type: legislation

text:
 EUROPEISKA GEMENSKAPERNAS KOMMISSION
 Bryssel den 22.10.2004
 KOM(2004) 692 slutlig
 Förslag till
 RÅDETS BESLUT
 om ändring av rådets beslut 2000/746/EG om bemyndigande för Republiken Frankrike
 att tillämpa en åtgärd som avviker från artikel 11 i rådets sjätte direktiv 77/388/EEG
 om harmonisering av medlemsstaternas lagstiftning rörande omsättningsskatter
 (framlagt av kommissionen)
 SV SV
 ---pagebreak--- MOTIVERING
 1. Enligt artikel 27.1 i rådets sjätte direktiv av den 17 maj 1977 om harmonisering av
 medlemsstaternas lagstiftning rörande omsättningsskatter - Gemensamt system för
 mervärdesskatt: enhetlig beräkningsgrund1 får rådet enhälligt på kommissionens
 förslag bemyndiga varje medlemsstat att genomföra särskilda åtgärder som avviker
 från bestämmelserna i direktivet för att förenkla skatteuttaget eller för att hindra vissa
 typer av skatteflykt eller skatteundandragande.
 2. Sådana bemyndiganden ges i regel för en viss tid, så att det efter några år kan göras
 en utvärdering av huruvida de särskilda åtgärderna är ändamålsenliga och effektiva.
 3. Genom beslut 2000/746/EG2 bemyndigade rådet Frankrike att, genom undantag från
 artikel 11.A.1 a i direktiv 77/388/EEG, i beskattningsunderlaget för leverans av en
 vara eller tillhandahållande av en tjänst inkludera värdet på sådant guld som använts
 av leverantören av varan och som tillhandahållits av mottagaren av varan eller
 tjänsten i sådana fall där leveransen av guldet till mottagaren undantagits från
 mervärdesskatt i enlighet med bestämmelserna i direktiv 98/80/EG3.
 4. Det undantag som Frankrike beviljades gjorde det möjligt för landet att motverka
 nedsättningar av beskattningsunderlaget i vissa transaktioner i guldsmidessektorn i
 samband med vilka kunden tillhandahåller guldsmeden ”i investeringssyfte” inköpt
 och därmed från mervärdesskatt befriat guld för att denne skall leverera en vara (t.ex.
 en diamant infattad i guld) eller tillhandahålla en tjänst (t.ex. smälta guldet till en
 ring).
 5. Den franska regeringen har i en skrivelse som registrerades vid kommissionens
 generalsekretariat den 6 juli 2004 begärt en förlängning av giltighetstiden för beslut
 2000/746/EG, genom vilket Frankrike bemyndigas att tillämpa särskilda
 skatteåtgärder i fråga om beskattningsunderlaget för viss leverans av varor och visst
 tillhandahållande av tjänster som har att göra med bearbetning av guld.
 6. I enlighet med artikel 27.2 i det sjätte direktivet underrättade kommissionen genom
 en skrivelse av den 10 augusti 2004 övriga medlemsstater om Frankrikes begäran
 och Republiken Frankrike om att den hade alla uppgifter som den ansåg nödvändiga
 för att kunna behandla ärendet.
 1
 EGT L 145, 13.6.1977, s. 1. Direktivet senast ändrat genom direktiv 2004/7/EG (EUT L 27, 30.1.2004,
 s. 44).
 2
 EGT L 302, 1.12.2000, s. 61.
 3
 EGT L 281, 17.10.1998, s. 31.
 SV 2 SV
 ---pagebreak--- 7. Kommissionen godtar påståendet om att detta undantag motverkar missbruk av
 mervärdesskattesystemet. Den noterar även att två andra medlemsstater har beviljats
 liknande undantag. Kommissionen håller på att rationalisera sådana undantag som
 beviljas enligt artikel 27 och de ovan nämnda undantagen kan komma att omfattas av
 detta arbete. Det är därför lämpligt att giltighetstiden för det nu aktuella undantaget
 förlängs till dess att ett direktiv om rationalisering av de undantag enligt artikel 27
 som för närvarande tas i anspråk för att motverka sådant kringgående av
 mervärdesskatt som har samband med mervärdesskatteundantaget för
 investeringsguld träder i kraft, dock senast till och med den 31 december 2009.
 SV 3 SV
 ---pagebreak--- Förslag till
 RÅDETS BESLUT
 om ändring av rådets beslut 2000/746/EG om bemyndigande för Republiken Frankrike
 att tillämpa en åtgärd som avviker från artikel 11 i rådets sjätte direktiv 77/388/EEG
 om harmonisering av medlemsstaternas lagstiftning rörande omsättningsskatter
 EUROPEISKA UNIONENS RÅD HAR FATTAT DETTA BESLUT
 med beaktande av Fördraget om upprättandet av Europeiska gemenskapen,
 med beaktande av rådets sjätte direktiv 77/388/EEG av den 17 maj 1977 om harmonisering av
 medlemsstaternas lagstiftning rörande omsättningsskatter - Gemensamt system för
 mervärdesskatt: enhetlig beräkningsgrund4, särskilt artikel 27.1 i detta,
 med beaktande av kommissionens förslag5, och
 av följande skäl:
 (1) Genom beslut 2000/746/EG bemyndigade rådet Frankrike att, genom undantag från
 artikel 11.A.1 a i direktiv 77/388/EEG, i beskattningsunderlaget för leverans av en
 vara eller tillhandahållande av en tjänst inkludera värdet på sådant guld som använts
 av leverantören av varan eller tillhandahållaren av tjänsten och tillhandahållits av
 mottagaren av varan eller tjänsten i sådana fall där leveransen av guldet till mottagaren
 undantagits från mervärdesskatt i enlighet med artikel 26b i direktiv 77/388/EEG.
 (2) Syftet med undantaget var att undvika missbruk av mervärdesskatteundantaget för
 investeringsguld och att därigenom förhindra vissa typer av skatteflykt och
 skatteundandragande.
 (3) Den franska regeringen har i en skrivelse som registrerades vid kommissionens
 generalsekretariat den 6 juli 2004 begärt en förlängning av giltighetstiden för beslut
 2000/746/EG6, som upphör att gälla den 31 december 2004.
 (4) I enlighet med artikel 27.2 i det sjätte direktivet underrättade kommissionen genom en
 skrivelse av den 10 augusti 2004 övriga medlemsstater om Frankrikes begäran och
 Republiken Frankrike om att den hade alla uppgifter som den ansåg nödvändiga för att
 kunna behandla ärendet.
 4
 EGT L 145, 13.6.1977, s. 1. Direktivet senast ändrat genom direktiv 2004/7/EG (EUT L 27, 30.1.2004,
 s. 44).
 5
 EUT C [...], [...], s. [...].
 6
 EGT L 302, 1.12.2000, s. 61.
 SV 4 SV
 ---pagebreak--- (5) Enligt de franska myndigheterna har det undantag som beviljades genom beslut
 2000/746/EG på ett effektivt sätt bidragit till att de ovan nämnda målen har kunnat
 uppnås.
 (6) De undantag enligt artikel 27 i direktiv 77/388/EEG som är avsedda att motverka
 kringgående av mervärdesskatt och som har samband med mervärdesskatteundantaget
 för investeringsguld kan så småningom komma att omfattas av ett förslag till direktiv
 om rationalisering av vissa undantag enligt den artikeln.
 (7) Det är därför nödvändigt att förlänga giltighetstiden för det undantag som beviljades
 genom beslut 2000/746/EG till dess att ett direktiv om rationalisering av undantag
 enligt artikel 27 i direktiv 77/388/EEG som täcker sådant kringgående av
 mervärdesskatt och som har samband med mervärdesskatteundantaget för
 investeringsguld träder i kraft, eller till och med den 31 december 2009 beroende på
 vilken dag som infaller först.
 (8) Undantaget har ingen negativ inverkan på Europeiska gemenskapernas egna medel
 från mervärdesskatt.
 HÄRIGENOM FÖRESKRIVS FÖLJANDE.
 Artikel 1
 Artikel 2 i beslut 2000/746/EG skall ersättas med följande:
 ”Artikel 2
 Bemyndigandet enligt artikel 1 skall upphöra att gälla den dag då ett direktiv om
 rationalisering av undantag enligt artikel 27 i direktiv 77/388/EEG som är avsedda att
 motverka kringgående av mervärdesskatt och som har samband med
 mervärdesskatteundantaget för investeringsguld träder i kraft, eller den 31 december 2009
 beroende på vilken dag som infaller först.”
