query: Жұмақ құстарының неше түрі бар?

text: Жұмақ құстары (Paradisaeidae) – торғайтәрізділер отрядының бір тұқымдасы. Оған Жаңа Гвинея мен Австралия ормандарында мекендейтін 14 туысқа бірігетін 40-тан астам қанаттылар түрі енеді. Қауырсындары түрлі түске боялған сәнді, айқын ашық түсті келеді. Әсіресе, қораздары өте әсем, олардың басында, құйрығында ұзын, әрі әдемі қауырсындары болады. Дене тұрқы 14 – 100 см (кейбір түрінің құйрық қауырсыны бірнеше қабаттан тұрады, сондықтан ұзын келеді). Тұмсықтары мықты болады. Бұлар – отырықшы құстар. Жылына бір рет қауырсындарын тастап түлейді. Өніп-өсу кезінде жұптасып, ұяларын ағаш басына салады. Ұядағы 1 – 2 ақ не шұбар жұмыртқаны тек мекиені басып шығарады. Жұмақ құстары өсімдіктің жемісімен, тұқымымен қоректенеді, сондай-ақ ұсақ жәндіктерді, бақалар мен кесірткелерді де жейді. Қауырсындары сәндік үшін бас киімге тағылады.

title: Жұмақ құстары


query: Рика мен Морти қанша эпизод болады?

text: «Рик және Морти» (Rick and Morty) — американдық комедиялық ғылыми-фантастикалық анимациялық сериал. Серияның премьерасы 2013 жылы желтоқсанда өтті; екінші маусым 2015-да шықты. 2017 жылдың 1 қазанында үшінші маусым аяқталды және 2018 жылдың мамыр айында тағы 70 эпизод шығару жарияланды. 2018 жылдың мамыр айында төртінші маусымның шығу күні жарияланды.

title: Рик және Морти

text: Телехикая Рик Санчестің және оның наивный, күрделі және сенімсіз немересі Мортидің зұлымдықтарына арналған; сериалдың авторы Ройланд екі кейіпкерді де айтады. "Артқа болашаққа" Фильмдер сериясына бұзақылық анимациялық пародиядан өскен Сериал өте жоғары сын пікіріне ие болды, оның бірегейлігін, креативтілігін және әзіл сезімін ерекше атап өтті.

title: Рик және Морти

text: * Рик Санчез (дыбыстаған Джастин Ройланд) (Rick Sanchez) — екі басты кейіпкердің бірі, гениальді және ішімдіктен бас тарта алмайтын қарт ғалым. Скептик, ессіз, қарғысшыл, өзімшіл, бірақ әзіл сезімі бар адам. Өз даналығына байланысты бүкіл әлемде көптеген жаулары бар. Жақында қызына Смиттер отбасына көшіп, содан бері барлық саяхатқа немересі Мортимен аттанады.

title: Рик және Морти


query: Карл Галлахерді ойнайтын актер кім?

text: Итан Каткоски (Ethan Cutkosky, 19 тамыз 1999 жылы, Сент-Чарльз, Иллинойс туған) — американдық актер, Ұятсыздар. телесериалында Карл Галлагер рөлі арқылы танымал болды.

title: Итан Каткоски


query: Экваторлық Гвинеяның астанасы қай қала?

text: Экваторлық Гвинея Республикасы (República de Guinea Ecuatorial , République de Guinée équatoriale) — Орталық Африкадағы мемлекет. Негізінен Атлант мұхитының батысындағы Гвинея жағалауында орналасқан. Материктік бөліктен (жалпы атауы – Мбини) және аралдардан (Кориско, Биоко, Аннобан, Үлкен және Кіші Элобей, т.б.) тұрады. Жер аумағы 28 мың км2. Халқы 486 мың адам (2001). Астанасы – Малобо қаласы (Биоко аралында). Халқы негізінен фанг, буби, бенга, комбу, ленге, бухеба, дуала, фернандино, т.б. этникалық топтардан тұрады. Ресми тілі – испан және француз тілдері. Тұрғындарының басым бөлігі христиан дінінің католик және протестант тармақтарын, сонымен қатар ислам дінін, дәстүрлі наным-сенімдерді ұстанады. Мемлекет және үкімет басшысы – президент. Жоғары заң шығарушы органы – халық өкілдері палатасы. Әкімшілік-аумақтық жағынан 7 провинцияға бөлінеді. Ұлттық мерекесі – 12 қазан, Тәуелсіздік жарияланған күн (1968). БҰҰ-ның (1968), Африка Бірлік Ұйымының (ОАЕ) мүшесі (1968). Ақша бірлігі – Африка ақша қауымдастығының франкі.

title: Экваторлық Гвинея

text: Экваторлық Гвинея – экономикасы дамымаған аграрлық ел. Шаруашылығы негізінен – егіншілік және ағаш дайындаудан тұрады. Соңғы жылдары елде мұнай өндірісіне байланысты кірістің мөлшері күрт өсті. Соған қарамастан жергілікті халықтың хал-ахуалы нашар күйінде қалып отыр. Биоко аралында плантация шаруашылық дамыған. Аумағының 65%-ы орман. Шағын ағаш өңдеу, ауыл шаруашылығы шикізатын өңдеу, май зауыты (майлы пальмадан), керамикалық бұйымдар шығару, жиїаз жасау жақсы дамыған. Ішкі қажетті өтеу мақсатында маниок, күріш, арахис, ямс, қант қамысы, көкөніс өсіріледі. Мал шаруашылығыны нашар дамыған. Мүйізді ірі қара, қой, ешкі, шошқа өсіріледі. Су айдындарынан балық ауланады. Өзендерінің гидроэнергетикалық потенциалы мол. Басты теңіз порттары – Бата, Малабо қалалары. Экспортқа какао, бағалы ағаш түрлерін, кофе, майлы және кокос пальмасын, банан, темекі шығарады. Импортқа мұнай өнімдерін, өндіріс жабдықтарын, құрал-жабдықтар, кемелер, қайықтар, электроника, азық-түлік әкеледі. Ұлттық табыстың жан басына шаққандағы мөлшері шамамен 3600 АҚШ долларына тең. Негізгі сауда серіктестері: АҚШ, Испания, Франция, Италия, Нидерланд, Камерун, Либерия, Нигерия.

title: Экваторлық Гвинея


query: Мешіттің Меккеге қараған қабырғасы қалай аталады?

text: Мінажат етушілерге арналған бұл белгі құбыланы, намаздағы имамның орнын көрсетеді. Ислам тарихында алғаш Михраб қазіргідей қуыс емес, біртегіс болып, мешіттің солтүстік қабырғасына салынған. Құран Кәрімдегі: “Аспанға қарап, қыбла іздей бергеніңді көрдік. Өзің ұнататын тарапты қыбла етеміз. Енді жүзіңді Мәсжид әл-Харам жаққа бұр. Мүминдер, қай жерде жүрсеңдер де, жүздеріңді сол жаққа бұрыңдар” (Бақара сүресі, 144) деген аят түсірілгеннен кейін михраб бағыты әл-Ақса мешітінен әл-Харамға, яғни оңтүстікке ауыстырылды. 88 жылы (хижра бойынша) әл-Уалид ибн Абд-ул-Мәліктің нұсқауымен Мединедегі Мұхаммед пайғамбар (с.ғ.с.) мешіті толығымен жаңартылып, михраб қуыс үлгісінде салынды. Осы кезден бастап барлық мешіттерде михрабтар қуыс үлгісінде салынатын болды. Жартылай шеңбер немесе жарты ай түрінде, кейде төртбұрышты келіп, керегелері мен жақтаулары, маңдайшасы мен босағасы бедерлі нақыштармен, түрлі-түсті кірпіштермен көмкерілді. Түркістандағы Қожа Ахмет Иасауи мешітіндегі михрабтың жақтау керегелері араб жазуы аяттарымен, мозаикамен өрнектелген. Ол мешіттің намаздық бөлмесіндегі құбылаға қараған қабырғасынан ойып жасалады. Оның жобасы жарты ай, немесе жебеге ұқсас, кейде төрт бұрышты болып келеді.

title: Михраб


query: Үздік анимациялық фильм санаты алғаш рет қашан енгізілді?

text: Үздік анимациялық толықметражды фильм үшін «Оскар» жүлдесі 2002 жылдан бастап табысталады.

text: Бұл номинация енгізілгенге дейін екі мультфильм арнайы «Оскарларды» жеңіп алған болатын: Ақшақар және жеті ергежейлі (1939) және Ойыншықтар хикаясы (1996).


query: Біздің денемізде диффузия қайда жүреді?

text: Диффузия(dіffusіo – таралу, жайылу) – нақтылы дене бөлшектерінің жылулық қозғалыстарға ұшырай отырып, сол дене концентрациясының селдір аудандарына қарай жылжуы; молекула олардың жылулық қозғалысы салдарынан шекаралас орналасқан әртүрлі заттардың бір-біріне өту құбылысы. Диффузия дененің бүкіл көлеміндегі концентрация мөлшерінің бірте-бірте теңелуін, сөйтіп оның бірқалыпты сипат алуын қамтамасыз етеді. Кейбір денелердің өте шағын бөлшектері ғана емес (атомдар, молекулалар, иондар), біршама ірі түйіршіктері де диффузиялық қасиетті иемденуі мүмкін.

title: Диффузия

text: Диффузия жылдамдығы температураға тікелей байланысты, алайда бұл процесс газдарда өте тез, сұйықтарда салыстырмалы түрде баяу, ал қатты заттарда өте баяу өтеді.

title: Диффузия


query: Жасушада фосфолипидтерді қайдан табасыз?

text:
Фосфолипидтер — майларға жатады. Майдың бір шетіндегі орналасқан май қышқылының орнына фосфор қышқылының қалдығы арқылы фосфолипидті радикал байланысқан. Фосфолипидті радикал ретінде холин, серин, инозитол немесе этаноламин болуы мүмкін. Фосфолипидтер биомембрананың маңызды құрамдас бөлігі.Фосфолипидтер күрделі липидтер,эфирлі көпатомды спирт және майлылығы жоғары қышқылдар болып табылады.Құрамында фосфор қышқылының қалдығын және оған қосымша әртүрлі химиялық атомдардан тұрады.Фосфолипидтер құрамына байланысты 3 топқа бөлінеді:
#глицерофосфолипидтер (глицерофосфатидтер)- глицерин қалдығынан тұрады.
#фосфосфинголипидтер
#фосфоинозитидтер
Липидтердің гидрофобты қасиет көрсетуі жасуша тіршілігінде маңызы зор. Себебі жасуша мембранасының ортаңғы екі қабаты фосфолипид молекуласынан тұрады. Осы молекулалар жасушаға сырттан қажетсіз заттарды өткізбейді және сыртқы ортаға жасушадағы заттарды шығармайды.Осының нәтижесінде жасушаның химиялық ортасы тұрақты болып сақталады

title: Фосфолипидтер


query: Алтын ғибадатхананы кім салған және қай жылы?

text: Аптын ғибадатхананың құрылысы 1574 жылы Моғол императоры Акбар сыйға тартқан жерге салына бастады. Ғибадатхана 1601 жылы салынып біткенімен, қайта жөндеу және әрлеу жұмыстары ұзақ жылдар бойы жүргізілді.

title: Алтын ғибадатхана

text: Алтын ғибадатхана немесе Хармандир-Сахиб - Үндістанның Амритсар қаласындағы сикхизм дінінің ең көне және әсем орталық ғибдатханасы (гурдвара). Сонымен қатар Харимандир Сикхтің үйі деп қабылданады. Бұл - сикхи дінінің рухани және мәдени орталығы. Алтын ғибадатхаға сапар шегушілер саны Аградағы Тәж Махал кесенесіне барушылардан әлдеқайда көп.

title: Алтын ғибадатхана

text: Ғимараттың сырты алтынмен қапталғандықтан халық оны «Алтын ғибадатхана» деп атап кеткен. Махараджа Ранжит Сикхидің шебер ұсталары ғибадатхананың ішкі бөліктерін алтынмен жалату жұмыстарын шебер орындап шыққан. Махараджа байлығының көп мөлшерін осы ғибадатханаға жұмсап, құрылыс заттарын өз мойнына алған. Осы әрекеті үшін Махараджа Ранжит Сикхи сикхи қауымы мен Пенджаб тұрғындарының ыстық ықыласына бөленді.

title: Алтын ғибадатхана


query: Азор аралдары әлем картасында қайда орналасқан?

text: Азор аралдары (Açores – Қаршыға аралдары) — Атлант мұхитының жанартаулық аралдарында Пиреней түбегінің батыс жағына орналасқан топарал. Португалия мемлекетінің иелігінде. Батыстан шығысқа қарай 600 км-ге созылып жатыр. Ауданы 2,7 мың км2. Тұрғыны 244 мың адам (1981). Ең биік жері Пику аралдарында (2315 м). Фумаролдар, минерал және термаль сулы бұлақтары көп. Климаты субтропикалық мұхиттық. Тау беткейлерінде субтропикалық мәңгі жасыл орман мен бұталар, банан, цитрус ағаштары, абрикос, жүзім т. б. өсіріледі. Ірі қалалары мен порттары: Понта-Делгада, Ангра-ду-Эроижму, Орта.

title: Азор аралдары


query: Декарттық координаттар жүйесін кім ойлап тапты?

text: Декарттық координаттар жүйесі немесе картезиандық координаттар жүйесі - координаттар осіндегі межелері немесе базистік векторларының ұзындықтары тең, жазықтықтағы немесе кеңістіктегі түзу сызықты координаттар жүйесі. Әдетте, тікбұрышты декарттық координаттар жүйесі қолданылады. Бұл жүйені 1637 жылы француз ғалымы Рене Декарт (1596 - 1650) енгізген. Нақты сандарды көрнекі түрде өрнектеу үшін сан түзуі пайдаланады. Әрбір нақты санға сан түзуінің бір нүктесі сәйкес болады және керісінше - сан түзуінің әрбір нүктесіне бір нақты сан сәйкес болады. Өзара перпендикуляр екі сан түзуі тікбұрышты(декарттық) координаттар жүйесін түзеді.Сан түзулері координаттар осьтері деп аталған.Осылардың қиылысу нүктесіне екі сан осінің бас нүктесі 0(нөл) саны сәйкес болады.Осы коорлинаттар жүйесі жазықтықты төрт бөлікке - квадранттарға бөледі.

title: Декарттық координаттар жүйесі

text: Тікбұрышты координаттар жүйесінде нақты сандардың әрбір реттелген жұбына(x, y) жазықтықтың бір нүктесі сәйкес қойылады.Керісінше, жазықтықтың әрбір нүктесіне реттелген сандар жұбы сәйкес болады.Осы сан жұбындағы сандар - сәйкес нүктенің координаттары деп аталған.Координаттардың бас нүктесіне реттелген сандар жұбы(0,0) сәйкес келеді.Координаттардың бас нүктесі O(латынша «ориго» - «басы» деген сөздің алғашқы әрпінен алынған) нүктесімен белгіленеді.1679 жылы француз математигі Филипп де Лайр(1640 - 1718) «координаттың бас нүктесі» деген ғылыми атауды енгізген.

title: Декарттық координаттар жүйесі


query: Мұның бәрі өлі теңіз шиыршықтарынан не табылды?

text: Кумран қолжазбалары немесе Өлі теңіз қолжазбалары — Өлі теңіздің батыс жағалауындfғы үңгірлерден 1947 ж. табылған ежелгі еврей, арамей, пабатей, грек, латын, сирия-палестина және араб тіліндегі қолжазбалар. Өлі теңіз қолжазбалары теріге, папирусқа, мысқа, ағашқа т. б. заттарға жазылған.

title: Өлі теңіз қолжазбалары

text: Масада [Өлі теңіз жағалауының оңт. бат. жағындағы Масада қамалы. Оның ғажайып сарайлары Ирода I тұсында (б. з. б. 1 ғ.) салынған]. 1963—65 ж. қазба жұмыстарының нәтижесінде бұл жерден ежелгі еврей, арамей, грек және латын тіліндегі қолжазбалар табылды. Кумран қолжазбаларының уақытын анықтауда Масада қолжазбаларының маңызы зор.

title: Өлі теңіз қолжазбалары


query: Неше дюйм 1 футқа тең?

