query: Америка Құрама Штаттарында қысқы Олимпиада ойындары қайда өтті?

text: Олимпиада ойындарын 7 қала бірден көп рет қабылдады.Олар — Афина(1896 және 2004 жылғы жазғы Олимпиада), Париж(1900 және 1924 жылғы жазғы Олимпиада), Санкт-Мориц(1928 және 1948 жылғы қысқы Олимпиада), Лейк-Плэсид(1932 және 1980 жылғы қысқы Олимпиада), Лос-Анджелес(1932 және 1984 жылғы жазғы Олимпиада) және Инсбрук(1964 және 1976 жылғы қысқы Олимпиада).Лондон — Олимпиада ойындарын үш рет қабылдаған алғашқы қала(1908, 1948, 2012).Ал ең көп Олимпиада ойындарын өткізген ел — АҚШ - 8 рет.Франция 5 рет, Ұлыбритания, Жапония, Италия, Канада және Германия тиісінше 3 рет Олимпиада ойындарын қабылдады.

title: Олимпиада ойындарын қабылдаған қалалардың тізімі

text:
1896 жылы қазіргі заманғы Олимпиада ойындары басталғыннан бері 27 рет жазғы Олимпиада ойындары 22 әр алуан қалаларда және 21 рет қысқы Олимпиада ойындары 18 әр алуан қалаларда болып өтті.Және де үш рет жазғы және екі рет қысқы Олимпиада ойындары соғыстың кесірінен өткізілген жоқ, атап айтқанда: 1916 жылы Берлинде(жазғы), 1940 жылы Токио(жазғы) мен Саппорода(қысқы), және Лондонда(жызғы) мен Кортина д'Ампеццода(қысқы).
Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) таңдауы бойынша келешектегі Олимпиада ойындарын төрт қала:2014 жылы қысқы олмпиаданы Сочи, 2016 жылы жазғы Олимпиаданы Рио-де-Жанейро, 2018 жылы қысқы Олимпиаданы Пхенчхан және 2020 жылы жазғы Олимпиаданы Токио қабылдайды.

text: Олимпиада ойындары 28 рет Еуропада, 12 рет Солтүстік Америкада, 5 рет Азияда және 2 рет Океанияда өткізілген.2016 жылы Рио-де-Жанейро Оңтүстік Америкадағы Олимпиада ойындарын қабылдаған алғашқы қала болмақ.Ал қалған географиялық аймақтар(Африка құрлығы, Таяу Шығыс, Үндістан түбегі, Кариб теңізі және Оңтүстік-Шығыс Азия) бірде-бір рет Олимпиаданы қабылдап көрген жоқ.


query: Үндістанның саяси картасында Нагпур қайда?

text: Нагпур (Nagpur) — халқының саны 2 051 320 адам болатын (2001) Үндістанның МАХАРАШТРА штатының солтүстік-шығысындағы қала. Үндістанның географиялық орталығындағы Нагари өзенінің жағалауында орналасқан. 18 ғасырда гонд билеушісінің ықпалына қаланған. МАРАТХ конфедерациясының астанасы болған. 19 ғасырда ағылшындар қол астында болған. Өнеркәсіп өнімдеріне текстильді бұйымдар мен темір өнімдері, транспорттық құрылғылар, фармацевтік дәрі-дәрмектер жатады. Сондай-ақ мақта өсіріп, өндіреді және апельсин өсіріп жинайды. Қала орталығында бұрынғы ағылшын форты дамып келеді. Қала білім мен мәдениет орталығы болып саналады.

title: Нагпур


query: Германияның жаңа президенті болып кім тағайындалды?

text: Германия Федералды президенті (Bundespräsident) — ГФР-де мемлекет басшысы. Қызметте 2017 жылдың 19 наурызынан Франк-Вальтер Штайнмайер.

title: Германия Федералдық президенті

text: Германияның Федералдық президентін арнайы осы мақсатта құрылатын конституциялық мекеме — Федералдық жиналыс сайлайды. Оның құрамына бундестаг депутаттары кіреді және сол шамадағы жергілікті парламенттардың өкілдері тең қатынас принципімен сайланады. Федералдық президент басым дауыспен бес жылға сайланады. Бір рет қайта сайлануға құқылы.

title: Германия Федералдық президенті

text: Федералдық президенттің резиденциялары — Берлиндегі Бельвю сарайы және Бонндағы Хаммершмидт вилласы.

title: Германия Федералдық президенті


query: Арсенал қанша премьер-лига атағын жеңіп алды?

text: «Арсенал» (Arsenal Football Club) — кәсіби ағылшын футбол клубы, базасы солтүстік Лондонда орналасқан. Англияның мықты командаларының бірі болып саналады. 13 рет чемпион болып, 14 рет Англия Кубогын жеңіп алған. Клубтың үй стадионы - «Эмирейтс», сыйымдылығы 60 704 көрермен. 1992 жылы Ағылшын Премьер-Лигасының негізін қалаушы клубтардың бірі. Сонымен қатар, клуб Англияның жоғарғы дивизионында маусымдық ойындардың есебі бойынша рекордшы (1919 дан).

title: Арсенал (футбол клубы, Лондон)

text: 2021 жылға арналған Forbes мәліметі бойынша, Арсенал әлемдегі ең қымбат футбол клубы болып табылады және 2,8 миллиард долларға бағаланады. Deloitte аудиторлық компаниясының мәліметі бойынша, 2021 жылдың қаңтарында «Арсенал» 388 миллион еуро табыспен ең табысты футбол клубтары рейтингінде 11-ші орынға ие болды.

title: Арсенал (футбол клубы, Лондон)

text: «Арсенал» клубын 1886 жылы Лондонның оңтүстік-шығысына жайғасқан «Ройаль Арсенал» артилерия зауытының жұмысшылары құрған екен. Не үшін «зеңбірекшілер» атанатынын осыдан бағамдай беруге болады. Ә дегенде клуб «Дайал Скуэр» деп аталды. Алғашқы матчын сол жылы 11 желтоқсанда «Истерн Уондерерске» қарсы өткізіп, 6:0 есебімен ойсыратқан. Арада екі апта өткен соң клубтың атауы «Ройал Арсенал» боп өзгерді. 1891 жылы «Вулидж Арсенал» боп тағы да өзгертілді.

title: Арсенал (футбол клубы, Лондон)


query: Электр шамын ойлап тапқан алғашқы адам кім болды?

text: Томас Алва Эдисон (ағылш. "Thomas Alva Edison"; 11 ақпан 1847 жыл – 18 қазан 1931 жыл) — американдық өнертапқыш және бизнесмен. Ол электр энергиясын өндіру, жаппай байланыс, дыбыс жазу және кино сияқты салаларда көптеген құрылғыларды ойлап тапты. Фонографты, кинокамераны және электр шамының алғашқы нұсқаларын қамтитын бұл өнертабыстар қазіргі индустриалды әлемге кең әсер етті. Ол көптеген зерттеушілер мен қызметкерлермен жұмыс жасай отырып, өнертабыс процесіне ұйымдасқан ғылым мен командалық жұмыс принциптерін қолданған алғашқы өнертапқыштардың бірі болды. Ол алғашқы өнеркәсіптік зерттеу зертханасын құрды.

title: Томас Алва Эдисон

text: Мансабының басында ол телеграфшы болып жұмыс істеді, бұл оны алғашқы өнертабыстарына шабыттандырды. 1876 жылы ол өзінің алғашқы зертханасын Менло паркте (Нью-Джерси) құрды, онда оның көптеген алғашқы өнертабыстары жасалды.

title: Томас Алва Эдисон

text: Кейін ол Флорида штатының Форт Майерс қаласында бизнесмендер Генри Форд пен Харви Файрстоунмен бірлесе отырып ботаникалық зертхана, сондай-ақ әлемдегі алғашқы "Қара Мария" ("The Black Maria") киностудиясы жұмыс істеген Нью-Джерси штатының Вест-Ориндж қаласында зертхана құрды. Эдисон екі рет үйленді және алты баланың әкесі болды. Ол 1931 жылы қант диабетінің асқынуынан қайтыс болды.

title: Томас Алва Эдисон


query: 2026 жылы келесі Әлем чемпионатын кім өткізеді?

text: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі — Футболдан 2026 жылы Мексика, АҚШ, Канадада өтетін әлем чемпионаты. Бұл чемпионаттың финалдық турниріне 48 команда қатысады. Чемпионат ойындарын өткізу үшін 16 қалада 16 стадион дайындалуы тиіс.

title: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі

text:
=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===

Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
Санат:2026 жылғы футбол

title: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі


query: Ғарышта саяхаттайтын адамның аты?

text:
Ғарышкер, астронавт (Батыс елдеріндегі баламасы: астро... және nбutēs – теңізде жүзуші).), космонавт (ТМД елдерінде - Космонавт: грек. kosmos –ғарыш және nautes – теңіз жүзушісі) – ғарышқа ұшу кезінде ғарыштық техниканы сынақтан өткізетін әрі оны пайдаланатын адам; адамның ғарышқа ұшуынан кейін (1961) пайда болған мамандық. Алғашқы ғарышкерлер әскери ұшқыштар мен ұшқыш-сынақшылар қатарынан таңдалып алынды. Өйткені ғарышқа ұшуға қажетті қасиеттер (ұшу шеберлігінің жоғары деңгейде болуы, апатқа ұшырау жағдайында жылдам шешім қабылдауы, шу, діріл, үдеу, т.б. әр түрлі факторларға төзімді болуы, бақылау жұмыстарын жүргізіп, оны қорытындылай білуі, т.б.) осындай мамандыққа лайықты еді. Кейінірек КСРО-да да, АҚШ-та да ғарыштық кеме экипажына қажетті арнайы білімі бар инженерлер мен ғалымдарды қоса бастады. Ғарышкерлерді дайындау ісі бұрынғы КСРО-да 1960 ж., ал АҚШ-та 1959 ж. және 1962 ж. жүргізіле басталды.
Тұңғыш ғарышкер Юрий Гагариннен (1961) бастап ғарышқа үш жүзден астам адам ұшты. Олардың ішінде қазақ ғарышкерлері Тоқтар Әубәкіров (1991), Талғат Мұсабаев (1994, 1998, 2001) бар.

title: Ғарышкер

text: Ғарышқа алғашқы іс-сапарлар ұзақ мерзімді қамтымағандықтан, тамақ мәзірі гомогенді сұйық және қою түрінде түбікшеде беріліп келген. Бертін келе ұшу мерзімінің ұзартылуына байланысты арнайы консервіленген тамақтар ойластырылған. ХХ ғасырдың 70-жылдары үй жағдайында дайындалған сублимерленген азық-түліктер беріле бастаған. Азық-түліктер – 70 градустық суықтықта сақталып, +70 градустық ыстықта жылытылып берілетін болған.

title: Ғарышкер


query: Қатерлі ісік-бұл әдетте қашан пайда болатын ауру?

text:
Және де жасушалардың бақылаусыз бөлінуі қатерсіз ісікке алып келуі мүмкін. Қатерлі ісік қатерсіз ісіктен ерекшелігі метастаз қалыптастырмауы болады, басқа ағзаларға енбейді және ағзаға қатерсіз. Бірақ та қатерсіз ісік жиі қатерлі ісікке ауысады.
Қатерлі ісіктің қорытынды диагнозын гистологиялық тінді зерттеуден кейін патоморфолог қояды. Диагноздан кейін операциялық ем, химиотерапия, сәулелі терапия тағайындалады. Медицина ғылымы дамуына байланысты әр ісікке спецификалық ем тағайындалады. Емсіз қатерлі ісік леталді ағымға дейін прогрессиялайды. Ісіктің көбісі емге берілмейді, бірақ та оның емі ісік түріне, таралуына, және кезеңіне байланысты. Қатерлі ісік әртүрлі жаста кездеседі, бірақ жиі қарт жастағы адамдар осы ауруға шалдығады. Бұл дамыған елдердегі өлімнің негізгі себебі. Көптеген ісіктердін пайда болуы қоршаған орта факторы әсеріне байланысты, сонын ішінде алкоголь, шылым түтіні, ионды сәулелердің әсері, ултракүлгін сәулелердің әсері және кейбір вирустар.

title: Қатерлі ісік

text: Қатерлі ісік – тұтас организмнің жүйкелік-эндокриндік реттеулеріне бағынбай, өз бетінше дербес өсетін, құрылымы мен қасиеттерінде шыққан тін жасушаларынан үлкен алшақтықтары бар, шексіз бөлініп көбейетін және жаңадан қабылдаған қасиеттерін туынды жасушаларына бере алатын, дерттік өзгерістерге ұшыраған жасушалардың тым артық өсіп-өніп кету

title: Қатерлі ісік


query: Нанометр мен метр арасындағы байланыс қандай?

text: Нанометр ("грек. nannos – ергежейлі және метр") ("нм, nm") – метрдің миллиардтан бір бөлігіне тең ұзындық өлшеу бірлігі. Ол негізінен ядролық физикада, оптикада, т.б. пайдаланылады.

title: Нанометр


query: Америка Құрама Штаттарының негізін қалаушы әкелердің есімдері?

text: Тарихшы Ричард Б. Моррис 1973 жылы келесі жеті ең маңызды негізін қалаушылар ретінде анықтады: Джон Адамс, Бенджамин Франклин, Александр Гамильтон, Джон Джей, Томас Джефферсон, Джеймс Мэдисон және Джордж Вашингтон. Солардың үшеуі (Гамильтон, Мэдисон және Джей) «Федералист жазулары» (The Federalist Papers) авторлары болады — АҚШ Конституциясын мақұлдау мақсатымен жасалған 85 мақала.

text: Америка Құрама Штаттарының негізін қалаушылар (The Founding Fathers — «"негіздеуші әкелер"») — американдық мемлекеттіліктің құрылуы мен қалыптасуында, оның ішінде тәуелсіздікке қол жеткізуде және жаңа саяси жүйенің принциптерін құруда шешуші рөл атқарған американдық мемлекет қайраткерлерінің тобы. Кейбір тарихшылардың қатарына Солтүстік Америкадағы американдық төңкерісті ұйымдастырып, өткізген және АҚШ-ты саясаткерлер, заңгерлер, мемлекет қайраткерлері, сарбаздар, дипломаттар немесе қарапайым азаматтар ретінде құрған он үш Британдық отарлардың өкілдері кіреді.

text: Тар мағынада АҚШ Тәуелсіздігі декларациясына және АҚШ Конституциясын құрған Филадельфия конвенциясына қол қойған екінші континенталды Конгрестің депутаттарын білдіреді. XIX ғасырдың аяғына дейін оларды «АҚШ-тың негізін қалаушылар» немесе «АҚШ әкелері» деп атаған.


query: Олар Олимпиада ойындарында биатлонда қандай калибрді пайдаланады?

text: Қысқы биатлонның кейбір нұсқаларында винтовка орнына садақ қолданылса, басқаларында тіпті аңшы мылтығы және аңшы шаңғысы пайдаланылады.

title: Биатлон

text:
Биатлонның қысқы емес, яғни жазғы түрі келесі комбинациялардан тұрады:
* жүгіру және оқ ату (кросс-биатлон)
* шаңғы-роллерлермен жарысу және оқ ату (шаңғы-роллерлік биатлон)
* тау велосипеді, яғни маунтин-байктармен жарысу және оқ ату (маунтин-байк биатлоны)

title: Биатлон


query: Гомологтық арасындағы ген алмасуына қандай процесс әкеледі?

text: Кроссинговер ("ағылш. crossіng-over – айқасу") – гомологтық хромосомалардың ұқсас бөліктері арасындағы ажырау және қайта бірігу нәтижесінде болатын айқасу. Кроссинговер І-ші мейоздың профазасында жүреді және әр түрлі гендердің аллельдерінің жаңа комбинацияларының түзілуіне әкеледі. Мейоз процесінде гомологты хромосомалар әр ядроға ажыраудың алдында бір-біріне қарама-қарсы орналасады. Осы уақытта екі гомологты хромосомалардың бөліктері үзіліп, олар осы хромосомалардың басқа бөліктерімен айқасып қайта жалғасады. Кроссинговер тұқым қуалайтын өзгергіштіктің бір түрі болып саналады, соның нәтижесінде ұрпақтардың генетик. әр түрлілігі артады. Кроссинговер – популяциядағы комбинативті өзгергіштікті қамтамасыз ететін және табиғи сұрыптауға материал бола алатын маңызды механизм. Сондай-ақ құрамында бір немесе бірнеше гендер орналасқан хромосоманың үлкен бөліктерінің қайта комбинациялануына немесе бір ген ішіндегі комбинацияларға әкелуі мүмкін. Гендер арасындағы кроссинговер жиілігі олардың хромосомадағы арақашықтықтарын көрсетеді. Хромосомада гендер бір-бірінен неғұрлым алшақ орналасса, олардың арасында айқасудың болу мүмкіндігі соғұрлым көбейеді. Экспериментальды (тәжірибелік) генетикада кроссинговер хромосомалардың генетик.