 Artikel 2
 Detta beslut riktar sig till Republiken Frankrike.
 Utfärdat i Bryssel den [...].
 På rådets vägnar
 Ordförande
 SV 5 SV


type: other

text:
Člen 745c civilnega zakonika (Code civil) določa posebna pravila za primer, ko se lastništvo določenega premoženja razdeli med potomce pokojnika, ki pridobijo samo lastninsko pravico, in preživelega zakonca, ki pridobi pravico užitka.
 Načeloma lahko preživeli zakonec ali eden od lastnikov zahteva popolno ali delno preoblikovanje pravice užitka, kar pomeni, da lahko ena stranka kupi lastninsko pravico ali pravico užitka od druge stranke.
 Vendar pa je določeno premoženje izključeno iz tega pravila:
 družinsko sodišče (tribunal de la famille) lahko zavrne preoblikovanje pravice užitka, če bi to resno škodovalo interesom poslovne ali poklicne dejavnosti;
 soglasje preživelega zakonca ali preživelega zunajzakonskega partnerja se zahteva, kadar so se nepremičnina in njeno pohištvo na dan uvedbe zapuščinskega postopka uporabljali kot glavno družinsko stanovanje.
 Člen 745g civilnega zakonika zagotavlja podobno zaščito v korist zunajzakonskega partnerja, in sicer za nepremičnino, ki se je uporabljala kot skupno družinsko stanovanje, in njeno pohištvo.
 Poleg tega člen 915a civilnega zakonika določa nujno dedovanje dela zapuščine (tj. nujni delež) v korist preživelega zakonca, to nujno dedovanje pa mora v vseh primerih vključevati vsaj nepremičnino, ki se je uporabljala kot glavno družinsko stanovanje, in njeno pohištvo.
 Če celotna zapuščina ali njen del sestoji iz kmetijskega gospodarstva, lahko dediči, ki so neposredni potomci, na podlagi cenitve prevzamejo premičnine in nepremičnine, ki sestavljajo kmetijsko gospodarstvo (člen 1(1) zakona z dne 29. avgusta 1988 o pravilih dedovanja kmetijskih gospodarstev z namenom spodbujanja njihove kontinuitete (loi du 29 août 1988 relative au régime successoral des exploitations agricoles en vue d'en promouvoir la continuité)).
 Če celotna zapuščina ali njen del ne sestoji iz kmetijskega gospodarstva, ampak iz nepremičnin, ki so bile del kmetijskega gospodarstva pokojnika, in če eden od dedičev, ki so neposredni potomci, trenutno upravlja to premoženje v okviru svojega kmetijskega gospodarstva, lahko ta dedič na podlagi cenitve prevzame tudi to premoženje v skladu z določbami civilnega zakonika, ki določajo pravice preživelega zakonca in preživelega zunajzakonskega partnerja (člen 1(3) zakona z dne 29. avgusta 1988).
 Nazadnje, člen 4 zakona z dne 16. maja 1900 o pravilih dedovanja malih zapuščin (loi du 16 mai 1900 sur le régime successoral des petits héritages) določa, da kadar celotna zapuščina ali njen del sestoji iz nepremičnin, za katere celoten „katastrski dohodek“ (nominalni prihodek od najemnin) ne presega 1 565 EUR (člen 1 zakona), brez poseganja v pravice, prenesene na preživelega zakonca po členu 1446 civilnega zakonika, lahko vsak dedič v ravni liniji in, kjer je primerno, preživeli zakonec, ki ni razvezan ali pravno ločen od pokojnika, na podlagi cenitve prevzame bodisi stanovanje, v katerem je ob smrti živel zapustnik, njegov zakonec ali eden od njegovih potomcev, in njegovo pohištvo bodisi stanovanje, pohištvo in zemljišče, ki jih je prebivalec stanovanja osebno uporabljal v lastnem imenu, kmetijsko opremo in živali, ki se uporabljajo za gojenje, ali blago, surovine, profesionalno opremo in druge dodatke, ki se uporabljajo v komercialne, obrtne ali industrijske namene.
 Te določbe so obvezne, vendar zakon ne določa izrecno, ali naj se uporabljajo ne glede na pravo, ki se uporablja.
 Za zagotovitev teh pravic obstaja več postopkov:
 Postopek, v katerem družinsko sodišče ugodi predlogu za preoblikovanje pravice užitka: družinsko sodišče lahko bodisi zavrne preoblikovanje pravice užitka in dodelitev polnega lastništva, če bi to resno škodovalo interesom poslovne ali poklicne dejavnosti, bodisi ugodi predlogu, če se to glede na posebne okoliščine primera šteje za pravično (člen 745c(2) civilnega zakonika).
 Prevzem kmetijskega gospodarstva: če zainteresirana stranka ali eden od njenih upnikov vloži ta zahtevek, mora družinsko sodišče odrediti cenitev. Sodišče lahko v ta namen imenuje enega ali več izvedencev (člen 4(1) zakona z dne 29. avgusta 1988 – prednostni vrstni red je določen v členu 3). Če je način prevzema sporen ali če ena od zainteresiranih strank zavrne soglasje ali ni navzoča, družinsko sodišče pozove zainteresirane stranke ali njihove pravne zastopnike najmanj 15 dni vnaprej. Na določeni datum se zainteresirane stranke sestanejo pod predsedstvom sodnika, ki jih je povabil. Sestanek se izvede tudi, če je ena ali več zainteresiranih strank odsotnih. Predsedujoči sodnik po potrebi imenuje notarja, ki nadomešča odsotne stranke, prejme njihove deleže in da razrešnico za te deleže. Nagrado notarja plačajo stranke, ki jih notar zastopa. Sodnik rešuje spore in stranke za namen podpisa listine napoti k notarju, ki so ga imenovale stranke, ali k notarju, ki ga je imenovalo sodišče, če se stranke ne morejo dogovoriti o izbiri notarja (člen 4(3) zakona z dne 29. avgusta 1988). Razen iz resnega razloga, ki ga družinsko sodišče predhodno prizna kot veljavnega, oseba, ki prevzame nepremičnino, te nepremičnine ne sme prodati v obdobju 10 let od podpisa listine o prevzemu (člen 6(1) zakona z dne 29. avgusta 1988).
 Prevzem malih zapuščin: postopek je večinoma enak kot v primeru prevzema kmetijskega gospodarstva (člen 4(3) in (5) zakona z dne 16. maja 1900). Edina razlika je obdobje, v katerem se prevzeto premoženje razen iz resnega razloga, ki ga družinsko sodišče predhodno prizna kot veljavnega, ne sme prodati in ki je v tem primeru pet let od podpisa listine o prevzemu (člen 5 zakona z dne 16. maja 1900).


type: wikipedia

text:
SDR-4x je humanoidný robot spoločnosti SONY.
 Spoločnosť Sony, posmelená úspechom svojho robotického psíka AIBO, vytvorila ďalšieho robota, tentoraz humanoidného, pod názvom SDR-4X. SDR znamená Sony Dream Robot.
 Je to robot určený na zábavu, dokáže chodiť, spievať, tancovať, hrať futbal a mnohé ďalšie činnosti. Pre svoju konštrukčnú výšku však nie je schopný chodiť po schodoch. Má 38 kĺbov, a aby bola interakcia medzi človekom a robotom čo najbezpečnejšia, ich stavba je taká, aby nebolo možné do kĺbu vložiť prst a robot ho nemohol náhlym pohybom pricviknúť. Robot je skonštruovaný tak, že sa dokáže postaviť na nohy aj v prípade, že spadne na chrbát. Je určený implicitne na domáce použitie, takže na jeho chodidlách sú namontované senzory, ktoré mu umožňujú chodiť aj po veľmi hrubých kobercoch. Rozdiely vo výške podlahy v dráhe jeho pohybu môžu predstavovať až . Aby robot nespadol pri náhlom tlaku na jeho telo zvonku, má zabudovaný reflex predkročenia a zakročenia, podobne ako ho má človek. Ak má robot spadnúť, snaží sa dostať do takej polohy, aby došlo k čo najmenšiemu poškodeniu.
 SDR-4X má dve kamery, takže má stereoskopické videnie, čo mu umožňuje vidieť priestorovo. Pomáha to napríklad pri rozoznávaní rozdielu medzi okrajovou hranou dosky stola a čiarou nakreslenou na podlahe. Nemôže sa teda stať to, že nerozozná hranu stola a spadne z neho na podlahu, ako sa to stáva jednookému psíkovi AIBO.