text: ФУТ ("foot" — табан) — ұзындықтың көп тараған байырғы өлшемдерінің бірі. Ол өлшеуіштердің ағылшындық жүйесін пайдаланатын елдер қазіргі кезде де кездеседі. 1 Ф. = 12 дюйм = 30,48 см. Әр түрлі тарихи кезеңдерде Ф-тың төмендегідей мәндері қолданылған: Ежелгі грек Ф-ы 30,8 см-ге, Ежелгі Рим Ф-ы 29,5 см-ге, Париж Ф-ы 32,48 см-ге, Ағылшын Ф-ы 30,48 см-ге, Дат Ф-ы 31,8 см-ге, Швед Ф-ы 29,69 см-ге, Вена Ф-ы 31,6 см-ге тең. Ағылшын Ф-ы шамамен табан тұрқына (ұзындығына) тең болған.

title: Фут


query: Адам құқықтарының жалпыға бірдей Декларациясы қашан құрылды?

text: Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы (Universal Declaration of Human Rights, UDHR) — адамның негізгі құқықтары мен бостандықтарын жария еткен бірден-бір халықаралық-құқықтық құжат. 1948 ж. 10 желтоқсанда БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы 217 А (III) жарғысымен қабылданған және жарияланған. Құжатта белгіленіп, бекітілген адам құқықтары мен бостандықтарының жалпыға бірдей мойындалуын, сақталуын және тиімді жүзеге асырылуын қамтамасыз ету бұл құжаттың негізгі міндеті.

text: Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы ерекшелігі мен маңыздылығы адам құқықтары мен бостандықтарын алғашқы болып халықаралық дәрежеге көтергендігінде жатыр. Декларацияның міндеттілігі, заңдық сипаты жоқ, яғни бекітілген нормалар сөзсіз орындалуға тиісті емес. Дегенмен құжатта белгіленген адам құқықтары мен бостандықтары жөніндегі қағидалардың маңыздылығына байланысты Декларация жалпыға бірдей акт ретінде танылады және оны қабылдауға дауыс берген мемлекеттердің барлығы бірдей орындауға тырысады.

text:
* Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы
* Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы


query: Facebook барлық адамдарға қосылуға қашан рұқсат бере бастады?

text: Сайттың алғашқы аты TheFacebook деп аталды және ол тек Гарвард университетiнiң студенттерiне ғана қол жетімді болды, кейінірек Бостонның басқа университеттерінің студенттеріне де жол ашылды, ал содан соң .edu доменіндегі электрондық мекенжайы бар АҚШ-тың кез келген оқу орнындағы студенттер де тіркеле алатын болды. 2006 жылдың қыркүйек айынан бастап 13 жастан асқан электрондық поштасы бар ғаламтор пайдаланушыларына қол жетімді болды. 2013 жылдың наурыз айындағы мәлімет бойынша Facebook-ты пайдаланушылар саны 1,11 миллиардты құрайды, олардың көбісі мобильді құрылғыдардың көмегімен кіреді. Facebook-тың 2009 жылғы қаржы айналымы 700 млн АҚШ доллларын құрады.

title: Facebook

text: Facebook (, Фейсбук; 2021 жылғы 28 қазаннан бастап — "Meta") — әлемдегі ең ірі әрі ең танымал әлеуметтік желі.

title: Facebook

text: 2004 жылы Марк Цукерберг өзінің серіктестері Эдуардо Саверин, Дастин Московиц және Крис Хьюзбен біріге отырып Facebook-тың негізін қалаған. Марк Цукерберг 23 жасында өзінің сайтының арқасында әлемдегі ең жас миллиардер болды.

title: Facebook


query: Жасуша теориясына сәйкес жасушалар қайдан пайда болады?

text:
Жасуша теориясы ("клеточная теория"); (teoria cellulae "cellula" — жасуша және теория) — жасушалар туралы биологиялық жалпы қорытынды, ғылыми тұжырым. Жасуша теориясының негізін қалаған неміс ғалымы Т. Шванн (1838-1839ж.). Жануарлар жасушасын зерттеген Т. Шванмен қатар, Жасуша теориясын жасауға өсімдіктер жасушаларын зерттеген М. Шлейден де атсалысты. Өздеріне дейінгі ғалымдар еңбектері бойынша жинақталған деректер мен өздерінің ғылыми мәліметтеріне сүйене отырып, Т. Шванн мен М. Шлейден жануарлар мен өсімдіктер ағзадағы органикалық табиғатының біртекті екендігін көрсете білді. Жасуша теориясы 19 ғасырда ашылған ұлы жаңалықтардың бірі болып саналады.Оның негізгі қағидалары:
#жасуша — тірі ағзаның тым ұсақ құрылымдық бірлігі;
#жануарлар мен өсімдік ағзаларындағы әртұрлі ұлпалар жасушалары құрылысы жағынан бір-біріне ұқсас. Жасуша ядродан, цитоплазмадан, негізгі органеллалардан құралған;
#жасуша тек бөліну арқылы көбейеді;
#жасушалар біртұтас ағзаның бір бөлігі. Организм ұлпаларында жасушалардан басқа жасуша туындылары — бейжасушалық құрылымдар (симпласт, синцитий) және оның өнімдері — жасушааралық зат болады.

title: Жасуша теориясы

text: «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, X том

title: Жасуша теориясы


query: Антигуа Мен Барбуда қай тілде сөйлейді?

text: Діни сенімі жағынан көпшілігі — протестанттар. Ресми тілі — ағылшын тілі.

title: Антигуа және Барбуда

text: Антигуа және Барбуда (Antigua and Barbuda ) — Орталық Америкадағы мемлекет. Аумағы Кариб теңізінің шығыс бөлігіндегі Кіші Антиль архипелагының Антигуа, Барбуда және Редонда аралдарын қамтиды. Жер көлемі 442,6 км², халқы 81,4 мың адам (1994).

title: Антигуа және Барбуда

text: Мемлекеттік құрылысы — британ үлгісіндегі парламенті бар конституциялық монархия. Үкімет басшысы — премьер-министр. БҰҰ-ның және Ұлттар Достастығының мүшесі. Астанасы және негізгі порты — Сент-Джонс, онда 36 мың адам (1994) тұрады. Антигуа және Барбуда халқы негізінен арғы тегі африкалық зәңгілерден құралған.

title: Антигуа және Барбуда


query: Жұлдызды соғыстар фильмдер сериясының авторы?

text: «Жұлдызды соғыстар» (Star Wars, ) — культті, эпикалық, фантастилық сага. Негізгі киножелі бойынша көрсетілген 7 кинофильмнен тұрады. "Жұлдызды Соғыстар: Соңғы Джедайлар" деп аталатын VIII-бөлімі 2017 жылдың желтоқсан айында көрермендерге жөнелтіледі. 2016 жылы "Жұлдызды Соғыстар: Күрескер-Бір" атты спин-офф жарык көрді. Аталмыш киножелілермен қатар, анимациялық сериалдар, мультфильмдер, телефильмдер, кітаптар, комикстер, видеоойындар - барлығы біріккен сюжет «Жұлдызды соғыс» Әлемінде тоғысқан. Бұл Әлемді америкалық режиссёр Джордж Лукас 1970 ж.ж. соңына қарай ойлап тапқан.

title: Жұлдызды соғыстар


query: Версаль бейбітшілік келісіміне қашан қол қойылды?

text: Версаль бейбіт келісімі (фр. "Traité de Versailles"; ағылш. "Treaty of Versailles"; нем. "Versailler Vertrag") — 1919 жылы 28 маусымда болған Антанта (Ұлыбритания, Франция, Италия, Бельгия, АҚШ, Румыния, т.б.) елдері мен Германия арасындағы бітім шарт.

title: Версаль бейбіт келісімі

text: Версаль бейбіт келісімінде Ұлттар лигасының статусы қаралды, Германия, Бельгия, Люксембург, Франция, Швейцария, Аустрия, Чехословакия, Польша және Данияның шекаралары белгіленді. Эльзас пен Лотарингия облыстары Францияға қайтарылды, Саар облысы Ұлттар лигасының басқаруына 15 жылға берілді (кейінгі тағды- рын плебисцит шешетін болды), Клайпеда қаласы жецімпаз державалардың баскаруына берілді, Гданьск «ерікті қала» деп танылды. Бельгияның, Польша мен Чехословакияның шекаралары кеңейтілді. Германия Кеңес үкіметімен арадағы --Брест-Литовск бітімінен және өзінің барлық отарларынан бас тартуға міндеттенді. [[Сурет:German losses after WWI.svg|thumb|300px|Германия Версаль келісімінен кейін:

title: Версаль бейбіт келісімі


query: Атомдық саны бірдей, бірақ атомдық массасы әртүрлі элементтер?

text: Изотоптар — ядроларында протондар саны бірдей, бірақ массалары әртүрлі белгілі бір элементті құрайтын атомдар түрі.

title: Изотоптар

text:
Радиоактивтiк құбылысты зерттеу атом ядроларының табиғатына қатысты маңызды жаңалықтардың ашылуына себепшi болды.
Көптеген радиоактивтiк түрленулердi бақылау нәтижесінде радиоактивтiк қасиеттерi мүлдем әр түрлi (яғни түрлiше тәсiлдермен ыдырайтын), бiрақ өздерiнiң химиялық қасиеттерi жөнiнен барабар заттар бар екенi анықталды. Белгiлi химиялық тәсiлдердiң бәрiмен де оларды ажырату ешбiр мүмкiн болмады. Осының негiзiнде 1911 ж. Содди хямиялық қасиеттері бiрдей, басқа жағынан, мәселен өзiнiң радиоактивтiгiмен ұксамайтын элементтер бар екенi жөнiнде болжам айтты. Мұндай элементтердi Менделеевтiң периодты жүйесiнің бiр тор көзiне орналастыру керек. Сондықтан Содди оларды изотоптар (яғни периодтық жүйеде бiрдей орын алатындар) деп атады.

title: Изотоптар


query: Еврей тілінде Мәсіхтің аты кім?

text: Мессия (көне еврей. "машиах", грек. "Chrіstos") — тікелей мағынасы «маңдайы майланған». Зәйтүн майымен майлау бағзы заманда патшаларды таққа отырғызғанда немесе дін қызметкері атағын алғанда өткізілетін салтанаттың құрамдас бөлігі.

title: Мессия

text: Яһудилікте «машиах» сөзінің астыртын мағынасы — «патша». Яһудилер Дәуіт пайғамбардың ұрпағынан шығатын мінсіз патша Израиль халқын және адамзатты құтқару үшін Құдаймен жіберіледі деп сенеді. Христиандық дәстүрде сонымен қатар «құтқарушы» термині қолданылады.

title: Мессия


query: 2018 жылғы қысқы Олимпиада қайда өтеді?

text: Пхенчхан Олимпиадалық Ойындар 2018 (ағылш. "2018 Winter Olympics", фр. "Jeux Olympiques d’hiver de 2018") — 2018 жылы 9-25 ақпан күндері Корея Республикасының Пхенчхан қаласында өтті. 92 елден 2922 спортшы қатысты.

title: 2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

text:
* Анси, Франция, 7 дауыс
* Мюнхен, Германия, 25 дауыс
* Пхенчхан, Корея Республикасы, 63 дауыс

title: 2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары

text: Қазақстаннан Олимпиадаға 4 спорт түрінен 44 спортшы аттанып, Юлия Галышева фристаилдан қола жүлде иеленді.

title: 2018 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары


query: Информатиканың әкесі кім деп аталады?

text: Алан Мэтисон Тьюринг (Alan Mathison Turing; 23.06.1912 - 07.06.1954) — информатиканың дамуына үлкен үлес қосқан ағылшын математигі, логигі, криптографы. 1937 жылы абстрактілі есептеу және логикалық процестерді, принципінде алдын ала жоғары дәлдікпен жүзеге асыру мүмкіндігі туды. Алгоритм ұғымын анықтаудағы алғашқылардың бірі. "Тюринг машинасы" болды, ол кейіннен өмірге келген әмбебап-цифрлы есептеу машиналарының көптеген қасиеттерін бойына жинақтады. Тюринг үйрету машинасын жасаудың аса маңыздылығын ерекше атап көрсетті, бұл машина келе-келе тәжірибе жинақтап, сыртқы ортамен істестік барысында өз "мінез-құлқын" жетілдіре түспек.

title: Алан Тьюринг


query: Химиялық қорытудың көп бөлігі ішектің қай қабатында жүреді?

text: Ащы ішек (intestinum tenue г. іп- testinum — ішек; tenue — жіңішке) — ас қорыту жүйесіндегі асқорыту процесі қарқынды, жүрек және корытылған қоректік заттардың ішек қабырғасындағы қан және лимфа тамырларына белсенді сорылып сіңірілетін асқорыту жүйесінің ортаңғы бөлігінің түтікше ағзасы. Аш (ащы) ішек құрсақ қуысында орналасады. Ол өз кезегінде құрылысы мен организмдегі орналасу орындарына байланысты үш бөліктен тұрады. Олар: он екі елі ішек (күйіс қайтаратын жануарларда — ұлтабар ұшы), аш ішек және мықын ішек. Ащы ішектің қабырғасы үш қабықтан: сыртқы — сірлі, ортаңғы — етті, ішкі — кілегейлі қабықтардан құралған. Кілегейлі қабығының ішкі бетінде сору қызметін атқаратын бүрлер және ішектің ішкі бетін астарлайтын бірқабатты призма тәрізді эпителий жасушаларының апикальды жиектерінде, ішектің сору ауданын 30 еседей ұлғайтатын микробүрлер болады. Он екі елі ішектің куысына бауырдың ет өзегімен — өт, ұйқы безі өзегімен ас қорыту ферменттеріне бай — ұйқы безінің сөлі келіп құйылады. Аш ішектің ұзындығы жануарлардың қоректену сипатына сәйкес әртүрлі болып келеді. Ең ұзын аш ішек шөп тектес азықпен қоректенетін жануарларда, ең қысқа — етпен қоректенетін жыртқыш аңдарда, ал оның орташа ұзындығы талғаусыз жануарларда (шошқа) болады.

title: Ащы ішек


query: Шамның ішіндегі сым қалай аталады?

text: Қызу шамы — вольфрам қосылыстарынан жасаған бұранда сымнан тоқ өткізіп қыздырудың арқасында пайда болатын электрлік жарық көзі. Бұранда сым мөлдір вакуумды немесе инерт газымен толтырылған ыдысқа орналастырады. Электр тоқ вольфрам жібінен өткен кезде кең спектрде сәуле тартады соның ішінде көрінетін сәулелер бар.

title: Қызу шамы

text: Шамның цоколіне не шыны колбаның дөңес жағына зауыт маркасының белгісі: кернеуі-вольтпен ,қуаты-ваттпен көрсетіледі. (мыс.,220В, 40Вт немесе 220В, 100Вт.). Шамның қызмет мерзімі кернеу күші белгіленген мөлшерден артпаған жағдайда 1000 сағатқа жуық болады. Егер желідегі кернеу арттып кетсе (тіпті, қысқы уақыт болсын), шам істен тез шығады. Осы жағдайды ескере отырып өндіріс орындары кәдімгі шамдармен бірге, жоғары кернеуге арналған шамдар (мыс., 235-245В) шығарады.

title: Қызу шамы


query: Өзара пайда үшін бірге өмір сүретін екі организм?

text: Селбесу ("Симбиоз"; грек, symbiosis — бірге тұрушылық) — әр түрлі екі немесе бірнеше организмдердің тұрақты бірге тіршілік етуі.

title: Селбесу

text: Жануарлардағы симбиозға мысал – шаян мен актинияның бірігіп тіршілік етуі жатады. Актиния шаянның арқасына бекініп оны атпа жасушаларының көмегімен қорғайды, ал актиния шаяннан қалған тамақ қалдықтарымен қоректенеді және оны қозғалыс құралы ретінде пайдаланады. Жоғары дәрежеде дамыған симбиозға термиттер мысал бола алады; Олардың ас қорыту жолдарында талшықтылар мекендейді. Термиттер целлюлозаны гидролиздеуші ферменттерінің болмауына қарамай ағашпен қоректенуге қабілетті. Мұны олардың орнына талшықтылар жүзеге асырады. Ал нәтижеде түзілетін қантты термиттер пайдаланады. Термиттер осы ішек фаунасынсыз тіршілік ете алмайды.

title: Селбесу


query: Адам ағзасындағы бүйрек қайда?