title: Кроссинговер


query: Әлемдегі алғашқы империяны кім құрды және бұл империя қандай жерлерді қамтыды?

text:
Б.з.д. 3-ші мыңжылдықта, Аккадтықтар мен Шумерлер қос тілді ортақ мәдениет қалыптастырады. Аккад тілі шығыс семит тілі жүйесінде болып, біртіндеп Шумер тілінен күшейе бастады, оның нақты уақыты әлі таласты болса да, зерттеушілер 3-ші және 2-нші мыңжылдықтар арасы деп топшылайды.
Аккад империясын б.з.д. 2330 жылдар шамасында Аккад қаласы билеушісі Аккадтық Саргон қалаған болатын. Ол әуелі Киш (Шумер) елі билеушісін талқандап, Аккад княздігін құрады. Кейін Умма патшасы Лугальзагесиге соққы беріп, Оңтүстік Месопотамияны жаулап алады.

title: Аккад империясы

text: Аккад империясының саяси көркею мезгілі б.з.д. 24-ші ғасырдан б.з.д. 22-ші ғасырлар арасында болып, Аккадтық Сарагонның жаулау шайқастарынан басталады. Саргон және оның мұрагерлері Аккад тілін Елам (Elam) және Гутиум (Gutium) секілді көрші мемлекеттерге таратты.

title: Аккад империясы


query: Өңеш ағзада қайда орналасқан?

text: Өңеш (esopagus — өңеш) (esophagus) – "адамның ас қорыту жүйесінің ауыз қуысы мен жұтқыншақты асқазанмен жалғастыратын бөлімі". Өңеш адамда түтік тәрізді, ұзындығы 25 см-дей, диаметрі 16 – 22 мм (созылғанда), қалыңдығы 3,5 – 5,6 мм. Өңеш мойын, көкірек, құрсақ бөлімдерінен тұрады. Оның қабырғасын ішкі – кілегейлі, ортаңғы – етті, сыртқы – көкірек және құрсақ бөліктерін сірлі қабық, мойын бөлігін адвентиция (қан тамырының сыртқы дәнекер қабығы) құрайды. Кілегейлі қабығында кілегей бөлетін альвеолалы түтікше бездер орналасады. Өңештің кілегейлі қабығын көп қабатты эпителий астарлайды. Тағам Өңеш бойымен ет қабатының жиырылуынан және тағамның өз салмағынан төмен қарай жылжиды. Ауруға шалдыққан немесе бөгде зат тұрып қалған Өңешті бармақпен басып не тиісті аспаппен, арнайы зонд жіберіп, рентген арқылы тексереді. Қажет жағдайда хирургиялық операция жасалынады.<br>

title: Өңеш

text: Ұзындығы 25 сантиметрдей, іші қуыс бұлшықетті мүше. Оның жоғарғы бөлімі жұтқыншақпен, төменгі бөлігі қарынмен жалғасады. Өңешті астарлап жатқан сілеймелі қабықшасы көп қабатты эпителиймен қапталған. Эпителийлердің ұзын қатпарлы тамақ өткен кезде өңеш кеңейеді. Өңештің ортаңғы бұлшықетті қабықшасының көп бөлігі біріңғайсалалы бұлшықет ұлпасынан тұрады.

title: Өңеш


query: Грек құдайы Гермес қайдан келді?

text: Зевс пен Майя плеядасының баласы. Гермес айдың төртінші күнінде, Киллена тауының үңгірде туған. Басқа нұсақада Керикон тауында туылды.

title: Гермес

text: Еш жан да Герместі ептілікпен, ақылдылықпен, ұрлықта және жәдігөлік пен асып түскен жоқ.

title: Гермес


query: 2026 жылғы әлем чемпионатының финалы қайда өтеді?

text: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі — Футболдан 2026 жылы Мексика, АҚШ, Канадада өтетін әлем чемпионаты. Бұл чемпионаттың финалдық турниріне 48 команда қатысады. Чемпионат ойындарын өткізу үшін 16 қалада 16 стадион дайындалуы тиіс.

title: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі

text:
=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===

Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
Санат:2026 жылғы футбол

title: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі


query: Күлдіршінді өлтіру фильмі қашан шықты?

text: «Құйқылжықты өлтіру» — Харпер Лидің «Құйқылжықты өлтіру» атты атақты романы бойынша түсірілген 1962 жылғы фильм.

title: Құйқылжықты өлтіру (фильм)

text: «Оскар» мен Канн кинофестивалінде үздік фильм номинациясына ілікті. Басты рөлді сомдаған Грегори Пек көптеген киносыйлықтарға ие болды.

title: Құйқылжықты өлтіру (фильм)

text: 1995 жылы бұл кинотуынды АҚШ Конгресс кітапханасының Ұлттық фильмдер регистріне енгізілді.

title: Құйқылжықты өлтіру (фильм)


query: Шыршаның қанша түрі бар?

text: Шырша – қарағай тұқымдасына жататын биіктігі 30-50 м, баяу өсетін қылқанжапырақты ағаш. 15-20 жылға дейін өте жай, кейін жылына 30 см-ге дейін өсетін болады. Мәңгіжасыл өсімдік болғанымен, 6-12 жылда қылқандарын кезекпен түсіріп, жаңарып отырады. Өсе келе жан-жағына жайыла түсетіндіктен, олардың бір-бірінен немесе өзге ағаштардан арақашықтығы кемінде 6 м болғаны дұрыс. Осы себепті де оны тар аулалардан гөрі, арнайы бақтарға, кең ауласы бар балабақша, мектеп алаңқайларына еккен жөн. Шыршаны ауа тазартатын ерекше қасиетіне қарай, аурухана, шипажайлардың маңына көптеп еккен дұрыс. Шыршаның түрі өте көп. Оның ішінде қылқанының түсі көк, қызғылт, сарғыш және ашық жасыл түрлері көгалдандыруда үлкен қолданыста. Шығыс шыршасының қылқаны сары немесе алтын түстес, ине қылқанды шыршаныкі көк, көкшіл, кәдуілгі немесе еуропалық шыршаның қылқаны қою жасыл, балқандық шыршаныкі күміс түсті немесе сұр болады. Дүние жүзінде 50-ге жуық түрі бар. Түрлеріне қарай 50-150 жыл аралығында өмір сүреді. Қазақстанның таулы аймақтарында бірнеше шыршадан құралған ормандар бар, ал көгалдандыруда он шақты түрі қолданылады. Олардың арасында бойы бір метрден аспайтындары да бар. Тіпті соңғы уақытта жерге жайылып өсетін түрлері де елімізде жерсіндіріліп жатыр.

title: Шырша

text: Шырша (Pіcea) – қарағай тұқымдасына жататын қылқан жапырақты, мәңгі жасыл ағаш.

title: Шырша

text: Шыршаның барлық түрі күн көзін жақсы көреді. Сұрыпты түрлері жеңіл топырақты, ық жерлерде жақсы өседі. Жыл сайын сынған, майысқан бұтақтарын кесіп, реттеп отыру керек.

title: Шырша


query: Зимбабведегі сарқырама қалай аталады?

text: Виктория сарқырамасы (Victoria Falls) — оңтүстік Африкадағы Замбези өзеніндегі сарқырама. Замбияның және Зимбабвенің шекарасында орналасқан. Сарқыраманың ені – шамамен 1800 метр, биіктігі – 120 метр.

title: Виктория сарқырамасы

text: Шотландық зерттеуші Дэвид Ливингстон 1855 жылы сарқырамада болған, оны Виктория ханымының атына қойды. Осы жердің тұрғылықты халқының арасында сарқырама "күркіреуік түтін" деген атпен белгілі.

title: Виктория сарқырамасы

text: Виктория сарқырамасы оңтүстік Африканың басты көрікті орындарының бірі болып табылады, ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұрасына жатады. Замбиядағы "Күркіреуік түтін" ("Mosi – oa–м Tunya") және "Сарқырама Виктория" деген екі ұлттық парктың ортасында жатыр.

title: Виктория сарқырамасы


query: Ақыл-ойды ғылыми зерттеу үшін алғашқы зертхананы кім құрды?

text: ::Нақ осы дәуірде өте маңызды бірқатар психологиялық ілімдер жарық көрді. Олар жан құбылыстарының байланысын анықтайтын байланыс ретіндегі ассоциациялар туралы "(Р.Декарт, Т.Гоббс)", аффектілер туралы "(Б.Спиноза)", апперцепция туралы "(Г.Б.Лейбниц)", білімнің сезімдік тәжірибеден туындайтыны туралы "(Дж.Локк)" ілімдері қалыптасты. Ағылшын дәрігері Д.Гартлидің ассоциация принципі жүз елу жыл бойында психологияның басты түсіндірмелік ұстанымы болды. ХІХ ғасырда физиологияның қойнауында психикалық функцияларды зерттеудің эксперименттік әдістері пайда болып, бұл функцияларды талдауға сандық бағалауды енгізу тұрғысында алғашқы әрекеттер жасалды "(Э.Г.Вебер, Г.Т.Фехнер, Г.Гелъмгольц)". Дарвинизм психикалық функцияларды биологиялық жүйелердің нақты факторы ретінде зерттеу қажеттігін көрсетті. ХІХ ғасырдың "70—80-жылдарында" психология білімнің өз алдына бөлек саласына айналды. Психологиялық зерттеулердің басты-басты ғылыми орталықтары, арнаулы эксперименттік лабораториялар пайда болды. Мұндай алғашқы лабораторияны 1879 жылы Лейпцигте В.Вундт ұйымдастырды. Оның үлгісі бойынша осындай мекемелер Англияда, АҚШ-та, Францияда, Ресейде пайда болды. Психологияны объективті әдіс негізінде зерттеудің дәйекті бағдарламасы ұсынылады.

title: Психология тарихы

text: Психология тарихы — психика туралы алғашқы ғылыми түсініктер Ежелгі дүниеде "(Үндістан, Египет, Қытай)", философия қойнауында пайда бола бастады.

title: Психология тарихы

text: Бұл түсініктердің дамуына қоғамдық практиканың; емдеу мен тәрбие салаларының сұраныстары себепші болды. Ежелгі заман дәрігерлері психиканың ағзасы ми екенін анықтап, темпераменттер туралы ілімді дамытты. Антика дәуіріндегі психологияның ұшар шыңы Аристотельдің ілімі болған еді: ол тіршілік ете алатын материалдық дененің ұйымдастырылу нысаны деп ұғындырды. Ол объективтік және генетикалық әдістер негізінде тұжырымдалған психологиялық ұғымдардың алғашқы жүйесін баяндады. Эллиндік кезеңде тіршілік принципі оның белгілі бір көріністеріне айналды. Феодалдық дәуірде психика туралы ілім-білімдердің ілгерілеуі біраз бәсеңдеді. Тек орта ғасырда араб тілді елдердің озық пікірдегі ойшылдары мен дәрігерлері "(Ибн Сина, Ибн әл-Хайсам, Ибн Рашид және т.б.)" өздерінің жан туралы идеялары арқылы Батыс Еуропадағы жаратылыстық — ғылыми психологияның өркендеуіне жағдай жасады; осының нәтижесінде олар адамды жаратылыстың заңдарына бағынатын табиғи тіршілік иесі ретінде тәжірибелік жолмен зерттеуге мұрындық болады. Буржуазиялық революциялар мен материалистік дүниетанымның өркендеу дәуірінде психологиялық әрекетке принципті тұрғыдан жаңа көзқарас қалыптасты, енді ол детерменизм ұстанымымен ұғыңдырылып, түсіндірілетін болды.

title: Психология тарихы

text: Әлеуметтік-экономикалық өзгерістер барысында психологиялық білімдердің дамуына жол ашылып, ХVII ғасырда жантану ғылымы бірқатар ілгері категориялармен толықты. Р.Декарт мінез-құлықтың рефлекстік табиғатын ашты, жан туралы ұғымды субъектінің өз психикалық актілерін тікелей білуі ретіндегі ұғымға айналдырды.

title: Психология тарихы


query: Шпицбергенде жаһандық тұқым қоймасы қашан салынды?

text: ДТҚ Норвегия еліндегі Шпицберген аралында 2006 жылы салынып, 2008 жылы ашылды. Тұқым қорын салу үшін 9 млн қаражат жұмсалған.

title: Дүниежүзілік тұқым қоры

text: Дүниежүзілік тұқым қоры (норв. "Svalbard Globale frøhvelv") — бүкіл әлемнің негізгі ауыл шаруашылығы дақылдары тұқымдарының үлгілерін қауіпсіз сақтау мақсатында құрылған туннельді қойма.

title: Дүниежүзілік тұқым қоры

text: Бұл тұқым қорының салынудағы мақсаты — тұқым түрлерін ұзақ жылдар бойы сақтау және белгілі бір апаттардың нәтижесінде орын алуы мүмкін толық жойылудан түрлерді сақтау. Мысалы, бір аймақта өрт болып немесе астероид түссе, сол аймаққа тән өсімдік түрлері жойылады. Ал мұны болдырмау мақсатында әр ел өз аймағындағы өсімдік түрлерінің тұқымдарын ДТҚ-ға апарады. Көп жағдайда қоймада адам өмірі үшін аса маңызды болғандықтан астық тұқымдас және дәрілік өсімдіктер сақталады.

title: Дүниежүзілік тұқым қоры


query: Температураның стандартты өлшем бірлігін кім ойлап тапты?

text:
==Абсолют температура. Кельвин температуралық шкаласы==
Абсолют температура ұғымын 1848 жылы У.Томсон (Кельвин) еңгізгендіктен абсолют температура шкаласын Кельвин температуралық шкаласы немесе термодинамикалык температура шкаласы деп атайды. Кельвин температуралық шкаласы- температура бірлігі ретінде кельвин (К) алынатын термодинамикалык температуралык шкала.

title: Температура

text: thumb|right|300px|Ұзақ уақыттық орташа айлық жер беті ауа температурасы картасы Mollweide проекциясында.

title: Температура

text: Температура (temperatura – араластырылуға тиісті, өлшемдес болу, қалыпты күй) – макроскопикалық жүйенің термодинамикалық тепе-теңдік күйін сипаттайтын физикалық шама. Егер оқшауланған немесе тұйықталған жүйе термодинамикалық тепе-теңдік күйде болса, онда оқшауланған немесе тұйықталған жүйенің кез келген бөлігінде температура бірдей болады. Ал егер жүйе тепе-теңдік күйде болмаса, онда жылу (энергия) оның температурасы жоғары бөлігінен температурасы төмен бөлігіне қарай ауысып, белгілі бір уақыт өткеннен кейін жүйенің барлық бөліктеріндегі температура өзара теңеседі. Молекула кинетикалық теория тұрғысынан тепе-теңдіктегі жүйенің температурасы сол жүйені құрайтын атомдардың, молекулалардың, т.б. бөлшектердің жылулық қозғалысының қарқындылығын сипаттайды. Мысалы, классикалық статистикалық физиканың заңдарымен сипатталатын жүйе үшін бөлшектердің жылулық қозғалысының орташа кинетикалық энергиясы жүйенің абсолют температурасына тура пропорционал болады. Бұл жағдайда температура дененің жылыну (қызу) дәрежесін сипаттайды. Жалпы жағдайда температура жүйе энергиясының энтропия бойынша алынған туындысымен анықталады және ол әрқашан оң болады. Осылай анықталған температура абсолют температура немесе термодинамикалық шкала температурасы деп аталады.

title: Температура

text: Бірліктердің халықаралық жүйесінде абсолют температураның бірлігіне кельвин (К) қабылданған. Көп жағдайда температураны Цельсий шкаласы (t) бойынша өлшейді. Ал t және Т бір-бірімен: t=T-273,15К теңдігі арқылы байланысқан (мұнда Цельсий градусы кельвинге тең). Дене температурасы термометр арқылы өлшенеді.

title: Температура

text:
==Температуралық шкаласы==
Температуралық шкаласы- қалыпты кысым кезінде мұздың еру нүктесі нөл градусқа, ал қайнау нүктесі - 80 градусқа теӊ.

title: Температура

text:
==Ремюр температуралық шкаласы==
Ремюр температуралық шкаласы - қалыпты қысымда мұздың еру нүктесі нөл градуска, ал судың кайнау нүктесі 80 градуска сәйкес келетін температуралык шкала. Муздын еру температурсы 0 градуска сайкес келеды.

title: Температура


query: Үлкен жарылыс теориясының неше маусымы бар?