 Vďaka stereoskopii dokáže na základe merania paralaxy určiť vzdialenosť objektu a vypočítať si dráhu pohybu, aby sa mu čo najúspornejšie a najbezpečnejšie vyhol.
 Robot má slovnú zásobu 60 000 slov, čo mu umožňuje konverzáciu. Ďalšie slovíčka si dokáže zapamätať. Na spracovanie komunikácie v ľudskej reči slúži externý počítač, pripojený cez bezdrôtovú sieť typu LAN.
 SDR-4X si dokáže zapamätať tváre desiatich ľudí, pričom trvá asi minútu, kým si uloží do pamäte všetky potrebné informácie. Ľudí rozoznáva aj podľa mena. Dokáže ich rozoznať aj podľa ich hlasu (disponuje až siedmimi mikrofónmi).
 Okrem schopnosti zapamätať si veľké množstvo situácií a ich riešení je schopný sa aj učiť a vyvíjať sa tak, aby mohol čo najlepšie žiť v rodine. Svojím správaním sa snaží prispôsobiť svojmu vlastníkovi. Robot má implementovanú tzv. krátkodobú a dlhodobú pamäť, podobne ako je to v prípade ľudí.
 Humanoidné roboty
 Roboty Sony


text:
Ο Ντύσσελ (γερμ. Düssel) είναι μικρός ποταμός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας]] στη Γερμανία. Αποτελεί δεξιό παραπόταμο του Ρήνου και πηγάζει στην περιοχή της πόλης Βύλφρατ (Wülfrath) και χύνεται στον Ρήνο στην πόλη του Ντύσσελντορφ, η οποία πήρε το όνομα της από τον Ντύσσελ ήδη το μεσαίωνα. Ο Ντύσσελ βρίσκεται ολόκληρος στην διοικητική περιφέρεια Ντύσσελντορφ. Ένα τμήμα της κοιλάδας του Ντύσσελ αποκαλείται κοιλάδα Νεάντερ (Neandertal). Στην περιοχή αυτή βρέθηκε ο άνθρωπος του Νεάντερταλ.
 Πόλεις στον Ντύσσελ
 Βύλφρατ
 Βούπερταλ
 Έρκρατ
 Μέτμαν
 Ντύσσελντορφ
 Ποταμοί της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας


type: caselaw

jurisdiction: EU

text:
 14.3.2016
 BG
 Официален вестник на Европейския съюз
 C 98/16
 Решение на Съда (втори състав) от 21 януари 2016 г. (преюдициално запитване от Markkinaoikeus — Финландия) — Viiniverla Oy/Sosiaali- ja terveysalan lupa- ja valvontavirasto
 (Дело C-75/15) (1)
 ((Преюдициално запитване - Защита на географските указания на спиртните напитки - Регламент (ЕО) No 110/2008 - Член 16, буква б) - Пресъздаване - Ябълкова дестилатна спиртна напитка, произведена във Финландия и предлагана на пазара под наименованието „Verlados“ - Защитено географско указание „Calvados“))
 (2016/C 098/20)
 Език на производството: фински
 Запитваща юрисдикция
 Markkinaoikeus
 Страни в главното производство
 Жалбоподател: Viiniverla Oy
 Ответник: Sosiaali- ja terveysalan lupa- ja valvontavirasto
 Диспозитив
 1)
 Член 16, буква б) от Регламент (ЕО) No 110/2008 на Европейския парламент и на Съвета от 15 януари 2008 година относно определението, описанието, представянето, етикетирането и защитата на географските указания на спиртните напитки и за отмяна на Регламент (ЕИО) No 1576/89 на Съвета трябва да се тълкува в смисъл, че за да се установи дали е налице „пресъздаване“ по смисъла на тази разпоредба, националният съд следва да вземе предвид възприятията на средния потребител, който е относително осведомен и в разумни граници наблюдателен и съобразителен, като последното понятие следва да се разбира като отнасящо се до европейския потребител, а не само до потребителя от държавата членка, в която се произвежда продуктът, във връзка с който е пресъздадено защитеното географско указание.
 2)
 Член 16, буква б) от Регламент No 110/2008 трябва да тълкува в смисъл, че за да се прецени дали наименованието „Verlados“ представлява по смисъла на тази разпоредба „пресъздаване“ на защитеното географско указание „Calvados“ за аналогични продукти, запитващата юрисдикция следва да вземе предвид фонетичното и визуалното сродство между тези наименования, както и евентуалните обстоятелства, от които може да се установи, че тези сродства не са случайни, за да провери дали, когато срещне наименованието на продукта, средният европейски потребител, който е относително осведомен и в разумни граници наблюдателен и съобразителен, си представя ползващия се от защитеното географско указание продукт.
 3)
 Член 16, буква б) от Регламент No 110/2008 трябва да се тълкува в смисъл, че използването на наименование, квалифицирано по смисъла на тази разпоредба като „пресъздаване“ на географско указание, посочено в приложение III към този регламент, не може да бъде разрешено, дори да няма никаква вероятност от объркване.
 (1) ОВ C 138, 27.4.2015 г.


text:
Zoogeografija (zoo- + geografija), geografija životinja, grana zoologije odnosno biogeografije koja proučava rasprostranjenost životinjskih vrsta na kopnu, pod zemljom i u vodama. Zadatak joj je da prouči uzroke i putove raseljivanja životinja u prostoru od davnih geoloških razdoblja do danas i da pronađe zakonitosti u rasprostranjenju životinjskih vrsta.
 Osnovni su elementi ove znanosti:
 areal (područje rasprostranjenja neke životinjske vrste ili svojte) i
 fauna (sve životinjske vrste na nekom području).
 Svestranim proučavanjem areala pojedinih životinjskih vrsta (veličina, oblik, postanak i mijenjanje areala kao produkta skupnog djelovanja suvremenih uvjeta i povijesnih faktora) utvrđuju se osnovni genetski i geografski faunistički elementi, a na tome se temelji mogućnost znanstvene analize i karakterizacije faune pojedinih dijelova zemlje, a i razdioba cjelokupnog životinjskog svijeta na prirodna zoogeografska područja. Faunistički se podaci prikupljaju odavno, ali prvi znanstveni radovi iz tog područja potječu tek iz XVIII st., a zoogeografija se oformila kao samostalna znanost tek u XIX st. Širi je zamah doživjela pojavom Darwinova djela O podrijetlu vrsta (1859.), a posebno radovima A. R. Wallacea. Osobito se razvila u posljednja dva desetljeća. Moderna otkrića u genetici dala su zoogeografskoj znanosti sustavniji uvid u nastanjena područja Zemlje. Kako je poznato, genetske mutacije uvjetuju dijeljenje jedne vrste u više novih vrsta. Nastanak novih vrsta zbiva se onda kad uslijedi tzv. genetska izolacija. Najčešći put, a po nekim autorima, čak i jedini mogući da bi se učvrstila novonastala vrsta, jest geografsko odvajanje jedne populacije (vidi Izolacija). Životinjski svijet naseljuje biosferu naše planete, tj. površinski dio Zemljine kore s pripadajućim slojem zraka (aerobij), mora (halobij) i slatkih voda (limnobij). U moru, gdje je i nastao život, nalaze se predstavnici svih tipova životinjskog carstva, a kopneni i slatkovodni životni prostor imaju u tom pogledu samo fragmentaran karakter, što potvrđuje da se njihova fauna razvila iz morske.
 Izvori
 Zoologija
 Biogeografija


text:
Prawo Karne Sąd Najwyższy Art. Str
 Pobieranie 357.48 Kb.
 Rozmiar 357.48 Kb.