text: Бүйрек — адам мен омыртқалы жануарлар организмінде несеп түзетін және оны шығаратын жұп орган. Ересек адамда әрбір бүйректің салмағы 120—200 г-дай, ұзындығы 10—12 см, ені 5—6 см, қалыңд. 3—4 см-дей болады. Бүйрек іш қуысында, омыртқа бағанасының екі жағында — соңғы кеуде омыртқасы және жоғ. бел омыртқа тұсында орналасады. Бүйректің ішкі жиегінде бүйрек қақпасы бар, сол арқылы бүйрекке артерия мен жүйке талшықтары өтеді. Қақпа бүйректің ішіне тереңдеп еніп, көлемді қуыс — бүйрек қойнауына айналады. Онда кіші, үлкен бүйрек тостағаншалары және бүйрек түбегі, қан тамырлары, жүйке талшықтары орналасады. Бүйректі майлы шандыр қабаты жауып жатады. Бүйрек беткейі қыртыс заттан, терең қабаттары — милы заттан тұрады. Қыртыс зат тұтас болып келеді, ал милы зат пирамида тәрізді 10 — 15 үшбұрышты денелерден құралған. Бүйректің анатомиялық құрылым бірлігі нефрон деп аталады. Олардың саны 1 млн-дай. Нефрон әр түрлі бүйрек өзекшелерінен түзіледі. Нефрон өзекшелерінің екі бүйректегі жалпы ұзындығы 100 км шамасында болады. Нефрон арқылы зат алмасу процесінде пайда болатын организмге қажетсіз және зиянды заттар сыртқа шығарылады. Пирамиданың бүйрек қойнауына ашылатын ұшы бүйрек бүртігін құрайды.

title: Бүйрек


query: Артемида ғибадатханасы алғаш рет қашан қирады?

text:
==Аңыз==
Артемида ғибадатханасы салынған уақытта Эфест 200 мың халқы бар, құдайға құлшылық ететін маңызжы орталық болған. Херсифрон атты сәулетші ғибадатхананы сол кездегі құрылыс әдістерінің бірі- ионика ордерінің стилімен тұрғызылған. Сол кездегі қарапайым құралдар мен көліктер көмегімен Артемида сяқты ғибадатхана салу үлкен жетістік еді. Ғибадатхана салу үшін бірнеше жылдар бойы сәулетшілер, тас қалаушылар, құлдар армиясы еңбек етті. Олар діни орынның құрылыс жұмысын керемет құлшыныспен істеп, нәтижесінде таңғаларлық ғимараты дүниеге әкелді. Храмның көркі сол замандағы барша адамзатты таңғалдырды. Құрылыстың сәтті шыққаны соншалық, Грекияның түкпір-түкпірінде осы ғибадатханаға стилі жағынан ұқсас құрылыстар салына бастады. Алайда Артемида ғибадатханасының ғұмыры ұзаққа бармады. Біздің заманымызға дейінгі 356 жылдың 21 шілдесінде атаққа шөлдеген есер Геростат деген біреу түн ішінде ұрланып келіп, сәулетті сарайды өртеп жібереді.
Аңыздар желісі бойынша, Ескендір Зұлқарнайын дәл осы ғибадатхана жалын құшағына оранған түні өмірге келеді.
25 жылдан кейін Ескендір патша ғибадатхананы қайта тұрғызуға әмір берді.

title: Артемида ғибадатханасы


query: Конкистадорлар жерді талап ету үшін қайда кетті?

text: Конкистадор - ізашарларды аделананто деп атаған. Колумб Американы ашқаннан кейін ол жерге испандықтар және португалдықтар барды. Олар жаңа материкті бағындырмақшы болды, сондықтан олары конкистадор деп атады, испан тілінде – жаулап алушы деген мағынаны білдіреді. Ацтек империясын басып алған испандық Фердинандо Кортес және инктерді бағындырған Франсиско Писарро ең атақты конкистадорлар болды. Конкистадорлар Еуропаға бұрын көрмеген көкөністерді (картоп, қызанақ) және ғажайып құстарды (тотықұс) әкелді. Олар алыс Еуропадан қарағанда әлдеқайда көп еркіндік алды. Конкистадорлардың негізгі мақсаты - өздеріне ресурстар табу және жаңа жерлерді зерттеу.

title: Конкистадор

text: Конкистадор (архаизм "конквиста́дор", conquistador — басып алушы) - XV — XVI ғасырларда Жаңа Дүние дәуіріндегі Американың жерлерін басып алуға мақсатталған конкиста мүшесі.

title: Конкистадор


query: Темір адамның шын аты қандай?

text: Темір адам (Iron man), шын аты Энтони Старк «Тони» (Anthony Edward Tony Stark) — ойдан шығарылған супербатыр Marvel Comics баспасынан. Өте танымал әрі супербатыр, әрдайым көмекке келетін темір киіміндегі адам.

title: Темір адам

text:
===Биографиясы===
Тони Старк Темір адамды ойлап тапқан. Ол - басты кейіпкер. Ол атақты кәсіпорын қожасының баласы, көзі ашық, миллиардер. Әкесі өмірден озғаннан кейін 21 жасынан бастап әкесінің кәсібін өзі жалғастырады. Кәсіптің міндеті - ядролық қаруды шығару.
Көптеген жылдар бойы Старк компаниясы осы ядролы қару шығарудан 1 орында болған.
Бірақ Тони Старк компанияны қару шығармаймыз деп көпшілікке жария етеді. Ол қазіргі таңда ядролы қару өте қауіпті және де пиғылы арам қолдарға түсуі мүмкін деген. Сол сөздерден кейін Тони Старк Темір адамның сызбасын салып, ойлап тапқан екен. Содан кейін халқымды зұлымдықтан құтқарам деп өзіне уәде беріпті. Расында да Темір адам осы күнге шейін жаман күштерден әлемді құтқаруда.

title: Темір адам

text:
===Пайда болуы===
Алғаш рет Темір адамды ойлап табу идеясы 1939 ж. Стэн Лидікі болған. Алайда 35 жылдан кейін Темір адамның нақты келбетін жазушы Стэн Ли және суретшілер Дон Хек пен Джек Кибри ойлап тапқан.
Халық бұл идеяны құптап Marvel Comics-ның №59 санында алғаш рет көрген болатын.

title: Темір адам


query: Теріде меланин шығаратын арнайы жасушалар бар ма?

text:
Меланоциттер (меланоциты); (melanocyte, грек, melanos
— қара, kytos - жасуша) — тері эпидермисінің негіздік (базальды) қабатында орналасқан өсінділі торшалар. Меланоциттер бояғыш зат — меланин пигментін
бөліп шығарады. Меланиннен тері кератиноциттеріне
өтетін меланосома қалыптасады. Меланоциттерде тонофибриллалар болмайды және органеллалар да нашар
жетілген.

title: Меланоциттер


query: Ағылшын тілінде сөйлейтін кім?

text: Ағылшын тілі — халықаралық тіл (де-факто - лингва франка). Әлемдегі ең көп тараған, әрі қытай мен испан тілінен кейінгі халық саны бойынша ана тілі ретінде ең көп пайдаланылатын тіл. Ағылшын тілі Ұлыбритания, Америка Құрама Штаттары, Жаңа Зеландия, Аустралия және басқа елдерде ана тілі болып есептеледі. Одан басқа көптеген мемлекеттерде ресми тілі болып саналады.

title: Ағылшын тілі


query: Аудармашы информатикада нені білдіреді?

text:
Интерпретатор - (Interpreter (лат. "Interpretatio") — түсіндіру, түсінікті тілге аудару) — деңгейі жоғары программалау тілінде (алгоритмдік тілде) жазылған программаның алғашқы нұсқасын машина тіліне аударып орындай алатын арнайы программа; программаның бастапқы мәтініне талдау жасайтын және программаны (жүктемелеулік модульге алдын ала түрлендірмей) жеке-жеке оператор бойынша орындайтын аудармалауыш; есептеу процесі кезінде бастапқы программаны жеке-жеке оператор бойынша аудармалайтын және орындайтын қызмет көрсеткіш программа (аудармалауыш-орындауыш). Компьютер жадына енгізілген программа мәтінін интерпретатор жолма- жол қалыпта машиналық кодқа аударады. Программаның алғашқы нұсқасының кезекті бөлігі машиналық тілге аударылғаннан кейін дереу орындалады. Содан кейін келесі бөлігі аударылып, одан әрі процесс
қайталанады. Бейсик, Java тіліндегі программалар интерпретатор көмегімен аударылып атқарылады.

title: Интерпретатор


query: Qwerty пернетақтасының атауы қайдан шыққан?

text: QWERTY — қазіргі таңдағы ағылшын тілінде қолданылатын латын пернетақта жаймасының ең кең тараған түрі. Осының негізінде басқа да көптеген тілдерде пернетақталар жарық көрген. Бұл пернетақта жаймасының атауы оның жоғарғы сол жақ қатарындағы 6 әріптің тіркесінен пайда болған.

title: QWERTY


query: Иммундық жауапта антиденелердің рөлі қандай?

text: Антиденелер (antibody, Ab, "Қарсыдене" деп те аударылады, кейде иммуноглобулин (immunoglobulin, Ig), — адам мен жануарлар организміне енген жат бөгде ірі молекулалы протеиндік заттарға (антигендерге) қарсы иммундық реакциялар нәтижесінде түзіліп, олардың зиянды әсерлерін жоятын протеиндік заттар (негізінен гамма-глобулиндер); адам және жылықанды жануарлар денесінде пайда болған антигендерге қарсы қан плазмасында түзілетін ақуыздық заттар. Антиденелер ағза иммунитетін күшейтуде маңызы үлкен.

title: Антиденелер

text: Антиденелерді лимфоциттер мен плазмоциттер бөледі. Қарсыденелерге тән қасиет — тек өздерінің түзілуіне әсер еткен антигендермен ғана әрекеттесіп, оларды жояды. Антиденелер — организмде қан сарысуы мен ұлпаларда жинақталады. Қарсыденелер антигендермен әрекеттесу сипатына қарай агглютининдер, гемолизиндер, бактериолизиндер, преципитиндер болып бірнеше топтарға бөлінеді.

title: Антиденелер


query: Фин Вулфхард 'оғаш нәрселерде' кімді ойнайды?

text: Финн Вулфхард (Finn Wolfhard; туылды: 23 желтоқсан 2002; Ванкувер, Британдық Колумбия, Канада) — канадалық актер. «Оғаш дүниелер» телехикаясындағы Майк Уиллер және «Бұл» қорқынышты фильміндегі Ричи Тозиер рөлі үшін танымал.

title: Финн Вулфхард

text: Вулфхард Ванкуверде дүниеге келген; Оның француз, неміс және еврей тамыры бар. Оның үлкен ағасы Ник бар. 2016 жылдан бастап Ванкувердегі католик мектебінде оқиды.

title: Финн Вулфхард

text: Вулфхард өзінің алғашқы актерлік рөлін Крейглистта алды. 2014 жылы ол «100» телехикаясында Зоран ретінде өзінің теледидарлық дебютін жасады және көп ұзамай «Табиғи емес» телехикаясының бір эпизодында Джорди Пинскиді ойнады.

title: Финн Вулфхард


query: Абсолютті монархиядағы билік кімге тиесілі?

text: Абсолютизм кезінде жоғары өкімет билігі толық жеке-дара бір адамның қолына шоғырланады, билік заң шығарушы, атқарушы, сот билігі болып тармақталмай, бір қолда болады. Ресей мен Франция тарихындағы монархиялық басқару жүйесі — абсолютизмнің бір үлгісі іспетті. Абсолютизм монархиялық және мемлекеттік болуы мүмкін. Монархиялық абсолютизмнің тұжырымдамасының негізін салушылар — Р. Филмер мен Ф. Бэкон, ал мемлекеттік абсолютизм идеясын дамытушылар — Т. Гоббс пен Ж. Боден. Мемлекетті басқарудың бұл түрі орта ғасырда үстем болды.Монархиялық абсолютизм тұжырымдамасын Р.Филмер, Ф. Бэкон жасады; мемлекеттік абсолютизм идеясын Т.Гоббс, Ж.Боден ұсынды. «"Ағартушы"» абсолютизм мінсіз деп танылды.

title: Абсолюттік монархия

text:
Абсолютизм -
# заң шығару, атқару және сот билігіне бір тұлға - монархтың ие болатын мемлекет түрі. Тарихи тұрғыдан бұл мемлекеттің түрі феодализм дәуіріне тән;
# кейінгі феодалдық мемлекеттерді басқару түрі. Мұнда билікке әкімшілік басшысы, жеке заң шығарушы, әскери қолбасшы, сот басшысы, мемлекеттік және діни жүйенің басшысы болып табылатын монарх (патша, император, король, курфюрст) толығымен ие болады.

title: Абсолюттік монархия

text: Абсолютизм (absolutus – сөзсіз, шексіз) — мемлекеттік басқарудың бір түрі.

title: Абсолюттік монархия


query: Әлемде кімде ең көп қой бар?

text: Қой шаруашылығының дүниежүзіндегі аса ірі аймағы — Аустралияның шөлейтті аудандары. Қойдың басым көпшілігі жеке иелерге немесе компанияларға қарайтын ірі қой шаруашылығында өсіріледі. Ондай шаруашылықтар "шипстейшнз" деп аталады. "Шипстейшнз" ондаған, кейде тіпті жүздеген мың гектарды алып жатады. Оның ең үлкенінің ауданы 2 мың км²-ден асады. Мұнда бір мезгілдегі қой басы 10—20, тіпті 50—100 мыңға дейін жетеді. Қой бүкіл жыл бойы табиғи жайылымдарда жайылып бағылады. Көбінесе жоғары сапалы жүн беретін биязы жүнді қой тұқымы — Аустралия мериносы өсіріледі. Гоулберне қаласында осы қойға "Үлкен Меринос" деп аталатын ескерткіш орнатылған.

title: Мал шаруашылығы

text: Ет-жүн бағытындағы қой шаруашылығы ылғалы жеткілікті және климаты біршама жұмсақ аудандарда, ал биязы жүнді қой шаруашылығы неғұрлым құрғақ аудандарда таралған. Дүниежүзі бойынша қой саны 1,2 млрд басқа жетіп отыр. Қой шаруашылығының ет-жүн бағытындағы тауарлы өндірісі Солтүстік және Оңтүстік Американың, Аустралия мен Оңтүстік Еуропаның, Орталық және Орта Азияның, Оңтүстік Африканың қоңыржай және субтропиктік белдеулерінің құрғақ аудандарында жақсы дамыған. Биязы жүнді қойлар өте сапалы жүн береді, ол жүн маталарын жасау, кілем тоқу мен тері-былғары өнеркәсібінде қолданылады. Алдыңғы Азия, Орта Азия және Оңтүстік Африка елдерінде қаракөл елтірісін дайындау жолға қойылған. Дүниежүзіндегі қойы ең көп ел — Аустралия (130 млн астам), одан кейін Қытай (112 млн-нан астам). Ал Қазақстандағы қойдың саны 2008 жылы 16 млн-нан сәл ғана асты. Жүн өндіруден жетекші елдер қатарына Аустралия, Қытай, Жаңа Зеландия, Уругвай және Ресей жатады.

title: Қой шаруашылығы

text: Қой шаруашылығы ет - жүн бағытындағы және биязы, жартылай биязы жүн бағытындағы болып бөлінеді.

title: Қой шаруашылығы


query: Субконтинентте темірді қолдану қашан басталды?

text: Темір дәуірі – адамзат тарихында қола дәуірін алмастырған, аса маңызды әлеуметтік-экономикалық, саяси, демографиялық, технологиялық өзгерістерді дүниеге әкелген жаңа кезең. Бастаулары темір металын игерумен және оны кеңінен қолданумен сәйкес келетін бұл кезеңді ғылым тарихында «"темір дәуірі"» деген тұрақты атаумен белгілеуді алғаш рет 19 ғ-дың ортасында К. Томсен (Дания) ұсынды. Біздің заманымыздан бұрын 1-мыңжылдықтың басынан осы заманға дейінгі кезең арасында темір адамзаттың заттық мәдениетінің негізі болып келді. "Өндірістік технология" саласындағы барлық мәнді ашылымдар осы металмен байланысты. Дегенмен, темір ұзақ уақыт бойы аз таралған әрі қымбат металл болып қала берді. Тек б.з.б. 1-мыңжылдықта ғана темір металлургиясын қолданысқа кеңінен ендіру қолға алынды. Қазіргі заманда да темір еңбек құралдары жасалатын бірден-бір маңызды металл болып қалуда, сондықтан қазіргі дәуір де темір ғасырына жатады. Осы себептен, тарихи-археологиялық кезеңдемеде «"ерте темір дәуірі"», одан кейінгі кезеңге қатысты «"орта ғасырлар дәуірі"» деген атаулар қолданылады. Ерте темір дәуірі біздің заманымыздан бұрын 8–7 ғасырлардан бастап, "ерте орта ғасырлар дәуіріне" дейінгі кезеңді, яғни б.з. 6-ғ-ына дейінгі уақытты қамтиды.