text: Телехикаяның тұсаукесері 2007 жылдың 24 қыркүйегінде CBS арнасында өтті, ал соңғы маусымның көрсетілімі 2019 жылдың 16 мамырында аяқталды. Барлығы 12 маусымда 279 бөлім шығарылды. Осылайша, "Үлкен жарылыс теориясы" теледидар тарихындағы ең ұзақ ситком болды, аталған көрсеткіш бойынша "Чирс" комедиялық телехикаясын (275 бөлім) басып озды.

title: Үлкен жарылыс теориясы (телесериал)

text: Үлкен Жарылыс Теориясы (The Big Bang Theory) – Чак Лорри және Билл Прэди жасаған америкалық ситком (ситуацилық комедия), Стивен Моларомен бірге екеуі де сериалдың продюсерлері болып табылады. Үшеуі және басты сценарии жазушы болып жұмыс істейді. Тұсаукесері 2007 жылдың 24 қыркүйегінде CBS арнасында өтті.

title: Үлкен жарылыс теориясы (телесериал)

text: Бастапқыда телехикаяның басты кейіпкерлері Калифорния штатының Пасадена қаласында тұратын бес кейіпкер болатын. Бұл Калифорния технологиялық институтының екі физигі, бір пәтерде тұратын Леонард Хофстедтер мен Шелдон Купер; Пенни, даяшы және жаңа бастап жүрген актриса, қарама — қарсы пәтерде тұрады; сонымен қатар Леонард пен Шелдонның достары мен әріптестері-аэроғарыш инженері Ховард Воловиц пен астрофизик Раджеш Кутраппали.

title: Үлкен жарылыс теориясы (телесериал)


query: Тәуелсіздік декларациясының жобасын кім жазды?

text: Тәуелсіздік Декларациясы (АҚШ), Солтүстік Америкадағы тәуелсіздік үшін Соғыс кезінде 1776 жылы 4 шілдеде Филадельфияда өткен 2-інші Құрлықтық конгрессте қабылданған. Тәуелсіздік декларациясының негізіне республикалық және демократиялық рухта жасалған Томас Джефферсонның жобасы алынды. Онда 13 британ отарының метрополиядан бөлініп, дербес, тәуелсіздік мемлекет – Америка Құрама Штаттарының құрылғанын жарияланды. Тәуелсіздік Декларациясы адамдардың заң алдындағы теңдігін, олардың өмір сүруге деген табиғи құқығын, бостандығы мен бақытқа ұмтылуын жариялады. Алайда құл иеленушілердің қысымымен декларация мәтінінен құлдықты айыптаған жолдар алынып тасталды. Кейіннен Тәуелсіздік Декларациясының қабылданған күні америка халқының ұлттық мейрамына айналды.

title: Тәуелсіздік Декларациясы


query: Картада Веллингтон, Жаңа Зеландия қайда орналасқан?

text: Веллингтон, "Уэллингтон" (Wellington) — Жаңа Зеландияның астанасы, елдің екінші ірі қаласы (Оклендтен кейін).Дүниедегі ең оңтүстік қаласы.Қала елдің солтүстік аралында, Веллингтон ауданында орналасқан.

title: Веллингтон

text: Қаланың климаты- субтропикалық теңіздік.Мұнда жиі жел дауылдары болып жүреді.Қала сейсмикалық аймақ болып саналады.

title: Веллингтон

text: Орташа жауын-шашын мөлшері - 1258 мм.Қар тек таулы аймақтарында түседі.

title: Веллингтон


query: P. S. хатта қайда кетеді?

text: Постскриптум - латын тілінен аударғанда "хаттың аяқ жағына, қол қойылғаннан кейін "P.S." таңбаларын койып тұрып, одан кейін жазылатын сөздер немесе мәтін" деген мағына береді.

title: Постскриптум

text: 1. Адресатқа міндетті түрде жеткізілуі тиіс мәлімет хаттың негізгі мазмұнында айтылмай қалса, хат дайындалып қол қойылып койса, қойылған қолдан кейін "P.S." белгісі қойылып, қосымша айтылатын мәлімет жазылады. Бұдан кейін қайтадан қол койылады.

title: Постскриптум


query: Солтүстік Американың құрамына кіретін, бірақ Еуропаға тиесілі үлкен арал?

text: Гренландия (Kalaallit Nunaat, Grønland, сөзбе-сөз — «Жасыл ел») — автономиялық аумақ, Дания Корольдігіне бағынышты, Солтүстік Мұзды мұхиты мен Атлант мұхитттар аралығанда, шығысында Арктикалық архипелаг. Физиологиялық жағынан Гренландия Солтүстік Америка құрлығының бөлігі болып табылады, Гренландия соңғы мыңжылдық ішінде саясаты және мәдениетімен Еуропаға байланысты (әсіресе Норвегия мен Данияның бұрынғы отаршылдық күштері әсерінен, сондай-ақ көрші - Исландия аралымен). Аралдағы халықтың көпшілігі Инуиттер, ата-бабалары XIII ғасырда Канада аумағынан қоныс аудара бастап біртіндеп аралға орнықты.

title: Гренландия

text: Гренландия Викингтермен қоныстанды (Норвегиялық шыққан) мыңжылдық бұрынғыдан да көп, бірдей, бұрын қоныстанған Исландияға, Норвегия монархиясының және оның орталық үкіметінің қудалауынан құтылуға тырысады. Колумбтың Кариб аралдарына дейін 500 жыл бұрын да, Викингтер Солтүстік Америкаға Гренландиядан келген Лейф Эриксонның экспедициясы кезінде жетіп, тіпті жаңа жерді отарлауға тырысты. Норвегия мен Норвегияның ықпалына қарамастан, Норвегия мен Норвегияның ықпалына қарамастан, ресми Гренланд 1262 жылға дейін норвегиялық тәждің астында болмады. Норвегия Корольдігі 14 ғасырдың ортасына дейін кең және күшті әскери әсерге ие болды. Бұдан кейін Норвегия әлдеқайда көп халықты жоғалтты, Қара өлім эпидемиясы барысында көрші Данияға қарағанда, Норвегияны Даниямен бірлестікті қабылдауға мәжбүрледі, соның нәтижесінде үкімет, Университет пен базалық институттар Копенгагенге көшті. Норвегия соқыр болып кетті және 1814 жылы Гренландқа қатысты егемендікті жоғалтты, кәсіподақ жойылған кезде. Гренландия 1814 жылы Дания колониясына айналды және Дания конституциясының жаңа редакциясымен 1953 жылдан бастап Данияның патшалығының бір бөлігі ретінде танылды.

title: Гренландия


query: О Канада қашан Канаданың ұлттық әнұранына айналды?

text: Дегенмен, ресми әнұран статусын тек 27 маусым 1980 жылы ғана алды, оған деін ресми әнұран ретінде британдық әнұран «God Save the Queen» саналып келген.

title: Канада әнұраны

text: О Канада (O Canada; Ô Canada) — Канада ұлттық әнұраны. Канадада екі мемлекеттік тіл (ағылшын және француз) болғандықтан, канадалық әнұранның екі ресми нұсқасы бар. Нунавут территориясының аумағында жергілікті инуктитут тіліндегі нұсқасы да қабылданған, ол ағылшын және француз нұсқаларымен қатар орындалады.

title: Канада әнұраны


query: Джастин Биберді бастауға көмектескен музыкалық супержұлдыз кім?

text: Джастин Дрю Бибер (Justin Drew Bieber; туылды: 1 наурыз 1994, Лондон, Онтарио, Канада) — канадалық поп-R&B-әнші және актер, композитор. 2008 жылы атақты менеджер Скутер Браун оның YouTube-тағы бейнероликтерімен танысып, артынан оның менеджері ретінде жұмыс істей бастады. Браун Джастинге Атлантада (Джорджия, АҚШ) Ашермен кездесу ұйымдастырды. Көп ұзамай Бибер Raymond Braun Media Group (RBMG) медиа және жазба компаниясының әртісіне айналды. Оның 2009 жылы шығарылған алғашқы дебютты синглы «One Time» Канадалық ондықтан және өзге мемлекеттердегі ең танымал 30 әндер арасынан орын алды. 2009 жылдың 27 жұлдызында жарық көрген ең алғашқы "My World" мини-альбомы АҚШ-та платинге айналды. Джастин дебютті альбомындағы жеті синглы Billboard Hot 100 -ге түскен ең бірінші әнші атанды.

title: Джастин Бибер

text: Джастин ән айтуды бірнеше жыл бұрын ғана бастаған. Екі жасынан бастап музыкалық аспаптарға қызығушылық білдірді. Музыкадан бөлек ол хоккей, баскетбол, футбол және гольф сияқты спорт түрлерімен айналысуды ұнатады. Өзінің айтуы бойынша, ол ән айтуды танымал болу мақсатымен бастаған жоқ, оған кездейсоқ жағдай көмектесті. Ол атақты әншілердің композицияларын өзінің стилінде қайта орындап, оны бейнекамераға түсіріп, түсірген видеоларын YouTube каналына салып отырды. Көп ұзамай оның табынушылары,алғашқы көрермендері пайда болды. Осылайша Джастиннің жұлдыз жолына алғашқы қадамы басылды.

title: Джастин Бибер

text:
==Концерттік турлары==
*My World Tour (2010—2011)
*Believe Tour (2012—2013)
*Purpose World Tour (2016—2017)

title: Джастин Бибер


query: Жерді қоршап тұрған газ қабатының ғылыми атауы?

text:
Атмосфера (ἀτμός — бу және σφαῖρα — шар) - Жерді қоршаған газ қабықшасы. Атмосфера 78% азоттан, 21% оттегіден және болымсыз мөлшердегі басқа газдардан тұрады.
Атмосфераның төменгі қабаты тропосфера деп аталады, ол 10-12 км биіктікке дейін (орта ендіктерде) созылып жатады. Одан биіктеген сайын температура төмендейді. Онан жоғары стратосферада температура тұрақты дерлік болып қалады (-40С маңында). Ал шамамен 25 км-дей биіктіктен бастап бұл қабат Күннің ультракүлгін сәулелерін жұтатындығынан температура баяу артып отырады.
Жер атмосферасының жоғарғы қабаттарында күн сәулелері күшті иондану туғызады. Атмосфераның ионданған қабаты ионосфера деп аталады. Атмосфера ғарыш кеңістігінен Жерге келетін сәулелерден басым бөлігін шағылдырады немесе жұтады. Мысалы, ол Күннің рентген сәулелерін жібермей, ұстап қалады. Атмосфера бізді микрометеориттердің үздіксіз атқылауынан және ғарыш сәулелерінің – жедел қозғалатын бөлшектердің ағынының бүлдіру әрекетінен де сақтайды.

title: Жер атмосферасы


query: Картада Джексонвилл, Флорида қайда?

text:
Санат:АҚШ қалалары
Джэксонвилл ( Jacksonville ) — АҚШ-тағы Флорида штатының солтүстік-шығысында орналасқан қала.

title: Джэксонвилл

text:
==Географиялық көрсеткіштер==
Ауданы 2264 шаршы км. Бұл көрсеткіш арқылы Джэксонвилл АҚШ-ның құрлығындағы ең үлкен қала екенін біле аламыз. Халық саны 821 784 адам.

title: Джэксонвилл

text:
==Тарихы==
1513 жылы Испан халқының осы аймаққа тұрақтанған. Әйтсе де, адам саны аз болған. Тек 1564 жылы Француздар келіп Кэролайн фортын ашқан соң, адам саны көбейе бастады. Алайда, ол форт көпке шыдамады. Себебі, сол аймақта тұрған испандықтар оны бұзып тастаған. 1859 жылы Джэксонвилл ҚАЛА статусын алған болатын. Дәл осы уақытта қалада Флорида штатындағы ең ірі форт құрылып, мақта мен ағаш тасуға арналған болатын.

title: Джэксонвилл


query: Жоғарғы жақ синусы қай сүйекте орналасқан?

text: Кеңсірік қуысы "(sinus maxillaris, sinus Highmori)" "(Натаниэля Гаймора атымен)" - жоғарғы жақтың қолтығы, плаценталы сүтқоректілердің жоғарғы жағының сүйегінің қуысы, мұрын қуысының кілекейлі қабықшасының ілгері шығару арқылы ортаңғы мұрын қуысы ашылады.

title: Кеңсірік қуысы


query: Минбарды қайдан табуға болады?

text:
Мінбер (منبر) :
# Құран немесе құтпа (уағыз) оқығанда мешіт имамы шығып уағыз оқитын орын. Мінбер мешіттің басты белгілерінің бірі болып табылады. Михрабқа таяу орналасады. Мінберді ағаштан, тастан кейде кірпіштен тұрғызады.
# Жоғары оқу орындары мен мәжіліс өтетін жерлерде жұрт алдына шығып сөйлеушілер үшін жасалған арнайы орын. Мінбер төрт бұрышты немесе дөңгелек тәріздес келеді. Жалпы биікт. 50 см-ден 160 см-ге дейін жетеді.

title: Мінбер


query: Әлем чемпионатының финалында хет-трикті кім жасады?

text: Бір кездесуде төрт немесе бес гол соққандарды қоса есептегенде, 1930-2018 жылдар аралығында әлем чемпионаттарында 50-ден аса хет-трик жасалды. Алғашқы хет-триктің авторы — америкалық Берт Пэтнауд. Ол 1930 жылы Парагвайдың қақпасын бір ойында үш рет көздеді. Ал, әзірше соңғы хет-трик англиялық Харри Кейннің еншісінде, 2018 жылы Панаманың қақпасына соқты.

title: Футболдан әлем біріншілігінің хет-триктері

text:
* Ойынға тыңнан қосылып хет-трик жасаған жалғыз футболшы — мажарстандық Ласло Кишш. 1982 жылы Сальвадордың қақпасына ойын барысында алаңға шығап, 69-77 минуттар арасында үш гол соқты. Сондай-ақ бұл сегіз минут ішінде соғылған ең жылдам хет-трик.
* Ерте соғылған хет-триктің авторы — аустриялық Эрих Пробст. 1954 жылы Швейцариямен ойында 24-минутқа дейін-ақ ішінде үш гол соғып үлгерді.
* Мирослав Клозе (Германия) мен Томаш Скугравы (Чехословакия) хет-триктерін баспен соқты.
* Аргентиналық Гильермо Стабиле мен швециялық Харри Андерссон өздерінің құрамадағы дебют матчтарында-ақ хет-трик жасаған.

text: Бір матчта 4 рет көзге түскен футболшылар саны алтау ғана: Эрнест Вилимовски (1938), Адемир (1950), Шандор Кочиш (1954), Жюст Фонтен (1958), Эйсебио (1966) және Эмилио Бутрагеньо (1986). Ал, бес гол соққан футболшы біреу: ресейлік Олег Саленко (1994 жылы Камерунның қақпасына енгізді).


query: Каспий теңізі әлем картасында қайда орналасқан?

text: Каспий теңізі неоген дәуірінің аяғында жер қыртысының көтерілуінен Қара теңізден бөлінді. Бұл кезді Каспий теңізінің пайда болған уақыты деп есептеуге болады. Каспий теңізінің жалпы ауданы 376 мың км2. Оның беті теңіз деңгейінен 28 м төмен жатыр. Теңіз солтүстіктен оңтүстікке қарай 1200 км-ге созыла орналасқан. Теңіздің ендірек жері - 435 км, ал енсіз жері - 193 км. Каспий теңізінің жағалау сызығының ұзындығы - 7000 км. Оның суы 5 мемлекеттің жағалауын шайып жатыр. Жағалау сызығының Қазақстан үлесіне - 29% (2340 км), Ресейге - 9%, Әзірбайжанға - 20%, Түрікменстанға - 21%, Иран Ислам Республикасы - 14% тиеді.

title: Каспий теңізі

text: Каспий теңізіне 130-ға жуық өзендер мен ағынды сулар Құнды. Олардың теңізге құятын жиынтық ағыны жылына орташа есеппен 300 км3. Осы мөлшердің 80%-ы Еділ өзенінің, 5%-ы - Жайықтың үлесіне тиеді. Ағынның 10-11%- ын Батыс жағалаудағы өзендер Терек, Сулак, Самур, Кура және т.б. береді. Қалған 4-5%-ы Иран жағалауы өзендерінен келеді. Шығыс жағалауларда тұрақты ағын сулар жоқ.

title: Каспий теңізі


query: Перикард жүрекке қайда жабысады?

text: Перикард (pericardium) немесе үлпершек — жүректі сыртынан қаптап, оның бірқалыпты қызметін қамтамасыз ететін сыртқы сірлі қабық туындысы.