 Prokuratura i Prawo 12/2008
 13 § 2 k.k. 7
 18 § 1 k.k. 7
 45 § 1 k.k. 8
 72 § 2 k.k. 8
 85 k.k. 9
 115 § 2 k.k. 9
 177 § 1 k.k. 10
 200 § 1 k.k. 10
 212 § 2 k.k. 11
 280 § 1 k.k. 12
 286 § 1 k.k. 12
 300 § 2 k.k. 13
 12 k.p.k. 13
 17 § 1 pkt 7 k.p.k. 13
 42 § 4 k.p.k. 14
 121 k.p.k. 14
 143 § 1 pkt 7 k.p.k. 15
 172 k.p.k. 15
 201 k.p.k. 15
 399 k.p.k. 16
 410 k.p.k. 16
 422 § 1 k.p.k. 16
 440 k.p.k. 16
 454 § 2 k.p.k. 17
 523 § 2 k.p.k. 18
 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. 19
 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie
 prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym
 bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843) 19
 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks
 postępowania cywilnego, ustawy – Kodeks postępowania karnego
 oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112,
 poz. 766) 19
 77 § 1 k.k. 20
 25 § 2 k.p.k. 21
 427 § 1 k.p.k. 21
 439 § 1 pkt 2 k.p.k. 21
 455 k.p.k. 22
 540 § 1 k.p.k. 22
 552 § 1 k.p.k. 22
 § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia
 2005 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności tłumacza
 przysięgłego (Dz. U. Nr 15, poz. 131) 23
 121 pkt 4 w zw. z art. 175 k.c. 24
 390 § 1 i 2 k.p.c. 41
 331 k.c. w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 22 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r.
 o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 80,
 poz. 903 ze zm.) 42
 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.
 Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) 45
 35 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach
 sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398
 ze zm.) 56
 59 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia
 1997 r. – Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)
 w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. 61
 263 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania
 Art. 13 § 2 k.k.
 Paragraf drugi art. 13 k.k. penalizuje również usiłowanie nieudolne, czyli takie, które obiektywnie nie było zdolne narazić lub naruszyć dobra chronionego prawem, stanowiąc, że usiłowanie zachodzi także wtedy, gdy sprawca nie uświadamia sobie, że dokonanie jest niemożliwe ze względu na brak przedmiotu nadającego się do popełnienia na nim czynu zabronionego lub ze względu na użycie środka nienadającego się do popełnienia czynu zabronionego. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na wcześniejsze zajęcie przez komornika udziału w nieruchomości, czynności skazanej przedsięwzięte w celu udaremnienia egzekucji nie mogły odnieść skutku, z czego skazana w chwili dokonywania darowizny nie zdawała sobie sprawy.
 Wyrok SN z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. IV KK 42/08.
 Art. 18 § 1 k.k.
 Istota sprawstwa kierowniczego sprowadza się do sterowania zachowaniem innej osoby, a sprawca kierowniczy „czerpie swój sens z dokonania czynu zabronionego przez bezpośredniego wykonawcę” i bywa, że wprost posługuje się tą osobą jako narzędziem w dokonaniu przestępstwa. Istota sprawstwa polecającego tkwi w tym, że jakkolwiek sprawca ten nie steruje zachowaniem bezpośredniego wykonawcy czynu zabronionego w trakcie jego realizacji, to w stanowczej formie poleca mu (nakazuje, obciąża go obowiązkiem, zleca) jego zrealizowanie, przy czym wykonawca tego czynu, pozostaje od polecającego w stosunku zależności, wynikającej z konkretnego, choćby niemającego formalnego charakteru, układu sytuacyjnego, który wywołuje między tymi osobami relacje o tej właśnie postaci. Chodzi więc o rodzaj podporządkowania, podległości (nie tylko służbowej), czy szczególnego położenia osoby, wobec której sprawca kieruje polecenie, jaka to sytuacja powoduje, że wykonanie tego polecenia jawi się tej osobie jako konieczność, z kolei z odmową wiąże ona negatywne skutki, jak np. utratę środków utrzymania, dachu nad głową, możliwości uczenia się, pracy, utratę zdrowia, wykonanie groźby. Okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną bezpośredniego wykonawcy czynu (jak choćby brak możliwości przypisania mu winy) nie stanowią przeszkody do przyjęcia takiej odpowiedzialności po stronie sprawcy kierowniczego i sprawcy polecającego.
 Wyrok SN z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. IV KK 39/08.
 Art. 45 § 1 k.k.
 Przepadek przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa, ani przepadek równowartości tych przedmiotów, ani też przepadek korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstwa albo jej równowartości nie może być orzeczony, jeżeli przedmioty (bądź korzyść) pochodzą (bądź została osiągnięta) z przestępstwa (z popełnienia przestępstwa) przeciwko mieniu. W sytuacji bowiem, w której wysokość korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstwa przewyższa wysokość szkody wyrządzonej tym przestępstwem (co nie tylko teoretycznie jest możliwe i na co zwraca również uwagę skarżący w uzasadnieniu kasacji), przepadku korzyści – zgodnie z brzmieniem przepisu art. 45 § 1 zd. II k.k. – nie orzeka się w części podlegającej zwrotowi. Obligatoryjne natomiast pozostaje orzeczenie przepadku pozostałej części tej korzyści lub jej równowartości. Zakaz orzekania przepadku obowiązuje niezależnie od tego, czy przedmiot pochodzący bezpośrednio z przestępstwa, czy też osiągnięta z popełnienia przestępstwa korzyść majątkowa, zostały zwrócone pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi. Stylizacja omawianych przepisów, a w szczególności tryb, w jakim użyto wyrazu „podlega”, nie budzi wątpliwości, że dla zastosowania wyjątku od zasady orzekania przepadku przedmiotu bądź korzyści nie jest wymagane ustalenie, iż przedmiot ten bądź korzyść uległy już zwrotowi. Kwota (orzeczona tytułem środka karnego naprawienia wyrządzonej szkody) nie tylko obejmowała zwrot całej korzyści majątkowej jaką mar. rez. T. K. osiągnął z popełnienia przestępstwa, ale jednocześnie prowadziła do restytucji części szkody wyrządzonej pokrzywdzonemu przez sprawców przestępstwa. Doszło więc do ziszczenia się warunku określającego wyjątek unormowany w art. 45 § 1 zd. II k.k., nakazujący odstąpienie od orzekania przepadku korzyści uzyskanej przez sprawcę z popełnienia przestępstwa.
 Wyrok SN z dnia 14 maja 2008 r., sygn. WK 11/08.
 W oparciu o normę art. 72 § 2 k.k. sąd może zobowiązywać skazanego do naprawienia szkody w całości lub w części, chyba że orzekł środek karny wymieniony w art. 39 pkt 5 k.k., ale tylko w takim zakresie, w jakim szkoda ta nie została zrekompensowana. Nadto nie ulega też wątpliwości, że tą szkodą, do której naprawienia sąd może zobowiązać sprawcę, jest tylko równowartość rzeczywistej szkody wynikłej bezpośrednio z przestępstwa, nie zaś dalsze (nie bezpośrednio wiążące się z jego popełnieniem) tego czynu następstwa, np. odsetki.
 Wyrok SN z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II KK 137/08.
 Oceny zbiegu realnego dokonywać należy z perspektywy postępowania sprawcy – czy kolejnych przestępstw dopuszcza się po wydaniu wobec niego wyroku (kolejnych wyroków), czy przed nim (nimi). Tylko te ostatnie tworzą zbieg realny, pozwalający na orzeczenie kary łącznej.
 Wyrok SN z dnia 11 lipca 2008 r., sygn. III KK 82/08.
 Treść art. 115 § 2 k.k., stanowiąca zamknięty katalog kryteriów właściwych do oceny tego stopnia, nie pozostawia wątpliwości, że dominujące znaczenie mają okoliczności z zakresu strony przedmiotowej, do której dołączono tylko dwie przesłanki strony podmiotowej (postać zamiaru i motywację sprawcy), pominięto zaś okoliczności związane z samym podmiotem czynu (tj. sprawcą) takie jak: jego wiek, opinia, właściwości i warunki osobiste, one bowiem wpływają tylko na wymiar kary (art. 53 § 2 k.k.). Okoliczności odnoszące się do podmiotu czynu dopiero wówczas podlegać będą rozważeniu, jeśli ustalona zostanie przestępczość czynu, zatem także jego karygodność, która z kolei zależna jest od określania stopnia społecznej szkodliwości, jak wspomniano wyżej. Z tego powodu nie można się zgodzić z poglądem wyrażonym w tezie 3 wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2003 r. (WK 23/03, R – OSNKW 2003, poz. 2724, LEX nr 152121), jakoby wiek sprawcy należał do kryteriów liczących się w tej ocenie, choćby miało się to odnosić tylko do sytuacji szczególnych, jak zastrzega się w tym rozstrzygnięciu. Poza zakresem przesłanek z art. 115 § 2 k.k. lokują się też okoliczności związane ze stopniem zawinienia sprawcy oraz te, które wskazują na stosunek sprawcy do pokrzywdzonej, jak przytacza się w skardze, bądź następujące po czynie i niewiążące się z nim bezpośrednio. Dojrzałość emocjonalna pokrzywdzonej ustalona na poziomie nawet przenoszącym jej wiek oznaczała również, że nie doszło do wykorzystania naiwności dziecka, jak to ujęto w opinii psychologa, jak też, że nie powstały poważniejsze następstwa w jej sferze emocjonalnej i nie zakłóciło to prawidłowego jej rozwoju. Inną tego konsekwencją, którą należy umieścić w obszarze „okoliczności czynu”, jest ustalenie, że oboje, tj. K. N. i pokrzywdzona, zgodnie i w tym samym stopniu dążyli do zbliżenia, zatem oskarżony nie musiał rozbudzać erotycznie pokrzywdzonej (z zeznań jej samej oraz jej matki wynika zresztą, że sfera ta nie była jej obca już uprzednio).