title: Темір дәуірі

text: «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том

title: Темір дәуірі


query: Сан-Францискодағы Трансамерика ғимаратының биіктігі қандай?

text:
Трансамерикалық пирамида —- трансамерикалық корпорацияның халықаралық штаб-пәтері, Сан-Францискодағы (Калифорния) ең биік ғимарат. Оның құрылысы 1969 жылы басталып, 1972 жылы аяқталды. 48 қабатты, биіктігі 260 метр, оның ішінде шпилінің биіктігі 65 метр. Шпиль алюминий панельдерімен қапталған, оның төбесінде радиолокациялық қабылдағыш орналасқан. Бұл қабылдағыш сигнал жер сілкінуді алдын ала болжау үшін орнатылған, пирамиданың формасы оның айналасындағы орасан зор алаңға жарық түсіп тұруына мүмкіндік туғызады. Ғимарат қанша зор көрінгенімен, көлемі жағынан Гизадағы Хеопс пирамидасынан кіші. 1999 жылдан бастап пирамида нидерландық AEGON атты сақтандыру компаниясына тиесілі. Шпильдің басындағы радиоқабылдағыш сигнал - ғимараттың қауіпсіздігін қорғайтын көп құралдардың бірі. Алюминий панельдер шпильді қаптап тұр, оның төменгі жағында механикалық жабдықтар орналасқан. Ең жоғарғы қабаттан Сан-Францисконың ғажайып көріністерін, Алтын Қақпа Көпірін тамашалауға болады.
29-қабатта лифт орналасқан екі аралық, баспалдақ және мұржа бар. Сәулетшілер тобы Уильям Л., Перейра және жолдастары пирамиданы салу барысында құрылыс материалдарына бетон, шыны және құрышты пайдаланды. Оның иілгіш қаңқасы жер сілкінуден болатын дірілдің әсерін жоятын болған.

title: Трансамерикалық пирамида


query: Ми қабығының қай қабаты бас сүйегінің сүйегіне жақын?

text: Ми қабығы — қатты, өрмелі және жұмсақ қабықтар болып үш қабатқа бөлінеді. Сыртқы қатты қабық тығыз дәнекер ұлпасынан құралған қалың қабық. Ми сауыты сүйектерімен және омыртқа өзегімен байламдар мен қатпарлар арқьшы байланысады. Мидың қатты қабығы бас сүйектің ішкі бетіндегі сүйекқаппен бірігіп кетеді. Жұлын өзегіндегі қатты қабық пен омыртқа бағанасы арасындағы эпидуральды (қаттыүсті) кеңістікте борпылдақ дәнекер ұлпасы мен май ұлпасы орналасады. Қатты қабықтың ішкі беті эндотелиймен астарланған. Ортаңғы өрмелі қабық — борпылдақ дәнекер ұлпасынан түзілген жұқа тамырсыз қабық. Қабықтың екі беті де эндотелиймен қапталған. Ол қатты қабықтан субдуральды (қаттыасты), ал ішкі жұмсақ қабықтан — субарахноидальды (өрмеліасты) кеңістіктер арқылы бөлінген. Бұл кеңістіктерде ми-жұлын сұйығы болады.

title: Ми қабығы

text: Ми қабығы (meninges) — ми мен жұлынды қаптап жатқан қабық.

title: Ми қабығы


query: Германияда Берлин қабырғасы қашан салынды?

text: 1961 жылы 13 тамызда Берлин қабырғасын салу басталды. Қабырғаны салудағы мақсат – ГДР-нан Батыс Берлинге кететін қашқындар санының жылдан жылға артуын тоқтату еді. Айта кету керек, қабырға салынбас бұрын батысқа қашқандар саны екі миллионға жеткен. Осыған байланысты Батыс елдері қарсылық танытқан, ГДР мен ГФР-да шеру өтті. Алайда, бұл еш нәтиже бермеді. Берлиннің қақ ортасында бетоннан құйылған бес метрлік қабырға бой көтерді. Қабырғаның жоғары жағына тікенек сым тартылып, қарауылы бар мұнара орнатылды. Қаланы екіге бөліп тұрған қабырғаның ұзындығы 45 шақырымды құрады. 1989 жылдың 9 қарашасында ГДР-да коммунистік режим құлағаннан кейін, Берлин қабырғасы бұзылды. Бүгінде Берлин қабырғасының музейі бар.

title: Берлин қабырғасы

text: Германияны екіге бөлген «Берлин қабырғасының» ұзындығы 155 шақырымды құрады, оның 43,1 шақырымы Берлинді екіге бөлді. Қабырға кірпіштен, кейін бетоннан тұрғызылды. Онда 293 төбеден қарауылдайтын бекет, 57 бункер, ені 10 метр болатын «өлім линиясы», патрульдік бақылау, 100 метрлік ешкім жүрмейтін, рұқсат етілмейтін аймақ болды. «Берлин қабырғасы» «өмір сүрген» 28 жылға уақыттың ішінде қамал арқылы қашқан 70 адам атып өлтірілді, жүзден астам азамат жарақат алды, 3 мың адам ұсталды. Оның ішіндегі ең күрделісі 1964 жылдың қазанында жүзеге асты. Қабырғаның астынан ұзындығы 145 метрлік үңгір қазып, 57 неміс арғы беттегі қандастарына қашып кетті.

title: Берлин қабырғасы

text:
==Тарихы==
Кеңес Одағының Екінші Дүниежүзілік соғысындағы жеңісінен кейін Жер шарында екі лагерь пайда болды. Бірі НАТО ұйымына мүше елдер болса, екіншісі Варшава шарты ұйымына қатысушы мемлекеттер.

title: Берлин қабырғасы

text: Варшава шарты ұйымына негізінен, соғыстан азат етілген мемлекеттер кірді. Сөйтіп, Еуропа аумағында оннан астам социалистік мемлкеттер пайда болды. Соғыстағы жеңістен кейін халықаралық аренада Кеңес Одағының абыройы күрт артты. Кез келген ел Кремльмен санасатын болды. Алайда шығын мен нәтиже әкелген қанды соғыстың әлі жылдарға созылатын түйткілі жетерлік болды. Соның бірі – Германия. Германияның шығыс жағын Кеңес Одағы иеленіп, ГДР мемлекетін құрса, оның батыс жағына АҚШ-тың жақтастары орналасып ФРГ елін құрды. Алайда мұндай бір елдің екі жаққа бөлінуі Кеңес Одағына, оның басшысы Хрущевке ұнамады. Ел астанасының батыстық және шығыстық бөліп екіге жарылуы халықаралық жағдайды тіпті қиындатып жіберді. 1958 жылы Кремль басшысы Никита Хрущев батыс Берлинге өз тәуелсіздігін бере отырып, оны «еркін қала» деп жариялау туралы бастама көтерді. «Егер НАТО елдері бұл шартқа көнбесе, онда КСРО тек ГДР-мен келісімшартқа отырады. Ол шарт бойынша Батыс Берлин «еркін қала» болып саналғанымен, америкалықтар мен француздар және британия билігі қалаға келіп кету үшін Шығыс Берлиндегі неміс билігінен рұқсат алуы керек». Алайда бұл бастама НАТО билігіне ұнаған жоқ 1958-1961 жылдары Берлин Еуропадағы ең «ыстық нүкте» болып қала берді.

title: Берлин қабырғасы

text: Тіпті Кремль басшысы Никита Хрущев қалыптасқан жағдайға баға бере келіп, «Батыс Берлин – Кеңес Одағының тамағына тығылған сүйек» деп жіберді. Шындығында солай еді. Ақиқаты, соғыс аяқталған кейінгі ондаған жылдар ішінде НАТО жақтастарының күшімен Батыс Германия, яғни ФРГ-нің экономикасы күрт өрлей бастады. Шығыс жақтағы немістер батыс Берлинге қаша бастады. Адамдардың көшу тасқынын тоқтату мүмкін болмады. Сондықтан қандай да бір шара қолдану қажет еді. Негізі о баста Берлин төрт секторға бөлінгені белгілі. Оны барлық елдердің өкілдері кіретін Одақтық комендатура басқарды. Уақыт өте келе Кеңес Одағы одақтық басқару органына қатысты барлық келісімшарттарды үзді де, ГДР-дің астанасы етіп Берлинді жариялап жіберді. Батыс жақты басқарып тұрған үш елге дереу осы аймақты тастап шығу туралы ультиматум қойылды. Алайда батыстың державалық елдері бұл талапты қабылдамады.

title: Берлин қабырғасы

text: Негізі халықаралық жағдайдың осы кезде шиеленіскені соншалық, Еуропадағы жағдай «Берлин дағдарысы» деген атауға ие болды. Тіпті «Берлин дағдарысын» шешуге арналған АҚШ президенті Кеннеди мен КСРО басшысы Хрущевтің арасында 1961 жылғы Венада өткен кездесу де сәтсіз аяқталды. Кездесу қырғи-қабақ жағдайда өтті десе де болады.

title: Берлин қабырғасы


query: Қолқа денеде қайда орналасқан?

text: Қолқа күретамырының жүректен бадана тәрізді кеңейіп басталған бөлігі – қолқа баданасының қабырғасы мен қолқа күретамырының айшықты қақпақшалары бірігіп, Қолқа қойнауын (синусын) түзеді. Сүтқоректілерде қолқа жүректің сол қарыншасынан шыққаннан соң, жоғары көтеріліп, омыртқа бағанасына және артқа (адамда – артқа және төмен) қарай бұрылып, қолқа доғасын құрайды. Қолқаның көк еттегі тесігіне дейінгі бөлігін – көкірек қолқасы, ал оның көк еттен кейін орналасқан құрсақ қуысындағы бөлігін – құрсақ қолқасы деп атайды. Құрсақ қолқасынан кезегімен жалпы сыртқы және ішкі мықын артериялары таралған соң, орталық құйымшақ (адамда – орталық сегізкөз) артериясына айналады. Жүректен қолқаға қан 120 – 130 милиметр сынап бағанасы қысымымен, 0,5 – 1,3 м/с жылдамдықпен ағады. Қолқаның қабырғасы: интима (ішкі қабығы), медиа (ортаңғы) және адвентиция (сыртқы) қабықтарынан тұрады. Олардың орташа ұзындығы 500 микрометр, ені 150 микрометр. Құстарда қолқа доғасы омыртқа бағанасының оң жағында орналасады. Бауырымен жорғалаушыларда қолқаның екі доғасы болады. Қосмекенділер жүрегінің қарыншасынан артериялық конус басталып, екі доғаға бөлінеді де, бір-бірімен бірігіп, арқа қолқасын құрайды. Балықтар мен дөңгелекауыздыларда жүрек қарыншасынан құрсақ қолқасы басталады.

title: Қолқа күретамыры


query: Америка Құрама Штаттарында экономиканың қандай түрі бар?

text: Американдықтар еркін кәсіпкерлікке деген сенімдері мен үкіметтік басқару арасында шекараны өткізу жөнінде пікірлері біркелкі болмаса да, олар ойлап тапқан аралас экономикасы өте табысты болып шықты.

title: АҚШ экономикасы

text:
==Экономиканың негізгі бөліктері==
Елдің экономикалық жүйесінің басты құрастырушысы - табиғат ресурстары болып табылады. Құрама Штаттар құнарлы ауыл шаруашылық жерлерге және минералды ресустарға бай әрі климаты қолайлы. Сонымен қатар, ол Атлант және Тынық мұхиттарымен шектеседі. Ал құрылықтық ортасынан ағатын өзендер мен Канада және АҚШ арасындағы шекараны бойлай жатқан Ұлы Көлдер кемелердің келуін қамтамасыз етеді. Осы кең ауқымды су жолдары ұзақ жылдар бойына ел экономикасының есімін қамтамасыз етіп, Американың 50 штатын тұтас экономикалық қауымдастыққа біріктірді.

title: АҚШ экономикасы

text: Табиғат ресурстарын тауарға айналдыратын жұмыс күші экономиканың екінші құраушы бөлігі. Қолда бар жұмысшылар саны, ең бастысы олардың өркендеуі, экономика сергектігін анықтауға мүмкіндік береді. Құрама Штаттар тарихында жұмыс күшінің тоқтаусыз өсуі экономиканың тұрақты күшеюін қамтамасыз етті. Бірінші Дүниежүзілік соғысқа дейін жұмысшылардың басым көпшілігін Еуропадан көшіп келушілер, олардың тікелей ұрпақтары немесе ата-бабалары, Америкаға құл ретінде көшірілген африкандық американдықтар құрады. 20-шы ғасырдың алғашқы жылдарында АҚШ-қа азиалықтар көп мөлшерде келді, ал Латын Америкасынан қоныс аударушылар кейінірек көшіп келді.

title: АҚШ экономикасы


query: Алғашқы көзілдірік қашан ойлап табылды?

text:
Ұсақ әріптерді немесе таңбаларды жақындатып, ұлғайтып оқу үшін алғашында бір ғана көзге арналған оптикалық құралдар пайдаланылған. Ал оқуға арналған алғашқы көзілдіріктің пайда болған жері – Италия деп есептелінеді. Себебі, ХІІІ ғасырда венециялық шыны үрлеушілер алғаш рет көзілдірік жасауға арналған түссіз, жұқа және мөлдір шыныларды ойлап тапты. ХІҮ ғасырдың басында Еуропада көзілдірік туралы деректер кеңінен тарала бастады. Көзілдірік қымбат «ойыншық» болып саналды, ешнәрсеге қарамастан, көзілдірік жоғары сапалы шынылардан жасалды. Ол атадан балаға бағалы бұйым ретінде мұра болып қалып отырған. Сол заманда көзілдірікті қажеттілік үшін емес, өздерінің мәртебесін көтеру мақсатында қолданған.
Жақыннан және алыстан көруге арналған көзілдіріктер ХҮІ ғасырда пайда болған. Осы уақытта көзілдіріктің сыртқы көрінісі мен пішініне де өзгерістер енгізілді. Күңгірт көзілдіріктерді ойлап тапқан Қытай еліне көз кемістігіне арналған көзілдіріктер араб және парсы саудагерлері арқылы жетіпті.

title: Көзілдірік

text: Көзілдірік – көздің оптикалық кемістігін түзету, Күн сәулесінен, шаң-тозаңнан, химиялық заттар әсерінен қорғау үшін қолданылатын құрал. Көзілдірік шынысының сәулені жинайтын (“+”) (алыстан көргіштікті түзету үшін) және сәулені шашырататын (“–”) (алыстан көрмеушілікті түзету үшін) түрлері болады. Көзілдірік екі жағы ойыс (“–”) не екі жағы дөңес (“+”) шыныдан жасалады. Сонымен қатар, Көзілдірік шынысы көздің қасаң қабығына жабыстырылып та киіледі (жапсарлы линза). Көздің көруі өте нашарлағанда 2 – 3 қатар линзадан жасалған Көзілдірік қолданылады. Кейбір адамдардың алыстан көргіштігі де, жақыннан көруі де нашарлайды. Мұндайда екі Көзілдірік кимеу үшін жоғары бөлігімен алыстағыны, төмен бөлігімен жақындағыны көруге болатын шыныдан жасалған құрама Көзілдірік беріледі. Жастың ұлғаюына байланысты (40-тан асқан адам газет, кітап оқу үшін) әр түрлі шынылы Көзілдірік киюге тура келеді. Көздің көру кемістігін қалыптастыру үшін киілетін Көзілдіріктің қай түрін болса да дәрігердің нұсқауымен кию керек. Көзді күн сәулесінен қорғайтын Көзілдіріктің шынысы қоңыр, қара, көк, күлгін, жасыл түсті болады. Мұндай Көзілдіріктер қолданылуына байланысты әр түрлі пішінде жасалады.

title: Көзілдірік

text: Болат қорытушылар, химиялық өндіріс жұмысшылары үшін арнайы қалың шыныдан екі бүйірі жабық Көзілдірік шығарылады.