title: Перикард

text: Перикард қуысына сұйық тез және баяу жиналуы мүмкін. Тез жиналуы жарақаттанудан немесе миокард инфаркты нәтижесінде жүрек жыртылу кездерінде болатын қан құйылудың әсерінен немесе гидроперикардиум тез дамығанда байқалады. Перикард нашар созылатындығынан оның қуысында қысым көтеріледі де, жүретің диастола кезіндегі кеңуіне бөгет жасайды, тез дамитын жүрек тығындалысы пайда болады. Бұл кезде жүрек қуыстарының қанға толуы азаяды, систолалық қан көлемі мен артериялық қысым төмендейді, веналық қысым котеріледі.

title: Перикард


query: Тақтар ойынында 3 айдаһар қалай аталады?

text: Отбасындағы үшінші бала болып келеді; ағаларының аттары Рейгар мен Визерис, алайда әкесі де, Рейгар да Дейенерис туылмай қайтыс болп кеткен, Дени Роберт Баратеонның көтерілісі кезінде өмірге келді. Өмір бойы ол «Бос Тауларда» турады. Кітапта пайда болған кезінде Дейенерис 13 жаста болған. Дейенерис Таргариен басты кейіпкерлердін бірі. Ол Шығыс елдерінде саяхаттап озіне одақтас іздейді, олар оған Жеті Хандықты қайтару үшін керек. Бірінші кітаптың соныңда ол үш айдаһардың қожайыны - «анасы» болады, олардын аттарын Дрого, Рейгаль, Визирион деп қояды.

title: Дейенерис Таргариен

text: Дейенерис Таргариен - «Дени» деп танылған «Тақтар ойыны» телехикасының кейіпкері. Таргариен әулетінің соңғы өкілі, Эрис II ханының қызы.

title: Дейенерис Таргариен

text: Дейенерис өмірге келмей жатып Роберт Баратеон басқа лордтармен көтеріліс ұйымдастырып Эйрис ханды тақтан құлатады. Өзінің отбасын құтқарып Эйрис аяғы ауыр Рэйла Таргариен әйелін және Визерис баларын Айдаһар Тасына жібереді. Көтерілістін соңында Дени өмірге келеді. Оның анасы босану кезінде қайтыс болады. Айдаһар Тасы Станис Баратеонға берілгісі келеді, сол үшін Таргариен әүлетінің соңғы өкілін оған бергісі келеді,алайда сир Виллем Дерри төрт көмекшірермен балаларды алып Браавосқа қашады.

title: Дейенерис Таргариен


query: Әлем чемпионатында кім көп гол соқты?

text: Әлем чемпионаттарында ең көп гол соққан футболшы германиялық Мирослав Клозе. Оның еншісінде 16 гол бар. Екінші орындағы бразилиялық Роналдо 15 гол соқты.

title: Футболдан әлем чемпионатының сұрмергендері

text: 1930 жылдан 2018 жылға дейін әлем чемпионаттарында 2548 гол соғылды. Бірінші голды 1930 жылы 13 шілдеде Франция-Мексика матчында француз Люсьен Лоран енгізді. Әзірше соңғы голды 2018 жылғы финалда хорватиялық Марио Манджукич Францияның қақпасына соқты.


query: Кардиналдар Америка Құрама Штаттарында қайда тұрады?

text: Кардинал (Cardinalis cardinalis) - кардинал тұқымдасының құсы. Дене ұзындығы 20 см таяу. Еркегі, ашық-қызыл, тұмсығының айналасы қара шеңбермен көмкерілген; ұрғашысы сұрғылт-қоңырқұйрығымен қанаттары қызыл. Солтүстік және Орталық Америкада таралған.

title: Қызыл кардинал


query: Джеки Робинсонның бейсболдағы нөмірі қандай болды?

text: Ойынға деген өзінің мәдени ықпалымен қатар Робинсон керемет бейсболдық мансап жолын жасады. ХБЛ он сезонында ол алты Әлемдік серияларда қатысты, 1955 жылы «Бруклин Доджерс» клубының құрамында солардың біреуінде жеңімпаз атанды.  1949 жылдан бастап, 1954 жылға дейін алты рет қатарынан Бейсболдан бас лиганың барлық жұлдыздары қатысатын матчқа талданды. Ең алғашқы ХБЛ «жылдың жаңа ойыншысы» атағын алды, 1949 жылы Халықтық лигадағы ең бағалы ойыншыға айналды.  Робинсон даңқты бейсболдық щалға 1962 жылы енді. 1997 жылы Бас лиганың жетекшілігімен оған барлық клубтар 42 нөмірін қыстырды, осылайша ол АҚШ спортшыларының ішіндегі ең алғашқы осындай атаққа йе болған спортшы болды. 2007 жылдан бастап ХБЛ әр жыл сайын Джеки Робинсон күнін тойлайтын болды, бұл күнде барлық ойыншылар лигаға 42 номерімен шығады.

title: Робинсон Джеки

text: Джек Ру́звельт Ро́бинсон (ағыл. Jack Roosevelt Robinson; 32 қаңтар, 1919 жылы, Кейро, Джордия, АҚШ-24 қазан 1972, Стэмфорд, Коннетикут, АҚШ  ), Дже́ки Ро́бинсон деген есіммен кеңінен танымал — америкалық бейсболист,  XX ғасырдағы бейсболдан Бас лигада ойынған ең алғашқы афро-американдық. 15 сәуір 1947 жылы  «Бруклин Доджерс» клубымен келісімшартқа отырып, Робинсон афро-американдық бейсболистер тек Негрияндық лигаларда ойнайтын уақыт периодын аяқтады. 1960-жылдарда Робинсон Азаматтық құқықтар үшін күрестерге белсенді қатысты.

title: Робинсон Джеки

text:
!Маусым
! Команда
! М
! Б
! Р
! Х
! 2Б
! 3Б
! ХР
! RBI
! КБ
! ПК
! У
! СА
! СЕР
! ПЗБ
! ПСО
! КБ
! ЖХ
! ЖФ
! ПУ
! ПМ
! ДП
! О
| 1945
| Канзас-Сити
| 47
| 163
| 36
| 63
| 14
| 4
| 5
| 23
| 13

title: Робинсон Джеки


query: Органикалық қосылыстардың қасиеттерін не анықтайды (3-тармақтар)?

text: Органикалық химияның органикалық заттардың синтезі мен құрылымын анықтауда, ондағы электрон тығыздығының таралуын, атомдардың кеңістіктік орналасуын және химиялық реакция механизмін белгілеудегі мүмкіндіктері шексіз. Сонымен қатар ол ғылым мен техниканың жаңа салаларының пайда болуына және дамуына ықпал етеді. Органикалық химия терминін алғаш 1808 жылы швед химигі И.Берцелиус ("1779 – 1848") ұсынған. Бұл термин ол кезде тек тірі организмдермен ғана байланыстырылып түсіндірілді. "19 ғасырдың аяғында" көптеген зерттеулер нәтижесінде органикалық қосылыстар синтезделіп, ол түсінік жоққа шығарылды. Органикалық химияның ғылым ретінде дамуы осы кезден басталады. Органикалық химияның дамуында "1861 жылы" А.Бутлеров ашқан органикалық заттардың құрылыс теориясы маңызды орын алады. Осыған байланысты органикалық химияға химиялық байланыс, молекулада атомдардың байланысу реті, олардың өзара әсері, т.б. жаңа ұғымдар енді. Бутлеровтың құрылыс теориясы осыған дейін белгісіз болып келген изомерия құбылысын толық түсіндіре алды.

title: Органикалық химия


query: Ежелгі грек мифіне сәйкес, басты Құдай кім?

text: Зевс (Ζεύς) — ежелгі грек мифологиясындағы жоғарғы әмірші құдай, барлық құдайлар мен адамдардың ең мәртебелі құдайы. Ол ежелгі рим мифологиясы бойынша Юпитер （"латынша"：Jupiter） деп аталған. Мифологиялық аңыз бойынша, Зевс алып Крон мен Реядан туған кенже бала. Оның әйелі – Гера. Әкесінің үстемдігін құлатып, бүкіл дүниенің жоғарғы билігін өз қолына алған. Алғашқыда Зевс аспан әлемінің әміршісі деп есептелсе, кейін гректер оған адамзат қоғамы тіршілігінің билігін де береді. Олимп тауы Зевстің жер-әлемге үстемдік жүргізетін тұрақты мекені. Грек аңыздары бойынша, Зевстен Аполлон, Афина, Артемида, Арейя, Афродита, Гермес, Гефест, Дионис, Персефона, т.б. құдайлар мен біраз батырлар (Геракл, Персей, т.б.) тараған.

title: Зевс

text:
Соғыс ондаған жылға созылып, жер-әлем ойран-асыр болып, жеңіс-жеңіліс айқындалмайды. Кейін Зевс әжесі Жер құдайы Геяның （Аспан құдайы Уранның әйелі) ұсынысын тыңдап, қамаудағы жалғыз көзді Киклоптар мен жүз қолды Гекатонхейрлерді босатады. Алғыс ретінде Киклоптар Зевске Найзағай береді, Посейдонға Үш аша айыр береді, Аидқа оны көзге көрсетпей тастайтын қара дуылға береді. Ал, жүз қолды гекатонхейрлер соғысқа ерлікпен араласады. Сөйтіп олар ақыры Кронды жеңеді.

Зевс соғыста жеңілген Титандарды түгелдей жер астындағы тозақ әлемі – Тартарға қамайды. Олар қашып кетпес үшін Зевс Аидқа бұйрық беріп, тартарға төрт есік-терезелі мыс дуал соқтырып, мың қолды гекатонхейрлерге бақылатып қояды. Cондай-ақ Зевске қарсы шыққан титан Атласқа （Атлантида) аспанды көтертіп қояды.

Сол кезде, жер құдайы Гея Тифон делінетін құбыжық туып, ол жер-әлемге қауып төндіреді, Құдайлармен қарсыласады. Зевс оны найзағай отымен соғып, Тифонның жүрегін өртейді. Аңыз бойынша, Тифон қазіргі Этна жанартауының астына көмілген екен, ол ашуланған кезде жанартау магма атқылай бастайтын көрінеді.

title: Зевс


query: АҚШ өзінің алғашқы жер серігін ғарышқа қашан жіберді?

text: Дүние жүзіндегі ең тұңғыш ЖЖС КСРО-да 1957 жылы 4 қазанда ұшырылды. 1958 жылы 1 ақпанда орбитаға тұңғыш америкалық ЖЖС — Explorer 1 шығарылды. Кейінірек өз Жасандысеріктерін басқа елдер: 26.11.1965 — Франция (Астерикс), 11.2.1970 — Жапония (Осуми), 24.4. 1970 — Қытай (Дунфан Хун-1), 1962 — Ұлыбритания (Ariel 1) ұшыра бастады. Канада, Франция, Италия, Ұлыбритания, т.б. елдерде жасалған кейбір серіктер 1962 жылдан бастап америкалық тасығыш ракеталардың көмегімен ұшырылды. Кеңестік тасығыш ракеталардың көмегімен Үндістан, Франция, Чехословакия, т.б. елдердің Жасандысеріктері орбитаға шығарылды.

title: Жасандысерік

text: Жасандысерік (кейде "Жасанды серік", немесе "Жердің жасанды серігі", ЖЖС, Satellite, спутник) — Жер төңірегіндегі орбитаға шығарылып, әр түрлі ғылыми және қолданбалы мәселелерді шешуге арналған ғарыштық аппарат.

title: Жасандысерік

text: Жасандысерікті тасығыш ракетаның көмегімен орбитаға шығару үшін оған бірінші ғарыштық жылдамдыққа тең немесе одан артық (бірақ 1,4 еседен асып кетпейтін) жылдамдық берілуі тиіс. Жасандысеріктің ұшуының төменгі биіктігі (орбитаның перигейінде) 140 — 150 км (атмосферада жылдам тежелуден сақтану үшін), жоғарғы биіктігі (орбитаның апогейінде) бірнеше жүздеген мың км-ге дейін. Жасандысеріктің жерді бір айналып шығу уақыты оның ұшу орбитасының орташа биіктігіне байланысты және 1,5 сағаттан бірнеше тәулікке созылады.

title: Жасандысерік


query: Араб теңізі қай мұхиттың бөлігі?

text: Арабия теңізі (بحر العرب, دریای عرب, بحیرہ عرب, अरब सागर, અરબ સાગર, अरबी समुद्र, ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ, അറബിക്കടല്, ޢަރަބި ކަނޑު) — Үнді мұхитының солтүстік жағында Еуразия құрлығына сұғына еніп жатқан теңіз. Солтүстігінде Дживани, барысында Харун мүйістерімен, оңтүстігінде Адду топ аралымен, шығысында Лаккадив түбегімен шектеледі. Пәкістан, Үндістан, Иран, Оман, Йемен мемлекеттерінің шекараларымен астасқан.

title: Арабия теңізі

text: Аумағы 4592 мың км2, орташа тереңдігі 3160 м, көлемі 14513 м3. Жағалаулары көбіне жазық, аз тілімденген. Ірі шығанақтары: Камбей, Кач, Масира, Саукира, Куриа-Муриа т.б. Ең үлкен аралдары: Сокатра, Масира, Абд-әл-Кури т.б. Теңізге құятын ірі өзендері: Инд, Нармада, Тапти, Махи, Дашт т.б. Теңіздің тереңдігі ортасына қарай арта түседі. Ең терең жері — Уитли шұңғымасы (5803 м). Ірі порттары: Бомбей (Үндістан), Карачи (Пәкістан), Окха (Үндістан), Аден (Йемен) т.б.

title: Арабия теңізі

text: Арабия теңізі жылы теңіздер қатарына жатады, өйткені ол бірін-бірі кезек алмастыратын үш климаттық белдеуде (тропиктік, субэкваторлық, экваторлық) орналасқан әрі муссон желдерінің өтінде жатыр. Қысқы муссондар солтүстік-шығыстан Арабия түбегінің жағалауымен және солтүстіктен теңіздің шығыс бөлігіне қарай соғады. Қаңтар айының орташа температурасы 200-2600С шамасында, шілде айының орташа температурасы 3000С. Жылдық жауын-шашынның мөлш. солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай (100-2000 мм) көбейеді. Теңіз суының тұздылығы Арабия және Үндістан жағалауында 35,5‰, солтүстік бөлігінде 36,5‰ болады. Теңіз бетінің булану мөлшері жоғары (2000 мм).

title: Арабия теңізі


query: 2002 жылы әлем чемпионатын кім өткізді?

text: Футболдан ерлер арасындағы 17-ші әлем чемпионаты — 2002 жылы 31 мамыр-30 маусым аралығында Жапония мен Оңтүстік Корея стадиондарында өтті. 64 құрама қатысып, финалға Бразилия мен Германия құрамалары шықты. Бразилия 2:0 есебімен жеңіске жетіп, бесінші рет Әлем чемпионы атанды.

title: Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі


query: Ғылымдағы қоспалардың екі түрі қандай?

text: Қоспа – бірнеше жай немесе күрделі заттардан құралатын жүйе. Мұндай қоспа физикалық, механикалық және химиялық (құраушы заттары әрекеттессе) деп аталады. Кез келген қоспаны физикалық әдістермен (тығыздықтарының, қату және қайнау температураларының, ерігіштігінің, магниттілігінің, тағы басқа физикалық қасиеттерінің айырмашылықтары арқылы) бөліп алуға болады. Мысалы, ағаш және темір ұнтақтарының қоспасы су мен магниттің көмегі арқылы ажыратылады. Сондай-ақ қоспа бір текті және әр текті болып бөлінеді. Бір текті қоспада кемі екі құрам бөлік (қанттың судағы ерітіндісі, т.б.), ал әр текті қоспада бір, екі не одан да көп құрам бөліктері болады.

title: Қоспа


query: Әлеуметтік медиа маркетингі (smm) дегеніміз не?

text: Social media marketing (SMM) немесе Әлеуметтің медиа маркетингі — брендке, я болмаса өнімге әлеуметтік тұғырлар арқылы трафик немесе көңіл аударту процесі. Бұл компанияларды ілгерілету және басқа да іскерлік тапсырмаларды шешетін арна ретінде әлеуметтік медианы қолданыс шараларының кешені.

title: Social media marketing

text: Social Media Marketing копманияларға және жеке тұлғаларға клиенттік қызметтін қосымша арнасын ұсынады. Осылайша, жаңа клиенттер тартылады, нарық зерттеледі және фирманың жалпы репутациясы қадағалана алады.

title: Social media marketing


query: Эврика сөзінің шығу тегі қандай?