 Postanowienie SN z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. V KK 1/08.
 Pogląd, że zachowanie sprawcy kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka odurzającego, który w następstwie naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu powoduje wypadek komunikacyjny, stanowi dwa odrębne czyny zabronione, jeden określony w art. 178 a § 1 lub 2 k.k., drugi zaś w art. 177 § 1 lub 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k., nie stracił swojej aktualności i jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie. Tego rodzaju subsumpcja ustaleń faktycznych pod powołane wyżej przepisy ustawy karnej stanowi więc zasadę, zaś ewentualna redukcja ocen prawnokarnych polegająca na przyjęciu, że występek zakwalifikowany z art. 178a § 1 lub 2 k.k. stanowi współukarane przestępstwo uprzednie, może być dokonana jedynie wyjątkowo, z uwzględnieniem okoliczności konkretnego przypadku. W sprawie nie ustalono wprawdzie, ile wcześniej przed wypadkiem przejechał W. L., nie było to jednak bezpośrednio po uruchomieniu pojazdu i rozpoczęciu jazdy, a tym samym stan abstrakcyjnego zagrożenia, spowodowanego prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości, nie trwał na tyle krótko, aby po porównaniu stopnia społecznej szkodliwości obu czynów dojść do konkluzji, że czyn zakwalifikowany z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k., który stanowiłby podstawę skazania, w pełni pozwalałby na oddanie stopnia bezprawia kryminalnego zachowania sprawcy. Z ustaleń sądu meriti, a opartych na niekwestionowanej opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego K. P. (k. 287–299), wynika przecież bezspornie, że zachowanie pokrzywdzonego J. K. mogło być bezpośrednią przyczyną zaistnienia wypadku, nie zwalnia to jednak z odpowiedzialności oskarżonego W. L., który nie obserwując uważnie drogi, nie zareagował na zachowanie rowerzysty, które – przy właściwej obserwacji – musiałoby skłonić go nie do podjęcia manewru wyprzedzania z zachowaniem minimalnego dopuszczalnego odstępu, jak to uczynił (do potrącenia doszło przecież w odległości 1,5 metra od prawej krawędzi jezdni), lecz przy uwzględnieniu maksymalnego odstępu, większego niż normatywny 1 metr, czyli praktycznie ze zjechaniem całkowicie na lewy pas ruchu.
 Postanowienie SN z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. III KK 41/08.
 Art. 200 § 1 k.k.
 „Inna czynność seksualna”, w rozumieniu art. 200 § 1 k.k. (a także w rozumieniu art. 197 § 2 k.k. oraz art. 198 i 199 k.k.), to takie zachowanie, niemieszczące się w pojęciu „obcowania płciowego”, które związane jest z szeroko rozumianym życiem płciowym człowieka, polegające na kontakcie cielesnym sprawcy z pokrzywdzonym lub przynajmniej na cielesnym i mającym charakter seksualny zaangażowaniu ofiary, co obejmuje te sytuacje, w których sprawca, zmierzając do pobudzenia lub zaspokojenia swojego popędu, nie tylko dotyka narządów płciowych pokrzywdzonego (choćby przez bieliznę lub odzież), lecz podejmuje również inne czynności w zetknięciu z jego ciałem (np. pieszczoty, pocałunki). Bez wątpienia w tym zakresie znaczeniowym mieści się także dotykanie piersi ofiary.
 Postanowienie SN z dnia 21 maja 2008 r., sygn. V KK 139/08.
 Przestępstwo zniewagi polega na użyciu słów obelżywych lub sformułowanie zarzutów obelżywych lub ośmieszających, postawionych w formie niezracjonalizowanej. O uznaniu określonych sformułowań za „znieważające” decydują w pierwszym rzędzie ogólnie przyjęte normy obyczajowe. Określeniem znieważającym nie może być bowiem słowo „erotoman”, oznaczające w języku potocznym „człowieka o chorobliwie wzmożonej pobudliwości płciowej lub o nienormalnie spotęgowanym zainteresowaniu dziedziną stosunków płciowych”. Warto zauważyć, że określenie „erotoman”, którym poczuł się dotknięty oskarżyciel prywatny, zostało użyte w kontekście żartobliwym, a sam wpis, zamieszczony został w portalu internetowym „O.”, przeznaczonym do oceniania wykładowców wyższych uczelni przez studentów. Internetowy przekaz o charakterze periodycznym, spełniający wymogi przewidziane przez ustawodawcę w treści art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. 1984 Nr 5, poz. 24 z późn. zm.) niewątpliwie jest prasą. Analiza treści wspomnianego wpisu zdaje się dowodzić, iż nie będąc zniewagą, miał on jednak charakter zniesławiający. Użycie terminu „erotoman” stanowiło pomówienie wykładowcy o takie postępowanie i właściwości, które z jednej strony mogą go poniżyć w opinii publicznej, zarówno w opinii studentów, jak i w opinii innych wykładowców, a z drugiej – narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu nauczyciela akademickiego. Nauczyciel akademicki nie może być bowiem erotomanem i nie może być „człowiekiem o chorobliwie wzmożonej pobudliwości płciowej”, gdyż to jest sprzeczne z etosem wykładowcy wyższej uczelni. Środkami masowego komunikowania będą wszystkie środki, których działanie sprowadza się do masowego przekazywania rozmaitych treści. Czyli do środków tych wypadnie zaliczyć nie tylko prasę drukowaną, przekaz radiowy i telewizyjny, lecz także książkę, plakat, film oraz przekaz za pomocą Internetu. Gwarantowana w treści art. 14 Konstytucji wolność prasy i innych środków społecznego przekazu obejmuje także swoim zasięgiem środki masowego komunikowania, o jakich mowa w art. 216 § 2 i 212 § 2 k.k. Internet jest środkiem masowego komunikowania, o jakim mowa w art. 212 § 2 i 216 § 2 k.k., za pomocą które sprawca może dopuścić się zarówno zniesławienia, jak i znieważenia. Nie sposób w aktualnym stanie prawnym uznać, że samo udostępnienie komputera powoduje odpowiedzialność karną jego właściciela, w razie gdyby okazało się, że korzystający z niego dopuścili się przestępstwa. W aktualnym stanie rzeczy nie sposób przyjąć, aby oskarżona B. W. mogła ponosić odpowiedzialność karną za zniesławienie lub zniewagę, tylko z tej racji, że z posiadanego przez nią komputera skorzystała jakaś osoba, zamieszczając na portalu internetowym zniesławiającą wiadomość. Uniewinnienie oskarżonej nie przesądza jednak w żaden sposób kwestii jej odpowiedzialności cywilnej, podobnie zresztą jak odpowiedzialności portalu „O.”.
 Postanowienie SN z dnia 7 maja 2008 r., sygn. III KK 234/07.
 Art. 280 § 1 k.k.
 Zachowanie się sprawcy przestępstwa z art. 280 § 1 k.k. polega na zaborze rzeczy w celu przywłaszczenia, dokonanym przy użyciu taksatywnie wymienionych w tym przepisie szczególnych sposobów zachowania skierowanych na osobę, służących do zawładnięcia rzeczą i polegającą na użyciu przemocy wobec osoby lub użyciu groźby natychmiastowego użycia przemocy albo doprowadzenia człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności. Posłużenie się przez sprawcę jednym z wymienionych w art. 280 § 1 k.k. sposobów oddziaływania na osobę musi mieć miejsce przed lub co najmniej w chwili dokonywania zaboru. Dla bytu przestępstwa rozboju nie jest obojętne, w którym momencie swojego czynu sprawca dokonuje zaboru rzeczy. Użycie przemocy wobec osoby po dokonaniu zaboru rzeczy nie stanowi realizacji znamion przestępstwa określanego w art. 280 § 1 k.k. Istotą współsprawstwa jest wyraźne lub milczące porozumienie współsprawców, zawarte przed popełnieniem przestępstwa lub w jego trakcie – muszą więc oni działać wspólnie i w porozumieniu. Istotne i wymagane nie jest jednak wspólne dokonanie poszczególnych czynności czasownikowych, lecz realizacja zespołu znamion przestępstwa z objęciem zamiarem całości zdarzenia jak za działanie własne (niezależnie od odpowiedzialności współsprawcy za rozmiary jego własnego ekscesywnego działania). Każda z osób obejmuje swoim zamiarem realizację wszystkich znamion czynu przestępczego.