title: Көзілдірік

text: Көзілдіріктің қай уақытта пайда болғандығы жөнінде нақты дерек жоқ. Ол тарих беттерінде түрлі болып кездеседі. Мәселен, ежелгі Грекияда адамдар дөңес және ойыс айналардың ерекшеліктерін байқаған. Сондай-ақ көзілдіріктің күннен қорғауға, оқуға, ұсақ нәрсені ұлғайтып көруге айналған түрлерінің өзіне тән тарихы бар. Ең алғашқы көзді күннен қорғайтын көзілдірікті Қиыр Солтүстік пен Азияның, сонымен қатар Американың ежелгі тұрғындары ойлап тауыпты. Оларды жануарлардың сүйегінен жасаған екен. Ал, Қытай жерінде ежелде күңгірт көзілдірік (бүгінде күннен қорғайтын қара көзілдіріктердің арғы атасы) пайда болған. Мұндай көзілдірікті Қытайда сот үкімін оқитындар киіпті. Бұл жаза алушылар мен куәгерлер сот үкімін оқитындардың көзінен олардың ішкі жан-дүниесін танып қоймау үшін қажет болған екен.

title: Көзілдірік


query: Еуропалық заманауи кескіндемеде импрессионизмнің бастамашысы кім?

text: Бейнелеу өнерінде импрессионизмның алғашқы белгілері 19 ғасырдың 60-жылдары суретшілер Делакруа, Констебл, Тернер шығармаларында көрініс тапты. Импрессионизмнің негізін француз суретшілері (К.Моне, О.Ренуар, Э.Дега) қалады. Олардың шығармаларынан өмірдің немесе табиғаттың бір сәттілік бейнесі әсерлі де көркем берілді. Табиғаттың құбылмалы шақтарын, заттардың түсін, жарық пен сәуленің дәл де нәзік өзгеретінін көрсете білді. Импрессионизм өкілдері табиғаттағы құлпырған бай бояу әлемін жіті байқап, анық жеткізуге тырысты. Түстердің түрленуін алғаш көрсеткен де импрессионизм ағымы болды. Францияда 1870 жылдан бастап импрессионизм көркемдік әдіс ретінде қалыптаса бастады. Оның өкілдері өнердің қоғамдық мазмұнынан, бейнені жинақтау және типтендіру принциптерінен бас тартты. Дегенмен импрессионизм адамның өзін қоршаған ортадан алатын сезімдік әсерін, құбылмалы шақтарын, жарық пен атмосфераның ықпалынан зат түсінің өзгеруін дәл де нәзік беруде елеулі жетістіктерге жетті. Олар белгілі бір идеялы тақырыптарға немесе қатып қалған әдістемелі заңдылықтарға бой ұрмай, еркін, өздерінің қалауынша жаза білді. Кескіндемедегі құрылымды (композицияны) еркін құра білді.

title: Импрессионизм

text: Импрессионизм (іmpressіonnіsme, іmpressіon – әсер) – алғаш рет Францияда 19 ғасырдың 2-жартысы мен 20 ғасырдың басында өнерде қалыптасқан ағым. Импрессионизм өкілдері өмірді әсерлі бейнелеуге ұмтылды.

title: Импрессионизм

text:
==== Импрессионист суретшілердің хронологиясы ====
<center>

<timeline>
ImageSize = width:800 height:216
PlotArea = width:620 height:196 left:100 bottom:20
AlignBars = justify

title: Импрессионизм


query: 2020 жылғы Жазғы Олимпиада қайда өтеді?

text: XXXII Олимпиада ойындары (Games of the XXXII Olympiad, Jeux de la XXXIIe Olympiade, жиі қолданылатын атауы жазғы Олимпиада ойындары 2020 (2020 Summer Olympics, Jeux Olympiques d'été de 2020) — Жапонияның Токио қаласында 2021 жылдың 23 шілде мен 8 тамыз күндері аралығанда өткізіледі.

title: 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

text: 2020 жылғы Олимпиаданың Токиода өткізілетіні 2013 жылы 7 қыркүйекте Буэнос-Айрестегі конгресте мәлім болды. Токио дауыстар саны бойынша Мадрид пен Ыстанбұлды артта қалдырды.

title: 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары

text: Олимпиада әу баста 2020 жылы жазда өткізілетін болған. Алайда әлемді жайлаған COVID-19 пандемиясының кесірінен 2020 жылы өткізілген жоқ. 2021 жылғы 20 наурызда ХОК шешімі бойынша ойындар 2021 жылы шілде-тамыз айларында өткізілетін болды, және көрерменсіз өтетіні белгілі болды. Сатылған барша билеттер қайтарылды. Ашылу салтанатына тек 950 VIP-көрермендер ғана кіргізілді.

title: 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары


query: Скандинавия түбегі картада қай жерде орналасқан?

text: Скандинавия түбегі — Еуропадағы ең ірі түбек. Түбек аумағына Норвегия, Швеция мемлекеттері түгелімен және Финляндияның солтүстік бөлігі кіреді. Жер аумағы 800 мың км2. Солтүстік -шығыстан оңтүстік-батысқа қарай 1900 км-ге созыла орналасқан, ені 800 км-дей. Баренц, Норвег, Солтүстік, Балтық түбектерімен (бұғаздармен, шығанақтармен) қоршалған. Құрлықтағы шартты шекарасы Ботния және Варангер-фьорд шығанақтары аралығымен жүргізіледі. Солтүстік және батыс жағалаулары тік құз жартасты, фьордтармен күшті тілімделген. Ірі аралдары мен топаралдары көп. Оңтүстік және шығыс жағалауы жазық келеді. Түбектің басым бөлігін Скандинавия таулары мен Норланд қыраты (биіктігі 800 м) алып жатыр. Скандинавия түбегінің қазіргі жер бедерінің сипаты ежелгі мұз басудан кейін өзгеріске ұшыраған Балтық қалқаны мен каледон қатпарлық құрылымдарына байланысты. Кен байлықтарынан темір, мыс, титан, қорғасын, т.б. өндіріледі. Батыс бөлігінің климаты мұхиттық, шығысқа қарай континенттілік арта түседі. Қаңтар айының орташа температурасы — 16оС-тан 2оС-қа дейін, шілденікі 10 — 17оС. Жылдық жауын-шашын мөлш. 400 — 3000 мм. Өзен торы жиі; өзендері негізінен қысқа, мол сулы. Лулеэльвен,

title: Скандинавия түбегі


query: Танос комикстерде алғаш рет қашан пайда болды?

text: Танос - Marvel комикстарының супердұшпаны. Iron Man #55 (1973) комикстарында қола сынға түсті және бұл шығарманы жазушы-суретші Джим Стерлин жазған. Оның аты Танатостан келген, грек мифологиясында ажалды бейнелейді. Танос көптеген Marvel Comics өнімдерінде шыққан, сонымен қатар жандандыру фильмдерінде, компьютерлік ойындарда, фильмдерде және ойыншақтарда көрініс тапты.

title: Танос

text: Сценарист Джим Старлин колледждегі психиология сабақтарында Танос Тинанданды ойдан шығарған.

title: Танос

text: «Toy Biz», «Diamond Select Toys», «Bowen Designs» және «Eaglemoss» Таностың мүсіншелерін шығарды.

title: Танос


query: Әлем чемпионатындағы ең көп ойыншы голдары?

text: Әлем чемпионаттарында ең көп гол соққан футболшы германиялық Мирослав Клозе. Оның еншісінде 16 гол бар. Екінші орындағы бразилиялық Роналдо 15 гол соқты.

title: Футболдан әлем чемпионатының сұрмергендері

text: Жекелеген чемпионаттарда ең көп гол соққан футболшы француз Жюст Фонтен. Ол 1958 жылы 13 рет қарсыластар қақпасын дәл көздеді.

text: 1930 жылдан 2018 жылға дейін әлем чемпионаттарында 2548 гол соғылды. Бірінші голды 1930 жылы 13 шілдеде Франция-Мексика матчында француз Люсьен Лоран енгізді. Әзірше соңғы голды 2018 жылғы финалда хорватиялық Марио Манджукич Францияның қақпасына соқты.


query: 1-дүниежүзілік соғыстың басталу күндері қандай?

text: Бірінші дүниежүзілік соғыс (28 шілде, 1914 жыл – 11 қараша, 1918 жыл) — адамзат тарихындағы алғашқы және кең ауқымды соғыстардың бірі. Бірінші дүниежүзілік соғысына Ресей, Франция, Британия, АҚШ сияқты державалар қатысқан. Ол ең жойқын салатын соғыстардың бірі, шамамен 9 миллион адам шайқас фронттарда қырылса, 5 миллион азаматтар оккупация, бомбалау, ашаршылық немесе ауру әсерлерінен өлген. Онымен бірге Осман империясы өткізген геноцидтер мен 1918 жылы басталған испан грипп пандемиясы одан да көп адамдардың өмірлерін алған.

title: Бірінші дүниежүзілік соғыс

text: 1914 жылы державалар екі қарсы тұрған альянстарға бөлінген, Франция, Ресей және Британиядан тұратын Антанта және Германия, Аустрия-Мажарстан және Италиядан тұратын Үштік одақ.

title: Бірінші дүниежүзілік соғыс

text:
=== Германияның күшеюі ===
Елдің басын біріктіру арқасында және Француз-прусс соғысының нәтижесінде 5 миллиард марк контрибуция алған Германия өз экономикасын жедел дамыту мүмкіндігіне жетіп, өнеркәсіп өнімдерін шығаруда Англияны үшінші орынға ығыстырып, дүние жүзінде АҚШ-тан кейінгі екінші орынға шықты. 1912 жылы, Германияда 17,6 миллион тонна шойын қорытылса, Британия 9 миллион тонна ғана болды. Экономикалық қуатының шапшаң өсуін пайдаланған жас герман империалистері жаңа нарықтық аймақтарды алуға, отарланған жерлерді қайта бөлісуге, еуропалық континентте билік жүргізуге тырысты.

Германияның күшеюі Еуропадағы басқа ірі мемлекеттерді абыржытты. Әсіресе отарлап алған жері жеткілікті әрі өнеркәсібі ерте дамыған, байырғы империалистік елдерді ― Франция мен Ресейді қатты алаңдатты. Оның үстіне герман–австриялық одақ шартына қол қойылды, оған Италияның қосылуы жас герман империалистерінің Еуропадағы салмағын күшейтті. Осы құрылған үштік одаққа жауап ретінде орыс-француз одағы, кейін Антанта ретінде белгілі одақ пайда болды. Бұл еуропалық мемлекеттерді екі антогонистік топқа бөліп, екі жақты шешуші шайқасқа дайындыққа кірісті.

title: Бірінші дүниежүзілік соғыс


query: 2-ші буын ipad қашан шықты?

text:
iPad 2-ші буын (2nd generation iPad, iPad 2 атауымен сатылады) — екінші буын интернет-планшеті, Apple корпорациясымен өндіріледі. Сан-Францискода 2011 жылы 2 наурызда көрсетілді.
Сол iPhone, iPod touch, iPad-та қондырылған — iOS операциялық жүйесінде жұмыс істейді. Посткомпьютерлік дәуір құрылғысына жатады.

title: IPad 2

text:
* «2010: жылы iPad» iPad 2 презентациясында, Стив Джобс, былай деп сұрақ қойды: 2011 жылы қалай болады және оған Apple бәскелестерінің (Samsung, BlackBerry, HP, Motorola) слайдтарымен жауап берді және оған «2011: жыл көшірме еліктеушілер жылы ма?» — деп қол қойды
* Yerba Buena Center-де өткен 2012 жылғы 7 наурыздағы The New iPad презентациясында жаңа 35 нм-A5 процессорлі iPad 2 планшеті таныстырылды.

title: IPad 2

text:
Сыйымдылығы
iPad 2 (Wi-Fi-да, және 3G-нұсқасы да) ішкі жад көлемінің 16, 32, 64 ГБ түрлері бар. Планшет Apple A5 процессорінде жұмыс жасайды.

title: IPad 2


query: Гизадағы ұлы Пирамидада қанша тас блоктар бар?

text: Хеопс пирамидасына осындай текше тастың 2 млн 2300- і қолданылған екен.

title: Хеопс

text: Хеопс пирамидасы — дүние жүзіндегі аса ірі пирамидалардың бірі . Бұл пирамиданы перғауын Хеопс (Хуфу) көзі тірісінде өзіне арнап б.з.б. 3 - мыңжылдықтың 1 - жартысында Гиза қаласы маңындағы Ливия шөлінде салғызған . Кезінде ежелгі мысырлықтар осынау алып кесене-пирамиданы “Хуфу көкжиегі” деп атаған . Хеопс пирамидасының табаны төрт бұрышты болып басталады да , жоғары қарай басқыш тәрізді көтеріліп , көп сатылы құрылыс түрінде тұрғызылған . Ұшар басы сүйірленіп бітетін Хеопс пирамидасының архитектуралық құрылысына сәулетші Хемиун басшылық жасаған.

title: Хеопс


query: Робин Гуд туралы әңгіме тақырыбы қандай?

text: Робин Гуд (Robin Hood) — ағылшын халқының орта ғасыр балладаларының кейіпкері, орман қарақшыларының жетекшісі. Аңыз бойынша ол өз қарақшыларымен бірге Ноттингемнің жанындағы Шервуд орманында байларды тонап, олжаны кедейлерге үлестірумен айналысқан.

title: Робин Гуд

text: Аңыз тұлғаның түпнұсқасы табылған жоқ. Шамамен патша Эдуард II билік жүргізген XIV ғасырда өмір сүрген, тіпті ол патшайым Кэтрин кезі болуы мүмкін, себебі бір аңыздарда патшайым Кэтриннің аты бар. Оны Екатерина Арагонскимен (1485—1536жж.) баламалайды. Бірақ қазіргі кезде көп танымалдылық алған Вальтер Скоттың әдеби нұсқасы, соған орай Робин XII ғасырдың екінші жартысында өмір сүрген, яғни Ричард I мен Иоанн Безземельнидің замандасы. Тарихи деректерге жүгінсек, Англияда садақ атудан жарыс XIII ғасырдан ерте болмаған, сондықтан бұл Скоттың нұсқасынан гөрі бірінші нұсқаның пайдасына шешіліп тұр. Робин Гуд туралы балладалар XIV ғасырда жазылған, сондықтан сюжеттің баламалары көп емес. Ең толық жиынтығы 40 шығарма оны XIX ғасырда Фрэнсис Чайлд жинастырған.

title: Робин Гуд

text: Бір балама бойынша Робин, яғни тәуелсіз шаруа, енді бірінде дворян, тағы бірінде әділетсіз бақытсыздыққа ұшыраған дворян, көбінесе — граф Хантингтондық.

title: Робин Гуд


query: Бостандық мүсіні қашан тұрғызылды?

text: Француздар мүсінді, ал америкалықтар оның тұғырын жасауға келісті. Мүсінді Бартольди жасады, металл қаңқасын Г. Эйфель құрастырды, бет-бейнесіне мүсіншінің анасы Шарлотта Бартольди үлгі болды. 1884—1886 жылдарда мүсін дайын болды. Ескерткіш 1886 жылы 28 қазанда Нью-Йорктегі Бедлоу аралында ашылды. Мүсіннің биіктігі 46.5 м, тұғыры 46.94 м, жалпы салмағы 225 т. Әйел мүсінінің басына 7 шабағы бар тәж кигізілген, оң қолына алау көтерген, сол қолында заңдар кітабы бар, ол кітапта АҚШ-тың тәуелсіздік күні жазылған. 1903 жылы мыс табақша жапсырылды, онда Э. Лазарустың дастанынан үзінді берілген. Тәждегі шабақтар 7 теңіз бен 7 құрлыққа жарқырап төгілген сәулені білдіреді. Мүсін әуелде боялмаған еді, кейін мыстың қышқылдануы нәтижесінде ол жасыл түске енді. Мүсін тұғырының ішінде АҚШ-қа иммигранттардың келу тарихы және осы ескерткіштің құрылысы туралы мәліметтер беретін мұражай бар. Мүсін азаттықтың белгісі ретінде ұлттық ескерткішке айналған.

title: Бостандық ескерткіші

text: Бостандық ескерткіші (Statue of Liberty) — Солтүстік Америкадағы ағылшын иелігіндегі жерлердің азаттық күресіндегі Франциямен болған одақтастыққа ескерткіші ретінде Францияның АҚШ-қа тартқан сыйлығы.

title: Бостандық ескерткіші

text: Алып мүсінді жасау туралы ойды француз мүсіншісі Ф.А. Бартольди ұсынған. 1871 жылы Нью-Йоркке сапарында Бартольди кеме қалаға жақындаған кезде Белдоу аралындағы жұлдыз сипатты бекіністі көріп, болашақ мүсін ескі бекініс үстінде алау көтерген әйел бейнесі болады және ол «Әлемді сәулелендірген Азаттық» деп аталуға тиіс деген ойға келген.

