query: Біздің жұлдыздардағы ақаулардың баспагері кім болды?

text: 2012 жылдың ақпан айында 20th Century Fox киностудиясы романның сюжет желісі бойынша аттас фильмді түсірді. Вик Годфри мен Марти Боуэн продюсерлік жұмысын атқарып, Хейзел грейстің рөлін америкалық актриса Шейлин Вудли, Огастустың рөлін Энсел Эльгорт орындады. 2014 жылдың 16 мамырында фильмнің бүкіләлемдік премьерасы өткізілді.

title: Жұлдыздар кінәлі (роман)

text: Хейзел Грейс Ланкастер – қалқанша без қылтамағынан зардап шегіп жүрген он алты жасар қыз. Хейзел еріксіз демеу тобына әр апта сайын қатысуға міндетті. Осы кездесулердің біреуінде Хейзел он жеті жасар Огастуспен танысады. Демеу тобының кездесуінен кейін, олар Огастустың үйінде кино көруді жөн табады. Кейін олар бір-бірінің сүйікті кітаптарын оқуға келіседі. Хейзел Огастусқа Питер Ван Хутеннің “Патша сырқаты” кітабын береді. Кітапты оқып біткен соң, Огастус уайым-қайғыға салынады: роман сөз ортасында аяқталады. Огастус аяқталмаған кітап мәселесі бойынша жазушыға хат жібереді. Ван Хутен өзінің хатында кітаптың жалғасын тек бетпе-бет айта алалатынын жазады. Хейзел Грейс, оның анасы және Огастуc, Питер Ван Хутенмен кездесу үшін Амстердамға аттанады. Олар Амстердамда таңғажайып күндер өткізеді. Сапар уақытында Огастустың демі таусылып отырғаны мәлім болады. Огастус Хейзелге арналған хатты Питер Ван Хутенге жібереді. Бұл хат ақырында Хейзелге жетеді.

title: Жұлдыздар кінәлі (роман)


query: Үлкен үміттер роман ретінде қашан жарық көрді?

text: Үлкен үміттер "(Great Expectations)" — тұңғыш рет 1860 жылы шығарылған Чарльз Диккенстің романы. Оның ең танымал шығармаларының бірі, роман бойынша түрлі театрлық қойылымдар мен экранизациялар қөп.

title: Үлкен үміттер

text:
Жеті жасар Филип Пиррип (Пип) үлкен әпкесі («өз қолымен тәрбелеген») мен оның күйенің (ұста Джо Гарджери) үйінде тұрады. Әпкесі Пип пен күйеің ылғи ұрып жығып,тіл тигізеді.
Пип әр қашанда өз ата-анасының моласына барып тұрады.Сөйтіп бір күні ол шоқындыру мейрамының қарсаңында айдалған,каторгаға жіберілген адамды кездестіреді, ол оны өліммен қорқытып, жейтін тамақ әкелуге жібереді. Қорыққан бала жасырын түрде уйінен барлығын оған әкеп береді.Бірақ екінші күні айдалған адамды,қасында болған тағы бір адамды ұстап алады.
Хэвишем ханым өзінің асыранды Эстелла қызына ойын үшін серік іздейді. Памблчук мырза, Джоның ағасы оған Пипті ұсынады.
Хэвишем ханым әрдайым сарғайып кеткен, бұрынғы некеқияр көйлегің киіп жүреді,өйткені кезінде оның болашақ күйеу-жігіті оны тонап,қашып кеткен. Сол себептен,Хэвишем Эстеллді кек құралы ретінде асырап алған. «Жүректерін жарала,мақтанышым менің,аямай жарала!», - дейтін Хэвишем қызына.
Пит Эстеллді өте әдемі,бірақ тәкәппар деп санайды.Эстеллді кездестірмегенше ол қолөнер кәсібін ұнататын еді,алайда оның алдында ұятқа қалмау үшін Пит бұл жумыстан бас тартады.

title: Үлкен үміттер

text:
Сол туралы Джоға айтып беріп жатқанда, Лондондан заңгер Джеггерс келеді. Ол оған анонимді адамнын атынан қолмақты қаржы береді, оның айтуы бойынша сол адам оның болашағы зор болуы үшін ақша беріп тұр. Сол кезден бастап,Джаггерс оның қамқоршысы болып аталып,Питті Лондонға джентельмен ету үшін алып кетеді.Питтің ойы бойынша Хэвишем ханым бұның барлығын істеген, өйткені болашақта Эстелль оның әйелі болуы тиіс.
Содан сәл бұрын Пиптің әпкесін біреу басынан зақымдаған еді.Пип Орликтен күдіктенеді.
Пип Лондонға тез үйренді. Ол өзінің досы Герберт Покетпен(қамқоршының баласы) бірге жалға пәтер алады. Пип «шұбар шымшық орманда» атты клубына қосылып ақшаны бостан босқа шашып жүреді. Пип оған қарыз адамдардың тізімін жасап жүргенде өзін мықты іскер деп санайды. Герберт қаланы зерттеп бір жерден сәттілік кездестіруге тырысады(ол сәттілікті тек Пиптің ақшалай көмегінің арқасында ғана кездестіреді).Пип Хэвишем ханымға барып тұрады, ал Хэвишем ханым болса, Эстелланы ешқандай жағдайға қарамастан жақсы көруге шақырады.

title: Үлкен үміттер

text: Пип бір күндері үйде жалғыз болғанда, бұрында сотталған Абель Мэгвич (каторгаға жіберілген адам) оны тауып алады.Абель Мэгвичті Австралияға жер аударып жіберген екен. Пип жақсы өмір сүруінің ошағы-қашкынның ақшасы болған екенің біледі. Хэвишем ханымның игілік көрсетуі жалған болған екені түсінеді. Сезілген жеркеніш пен жек көру ,оған деген ризашылыққа ауысады.Мэгвичтің әнгімелері бойынша Компенсон(екінші сотталушы) Хэвишем ханымның күйеуі екендігі анықталады. Екі сотталушыда айлакерлік үшін сотталған, бірақ Компенсон жетекші болғанымен оның жазасы жеңілдетілген. Белгілі бір уақыттан кейін Пип Эстелланың әкесі- Мэгвич екенін түсінеді, ал оның анасы Джегерсттің үй шаруасын басқаратын әйел екенін біледі. Ал Эстелла болса жай есеппен Драмлға күйеуге шыққан болатын. Шаршаған Пип Хэрвишем ханымға соңғы рет кіріп шығады. Хэрвишем ханымда Эстелла үшін өкініш сезімі пайда болады. Пип кеткен соң Хэрвишем ханымның көйлегі отқа түсіп жанады, Пип оны құтқарады, бірақ ол екі күннен кейін дүние салады. Осы жағдайдан кейін Пип әк өндіру зауытына келеді, сол жерде Орлик Пипті өлтіруге тырысады, бірақ оның қолынан ештеңе келмейді.

title: Үлкен үміттер

text:
Пип пен Мэгвич шетелге қашып кетуге дайындалды. Олар Темза өзенінің бойымен жүзіп келе жатқанда оларды полиция қызметкерлері тұтқындайды. Мэгвич болса қамауға алынып сотталды. Ол абақтыда көптеген жарақаттар алып, түрме ауруханасында қайтыс болды.
Пип бойдақ болып қалады да, он бір жылдан кейін кездейсоқ Хэвишем ханымның бұзылған үйі маңында жесір қалған Эстелланы кездестіреді. Қысқа әнгімеден соң олар бұзылған үй маңынан әри қарай кеттеді. «Алдарынан еш қайғысыз кен байтак дала жайылады».
* «Үлкен Үміттер» (1917), режиссёр Роберт Виньола.
* «Үлкен Үміттер» (1946) , режиссёр Дэвид Лин,
* «Үлкен Үміттер» (1998), режиссёр Альфонсо Куарон
* «Үлкен Үміттер» (1999), режиссёр Джулиан Джаррольд
* «Үлкен Үміттер» (2011), режиссёр Брайан Кирк
* «Үлкен Үміттер» (2012), режиссёр Майк Ньюэлл

title: Үлкен үміттер


query: Группа direction топ ретінде қашан құрылды?

text: One Direction — 2010 жылы Лондонда құрылған ағылшын - ирландиялық бой-бэнд. Оның құрамына 5 жігіт кіреді, олар: Гарри Стайлс, Луи Томлинсон, Найл Хоран, Лиам Пейн және Зейн Малик. The X Factor шоуындағы орындаудан кейін, олар Саймон Коуэллдің "Syco Records" деп аталатын дыбыс жазушы компаниясымен контракт жасасты. Солтүстік Америкада "Columbia Records" компаниясымен контрактқа қол қойды.

title: One Direction

text:
=== Студиялық альбомдары ===
* «Up All Night» (2011)
* «Take Me Home» (2012)
* «Midnight Memories» (2013)
*«Four» (2014)
*«Made in the A.M.» (2015)

title: One Direction


query: Жолақты Пижамадағы бала фильмі қашан түсірілді?

text: «Жолақ пижамадағы бала» (The Boy in the Striped Pyjamas) — сценарийдің авторы мен режиссері Марк Херман болып табылатын 2008 жылғы трагедиялы, тарихи драмалы фильм. Фильм 2006 жылы жарық көрген Джон Бойнның бір аттас романына негізделген. Фильм драмасы Холокост туралы және фильмнің негізгі оқиғасы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде болып жатыр. Фильм нацисттік "Өлім жазасы лагерінің" барлық зұлымдықтарын 8 жасар лагерьдің нацистік комендантының ұлы Бруно (Эйса Баттерфилд) және еврейлік тұтқын Шмуэль (Джек Скэнлон) сияқты екі балалардың көзімен көрсетеді. Тұсаукесері Ұлыбританияда 12 қыркүйек 2008 жылы өтті.

title: Жолақ пижамадағы бала (фильм)

text: Фильм оқиғасы Екінші дүниежүзілік соғысының қызған шағында болып жатыр. Әкесі Ральфтің өз қызметінде көтерілгені үшін 8 жасар Бруно отбасымен бірге Берлиннен Үшінші рейхпен басып алынған Польшаның ауылдық жеріне көшуіне тура келеді. Ешқандай көршісіз, қаладан тыс, және ойнайтын достары жоқ Бруно жалғыздықтан іші пысады. Кейіннен, алыста біртүрлі адамдардың оның ойынша фермада (шын мәнінде концлагерь болып табылатын) жұмыс істеп жүргенін көргеннен кейін оған тіпті үйдің артқы ауласында да жүруге болмайды.

title: Жолақ пижамадағы бала (фильм)

text: Бруно мен оның тәтесі Гретельдің тәрбиешісі Лист мырза оларға антисемитизм мен Нацисттік пропаганданы насихаттайды. Бұл Гретельдің лейтенант Курт Котлерге деген сүйіспеншілігімен бірге оның жатын бөлмесінің қабырғасын Нацисттік плакаттар мен Адольф Гитлердің портретімен әсемдеуге дейін жеткізеді. Тек Бруно ғана ештеңені түсінбейді.

title: Жолақ пижамадағы бала (фильм)


query: Өлім құралдары сериясы қашан шықты?

text:
"Орудия смерти немесе Өлім қаруы " циклы алғашқы "Город костей" атты кітап басылып шыққанда, яғни 2007 жылдың 27 наурызында басталды. Ең соңғы "Город небесного огня" деп аталатын кітабы 2014 жылдың 6 мамырында басылып шықты.
Циклге кіретін кітаптар:
*«Город костей» "(27 наурыз,2007"
*«Город праха» "(25 наурыз,2008)"
*«Город стекла» "(24 наурыз,2009 )" «Город падших ангелов» "(5 сәуір,2011)"
*«Город потерянных душ» "(8 мамыр,2012)"
*«Город небесного огня» "(27 мамыр,2014)"

title: Орудия смерти(кітабы)

text: Бұл кітап Клэри Фрэй атты бойжеткен туралы."Адское логово" клубында бір "жігіттің" өліміне куә болғаннан кейін,онымен түсініксіз нәрселер бола бастайды.Ол басқа ешкім көрмейтін нәрселерді көре бастайды,оның анасы кенеттен жоғалып кетеді.Оған өз үйінде түсініксіз,әрі қорқынышты бір нәрсе шабуыл жасайды,Клэриді өте әдемі,күшті Джеймс құтқарады.Джеймс оны Институтқа апарады. Сонда Клэри өзінің толықтай адам емес екенін біледі.Клэри ымырттың аушыларымен (сумеречные охотники) бірге өз анасын іздеуге шығады.Клэри өзі туралы білмеген нәрселерін біле бастайды.Ол Валентин деген зұлым адам туралы және оның шын әкесі кім екенін біледі.Валентин Клэридің анасын ұрлап алып кеткен болатын,ендігі ол ажалдың айшанағын(чаша смерти) іздеп жүрген болатын.Ажал айшанағын тек Клэри ғана таба алады.Соңында ол үлкен құпияның сырын ашады...

title: Орудия смерти(кітабы)


query: Оз сиқыршысы кітабын кім жазды?

text:
* «Оз әлемінің сиқыршысы» – 1900 жылы жазылған, балалар әдебиетінің озық
туындыларының бірі саналатын кітап. Авторы- Лаймен Фрэнк Лаум.
Төлнұсқасы – «The Wizard of Oz». Александр Волков орыс тіліне
«Волшебник Изумрудного города» атпен аударып шығарды. 1982 жылы «Оз
әлемінің сиқыршысы» атты кітап экран бетіне жарық көрді.
* Қысқаша мазмұны
Бұл кітапта Дороти атты қыздың басынан өткен оқиғалары баяндалады.
Дороти жетім қыз, бірақ Генри көкесі мен Эм тәтесімен және оның сүйікті
күшігі Тото да бірге тұрып жүрді. Бір күні Дороти тұрып жатқан үйді құйын
көтеріп Манчкиндер еліне әкеледі. Құлап келе жатып үй жауыз жауыз
мыстанның үстіне келіп құлайды да, манчкиндер елін жауыздықтан
құтқарды. Бұл іске риза болған солтүстіктің мейірімді мыстаны Доротиге
сиқырлы етік береді және бұл сиқырлы етік арқылы кез келген жерге баруға
болады. Билеуші Доротидің Манчкиндер елінде қалғанын қаласа да, Дороти
өз еліне қайтқысы келді . Мейірімді мыстан Доротиге тек Оз әлемінің
сиқыршысы ғана көмектесе алатындығын айтады және Оз әлемінің
сиқыршысына тек сары кірпіштер көмегімен бара аласың деп жол ңұсқап
жібереді. Жолда Дороти ағашқа асылып тұрған тұлыбты көреді. Тұлыб өзінде
ми болғандығын қалайды. Дороти тұлыбқа өзімен жүруді өтінеді, себебі, Оз

title: Оз әлемінің таңғажайып сиқыршысы


query: Француздар бірінші кезекте Бостандық мүсінін кімге ұсынды?

text: Бостандық ескерткіші (Statue of Liberty) — Солтүстік Америкадағы ағылшын иелігіндегі жерлердің азаттық күресіндегі Франциямен болған одақтастыққа ескерткіші ретінде Францияның АҚШ-қа тартқан сыйлығы.

title: Бостандық ескерткіші


query: Samsung galaxy s8-де неше мегапиксель бар?

text:
=== Аппараттық қамтамасыз ету ===

Samsung Galaxy S (серия)

Смартфонда 64-битті сегіз ядролы Exynos процессорымен 8895V (еуропалық нұсқасында) бар. Солтүстік Америка нұсқасында сегіз ядролы 64-биттік Qualcomm Snapdragon 835 процессоры орнатылған, сондай-ақ 10 нм техпроцессінде орындалған. Графикалық процессорі ретінде Mali-G71 MP20 (еуропалық нұсқасында) және Adreno 540 (солтүстік американдық нұсқасы) орнатылған. Жедел жады: 4 ГБ (LPDDR4); ішкі жады 64 ГБ (UFS 2.1). 256 ГБ-қа дейін microSD-ді қолдайды. Сондай-ақ, бұрынғы моделіндегідей әмбебап слоты бар: SIM+SIM немесе SIM+microSD.
Сымсыз байланыс: 802.11 a/b/g/n/ac 2.4 G+5GHz, VHT80 MU-MIMO,Bluetooth®v5.0 (LE 2Mbps-қа дейін),ANT+,USB Type C,NFC, GPS, GLONASS,Beidou. Батарея сыйымдылығы Galaxy S8 3000 мАс, Galaxy S8+ — 3500 мАс. Екі моделі де сымсыз зарядтауды қолдайды. Алдыңғы камерасы ретінде 12 мегапиксельді модуль пайдаланылады, объектив, диафрагмасы f/1,7 пиксель мөлшері 1,4 мкм, фазалық автофокус Dual Pixel технологиясымен және оптикалық тұрақтандырумен жабдықталған. Фронтальды камерасы 8 мегапиксельді сурет түсіруге рұқсат етеді. Смартфон габариттері: 148,9 х 68,1 х 8 мм - Galaxy S8, 159,5 х 73,4 х 8,1 мм - Galaxy S8 Plus. Салмағы: 152 г - Galaxy S8, 173 - Galaxy S8 Plus

title: Samsung Galaxy S8

text: Samsung Galaxy S8 (SM — G950F / SM — G955F) — Galaxy S смартфон желісінің сегізінші буыны,Samsung Electronics компаниясы 29 наурызда, 2017 жылғы Нью-Йоркте Galaxy Unpacked 2017-де ұсынған.