 Wyrok SN z dnia 13 maja 2008 r., sygn. IV KK 489/07.
 Powstanie szkody nie jest koniecznym warunkiem do przyjęcia, iż doszło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, przeto wyrządzenie szkody, jej rozmiary nie miały znaczenia, bo i nie mogły mieć dla przypisania oskarżonym przestępstwa oszustwa. Rzeczywista bowiem szkoda w mieniu powstała jako skutek realizacji umów kredytowych, a więc dalszy skutek niekorzystnego rozporządzenia mieniem, które nastąpiło w dacie zawarcia umów kredytowych.
 Umowy kredytowe zostały podpisane w dniu 29 czerwca 1990 r. i wówczas nastąpił skutek przestępstwa materialnego, o którym mowa w art. 101 § 3 k.k.
 Wyrok SN z dnia 16 maja 2008 r., sygn. II KK 354/07.
 To, że skazana w toku postępowania egzekucyjnego toczącego się z wniosku „P.” – Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze G. sp. z o.o. przeniosła własność zajętego przez komornika udziału w nieruchomości, nie miało wpływu na losy tej egzekucji, nie mogło zatem jej udaremnić, ani uszczuplić. Mając powyższe na uwadze oraz to, że przestępstwo określone w art. 300 § 2 k.k. ma charakter skutkowy (do wypełnienia wszystkich znamion tego przestępstwa konieczne jest udaremnienie bądź uszczuplenie egzekucji), oczywistym jest, iż skazana nie wypełniła swoim zachowaniem wszystkich znamion tego przestępstwa, bowiem komornik z wniosku wierzyciela „P.” – Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze G. sp. z o.o. prowadził egzekucję z udziału w nieruchomości, mimo iż skazana przeniosła jego własność na rzecz innej osoby.
 Zważywszy, że oskarżona, jako sędzia rozpoznająca rutynowo wnioski o stwierdzenie nabycia spadku, znała odnośne przepisy Kodeksu cywilnego, a krąg spadkobierców ustawowych w przedmiotowej sprawie nie był kwestią sporną, to ustalenie (...), że oskarżona przez przeoczenie, a więc nieświadomie pominęła uprawnienie spadkowe uczestniczki, jawi się jako zgoła dowolne.
 Wyrok SN z dnia 1 lipca 2008 r., sygn. V KK 29/08.
 Art. 12 k.p.k.
 Jeżeli przestępstwo jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego, osoba prawna lub stowarzyszenie przez swój organ albo powołanego przez ten organ pełnomocnika uprawnione jest do złożenia wniosku o ściganie ze skutkami przewidzianymi w art. 12 k.p.k. Procedura karna przewiduje, że tylko określone kategorie podmiotów mają legitymację do występowania w roli pełnomocników stron w postępowaniu karnym – pełnomocnikiem organu osoby prawnej lub stowarzyszenia może być tylko adwokat lub radca prawny (art. 88 k.p.k.).
 Wyrok SN z dnia 26 marca 2008 r., sygn. II KK 17/08.
 Art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
 Wszystkie zachowania podjęte w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, stanowią jeden czyn zabroniony. Skazanie oskarżonego za czyn ciągły popełniony w określonym czasookresie pochłonęło wszystkie inne, nawet później ujawnione zachowania, popełnione w tym okresie, stanowiące wykonanie powziętego zamiaru. Spełniona została zatem przesłanka z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. – postępowanie co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone. Zaistniała tym samym ujemna przesłanka procesowa.
 Wyrok SN z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II KK 81/08.
 Art. 42 § 4 k.p.k.
 W art. 42 § 4 k.p.k. ustawodawca zawarł szczególną podstawę prawną wyłączenia sędziego, wykluczającą dopuszczalność orzekania w tej kwestii przez sędziego, którego wyłączenie dotyczy. Jednocześnie z analizy treści tego przepisu w aspekcie art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k. jednoznacznie wynika, że wyliczane w tych ostatnich przepisach okoliczności dotyczą wyłączenia sędziego „wyznaczonego do udziału w sprawie”, przy czym „sprawą” w tym przypadku jest postępowanie zmierzające do rozpoznania i orzekania o głównym przedmiocie procesu, a nie w odrębnie uregulowanej kwestii wyłączenia sędziego.
 Postanowienie SN z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. WD 1/08.
 Art. 121 k.p.k.
 Brak wzmianki wskazanej w art. 121 k.p.k. wyjaśniającej przyczynę braku podpisu pod protokołem osoby uczestniczącej w danej czynności procesowej w zasadzie powoduje niedopuszczalność odczytania takiego protokołu na rozprawie; nie spełnia on bowiem wymogów protokołu jako dokumentu procesowego. Nie każda wada formalna protokołu musi powodować jego bezskuteczność, a więc konieczność uznania go za „nie-protokół”, z czym byłaby połączona niedopuszczalność odczytania go na rozprawie. Wada w postaci braku podpisu podejrzanego i wzmianki o przyczynie braku podpisu była omawiana w zeznaniach świadków i ponownych oświadczeniach R. D. Okoliczności te zostały wyjaśnione przez sąd meriti. W tej sytuacji treść protokołu mogła być odczytana na rozprawie, a jego wadliwość podlegać powinna ocenie sądu.
 Postanowienie SN z dnia 28 maja 2008 r., sygn. II KK 262/07.
 Art. 143 § 1 pkt 7 k.p.k.
 Przekłady słowne zapisów dźwięków (rozmów) nie stanowią samoistnego ani pierwotnego dowodu, na którym sąd może poprzestać, nawet jeśli takie jest żądanie stron. Przekłady te mogą zostać wprowadzone do procesu, ale obok treści zarejestrowanych (utrwalonych dźwiękowo) rozmów. Ich odtworzenie, a więc ujawnienie zgodnie z wymogiem art. 410 k.p.k., następuje na rozprawie, co musi, zgodnie z dyspozycją art. 143 § 1 pkt 7 k.p.k., znaleźć odzwierciedlenie w treści protokołu. Zaliczenia w poczet dowodów zapisu dźwiękowego rozmów przez odsłuchanie (odtworzenie) albo bez odsłuchania nie wolno zastąpić odczytaniem przekładów słownych. W razie ujawnienia, w jednej z wyżej wskazanych form, zarejestrowanych rozmów, ich słowne zapisy stają się załącznikami do protokołu rozprawy (analogia do art. 147 § 3 zd. ostatnie k.p.k.). Oznacza to, że nie ma konieczności ich odczytywania ani zaliczania do dowodów w inny sposób, co oczywiście nie pozbawia sądu takiego uprawnienia ani prawa strony do żądania odczytania tych zapisów.
 Wyrok SN z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. II KK 30/08.
 Art.172 k.p.k.
 Art. 172 k.p.k. nie nakłada na organy procesowe żadnego obowiązku. Daje jedynie podstawę przeprowadzenia konfrontacji pomiędzy osobami przesłuchiwanymi, a także określa sytuację, w której jest ona niedopuszczalna. Konfrontacja jest zatem czynnością fakultatywną, uzależnioną od oceny organu procesowego, który nie ma obowiązku jej przeprowadzenia w każdym wypadku sprzeczności w oświadczeniach dowodowych. Powinien to zrobić wówczas, gdy może się to przyczynić do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
 Postanowienie SN z dnia 29 maja 2008 r., sygn. V KK 99/08.
 Opinia jest „niepełna”, jeżeli nie udziela odpowiedzi na wszystkie postawione biegłemu pytania, na które zgodnie z zakresem wiadomości specjalistycznych i udostępnionych mu materiałów dowodowych może oraz powinien udzielić odpowiedzi, lub jeżeli nie uwzględnia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia konkretnej kwestii okoliczności, albo też nie zawiera uzasadnienia wyrażonych w niej ocen i poglądów. Natomiast opinia „niejasna” to taka, której sformułowanie nie pozwala na zrozumienie wyrażonych w niej ocen i poglądów, a także sposobu dochodzenia do nich, lub też zawierająca wewnętrzne sprzeczności, posługując się nielogicznymi argumentami.