text: Эврика - 1. «Мен таптым!» деген қуаныш сезімін білдіретін одағай. Бұл сөзді алғаш рет гидростатикалық заңды ашқанда Архимед айтқан. Қиын шешімдердің кілтін тапқанда айтылады; 2. ғылым мен техниканың жаңа салаларындағы батыс еуропалық елдердің ғылыми-техникалық бірлестігінің бағдарламасы.

title: Эврика


query: Туба-қай музыкалық отбасының ең үлкен мүшесі?

text: Туба(tuba - труба) - үрлемелі музыкалық аспап. Жезден жасалады, Жалпы тұрқы 925 - 1000 мм. Дыбыс регистрі ең төмен болып келеді. Туба бас (негізгі тоны ми бемоль) пен Туба контрабас (негізгі тоны си бемоль) симфоникалық оркестрде жиі қолданылады.

title: Туба


query: Алма қай салаға және сыныпқа жатады?

text: Алма (Malus pumila) — раушангүл тұқымдасына жататын, өте кең тараған ағаштарының жемісі.

title: Алма

text: Табиғи алманың жер шарында бізге 36 түрі белгілі, олардың 10— 12-сінің шаруашылықтық маңызы бар. Қазақстанда негізінен Сиверс алмасы, Недзвецкий, қырғыз алмасы өседі. Алманың жаздық, күздік, қыстық сұрыптары бар. Алма ағашының өмір сүру ұзақтығы 20—100 жыл, биіктігі 4—10 м болады. 3—12 жылда жеміс береді, әр гектардан шамамен 100—300 ц өнім алынады. Тұқымынан және өсімді (вегетативті) жолмен көбейеді. Тұқымынан көбейту бұлама алуда және селекцияда қолданылады.

title: Алма

text: Алманы көбейту кейде ұластыру арқылы да жүзеге асады. Қазақстанда алманың 40-тан астам сұрыптары аудандастырылған, оның 20-сын (Салтанат, Іле, Алатау шапағы, Алматы т.б.) қазақ селекционерлері өсіріп шығарған. Алма жемісі тасымалдауға, сақтауға жарамды, тағамдық заттарға бай, дәмді келеді, әрі жақсы өңделеді. Алма құрамында 83—88 % су, 7,5—16 % қант, 0,2—0.8 % қышқыл, 9,5—18,5 % құрғақ қалдық, 0,28—1,0 % илік заттар, А, В1, В2, В6, С, РР витаминдері, көптеген минералды заттар бар. Шырынынан шарап, сусын дайындалады, ал жемісін емдік дәрі ретінде де, адам организмін ауыр металл заттардан тазалауға, қан бұзылу және жүрек ауруларын емдеуге қолданады.

title: Алма


query: 2017 жылғы Алтын кубок қайда өтеді?

text: КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2017 — Футболдан КОНКАКАФ чемпионатының 24-ші турнирі. 2017 жылы 7 - 26 шілде күндері АҚШ-та өткізіліп, алаң иелері чемпион атанды.

title: КОНКАКАФ Алтын Кубогы 2017


query: Физиканың қай саласы стационарлық электр зарядтарымен айналысады?

text: Электрстатика — физиканың инерциялық санақ жүйесімен салыстырғанда қозғалмайтын электр зарядтарының өзара әсерін және олардың тепе-теңдік шартын қарастыратын саласы.

title: Электрстатика

text: Тыныштықта тұрған электр зарядтарының өрісін электрстатикалық өріс деп, ал сол зарядтардың өзара әсер күшін электрстатикалық күш деп атайды. Электрстатиканың негізіне Кулон заңы алынады. Электрстатикалық күш потенциалдық күшке жатады. Сондықтан электрстатикалық өрістің күштік сипаттамасы – кернеулікпен "(Е)" қатар, сол өрістің энергетикалық сипаттамасы – потенциал да пайдаланылады. Электрстатикалық заңдары электр аппараттарында, электронды оптикалық приборларда, зарядты бөлшек үдеткіштерінде, т.б. приборлар мен құрылғыларда кеңінен қолданылады.

title: Электрстатика


query: Адамның жақсылық пен жамандық мәселелерімен айналысатын философияның бөлімі деп аталады?

text: Этика (грек. ethos – дағды, әдет-ғұрып) – адамгершілік әртүрлі қоғамдық құбылыстардағы сан алуан түрі мен нормалары туралы ілімдер жүйесі. Термин және айрықша зерттеу пәні ретінде өз бастауын Аристотель еңбектерінен алады. “ Этизм” термині Аристотельдің ар-ождан мәселесіне арналған үш шығармасының (“Никомах этикасы”, “Евдем этикасы”, “Үлкен этика”) атауына кірген. Аристотель Этизм жайлы сөз қозғағанда негізгі үш мәселеге тоқталып, этик. теория, этик. кітаптар, этик. іс-тәжірибе туралы айтады. О баста грек тіліндегі Этизмның латын тіліндегі баламасы ретінде мораль қолданылса, кейіннен білім беру дәстүрінде Этизм – ілім мәнінде, мораль – оның пәні ретінде қарастырылды. Әдетте, Этизмлық ой-толғамдар адамдардың мінез-құлықтары мен салт-дәстүрлерінің әралуан екендігін баяндаудан басталады. Сократ әр-түрлі мінез-құлықтарды бағалап, саралау үшін парасатқа жүгіну керек деп білді. Платон адам жан-жақты ұйымдастырылған мемлекетте өмір сүріп, оның басшылығын дана-философтар атқарғанда ғана рухани және мінез-құлық кемелдігіне жете алады деп білді. Парасат иесі ретінде өз мүмкіндіктерін жүзеге асырған адам, өз өмірінің жоғ. мақсатын айқындап, мемлекеттің негізі болып табылатын саясатқа, экономикаға Э-лық нормалармен жетекшілік жасайды.

title: Этика

text: Теориялық этика — этиканың негізгі үғымдарын, оның зерттеу пөнін, ғылым ретінде даму тарихын зерттейді. Нормативті этика — негізгі этикалық категорияларды: мейірімділік пен катыгездік, ізгілік пен жауыздык, ар-үждан, үят, абырой, парыз және т.б. қарастырады. Эмпириялық этика — белгілі бір кезеңдердегі адамзат үйымдарының накты адамгершілік келбеті туралы түсінік береді.

title: Этика

text:
Этиканың құрылымы. Этика үш бөліктен тұрады:
* теориялық этика;
* нормативті этика;
* эмпириялық этика.

title: Этика


query: Фолкленд аралдары картада қайда орналасқан?

text: Фолкленд аралдары (Falkland Islands немесе Мальвина аралдары (Islas Malvinas ) — Оңтүстік Америка құрлығының қиыр оңтүстікнің шығыс жағалауында, Атлант мұхитында орналасқан топарал. Ұлыбританияның иелігінде. Жер аумағы 12,2 мың км². Екі ірі аралдан — Батыс Фолкленд (Гран-Мальвина), Шығыс Фолкленд (Соледад) және 200-ге жуық шағын аралдардан тұрады.

title: Фолкленд аралдары

text: Негізгі екі арал төбелі жазықты келеді, ең биік жері — 705 м (Асборн тауы), жағалаулары қатты тілімделген, қолайлы теңіз қойнаулары көп. Климаты қоңыржай мұхиттық салқын, үнемі еспе жел соғады. Орташа темературасы қаңтарда (жаз) 15°С, ал шілдеде (қыс) 2°С, жылдық жауын-шашын мөлш. 700 мм. Қатал климат жағдайындағы өсімдік жамылғысы, негізінен шөптесінді және аласа бұталы. Жануарлардан теңіз сүтқоректілері мен құстың көптеген түрлері кездеседі. Пингвиндер, дельфиндер, кит, теңіз бахтағы, т.б. балық түрлері мол. Халқы 2,9 мың адам, негізінен ағылшын, шотланд, француздардан құралады. Фолкленд аралдары 1592 ж. ағылшын теңізшісі Дж. Дейвис ашқан. 1764 ж. оны Франция отарлады, кейіннен Испанияға берілді. 19 ғ-дың 20-жылдары Аргентина бақылауына өтті. 1833 ж. аралдарды Ұлыбритания жаулап алып, ағылшын әскери базасын орналастырды. 1982 ж. Фолкленд аралдары үшін Аргентина мен Ұлыбритания арасында әскери қақтығыс болды. Бұл соғыс Ұлыбританияның аралдарға толық иелік орнатуымен аяқталды. Фолкленд аралдары экономикасының негізі — мал ш. өнімдері (қой еті, жүні, терісі), балық және теңіз аңдары кәсіпшілігі. Әкімшілік орталығы — Порт-Стэнли қаласы

title: Фолкленд аралдары

text:
Санат:Фолкленд аралдары
Санат:Атлант мұхиты аралдары
Санат:Ұлыбританияның теңіздің арғы жағындағы аймақтары
Санат:Ағылшын тілді елдер мен аумақтар

title: Фолкленд аралдары


query: Нью-Йорктегі Орталық саябақ қайда?

text: Орталық Саябақ (Central Park) — Манхэттенде орналасқан қалалық саябақ. Бұл АҚШ-тағы ірі және әлемдегі танымал саябақтардың бірі. Саябақ Нью-Йоркте, Манхэттен аралында 59-шы және 110-шы көшелердің және Бесінші және Сегізінші авенюдің арасында орналасқан. Бұл аумағы жағынан Нью-Йорктегі бесінші саябақ. Аумағы — 843 акр (3,41 км²), ұзындығы — 4 км, ені — 800 м. Саябақта жылына 37–38 миллион адам болады. Бұл АҚШ-тағы ең көп адам келетін саябақтардың бірі. Оның көптеген фильмдерде, телешоуларда көрсетілуі оны әлемдегі ең танымал саябақтардың бірі етті.

title: Орталық Саябақ

text: Саябақтың жобасы архитекторлар Фредерик Олмстедпен және Калверт Вокспен жасалынды. Болашақ саябақтың орны табиғи болғанымен барлық дерлік ландшафты қолдан жасауға тура келді. Саябақта бірнеше қолдан жасалған көлдер, тоғандар бар. Сонымен қатар спорттық және спортқа арналған алаңдар, балалар ойын алаңдары, табиғи көлшіктер және хайуанаттар бағы бар. Рамбл және Лейк ландшафты, Халлетт қорығы, Жаклин Кеннеди Онассис су қоймасы және әртүрлі атракциондар саябақтан орын тапқан. Саябақта көптеген құстардың түрін кездестіруге болады, сондықтан бұл жер құстарды сүйетіндердің сүйікті орны. Ал саябақты айнала қоршаған 10 километрлік жол спорттық жүгірістегі адамдардың, роликтегі, велосипедтегі адамдардың сүйікті жері. Орталық Саябақты сонымен қатар Манхэттеннің жасыл өкпесі деп те атайды.

title: Орталық Саябақ

text: Орталық Саябақ Ұлттық Тарихи Мұра ретінде 1963 жылы және Нью-Йорктың табиғи көрікті жері ретінде 1974 жылы танылды. Саябақ Нью-Йорктың демалыс және саябақ департаментіне тиесілі.

title: Орталық Саябақ


query: Мысырдағы Асуан биік бөгетінің артықшылықтары?

text: Асуан бөгеті — Мысырда Ніл өзенінде Асуан қаласының маңында орналасқан бөгет. Ескі Асуан плотинасы 1898 – 1902 жылдарда салынып, 1908 – 12, 1929 – 33 және 1960 жылдары қайта жаңғартылған. Оның ұзындығы 2 км, биіктігі 54 м, ені 8 м шамасында болды. Су қоймасының көлемі 5,5 млрд куб метр. 1960 жылы ескі Асуан плотинасы қатарынан қуаты 350 Мвт (2,7 млрд квт:сағ) СЭС іске қосылды.жаңа, ең биік Асуан плотинасы ескі Асуан плотинасының оңтүстігінде 6 км жерде орналасқан. Ұзындығы 5 км, биіктігі 111 м, ені табаны бойынша 1 км, ал судан көтеріліп тұрған жалы бойынша 40 м. Су қоймасының көлемі 130 млрд куб метр шамасында. Оң жағасында су өтетін канал бар. каналдың плотина осін қиып өтетін жерінде 6 туннель жасалған. СЭС-тің барлық 12 агрегатының ең жоғарғы қуаты 2,1 Гвт, жылына 10 млрд квт: сағаттан артық энергия береді. Энергияның жалпы ұзындығы 2500 км жоғары вольтты линия арқылы Каир, Александрия және басқа да БАБ орталық қалаларына беріледі. Гидроэнергетикалық комплекс (плотина, СЭС және ток жүргізу линиялары) құрылысы 1960 жылы басталды. 1958 жылдың 27 желтоқсанындағы және 1960 жылғы 27 тамыздағы келісімге сәйкес КСРО финанс және техника, сондай-ақ маман кадрлар жағынан көмек көрсетті.

title: Асуан бөгеті


query: Голливуд Даңқ аллеясының жұлдыздары кімге тиесілі?

text: Голливуд Даңқ аллеясы (Hollywood Walk of Fame) — Голливуд бульварінің он бес кварталын және Вайн стриттің үш кварталын алып жатқан тротуарлар қатары. АҚШ-тың Лос Анжелес қаласындағы Голливуд ауданында орналасқан бұл нысан өнер және ойын-сауық саласына дамуына үлес қосып жүрген актерлер мен актрисалар, музыканттар, продюсерлер, театр мен музыка ұжымының директорлары, тіпті ойдан шығарылған кейіпкерлердің "Жұлдыздары" қойылған. Тротуарларда жезден жасалған 2500 жуық жұлдыз бар. Даңқ аллеясын Голливуд сауда палатасы басқарады, Hollywood Historic Trust оны қаржыландырады.

title: Голливуд Даңқ аллеясы

text: NPO/Plog зерттегені бойынша «Даңқ аллеясына» жыл сайын 10 миллионға жуық туристер келеді екен.

title: Голливуд Даңқ аллеясы


query: Кубалық зымыран дағдарысы қашан болды?

text: :Кариб дағдарысы – 1962 жылы күзде КСРО мен АҚШ арасында Кубаға байланысты КСРО-ның Кубаға жасырын әскери ошақтарын, соның ішінде ядролық қаруды орналастыруынан туындаған төтенше саяси, дипломаттық және әскери қарсыластықты сипаттатын тарихи термин. Бұл дағдарыс дүниежүзілік ядролық соғысына әкеп соғуға шақ қалған еді.

title: Кариб дағдарысы

text: Кубалықтар Кариб дағдарысын "Қазан дағдарысы" деп атаса, американдықтар оны "Кубалық зымыран дағдарысы" деп атайды.

title: Кариб дағдарысы


query: Әлемдегі ең биік ғимарат - Бурдж Халифа қайда?

text: Бурж Халифа немесе Бурж Дубай (برج خليفة) - Дубайда орналасқан әзірге әлемдегі ең биік ғимарат.

title: Бурж Халифа

text: Оны 2010 жылы 4 қаңтарда Дубай әмірлігінің билеушісі шейх Мұхаммед бен Рашед Әл Мақтұм салтанатты жағдайда ашты. Салтанатты рәсімді тікелей эфирден 2 миллиардтан астам телекөрермен тамашалады. Бүкіл әлемге «Дубай мұнарасы» ретінде танылып келген нысан ресми ашылғаннан кейін Біріккен Араб Әмірліктерінің Президенті шейх Халифа бен Заид Әл Нахаянның құрметіне «Бурж Халифа» деп аталатын болды.

title: Бурж Халифа

text:
Биіктігі 828 (басқа деректерде - 825) метрге жететін бұл мұнара әлемдегі ең биік және ең көпқабатты құрылыс, ең биік тұрғын үй ғимараты және әлемдегі ең биік тамашалау алаңы бар нысан (мұнараның 124-ші және 160-шы қабаттарда тамашалау алаңдары орналасқан) санаттары бойынша бірінші жүлде алып отыр.
Мұнараның төменгі қабаттарында «Армани» қонақүйі орналасатын болса, 19-шы және 108-ші қабаттардың аралығында 900 апартамент, ал одан жоғары қабаттарда корпоративтік кеңселер орналасатын болады.

title: Бурж Халифа


query: Қосылмау қозғалысы дегеніміз не?

text: Қосылмау Қозғалысы (Non-Aligned Movement) — әскери блоктарға қатыспау қағидасына сәйкес 119 мемлекеттен тұратын халықаралық ұйым (әуелі НАТО және Варшава келісімі ұйымы, сондай-ақ СЕНТО, Бағдат пакті, СЕАТО, АНЗЮС ұйымдарына мүшеліктен бас тартуға негізделген).

title: Қосылмау Қозғалысы

text: Қосылмау қозғалысы 1961 жылдың қыркүйегінде 25 елдің қатысуымен өткен Белград конференциясында құрылған.