title: Samsung Galaxy S8


query: Бүгін Америка туында қанша жұлдыз бар?

text: Тікбұрышты горизонтальды үлендігі бірдей бірінен кейін бірі орналасқан жеті қызыл және алты ақ түсті жолағы бар мата бөлігі. Қара көк түсті 50 бес ұшы бар ақ жұлдыз орналасқан. 13 жолақ тәуелсіз мемлекетті құрған 13 британдық колонияларды білдіреді (Делавэр, Пенсильвания, Нью-Джерси, Джорджия, Коннектикут, Массачусетс, Мэриленд, Оңтүстік Каролина, Нью-Гэмпшир, Виргиния, Нью-Йорк, Солтүстік Каролина, Род-Айленд). Көк түсті крыж одақты білдіреді. Көк крыждағы жұлдыздар саны штаттардың санына сәйкес (қазір олардың саны 50). Қызыл түс шыдамдылық пен батырлықты білдіреді; қара көк түс — зейінділікті, әділеттілікті, сақтықты; ақ түс — пәктік пен тазалықты білдіреді. Тудың ені мен ұзындығының қатынасы 10:19.

title: Америка Құрама Штаттары туы

text: АҚШ мемлекеттік туы, сонымен қатар Жұлдызды-жолақты ту (Stars and Stripes) деген атаумен белгілі — Америка Құрама Штаттарының ресми түрде АҚШ-тың Үлкені мөрі мен Мемлекеттік әнұранымен қатарлас мемлекеттік туы болып саналады.

title: Америка Құрама Штаттары туы

text: Ту уақыт өте келе Одақты құраған штаттардың санына байланысты өзгеріп тұрды. Жаңа жұлдыз туға 4 шілде күні одақ құрамына жаңа штат енгеннен кейін қосылады. Жолақтар саны өзгермейді, тек 1795—1818 жж. қабылданған туға екі жұлдызбен қоса 2 жолақ қосылды да, артынан алынып тасталды.

title: Америка Құрама Штаттары туы


query: Жасушалар белсенді тасымалдау үшін энергияны қайдан алады?

text: Белсенді тасымал — бұл энергия жұмсаумен бірге жүретін молекулалар мен иондардың концентрация градиентіне қарсы мембрана арқылы тасымалы болып табылады. Бұл қозғалыс әдетте бір бағытты, ал диффузия екі бағытта да бола алады. Энергия көзі ретінде АТФ қолданылады. АТФ тыныс алу процесі кезінде түзілетін қосылыс, сондықтан белсенді тасымал тыныс алу болмаса жүзеге аспайды. Белсенді тасымал плазмалық мембранада орналасқан нәруыз-тасымалдаушылар арқылы жүзеге асады. Бұл нәруыздарға, жеңілдетілген диффузияға қатысатын нәруыздармен салыстырғанда, конформацияның өзгеруі үшін энергия қажет.

title: Белсенді тасымал

text: Жануар жасушаларының мембраналарында натрий-калий насосы нәруыз тасымалдаушы рөлін атқарады, ол плазмалық мембранасын толық өзектен өтеді. Мембрананың ішкі жағынан оған натрий мен АТФ келеді, ал сыртқы жағынан калий келеді. Натрий мен калийдің мембрана арқылы тасымалдануы осы нәруыздың конформационды өзгерістері нәтижесінде жүзеге асады. Назар аударыңыз, жасушаға енген әр 2 калий ионына жасушадан 3 натрий ионы шығарылады. Осының арқасында жасуша іші қоршаған ортаға қарағанда теріс зарядты болады да, мембрананың екі жағы арасында потенциялдар айырмашлығы пайда болады. Бұл жасушаға теріс зарядталған иондардың (анион), мысалы, хлорид иондардың өтуін тежейді. Оң зарядталған иондар (катиондар) керісінше жасушаға тартылады. Натрий-калий насосы жануар жасушаларына осмос балансын сақтау үшін қажет. Егер ол жұмыс істемесе, жасуша бөртіп, соңында жарылып кетер еді. Сонымен қатар, жануар жасушаларына бұл насос, жүйке және бұлшықет жасушаларының электр белесенділігі үшін, кейбір заттар, мысалы, аминқышқылдары мен қанттардың белсенді тасымалы үшін қажет.

title: Белсенді тасымал

text: Эндоцитоз және экзоцитоз — бүл екі белсенді процесс, олардың нәтижесінде заттар мембрана арқылы енеді (эндоцитоз) немесе сыртқа шығарылады (экзоцитоз).

title: Белсенді тасымал


query: Өлім алқабындағы рекордтық температура қандай?

text:
Ажал аңғары Өлім аңғары — АҚШ-тың оңтүстік-батысында, Мохаве шөліндегі (Калифорния штаты) сусыз аңғар. Ол Үлкен Алаптың оңтүстігіндегі Аларгос пен Панаминт жоталары аралығында орналасқан. Ұзындығы солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 250 км-ге созылып жатыр және ол Солтүстік Америкадағы теңіз деңгейінен ең төмен орналасқан жер — 85 м. Мұнда Батыс Жарты шардағы ең жоғарғы температура байқалған (56,7ӘС). Ажал аңғарының атауы осы жерде 1849 жылы бір топ алтын ізденушілердің су таппай ажалға ұшырауынан шыққан. Аңғарда ауданы 840 мың га болатын, негізі 1933 жылы құрылған ұлттық табиғи саябақ бар.
“Қазақ Ұлттық Энциклопедиясы”, 1-том

Санат:АҚШ географиясы

title: Ажал аңғары


query: Қатты заттың газға айналу процесі?

text: Десублимация - заттың бу күйінен тікелей қатты күйге ауысуы; сублимацияға қарсы процесс.

title: Десублимация


query: Сөз қалай естілсе, ол қалай аталады?

text:
Еліктеу сөздер — табиғат құбылыстары мен жан-жануарларда болатын әр алуан дыбыстарға және олардың сын-сипат, қимыл-әрекеттеріне еліктеуден туған сөздер. Қазақ тілінде еліктеу сөздердің екі түрі бар:
*1) еліктеу есту қабілеті арқылы пайда болған еліктеуіш сөздер: тарс-тарс, салдыр-гүлдір, дыр-дыр, гүрс, шолп;
*2) еліктеу көру қабілеті арқылы пайда болған бейнелеуіш сөздер: жалт, жарқ, лып, маймақ, көлбең. ербең-ербең.
Олар көмекші етістікпен (ет-)тіркесіп күрделі мүшенің құрамына кіреді. Жеке тұрып сөйлемде көбінесе пысықтауыш, анықтауыш кызметін атқарады. Мысалы: Мырс етіп күлді. Бүлк-бүлк желіс. Ол күрт бұрылды. Интонацияның елеулі мәні бар.
"Мысалы": Рақмет үндемей отырып қалды (С. Ерубаев). Жаз. Шаңқай түс мезгілі (М. Әуезов).
Еліктеу сөздер семантикалық жағынан алғанда
# біріншіден, табиғатта ұшырайтын сан алуан құбылыстар мен заттардың бір-бірімен қақтығысу я соқтығысуларынан туатын, сондай-ақ, неше түрлі жан-жануарлардың дыбыстау мүшелерінен шығатын әр қилы дыбыстарға еліктеуден пайда болған түсініктерді білдірсе,
#е кіншіден, сол табиғатта ұшырайтын сан алуан құбылыстар мен заттардың және неше түрлі жан-жануарлардың сыртқы сын-сипаты мен қимыл-әрекеттерінің де қилы-қилы көрінінстерінен пайда болатын түсініктерді білдіреді.

title: Еліктеу сөз

text:
Анықтамасына қарай бұл сөздер іштей екі салаға бөлінеді:
* еліктеуіш (еліктеме) сөздер және
* бейнелеуіш (бейнелеме) сөздер.

title: Еліктеу сөз


query: Ұшақтың қанаты көтергішті қалай жасайды, физиканың қандай тұжырымдамасы қолданылады?

text: Көтергіш күш — сұйық не газ ішінде қозғалған денеге сол орта тарапынан әсер ететін күш. Дене қозғалысына перпендикуляр және ауырлық күшін теңгеретін К. к. ауада одан әлдеқайда ауыр дененің (мыс., ұшақтың) ұшуына мүмкіндік береді. Бұл күштің шамасы атака бұрышының (ұшақ қанатының астыңғы беті мен оның ұшу бағыты арасындағы бұрыш) мәні бойынша сипатталады. Алғашқыда бұл бұрыш өскен сайын (ұшақ қанатының кейбір пішіндері үшін 15-қа дейін) К. к-тің шамасы да артады. Атака бұрышы белгілі бір шамаға жеткен соң, қаптай аққан ағынның қанаттың үстіңгі қабатынан үзілуіне байланысты К. к. күрт төмендейді. К. к-тің шамасы (F) былай анықталады: F = cyS2/2, мұндағы су – К. к-тің өлшемсіз коэфф-і,  мен S – дененің жылдамдығы мен дене бетінің ауданы,  – ортаның тығыздығы. К. к-тің пайда болу себебін алғаш рет 1904 ж. орыс ғалымы Н.Е. Жуковский түсіндірді (қ. Жуковский теоремасы). К. к. терминін кейде гидростатикалық К. к. ретінде де пайдаланады. Бұл жағдайда оны сүйемелдеуші күш деп атайды.

title: Көтергіш күш


query: What ' s up негізін қалаушы кім?

text: WhatsApp — смартфондарға арналған мессенджер. Мәтіндік хабарландыру, сурет, видео және аудио жөнелтуге болады. Android, BlackBerry OS, BlackBerry 10, iOS, Series 40, Symbian (S60) және Windows Phone сияқты платформаларда жұмыс істейді. Мессенджерді жасаған компанияның негізін Ян Кум (Jan Koum) және Брайан Эктон (Brian Acton) 2009 жылы Калифорния штатында құрған. Компанияда 55 қызметкер жұмыс істейді.

title: WhatsApp

text: 2013 жылғы маусым мәліметтеріне сәйкес, WhatsApp арқылы күніне 27 миллиардқа жуық хабарландыру жөнелтіледі.

title: WhatsApp

text: 2014 жылғы ақпанның 19-ында Facebook Inc. WhatsApp Inc. компаниясын 19 миллиард АҚШ долларына сатып алатынын жариялады.

title: WhatsApp


query: Гарри Поттер-айтуға болмайтын есім?

text: Шынайы есім Voldemort-тің ата-тегі французша. «vol de mort» — «өлім ұшуы» француз сөз тіркесіне ұқсас. Волан-де-Морт— шын аты «Том Марволо Реддлдің» анаграммасы («Tom Marvolo Riddle ⇒ I am Lord Voldemort»). Сиқыршылар әлемінде Волан-де-Морттан бәрінің қорқатыны соншалықты, тіпті оның атын атамайды. Кейіпкерлердің көбісі оны «Атын-атауға-болмайтын» немесе «Өзің-кім-екенін-білесің» деп атайды. Волан-де-Морт — Кадм Певереллдың ұрпағы, ал сиқыршылардың бәрі бір бірімен туысқан болғандықтан, ол Хәрри Поттердің алыс туысқаны. Оған қоса, ол Салазар Слизериннің ұрпағы. Том Реддл қаны аралас, бірақ ол бұны мұқият бүркемелейді.

title: Волан-де-Морт

text: Лорд Волан-де-Морт жайлы әр кітапта айтылады, ал фильмдерде бұл рөльді ойнағандар Ричард Бреммер (еске түсіру көрінісі), Ян Харт (профессор Квиррелдің дүмбісіндегі бетті ойнаған), Кристиан Коулсон (екінші фильмдегі 16 жасар Том Реддл), Рэйф Файнс (қайта оралған Волан-де-Морт), Хиро Файнс Тиффин (11 жасар Том), Фрэнк Диллэйн.

title: Волан-де-Морт


query: Фортепианоны кім ойлап тапты және қай жылы?

text: Фортепиано (fortepіano, "forte" — қатты және "pіano" — ақырын) — ішекті соқпалы-клавишті рояль мен пианино музыкалық аспабының жалпы атауы. Фортепианоның алғашқы үлгісін Италияда Б.Кристофори 1709 — 11 ж. жасап шығарды. Фортепианоның екі түрі (рояль мен пианино) бар. Осы заманғы клавишті механикасы бар рояльды 19 ғасырдың басында С.Эрар (Парижде) ойлап тапқан. Фортепианоның екі педалі болады, ол дыбысты қатты немесе жайлап шығару үшін қолданылады; дыбыс көлемі 7 октава. Фортепианоның дыбыс шығаратын соқпалы балғашықтары мен ішектері сырт кескіні құстың қанатындай типылданған сандық ішіне орналастырылады. Фортепианоның ұзындығы 150-ден 270 см-ге дейін, ал ені 150 см болады. Фортепианода ойнау үшін арнайы көптеген музыкалық шығармалар (мысалы, Л. ван Бетховен, “Апассионата” сонатасы; Ф.Шуберт, “Фантазия”; Р.Шуман, “Симфониялық этюдтер”; Ф.Лист, “Кезбешілік жылдары”, т.б.) жазылды. Музыкалық орындаушылық өнерде үздік пианиношылар есімі белгілі. Олардың қатарында: Лист (Венгрия), Э.Г. Гилельс, А.Б. Гольденвейзер, К.Н. Игумно, Л.Н. Оборин, С.Т. Рихтер, В.Д. Ашкенази (Ресей), Ж.Әубәкірова, Г.Қадырбекова (Қазақстан), т.б. бар.

title: Фортепиано


query: Бірдей биіктіктегі нүктелерді қосатын сызық?

text: Жер бедері жергілікті жердің планында және топографиялық карталарда горизонтальдар, шартты белгілер және биіктерді жазу арқылы бейнелейді. Құрлық бетіндегі абсолют биіктіктері бірдей нүктелерді қосатын қисық-тұйық сызық "горизонтальдар" деп аталады.

title: Жер бедерін бейнелеу сызықтары

text: Жер бедерінің ерекше нүктелеріне таудың төбесі, шұңқырдың түбі, жоталардың ең төменгі және жоғарғы нүктелері жатады. Беткейдің бағытын көрсететін бергштрих - горизонтальдарға перпендикуляр жүргізілген кішкене сызық. Тауды, жотаны бейнелегенде бергштрихтар горизонталь бұрылысының сыртынан, ал қазаншұңқырлар мен өзектерді бейнелегенде, горизонталь бұрылысының ішінен қойылады. Карталарға горизонтальдардың биіктігі өрлеу бағытына сәйкес жазылады.

title: Жер бедерін бейнелеу сызықтары


query: Массаның сақталу заңын кім тұжырымдады?

text:
Масса Тұрақтылық Заңы, масса сақталу заңы, реакцияға қатысқан заттар (реагенттер) массаларының қосындысы реакция нәтижесінде түзілген заттар (өнімдер) массаларының қосындысына тең.
Химиялык реакция кезінде реакцияға түскен заттардың молекулалары бұзылып, оны кұраушы атомдар басқаша топтасып жаңа молекулаларды түзеді. Реакция барысында атомдардың сандары өзгермейді, сондықтан олардың массалары да өзгермеуге тиісті.

Реакцияға қатысқан заттардың массасы реакция нәтижесінде түзілген заттардың массасына тең болады. Бұл тұжырым зат массасының сақталу заңы деп аталады.

Оны тәжірибе жүзінде орыс ғалымы М.В. Ломоносов 1748 жылы ашқан, ал француз ғалымы А. Лавузье де 1789 жылы осындай қорытындыға келген.
Бұл заңның жаратылыстану ғылымдары үшін маңызы өте зор, химия ғылымында сандық катынастарды пайдаланудың өзі осы заңға негізделеді.

1. Барлық химиялық теңдеулер осы заңның негізінде кұрылады.