 Postanowienie SN z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. IV KK 206/08.
 Art. 399 k.p.k.
 Granice oskarżenia, które określają niepodlegający zmianie przedmiot procesu, wyznaczają właśnie ramy historycznego zdarzenia opisanego w zarzucie aktu oskarżenia, zaś wyjście poza te granice oznacza w istocie wyjście poza podstawy faktyczne tego zdarzenia, a nie poza wskazaną przez oskarżyciela podstawę prawną odpowiedzialności karnej. Trzeba też dodać, że orzekający sąd nie jest również związany opisem poszczególnych elementów zarzuconego czynu, jak choćby określeniem czasu ustalanego zachowania, wielkości wynikłej zeń szkody czy powstałych skutków, o ile modyfikacje te pozostają w ramach tego samego zdarzenia faktycznego.
 Stosownie do treści art. 410 k.p.k. sąd, rozstrzygając w sprawie, za podstawę swojego orzeczenia powinien przyjmować całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Stąd też przedmiotem jego rozważań muszą być wszystkie dowody i wynikające z nich okoliczności – istotne dla rozstrzygnięcia nie tylko o sprawstwie, winie czy kwalifikacji prawnej, przypisanego oskarżonemu czynu, ale również o wymierzonej wobec niego karze.
 Art. 422 § 1 k.p.k.
 Termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wydanego na posiedzeniu liczyć należy od dnia ogłoszenia wyroku, a nie od daty doręczenia jego odpisu z uzasadnieniem. Prawomocność orzeczeń pierwszoinstancyjnych następuje z mocy prawa wraz z upływem terminów do ich zaskarżenia.
 Postanowienie SN z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II KK 152/08.
 Jeżeli dopiero w kasacji sformułowane zostały zarzuty naruszenia przez sąd meriti prawa materialnego lub procesowego, które wcześniej nie były podstawą wniesienia zwykłego środka odwoławczego, to powinien być z nimi związany zarzut naruszenia normy procesowej obligującej sąd odwoławczy do orzekania w tej materii z ewentualnym przekroczeniem granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, np. na podstawie art. 440 k.p.k.
 Art. 454 § 2 k.p.k.
 Reguła ne peius obejmuje każde ustalenie faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku. Będą to ustalenia o przedmiotowej stronie czynu, a także o jego stronie podmiotowej (umyślność, nieumyślność, rodzaj zamiaru), motywach, pobudkach, innych okolicznościach wpływających na stopień winy i stopień społecznej szkodliwości czynu oraz, co istotne w rozpoznawanej sprawie, ustalenia dotyczące samego oskarżonego, jego właściwości i warunków osobistych, o których mowa w art. 53 § 2 k.k., jego zachowania przed popełnieniem przestępstwa i po jego popełnieniu. Sąd ten stwierdził ponadto, że G. M. ukrywał się, podejmował działania zmierzające do uniknięcia ujęcia, co osłabiło wymowę pozytywnej opinii o nim z okresu pobytu w areszcie tymczasowym. Ustalenie to wynika, jak można zakładać, z zeznań funkcjonariuszy policji, którzy dokonywali zatrzymania G. M. w miejscu zamieszkania i podali, że po ich przyjściu do domu, oskarżony, przebywający w pomieszczeniu gospodarczym, ujawnił się dopiero po chwili, po skierowanych do niego słowach ojca. Także te okoliczności nie stanowiły przedmiotu rozważań sądu pierwszej instancji, sąd nie opisał tych faktów, dokonując ustaleń faktycznych i nie rozważał ich w kontekście oceny okoliczności wpływających na wymiar kary. To sąd odwoławczy, w uzasadnieniu wyroku zmieniającego zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w W., ustalił powyższe na stronie 6 uzasadnienia i wskazał jako jedną z okoliczności przemawiających za koniecznością wymierzenia oskarżonemu surowszej kary pozbawienia wolności.
 Sąd Okręgowy w K. dopuścił się naruszenia art. 454 § 2 k.p.k. i uchybienie to miało charakter rażący. Spowodowało ono uniemożliwienie G. M. próby polemizowania z przyjętą opinią „cwaniaka agresywnie prowadzącego samochód” i ustaleniem, że ukrywał się, unikając ujęcia. Uniemożliwiło także podjęcie przez obronę prób weryfikowania tych twierdzeń, ustalenia źródeł opinii lub wyrażenia ocen co do wypełnienia przez oskarżonego jego zachowaniem znaczenia wyrażenia „ukrywa się”.
 Wyrok SN z dnia 11 lipca 2008 r., sygn. IV KK 38/08.
 Sąd ten stwierdził ponadto, że G. M. ukrywał się, podejmował działania zmierzające do uniknięcia ujęcia, co osłabiło wymowę pozytywnej opinii o nim z okresu pobytu w areszcie tymczasowym. Ustalenie to wynika, jak można zakładać, z zeznań funkcjonariuszy policji, którzy dokonywali zatrzymania G. M. w miejscu zamieszkania i podali, że po ich przyjściu do domu oskarżony, przebywający w pomieszczeniu gospodarczym, ujawnił się dopiero po chwili, po skierowanych do niego słowach ojca. Także te okoliczności nie stanowiły przedmiotu rozważań sądu pierwszej instancji, sąd nie opisał tych faktów, dokonując ustaleń faktycznych, i nie rozważał ich w kontekście oceny okoliczności wpływających na wymiar kary. To sąd odwoławczy w uzasadnieniu wyroku zmieniającego zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w W. ustalił powyższe na stronie 6 uzasadnienia i wskazał jako jedną z okoliczności przemawiających za koniecznością wymierzenia oskarżonemu surowszej kary pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w K. dopuścił się naruszenia art. 454 § 2 k.p.k. i uchybienie to miało charakter rażący. Spowodowało ono uniemożliwienie G. M. próby polemizowania z przyjętą opinią „cwaniaka agresywnie prowadzącego samochód” i ustaleniem, że ukrywał się, unikając ujęcia. Uniemożliwiło także podjęcie przez obronę prób weryfikowania tych twierdzeń, ustalenia źródeł opinii lub wyrażenia ocen co do wypełnienia przez oskarżonego jego zachowaniem znaczenia wyrażenia „ukrywa się”.
 Reguła ne peius wyrażona w art. 454 § 2 k.p.k. dotyczy wszystkich ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, a więc zarówno odnoszących się do przedmiotowej strony czynu, jego strony podmiotowej (umyślność, nieumyślność, rodzaj zamiaru, motywy czynu), innych okoliczności wpływających na stopień winy i stopień społecznej szkodliwości czynu oraz ustaleń dotyczących samego oskarżonego, jego właściwości i warunków osobistych, o których mowa w art. 53 § 2 k.k., a także jego zachowania przed popełnieniem przestępstwa i po jego popełnieniu.
 Wyrok SN z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. IV KK 38/08.
 Art. 523 § 2 k.p.k.
 Wyrok uchylający orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania nie kończy postępowania w rozumieniu powołanego przepisu, chodzi bowiem o zakończenie postępowania co do zasadniczej kwestii, tj. co do odpowiedzialności oskarżonego wobec postawionego mu zarzutu, takie postępowanie jest zaś w tej sytuacji nadal aktualne „przedmiotowo”. Błędny jest pogląd kasacji, a szczególnie dupliki oskarżonego złożonej w trybie art. 530 § 5 k.p.k., jakoby przepis ten nie dotyczył czynności procesowych prokuratora, w tym głównie środków odwoławczych wnoszonych na niekorzyść oskarżonego. Przepis ten nie zawiera takiego ograniczenia, a utrwalone orzecznictwo Sadu Najwyższego wyraźnie wskazuje nie tylko na możliwość, ale wręcz obowiązek odczytywania treści woli organu procesowego przez pryzmat art. 118 § 1 i 2 k.p.k., jeśli treść czynności nie jest dostatecznie jasna. Wyroku nie odczytuje się wyłącznie przez treść tzw. części dyspozytywnej (sentencji), ale również poprzez jego uzasadnienie, o ile zostało sporządzone. Nie byłoby natomiast żadnej sprzeczności w treści wyroku uniemożliwiającej jego wykonanie, skoro można wykonać także wyrok błędnie skazujący określoną osobę jako sprawcę przestępstwa, które popełnił inny oskarżony, choćby również temu ostatniemu to przestępstwo przypisano. W razie oddalenia zarzutów kasacji strony wniesionej od wyroku innego niż skazujący na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, powołujących się na uchybienia z art. 439 k.p.k., skarga taka staje się niedopuszczalna w świetle wymogów z art. 523 § 2 k.p.k. Dopuszczalne są różne rozstrzygnięcia sądu kasacyjnego w odniesieniu do tej samej kasacji, polegające na pozostawieniu jej bez rozpoznania w odniesieniu do niektórych jej zarzutów, a co do innych – na jej oddaleniu.