title: Қосылмау Қозғалысы


query: Кішкентай аю шоқжұлдызында қанша жұлдыз бар?

text: Цефей, Керік және Айдаһар шоқжұлдыздарының аралығында жатады. Мұның алты жұлдызы ожау пішінін құрайды. К. Аюдағы Темірқазық Қазақстан жерінде батпайтын шоқжұлдыз болып саналады. Жетіқарақшы екеуі бір-біріне жақын орналасқан. Бірге туып, бірге батады. Жетіқарақшының басы оң жаққа , сабы сол жаққа , Кішіқарақшының басы сол жаққа, сабы оң жаққа қарап тұрады. Кішіқарақшының сабының ұшындағы жұлдыз Темірқазық, ең шеткі екі жұлдызы Ақбозат, Көкбозат деп аталады.

title: Кіші Аю

text: Кіші Аю, "Кішіқарақшы" (Ursa Mіnor) – аспанның солтүстік жартышарындағы полюс маңында орналасқан шоқжұлдыз.

title: Кіші Аю


query: АҚШ-тың Вьетнамға қатысуы қашан аяқталды?

text:
# Оңтүстік Вьетнамдағы азаматтық соғыс (1957—1964 жылдар).
# АҚШ-тың толық араласуы (1965—1973 жылдар).
# Соғыстың ақырғы кезеңі (1973—1975 жылдар).

title: Вьетнам соғысы

text: Вьетнам соғысы (Chiến tranh Việt Nam, Vietnam War) — Вьетнам, АҚШ және Кеңес Одағының тарихы мен мәдениетінде елеулі із қалдырған XX ғасырдың екінші бөлігінің ең ірі соғыстарының бірі.

title: Вьетнам соғысы

text: Бастапқы кезде Оңтүстік Вьетнамда азаматтық қақтығыстан басталып, көптеген жылдарға созылып, соғысқа тек қана солтүстік Вьетнам емес, Қытай мен КСРО, АҚШ пен СЕАТО ұйымы араласуға мәжбүр болды. Сол кезде Лаос пен Камбоджада болып жатқан азаматтық соғыстарымен Вьетнам соғысы шиеленісіп, осы Оңтүстік-Шығыс Азияның аймағындағы 1950-ші жылдардың соңынан 1975 жылға дейін болған әскери қақтығыстар жалпылай Екінші Үнді-Қытай соғысы атымен белгілі болды.

title: Вьетнам соғысы


query: Ел азаматтығын алған алғашқы роботты атаңыз?

text:
==Азаматтылық==
25 - қазанда Эр - Риядада өткен «Болашақ үшін инвестициялық бастама» саммитінде оған Сауд Арабиясының азаматтылығы берілді, осылайша София азаматтылықты алғаш алған робот атанды. Рәсімнен кейін Софияға сөз берілді сол кездегі оның сөздері: «Мені осылайша жоғары бағалағандарыңызға қуаныштымын. Бұл тарихқа кіретін сәт және де мен ресми түрде азаматтылық алған алғаш робот болғаныма өте қуаныштымын».
Бұл оқиғалар бірнеше дау - дамайлар туғызды, себебі кейбір коментаторлар София енді дауыс беріп, тұрмысқа шыға алама және оның алдын ала өшірілуін қылмыс деп санауға болатындығы жайлы сұрақтар қойды. Әлеуметтік желі қолданушылары туындаған жағдайды Сауд Арабиясындағы адам құқығы жайлы мәселе бойынша сын айту үшін қолданды. Бұл оқиға Сауд Арабияның өзінде даулар туғызды, себебі конференция кезінде және Софияның азаматтылығын жариялағанда оның беті мен басы жабылмаған, хиджаб киілмеген және көмекші - еркек адамсыз жүрді.

title: София (робот)


query: Каспий теңізі картада қайда орналасқан?

text:
Каспий теңізі (Каспийское море, Xəzər dənizi, دریای خزر — "Daryâ-ye Xazar", Hazar deňzi) — Еуропа мен Азия аралығында орналасқан жер шарындағы ең үлкен тұйық көл. Үлкендігіне қарап, оны теңіз деп атайды. Аты XVI ғасырдың аяғында осы теңіз жағасында қоныстанған Каспи тайпаларына байланысты қалыптасқан. Грузияда Каспи қаласы қазір де бар. Сонымен бірге Гиркан (I ғасыр), Хазар (ІІ-Х ғасыр), Хвалын (Х-ХІІІ ғасыр) және т.б. тарихи атаулары бар. Олар соңғы үш мың жылдағы өмір сүрген халықтардың қойған аттары.
220px|left|thumb|Каспий жағалауындағы мемлекеттер

title: Каспий теңізі

text: Каспий теңізіне 130-ға жуық өзендер мен ағынды сулар Құнды. Олардың теңізге құятын жиынтық ағыны жылына орташа есеппен 300 км3. Осы мөлшердің 80%-ы Еділ өзенінің, 5%-ы - Жайықтың үлесіне тиеді. Ағынның 10-11%- ын Батыс жағалаудағы өзендер Терек, Сулак, Самур, Кура және т.б. береді. Қалған 4-5%-ы Иран жағалауы өзендерінен келеді. Шығыс жағалауларда тұрақты ағын сулар жоқ.

title: Каспий теңізі


query: Нысандарды бейнелеу үшін таңбаларды қолданған тіл?

text: Идеограмма ("Ideogram") - қандай да бір тілдің дыбысы емес, әріптен айырмасын көрсететін жазба таңба. Программалау тілінде идеограмма цифр да, математикалық операция таңбасы да, шектеулер таңбасы да және т.б. болуы мүмкін.

title: Идеограмма


query: Бірінші өнеркәсіптік революция қайда болды?

text: Бұл бір жағынан күн көріс қаражатынан айрылған, сондықтан да тауар ретінде тек өзінің жұмыс күшін ұсына алатын адамдар армиясын дүниеге келтірді. Екінші жағынан капиталистер табы өндіріс құрал жабдығы мен жұмыс күшін сатып алуға пайдаланатын ірі ақша байлығын жинақтауға мүмкіндік береді. Капиталист өндірістің өсуі ішкі әрі сыртқы рыноктың кеңеюіне жол ашты. Өнеркәсіп төңкерісі бірсыпыра елдердің өнеркәсібінде капитализм дамуының белгілі бір кезеңін сипаттайтын жалпы тарихи құрылыс болып табылады. Алайда мануфактурадан ірі көлікті индустрияға өтудің алғы шарты олардың бәрінде пісіп жетілген жоқ. Өнеркәсіп төңкерісі жолына басқа елдерден бұрын Ұлыбритания түсті.

title: Өнеркәсіп төңкерісі

text: 17 ғасыр аяғы мен 18 ғасыр 1-жартысында мұнда мануфактуралық өндіріс өзінің шарықтау шегіне жетті. Мануфактуралық өндірістің көлікті өндіріске айналуы еңбек құралдарының өзгеруінен басталады. 18 ғасырдың 70-80 жылдары мақта иіруде барған сайын Дженни атты мех жіп иіргіш кеңінен қолданылады. Мех жолымен жіп иірудің онан әрі дамуы ватерлі станоктарды, әсіресе мюль-көліктерді қолдануға байланысты болды. Осыдан бастап мақта мақта-мата, жіптер фабрикалық әдіспен әзірлене басталды. Жекелеген өндірістерді механикаландыру басқа да салаларда еңбек өнімділігін арттырудың экономикалық қажеттілігін тудырды. 18 ғасырдың 90 жылынан аяқ кезінде тоқыма өнеркәсібінде Дж.Уаттың бу двигателі кеңінен қолданылды. Өнеркәсіп өндіріс көлемінің тезірек өсуі және рынок байланыстардың онан әрі өріс алуы транспорт құралдарының жетілдіруді қажет етеді. 19 ғасырдың 1 жартысында пароход қатынас мен бу, темір жол транспорты жұмыс істей бастады. Көлікті техниканың барған сайын етек алуы көліктің өзін қол өнерлік техникамен әзірлеуге қайшы келді. Бұл көлік құрылыс өндірісіне көліктерді кеңінен енгізудің нәтижесінде жойылды. 19 ғасырдың бас кезінде өнеркәсіпте металл өңдейтін станоктар, тех балға, гидравликалық престер кеңінен пайдалана бастады.

title: Өнеркәсіп төңкерісі


query: 12 жылдық құлдық қайда өтті?

text:
1841 жылы Соломон Нортапты достары өздерімен бірге циркпен саяхатқа шақырады.Алайда біраз уақыт өтеннен кейін ол іш киіммен суық камерада жатып, достары оны қашқын құл оны Платт есебінде әкелгенін түсінеді.
Кейін оны Жаңа Орлеан қаласына келіп Платта атап,өз атын ұмыттырады.Ол жаңа жайсан Уильям Фордтың қол астында болып,біраз уақыттан кейін еңбегі үшін скрипканы сыйға алады.Джон Тибитс оның осы сыйлығына қарап,оны жиіркене бастайды.
Тибитсо пен Нортап арасында өшпенділік пайда болып,ұрыспен бітеды,Оны Тибитс достарымен асып тастамақшы болғанда құтқарып,Эппса сатады.
Эппстің қол астында жүргенде ол Пэтсимен және Эппстің әйелімен танымсады.Кейін Эппстің Пэтсиді зорлағанын және оның әйелі Мэриді оны Пэтсиге қызғанатыны жайлы біледі.
Кейін тойда скрипка тарту арқылы Нортап достарына хат жазып жіберетін ақша тауып,оны Армсби арқылы жібереді.Алайда рмсби осы жайлы Эппске айтып, хатты өртейді.
Пэтсидің біраз уақытқа жоғалғаны үшін Эппс ауыр жаза қолданады.
Нортап жұмыс үстінде құлдықты жек көретін Басспен танысады.Соломон одан достарына хат жазу жайлы көмек сұрап,Басс оған көмектеседі.

title: 12 жылдық құлдық

text: «12 жыл құлдықта» (12 Years a Slave) — режиссер Стив Маккуинидің Джона Ридлидің сценарийіне сүйене отырылып түсірілген тарихи кинодраммасы. Кино алғашқы рет 2013 жылы 30 тамызда Теллуридегі кинофестивальда шықты. АҚШ-та 2013 жылы 18 қазанда, Ұлыбританияда 2014 жылдың 24 қаңтарында, Ресейдегі премьерасы 2013 жылдың 12 желтоқсанында болды.

title: 12 жылдық құлдық

text:
* Чиветел Эджиофор — "Соломон Нортап"
* Майкл Фассбендер — "Эдвин Эппс"
* Люпита Нионго — "Пэтси"
* Сара Полсон — "Мэри Эппс"
* Пол Дано — "Джон Тибитс"
* Бенедикт Камбербэтч — "Уильям Форд"
* Элфри Вудард — "госпожа Гарриетт Шоу"
* Брэд Питт — "Сэмюэл Басс"
* Пол Джиаматти — "Теофилус Фриман"
* Гаррет Диллахант — "Армсби"
* Рут Негга — "Селеста"
* Одиперо Одуйе — "Элиза Нортап"
* Кувенжаней Уоллис — "Маргарет Нортап"
* Дуайт Генри — "дядя Абрам"
* Скут Макнэйри — "Браун"
* Таран Киллам — "Хэмилтон"
* Крис Чок — "Клеменс Рэй"

title: 12 жылдық құлдық


query: Әлемдегі алғашқы зауыт қайда салынды?

text: Фабрика (fabrіca — шеберхана) — машиналар жүйесін қолдануға негізделген өнеркәсіп орны. Фабрика мен зауыттың арасында экон. тұрғыдан айырма жоқ. Дегенмен, фабрика негізінен жеңіл және тамақ өнеркәсібінің тауарларын дайындайтын кәсіпорын. 18 ғасырдың аяғы мен 19 ғасырдың бас кезінде Батыс Еуропада болған өнеркәсіп төңкерісі нәтижесінде бұрынғы мануфактуралардың орнына құрылды. Фабриканың мануфактуралардан айырмашылығы онда бірыңғай қол еңбегінің орнына машина кіргізіле бастады. Ресейдегі алғашқы фабрикалар 19 ғасырдың бас кезінде пайда болды. Қазақ жеріндегі фабрикалар 19 ғасырдың 2-жартысынан салына бастаған. Олар негізінен шикізат өңдеу (жүн, тері, т.с.с.) үшін пайдаланылды. Кеңес өкіметі орнағаннан кейін Қазақстанда үлкен қалалардың барлығында дерлік ірі-ірі фабрикалар салынды. Олар соңғы үлгідегі құрал-саймандармен жабдықталып, халық тұтынатын тауарлар шығарды. Бірақ 1970 — 1980 ж. бүкіл кеңес экономикасының “тоқырауға” ұшырауы салдарынан олардың шығарған тауарлары шетелдік технологиялармен бәсекеге түсуге қабілетсіз болып шықты. Сөйтіп, 1990 — 2000 ж. Қазақстан экономикасы нарықтық қатынастарға көшкен кезде олардың көпшілігі жабылуға мәжбүр болды.

title: Фабрика


query: Планетарлық тұмандықтың ортасында не бар?

text: Әрбір ғаламшарлық тұмандықтың ортасында әлсіз, өте ыстық жұлдыз – ядро бар. Жайылу алдында сутегінің жанып бітуі кезінде қызыл алып газ сыртқа лақтырылады, олар жұлдызаралық кеңістікте 20-50 км/с жылдамдықпен үлкейетін қабықша құрайды. Жұлдыздың ыстық ішкі бөлігі сығылады және ғаламшарлық тұмандықтың ядросына айналады. Ядро біртіндеп суи отырып, кәдімгі ақ ергежейліге айналады, ал ғаламшарлық тұмандық кеңейеді және уақыт өткен сайын жұлдызаралық ортада тарайды.

title: Ғаламшарлық тұмандық

text: Ғаламшарлық тұмандықтар талшықты диффузиялық тұмандықтан басқа дөңгелек пішінді, өте шағын тұмандықтар. Олай аталуы телескоппен бақылағанда сыртқы пішіні ғаламшарға ұқсайтынына байланысты.

title: Ғаламшарлық тұмандық


query: Айға барған екінші адам кім?

text: Олдрин Базз (Buzz Aldrin; 20 қаңтар 1930, Нью-Джерси, АҚШ) – АҚШ ғарышкері. Әскери Әуе Күштерінің (ӘӘК) отставкадағы полковнигі. Уэст-Пойнттағы (Нью-Йорк штаты) АҚШ Әскери академиясын бітірген (1951). 1963 жылы ғарыш кемелерін ғарышта түйістіру тақырыбына арналған докторлық диссертация қорғап, НАСА-ның астронавтар тобына қабылданды. "Олдрин" – ғарышқа ұшуға дайындық кезінде скафандрмен суға батуды жүзеге асырған алғашқы астронавт. 1966 жылы қарашада "Джемини-12" ғарыш кемесімен екінші пилот ретінде ғарышқа ұшып, ашық ғарыш кеңістігінде 2 сағат 10 минут болды. 1969 жылдың 16 – 24 шілдесінде Н.Армстронг пен М.Коллинз-бен бірге “Аполлон-11” ғарыш кемесімен Айға алғашқылардың бірі болып ұшып барды. О. ай бетіне Армстронг екеуі шығып, онда 21 сағ. 36 мин болып ғыл.-зерт. жұмыстарын жүргізді; 1971 – 72 жылы АҚШ ӘӘК-нің Эдуардстағы (Калифорния штаты) ұшқыш-сынақшылар дайындайтын мектебінің басшысы болды. Олдрин НАСА-ның “Ерен еңбегі үшін” алтын медалімен, көптеген елдердің ордендерімен, медальдармен марапатталған. 1972 жылдан отставкада. Researd and Enqіneerіng Consultants, Іnc. фирмасының (Лос Анджелес, Калифорния штаты) президенті.

title: Базз Олдрин


query: Африкаландырылған бал арасы қайдан пайда болды?

text: Африка арасы шаққан кезде банан иісіне ұқсас феромон сұйығын бөліп шығарады. Оның шағуы салдарынан жылына 1-2 адам көз жұмады. Таулы және орманды жерлерде қара түсті Африка аралары кең тараса, ашық және жазық жерлерде оларға қарағанда тұмсығы ұзын, бірақ денесі кішірек сары түстілері кездеседі. Африка гибрид арасын Орталық және Оңтүстік Американың тропикалық аймақтарында жақсы бал өнімін алу үшін асырайды. Аналық Африка бал арасы бірнеше аталықтармен шағылысып, күніне 1500-ге дейін жұмыртқа салады.

title: Африка арасы


query: 46 хромосома гаметаларынан басқа организмдегі хромосомалардың санын білдіретін Термин?