2. Бүл заң жаратылыстың жалпы заңының бір көрінісі: жоқтан бар пайда болмайды, бар нәрсе із-түзсіз жоғалып кетпейді.

3. Осы заңды пайдаланып, сандық есептер шығаруға болады.

title: Массаның сақталу заңы

text: 1774 — 1789 жылдары француз химигі Антуан Лавуазье, өзі жасаған күрделі тәжірибелерге сүйене отырып, тұжырымдаған. Мыс., 32 г оттек пен 4 г сутек қосылғанда 36 г су түзіледі; 2Н2+О2=2Н2О. Мұндағы реакцияға түскен реагенттердің жалпы массасы (36 г) реакция нәтижесінде түзілген өнімнің массасына (36 г) тең.

title: Массаның сақталу заңы


query: Құтқарушы Мәсіхтің мүсінін кім салған?

text: Стеаниттен (сабын тастан) және бетоннан құйылған. 1921 жылы Бразилияның тәуелсіздігінің жүз жылдығына арнап, инженер Эктор Силва да Коста жасаған.

title: Құтқарушы Иса Мәсіх мүсіні

text: Құтқарушы Иса Мәсіх мүсіні (Cristo Redentor) Рио-де-Жанейро қаласындағы Корковаду тауында орналасқан Иса Мәсіхтің танымал мүсіні.

title: Құтқарушы Иса Мәсіх мүсіні

text: Mүсінінің өлшемдері: биіктігі — 38 метр, сонымен қатар іргетасы — 8 м; салмағы — 1145 тонн; қолдардың құлашы — 30 метр.

title: Құтқарушы Иса Мәсіх мүсіні


query: Мидағы каллозум денесі қай жерде орналасқан?

text: Сүйелді дене немесе күсті дене (мозолистое тело) (corpus callosum, лат. corpus — дене, callosum — сүйел, күс) — үлкен ми сыңарларын байланыстырып түрған милық ақзат. Ол мидың екі жарты шарының арасын- дагы үзынша сай табанында орналасады.

title: Сүйелді дене немесе күсті дене

text: Сүйелді дененің бағаны, алдыңғы және артқы ұшы болады. Алдыңғы ұшы төменгі бағытта иіліп, сүйелді дененің иінін түзеді, ал артқы ұшы ми күмбезімен бірігіп кетеді. Сүйелді дененің жүйке талшыктары оң және сол жақ ми сыңарларындағы орталықтарды жалғастыратын комиссуральды өткізгіш жолдарын құрайды.

title: Сүйелді дене немесе күсті дене


query: Mercedes benz-те amg нені білдіреді?

text: AMG аббревиатурасы— A және M сәйкесiнше Ауфрехт пен Мельхер тегтерінің алғашқы әріптері. Үшінші G — Ханс-Вернер Ауфрехт туған Штутгарт қаласына арналған.

title: Mercedes-AMG

text: "Mercedes-AMG"' (әдетте тек қана AMG) — Мерседес-Бенц компаниясының автомобильдерді әшекейлеу және оның жылдамдығын арттыру мақсатында сілтеу үшін құрылған бөлімі.

title: Mercedes-AMG


query: Тіркелген ұйымды қаржылық басқаруға кім жауапты?

text: Қаржы директоры - ұйымның қаржы саясаты үшін жауап беретін қаржы ағынын оңтайланру міндеттерін шешетін лауазымды адам. Оған бас бухгалтердің қызметі (бухгалтерлік есеп, қаржы жоспарлауы мен бюджет) және қаржы бөлімі (кассадағы нақты ақша, бағалы қағаздар, несие саясаты бағынады. Шағын және орта ұйымдарда қаржы директорының міндетін бас бухгалтер атқарады.

title: Қаржы директоры


query: 1970 жылы Америка Құрама Штаттарының президенті кім болды?

text: Ричард Милхауз Никсон (Richard Milhous Nixon; 9 қаңтар 1913, Йорба-Линда, Калифорния — 22 сәуір 1994, Нью-Йорк) —Америка Құрама Штаттарының 37- президенті (1969—1974), АҚШ-тың 36- вице-президенті (1953 — 1961), президенттік мерзімінің соңына дейін отырып, қызметінен босаған жалғыз АҚШ Президенті.

title: Ричард Никсон

text: Ричард Никсон 1913 жылы 9 қаңтарда Калифорния штатында Френсис Никсон мен Ханна Милхаус Никсонның шаңырағында дүниеге келді. Оның анасы квакер болатын және оның тәрбиесі сол уақыттаға косервативті ықпалға құрылған еді.

title: Ричард Никсон

text: Әкесі оның Ричардтың анасына үйленген соң квакер болды. Ричард Никсонның төрт ағасы бар еді: Гарольд (1909-1933), Дональд (1914-1987), Артур (1918-1925), және Эд (1930 ж туған). Бес ер баланың төртеуінің есімдері ағылшын корольдерінің құрметіне қойылған, Ричард Ричарда Львиное Сердценің құрметіне қойылды.Никсонның өмірінің алғашқы кезеңдері кедейшілікпен өтті, кейін Эйзенхауерге айтқан пікірінде өз балалық шағы туралы «Біз кедей болатынбыз, алайда біздің бақтымыз - сол кедейшілікті білмеуімізде еді» деген болатын.Никсонның жанұясына ауылда шаруашылық жүргізуіне жағдай болмады да, 1922 жылы олар Калифорнияға, квакерлер қоныстанған, әрі жанұяның әкесі азық-түлік дүкенін және жағар май құйып беретін станция ашқан Уиттерге көшіп келді.

title: Ричард Никсон


query: Йеллоустоун ұлттық саябағына Айдахо штатының бөліктері кіреді Монтана және?

text: Йеллоустоун ұлттық саябағы (Yellowstone National Park) — дүние жүзіндегі ең алғашқы ұйымдастырылған ұлттық саябақ (1872). АҚШ-тың Солтүстік-батысындағы Вайоминг, Монтана және Айдахо штаттарының жерінде орналасқан. Нақтырақ айтқанда Йеллоустоундық кальдераның үстінде орналасқан. Аумағы 9 мың км2.

title: Йеллоустон ұлттық саябағы

text: Йеллоустон ұлттық саябағы Миссури өзенінің оң жақ саласы Йеллоустон өзенінің жоғары ағысындағы теңіз деңгейінен 2200 — 2500 м биіктікте жанартаулық үстіртті алқапты алып жатыр. Оның біраз жері жартасты тау жоталарын да қамтиды. Саябаққа қара обсидиан (жанартаулық шыны) тау жыныстарынан құралған тік жартастар мен құздар, Йеллоустон мен Джексон көлдері, саябақтың ең биік шыңы – Электрик (3350 м) ерекше көрік беріп тұрады. Жанартаулық жыныстардың астында тасқа айналған орман – Спесимен тау жотасы да орналасқан. Йеллоустон ұттық саябағының жері қалың қылқан жапырақты орман болып келеді. Оның территориясында сазбалшықты жанартаулар, ыстық қайнарлар, көлдер және 3 мыңнан астам гейзерлер (әрқайсысы әрбір 33 – 93 мин аралығында түрлі биіктікке атқылап тұрады) кездеседі. Олардың ішіндегі ең ірісі – «Алып» гейзері, ол атқылаған кезде ыстық су 91 м-ге дейін, ал «Олд-Фейтфул» гейзерінің суы – 50 м биіктікке дейін көтеріледі.

title: Йеллоустон ұлттық саябағы

text: Йеллоустон ұттық саябағының аумағында өте терең Үлкен Каньон деп аталатын – сайлы жыра бар, оның тереңд. 360 м, ал ұызндығы 20 км-ге созылады. Бұл аймақта биіктен құлап ағатын сарқырамалар (биіктігі 94 м-дей) да кездеседі. Саябақ жеріндегі қылқан жапырақты орманда қарағай, самырсын, шырша, қандыағаш, қайың, көктерек, т.б. ағаштар өседі. Ал жануарлардан – бизон, қара аю (барибал), бұғы, қоңыр аю (гризли), бұлан, жуан мүйізді арқар, койот (шалғын қасқыры), ақ бірқазан, түтік тұмсықты аққу, ақбас субүркіт, т.б. бар. Йеллоустон ұттық саябағының әсем көріністерін тамашалап көруге маусым – тамыз айларында туристер көп келеді және олардың демалуына барлық қолайлы жағдайлар жасалған.

title: Йеллоустон ұлттық саябағы


query: Әр түрлі түрлерге жататын екі ата-ананың қиылысуы деп аталады?

text: Гибрид, будан (hіbrіda — будан, қоспа) — генотипінде айырмашылығы бар екі организмді будандастырудан (шағылыстырудан) алынған жаңа организм. Оны өсімдіктерде екі бөлек түрден, екі бөлек туыстан немесе бір түрге жататын формалар арасынан, ал жануарларда екі бөлек түрге, екі бөлек туысқа жататын организмдерден алуға болады. будан ғылымда латынша Ғ әрпімен белгіленеді. Ғ= А х В. Мұнда А — аталығы, В — аналығы, х — будандастыру (шағылыстыру); қазақша Будандастыру.

title: Гибрид

text: бір түрге жататын екі немесе бірнеше тұқымның малын бір-бірімен шағылыстырудан туған төл. Б.-ың тұқым қуалаушылық қасиеттері ата-енесінің әртектілігінен байытылып, көп қырланатындығынан кейбір өнімділік қасиеттері жетік дами түседі немесе ата-енесіне тән әр түрлі өнімдік қасиеттерінің жаңа үйлесімі пайда болады. Әдетте, б. өсіп-жетілуі мен өнімділігі ата-енесінен асып түседі. Мұндай б.-ды бағыттап сұрыптау мен сол бағытта жұптастыру арқылы жаңа мал тұқымын шығаруға мүмкіншілік тудырады. Осыған орай мал шаруашылығында әр түрлі мал тұқымдарын будандастыру арқылы б. мал өсіру кең тараған.

title: Гибрид


query: Сіз жердің құрлық бөлігі деп не атайсыз?

text: Құры жер (немесе "құрғақ жер", "жер") — жершары бетінің Дүниежүзілік мұхиттың және басқа су айдындары баспай тұрған бөлігі.

title: Құры жер

text: Жершарының құры жерінің аймағы 148 939 063,133 км2—ге тең. Бұл Жердің бетінің жалпы ауданының 29,2 %—ын құрайды, қалғаны Дүниежүзілік мұхитының және құрлық ішіндегі су айдындарының үлесі.

title: Құры жер


query: Сақиналардың иесі кітаптары қашан жазылды?

text: «Сақиналар әміршісі» (The Lord of the Rings) – ағылшын жазушысы Дж.Р.Р. Толкиеннің романы. Фэнтези жанрындағы танымал романдардың бірі. «Хоббит» романының жалғасы. Негізінен бір бүтін кітап, көлемінің үлкендігінен баспа кезінде оны үш кітап етіп жарыққа шығарады: «Сақина бауырластығы», «Қос қамал» және «Патшаның оралуы». XX ғасырдың ең үздік әрі танымал кітаптарының бірі. Әлемнің 38 тіліне аударылған. Кітаптың мазмұн желісімен режиссер Питер Джексон фильм түсіреді, кино жоғары деңгейден көрініп, кассалық фильмдер қатарына қосылады. Толкин ағылшын эпосын құру мақсатында жазған романын 1937 жылы бастап, 1948 жылы бітірген. Алайда бірқатар қиыншылықтарға байланысты кітап тек 1954-1955 жылдары ғана жарық көреді. Кітапқа қатысты жақсы пікірлер айтылған.

title: Сақиналар әміршісі (роман)

text: Бастапқыда Толкин «Хоббит» романының жалғасын жазуды мақсат еткен жоқ («Сақиналар әміршісі» романы шын мәнінде осындай жалғасы). Алайда, 1937 жылы 15 қарашада «Хоббит» кітабының бірінші баспагері Allen & Unwin-тің иесі Стэнли Анвинмен түскі ас ішіп отырғанда, Толкин басқа жұмыстарды қарауға жіберуге шақыру алды. Баспагердің сын-пікір берушісі «Силмариллионды» қабылдамады, бірақ ол бұл туралы оң пікір білдірді. Бұған жігерленген Толкин «Хоббиттің» жалғасын жаза бастады және 1937 жылы 16 желтоқсанда баспаға жазған хатында жаңа кітаптың бірінші тарауын хабарлады.

title: Сақиналар әміршісі (роман)

text: Толкиннің мақсаты ағылшын эпосын жасау болды. Толкин Солтүстік Еуропаның ортағасырлық аңыздарымен, мысалы, «Хервер туралы сага», «Велсунгах туралы сага», «Беовулф» және басқа да көне герман, көне скандинав, ескі ағылшын және ортағасырлық ағылшын мәтіндерімен жақсы таныс Оксфорд филологы болды. «Сақиналар әміршісі» басқа әдеби көздерден де, мысалы, «Артурлық» кезеңнің аңыздары және карел-фин эпопеясы «Калеваламен» шабыттанды. Толкиннің айтуынша, ағылшынсаксондар мұндай көлемдегі эпосқа өте мұқтаж болған. «Артурлық» аңызды ол ағылшын-саксондық емес, айқын келттіктерге байланысты үйлеспейтін алмастыру деп санады.

title: Сақиналар әміршісі (роман)


query: Америка Құрама Штаттарының туында қанша жолақ бар?

text: Тікбұрышты горизонтальды үлендігі бірдей бірінен кейін бірі орналасқан жеті қызыл және алты ақ түсті жолағы бар мата бөлігі. Қара көк түсті 50 бес ұшы бар ақ жұлдыз орналасқан. 13 жолақ тәуелсіз мемлекетті құрған 13 британдық колонияларды білдіреді (Делавэр, Пенсильвания, Нью-Джерси, Джорджия, Коннектикут, Массачусетс, Мэриленд, Оңтүстік Каролина, Нью-Гэмпшир, Виргиния, Нью-Йорк, Солтүстік Каролина, Род-Айленд). Көк түсті крыж одақты білдіреді. Көк крыждағы жұлдыздар саны штаттардың санына сәйкес (қазір олардың саны 50). Қызыл түс шыдамдылық пен батырлықты білдіреді; қара көк түс — зейінділікті, әділеттілікті, сақтықты; ақ түс — пәктік пен тазалықты білдіреді. Тудың ені мен ұзындығының қатынасы 10:19.

title: Америка Құрама Штаттары туы

text: АҚШ мемлекеттік туы, сонымен қатар Жұлдызды-жолақты ту (Stars and Stripes) деген атаумен белгілі — Америка Құрама Штаттарының ресми түрде АҚШ-тың Үлкені мөрі мен Мемлекеттік әнұранымен қатарлас мемлекеттік туы болып саналады.

title: Америка Құрама Штаттары туы

text: Ту уақыт өте келе Одақты құраған штаттардың санына байланысты өзгеріп тұрды. Жаңа жұлдыз туға 4 шілде күні одақ құрамына жаңа штат енгеннен кейін қосылады. Жолақтар саны өзгермейді, тек 1795—1818 жж. қабылданған туға екі жұлдызбен қоса 2 жолақ қосылды да, артынан алынып тасталды.

title: Америка Құрама Штаттары туы


query: 1913 жылы Америка Құрама Штаттарының президенті кім болды?

text:
{{Мемлекеттік қайраткер
| түс = мемлекет басшысы
| Суреті = President_Wilson_1919.jpg
| Сурет ені = 220
| Атауы = 28-ші Америка Құрама Штаттарының Президенті
| Титулы = АҚШ президенті
| Реті = 28
| Ту = Seal Of The President Of The Unites States Of America.svg
| Ту2 = Flag of the President of the United States (1916–1945).svg
| Қазақша есімі = Томас Вудро Вильсон
| Шынайы есімі = {{lang-en|Thomas Woodrow Wilson}}
| Басқара бастады = 4 наурыз 1913
| Басқаруын аяқтады = 4 наурыз 1921
| Ізашары = Уильям Тафт
| Ізбасары = Уоррен Гардинг
| Вице-президент = Томас Маршалл
| Ту_2 = Seal of New Jersey.svg
| Ту2_2 = Flag of New Jersey.svg
| Титулы_2 = Нью-Джерси штатының губернаторы
| Реті_2 = 34
| Басқара бастады_2 = 17 қаңтар 1911
| Басқаруын яқтады_2 = 1 наурыз 1913
| Ізашары_2 = Джеймс Филдер
| Ізбасары_2 = Джон Форт
| Партиясы = Демократиялық партия
| Туған жері = Стонтон, Виргиния штаты
| Қайтыс болған жері = Вашингтон, Колумбия федералдық округі
| Діні = пресвитерианство
| Жұбайы = Эллен Акссон Вильсон (1--ші әйелі)Эдит Гальс Вильсон (2--ші әйелі)
| Әкесі = Джозеф Вильсон
| Анасы = Джанет Вудро
| Марапаттары =
{{{!}} style="background: transparent"
{{!}} {{Нобельдік медаль}} Бейбітшілік саласындағы Нобель сыйлығы (1919)

title: Томас Вудро Вильсон


query: Симпсондардың неше маусымы бар?