title: Бостандық ескерткіші


query: Менің арманым бар сөзінің мақсаты қандай болды?

text: Менде бір арман бар (I Have a Dream) - бұл американ азаматтық құқық белсендісі Мартин Лютер Кингтің 1963 жылы 28 тамызда Вашингтонда "Жұмыс және бостандық үшін" маршында сөйлеген түйінсөзі болып, онда азаматтық және экономикалық құқықтар туралы айтады және АҚШ-тағы нәсілшілдікті, расизмді ақырластыруға шақырады. Вашингтондағы Линкольн мемориалының баспалдағында тұрып 250 000-нан астам азаматтық құқық қолдаушыларына қарата айтылған бұл сөз азаматтық құқық қозғалысының айқындаушы сәті болды және ол АҚШ тарихындағы ең танымал баяндамалардың бірі есептеледі.

title: Менде бір арман бар


query: Хазель 'біздің жұлдыздардағы ақаулық' фильмінде тамызбен қайда кездеседі?

text: Хейзел Грейс Ланкастер – қалқанша без қылтамағынан зардап шегіп жүрген он алты жасар қыз. Хейзел еріксіз демеу тобына әр апта сайын қатысуға міндетті. Осы кездесулердің біреуінде Хейзел он жеті жасар Огастуспен танысады. Демеу тобының кездесуінен кейін, олар Огастустың үйінде кино көруді жөн табады. Кейін олар бір-бірінің сүйікті кітаптарын оқуға келіседі. Хейзел Огастусқа Питер Ван Хутеннің “Патша сырқаты” кітабын береді. Кітапты оқып біткен соң, Огастус уайым-қайғыға салынады: роман сөз ортасында аяқталады. Огастус аяқталмаған кітап мәселесі бойынша жазушыға хат жібереді. Ван Хутен өзінің хатында кітаптың жалғасын тек бетпе-бет айта алалатынын жазады. Хейзел Грейс, оның анасы және Огастуc, Питер Ван Хутенмен кездесу үшін Амстердамға аттанады. Олар Амстердамда таңғажайып күндер өткізеді. Сапар уақытында Огастустың демі таусылып отырғаны мәлім болады. Огастус Хейзелге арналған хатты Питер Ван Хутенге жібереді. Бұл хат ақырында Хейзелге жетеді.

title: Жұлдыздар кінәлі (роман)

text: Жұлдыздар кінәлі (The fault in our stars) — 2012 жылы басып шағарылған америкадық жазушы Джон Гринның романы.

title: Жұлдыздар кінәлі (роман)

text: 2012 жылдың ақпан айында 20th Century Fox киностудиясы романның сюжет желісі бойынша аттас фильмді түсірді. Вик Годфри мен Марти Боуэн продюсерлік жұмысын атқарып, Хейзел грейстің рөлін америкалық актриса Шейлин Вудли, Огастустың рөлін Энсел Эльгорт орындады. 2014 жылдың 16 мамырында фильмнің бүкіләлемдік премьерасы өткізілді.

title: Жұлдыздар кінәлі (роман)


query: Таудағы 4 Президенттің қайсысы. рашмор?

text: Рашмор тауы — Америка Құрама Штатындағы төрт президенттің бейнесінің биіктігі 60 фут (18,6 метр) Рашмор тауында граниттен қашалған Блек-Хилзде таулы аймақта Оңтүстік Батыста Дакотада және Вайоменгтің Солтүстік Шығысында. Өзінің 70-жылдық тарихына орай Америка Құрама Штатының символы болды және атақты да мақтанышы сол.

title: Рашмор


query: Бірінші ел уақыт белдеулерін қашан қабылдады?

text: Белдеулік Уақыт — бүкіл Жер бетін меридиан бойынша 24 сағаттық белдеуге бөлуге негізделген уақытты есептеу жүйесі; сағаттық белдеу ішіндегі ортаншы меридианның жергілікті зайырлық уақыты. Белдеулер Гринвич меридианынан бастап шығысқа қарай әрбір 150 бойлық бойынша саналады. Ал Гринвич арқылы өтетін нөлдік меридианды нөлінші белдеудің орта меридианы деп есептеуге келісілген. Әр меридиандағы орынның өзінің жергілікті уақыты бар. Мысалы, Алматы, Тараз, Шымкент қалалары әр меридианда орналасқан, олардың жергілікті уақыттарында бірер минуттық айырма бар. Бірақ олардың бәрінде де бірдей белдеулік уақыт (5-белдеулік) қолданылады. Ыңғайлы болу үшін сағаттық белдеулердің шекаралары дәл меридианның бойымен емес, мемлекеттік не әкімшілік шекараларымен, өзен, суайрық бойымен, т.б. жерлермен жүргізіледі. Белдеулік уақыт тұңғыш рет АҚШ-та 1883 ж., ал КСРО-да (оның ішінде Қазақстанда) 1919 ж. 1 шілдеде енгізілген. Қазақстан аумағын 2 сағаттық белдеу (5-ші және 6-шы) алып жатыр. Табиғи жарықты тиімді пайдалану және электр энергиясын үнемдеу мақсатымен 1930 ж. 16 маусымда КСРО Халкомдары кеңесінің қаулысы бойынша Кеңес Одағының барлық жеріндегі сағат тілі 1 сағ ілгері қойылған (қ. Декреттік уақыт).

title: Уақыт белдеуі


query: 800 жылы жаңа Рим императоры кім болды?

text:
Карл, Ұлы Карл Carolus Magnus, Karolus Magnus, Karl der Große, Charlemagne, ("2.4.742 – 28.1.814") – Франк империясының королі (768 – 814, 800 жылдан император), "Каролингтер әулеті" билігінің негізін қалаушы. 768 жылы Франк корольдігі бір бөлігінің королі атанды (екінші бөлік оның ағасы Карломанның иелігінде болды).
* 771 жылы біріккен Франк корольдігінің билеушісі болды.
* Ол көршілеріне қарсы үздіксіз соғыс жүргізіп (773 – 774; 776 – 777 жылы лангобардтарға қарсы, 788 жылы бавар герцогы Тассилонға қарсы;
* 777 – 804 жылдары сакстарға қарсы;
* 796 – 810 жылы Испанияда арабтарға қарсы, 791 – 799 жылы аварларға қарсы, 789 – 806 жылы батыс славян тайпаларына қарсы, тағы басқа), көптеген жерлерді жаулап алды;
* Кең байтақ Франк империясын құрды;
* 800 жылы Рим папасы Лев III оны император деп жариялады. Империясы көптеген халықтар мен тайпалардан тұрды.

title: Ұлы Карл

text:
Санат:2 сәуірде туғандар
Санат:742 жылы туғандар
Санат:28 қаңтарда қайтыс болғандар
Санат:814 жылы қайтыс болғандар
Санат:Қасиетті Рим империясы императорлары

title: Ұлы Карл


query: Айдағы алғашқы адамның аты кім?

text: Ғарыш кемесі 16 шілдеде сағат 13:32 UTC ұшырылды. Бұл Аполлон бағдарламасының экипажы бар бесінші миссиясы болған еді. 20 шілдеде сағат 20:17 UTC ғарыш кеменің ай модулі Айдағы Сабырлық теңізіне сәтті қонған. Ал 21 шілдеде сағат 02:56 UTC миссия командирі Нил Армстронг ай модулінен түсіп, Жер серігінің бетінде серуендеген алғашқы адам болып санала бастады. 15 минуттан кейін оған Базз Олдрин қосылды. Ай бетіндегі ізденістері жалпы 2 сағат 31 минут уақытты алды, ал модульде өткізген уақытпен санағанда 21 сағат 36 минутқа созылды.

title: Аполлон 11

text: Аполлон 11 (Apollo 11) — 1969 жылы ұшырылған америкалық ғарыш кемесі, бұл миссияның нәтижесінде адамның баласы алғаш рет Айға қадам басты.

title: Аполлон 11

text: Астронавтар қонған аймақта АҚШ туын тікті, Ай бетінен 21,5 кг топырақ үлгілерін жинап, өзімен бірге алып келді.

title: Аполлон 11


query: Конгресс Тәуелсіздік жариялауға шақырған қарарды қашан алды?

text: Тәуелсіздік Декларациясы (АҚШ), Солтүстік Америкадағы тәуелсіздік үшін Соғыс кезінде 1776 жылы 4 шілдеде Филадельфияда өткен 2-інші Құрлықтық конгрессте қабылданған. Тәуелсіздік декларациясының негізіне республикалық және демократиялық рухта жасалған Томас Джефферсонның жобасы алынды. Онда 13 британ отарының метрополиядан бөлініп, дербес, тәуелсіздік мемлекет – Америка Құрама Штаттарының құрылғанын жарияланды. Тәуелсіздік Декларациясы адамдардың заң алдындағы теңдігін, олардың өмір сүруге деген табиғи құқығын, бостандығы мен бақытқа ұмтылуын жариялады. Алайда құл иеленушілердің қысымымен декларация мәтінінен құлдықты айыптаған жолдар алынып тасталды. Кейіннен Тәуелсіздік Декларациясының қабылданған күні америка халқының ұлттық мейрамына айналды.

title: Тәуелсіздік Декларациясы


query: Шөлді аймақтың үлкен бөліктері бар үнді штатын атаңыз?

text:
Үндістан мен Пәкістан шөлді және шөллейтті жазық. Инд өзенің төменгі ағысындағы сол жағалауды бойлай 850 км-ге созылып жатыр, негізінен шығу тегі жағынан антропогенді. Аумағы шамамен 300 мың км. ең биік жерлері 100-200м. Аллювийлі, теңіздік текті кұмдардан қалыптасқан. Жер бедерінде кұм қырқалар, параболалық және тырма түрінде құмшағылдары да кездеседі . Климаты тропиктік ,жылдық жауын-шашын мөлш. бат-нда 90мм-ден шығ-нда 200мм-ге дейін өзгереді. Мамыр-майсым айларында әдетте қатты желдер мен шаңды дауылдар соғады. Қырқалардың аралығындағы жазық жерлерді сорлар, тақырлап, тұзды көлдер алып жатыр. Грунттық сулары мол, тұзды. Өсімдіктері сирек негізінен салммофильді бұталардан тұрады, акациялар, қатты шөптер де кездеседі. Жайылымдық мал шаруашылығы, Инд өзндегі шұраттар мен жазықта суармалы егіншілік дамыған.
Санат:Шөлдер

title: Тар


query: Компьютердің аппараттық құралдары қандай?

text:
Бұлар компьютер жасап шығарылған кезде оған жалғанған жабдық болуы немесе кейін үстелген периферия құрылғылар болуы мүмкін. Төменде мысал ретінде кейбір құрылғылар келтірілген:
* Монитор
* Тінтуір
* Модем
* Дискіенгізгі
* Ықшам дискілерге арналған дискіенгізгі
* DVD-дискілерге арналған дискіенгізгі
* Принтер
* Пернетақта
* Желілік бейімдеуіш
* Бейнекарта
* Ойын контроллері

title: Компьютерлік жабдықтама

text: Компьютерлік жабдықтама (Computer hardware) — бұл санатқа компьютерге орнатылған, компьютер процессоры арқылы басқарылатын барлық физикалық жабдықтары жатады. Компьютерлі жабдықтама негізінен Компьютер бағдарламасына салыстырмалы айтылады.

title: Компьютерлік жабдықтама

text: Құрылғыларды компьютерге түрлі тәсілмен жалғауға болады. Кейбір құрылғылар, мысалы, желілік бейімдеуіштер мен дыбыстауыш тақталар компьютердің ішіндегі кеңейтім ұяларына жалғанады. Басқа құрылғылар, мысалы, басып шығарғыштар мен мәтіналғылар компьютердің сыртқы порттарына жалғанады.

title: Компьютерлік жабдықтама


query: Америка туындағы жұлдыздар нені білдіреді?

text: Тікбұрышты горизонтальды үлендігі бірдей бірінен кейін бірі орналасқан жеті қызыл және алты ақ түсті жолағы бар мата бөлігі. Қара көк түсті 50 бес ұшы бар ақ жұлдыз орналасқан. 13 жолақ тәуелсіз мемлекетті құрған 13 британдық колонияларды білдіреді (Делавэр, Пенсильвания, Нью-Джерси, Джорджия, Коннектикут, Массачусетс, Мэриленд, Оңтүстік Каролина, Нью-Гэмпшир, Виргиния, Нью-Йорк, Солтүстік Каролина, Род-Айленд). Көк түсті крыж одақты білдіреді. Көк крыждағы жұлдыздар саны штаттардың санына сәйкес (қазір олардың саны 50). Қызыл түс шыдамдылық пен батырлықты білдіреді; қара көк түс — зейінділікті, әділеттілікті, сақтықты; ақ түс — пәктік пен тазалықты білдіреді. Тудың ені мен ұзындығының қатынасы 10:19.

title: Америка Құрама Штаттары туы

text: АҚШ мемлекеттік туы, сонымен қатар Жұлдызды-жолақты ту (Stars and Stripes) деген атаумен белгілі — Америка Құрама Штаттарының ресми түрде АҚШ-тың Үлкені мөрі мен Мемлекеттік әнұранымен қатарлас мемлекеттік туы болып саналады.

title: Америка Құрама Штаттары туы

text: Ту уақыт өте келе Одақты құраған штаттардың санына байланысты өзгеріп тұрды. Жаңа жұлдыз туға 4 шілде күні одақ құрамына жаңа штат енгеннен кейін қосылады. Жолақтар саны өзгермейді, тек 1795—1818 жж. қабылданған туға екі жұлдызбен қоса 2 жолақ қосылды да, артынан алынып тасталды.

title: Америка Құрама Штаттары туы


query: Тақтар ойындарында Джон Сноуды кім ойнайды?

text: <big>Кристофер Кейтсби Харингтон немесе Хэрингтон</big> - британдық əртіс, 1986 жылы Вустешир қаласында туды. Оның актерлік шеберлігі драматург анасынан берілді. Алайда ол жас кезінде ол өзін əртіс боламын деп ойлаған да жоқ. Ол тілші боламын деп армандады. 1992-1998 жылдар арасында ол Саутфилд мектебінде оқыды. Мектеп бітргеннен кейін ол əртістерге арналған жоғары оқу орнына түсті. Онда ол көптеген көріністерге қатысып, актерлік шеберлігін дамытты. 2008 жылы оны бітірді. Кит Харингтонның ең басты рөлі - ол "Игра Престолов" телесериалындағы Джон Сноу рөлі. Осы телесериалдан кейін ол танымал жəне табысты жас əртіс болды.

title: Кит Харингтон


query: Англия футболдан әлем чемпионатын қашан жеңіп алды?

text: Ерлер арасындағы футболдан әлемнің 8-ші чемпионаты — 1966 жылы Англия стадиондарында өтті. Турнирдің өткізілу ережесі дәл 1962 жылғыдай болды. Финалда ГФР құрамасын 4:2 есебімен ұтқан Англия тұңғыш рет әлем чемпионы атанды.

title: Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі

text: Чемпионат басталардан үш жарым ай бұрын, 1966 жылы наурыз айында Лондондағы Вестминистер сарайында сақтаулы тұрған әлем кубогі аяқ астынан ұшты-күйлі жоғалды. Бүкіл полиция аяғынан тік тұрып іздейді. Бірақ кубокты олар емес, Лондонның 26 жасар тұрғыны Дэвид Корбеттің "пиклз" атты иті қаланың ішіндегі бұталардың арасынан тауып алады. Артынша күдікті саналған Эдвард Блетчли есімді жігіт екі жылға сотталып кетеді.

title: Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі

text: Бұл чемпионат — әйгілі португалдық футболшы Эйсебио қатысқан жалғыз әлемдік біріншілік еді. Эйсебио барынша жарқырады, алты матчта тоғыз гол соғып, чемпионат сұрмергені атанды, ал Португалия құрамасы әлем чемпионатына бірінші рет қатысып отырса да, күміс жүлдені иемденді.

title: Футболдан 1966 жылғы әлем біріншілігі


query: Біздің еліміз үшін заңдар шығаратын билік тармағы?

text: Қазақстан Республикасында заң шығарушы билікті жүзеге асыратын ең жоғары өкілетті орган – қос палаталы Қазақстан Республикасының Парламенті. Оның заң шығарушы билікгі заң қабылдау жөніндегі өкілдіктері жиынтығын білдіреді. Сондай-ақ, заң шығарушы билікті халық (референдум жолымен), Конституцияда көзделген реттерде республика Президенті де жүзеге асыра алады.

