асыру бірінші атом бомбасын жасауға ықпал етті..
1939 жылы АҚШ ғалымдары президент Ф.Рузвельтті ядролық ыдыратуды әскери мақсатта қолдану мүмкіндігін зерттеу бағдарламасын бекітуге көндіреді; бұған 6000 доллар бөлінеді.

title: Манхэттен жобасы

text: Өндіріс Теннеси шт. Ок Риджде де, Вашингтон шт. Хартфордта да салынған болатын.

title: Манхэттен жобасы


query: Абуджа қашан Нигерияның астанасы болды?

text: Абуджа (Abuja) — Нигерияның астанасы, халық саны 107 069 адам (1991). Лагостың солтүстік-шығысында, шамамен 480 км-ге жуық қашықтықта орналасқан қаланың құрылысы 1976 жылы сәулетші Танге Кензоның жетекшілігімен басталған. Астана орны оның орталықта орналасқандығына және климатының қолайлығына байланысты таңдалған. 1991 жылы астана Лагостан Абуджаға ресми түрде ауыстырылды.

title: Абуджа


query: Әлемдегі ең үлкен Будда мүсіні қайда?

text: Лышан алып буддасы (ағылшынша: Leshan Giant Buddha, қытайша: Lèshān Dàfó}}) — Қытай Халық Республикасының Сычуан өлкесінің Лышан қаласына қарасты Ымишан тауының шығыс баурайында, Минжяң, Дадухы және Чиң-ижяң сынды үш өзеннің құйғанына қасқая қарап тұрған, Линйүншан тауының тау жолын сағалай таудан шауып, тастан қашап жасалған айбынды мүсін. Ол мыңдаған жылдардың жауын-шашынын бастан кешірсе де, күні бүгінге дейін буырқанып аққан Минжяң өзені жағасында бәз-баяғысынша мызғымай тұр. Ол әлемдегі ең үлкен Будда мүсіні есептеледі.

title: Лышан алып Буддасы

text:
Алып бұдданың бас тұрқы 14,7 м, бетінің ені 10 м, иық кеңдігі 24 м, құлақ тұрқы 7 м, құлақ саңлауына екі адам тік тұрып сиып кете алатындай. Аяқ үстінің кеңдігі 8,5 м, аяғының үстіне жүзден аса адам сиып отыра алады. Бұрханның қашалуы нәзік те жатымды, сұлба сызықтары жарасымды, ұлы тұлғасының салыстырмасы ершімді, кескіні айбатты келіп, толысқан Таң мәдениетінің салиқалы да салтанатты үлгісі байқалып тұр. Жұрт осынау дүниедегі құз жартастан ойылған мүсінді көргенде, “Бұдданың өзі бір тау, таудың өзі бір Бұдда екен” -деп қайран қалмайтындары жоқ.
Лышан алып буддасы, әсілі Майтрея буддасы (Maitreya — Буддизм Дхяна мазһабының бодһисаттвасы, “Мейір иесі” деген мағынада) еді. Қытай Таң дәуірінде Майтреяға табынған. Әсіресе әйел патша — У Зытянның күштеп дәріптеуі арқасында, бүкіл елде Майтрея мүсінін қашау кең өрістеп жүре берген. Сондықтан, Монах Хайтұң Лышан алып буддасын қашайтын кезде Майтрея бұддасы таңдап алынды. Оның үстіне ол нұр мен сағадат жаудыратын болашақ бұддасы саналатын. Оның бұл сипаты су апатын жойып, өзенді сабасына түсіру тілегіне сай келе кеткен.

title: Лышан алып Буддасы