text: «Симпсондар» (The Simpsons) — америкалық телевизия тарихындағы ең ұзақ мультсериал, 28 маусымдық мультсериал 32 маусымға создырылды. Алғашқы мини-серия "Good night" «Трейси Ульман Шоуы»-нда 1987 жылы 19 сәуірде көрсетілді. Мультсериалдың толық бөлімдері 1989 жылы 17 желтоқсанда FOX телеарнасында көрсетіле бастады. «Gracie Films» «20th Century Fox» компаниясы үшін шығарады. М-сериал қазіргі уақытта 100-ден астам мемлекетте көрермендерге танымал.

title: Симпсондар


query: Тираннозавр жыртқыш немесе шөпқоректі ме?

text: Тиранозавр - бассүйегі ірі, екі аяқты жыртқыш жануар. Ұзын және ауыр құйрығы тепе-теңдік сақтау қызметін атқарған. Үлкен әрі күшті артқы аяқтарымен салыстырғанда, тырнақты екі саусағы бар алдыңғы аяқтары кішірек, бірақ мықты болған. Тероподтардың ішіндегі ең ірі өкілі және Жер тарихындағы құрлықты мекендеген ең ірі жыртқыштардың бірі. Мамандардың болжауынша Сью есімді тиранозаврдың биіктігі шамамен 12,3—12,8 метр, ал салмағы 8,4—9,5 тонна болған. Тиранозавр гадрозаврларды, цератопстарды, тіпті завроподтарды аулаған болуы мүмкін, сондай-ақ ол өлекселермен де қоректенген.

title: Тиранозавр


query: Біз жер бетінде өмір сүретіндіктен, бұл қандай атмосфера қабаты болуы мүмкін?

text: Тропосфера (грек. "τροπόσ" – бұрылыс, өзгеріс және "σφαιρα" – шар) – атмосфераның жер бетімен тығыз әрекетте болатын ең төменгі қабаты. Қалыңдығы жер бетінен қызған ауаның жоғары өрлеген ағындарының көтерілетін биіктігімен анықталады. Экваторлық ендіктерде ауа 16 – 17 км, қоңыржай белдеуде 10 – 11 км, полюстік аймақтарда 7 – 8 км биіктікке көтеріледі. Осы биіктіктер Тропосфераның жоғарғы шекарасын белгілейді. Орташа қалыңдығы 10 – 11 км. Үстіндегі стратосферадан жұқа тропопауза өтпелі қабатымен бөлінген. Атмосфераның жер бетіне таяу қабатында ауа Жердің тартылыс күшіне және газдардың сығылуына байланысты барынша тығыз орналасады. Атмосфераның бүкіл массасының 80%-ы және су буы түгелдей Тропосферада шоғырланған. Әр 100 м-ге биіктеген сайын ауаның температурасы орта есеппен 0,6С-қа төмендейді. Осы қабатта ауа райы мен климат түзуші процестер өтеді. Жерге іргелес ең төменгі қабатында ауаның температурасы тәулік ішінде және жыл бойы өзгеріп отырады. Тропосфера түгелдей Жердің географиялық қабығының құрамына кіреді.

title: Тропосфера


query: Пиза мұнарасы қайда салынған?

text: Пиза мұнарасы (Torre pendente di Pisa) — 12-14 ғасырлардағы Италиядағы роман-готика архитектурасының ескерткіші. Пиза мұнарасы Пиза қаласында орналасқан. Мұнара дүние жүзіне “құлағалы тұрған мұнара” атағымен белгілі. Мұнараның құлай бастауы 1173 — 74 жылдары арх. Боннанның алғашқы үш қабатын салған кезінен басталды. 1275 жылы арх. Джованни ди Симони құрылыс жұмыстарын қайта жаңғыртып, бесінші қабатқа дейін көтерді. 1350 жылы арх. Томазо ди Андреа мұнара құрылысын аяқтап, қола шатырмен жапты. Осылайша Пиза мұнарасы сегіз бұрышты, 11 м биіктіктегі негіз үстіне орнатылған балкондары бар, 6 қабаттан тұратын қоңыраулы мұнараға айналды. Бірінші қабаты тұтас қабырғалардан тұрады. Ал үстіңгі алты қабаты аркада әдісімен, колонналармен әшекейленген. 1964 жылдан бастап бүгінгі күнге дейін мұнараны қисайған қалпында құлатпай ұстап тұруға бағытталған іс-шаралар атқарылуда.

title: Пиза мұнарасы

text: Мұнара ең аласа нүктесінің биіктігі жер бетінен 55,86 м болса ең биік нүктесі - 56,7 м. Табанының ені 4,09 м ал төбесінікі - 2,48 м. Массасы 14453 т. Қазіргі көлбеулігі 5 ° . (4,9 м-ге жуық вертикаль бағыттан ауытқыған). Мұнарада 294 баспалдақтары бар.

title: Пиза мұнарасы


query: Анд таулары картада қайда орналасқан?

text: Анд таулары, "Анд Кордильерасы" – Жер шарындағы ең ұзын (9000 км) тау сілемі, ең алып Кордильера тау жүйесінің Оңтүстік Америкадағы бөлігі. Ол Оңтүстік Американың Тынық мұхит жағалауын бойлай, солтүстіктен оңтүстікке қарай созыла жатқан тау тізбектен тұрады.

title: Анд таулары

text: Анд таулары Анд (Кордильера) геосинклинальдық қатпарлану белдеуінің (альпілік қатпарлану кезінде) қайта көтерілген кезіндегі жас таулар. Сондықтан қазіргі кезге дейін жиі болып тұратын күшті жерсілкінулер олардағы тектоникалық процестердің әлі де тоқтамағанын көрсетеді. Мұнда бірнеше сөнбеген жанартаулар бар. Олардың ішінде Жер шарындағы ең биік сөнбеген жанартау ошағы – Льюльяйльяко (6723 м) осында орналасқан.

title: Анд таулары

text: Жер бедерін меридиан бойымен созылып жатқан, ішкі тау аңғарлары мен үстірттерден тұратын жоталар тізбегі құрайды. Олар табиғи ерекшеліктері мен геоморфологиялық құрылысына қарай: Кариб Анд таулары, Солтүстік-Батыс Анд таулары, Эквадор Анд таулары, Перу Анд таулары Чили-Аргентина және Патагония Анд таулары болып бөлінеді. Бұл таулардың қатпарлы-жақпарлы тік құламалы шатқал беткейлерін көптеген өзен аңғарларымен тілімденген. Орта тұсында ені кең болып келген Пуна таулы үстірті орташа биіктігі 4000 м болатын ішкі аймақты құрайды.

title: Анд таулары


query: Ортағасырлық кезеңдер қашан басталып, аяқталды?

text: Ортағасыр, кейде Орта ғасырлар, "(medіum acvum)" – адамзат тарихының "ежелгі дүние мен жаңа тарих" аралығындағы кезеңі.

title: Ортағасыр

text: Ортағасыр ұғымдын XV – XVI ғасырларда Қайта өркендеу дәуірінің итальян тарихшы-гуманистері (Ф.Бьондо, т. б.) енгізіп, ғылымда XVIII ғасырда бекіді. Ортағасыр – Батыс Еуропада феодалдықтың өмірге келіп, үстемдік құруы және ыдырай бастау дәуірі. КСРО кезіндегі тарих ғылымында Орта ғасырға құл иеленуші Рим империясының күйреуі (шартты түрде 476 жылы) мен XVII ғасырдағы ағылшын революциясына дейінгі кезең жатқызылды. Бұл Еуропада он екі ғасырға тең уақыт, ал Шығыс елдері кейіндеу дамығандықтан, бұл заңдылық сақталмайды. Ортағасыр ұғымы тарих ғылымында Еуропа тарихи деректемелеріне сай пайда болып, жете зерттелген. Дегенмен, бұл ұғым дүние жүзінің басқа аймақтарында да қолданылады. Соңғы кезде тарих ғылымында Ортағасырдың басталуы арабтардың Еуропаға шабуылы басталған кез (VIII ғасырдың басы), ал аяқталуы – Константинопольдің құлауы (1453 ж.), Американың ашылуы (1492 ж.), Германияда реформация мен шаруалар соғысы (1525 ж.) деген әр түрлі көзқарастар орын алып отыр. Ортағасыр тарихын зерттейтін ғылым медиевистика деп аталады.

title: Ортағасыр

text:
Шаруалардың қоғамда атқаратын рөлі ортағасырларда қалыптасқан үш қауымдық топ теориясы бойыншы анықталды. Ол теория қоғамды адам ағзасымен салыстыруға негізделді. Адамның өміріне жан қандай қажет болса, құдайға құлшылық етуші дінбасылар да қоғамға сондай қажет делінді. Зиялы мырзалар мен ел басқарып жүрген атқамінерлер адамның қолына теңестіріліп, «соғысушылар» рөліне ие болды. Ал шаруалар адамның аяғына теңестіріліп, жұмыс істеушілер деп танылды.
Бұл теория бойынша адамның жаны, аяғы, қолы бір-біріне қандай қажет болса, дінбасылары да,зиялы мырзалар мен шаруалар да бір-біріне сондай қажет, олар бір-бірінсіз өмір сүре алмайды делінеді. Сондықтан да олар әрқашан бір-бірімен тығыз байланыста ешқандай талас-тартыссыз, ынтымақта өмір сүруі керек. Себебі адамның аяғы қолына, қолы жанына қарсы қастандық жасамайды.
Сөйтіп ортағасырда шаруалар қоғамның ең қажетті мүшесі саналды. Шаруаларға, олардың дене еңбегіне деген осындай озық көзқарас олардың қоғамдық өндіріске ынтасын арттырып, шарушылықтың өркендей түсуіне елеулі үлес қосты.

title: Ортағасыр


query: Жасушаның өмірлік циклінің қай фазасында жасуша жоғары белсенді және өсіп келеді?

text: "Пресинтетикалық кезеңде" жаңадан пайда болған жас жасуша өсіп аналық жасушаның мөлшеріне жетеді. Ол үшін жасушада құрылыс материалының(көмірсу,май және белок) синтезделуі қажет.

title: Жасушаның тіршілік циклі

text: Жасушаның тіршілік циклі немесе Митоздық айналым деп жасушаның пайда болуы, құрылысының күрделенуі, атқаратын қызметіне икемделуі, бөлінуі немесе тіршілігін жою кезеңдері аралығындағы әрқилы құбылыстар жиынтығын айтамыз. Яғни, жасуша циклі дегеніміз жасушаның митоздық екі бөлінуі арасындағы байқалатын құбылыстар жиынтығы.

title: Жасушаның тіршілік циклі

text:
Ол 4 кезеңге бөлінеді:
# пресинтетикалық
# синтетикалық
# постсинтетикалық
# митоз

title: Жасушаның тіршілік циклі


query: Кельвиндегі абсолютті нөлдің температурасы қандай?

text: Абсолют нөл табиғатта мүмкін болатын температураның ең төменгі шегі — 273,16 К-ге тең, яғни жүз градустық шкала бойынша алынған нөлден 273,160 төмен. Термодинамикалық температура шкаласының және абсолют нөл температурасының болуы термодинамиканың екінші бастамасы тұжырымынан шығады. Температура абсолют нөл температураға жақындаған сайын жылудың энтропия, жылу сыйымдылығы т.б. сипаттамалары нөлге жуықтайды. Температураны дәл абсолют нөл температураға жақындату — өте күрделі проблема. Дегенмен соңғы кезде абсолют нөл температурасына градустың миллиондық үлесі жетпейтіндей Температура алынды.

title: Абсолюттік нөлдік температура


query: Өндіріс факторларына сілтеме жасау үшін кейде қандай термин қолданылады?

text: Экономикалық ресурстар – өндірісті қамтамасыз ету көздері, құралдары деген мағынаны білдіретін іргелі экономикалық теория ұғымы.

title: Экономикалық ресурстар

text: Олардың мынадай түрлері бар: табиғат (шикізат, геофизика), еңбек (адам капиталы), айналым құралдары (материалдар), ақпараттық, қаржы (ақша капиталы) ресурстары.

title: Экономикалық ресурстар

text: Өндіріс факторы дегеніміз - тауарларды немесе қызметтерді жасауға керек экономикалық ресурстар.

title: Экономикалық ресурстар


query: Найзағай айдаһарының елі ретінде қай ел белгілі?

text: Елдің ұлттық атауы - "Друк-Юль" (дзонг-кэ འབྲུག་ ཡུལ་, вайли ʼbrug-yul, лат. Juk yü) - «айдаһар елі», сөз жоқ, Шығыс халықтары арасында белгілі ежелгі айдаһар табынуын су құдайы және ауыл шаруашылығының қамқоршысы сияқты көрсетеді. «Бутан» атауы тибеттік «"Bod + anta"» атауларының қосылуы нәтижесінде пайда болды деп саналады, мұндағы Bod - «Тибет», ал anta - «соңы, шеті», яғни «Тибеттің шеті». "Bhutan" түріндегі бұл атау хинди, непал, бенгал тілдерінде қабылданған және Тибеттің аты ретінде қолданылады.

title: Бутан

text: Бутан — Шығ. Гималайдың биік тау аңғарларында, Брахмапутра өз. бойында орналасқан. Климаты муссонды, төм. белдеулерде тропиктік. Жерінің 64%-ін мәңгі жасыл орман алып жатыр. Бутанның ежелгі және орта ғасырлардағы тарихы толық зерттелмеген. 6 — 7 ғ-ларда Бутан территориясы қазіргі Үндістанның Ассам штатын қамтыған Брахмапутра өңіріндегі Камарупа мемлекетінің құрамында болған деген жанама деректер кездеседі. Камарупа құлағаннан кейін Бутанға бірнеше рет тибеттіктер басып кіріп, олардың едәуір бөлігі осында тұрақтап қалған. Тибеттіктер Бутанда өз мәдениеті мен ламашылдықты ұстанды. Біртұтас діни ұйымға біріктірілген Бутан 17 ғ-дың ортасында тәуелсіз теократиялық мемлекет болып қалыптасты. 19 ғ-дан 1947 жылға дейін Британия протектораты болды. 1907 ж. ағылшындардың көмегімен мұрагерлік монархия — Вангчуктер әулетінің билігі орнады. Ағылшын отарлық үкіметі Бутанның сыртқы саясатын қадағалағанымен, ішкі өміріне араласқан жоқ. 1949 ж. Бутан тәуелсіздік алды, бірақ шет мемлекеттермен байланысы Үндістанның бақылауымен жүргізіледі. 1954 ж. заң қабылдаушы органы — Цонгду құрылды. 1971 ж. БҰҰ мүшелігіне қабылданды. Оңт. Азияның барлық елдерімен, Үндістанмен, Жапониямен, Германиямен, т.б. елдермен дипломатиялық қарым-қатынастары бар.

title: Бутан


query: Сақиналар әміршісінде қанша кітап бар?

text: «Сақиналар әміршісі» (The Lord of the Rings) – ағылшын жазушысы Дж.Р.Р. Толкиеннің романы. Фэнтези жанрындағы танымал романдардың бірі. «Хоббит» романының жалғасы. Негізінен бір бүтін кітап, көлемінің үлкендігінен баспа кезінде оны үш кітап етіп жарыққа шығарады: «Сақина бауырластығы», «Қос қамал» және «Патшаның оралуы». XX ғасырдың ең үздік әрі танымал кітаптарының бірі. Әлемнің 38 тіліне аударылған. Кітаптың мазмұн желісімен режиссер Питер Джексон фильм түсіреді, кино жоғары деңгейден көрініп, кассалық фильмдер қатарына қосылады. Толкин ағылшын эпосын құру мақсатында жазған романын 1937 жылы бастап, 1948 жылы бітірген. Алайда бірқатар қиыншылықтарға байланысты кітап тек 1954-1955 жылдары ғана жарық көреді. Кітапқа қатысты жақсы пікірлер айтылған.