title: Заң шығарушы билік

text: Заң шығарушы билік — демократиялық-құқықтық елдерде қалыптасқан мемлекеттік билікті тармақтарға бөлу принципіне сәйкес мемлекеттегі бірін-бірі теңестіретін үш биліктің бір тармағы; заң шығару өкілеттілігінің жиынтығы, сондай-ақ, осы өкілеттілікті жүзеге асырушы мемлекеттік органдар жүйесі.

title: Заң шығарушы билік


query: Алғашқы 'гуру грант сахиб' қашан жазылды?

text: «Гуру Грантх Сахиб» ("панжаби тілінде:"ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ) немесе «Ади Грантх» — 1469 жылдан 1708 жылға сикхизм гуруларыныӊ кезеӊінде жазылған сикхисттардыӊ негізгі қасиетті діни мәтіні. «Ади Грантха» сикхтардыӊ діни дәстүрінде орталық орын алады. Мәтін сикхизмніӊ құдайыныӊ киелі қасиеттерін мадақтап көпетеген діни ұрандардыӊ жиынтығы болып келеді. Және мәтінде құдайға арналған медитацияныӊ қажеттілігі туралы көп айтылған. Сикхизм гуруларыныӊ оныншысы – Гуру Гобинд Сингх (1666—1708) «Ади Грантха» мәтінін өзініӊ ізбасары деп жариялаған. Бұл әрекетімен Гобинд Сингх адамдар гуруларыныӊ желісін тоқтатып, «Ади Грантха» мәтінін гуру статусына дейін көтерді.

title: Гуру Грантх Сахиб

text: Содан бері бұл мәтінді сикхтардыӊ киелі жазбалары деп сикхизмныӊ он гуруларымен бірдей құрметтейді.

title: Гуру Грантх Сахиб


query: Біріккен Ұлттар Ұйымының білім, ғылым және мәдениет саласындағы басты мақсаты қандай?

text: XX ғ. ЮНЕСКО-ның аса мәнді жобалары мыналар: II дүниежүзілік соғыс жылдарында әскери әрекеттерден зардап шеккен кітапхана және мұражай қорларын қалпына келтіру; Азияда, Африкада, Латын Америкасында бастауыш білім беру жүйелерін дамыту; құнды еңбектерді аудару, тікелей байланыстар орнату арқылы Батыс пен Шығыстың арасында мәдени алмасуды дамыту; дамушы елдердегі сауатсыздықты жойып, "негізгі білім беру" жүйесін қалыптастыру (оқу орталықтары Камбоджада, Үндістанда, Таиландта, Оңтүстік Кореяда, Либерияда, Түркияда, сондай-ақ бірқатар, Латын американдық елдерде, Таяу Шығыс елдерінде); өркениет ескерткіштерін сақтау. 1959 ж. ЮНЕСКО-ның қамқорлығымен Мәдени құндылықтарды сақтау және қалпына келтіру бойынша Халықаралық комитет жұмыс істей бастады.

title: ЮНЕСКО

text: ЮНЕСКО (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization — "UNESCO") — Біріккен Ұлттар Ұйымының Білім, Ғылым және Мәдениет жөніндегі Ұйымы.

title: ЮНЕСКО


query: Айға аяқ басқан екінші адам кім болды?

text: Олдрин Базз (Buzz Aldrin; 20 қаңтар 1930, Нью-Джерси, АҚШ) – АҚШ ғарышкері. Әскери Әуе Күштерінің (ӘӘК) отставкадағы полковнигі. Уэст-Пойнттағы (Нью-Йорк штаты) АҚШ Әскери академиясын бітірген (1951). 1963 жылы ғарыш кемелерін ғарышта түйістіру тақырыбына арналған докторлық диссертация қорғап, НАСА-ның астронавтар тобына қабылданды. "Олдрин" – ғарышқа ұшуға дайындық кезінде скафандрмен суға батуды жүзеге асырған алғашқы астронавт. 1966 жылы қарашада "Джемини-12" ғарыш кемесімен екінші пилот ретінде ғарышқа ұшып, ашық ғарыш кеңістігінде 2 сағат 10 минут болды. 1969 жылдың 16 – 24 шілдесінде Н.Армстронг пен М.Коллинз-бен бірге “Аполлон-11” ғарыш кемесімен Айға алғашқылардың бірі болып ұшып барды. О. ай бетіне Армстронг екеуі шығып, онда 21 сағ. 36 мин болып ғыл.-зерт. жұмыстарын жүргізді; 1971 – 72 жылы АҚШ ӘӘК-нің Эдуардстағы (Калифорния штаты) ұшқыш-сынақшылар дайындайтын мектебінің басшысы болды. Олдрин НАСА-ның “Ерен еңбегі үшін” алтын медалімен, көптеген елдердің ордендерімен, медальдармен марапатталған. 1972 жылдан отставкада. Researd and Enqіneerіng Consultants, Іnc. фирмасының (Лос Анджелес, Калифорния штаты) президенті.

title: Базз Олдрин


query: Микроорганизмдерді қыздыру арқылы жоюға болатынын анықтаған химик кім болды?

text: Пастеризация - әр түрлі зиянды микроорганизмдерден залалсыздандыру мақсатында сұйықтарды (сүт, шарап, сыра, т.б.) белгілі бір мерзім (15—30 мин) бойына 60—70°С температурада қыздыру. Бұл әдіс жоғары температураға дейін қыздыруға келмейтін тағамдарды ұзақ мерзімге сақтау үшін пайдаланылады. Тәсілді алғаш ұсынушы француз микробиологы Л.Пастер. Көптеген тамақ өнімдерін (температурасын 100°С асырса қасиеті өзгеретін) консервілеуде осы тәсіл қолданылады.

title: Пастеризация


query: АҚШ ұлттық туында қанша ақ жұлдыз бар?

title: Америка Құрама Штаттары туы

title: Америка Құрама Штаттары туы


query: Менің жүрегім өмір сүредіәнін кім жазды?

text: «My Heart Will Go On» — Селин Дион орындайтын ән, Титаник фильмінің басты музыкалық тақырыбы. Сөзін Уилл Дженнингс, музыкасын Джеймс Хорнер жазған.

title: My Heart Will Go On

text: 1997 жылы Селин Дионның Let's Talk About Love альбомы құрамында шығып, бұл ән көптеген елдердің чарттарынан топ жарды. Жеке сингл ретінде 1997 жылдың 8 желтоқсанында (Аустралия мен Германияда) және 1998 жылдың қаңтар мен ақпанында (басқа елдерде) жарияланып, ол 1998 жылдың ең көп сатылған синглі болып шықты. Жалпы, синглдің сатылымы 18 миллион данадан асып, ол барлық уақыттың бестселлер синглдері қатарына енді.

title: My Heart Will Go On

text: Бұл ән әртүрлі сыйлықтарға, оның ішінде «Оскарға», ие болды. 2004 жылы Америкалық кино институты бұл әнді өзінің «100 жыл... 100 ән» тізіміне енгізіп, оны фильмдерде ойнайтын әйгілі әндердің ішінде #14 орынға орналастырды. MTV бұл әнді 90-шы жылдары шығарылған үздік әндердің ішінде #6 орынға қойды.

title: My Heart Will Go On


query: Психология сөзін алғаш рет кім қолданды?

text: Бұл түсініктердің дамуына қоғамдық практиканың; емдеу мен тәрбие салаларының сұраныстары себепші болды. Ежелгі заман дәрігерлері психиканың ағзасы ми екенін анықтап, темпераменттер туралы ілімді дамытты. Антика дәуіріндегі психологияның ұшар шыңы Аристотельдің ілімі болған еді: ол тіршілік ете алатын материалдық дененің ұйымдастырылу нысаны деп ұғындырды. Ол объективтік және генетикалық әдістер негізінде тұжырымдалған психологиялық ұғымдардың алғашқы жүйесін баяндады. Эллиндік кезеңде тіршілік принципі оның белгілі бір көріністеріне айналды. Феодалдық дәуірде психика туралы ілім-білімдердің ілгерілеуі біраз бәсеңдеді. Тек орта ғасырда араб тілді елдердің озық пікірдегі ойшылдары мен дәрігерлері "(Ибн Сина, Ибн әл-Хайсам, Ибн Рашид және т.б.)" өздерінің жан туралы идеялары арқылы Батыс Еуропадағы жаратылыстық — ғылыми психологияның өркендеуіне жағдай жасады; осының нәтижесінде олар адамды жаратылыстың заңдарына бағынатын табиғи тіршілік иесі ретінде тәжірибелік жолмен зерттеуге мұрындық болады. Буржуазиялық революциялар мен материалистік дүниетанымның өркендеу дәуірінде психологиялық әрекетке принципті тұрғыдан жаңа көзқарас қалыптасты, енді ол детерменизм ұстанымымен ұғыңдырылып, түсіндірілетін болды.

title: Психология тарихы

text: Психология тарихы — психика туралы алғашқы ғылыми түсініктер Ежелгі дүниеде "(Үндістан, Египет, Қытай)", философия қойнауында пайда бола бастады.

title: Психология тарихы


query: Том мен Джерридің тақырыбы қандай?

text: «Том мен Джерри» (Tom and Jerry) — мысық Томның және тышқан Джерридің таусылмайтын бақталастық туралы қысқа және толық метражды сериалдар, сонымен қатар, мультсериалдар топтамасы. Американдық мультипликатор Уильям Ханна және Джозеф Барберамен жасалынған ең алғаш шығарылымы «Puss Gets the Boot» "Мысық тепкі алады" деп аталынып, экрандарда 1940 жылдың 20 ақпанында көрсетілген.

title: Том мен Джерри

text: Мысық Том және тышқан Джерри — бүкіл әлемге танымал болған жұп. Дежрридің артынан Томның күші әлсіремейтін құмарлықпен қуалап жатқанына бірнеше ондаған жылдар болды. Том Джерриді ұстау үшін әрдайым түрлі жаңа қулы айлалықтар ойлап табуға шаршамайды, бірақ Джерри ұсталмауға әрқашан да амалын табады.

title: Том мен Джерри

text: MGM-дың алғашқы мультфильмдері (1940—1958 жж.), ең көрнектілері болып саналады және Оскар киномарапатының жеті жүлдесін ұтып алған.

title: Том мен Джерри


query: Әке, Ұл және Киелі Рух дегенде бұл қалай аталады?

text:
Қасиетті Үштік догматы бойынша Құдай әке, Құдай ұл, киелі рух Құдайы бар. Осы үшеуі Қасиетті Үштікті құрайды деп біледі.
Христиандық Қасиетті Үштік сенімі бойынша:
* Құдай әке – тумаған да, туылмаған да. Ол көзге көрінетін, көрінбейтін әлемді жоқтан жаратып, Адам мен Еваны жаратты.
* Құдай ұл – Қасиетті Үштіктің Иисус Христос адам бейнесіндегі екінші тұлғасы.
* Үшінші ипостасиясы – Киелі рух, ол алдыңғы екеуімен бірге адам баласының рухани өмірін туғызды, даналық пен таным дарытты деп білді.

title: Үштік

text:
thumb|right|200px
Қасиетті Үштік – Құдай үш бейнеде (ипостасияда) деген сенімге негізделген христиан догматы.

title: Үштік


query: Ежелгі Грецияда классикалық кезең қандай болды?

text: Грек классикасы мәдениеті (біздің заманымызға дейінгі V — IV ғасырлар)

title: Классикалық Грекия

text: Біздің заманымызға дейінгі грек-парсы соғыстары (500—449 жылдар) ежелгі Грекияның тарихындағы бетбұрыс кезең болды, өйткені дәл осы уақыттан бастап грек мәдениетінің классикалық кезеңі басталды. Азаттық жолындағы күресте парсылардың талқандалуы ежелгі Грекия мемлекет-қалаларының қоғамдық құрылысының артықшылығын көрсетіп қана қоймай, азаматтық сананың артуына, ең бастысы — классикалық құлдық қоғамның толық қалыптасуына, ал өз кезеңінде полистік демократияның дамуының нәтижесінде экономикалық және саяси өмірдің жанданып, мәдениеттің гүлденуіне әкеліп соқты. Біздің заманымызға дейінгі V ғасыр Афины, әсіресе Периклдің (біздің заманымызға дейінгі 444—429 жылдар) басшылығы кезінде аса ірі мәдени орталыққа айналды. Афинының рухани өмірінде демократиялық құрылыстың орнығуы — грек театрының гүлденуімен, трагедиялық және комедиялық шығармалары дүниежүзілік әдебиеттің асыл қазынасына енген Эсхилдің, Софоклдың, Еврипид пен Аристофанның шығармашылықтарымен тұспа-тұс келді.

title: Классикалық Грекия

text: Архаикалық дәуірде әдебиет саласында лирикалық жанр үстемдік етсе, ендігі жерде трагедия мен комедия жанрлары басты орынға шықты. Дәл мағынасында трагедия деген сөз — «ешкілер әні» деген мағына береді. Ол — ешкі терісін жамылып, әзіл-оспақтық сарында хормен өлең айтудан шыққан. Афиныда Дионис құдайдың құрметіне байланысты жалпы мемлекеттік мейрамның бекітілуі — трагедияның мерейін жоғарылата түсті. Мифологиялық кейіпкерлерге толы грек трагедияларының басты мазмұны — халықтың өз теңдігі мен әлеуметтік әділет жолындағы қаһармандық күресінің сан саласына арналған. Грек трагедиясының Гомер дастандары сияқты үлкен тәрбиелік мәні болды. Сонымен бірге трагедиялық кейіпкерлер іректердің бойында адамгершілік, парасат сезімдері, азаматтық биік этикалық асыл қасиеттерді ныгайтты. Трагедияда грек мәдениетінің катарсис (тазару) деп аталатын ұғымы кеңінен көрініс тапты. Трагедия жанрының гүлденуі Эсхил, Софокл, Еврипид сияқты үш драматургтердің есімімен тығыз байланысты болды. Адамзат мәселесі, адамның тағдыры, әділеттілік пен игілік және тағы да басқа мәселелер осы бір даналар назарында болды, бірақ олардың әрқайсысының өзіндік ой-толғамдарының, өзіндік көзқарастарының бар екендігі аңғарылып тұрды.

title: Классикалық Грекия


query: Андхра-Прадеш пен Телангананың астанасы қандай?

text: Андхра-Прадеш ( आन्ध्र प्रदेश, Andhra Pradesh) — Үндістанның оңтүстік-шығысындағы штат (1956 жылдан бастап). Астанасы және ең ірі қаласы - Хайдарабад .

title: Андхра-Прадеш

text: Халық саны - 84 665 533 адам (5-ші орында) 2011 ж. мәліметі бойынша. Негізінен телугулер.

title: Андхра-Прадеш

text: Ресми тілі - телугу (83 %). Басқа тілдер: урду (8,63 %), хинди (3,23 %), тамил тілі (1,01 %), Маратхи тілі (0,8 %), Каннада тілі (0,74 %), Ория тілі (0,44 %), малаялам (0,08 %)..

title: Андхра-Прадеш


query: Винсент ван Гог 'жұлдызды түнді' қашан жасады?

text:
«Жұлдызды түн» (De sterrennacht) – голланд суретшісі Винсент Ван Гогтың суреті. 1889 жылдың маусымында салынған. Суретте таң атар алдындағы мезгілдегі қала көрінісі бейнеленген. Суретші бейнелеуде өзінің Сен-Реми-де-Прованс қаласындағы үйінің шығыс әйнегінен қала көрінісін қолданған. Сурет 1941 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін Нью-Йорк қаласында Заманауи өнер мұражайында сақталады.
<br>

title: Жұлдызды түн

text:
==Салыну тарихы==
«Жұлдызды түн» Ван Гогтың түнгі аспанды алғаш бейнелеуі болған жоқ. Оның алдында суретші 1888 жылы ақпанда Арль қаласына көшіп, сол қалада «Рона үстіндегі жұлдызды түн» суретін салды. Ван Гог біз түнде бақылайтын аспаннан ерекше, қиялғажайып жұлдызды түнді көрсеткісі келген. Хаттардың біреуінде ол болашақ суреттің көрінісін сипаттаған – кипаристер мен жұлдызды түн, мүмкін піскен бидай алқабының үстінде. Өз ойын ол тек Сен-Ремиде жүзеге асырды. Кейбір зерттеушілердің пайымдауынша бұл кезеңде суретші қатты күйзелістерге ұшырап, осы және тағы біраз суретін борау пішінді оюлармен, сызықтармен салған.<br>

title: Жұлдызды түн

text:
==Дереккөздер==
1.Vincent van Gogh : March 30th—July 29th 1990. — Milan: Mondadori, 1990. — ISBN 88-242-0023-0.
<br>
2.Большая иллюстрированная энциклопедия искусств, Machaon (2011)

title: Жұлдызды түн


query: Джерси Сити, Нью-Джерси қай округте орналасқан?