text: Хромосомалар жиынтығы (набор хромосомов) — организмнің әрбір жасушасы ядросындағы адам мен жануарлар түрлеріне ғана тән құрылыс белгілері болатын хромосомалар жиынтығы. Хромосомалар жиынтығында хромосомалардың белгілі бір түрінен, яғни бір-біріне ұқсас тек екі хромосома болады. Бұларды гомологиялық хромосомалар деп атайды. Дене (сома) жасушалары хромосомалар жиынтығында бір-біріне ұқсас хромосомалар қосарынан орналасады. Бұлардың біреуі аналық организмнен, ал екіншісі аталық организмнен тұқым қуалау арқылы келген. Сома жасушасындағы қосарынан орналасқан хромосомаларды — хромосомалардың диплоидты жиынтығы (2п), ал мейоздық бөлінуден кейінгі пісіп жетілу сатысындағы жыныс жасушаларындағы бір-бірден жеке жатқан хромосомаларды — хро-мосомалардың гаплоидты жиынтығы (п) деп атайды.

title: Кариотип

text: Бір түрге жататын организмнің әр түрлі дене тканьдері клеткаларының хромосомаларын зерттеу мынаны көрсетті: әр түрдің хромосома саны және оның құраліы оның езіне ғана тән болады. Жануарлардың немесе өсімдіктердін, белгілі бір систематикалық тобының дене клеткасындағы хромосомалар жиынтығын "кариотип" деп атайды.

title: Кариотип

text:
==Кариотип==
Жоғарыда айтылғандай, хромосоманы зерттеу кезінде клетканың экваторлық пластинкасында оларды сынауға болады, ал хромосомалардың морфологиясын, құрылымын және шамасын талдау олардың өзара ұқсастығы мен айырмасын дәл анықтауға мүмкіндік береді.

title: Кариотип


query: Америка туындағы ақ жолақтар нені білдіреді?

text: Тікбұрышты горизонтальды үлендігі бірдей бірінен кейін бірі орналасқан жеті қызыл және алты ақ түсті жолағы бар мата бөлігі. Қара көк түсті 50 бес ұшы бар ақ жұлдыз орналасқан. 13 жолақ тәуелсіз мемлекетті құрған 13 британдық колонияларды білдіреді (Делавэр, Пенсильвания, Нью-Джерси, Джорджия, Коннектикут, Массачусетс, Мэриленд, Оңтүстік Каролина, Нью-Гэмпшир, Виргиния, Нью-Йорк, Солтүстік Каролина, Род-Айленд). Көк түсті крыж одақты білдіреді. Көк крыждағы жұлдыздар саны штаттардың санына сәйкес (қазір олардың саны 50). Қызыл түс шыдамдылық пен батырлықты білдіреді; қара көк түс — зейінділікті, әділеттілікті, сақтықты; ақ түс — пәктік пен тазалықты білдіреді. Тудың ені мен ұзындығының қатынасы 10:19.

title: Америка Құрама Штаттары туы

text: АҚШ мемлекеттік туы, сонымен қатар Жұлдызды-жолақты ту (Stars and Stripes) деген атаумен белгілі — Америка Құрама Штаттарының ресми түрде АҚШ-тың Үлкені мөрі мен Мемлекеттік әнұранымен қатарлас мемлекеттік туы болып саналады.

title: Америка Құрама Штаттары туы

text: Ту уақыт өте келе Одақты құраған штаттардың санына байланысты өзгеріп тұрды. Жаңа жұлдыз туға 4 шілде күні одақ құрамына жаңа штат енгеннен кейін қосылады. Жолақтар саны өзгермейді, тек 1795—1818 жж. қабылданған туға екі жұлдызбен қоса 2 жолақ қосылды да, артынан алынып тасталды.

title: Америка Құрама Штаттары туы


query: Жер бетіндегі тұщы судың ең мол көзі қандай?

text: Жер бетіндегі судың көлемі 1400 млн текше шақырым. Оның 2,5 пайызы, яғни 35 миллион текше шақырымы ғана ішуге жарамды тұщы су. Егер де адам саны (қазірдің өзінде 7 миллиард) жылдан-жылға өсе берсе, алдағы 30-40 жылда бір жұтым су табудың өзі жер шарының кейбір аймақтарында қиямет-қайымға айналмақ. БҰҰ зерттеуінде алысқа бармай-ақ 2030 жылдары 5 миллиард халық тұщы судың зардабын тарта бастамақ. Бұл - әлемдегі халықтың 67 пайызы ауызсуға қаталайды деген сөз. Дамушы елдердегі аурулардың 80 пайызы сапасыз суды пайдаланғаннан болуда. Содан жыл сайын 3 миллион адам шейіт болады екен. Шөлді, шөлейтті, жартылай шөлейтті болып келетін Қазақстанда суға қаталап жатқан ел. Бүгінгі күні Қазақстанда жер үстіндегі сулардың көлемі 42 млрд т. м. құрайды. Ал жерасты суларының қоры 19 млрд т. м. 2012 жылы қаңтар соңында Ресей ғалымдары Антарктида мұзын 30 жыл бұрғылап, 4000 метр тереңдіктен әлемдегі аса ірі тұщы көлді тапты. Ол көл жалғыз емес екен. Мәңгілік мұзды аймақта ірілі-уақты 80 көл бар болып шықты. Егер де ол суларға қолжетімді болса, жер бетіндегі халықты 150 жыл ауызсумен қамтамасыз етуге болады екен. Бірақ тұщы су мұз астында, тым тереңде жатыр

title: Тұщы су

text: Тұщы су — минералдану дәрежесі 1 г/л-ден аспайтын табиғи су атауы, минералдануы 1%-дан кем су.

title: Тұщы су

text:
Дүние жүзінің көптеген елдерінде тұщы су тапшы. Адамдардың өмір сүруіне ең қажетті табиғи зат болғандықтан, онымен қамтамасыз ету жолдарын іздестіруде. Дүние жүзінде ең бірінші Қазақстанда Каспий теңізінен алынған ащы теңіз суын тазартатын қонырғы Ақтау қаласында салынған. Ол қазір қаланы тұщы сумен толық қамтамасыз етіп отыр.
Таза, Тұщы судың азаю себебі табиғаттағы таза су көздеріне зауыт, фабрика, тұрмыстық мекемелер пайдаланған лас сулар, ауыл шаруашылығында пайдаланылған тыңайтқыштар және зиянкестерге себілген улы химикаттар қосылып, табиғи таза су ластанады. Әсіресе өнеркәсібі жақсы дамыған, халық жиі қоныстанған Еуропа мемлекеттері тұщы суға зәру.

title: Тұщы су


query: Чарльз Диккенс өзінің соңғы кітабын қашан жазды?

text:
1850 жылы ол құны екі пенс тұратын – «Үйдегі оқу» атты апталықты шығара бастады. Онда оқуға жеңіл әртүрлі мәселелер, хабарлар, өлеңдер мен әңгімелер, әлеуметтік, саяси және экономикалық реформалар туралы мақалалар жарияланып отырды. Авторлар қатарында Элизабет Гаскелл, Гарриет Мартино, Дж.Мередит, У.Коллинз, Ч.Левер, Ч.Рид және Э.Бульвер-Литтондар болды. «Үйдегі оқу» апталығы бірден белгілі болды, ол аптасына 40 мың данамен шығып, сатылып жатты. 1850 жылдың аяғында Диккенс Булвер-Литтонмен бірге көмекке зәру әдебиетшілерге арнап әдебиет пен өнердің Гильдиясын (одағын) құрды. 1960 жылдары реалистің «Үлкен үміттер» (1861), «Біздің ортақ досымыз» (1864) романдары аяқталып, «Эдвин Друд құпиясы» романы жазыла бастаған еді. 60-жылдары Диккенс әлеуметтік мазмұннан алыстап, детективтік тақырыптарға қалам тербеп, бірнеше әңгімелерін тудырды («Инспектор Филдпен бірге жұмыс үстінде», «Ағыспен төмен қарай», «Екі қолғап», «Тыңшы полиция»).
1870 жылдың 8 маусымында Диккенс Гэдсхилл бағында күні бойы жұмыс істеп, кешкі асқа отырғанда, есінен танып құлайды да, өз-өзіне келе алмастан келесі күні кешкі сағат сегізде о дүниелік болады. Оның денесі Вестминстер аббаттығындағы ақындар Бұрышына жерленеді.

title: Чарльз Диккенс

text: Чарльз Джон Хаффем Диккенс (Charles John Huffam Dickens; 7 ақпан 1812, Портсмут, Англия— 9 маусым 1870, Хайэм, Англия) — викториандық дәуірдегі ағылшын көрнекті жазушысы, ағылшын сөздігінің данышпаны.

title: Чарльз Диккенс

text: Чарльз Диккенс (ағылшынша Charles Dickens) – әлем әдебиетінің шебер юмористерінің бірі. Диккенс – ағылшынның ең әйгілі романистерінің бірі, жарқын комикалық характерлер мен әлеуметтік сынды туғызушы. Ағылшын сыншыл реализмі тарихының жарқын беттерін Чарльз Диккенс шығармашылығы ашады. Ағылшын әдебиетінің бүкіл бір ғасырының дамуы Чарльз Диккенс есімімен тығыз байланысты. Чарльз Диккенс – ағылшын ұлттық мәдениетінің мақтанышы.

title: Чарльз Диккенс


query: Эмпайр стейт билдингтің жоғарғы қабатында не бар?

text: Эмпайр Стейт Билдингті 410 күннің ішінде тұрғызған, құрылысқа 40 млн доллар қаражат жұмсалған. Құрылысқа кеткен жқмыс сағатының жалпы саны — 7 млн. 1970 жылы Нью-Йоркте Дүниежүзілік сауда орталығының егіз-мұнаралары салынбастан бұрын, ғимарат 1931 жылы салынған күнінен бастап әлемдегі ең танымал ғимарат болып келді. Эмпайр Стейт Билдинг әлемдегі танымал ғимарат болып қалды, оны тамашалауға жылына 2,5 млн туристтер келеді, олар 86-шы және 102-ші қабаттарда орналасқан шолу алаңына шығады. Ғимаратты кинофильмдерден көруге болады, мысалы алып горилла мұнараның төбесіне шығатын "Кинг Конг" фильмі, тағы да басқа 100 шақты фильмдерден де кездеседі. Егер Эмпайр Стейт Билдингті Александрия маягымен салыстырсақ, қазіргі көп қабатты ғимараттар Фаростан үш есе биік.

title: Эмпайр-Стейт-Билдинг


query: Инерция моменті шаманың қандай түрі?

text:
==Орталықтан тепкіш инерция моменті==
Орталықтан тепкіш инерция моменті - механикалық жүйені құрайтын барлық нүктелердің массасын берілген тік бұрышты координаттар жүйесінің екі координатына көбейтіндісінің қосындыларына тең шама. "j" белгісімен таңбаланады

title: Инерция моменті


query: Солтүстік Атлантикалық Шарт ұйымына жауап ретінде қандай кеңес ұйымы құрылды?

text: 1955 жылы 14 мамырда Варшавада Келісімге қол қойылды, 1955 жылдың 5 маусымында күшіне енді, қызмет ету мерзімі - 20 жыл, 1975 жылы 10 жылға жалғастырылды, 1985 жылы 20 жылға созылды. Ұйым 1955 жылы 9 мамырда ГФР НАТО-ның құрамына кіргеннен кейін, оған қарама-қарсы сес ретінде "қырғи-қабақ соғыс" жағдайында құрылды. Жоғарғы саяси басқару органы - ВКҰ, үкіметтердің өкілдерінен құралған кеңесші комитет. 1976 жылы көмекші органдар - Бірлескен секретариат пен сыртқы істер министрлерінің комитеті құрылды.

title: Варшава келісімі ұйымы

text: Варшава келісімі ұйымы (орыс: "Организация Варшавского договора") — 1955 жылы достық, әріптестік және өзара кәмек жөнінде Албания, Болгария, Мажарстан, ГДР, Польша, Румыния, Чехословакия және КСРО арасында Варшава келісімі негізінде құрылған әскери-саяси одақ.

title: Варшава келісімі ұйымы


query: Samsung galaxy 8 қашан шықты?

text: Samsung Galaxy S8 (SM — G950F / SM — G955F) — Galaxy S смартфон желісінің сегізінші буыны,Samsung Electronics компаниясы 29 наурызда, 2017 жылғы Нью-Йоркте Galaxy Unpacked 2017-де ұсынған.

title: Samsung Galaxy S8

text: Модель кеңейтілген экран болуымен, "үй" түймесінің болмауымен және оны ауыстыра отырып, компания "көрінібейтін түйме" (ол шыны астында, діріл іспеттес тактілік сезім туғызады, iPhone 7 сиақты), көз нұрлы қабықшасының сканерімен, тұлғаларды тануы технологиясымен, "үй" түймесінің болмауына байланысты артқы қақпаққа камера жанына көшкен саусақ сканерімен, шаң мен IP68 стандарт бойынша дымқылданудан қорғану технологиясымен ерекшеленед, демек, смартфон су астында 30 минутқа дейін, тереңдігі 1,5 метрге дейін болуы мүмкін. Сондай-ақ, жылдам сымсыз зарядтауы бар. АФ бар Dual Pixel 12 МП OIS (F1.7) + 8 МП (F1.7) кәсіби айналы камера технологиясы. Металл және 3D — шыны, екі (алдыңғы және артқы) жағынан иілген. Сондай-ақ, Bixby атты жаңа дауыстық, зияткерлік ассистентпенжабдықталған.

title: Samsung Galaxy S8

text:
=== Аппараттық қамтамасыз ету ===

Samsung Galaxy S (серия)

Смартфонда 64-битті сегіз ядролы Exynos процессорымен 8895V (еуропалық нұсқасында) бар. Солтүстік Америка нұсқасында сегіз ядролы 64-биттік Qualcomm Snapdragon 835 процессоры орнатылған, сондай-ақ 10 нм техпроцессінде орындалған. Графикалық процессорі ретінде Mali-G71 MP20 (еуропалық нұсқасында) және Adreno 540 (солтүстік американдық нұсқасы) орнатылған. Жедел жады: 4 ГБ (LPDDR4); ішкі жады 64 ГБ (UFS 2.1). 256 ГБ-қа дейін microSD-ді қолдайды. Сондай-ақ, бұрынғы моделіндегідей әмбебап слоты бар: SIM+SIM немесе SIM+microSD.
Сымсыз байланыс: 802.11 a/b/g/n/ac 2.4 G+5GHz, VHT80 MU-MIMO,Bluetooth®v5.0 (LE 2Mbps-қа дейін),ANT+,USB Type C,NFC, GPS, GLONASS,Beidou. Батарея сыйымдылығы Galaxy S8 3000 мАс, Galaxy S8+ — 3500 мАс. Екі моделі де сымсыз зарядтауды қолдайды. Алдыңғы камерасы ретінде 12 мегапиксельді модуль пайдаланылады, объектив, диафрагмасы f/1,7 пиксель мөлшері 1,4 мкм, фазалық автофокус Dual Pixel технологиясымен және оптикалық тұрақтандырумен жабдықталған. Фронтальды камерасы 8 мегапиксельді сурет түсіруге рұқсат етеді. Смартфон габариттері: 148,9 х 68,1 х 8 мм - Galaxy S8, 159,5 х 73,4 х 8,1 мм - Galaxy S8 Plus. Салмағы: 152 г - Galaxy S8, 173 - Galaxy S8 Plus

title: Samsung Galaxy S8


query: Парсы шығанағы соғысы қашан басталып, аяқталды?

text: Шығанақ соғысы немесе Парсы шығанағындағы соғыс (Gulf War) — 1990 жылдың 2 тамызымен 1991 жылдың 28 ақпаны аралығында болған соғыс. Бұл — АҚШ-қа сенім білдірген 35 ұлттың өкілінен құралған коалиция күштері мен Ирактың арасындағы Кувейтті азат ету мақсатында болған соғыс.

title: Шығанақ соғысы

text: Ирак әскерінің 1990 жылғы 2 тамызда Кувейтке күшпен басып кіруі АҚШ-ты Сауд Арабиясының аймағында әскери күштерін орналастыруға мәжбүр етті. Ирак Президенті Саддам Хусейн Ирак әскерінің баса-көктеп кіру себебі — ол елдің мұнай өндіру мөлшері Ирактың мұнай өндіруінен 14 млн долларға артық болғандығынан деп жариялайды. Әуеден шабуыл жасау кезінде озық қару-жарақ қолданылғандықтан Ирак құрал-жабдықтарының үштен бірі істен шықты.