title: Сақиналар әміршісі (роман)

text: Бастапқыда Толкин «Хоббит» романының жалғасын жазуды мақсат еткен жоқ («Сақиналар әміршісі» романы шын мәнінде осындай жалғасы). Алайда, 1937 жылы 15 қарашада «Хоббит» кітабының бірінші баспагері Allen & Unwin-тің иесі Стэнли Анвинмен түскі ас ішіп отырғанда, Толкин басқа жұмыстарды қарауға жіберуге шақыру алды. Баспагердің сын-пікір берушісі «Силмариллионды» қабылдамады, бірақ ол бұл туралы оң пікір білдірді. Бұған жігерленген Толкин «Хоббиттің» жалғасын жаза бастады және 1937 жылы 16 желтоқсанда баспаға жазған хатында жаңа кітаптың бірінші тарауын хабарлады.

title: Сақиналар әміршісі (роман)

text: Толкиннің мақсаты ағылшын эпосын жасау болды. Толкин Солтүстік Еуропаның ортағасырлық аңыздарымен, мысалы, «Хервер туралы сага», «Велсунгах туралы сага», «Беовулф» және басқа да көне герман, көне скандинав, ескі ағылшын және ортағасырлық ағылшын мәтіндерімен жақсы таныс Оксфорд филологы болды. «Сақиналар әміршісі» басқа әдеби көздерден де, мысалы, «Артурлық» кезеңнің аңыздары және карел-фин эпопеясы «Калеваламен» шабыттанды. Толкиннің айтуынша, ағылшынсаксондар мұндай көлемдегі эпосқа өте мұқтаж болған. «Артурлық» аңызды ол ағылшын-саксондық емес, айқын келттіктерге байланысты үйлеспейтін алмастыру деп санады.

title: Сақиналар әміршісі (роман)


query: Шерлок Холмс туралы алғашқы кітап қандай?

text: Конан Дойль Холмс туралы төрт повесть және алпыс алты әңгіме жазған. Әңгімелердің төртеуінен басқасының бәрі Холмстың досы және өмірбаяншысы дәрігер Ватсон атынан жазылған, екеуін баяндайтын Шерлок Холмстың өзі, және тағы екеуі үшінші жақтан баяндалады. Шерлок Холмс туралы ең алғашқы екі әңгіме "Beeton's Christmas Annual" («Битонның рождестволық жылнамасы») 1887 жылғы басылымында және 1890 жылы "Lippincott's Monthly Magazine" («Липпинкоттың айлық журналы») басылымында жарық көрген. 1891 жылы «Странд» журналында ол туралы әңгімелер басыла бастағаннан соң Шерлок Холмс кең танымал бола бастады. Конан Дойль 1930 жылы қайтыс болғанға дейін жаңа әңгімелер шығып отырды. Оларда Холмс өмірінің 1878 -1903 жылдар аралығы суреттеледі, соңғы ісін ол 1914 жылы шешті.

title: Шерлок Холмс

text: 19 ғасырдың екінші жартысында детектив жанры дүниеге келіп, үлкен танымалдылыққа ие болды. Ол Эдгар Поның "«Уби́йство на у́лице Морг»" (1841) классикалық әңгімесінен басталды, одан кейін детективтік әңгімелерді Чарльз Диккенс, Эмиль Габорио, Уилки Коллинз және басқа да көптеген жазушылар кеңінен пайдаланды. Көптеген романдарда епті де байқағыш детективтер айлакер қылмыскерлерді ұстаған, ал детектив образы, әдетте, схемалық сипатта болды.

title: Шерлок Холмс


query: АҚШ Американың қай бөлігінде орналасқан?

text: Батыс жарты шарындағы ірі ел. Оның барлық жері түгелдей дерлік Солтүстік Америкада. Шығысында Атлант мұхитымен, батысында Тынық мұхитпен шайылады. Солтүстікте Канадамен, оңтүстікте Мексикамен шектеседі.

title: Америка Құрама Штаттары

text: Халық саны — 329 млн адам (2019 санағы, әлемде - 3-ші орын). Астанасы — Вашингтон. Тұрғын саны бойынша ірі қалалары: Нью-Йорк, Чикаго, Лос Анжелес, Сан-Франциско, Филадельфия, Детройт, Бостон, Хьюстон, Вашингтон, Даллас, Питтсбург, Балтимор, Сиэтл. Халықтың 66%-ы – протестанттар, 26%-ға жуығы католиктер. Үкімет пен мемлекет басшысы – президент. Заң шығарушы орган – палата мен сенат өкілдерінен тұратын екі палаталы парламент (конгресс).

title: Америка Құрама Штаттары


query: Ең үлкеннен кішіге дейінгі жер мұхиттары қандай?

text: Жер ғарыштан көгілдір мұхиттар планетасы сияқты болып көрінеді — оның бетінің 70% астамын су басып жатыр. Судың шамамен 97% мұхиттарда жиналған, ол Жер ауданының 360 миллион шаршы км жауып жатыр. Кейбір жерлерде мұхиттың тереңдігі 10 км асады. Мұхит құрлықтар мен аралдарды қоршап жатқан Жердің тұтас су қабаты. Аумағы 361,26 млн. км², көлемі 1340,74 млн. км³, орташа тереңдігі 3711 м, ең терең жері 11022 м (Тынық мұхиттағы Мариана шұңғымасы). Дүниежүзілік мұхит құрлықтар арқылы 4 бөлікке бөлінеді: Тынық (50%), Атлант (25%), Үнді (21%) және Солтүстік Мұзды Мұхит (4%). Мұхит Солтүстік жарты шардың 61%-ын, Оңтүстік жарты шардың 81%-ына жуығын алып жатыр. Мұхиттық жарты шардағы судың мөлшері 91%-ды және құрлықтық жарты шардағы мөлшері 53%-ды құрайды. Гидрологиялық режімінде Дүниежүзілік Мұхит жеке мұхиттарға, теңіздерге, шығанақтарға, қойнаулар мен бұғаздарға ажыратылады; сыртқы шекарасы құрлықтың жағалық сызықтарымен айқын кескінделіп, ішкі шекарасы теңіздермен және оның бөліктерімен бөлінеді. Кейбір зерттеушілер Дүниежүзілік Мұхитты Бес Мұхитқа бөледі. Оның шекарасы субтропиктік және субантарктикалық конвергенция сызығы бойымен немесе Ортамұхиттық жоталардың ендік бөлігі бойынша өтеді. Дүние жүзілік су қоры,1360 млн.км³.

title: Мұхит

text: Мұхит (Әлемдік мұхит) — гидросфераның негізгі бөлігі. Мұхит, Дүниежүзілік мұхит (okeanos — "мұхит, Жерді қоршап жатқан ұлы өзен"). Дүниежүзілік мұхиттың үлесіне бүкіл Жер бетінің 3/4 бөлігі немесе 361 млн. км² тиеді.

title: Мұхит

text: Жер шарында төрт мұхит бар: Тынық, Атлант, Үнді және Солтүстік мұзды. Кейбір ғалымдар Антарктида маңы суларын бесінші Оңтүстік мұхиты деп жеке бөледі.

title: Мұхит


query: Тәуелсіздік Декларациясы қашан ресми түрде қабылданды?

text: Тәуелсіздік Декларациясы (АҚШ), Солтүстік Америкадағы тәуелсіздік үшін Соғыс кезінде 1776 жылы 4 шілдеде Филадельфияда өткен 2-інші Құрлықтық конгрессте қабылданған. Тәуелсіздік декларациясының негізіне республикалық және демократиялық рухта жасалған Томас Джефферсонның жобасы алынды. Онда 13 британ отарының метрополиядан бөлініп, дербес, тәуелсіздік мемлекет – Америка Құрама Штаттарының құрылғанын жарияланды. Тәуелсіздік Декларациясы адамдардың заң алдындағы теңдігін, олардың өмір сүруге деген табиғи құқығын, бостандығы мен бақытқа ұмтылуын жариялады. Алайда құл иеленушілердің қысымымен декларация мәтінінен құлдықты айыптаған жолдар алынып тасталды. Кейіннен Тәуелсіздік Декларациясының қабылданған күні америка халқының ұлттық мейрамына айналды.

title: Тәуелсіздік Декларациясы


query: Үлкен жарылыс теориясында Раджешті кім ойнайды?

text: Кунал Найяр (कुणाल नय्यर; туған 30 сәуір 1981, Лондон, Ұлыбритания — ата-тегі үндіс, британдық актер, әлемге көбінесе "Үлкен жарылыс теориясы" атты комедиялық сериалдағы ойнап жатқан Раджеш Рамаян Кутраппали рөлімен әйгілі.

title: Кунал Найяр

text: Кунал Найяр Лондонда өмірге келген, алайда балалық шағын Нью-Делиде (Үндістан) өткізген. Ортамектепті бітіргеннен сон, Найяр білім алуды колледжте жалғастыру үшін АҚШ-қа аттанады. Орегон штатындағы Портленд университетінде Найяр табыскерлік арада маманданған. Сонда тұрып жатқан кезде актерлік өнер сабақтарына қызығып, оларға қатысып жүрген.

title: Кунал Найяр

text: Американдық колледжте Кунал Найяр театрлық фестивальға шақырылып, сонында Марк Твен сыйын ұтып алған. Сонымен қоса Найярға Sundance Lab атты беделді театрде оқуы стпиндиясы бөлінді.

title: Кунал Найяр


query: АҚШ-тағы қандай қалалар Олимпиада ойындарын өткізді?

text: Олимпиада ойындарын 7 қала бірден көп рет қабылдады.Олар — Афина(1896 және 2004 жылғы жазғы Олимпиада), Париж(1900 және 1924 жылғы жазғы Олимпиада), Санкт-Мориц(1928 және 1948 жылғы қысқы Олимпиада), Лейк-Плэсид(1932 және 1980 жылғы қысқы Олимпиада), Лос-Анджелес(1932 және 1984 жылғы жазғы Олимпиада) және Инсбрук(1964 және 1976 жылғы қысқы Олимпиада).Лондон — Олимпиада ойындарын үш рет қабылдаған алғашқы қала(1908, 1948, 2012).Ал ең көп Олимпиада ойындарын өткізген ел — АҚШ - 8 рет.Франция 5 рет, Ұлыбритания, Жапония, Италия, Канада және Германия тиісінше 3 рет Олимпиада ойындарын қабылдады.

title: Олимпиада ойындарын қабылдаған қалалардың тізімі

text:
1896 жылы қазіргі заманғы Олимпиада ойындары басталғыннан бері 27 рет жазғы Олимпиада ойындары 22 әр алуан қалаларда және 21 рет қысқы Олимпиада ойындары 18 әр алуан қалаларда болып өтті.Және де үш рет жазғы және екі рет қысқы Олимпиада ойындары соғыстың кесірінен өткізілген жоқ, атап айтқанда: 1916 жылы Берлинде(жазғы), 1940 жылы Токио(жазғы) мен Саппорода(қысқы), және Лондонда(жызғы) мен Кортина д'Ампеццода(қысқы).
Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) таңдауы бойынша келешектегі Олимпиада ойындарын төрт қала:2014 жылы қысқы олмпиаданы Сочи, 2016 жылы жазғы Олимпиаданы Рио-де-Жанейро, 2018 жылы қысқы Олимпиаданы Пхенчхан және 2020 жылы жазғы Олимпиаданы Токио қабылдайды.

text: Олимпиада ойындары 28 рет Еуропада, 12 рет Солтүстік Америкада, 5 рет Азияда және 2 рет Океанияда өткізілген.2016 жылы Рио-де-Жанейро Оңтүстік Америкадағы Олимпиада ойындарын қабылдаған алғашқы қала болмақ.Ал қалған географиялық аймақтар(Африка құрлығы, Таяу Шығыс, Үндістан түбегі, Кариб теңізі және Оңтүстік-Шығыс Азия) бірде-бір рет Олимпиаданы қабылдап көрген жоқ.


query: Esc компьютерде қалай қолданылады?

text: <Esc> пернесі (болдырмау) – әрекетті немесе амалды болдырмау, сұхбат терезесін немесе мәтінміндік терезені жабу үшін қолданылады.

title: Esc (перне)


query: Түркияның көп бөлігі Еуропада немесе Азияда орналасқан?

text:
Жағрафиялық орны, табиғат жағдайы. Түркия дүниенің екі бөлігінде орналасқан мемлекет. Жерінің 97 % -ы Азияда, ал 3 %-ы Еуропада жатыр. Батысы мен шығысы 1600 км-ге, солтүстігі мен оңтүстігі 550 км-ге созылған. Жағалауын солтүстігінде Қара теңіз, батысында Эгей теңізі, оңтүстігінде Жерорта теңізі сулары шайып жатыр. Жағрафиялық орнының ерекшелігі - Еуропа мен Азия құрлықтарының тоғысқан жерінде орналасқандығы.
Босфор бұғазы үстінде салынған көпір Азия мен Еуропа құрлықтарын жалғастырып тұр. Көпір 1973 жылы қазан айының 30-ында Түркия Республикасының 50 жылдық құрметіне ашылған. Ұзындығы 1074 м, биіктігі 64 м. Оның құрылысында түріктермен қатар ағылшындар, немістер, жапондықтар еңбек етті. Қазір бұл көпір жаңа Түркияның нышаны сияқты.

title: Түркия


query: 2-соғыс қашан басталып, аяқталды?

text: Екінші дүниежүзілік соғыс (1 қыркүйек, 1939 жыл – 2 қыркүйек, 1945 жыл) — дүние жүзіне үстемдік жасау үшін Германия, Италия, Жапония тарапынан басталған соғыс. 1933 ж. нацистік диктатура орнағаннан кейін Германия дүние жүзіне үстемдік жүргізу жоспарын жүзеге асыруға кірісті. Оны Италия және Жапония үкіметтері қолдады.

title: Екінші дүниежүзілік соғыс

text:
 Испания
 Португалия
|командир1= Иосиф Сталин
 Уинстон Черчилль
 Франклин Рузвельт † → Гарри Трумэн
 Шарль де Голль
 Чан Кайши
|командир2= Адольф Гитлер †
Бенито Муссолини †
 Хирохито
|шығындар1=Соғыс шығындары:
16 000 000-нан астам
Бейбіт тұрғындардың шығындары:
45 000 000-нан астам
Барлық қаза тапқандар:
61 000 000-нан астам
|шығындар2=Соғыс шығындары:
8 000 000-нан астам
Бейбіт тұрғындардың шығындары:
4 000 000-нан астам
Барлық қаза тапқандар:
12 000 000-нан астам
|жалпы шығындар=55 000 000 — 70 000 000 қаза тапқан
|себеп=
• 1919 жылғы Версаль бейбітшілік келісімінің Германия үшін қиын шарттары
• Адольф Гитлердің национал социалистік идеялары мен саясаты
• Басқа мемлекеттердің саясаты
• Версаль-Вашингтон жүйесінің салдары
• Әлемдік экономикалық дағдарыс (Ұлы тоқырау)
|өзгерістер=
• Нацистік Германия мен Аустрияның аумағын КСРО, АҚШ, Ұлыбритания және Франция әскерлері басып алып, 4 оккупация аймағына бөлінді.
• Германияның шығыс аумақтарының едәуір бөлігі Польша мен Кеңес Одағына берілді.
• Шығыс және оңтүстік Еуропада жаңа коммунистік мемлекеттердің құрылуы
• Бұрын отарлық империялардың қол астында болған көптеген бұрынғы отарлардың тәуелсіздігін алу

title: Екінші дүниежүзілік соғыс


query: Сұрдың елу реңктері фильмі қашан шықты?

text: Сұрдың елу реңкі (ағыл. Fifty Shades of Grey) — америкалық режиссер Сэм Тейлор-Вудтың жазушы Э. Л. Джеймстің романы бойынша түсірілген фильмі. Әлемдік премьерасы 2015 жылы 11 ақпанда шықты.

title: Сұрдың елу реңкі

text: Анастейша Стил - Кейт есімді құрбысымен бірге тұратын қарапайым студент. Кейт бірде ауырып қалады да, одан бір миллиардерден сұхбат алып беруін өтінеді. Жас кәсіпкер Кристиан Грей мен Анастейша арасындағы әңгіме аса сәтті өрби қоймайды. Осымен екеуінің арасындағы оқиға аяқталар ма еді, егер олар дүкенде кездесіп қалмағанда...

title: Сұрдың елу реңкі

text:
* Энни Леннокс — I Put a Spell On You
* Лора Уэлш — Undiscovered
* The Weeknd — Earned It
* Джесси Вар — Meet Me In the Middle
* Элли Голдинг — Love Me Like You Do
* Бейонсе — Haunted (Michael Diamond Remix)
* Sia — Salted Wound
* The Rolling Stones — Beast of Burden
* AWOLNATION — I’m On Fire
* Бейонсе — Crazy In Love (2014 Remix)
* Фрэнк Синатра — Witchcraft (Remastered)
* Vaults — One Last Night
* The Weeknd — Where You Belong
* Скайлар Грей — I Know You
* Дэниел Эльфман — Ana and Christian
* Дэниел Эльфман — Did That Hurt?