text: Джерсей Сити (Jersey City) — Нью-Джерси штатының Хадсон округіне жататын АҚШ қаласы.

title: Джерсей Сити (Нью-Джерси)

text: Қала тұрғындарының саны 247 597 адамды құрайды. Алып жатқан жер аумағы 54.7 км² шамасында. FIPS коды — 34-36000.

title: Джерсей Сити (Нью-Джерси)


query: Жаңа macbook Pro қашан шықты?

text:
{{Компьютер
|Photo = Apple-desk-laptop-macbook-pro_(23699397893).jpg
|Photo width= 300px
|name = MacBook Pro
|Developer = Apple Inc.
|Type = Ноутбук
|Discontinued = Қазіргі уақыт
|Caption =
|Released =14 ақпан 2006 - бірінші модель

title: MacBook Pro

text:
|Memory = SoDIMM DDR3 4 GB, 8 GB, DDR3L 16 GB
|OS = OS X
| predecessor = PowerBook G4
|Processor = 2.5, 2.9, 2.3, 2.6, 2.7 ГГц, 64 бит, Intel Core i5, Intel Core i7
|Website =
}}

title: MacBook Pro


query: Абуджа қай жылы Нигерияның астанасы болды?

text: Абуджа (Abuja) — Нигерияның астанасы, халық саны 107 069 адам (1991). Лагостың солтүстік-шығысында, шамамен 480 км-ге жуық қашықтықта орналасқан қаланың құрылысы 1976 жылы сәулетші Танге Кензоның жетекшілігімен басталған. Астана орны оның орталықта орналасқандығына және климатының қолайлығына байланысты таңдалған. 1991 жылы астана Лагостан Абуджаға ресми түрде ауыстырылды.

title: Абуджа


query: Chevrolet Malibu дене стилін қашан өзгертті?

text: Chevrolet Malibu (ʃəvroˈleː maˑliˈbuː) — Chevrolet-тен орта кластың көлігі. Бұрын, Chevrole Chevelle көлігінің сәнді нұсқасы болатын, бірақ 1978 жылдан бастап бөлек нұсқа болып шықты. Бастапқы кезде, тек артқы дөңгелектері ғана жүретін, бірақ 1977 жылы General Motors Малибуды қайта жаңғыртқанда, оның алдыңғы да дөңгелектерін жүргізді. Malibu Солтүстік Америкада көп сатылатын, бірақ 2012 жылы шыққан, Malibu-дың жаңа нұсқасы, әлемнің көп базарларында сатылады.

title: Chevrolet Malibu

text: Көлік, седан, универсал және купе шанақтарымен шығарылған. Седан, хардтоп және нотчбэк шанақтарымен жасалған Oldsmobile және Buick көліктеріне қарағанда, бастапқыда кертартпалы 6 терезеге ие болған. Шығынды қысқарту үшін, төрт терезелі седандардың артқы есіктерінің терезелерін қысқартқан, ал универсалдар болса кішкентай және қоғалтпалы ауа тазартқыш тесіктерге ие болған. Әрине, осындай ағым көп салқындатқыш талп етті. Бұл жағдай General motors және Chevy диллерлеріне жақсы болды.

title: Chevrolet Malibu


query: Республикалық партияның лақап аты қандай?

text: Республикалық партия (Republican Party) — Демократиялық партиямен бірге АҚШ-тың екі негізгі саяси партиялардың бірі. Екінші атауы - Үлкен Ескі Партия (Grand Old Party, "GOP").

title: Республикалық партия (АҚШ)

text: Бейресми тарап символы - піл (қуатты білдіреді), бейресми түсі - қызыл.

title: Республикалық партия (АҚШ)

text: Еркін Жер Партиясы және вигтер партиясының «ар-ұждан» фракциясын біріктіру арқылы, Рипон қаласында, Висконсин штатында 1854 жылы 28 ақпанда құрылған. В игтер ыдырағаннан кейін елді монополиялық билеген элиталық демократиялық партияға қарсы, Солтүстік (янкиз) өнеркәсіпшілер мүдделерін көрсететін, Оңтүстік құл-иеленушілерге қарсы және құлдық қауымдастықтың жақтастарына қарсы және орталық мемлекеттік органдарының құзыретін кеңейту мақсатында құрылған.

title: Республикалық партия (АҚШ)


query: Қытайдағы Цинь әулетінің құлдырауына не себеп болды?

text:
==Cыртқы саясат==
Цинь патшалығы сыртқы саясатта солтүстік және оңтүстік бағытта бірдей жаулап алу жорықтарын жүргізді. Жаулап алынған жерлер билеушінің меншігі болып саналды және оған әр түрлі жеңілдіктермен ішкі өлкелерден әкелінген халық қоныстандырылды. Солтүстікте Қытай қорғаны салынды. Зерттеушілер қытай қорғанын салу барысында 1 млн-ға жуық адам қаза болған деп есептейді. Бұл қорғандар кейіннен мыңдаған жылдар Қытайдың солүстік шекарасын қорғап тұрды және ол үнемі жаңартылып отырды. Мемлекет ішінде шеткі аймақтарды астанамен байланыстыратын жол салу құрылысы қызу жүргізілді. Жан-жақтан орталыққа бағытталған жолдардың салынуы сауда мен қолөнердің жедел дамуына алып келді.
Қатал заңға негізделген тәртіп пен әрі құрылыстарға жүз мыңдаған адамдардың тартылуы аса көп мөлшерде материалдық және адам шығынына алып келді. Ол халықтың орталық өкіметке жаппай наразылығын туғызды. Цинь Шихуанди қайтыс болғаннан кейін халық наразылығы жаппай бас көтеруге ұласты. Келесі билеуші Эршихуанди 4 жылдай ғана билік құрды. Осыдан кейін Цинь патшалығын құрған әулет толығымен жойылып кетті. Бірақ орталықтанған Қытай мемлекеті сақталып қалды. Билікке жаңа әулет келіп, Хань мемлекеті құрылды.

title: Цинь патшалығы

text: ==Iшкi құрылысы==

title: Цинь патшалығы

text: Цинь патшалығы ұзаққа созылған қиян-кескі соғыстар нәтижесінде құрылды. Дегенмен, елдің бір орталыққа біріктірілуі оның болашақ дамуына орасан зор әсер етті. Мемлекеттің орнықтылығы патшаның шексіз билігіне негізделді. Патшалық өкімет ең алдымен егіншілікті дамытуға мүдделі болды. Елдегі барлық шаруалар үлестік жер алды. Алғашқы кезде оларға кейбір салық жеңілдіктері жасалды. Ал қолөнер мен сауда биліктің қолдауына ие болмады. Қайта тамақ, әсіресе, астық өнімдерінің бағасына қатаң мемлекеттік бақылау орнатылды. Мемлекетте шеберханалар жүйесі құрылып, ұсталар белгіленген мерзім ішінде келіп, билік иелерінің тапсырысына орай қару-жарақ, т.б. қолөнер бұйымдарын тегін жасауға міндеттенді. Бұрынғы ұсақ патшалықтардың қорғаныс қамалдары жойылып, ел жаңадан 36 әкімшілік аймақтарға бөлінді. Бұрынғы заңдар толығымен жойылып, орнына аса қатал қылмыстық баптармен толықтырылған жаңа құқықтық жүйе енгізілді. Ақша реформалары жасалды және өлшем бірліктері бірыңғай жүйеге келтірілді. Бұл шаралар өз кезегінде тауар-ақша қатынасының жылдам дамуына алып келді. Бірнеше мемлекеттің біріктірілуі нәтижесінде құрылғандықтан әр түрлі диалектіде сөйлейтін халық бір-бірін түсінбеді. Сондықтан бұрынғы жазулар толығымен қолданыстан шығарылып, бірыңғай жазу үлгісі ен

title: Цинь патшалығы

text: гізілді.

title: Цинь патшалығы

text: Ортақ жазу тілінің пайда болуы келер ғасырларда қытай халқын мәдени тұтастырушы күшке айналды.

title: Цинь патшалығы


query: Олар бірінші дүниежүзілік соғыста не үшін шайқасты?

text:
=== Германияның күшеюі ===
Елдің басын біріктіру арқасында және Француз-прусс соғысының нәтижесінде 5 миллиард марк контрибуция алған Германия өз экономикасын жедел дамыту мүмкіндігіне жетіп, өнеркәсіп өнімдерін шығаруда Англияны үшінші орынға ығыстырып, дүние жүзінде АҚШ-тан кейінгі екінші орынға шықты. 1912 жылы, Германияда 17,6 миллион тонна шойын қорытылса, Британия 9 миллион тонна ғана болды. Экономикалық қуатының шапшаң өсуін пайдаланған жас герман империалистері жаңа нарықтық аймақтарды алуға, отарланған жерлерді қайта бөлісуге, еуропалық континентте билік жүргізуге тырысты.

Германияның күшеюі Еуропадағы басқа ірі мемлекеттерді абыржытты. Әсіресе отарлап алған жері жеткілікті әрі өнеркәсібі ерте дамыған, байырғы империалистік елдерді ― Франция мен Ресейді қатты алаңдатты. Оның үстіне герман–австриялық одақ шартына қол қойылды, оған Италияның қосылуы жас герман империалистерінің Еуропадағы салмағын күшейтті. Осы құрылған үштік одаққа жауап ретінде орыс-француз одағы, кейін Антанта ретінде белгілі одақ пайда болды. Бұл еуропалық мемлекеттерді екі антогонистік топқа бөліп, екі жақты шешуші шайқасқа дайындыққа кірісті.

title: Бірінші дүниежүзілік соғыс

text: Бірінші дүниежүзілік соғыс (28 шілде, 1914 жыл – 11 қараша, 1918 жыл) — адамзат тарихындағы алғашқы және кең ауқымды соғыстардың бірі. Бірінші дүниежүзілік соғысына Ресей, Франция, Британия, АҚШ сияқты державалар қатысқан. Ол ең жойқын салатын соғыстардың бірі, шамамен 9 миллион адам шайқас фронттарда қырылса, 5 миллион азаматтар оккупация, бомбалау, ашаршылық немесе ауру әсерлерінен өлген. Онымен бірге Осман империясы өткізген геноцидтер мен 1918 жылы басталған испан грипп пандемиясы одан да көп адамдардың өмірлерін алған.

title: Бірінші дүниежүзілік соғыс


query: Пуритандар кім болды және олардың сенімдері мен әдет-ғұрыптары қандай болды?

text: Пуританизм - XVI ғасырдың екінші жартысында Англия және Шотландияда ағылшын шіркеулерінің тізбекті реформациясы үшін қалыптасқан оппазициялық - діни қозғалыс. Католицизмнен қалған белгілерден оны тазарту: епискілік институттарын өзгерту, шіркеу жерлерін кәмпескелеу, шіркеулердің арзандауы. Пуритандар оразаны, қасиеттілерді, көптеген діни мерекелерді мойындамады.

title: Пуританизм


query: Соңғы Олимпиада ойындары қайда өтті?

text:
1896 жылы қазіргі заманғы Олимпиада ойындары басталғыннан бері 27 рет жазғы Олимпиада ойындары 22 әр алуан қалаларда және 21 рет қысқы Олимпиада ойындары 18 әр алуан қалаларда болып өтті.Және де үш рет жазғы және екі рет қысқы Олимпиада ойындары соғыстың кесірінен өткізілген жоқ, атап айтқанда: 1916 жылы Берлинде(жазғы), 1940 жылы Токио(жазғы) мен Саппорода(қысқы), және Лондонда(жызғы) мен Кортина д'Ампеццода(қысқы).
Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) таңдауы бойынша келешектегі Олимпиада ойындарын төрт қала:2014 жылы қысқы олмпиаданы Сочи, 2016 жылы жазғы Олимпиаданы Рио-де-Жанейро, 2018 жылы қысқы Олимпиаданы Пхенчхан және 2020 жылы жазғы Олимпиаданы Токио қабылдайды.

title: Олимпиада ойындарын қабылдаған қалалардың тізімі

text: Олимпиада ойындарын 7 қала бірден көп рет қабылдады.Олар — Афина(1896 және 2004 жылғы жазғы Олимпиада), Париж(1900 және 1924 жылғы жазғы Олимпиада), Санкт-Мориц(1928 және 1948 жылғы қысқы Олимпиада), Лейк-Плэсид(1932 және 1980 жылғы қысқы Олимпиада), Лос-Анджелес(1932 және 1984 жылғы жазғы Олимпиада) және Инсбрук(1964 және 1976 жылғы қысқы Олимпиада).Лондон — Олимпиада ойындарын үш рет қабылдаған алғашқы қала(1908, 1948, 2012).Ал ең көп Олимпиада ойындарын өткізген ел — АҚШ - 8 рет.Франция 5 рет, Ұлыбритания, Жапония, Италия, Канада және Германия тиісінше 3 рет Олимпиада ойындарын қабылдады.

text: Олимпиада ойындары 28 рет Еуропада, 12 рет Солтүстік Америкада, 5 рет Азияда және 2 рет Океанияда өткізілген.2016 жылы Рио-де-Жанейро Оңтүстік Америкадағы Олимпиада ойындарын қабылдаған алғашқы қала болмақ.Ал қалған географиялық аймақтар(Африка құрлығы, Таяу Шығыс, Үндістан түбегі, Кариб теңізі және Оңтүстік-Шығыс Азия) бірде-бір рет Олимпиаданы қабылдап көрген жоқ.


query: 4 шілде қашан ұлттық мереке болып жарияланды?

text: АҚШ тәуелсіздік күні (US Independence Day) — АҚШ-тың Ұлыбритания Патшалығынан тәуелсіздігін жариялайтын 1776 жылғы АҚШ тәуелсіздік декларациясының қабылдануы. Жыл сайын бұл күн Америка Құрама Штаттарында 4 шілде күні тойланады, сондай-ақ бұл күн АҚШ-тың мемлекеттік мейрамы болып есептелінеді.

title: АҚШ тәуелсіздік күні

text: Бұл күн адамдарға 4 шілде, 1776 жылы қабылданған Тәуелсіздік Декларациясы еске түсіреді. 2 шілде Екінші Континенталдық Конгресі дауыс беру арқылы тәуелсіздік резолюциясын құптады. Бұны 2 шілде қаралымға Виргиниядан Ричард Генри Ли жіберді. Бұл уақытта АҚШ-тың қазіргі жерінде, шығыс жағалауды бойлап орналасқан 13 британ колониясының тұрғындары ағылшын патшасына және парламентіне қарсы соғыс жүргізген. Өйткені, 1764 жылы Ұлыбритания парламенті валюта туралы заң шығарды. Бұл заң америкалық колонияларға салықты өздерінің ақшасымен емес, алтын және күміс тиындармен төлеуге міндетті қылып қойды. 1775 жылы соғыс басталды. Томас Джефферсон бастаған "Бестік комитеті" Тәуелсіздік Декларациясын дайындады. Конгресс бұл декларацияны өңдеп, талқылап 4 шілде қабылдады. Осы кезден бастап америкалықтар 4 шілдені тәуелсіздік күні ретінде тойлай бастады. Ал 2 шілде бұл конгресстің жабық отырыста тәуелсіздік резолюциясын қабылдаған күні.

title: АҚШ тәуелсіздік күні

text: Тәуелсіздік күні АҚШ-тың азат, әрі тәуелсіз ел ретіндегі туған күні болып саналады. Америкалықтардың көпшілігі бұл күнді күніне қарап атайды — «Шілденің төртісі». Бұл мейрамда отшашулар атылады, парадтар, барбекю пісіру, карнавалдар, жәрмеңкелер, пикниктар, концерттер, бейсбол ойындары, отбасылық кездесулер өткізіледі, сондай-ақ билік адамдары халыққа жолдау жоддайды, әртүрлі рәсімдер өткізіледі. Тәуелсіздік күні — бұл АҚШ-тың ұлттық мейрамы..

title: АҚШ тәуелсіздік күні