title: Шығанақ соғысы

text: Біріккен Ұлттар Ұйымы Қауіпсіздік кеңесінің 1990 жылғы тамыздағы шешіміне сай Ирак әскеріне наразылық білдіріп, оларды қайтару керектігі ескерусіз қалғандықтан мұнай саудасына тыйым салу және бөгет жасауға жол берілді. Кейінірек, жерде жүргізілген 100 сағаттық соғыс барысында, Кувейтте және сол елге жақын жерде орналасқан 500 мың адамы бар қуатты Ирак әскеріне күйрете соққы берілді. Ақпан айының соңына қарай Ирак әскері жеңіліп, Кувейт қайтадан тәуелсіздікке ие болды.

title: Шығанақ соғысы


query: АҚШ Хиросима мен Нагасакиге қашан бомба тастады?

text: Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тастау — Екінші дүниежүзілік соғыс барысында АҚШ-тың Жапонияға қарсы атом қаруын қолдануы. 1945 жылы 26 шілдеде Ұлыбритания, АҚШ және Қытай үкіметі басшыларының атынан Жапонияға тізе бүгу талабы қойылған Подстам декларациясы жарияланды. Осыдан кейін АҚШ авиациясы 1945 жылы 6 тамызда Жапонияның Хиросима қаласына бірінші атом бомбасын тастады. Қаланың елеулі бөлігі қирап, 140 мыңнан аса бейбіт тұрғын қаза тапты, жарымжан болды. 1945 жылы 9 тамызда Нагасаки қаласына екінші атом бомбасы тасталды. Оның жарылысынан қаланың бөлігі қирап, 75 мыңдай адам қаза тапты, жараланды. Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тастау соғыс талаптарынан, мұқтаждығынан туған әрекет емес еді. Бұны адамзатқа қарсы жасалған ауыр қылмыстардың қатарына жатқызуға болады және басқа халықтар мен мемлекеттерді қорқыту мақсатын көздеген әрекет саналады.

title: Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тасталуы

text:
=== Оқиғаға дейін ===
Осы жәйттен дәл бір жыл алдын АҚШ-тың 32-ші перзиденті Франклин Рудзвельт пен Ұлыбританияның премьер-министрі Уинстон Черчилдің ұйғаруымен Жапонияға атом бомбасын тастау үшін келісім бекітілді. Оған АҚШ пен Жапонияның арасындаға үш жарым жылға созылған соғыста 200 мыңдай АҚШ азаматтарының қаза табуы желеу болды. Бірақ Жапония тарапынан да құрбан болғандар саны 100 мыңнан асып жығылды. АҚШ үкіметінің «соғыста тізе бүгу» жайлы талабына жапондар жағы мойынсұнбады. Сол талапты қалайда орындату мақсатында америкалықтар және оның одақтастары ядролық қаруды қолдануды жоспарлады.

text: 1945 жылы 16-шілдеде Жаңа Мексика штатында күші 21 килотонналық бомба сәтті сынақтан өтті. 24-шілде күні АҚШ-тың жаңа 33-ші президенті Гарри Трумен Сталинге алапат күші бар қарудың жасап шығарылғанын баяндайды. Сталин оған аса қызығушылық танытпаған, бет-жүзінен қандай әсер алғанын да сездірмеген, тек қуанышты екенін, америкалықтар ол қаруды Жапонияға қарсы тиімді пайдаланатынына сенім білдірген де қойған. Бірақ соның артынша Сталин Шет мемлекеттер ісімен айналысушы комиссариаттың бас хатшысы Молотовпен болған әңгімеден соң, Курчатовпен тез арада әңгімелесу керектігін, біздің «жұмысымызды» тездету қажеттігін нақтылаған.


query: Әлем чемпионатына қанша ел қатысады?

text: Финалдық турнирлер 4 жылда 1 рет болады. Бірақ іріктеу турнирлерін қосқан 3 жылға дейін созылады. 2010 жылғы әлем чемпионатының іріктеу кезеңіне барлығы 204 құрама қатысты. 4 жыл сайын өтетеін әлем чемпионатының финалдық турниріне барлығы 32 (31 құрама іріктеу кезеңінен жолдама алады, 1 құрама чемпиоантты өткізуші ел бірден жолдама алады; 2006 жылғы әлем чемпионатына дейін чемпион атанған команда келесі чемпионатқа бірден жолдама алатын еді, 2006 жылдан бастап чемпионда іріктеу кезеңіне қатысады) құрама қатысады. Әлем чемпионатын өткізуші ел алдын ала белгіленіп қояды.

title: Футболдан әлем чемпионаты

text: Футболдан әлем чемпионаты (немесе Футболдан Әлем Кубогы, ФИФА әлем чемпионаты деп те атайды), ресми атауы ФИФА Әлем Кубогы (FIFA World Cup) — футболдан халықаралық жарысы. Әлем Чемпионаты ФИФА-ның ұйымдастыруымен өткізіледі, және оған ФИФА-ға мүше барлық ерлер құрама командалары қатыса алады.

title: Футболдан әлем чемпионаты

text: Әлем чемпионатының финалдық турнирлері 1930 (1942 мен 1946 жылдары екінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан өткізілген жоқ) жылдан бері өткізіліп келеді. Жәнеде барлық спорт әлемінің көптеген жанкүйерлері асыға күтеді. Кейде ең көп жанкүйерлер жинайтын спорттық турнир - Олимпиада ойындарында көп жанкүйер жиналады.

title: Футболдан әлем чемпионаты


query: Қарыншаның босаңсыған күйі қалай аталады?

text: Диастола (diastole зылу, кеңею) - жүрекше мен Қарынша бұлшық еттерінің босаң - суынан жүрек қуысының кеңеюі нәтижесінде ол қанға толады. Жүрекшелер мен қарыншалардың бір қалыпта систола мен диастола Жүрек іс-әрекетінің циклін құрайды, Адамда 1 минутына 75 рет жиырылу кезінде жүрекшенің диастола 0,7 сек қарыншаның диастола 0,5 сек созылады.

title: Диастола


query: Осы 2018 жылғы қысқы Олимпиада ойындары қайда өтеді?

text: Пхенчхан Олимпиадалық Ойындар 2018 (ағылш. "2018 Winter Olympics", фр. "Jeux Olympiques d’hiver de 2018") — 2018 жылы 9-25 ақпан күндері Корея Республикасының Пхенчхан қаласында өтті. 92 елден 2922 спортшы қатысты.

title: 2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

text:
* Анси, Франция, 7 дауыс
* Мюнхен, Германия, 25 дауыс
* Пхенчхан, Корея Республикасы, 63 дауыс

title: 2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

text: Қазақстаннан Олимпиадаға 4 спорт түрінен 44 спортшы аттанып, Юлия Галышева фристаилдан қола жүлде иеленді.

title: 2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары


query: Вампир күнделіктерінің бірінші эпизоды қашан шықты?

text: Сынамалы эпизод «The CW» телеарнасында 2009 жылы 10 қыркүйекте көрсетілді. 2 бөлім тұсаукесері 2010 жылдың 9 қыркүйегінде өткізілді. Ал 26 сәуірде The CW телехикаяны 3 сезонга созып, 15 қыркүйекте алғашқы эпизодын көрсете бастады. 2012 жылдың 3 мамырында созылған 4 бөлім 11 қазанда алғаш рет көрсетілді. 2013 жылдың 11 ақпанында шоу 5 сезонға, 2014 жылдың 13 ақпанында 6 сезонға , 2015 жылдың 11 қаңтарында 7 сезонға созылып, соңғы бөлім бірінші эпизоды 8 қазанда көрсетіле бастады.

title: Вампир күнделіктері (телесериал)

text: «Вампир күнделіктері» (The Vampire Diaries) – Лиза Джейн Смит жазған кітаптар сериясы бойынша Кевин Уильямсон және Джули Плекпен құрастырылған, табиғаттан тыс, ғажайып тақырыптағы америкалық драмалық телехикая.

title: Вампир күнделіктері (телесериал)

text: Оқиға табиғаттан тыс жаратылыстар өмір сүретін, Вирджиния штатының шағын қалашығы – Мистик Фоллста өтеді. Телехикая 162 жастағы Стефан Сальваторе (Пол Уэсли) атты қансорғышқа ғашық болған 17 жасар Елена Гилберттің (Нина Добрев) өмірі туралы. Стефанның ағасы Деймон Сальваторе (Иэн Сомерхолдер) інісінен кек алу үшін қалаға қайта оралғанда Елена мен Стефанның қарым-қатынастары күрделене түседі. Ағасы мен інісі де Еленаға бұрынғы махаббатары – Кэтрин Пирске сырттай ұқсастығының әсерінен ғашық болады. Ал Кэтрин болса, осы үштікке қатысты өзіндік жоспарымен қалаға кері оралады.

title: Вампир күнделіктері (телесериал)


query: Бэтмендегі Готам Сити қайда болуы керек?

text: Готэм Сити (Gotham City) — Бэтмен жайлы оқиғалар орын алатын ойдан шығарылған қала. АҚШ-тың Шығыс жағалауында орналасқан. Кемшіліктерге толы сұрғылт мегаполис. Оның прототипі Нью-Йорк пен Чикаго саналады, ал антиподы — Супермен мекендеген Метрополис қаласы. Бұлай деуге себептердің бірі - Метрополистегі оқиғалар көбіне күндіз орын алса, ал Готэм ситиде керісінше түнде орын алады. Бэтменнің алғашқы авторларының бірі Деннис О’Нилдың айтуынша, Метрополис ол 14-көшеден жоғарғы Нью-Йорк, ал Готэм — 14-көшеден төменгі Нью-Йорк.

title: Готэм Сити

text: Ноттингемшир графтығында расыменде Готэм аталатын ағылшын ауылы бар. Ағылшын фольклорінде ақымақтар жайлы әңгімелерде кездеседі. Ең танымал әңгіменің бірінде ауылдың тұрғындары ағылшын королі Иоанн Жерсізді өз жерінен өткізбес үшін ақылынан алжасқан кейіп танытқаны айтылады. Басқа бір әңгімеде олар көкек ұшып кетпес үшін айналасына қорған соққаны айтылған. Бұл әңгімелерді 1540 жылы ағылшын жазушысы Эндрю Борд қағазға түсіреді. Кітап алғаш «Готэмнің есінен адасқан ерлері жайлы көңілді әңгімелер» атымен басылып шыққан, ал екінші рет басылғанда «есінен адасқан» сөзін «данагөй» сөзімен алмастырады. 1807 жылы Вашингтон Ирвинг «Сальмагуди» сатирикалық әңгімелер жинағында ақымақтар ауылын Нью-Йоркпен салыстырған, сол кезден бастап «Готэм» сөзі Нью-Йорктың лақап атына айналады. Ойдан шығарылған мегаполистің атауы ретінде ол алғаш рет 1941 жылы ақпанда пайда болды (Detective Comics #48). Бұл кезде Бэтмен жайлы комикстердің шығып бастағанына бір жарым жыл өткен еді. Оған дейін оқиғалар Нью-Йорк немесе аты аталмаған қалаларда орын алып жүрді.

title: Готэм Сити

text: Готэм сити құрылыс орындарының көптігінен экологиялық проблемаларға тап болған. Қаланың архитектуралық бейнесі XX ғасырдың басында түзілді: орталық бөлік неоготикалық стильде салынып аса урбандалған халде. Қала ірі экономикалық орталық болып табылады: қор биржасы, банктер мен корпорациялардың биік офистері бар. Театрлар, музейлер, университеттердің саны өте көп. Көрнекі орындардың біріне — ерекше қылмыскерлер ұсталатын Аркхэм психиатриялық емханасы жатады.

title: Готэм Сити


query: Вавилон қаласын империяның орталығына кім айналдырды?

text: Вавилон (Babylon, Аккадша: 𒆍𒀭𒊏𒆠, Шумерше: 𒆍𒀭𒊏𒆠 - KA2.DINGIR.RA -Bābili(m), яғни "Тәңірі қақпасы" деген мағынада, Βαβυλών) — Қос өзен бойындағы ежелгі мемлекет. Даму тарихы төрт кезеңге бөлінеді: 1) ерте Вавилон патшалығы (біздің заманымыздан бұрынғы 1894 – 1518); 2) касситтер дәуірі (біздің заманымыздан бұрынғы 1518 – 1204); 3) саяси құлдырау дәуірі (біздің заманымыздан бұрынғы 1204 – 626); 4) жаңа Вавилон патшалығы (біздің заманымыздан бұрынғы 626 – 538). Месопотамияның оңтүстік бөлігінде (қазіргі Ирак жері) біздің заманымыздан бұрынғы 2-мыңжылдықтың басында пайда болған бұл мемлекет өзінің басты қаласының атауымен аталды. Ол алғашында (біздің заманымыздан бұрын 24 – 22 ғасырлар) Аккад мемлекеті патшаларының, кейіннен Ур әулетінен шыққан (біздің заманымыздан бұрынғы 22 – 21 ғасырлар) патшалардың қол астына қарады. Біздің заманымыздан бұрынғы 1894 жылы аморит тайпасынан шыққан Сумуабум әулеті Вавилон патшалығының негізін қалады. Хаммурапи патша (біздің заманымыздан бұрын 1792 – 50) тұсында Вавилон нығайып, ірі мемлекетке айналды. Біздің заманымыздан бұрынғы 16 ғасырда елді касситтер жаулап алды. Касситтер дәуірінде сыртқы саясат айтарлықтай табысты болмады. Дегенмен, елдің шаруашылығы қайтадан өркендеп, жылқы өсіру жақсы дамыды.

title: Вавилон

text: Урдың III əулетінің билігі кұлағаннан кейін Қосөзенде ұзақ уақыт қырқысу соғыстары болып тұрды. Елдің оңтүстігінде Элам өктемдігі басымдау болса, солтүстіктен ассириялықтар шапқыншылықтар жасап отырды. Осындай жағдайда басқа қалалардың ішінде ерекшелене бастаған "Вавилон қаласы" болды. Аккад тіліндегі "бабилу" - "құдайға барар қақпа" деген ұғымды білдіреді. Өйткені қала керуен жолдарының қиылысқан жерінде орналасты. Шумерліктер мен аккадтықтардың жерлері де "Вавилон" арқылы шектесіп, түйісіп жататын. Бұның бəрі Қосөзеннің басқа қалаларының арасында Вавилонға біршама артықшылықтар беріп, ерекшелендіріп тұрды. Оның артықшылығы, əсіресе Хаммурапи атты билеушінің тұсында айқын көрінді.

title: Вавилон

text: "Хаммурапи" б.з.б. 1792 - 1750 жылдар аралығында патшалық етті. Ол өзінің іс-əрекеттері нəтижесінде ежелгі дүниедегі талантты елбасылардың қатарына қосылды. Хаммурапи қарсыластарын жеңе отырып, Қосөзенді Вавилонның қол астына бағындырды. Сөйтіп, бүкіл шумер-аккад жерін біріктірген Вавилон патшалығы құрылады. Хаммурапи ол елдерлің құдіретті билеушісіне айналды

title: Вавилон


query: Мидағы сұйықтық қалай аталады?

text: Ми жұлын сұйығы немесе ликвор (liquor cerebrospinalis, " цереброспинальды сұйықтық", "жұлын сұйығы") — ми қарыншаларында, жұлын-сұйықтық жолдарында, ми және жұлынның субарахноидты кеңістігінде айналатын сұйықтық.

title: Ми жұлын сұйығы

text:
==Функциялар==
Ми мен жұлынды механикалық әсерден қорғайды, тұрақты интракраниальды қысым мен су-электролиттік гомеостаздың сақталуын қамтамасыз етеді, Қан мен ми арасындағы трофикалық және метаболикалық процестерді қолдайды, метаболизм өнімдерінің шығуын қамтамасыз етеді. Цереброспинальды сұйықтықтың ауытқуы вегетативтік жүйке жүйесіне әсер етеді.

title: Ми жұлын сұйығы

text:
==Қалыптасуы==
Ересек адамда ми омыртқа сұйықтығының жалпы көлемі 140-тан 270 миллилитрге дейін болады. Жұлын сұйығының негізгі көлемі ми қарыншаларында тамырлы плексустардың безді жасушалары (эпендимоциттер) белсенді секрециясы арқылы түзіледі. Күніне 600-700 миллилитр сұйықтық бөлінеді, яғни жұлын сұйығы бір тәулікте шамамен 4 рет толығымен жаңартылады. Ұйқы кезінде глимфатикалық жүйе жұлын сұйығының қалыптасуына айтарлықтай үлес қосады. Цереброспинальды сұйықтықтың пайда болуының басқа механизмі — қан тамырларының қабырғалары мен қарыншалардың эпендимасы арқылы қан плазмасын терлеуі.

title: Ми жұлын сұйығы