title: Сұрдың елу реңкі


query: Тәуелсіздік декларациясының алғашқы жобасын кім жазды?

title: Тәуелсіздік Декларациясы


query: Галактика сақшылары фильмінде Грутқа не болды?

text: Грут күш−қайратын қалпына келтіру немесе дене мөлшерін үлкейту үшін ағаш сүрегін жұта алды, ағаштарды басқарып, оларды басқаларға шабуылға пайдаланды, сонымен қатар ол отқа төзімді болды.

title: Грут

text: Грут (Groot) — Marvel Comics компаниясының комикстерінің кейіпкері. Стэн Ли, Джек Керби, Дик Эйрспен ойлап тауып, алғашқы рет «Tales to Astonish» #13 сериясында 1960 жылдың қараша айында жарыққа шықты. Грут - ақылы жетік, ағаш тәрізді гуманоид. Басында, адамдарды тәжірбие үшін жаулайтын кейіпкер ретінде көрсетілген.

title: Грут

text: Кейін, 2006 жылы «Аннигиляция: Жаулап алу» комикс сериясында батыр болып шыққан. 2008 жылы Галактика Сақшылары командасына қосылды.

title: Грут


query: Фотосинтез күн энергиясын энергияның қандай түріне айналдырады?

text: Фотосинтез (φῶς — "жарық" және σύνθεσις — "синтез") - жасыл жапырақ органоидтері, яғни хлоропласт арқылы күн сәулесі энергиясының химиялық байланыс энергиясына айналу процесі. Фотосинтез нәтижесінде жер жүзіндегі өсімдіктер жыл сайын 100 миллиард тоннадан астам органикалық заттар түзеді (мұның жартысынан көбін теңіз, мұхит өсімдіктері түзеді) және бұл кезде олар 200 миллиардтай СО2 сіңіріп, оттегі бөледі.

title: Фотосинтез

text: Фотосинтезді алғаш зерттеушілер Швейцария ғалымдары Ж.Сенебье, Н.Соссюр және неміс химигі Ю.Майер болды. 19 ғасырдың 2-жартысында К.А.Тимирязев күн сәулесі энергиясы фотосинтез процесінде хлорофилл арқылы сіңірілетінін анықтады. 20 ғасырдың басында фотосинтездің физиологиясы мен экологиясына арналған маңызды зерттеулер жүргізіледі (В.В.Сапожников, С.П.Костычев, В.Н.Любименко, А.А.Ничипорович т.б.). 20 ғасырдың орта кезінен бастап фотосинтезді зерттеуде жаңа әдістер (газ анализі, радиоизотопты әдіс спектроскопмя. Электрондық микроскоп т.б.) дамыды.

title: Фотосинтез

text: Жоғары сатыдағы жасыл өсімдіктер, балдырлар (көп жасушалы жасыл, қоңыр, қызыл, сондай-ақ бір жасушалы эвглена, динофлагеллят, диатом балдырлар) фотосинтезінде сутек доноры және шығарылатын оттек көзі су, ал сутек атомның негізгі акцепторы және көміртек көзі – көмірқышқыл газ. Фотосинтезге тек СО2 мен Н2О пайдаланылса көмірсу түзіледі. Фотосинтез процесіне өсімдік көмірсу түзумен қатар құрамында азоты және күкірті бар аминқышқылдарын, белок, молекуласы құрамында азот болатын хлорофилл де түзеді. Бұл жағдайда көмірқышқыл газбен қатар сутек атомының акцепторы және азот, күкірт көзі нитрат және сульфат болады. Фотосинтездеуші бактериялар молекула оттекті пайдаланбайды, оны бөліп шығармайды (бұлардың көбі анаэробтар). Бұл бактериялар су орнына донор ретінде электрондарды не органикалық емес қосылыстарды (күкіртті сутек, тиосульфат, газ тәрізді сутекті) немесе органикалық заттарды (сүт қышқылы, изопропил спиртін) пайдаланады.

title: Фотосинтез

text: Фотосинтез аппаратының негізі – жасуша ішіндегі органелла-хлоропластар (көк жапырақ жасушасында 20-100 болады). Балдырлардың көпшілігінде фотосинтездік аппарат – жасуша ішіндегі арнайы органелла-хроматофорлар, ал фотосинтездеуші бактериялар мен көк-жасыл балдырларда тилакоидтер. өсімдік фотосинтез процесінің негізі – тотығу-тотықсыздану. Мұнда квант энергиясы әсерінен 4 электрон мен протон су дәрежесінен (оның тотығуы) углевод дәрежесіне дейін көтеріледі. (СО2-ның тотықсыздануы). Сөйтіп углеводтар фотосинтезі былай өтеді: СО2+Н2О С(Н2О)+О2+120 ккал/моль яғни СО2-ның бір молекуласының углевод дәрежесіне дейін тотықсыздануының бос энергиясы 120 ккал/моль болады. Демек, өсімдік фотосинтезі кезінде кем дегенде 3 квант («қызыл» кванттар энергиясы 40 ккал/моль) сіңірілуі қажет. әр түрлі жағдайда жасалған тәжірибе СО2-ның әр молекуласының тотықсыздануына 8–10 квант қажет екенін көрсетті. Көмірқышқыл газ да, су да, жарықты тікелей сіңірмейді, бұл қосылыстардың квантпен байланысқа түсуін хлоропласт не хроматофор структурасындағы хлорофилл а қамтамасыз етеді.

title: Фотосинтез

text: Фотосинтездің биосферадағы маңызы да үлкен. Жер жүзіндеге, мысалы, көміртек, суттек, оттек, сондай-ақ N, S, P, Mg, Ca т.б. элементтер айналымы процесіне қатысы бар. Жер қалыптасқаннан бері фотосинтез нәтижесінде маңызды элементтер мен заттар бірнеше мың рет толық цикл айналымынан өткен. өсімдік өнімін арттырудың бір жолы - өсімдіктің фотосинтездік әрекетін үдету. Бұл үшін жапырақ көлемін үлкейту, жапырақ тіршілігін ұзарту, егістіктегі өсімдік жиілігін реттеу керек. СО2, ауа, су, топырақтағы қоректік элементтер жеткілікті болуы қажет. Фотосинтез аппаратының активтілігі жапырақтың анатомиялық құрылысына, фермент жүйесі активтілігіне, көміртек метабализмі типіне байланысты болады. өсімдік селекциясының, яғни СО2 ассимиляциясы тез жүретін өсімдік сорттарын шығарудыңда үлкен маңызы бар.

title: Фотосинтез


query: G P S толық формасы қандай?

text: GPS (Global Positioning System — жаһандық позициялау жүйесі, "Джи Пи Эс" деп оқылады) — аралықты, уақытты және орналасу нүктесін анықтауға арналған навигацияның жерсеріктік жүйесі. Жердің кез келген жерінде (полярлық аумақты қоспағанда), кез келген ауа-райында, сонымен қатар ғаламшардың ғарыштық аймағында нысанның орны мен жүру жылдамдығын анықтап бере алады. Жүйені АҚШ Қорғаныс министрлігі жасаған. Системаны қолданудың негізгі принціпі - мекенжайды, уақытты өлшеу бағыты мен синхронды қабылдаулар арқылы спутниктік навигациялық антенналар арқылы табу. Үш өлшемдік координаталарын анықтау үшін GPS- қабылдағышқа төрт теңдік қажет: "арақашықтық күннің жарық шығаруына тең, сигнал қабылдағыштың әр түрлі моменттілігі және оның спутниктен синхронды сәулелену моменті". formula_1. Бұл жерде formula_2 - мекен орны formula_3 - спутниктің, formula_3 - уақыт қабылдауыш спутниктен formula_5- сигналды қабылдау уақыты, formula_6 - уақыт қабылдағыш спутниктегі белгісіз уақыттағы синхронды сәулелену, formula_7 - күн сәулесінің жылдамдығы, formula_8 - белгісіз үш кеңістіктегі тұтынушы.

title: GPS

text:
==Тарихы==

Спутникті навигацияны құрастыру жайында идея 1950-ші жылдары пайда болды. Ол кезде КСРО ең алғаш Жердің жасанды серігін ұшырды, американдық ғалымдар және Ричардом Кершнердің бастауымен сигналды байқады, сигнал кеңестік спутниктен байқалды, Доллер эфектісінің көмегімен сигналдың қабылдану спутник жақындаған сайын артатындығы, ал алыстаған сайын азаятындығы байқалды. Ашылымның мағыздылығы, егер де Жердегі өзінің координаттарын нақты білсе, онда спутниктің арақашықтығы мен жылдамдығы анықтау мүмкіндігі арта түседі, және де керісінше спутниктің нақты орнын біліп, өзіміздің нақты кооридинаттарымыз бен жылдамдығымызды біле аламыз.

title: GPS

text: Бұл идея 20 жылдан кейін жүзеге асты. 1973 жылы DNSS программасы ынтагерлікпен өзгертілді, кейіннен Navstar-GPS-ке өзгертілді, ал кейін GPS. Алғашқы тесттік спутник 1974 жылы 14 шілдеде орбитаға ұшырылған болатын. Ал соңғысы барлық спутниктің 24-нен соң, қажеттісі жер бетін толық жабу үшін 1993 жылы орбитаға ұшырылды, сөйтіп GPS құралдандыруға қойылды. GPS-ті қолдану ракеталарды қозғалмайтын нысанаға тікелей жіберуге мүмкіншілік тудырды, ал кейін судағы және ауадағы қозғалатын обьекттер үшін де мүмкін болды.

title: GPS


query: Ом үшін өлшем бірлігі ме?

text: Ом (неміс физигі Г.С.Омның (1787-1854) есімінен) - бірліктердің халықаралық жүйесіндегі (СИ) электрлік кедергінің бірлігі. Белгілеуі — Ом, 1 Ом — электрлік тізбегінде тұрақты токтың 1А күші 1В кернеу туызатын бөлімінің электрлік кедергісіне тең.

title: Ом

text:
==Ом акустикалық==
Ом акустикалық (Ом акустический) - СГС бірліктер жүйесіндегі акустикалық кедергі бірлігінің көне аты. Белгілеуі — акОм. 1 акОм = 1 Дин • с/см5 = 105 Па*с/м3.

title: Ом


query: Майкл Джордан НБА-да қашан баскетбол ойнады?

text: Майкл Джеффри Джордан (Michael Jeffrey Jordan, 1963 жылы, 17 ақпанда Бруклин, Нью-Йорк қаласында дүниеге келген) — америкалық баскетболшы. NBA-ның бұрынғы ойыншысы. Ойында шабуылдаушы-қорғаушы позициясында өнер көрсетті. 1980-1990 жылдары бүкіл әлемде ҰБЛ (НБА) мен баскетболды кеңінен насихаттау жолында Джорданның үлесі оразан зор болды.

title: Майкл Джордан

text: Майкл 1962 жылы Бруклинде өмірге келеді. Әкесі Джеймс Джордан АҚШ Әскери Әуе Қызметінде жұмыс жасаған, ал анасы Делорис Пиплс банк қызметкері. Майкл отбасындағы бес баланың төртіншісі болатын. Оның екі ағасы : Ларри, Джеймс, әпкесі Делорис және қарындасы Розлин. Бірақ көп ұзамай оның отбасы Солтүстік Каролина штатына қарасты шағын қала Уилмингтонға қоныс аударады. Басқа бауырларына қарағанда еріншектігімен, бірақ, доп ойнауға деген құштарлығымен жастайынан ерекшеленген Майкл балалық шағы туралы былай деп ой тербейді: Бес жасында алғаш рет баскетбол ойынына куә болып, ҰБЛ-дағы (НБА) кәсіпқойлар сияқты допты шығыршыққа үстінен салуға қатты құмарта бастайды. Сегізінші сыныпта оқып жүргенінде (ол кезде бойының ұзындығы небәрі 173 см. бола тын) тұңғыш рет допты шығыршыққа төбесінен енгізген. Бұған дейінгі жаттығулардың бірде-біреуінде дәл бұлайша биікке секіріп көрмеген. Ал сол жолғы ойында ол тура қанат біткендей тым биікке көтеріліп, допты шығыршыққа атып ұрды. Майкл Джордан тек өзінің қиялындағы емес, сон дай-ақ баскетбол добын қолына алған сан мыңдаған спортшы армандаған ұлы баскетболшыға айналды. Миллиондаған жанкүйердің жүрегін жаулаған ол тек Американың емес, күллі әлем бас кетболының шоқ жұлдызы ретінде танылды.

title: Майкл Джордан

text:
Майклдың анасы да ұлының балалық шағынан-ақ даңқты баскетболшы болуға тал пын ғанын растайды. Майкл шамамен 11-12 жасында өзінің қайткенде де Олимпиадаға қатысатындығын айтып, анасына уәде берді. Арманы 1984 жылы орындалды, 22 жасар Майкл ұлттық құрама сапында өнер көрсетті.
Даңқты ұлын әкесі Джеймсте мақтан тұтқан. Майкл өзінің туған ағасы Ларримен үнемі бірге баскетбол ойнап, бастапқысында өзінен төрт жас кіші інісін Ларри ұтып кететін. Бірақ жыл өткен сайын Майкл есеп айырмасын айтарлықтай қысқартып отырды. Ал он беске толған шағында ол өзінің ағасын ұта бастады.
Майклдың ата-анасы туралы сөз қозғағанда, оның анасына тартқандығын айта кеткен абзал. Өйткені Джордандар тұқымында бойшаң адамдар әсте болған емес. Олардың ең ұзын дегенінің өзі 183 сантиметрден аспаған көрінеді. Сондай-ақ Майклдың өзі де бойының ұзын болуы үшін аянбай тер төгіп, осы мақсатқа арналған жаттығуларды үзбей жасап отырған. Кім біледі, соның арқасы болар 18-ден 19-ға қараған жылы оның бойы 12,5 сантиметрге бір-ақ секіріп, 198-ге жетеді.

title: Майкл Джордан

text: Оның Эмсли Лэйни мектебінің қабырғасындағы жаттықтырушысы Фред Линч болатын. Майкл 9-сыныпта оқып жүргенінде бойының ұзындығы 183 см. Болған. Сол кездің өзінде ол алаңға мектептің негізгі құрамында шыққысы келетін. Бірақ ол сол тұста жоғары сынып оқушылары әкелетіндей нәтижеге қол жеткізе алмайтын-ды. Әйтсе де Майкл өзінің табандылығының арқасында бір жылға жетер-жетпес уақыттың ішінде негізгі құрамнан команданың белді ойыншысы ретінде орын алды. Ал 11-12- сыныптарда оқып жүрген шағында ол тек мектебіміздің емес, сондай-ақ бүкіл Солтүстік Каролина штатының үздік ойыншысы болып табылды. Ал кейінірек АҚШ оқушылары арасындағы үздік он баскетболшының қатарында Майклдың да есімі аталды. Майкл баскетбол және басқа да жеңіл атлетикалық жарыстарға деген құштарлығының кесірінен сабаққа мүлдем көңіл бөлмеген. Тек жоғары сыныптарға жеткенде ол өзінің қателігін түсініп, орташа баллын жоғарлатуға ұмтыла бастады. Ол әсіресе математиканы жақсы меңгеріп шыққан.

title: Майкл Джордан

text:
Мектепті бітірісімен Майкл баскетбол бағдарламасына жете көңіл бөлінген Солтүстік Каролина университетінде оқуға ше шім қабылдайды. Оның мықты баскетболшы ретінде қа лыптасып, үлкен же тіс тіктерге жетуіне осы білім ор дасының көп көмегі тиді деуге толық негіз бар. Бұл жерде де Майкл үшін оқудан гөрі өзінің сүйікті ойыны баскетбол маңыздырақ болғаны жасырын емес. Дегенмен ол университеттің негізгі құрамына бірден алына қоймады.Мұндағы бапкерлер назарын өзіне аударту үшін тағы да біраз тер төгуіне тура келді. Ақыры 1982 жылы жоғары оқу орындары арасындағы турнирде ол көпшілікті мойындатты. Джорджтаун университетімен финалдық кездесуде бәсекеге түскен Солтүстік Каролина университеті жиырма жасар, бірінші курстың студенті Майкл Джордан салған шешуші голдың көмегімен жеңіске жетті. Осы оқу ордасының қабырғасында-ақ Майкл ұшатын, әуе Джорданы деген лақап аттарға ие болды. Солтүстік Каролина университетінің баскетболы Майкл Джордан мен Сэм Перкенсонның арқасында АҚШ ЖОО-лары-ның арасында үш жыл бойы үлкен нәтижелерге иек артты.
Майкл Джордан өмірінің жарқын беттері әйгілі «Чикаго буллз» командасымен тікелей байланысты екені даусыз. Осы команданың капитаны бола жүріп ол үлкен биіктерді бағын дырды, талайды тамсандырды.

title: Майкл Джордан


query: Толкиен 'сақиналар Әміршісін' қашан жаза бастады?

text: «Сақиналар әміршісі» (The Lord of the Rings) – ағылшын жазушысы Дж.Р.Р. Толкиеннің романы. Фэнтези жанрындағы танымал романдардың бірі. «Хоббит» романының жалғасы. Негізінен бір бүтін кітап, көлемінің үлкендігінен баспа кезінде оны үш кітап етіп жарыққа шығарады: «Сақина бауырластығы», «Қос қамал» және «Патшаның оралуы». XX ғасырдың ең үздік әрі танымал кітаптарының бірі. Әлемнің 38 тіліне аударылған. Кітаптың мазмұн желісімен режиссер Питер Джексон фильм түсіреді, кино жоғары деңгейден көрініп, кассалық фильмдер қатарына қосылады. Толкин ағылшын эпосын құру мақсатында жазған романын 1937 жылы бастап, 1948 жылы бітірген. Алайда бірқатар қиыншылықтарға байланысты кітап тек 1954-1955 жылдары ғана жарық көреді. Кітапқа қатысты жақсы пікірлер айтылған.

title: Сақиналар әміршісі (роман)

text: Бастапқыда Толкин «Хоббит» романының жалғасын жазуды мақсат еткен жоқ («Сақиналар әміршісі» романы шын мәнінде осындай жалғасы). Алайда, 1937 жылы 15 қарашада «Хоббит» кітабының бірінші баспагері Allen & Unwin-тің иесі Стэнли Анвинмен түскі ас ішіп отырғанда, Толкин басқа жұмыстарды қарауға жіберуге шақыру алды. Баспагердің сын-пікір берушісі «Силмариллионды» қабылдамады, бірақ ол бұл туралы оң пікір білдірді. Бұған жігерленген Толкин «Хоббиттің» жалғасын жаза бастады және 1937 жылы 16 желтоқсанда баспаға жазған хатында жаңа кітаптың бірінші тарауын хабарлады.

title: Сақиналар әміршісі (роман)

text: Толкиннің мақсаты ағылшын эпосын жасау болды. Толкин Солтүстік Еуропаның ортағасырлық аңыздарымен, мысалы, «Хервер туралы сага», «Велсунгах туралы сага», «Беовулф» және басқа да көне герман, көне скандинав, ескі ағылшын және ортағасырлық ағылшын мәтіндерімен жақсы таныс Оксфорд филологы болды. «Сақиналар әміршісі» басқа әдеби көздерден де, мысалы, «Артурлық» кезеңнің аңыздары және карел-фин эпопеясы «Калеваламен» шабыттанды. Толкиннің айтуынша, ағылшынсаксондар мұндай көлемдегі эпосқа өте мұқтаж болған. «Артурлық» аңызды ол ағылшын-саксондық емес, айқын келттіктерге байланысты үйлеспейтін алмастыру деп санады.

title: Сақиналар әміршісі (роман)


query: Супермен, Бэтмен, Ғажайып әйел, жасыл шам және т. б. бөлігі болып табылады ма?

text: Бұл лиганың басты өкілдері: Супермен, Бэтмен, Ғажайып Әйел, Флэш, Жасыл шам және Аквамен болған. Алайда көптеген жылдар ішінде лиганың өкілдері әрдайым жаңартылып, өзгерілген. Бірінші Лиганың базасын білдіріп қойған соң олар жаңа базада мұқтаж болған. Олар айнымас Жердің орбитада жаңа штаб-пәтерді орналастырды. Штаб-пәтер өте ыңғыйлы болған, себебі оның ішінде көп жаңа функциялар мысалы телепортация болған. Телепортация көмегімен Әділдік Лигасы Жердің бірдей емес орнына шығу мүмкін. Содан соң әлемнің қаһармаларға бұл өте тиімді болды. Бір сөзбен айтсақ, Әділдік Лигасы комикстарда ең бірінші орын алған.

title: Әділет Лигасы


query: Чоктав елдің қай бөлігінде өмір сүрді?

text: Чокта, кейде чоктау, чоктаулар (Choctaw, өзінше атауы "Chahta" — бастапқыда оңтүстік-шығыста (қазір Миссисипи, Алабама мен Луизиана штаттары) өмір сүрген АҚШ-тың байырғы халқы. Чокта тілі маског тілдер тобына жатады.

title: Чокта (халық)

text: Чокта Миссисипи өзенінің алқабында болған Миссисипи мәдениетінің бөлігі болды. Тарихшы Уолтер Уильямстың айтуынша, Солтүстік Американың алғашқы испандық отарлаушылары чокта ата-бабаларымен кездескен.

title: Чокта (халық)

text: «Чокта» атауының шығу тегі (транслитерация нұсқалары: Chahta, Chactas, Chato, Tchakta, Chocktaw) испанша «chato» (жалпақ) сөзінен шыққан болуы мүмкін, бірақ Джон Суонтон бұл көсемдерінің біреуінің аты болған деп болжайды.

title: Чокта (халық)


query: Кеден одағының мақсаты қандай болды?

text: Кедендік одақ (Customs union; Zollunionf) — екі немесе бірнеше мемлекеттердің өз араларындағы кедендік шекараларды жою және бірыңғай кедендік тариф құру жөніндегі келісімі.

title: Кедендік одақ

text: Кедендік одақ аумағында тауарлардың, жұмыс күшінің және капиталдың кеден баждары салынбай, еркін өткізілуіне рұқсат етіледі.

title: Кедендік одақ


query: Темір перде терминін ойлап тапқандар кімге кеңінен жатады?

text: Темір перде - қырғи-қабақ соғыс жылдары демократиялық Батыс пен коммунистік (тоталитарлық) Шығысты бөлу теңеуі. Темір перде бейнесі большевистік Ресейге қатысты сонау 1920 жылы қолданылған. 1945 жылы мұндай теңеуді қолдануды Үшінші Рейхтің қоғамды ағарту және насихаттау министрі Иозеф Геббельс жандандырды. Ұлтшыл- социалистік Германияның қирауы қарсаңында Берлинде КСРО-ға қарсы Батыс одақтастарымен еуропа өркениетіне "төніп келе жатқан зұлматтан" қорғану үшін бірлесуді көздеді. 1946 жылы Ұлыбритания премьер-министрі Уинстон Черчилль Батыс пен Шығыс арасындағы географиялық және идеологиялық кедергілерді атау мақсатында темір перде жайлы теңеуді жалғастырып әкетті. Ол Еуропаның Батыстық және Шығыстық болып бөлінуіне әкеп соқтырды.

title: Темір перде


query: Қытай әлемдік экономикада қандай орын алады?

text: Қытай Халық Республикасы экономикасы — әлем бойынша номиналды ЖІӨ бойынша екінші, ЖІӨ бойынша сатып алу қабілетінің паритеті бойынша бірінші (2014 жылдан) (АҚШ-тан кейін) экономика.

title: Қытай Халық Республикасы экономикасы

text:
Елдің ЖІӨ-ін бағалау кезінде бұл деректер өткен жылдар үшін үнемі өсу жағына қарай қайта қаралатынын ескеру қажет, сондықтан ағымдағы цифрлар қорытындысынан 1-2%-ға ерекшеленуі мүмкін. Сәйкес қолданыстағы стандарттарға мәліметтері бойынша, ЖІӨ-нің әр жылғы жүргізіледі, алдын ала, алдын ала және түпкілікті түзету.
Қытай экономикасына тән жалпы әлемдік елдің ЖІӨ-ндегі ауыл шаруашылығы өнімін үлесін төмендету үрдісі еді, оның үстіне 1990-1995 жж. бұл секірмелі төмендеді, содан кейін жатық күйінде.

title: Қытай Халық Республикасы экономикасы


query: К2 тауы тағы қандай атпен белгілі?

text:
К-2 (کے ٹو, 喬戈里峰) Китченер тауынан 1 шақырым қашықтықта, Джаспер Ұлттық саябағындағы Атабаска өзенінің жоғарғы алқабында орналасқан.
К-2 - Қарақорым тау тізбегіндегі ең атақты шыңдардың бірі. Бұл атқа ұқсас К-1, К-3 деп аталатын шыңдар бар.
Кейбір деректерде аталған тауды Чогори деп те атайды. Алайда бұл тау К-2 атауымен әйгілі болған.
1856 жылы К-2 тауын Үнді барлау қызметі өлшеген.
Биіктігі 8611 м болатын К-2 тауы әлемдегі ең биік екінші тау болып саналады.
К-2 биіктігі 6000 м-ді құрайтын тасты тауларға жатады. Оны жергілікті тұрғындар «Чого Ри» деп те атайды. Ол «Ұлы тау» деген мағынаны білдіреді.
К-2 шыңы Пәкістан мен Қытай мемлекетінің шекарасында, екі елге де ортақ болатын даулы аймақта орналасқан.
Қыс мезгілінде К-2 шыңына ешкім көтерілмеген.
Шыңға шығуға алғаш рет 1902 жылы Оскар Экерштейн мен Алистер Кроули талпыныс жасаған болатын. Бірақ саяхатшылардың сапары сәтсіз аяқталды.
К-2 шыңына 1954 жылы 31 шілдеде Ардито Дезио басқарған италиялық экспедиция көтерілді. Осы топтың құрамындағы Линно Лачеделли мен Акилле Компаньони шыңға алғаш көтерілген альпинистөр болып табылады.
Бұл тауға қыс кезінде жасалған сапар еш нәтиже беріп көрген жоқ.
Альпинистер үшін К-2 шыңына көтерілу Эверестке шығудан да күрделі болып саналады.

title: К-2


query: GTA 5 компьютерге қашан шықты?

text: Grand Theft Auto V (қысқасынан GTA V немесе GTA 5) — Action жанрындағы көп платформалы бейне ойын. Шотландық "Rockstar North" команиясынан жасалып, американдық "Rockstar Games" баспагерлерінен шыққан. Grand Theft Auto топтамасының он бесінші ойыны. 2011 жылдың 2-ші қарашада алғашқы трейлері шықса, келесі күні ойынды ресми түрде анонстады. Алғашында ойын Xbox 360 пен PlayStation 3 платформаларына 2013 жылдың көктемінде шығаратын болжамы бар еді, бірақ 17-ші қыркүйекке ауыстырылып, аталған күні ойын алғаш рет жарыққа шықты. Кейін 2014 жылы 11-ші маусым күні E3 ойын көрмесінде ойынды ДК, PlayStation 4 және Xbox One платформаларына анонстап, ойын күзде шығады деп ақпарат берген, PlayStation 4 пен Xbox One платформаларына ойын 18-ші қараша күні шықты. ДК платформасына ойынды 2015 жылдың 27 қаңтарға көшірген еді, бірақ 24-ші наурызға аустарып, тағыда және ақырғы күні 14-ші сәуірге белгіленіп, сол күні ойын ДК нұсқасы жарық көрді.

title: Grand Theft Auto V

text: Grand Theft Auto V ойыны қазіргі уақытқа дейін "Rockstar Games" компаниясынның тарихындағы жасалған ең ірі жобасы болып саналады.

title: Grand Theft Auto V

text: GTA V әр түрлі оқиғалары бар үш басты кейіпкерден тұрады. Олардың әрқайсысының өзіндік мінез-құлық ерекшеліктері, хоббилері, қызығушылықтары, достары, белгілі бір дағдылары және өзіндік ерекше көлігі бар. Ойыншылар тапсырмаларды бірге орындау арқылы кез келген уақытта осы кейіпкерлер арасында ауыса алады. Rockstar Games компаниясының негізін салушы Дэн Хаусер берген сұхбатында бастапқыда тек Майкл ғана болуы керек екенін айтты, бірақ әзірлеушілердің бірі бірден 3 кейіпкерді қосып, бір-бірімен байланыстыруды ұсынды.

title: Grand Theft Auto V


query: 2026 жылы келесі Әлем чемпионаты қайда өтеді?

text: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі — Футболдан 2026 жылы Мексика, АҚШ, Канадада өтетін әлем чемпионаты. Бұл чемпионаттың финалдық турниріне 48 команда қатысады. Чемпионат ойындарын өткізу үшін 16 қалада 16 стадион дайындалуы тиіс.

title: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі

text:
*Бірінші рет әлем чемпионаты Канадада өтеді
*Бірінші рет әлем чемпионаты үш елде ұйымдастырылады.
*Мексика әлем чемпионатын үшінші рет өткізгелі жатқан бірінші мемлекет (алдын 1970 және 1986 жылдары).

title: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі

text:
=== Жолдамалардың құрлықтарға бөлінуі ===

Санат:Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі
Санат:2026 жылғы футбол

title: Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі


query: Panic at the disco әншісі кім?

text:
Брендон Ури көптеген әндерді орындап, бейнебаяндарға түсті. Ол Патрик Стамппен бірге The Cab тобының Whisper War әнжинағындағы «One of Those Nights» атты өлеңін орындады. Ури сонымен қатар Fall Out Boy тобының бірең-сараң әндеріне өз дауысын жазған болатын. Оның көркем даусы бэк-вокал ретінде «What a Catch, Donnie», «20 Dollar Nose Bleed» «7 Minutes in Heaven» әуендерінде жазылды. Бэк-вокалист ретінде оны Black Gold тобының «Plans and Reveries» шығармасында кездестіруге болады.
2008 жылы Брендон Бетч Уолкер авторы болып табылатын Coca-Cola Company «Open Happiness» өлеңін де шырқаған еді. 2009 жылдың 16 шілдесінде түсірілген бейнебаянда Брендон Ури репортер ролін сомдады.
Сонымен қатар ол 2008 жылы Forgive Durden тобының Razia’s Shadow: A Musical атты әнжинағын жазу барысында, басты рөлдегі кейіпкердің үлкен ағасы Паллистің рөлін сомдады. Уридің даусы «The Exit» және «The End and the Beginning» өлеңдерінде жазылды.
Ури Fall Out Boy тобының «A Little Less Sixteen Candles, a Little More Touch Me», «What a Catch, Donnie» және «Headfirst Slide into Cooperstown on a Bad Bet» бейнебаяндарында бой көрсетті. Сонымен қатар ол Gym Class Heroes тобының «Clothes off» бейнебаянына да түскен болатын.

title: Брендон Ури


query: Ашытудағы ашытқының рөлін кім ашты?

text: Ашытқылар деп бүршіктену немесе бір жасушалы саңырауқұлақтардың бөлінуі  арқылы көбейетін микроағзалар деп аталады. Алғаш рет ашытқылар XVII ғасырдың ортасында Левенгук ашқан. Ашытқылар күрделі бір жасушалы ағзалар болып табылады.

title: Ашытқылар

text: Ашытқылар - біржасушалы саңырауқұлақтар. Құрамына қант, азот, фосфор және басқа да минералдық заттар кіретін және еріген оттекпен қамтамасыз етілетін қоректік ортада тіршілік ете алатын бір жасушалы микроорганизмдер. Ашытқы саңырауқұлағының құрылысы өте қарапайым. Ол бір жасушадан тұрады, жіпшелері болмайды. Жасушасының пішіні дөңгелек немесе сәл сопақша. Сыртында қабықша, ішінде цитоплазма, бір ядро және вакуолі бар. Бір жасушадан тұрса да, көпжасушалылар сияқты тыныс алады, қоректенеді, өседі, көбейеді, зат алмасады. Басқа саңырауқұлақтардан айырмылығы ұзақ уақыт оттексіз тіршілік ете алады. Ашытқы саңырауқұлағы бүршіктену арқылы өте тез көбейеді. Бүршіктеніп көбею кезінде аналық жасушаның бір бүйірінен бұлтиып өсінді пайда болып, көлемі ұлғаяды. Ол өсінді аналық жасушасының мөлшерімен теңескенде одан әрі тағы да өсінді шығады.

title: Ашытқылар

text: Наубайханада, сыра қайнатуда, шарап жасауда және спирт өндірісінде қолданылатын ашытқылардың систематикасы: патшалық – Mycota, бөлім – Eumycota, класс – Ascomycetes, тұқымдас – Saccharomycetaceae, туыс – Saccharomyces, түр – cerevisiae.

title: Ашытқылар


query: Ғарышқа жіберілген алғашқы адам кім болды?

text: Гагарин Юрий Алексеевич (9 наурыз 1934 жыл, Смоленск облысы, Гжат ауданы (қазіргі Гагарин), Клушино ауылы — 27 наурыз 1968 жыл, Владимир облысы) – КСРО ұшқыш-ғарышкері, Кеңес Одағы батыры, ғарыш кеңістігіне сапар жасаған ең бірінші адам, полковник (1963), Кеңес Одағының Батыры (1961).

title: Юрий Алексеевич Гагарин

text:
* 1961 жылы 12 сәуірде Восток ғарыш кемесімен Байқоңыр ғарыш алаңынан тарихта тұңғыш рет ғарышқа ұшты. Ол Жерді айналып ұшып, 1 сағат 48 минуттан кейін Жерге қайта қонды.
* 1951 жылы Мәскеу маңындағы Люберцы қаласыңдағы қолөнер училищесін, 1955 ж. Саратов индустрия техникумын бітірген.
* 1955 жылдан Кеңес Армиясы катарында.

title: Юрий Алексеевич Гагарин

text: * 1-Чкалов әскери-авиац. ұшқыштар училищесін бітіргеннен (1957) кейін Солтүстік флоттың жойғыш авиациялық бөлімдерінде қызмет етті.

title: Юрий Алексеевич Гагарин


query: Айдың фазалары неден тұрады?

text:
Ай Жер мен Күннің арасына келгенде, оның бізге қараған жарты шарына Күн сәулесі түспейді, сондықтан бізге Ай көрінбейді. Қазақ таусылған ескі Ай мен әлі туып үлгермеген жаңа Айдың бұл аралығын "өлара" дейді. Егер осы кезде Ай Күн мен Жердің арасына дәл келсе, Күн тұтылуы мүмкін.
Туар Ай қарсаңында немесе онан сәл кейін Айдың жіңішке орағымен қатар, оның қалған бөлігі көгілдір түсті болып көрінеді. Бұл — Жердің Айға түсірген жарығы.
Жаңа Айдан соң Ай Күннен шығысқа қарай қозғалады да, оның көрінетін орағы үлкейе береді. Жаңа Айдан жеті күн өткен соң, Ай 90°-қа бұрылып, жарты Ай көрінеді, оның жарық жағы (оңға) Күнге қарап тұрады. Айдың бұл фазасын "бірінші ширек" дейді. Жаңа Айдан 14-15 күн өткеннен кейінгі фаза "толған" Ай делінеді. Мұнда Ай Күнге қарама-қарсы тұрады. Егер бұл кезде Жер Ай мен Күннің арасына дәл келсе Ай тұтылуы байқалады. Толған Айдан кейінгі 7-күнгі фаза "соңғы ширек" деп аталады. Бұл уақытта Ай Күннен батысқа қарай 90°-қа бұрылып, оның жарық жағы (солға) Күнге тұстасады. Ай фазасы 29,53 орташа күн тәулігінде (синодтық ай) алмасып отырады. Ел арасында кеми бастаған Айды “"Ай қорғалады"” дейді.

title: Ай Фазасы

text: Ай фазасы — Айдың көрінетін бөлігінің әр түрлі пішіні. Ай түрінің өзгеруі оның Жерге және өзіне жарық түсіретін Күнге қатысты әр түрлі қалыпта орналасуынан болады (суретті қ.).

title: Ай Фазасы


query: Тұрақты жоғары қан қысымының медициналық термині-бұл?

text: Артериалдық гипертензи́я (АГ) немесе гипертония, гипертониялық ауру, жоғарғы қан қысымы (ЖҚҚ) (ὑπέρ «үстінде, жоғары» + "τόνος" «керу; тон») — артериялық қан қысымының ұзақ уақыт бойы тұрақты түрде көтерілуімен сипатталатын медициналық жағдай. Жоғары қан қысым кезінде көп жағдайда симптомдар байқалмайды. Алайда, АҚ-ның ұзақ мезгілде тұрақты түрде көтерілуі тәждік артерия ауруы, инсульт, жүрек жетіспеушілігі, жүрекшелер фибрилляциясы, перифериялық тамырлық ауру, соқырлық, бүйректің созылмалы ауруы және деменцияның пайда болу қауіпін жоғарылатыды.

title: Артериалдық гипертензия

text: Жоғарғы қан қысым біріншілік және екіншілік болып бөлінеді. Жоғарғы қан қысымының 90-95%-ын біріншілік (эссенциалдық) гипертензия (гипертониялық ауру) құрайды. Ол айрықша өмір салтымен және генетикалық факторлармен сипатталады. Ауыру қауіпін жоғарылататын факторларға тағамда тұзды шамадан тыс пайдалану, семіздік, темекі тарту және ішімдік ішу жатады. Қалған жағдайларда екіншілік, симптоматикалық артериалдық гипертензияны диагностикалайды: бүйрек (нефрогенді) — 3—4 %, эндокринді — 0,1—0,3 %, гемодинамикалық, неврологиялық, стрестік, ятрогендік (кейбір заттарды қабылдаудан кейін пайда болатын) және жүктілік кезіндегі АГ. Бұл кездерде артериялық қан қысымының көтерілуі негізгі ауру симптомдарының бірі болып табылады.

title: Артериалдық гипертензия

text: Қан қысымы екі өлшем бойынша сипатталады — систолалық және диастолалық қысым, яғни максималды және минималды қысым. Ересектердің көбінде тыныштық жағдайында қалыпты қан қысымы: систолалық 100—130 мм с. б., диастолалық 60—80 мм с.б. арасында болады. Ересек адамдарда тыныштық жағдайында қан қысымы 140/90-ға тең немесе жоғары болса, артериялық гипертензия болып саналады. Балаларда басқа өлшемдер қолданылады. АҚ-на амбулаториялық жағдайда (офистен тыс, АҚТМ не АҚҮМ) 24 сағат бойы мониторинг жасау, офистік өлшемге қарағанда дәлірек болып табылады.

title: Артериалдық гипертензия


query: Ағылшын поэзиясының әкесі кім деп аталды?

text: Джеффри Чосер (1340/1341-1400) - XIV ғасырдағы ағылшын ақыны, прозашы,"ағылшын поэзиясының атасы". Кейінгі XVI ғасырдағы ағылшын ақындары Спансер мен Марлоға дейін ағылшын поэзиясында Джеффридің "Кентерберийские рассказы" өлеңдер жинағына теңкелерлік, тіпті шамалас еш нәрсе болмаған. "Кентерберийские рассказы" алдыңғы барлық ғасырларды болжай, күн ілгері жазылған туынды болған еді.

title: Джеффри Чосер

text: Джеффри Чосер 1340 жылы немесе 1341 жылдың басында туған. Әкесі өзін "Лондон азаматымын" деп атайтын Джон Чосер (1312/1313-1366) - беделді арақ-шарап сатушы, сонымен қатар жылжымайтын мүлік сатып-алумен айналысқан бай адам болған. Джеффриді әкесі патша сарайына паж (әскери орын) қызметіне орналастырады, содан кейін атқосшы болады, Францияға қарсы жорыққа екі рет қатысып, 1359 жылы тұтқынға түскен оны патша өтеуін төлеп құтқарып алады. Сарайға қайтқаннан кейін оған III Эдуардтың жұбайын, кейінірек II Ричардтың әйелі Анне Богемскаяны өз әңгімелерімен алдандыру қызметі жүктеледі. Алғашқыда басқалардың шығармаларын оқып, әңгімелейді, "Роман о Розе" шығармасын аударады, одан кейін өз өлеңдерін құрастырып, оқи бастайды.

title: Джеффри Чосер

text:
=== Шығармашылығы ===
* 1369 жылы "На смерть герцогини Бланш", 1382 жылы II Ричардтың Анне Богемскаяға құдаласуы туралы "Птичий парламент" поэмасын жазады.
* Екі рет 1373 және 1378 жылдары Италияда болады, онда ол итальяндық ақындар Данте, Петрарка және Боккаччолардың шығармаларымен танысады. Дантенің "Божественная комедиясымен" танысуы Джеффридің "Птичий парламент" , "Храм Славы" (1384), тіпті "Кентерберийские рассказы" туындысының бірқатарында байқалады. Боккаччоның "Достославные женщины" туындысы Джеффридің "Легенда о Добрых Женах" (1380-ші жылдардың ортасында жазылған) еңбегіне үлгі болды, Боккаччоның "Тезеидасын" Джеффри рыцарь Паламон және Арсит туралы қысқа әңгімеге айналдырады. Барлық ұстаздарынан өзіне керектісін іздеп, алып, шығармаларына жаратты, әсіресе "Троил и Хризеида" (1370 жылдардың аяғы және 1380 жылдардың басы) поэмасы соның ерекше көрсеткіші болды.
* Джеффри Олдгэйт мұнарасында (Лондон) ешкіммен араласпай өмір сүрген кезінде көп оқиды, кейінірек қариялық шағында көптеген жылдар бойы Боэцияның (римдік философ) "Об утешении философией" трактатын оқиды және оны аударады.

title: Джеффри Чосер

text: * 1380 жылдырдың аяғында бірнеше жылдар бойы "Кентерберийские рассказы" өлеңдер жинағының негізгі бөлігі жазылады, одан кейін 1390 жылдары елдегі жағдайға байланысты шығармашылығы тоқырап қалады. Джеффридің мүшкіл жағдайын сол жылдары жазған "Великое шатание", "Былой век", "Жалоба пустому кашелю" сияқты поэмалары айқындайды. 1399 жылы патша тағын Джеффридің бұрынғы қолдаушысы Ланкастердің (1340-1399, ағылшын патшасы Эдуард III-тің ұлы) ұлы Генри Болингброк тартып алынғаннан кейін, Джеффриге қамқорлық көрсетіледі.

title: Джеффри Чосер


query: Самоа әлем картасында қайда орналасқан?

text: Самоа Тәуелсіз Мемлекеті (Malo Sa’oloto Tuto’atasi o Samoa, Independent State of Samoa ) — Тынық мұхиттың оңтүстік тарабындағы Самоа архипелагінің (шоқ аралының) батыс аралдарында орналасқан.

title: Самоа

text: Океания елдеріне жатады. Бұрынғы атаулары — Алмания Самоасы (1900—1914) және Батыс Самоа (1914—1997). 1976 жылдың 15-ші желтоқсанында Біріккен Ұлттар Ұйымына кірді. 1970 жылдан бері — Ұлыбритания басқаратын Ұлттар Достастығының мүшесі.

title: Самоа


query: Қандай философ менің ойлағанымды айтты, сондықтан мен бармын?

text: Cogito, ergo sum — латын тілінде Рене Декарт жасаған философиялық тұжырым болып, әдетте "Ойлаймын, демек бармын" (кейде "Ойлаймын, демек менмін") деп аударылады. Бұл фраза латын тіліне қарағанда кең аудиторияны қамту үшін бастапқыда je pense, donc je suis деген атпен шыққан болатын, өзінің әдіс туралы дискурсында. Бұл оның кейінгі философия қағидаларында латын тілінде пайда болды. Декарт түсіндіргендей, "біз өз өмірімізге күмән келтіре алмаймыз". Антуан Леонард Томас айтқан толығырақ нұсқа Декарттың ниетін орынды түрде бейнелейді: dubito, ergo cogito, ergo sum («мен күмәнданамын, сондықтан ойлаймын, сондықтан менмін»). Кейде диктумға да сілтеме жасалады cogito ретінде.

title: Cogito ergo sum


query: Бірінші дүниежүзілік соғыс қашан басталып, аяқталды?

text: Бірінші дүниежүзілік соғыс (28 шілде, 1914 жыл – 11 қараша, 1918 жыл) — адамзат тарихындағы алғашқы және кең ауқымды соғыстардың бірі. Бірінші дүниежүзілік соғысына Ресей, Франция, Британия, АҚШ сияқты державалар қатысқан. Ол ең жойқын салатын соғыстардың бірі, шамамен 9 миллион адам шайқас фронттарда қырылса, 5 миллион азаматтар оккупация, бомбалау, ашаршылық немесе ауру әсерлерінен өлген. Онымен бірге Осман империясы өткізген геноцидтер мен 1918 жылы басталған испан грипп пандемиясы одан да көп адамдардың өмірлерін алған.

title: Бірінші дүниежүзілік соғыс

text: 1914 жылы державалар екі қарсы тұрған альянстарға бөлінген, Франция, Ресей және Британиядан тұратын Антанта және Германия, Аустрия-Мажарстан және Италиядан тұратын Үштік одақ.

title: Бірінші дүниежүзілік соғыс

text:
=== Германияның күшеюі ===
Елдің басын біріктіру арқасында және Француз-прусс соғысының нәтижесінде 5 миллиард марк контрибуция алған Германия өз экономикасын жедел дамыту мүмкіндігіне жетіп, өнеркәсіп өнімдерін шығаруда Англияны үшінші орынға ығыстырып, дүние жүзінде АҚШ-тан кейінгі екінші орынға шықты. 1912 жылы, Германияда 17,6 миллион тонна шойын қорытылса, Британия 9 миллион тонна ғана болды. Экономикалық қуатының шапшаң өсуін пайдаланған жас герман империалистері жаңа нарықтық аймақтарды алуға, отарланған жерлерді қайта бөлісуге, еуропалық континентте билік жүргізуге тырысты.

Германияның күшеюі Еуропадағы басқа ірі мемлекеттерді абыржытты. Әсіресе отарлап алған жері жеткілікті әрі өнеркәсібі ерте дамыған, байырғы империалистік елдерді ― Франция мен Ресейді қатты алаңдатты. Оның үстіне герман–австриялық одақ шартына қол қойылды, оған Италияның қосылуы жас герман империалистерінің Еуропадағы салмағын күшейтті. Осы құрылған үштік одаққа жауап ретінде орыс-француз одағы, кейін Антанта ретінде белгілі одақ пайда болды. Бұл еуропалық мемлекеттерді екі антогонистік топқа бөліп, екі жақты шешуші шайқасқа дайындыққа кірісті.

title: Бірінші дүниежүзілік соғыс


query: Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталған кезде АҚШ президенті кім болды?

text:
Гарри С. Трумэн (ағылш: "Harry S. Truman"; 8 мамыр 1884 жыл, Ламар, Миссури штаты – 26 желтоқсан 1972 жыл, Канзас Сити, Миссури штаты) — мемлекет қайраткері, АҚШ-тың 33-президенті (1945 – 1953). Фермер отбасында дүниеге келген. Кеңсе, есеп қызметкері, фермер, дүкеннің еншілес қожайыны болды.
* 1914 – 18 жылы бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты.
* 1926 – 34 жылы Миссури штатындағы округтік соттың төрағасы болды.
* 1934 – 44 жылы сенатор болды.
* 1945 жылы қаңтарда Демокр. партиядан АҚШ вице-президенті болып сайланды.
* 1945 жылы сәуірден бастап (президент Ф.Д. Рузвельт қайтыс болғаннан кейін)
* 1953 жылдың қаңтарына дейін АҚШ президенті болды.
* 1945 жылы тамызда жапон қалалары Хиросима мен Нагасакиге атом бомбаларын тастау жөнінде бұйрық берді. Трумэн доктринасының, Маршалл жоспарының, НАТО-ны, т.б. әскери блоктарды құрудың бастамашысы болды.

title: Гарри Трумэн


query: Натрий хлоры мен ас тұзының арасында қандай ортақ нәрсе бар?

text: Натрий хлориді (NaCl, "аспаздық сода") — натрий мен хлор, тұздың неорганикалық қосындысы, бұл екі компоненттің түрі бәріне таныс ионмен қосылған ақ кристалл. Тұз натрияның дереккөзі ретінде денсаулық үшін қажет; қан мен басқа да физиологиялық сұйықтықтар оны араластыру ерітіндісі болып табылады. Хлорид натрия – химия өнеркәсібінде кеңінен қолданылатын заттек. Ол хлорды, каусти содасын және сабын, хлорлы ағартқыш, глазурлар мен керамика үшін, ал металлургияда тағамдарды консервілеу, теріні тазарту, жолды мұздан тазарту үшін, суды жұмсарту, өнеркәсіптегі көптеген тағамдарды, яғни минеральды су, ауыз шаятын сұйықтық және ас тұзының құрамының сапасы үшін аса қажет. Тұз теңіз суынан және тұзды құрғақ тұзды көлдерден алынады. Сондай-ақ: галитті қараңыз.

title: Натрий хлориді

text:
* Физико-химические свойства хлорида натрия
* Ассоциация производителей соли
* Институт соли

title: Натрий хлориді