 Postanowienie SN z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. V KK 8/08.
 Art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.
 Należy (...) uznać za trafne te dominujące obecnie poglądy, które (...) uznają za wystarczające do wznowienia postępowania stwierdzenie tylko samego wysokiego prawdopodobieństwa uniewinnienia skazanego po wznowieniu postępowania, albo skazania go za przestępstwo zagrożone karą łagodniejszą niż to, „za które go skazano”, a więc tym samym „poważnego prawdopodobieństwa błędności wyroku skazującego”.
 Postanowienie SN z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. II KO 25/07.
 Art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843)
 Wyrażony w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843) w słowach „w toku postępowania” termin do wniesienia skargi jest zachowany, jeżeli skarga została złożona na tym etapie postępowania karnego, którego dotyczy.
 Postanowienie SN z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. KSP 2/08.
 Art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 766)
 Przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 766) ma zastosowanie również do sytuacji, w których zawieszenie postępowania albo odroczenie rozprawy miało miejsce przed dniem wejścia ustawy w życie, zaś brak woli kontynuowania rozprawy (po odroczeniu albo po podjęciu zawieszonego postępowania) został wyrażony przez sąd w składzie dotychczasowym (ławniczym) po wejściu ustawy w życie.
 Wyrok SN z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. WA 13/08.
 Art. 77 § 1 k.k.
 Formułując prognozę kryminologiczną należy ocenić zachowanie i postawę skazanego w ciągu całego pobytu w zakładzie karnym, co pozwoli ustalić, czy ewolucja w procesie jego resocjalizacji jest widoczna i czy ma ona charakter trwały, rokujący osiągnięcie celów kary. Popełnianym w sposób brutalny przestępstwem skazany wykazał niewątpliwie brak poszanowania dla podstawowej wartości, jaką jest życie ludzkie, jednakże okoliczności tego czynu nie mogą wykluczać postawienia wobec Tomasza O. pozytywnej prognozy kryminologicznej w sytuacji, gdy skazany na długoterminową karę pozbawienia wolności odbył ponad 5 lat i w trakcie jej wykonywania swoją postawą, a zwłaszcza wysokim zaangażowaniem w proces resocjalizacji wykazał, iż jest w stanie prawidłowo funkcjonować na wolności.
 Postanowienie SA w Lublinie z dnia 27 grudnia 2007 r., sygn. II AKzw 1075/07.
 Przesłanką odmowy udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia nie może stać się fakt zarządzenia wobec skazanego wykonania kary pozbawienia wolności. Do katalogu okoliczności wymienionych w art. 77 § 1 k.k., decydujących o prognozie społeczno-kryminologicznej, nie należy bowiem pomyślny, bądź niepomyślny upływ okresu próby w związku z warunkowym zawieszeniem wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Okolicznością decydującą o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia nie może się również stać fakt toczącego się postępowania karnego przeciw skazanemu za czyny popełnione przed osadzeniem go w zakładzie karnym.
 Postanowienie SA w Lublinie z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. II AKzw 946/07.
 Art. 25 § 2 k.p.k.
 Przepis art. 25 § 2 k.p.k. stanowi regulację szczególną w procedurze karnej, wobec czego reguły w nim wyrażone należy interpretować ściśle i nie jest dopuszczalna jakakolwiek interpretacja rozszerzająca we wskazanym zakresie.
 Postanowienie SA w Katowicach z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. II AKo 244/07.
 Pojęcie „szczególnej wagi lub zawiłości sprawy” w rozumieniu przepisu art. 25 § 2 k.p.k. wiązać należy z sytuacją specjalną, ponadprzeciętną, rzadką i wyjątkową, tak z faktycznego, jak i prawnego punktu widzenia, wymagającą skomplikowanej operacji myślowej, jeśli chodzi o analizę obszernego materiału dowodowego, czy też przeprowadzenia wykładni określonych norm prawnych, które nie znalazły dotychczas odbicia w judykaturze Sądu Najwyższego lub sądów apelacyjnych.
 Postanowienie SA w Katowicach z dnia 13 lutego 2008 r., sygn. II AKo 32/08.
 Art. 427 § 1 k.p.k.
 Przy ustalaniu granic zaskarżenia, należy mieć na uwadze również specyfikę danego rodzaju przestępstwa, gdy czyn należy od kategorii przestępstw indywidualnych i sprawcą jego może być jedynie osoba o szczególnych cechach wskazanych w danym przepisie, a przestępstwo polega na nadużyciu udzielonych jej uprawnień lub niedopełnieniu ciążących obowiązków.
 Wyrok SA w Warszawie z dnia 25 października 2007 r., sygn. II AKa 237/07.
 Delegowanie sędziego sądu wojskowego do wykonywania czynności w sądzie powszechnym przez podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, a w porozumieniu z działającym z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej Dyrektorem Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego – nie stanowi uchybienia przepisowi art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu.
 Wyrok SA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. II AKa 412/07.
 Zakres zaskarżenia nie ma znaczenia dla dopuszczalności poprawienia kwalifikacji prawnej czynu w zaskarżonym wyroku. Jest to warunkowane jedynie kierunkiem zaskarżenia (art. 455 k.p.k.). Dlatego nie ma znaczenia, w jakim zakresie i na jakiej podstawie wyrok został zaskarżony przez oskarżyciela publicznego.
 Wyrok SA w Krakowie z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. II AKa 6/08.
 W sprawie o wznowienie postępowania nie dokonuje się na nowo oceny zasadności orzeczenia kończącego, czego w istocie domaga się wnioskodawca, ale bada jedynie, czy ujawniły się nowe fakty lub dowody, uzasadniające przypuszczenie, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne niż poprzednie, kończące postępowanie, w szczególności uniewinniające skazanego, jak tego domaga się wnioskodawca. Nie chodzi więc o jakiekolwiek nowe dowody, ale tylko takie, z których wynikałaby owa konkluzja.
 Postanowienie SA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2008 r., sygn. II AKo 289/07.
 Art. 552 § 1 k.p.k.
 Jest oczywiste, że szkoda wynikająca z niesłusznego skazania (tymczasowego aresztowania) nie jest sumą utraconych zarobków, lecz różnicą między stanem majątkowym, jaki by istniał, gdyby poszkodowanego nie pozbawiono wolności a stanem rzeczywistym w chwili odzyskania wolności. Powstanie i rozmiar tej szkody zależne są od tego, czy i jakie poszkodowany miałby możliwości zarobkowe, gdyby pozostawał na wolności, i w jakim zakresie rzeczywiście by je wykorzystał; jakie wydatki poniósłby na utrzymanie własne i rodziny, wychowanie i kształcenie dzieci, na potrzeby kulturalne, rozrywkowe i inne; czy i ile przeznaczyłby na oszczędności lub zwiększenie trwałych składników majątku; na jakie mógłby być narażony straty itp.
 Wyrok SA w Katowicach z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. II AKa 11/08.
 Roszczenie wnioskodawcy o odszkodowanie (w sprawie o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie) oddalono nie dlatego, by sąd zakwestionował zasadę odpowiedzialności Skarbu Państwa za wynik postępowania, w którym wnioskodawcę aresztowano, ale dlatego że wnioskodawca nie wykazał, iż poniósł szkodę majątkową podlegającą naprawieniu. Szkodę taką stanowi różnica między stanem majątkowym, jaki by istniał, gdyby go nie pozbawiono wolności a stanem rzeczywistym z chwili odzyskania wolności; obejmuje to zarówno poniesione straty, jak i utracone korzyści. Poszczególne elementy składające się na sumę strat muszą być wykazane, a uzasadniające je fakty – udowodnione przez wnioskodawcę, bo jego to obciąża.
 Wyrok SA w Krakowie z dnia 13 marca 2008 r., sygn. II AKa 25/08.
 W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, że osobie dochodzącej odszkodowania bądź zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie nie przysługuje zwrócenie przez Skarb Państwa kosztów zastępstwa adwokackiego.


text:
17/08/18 ora:4:59pm
 Federația Română de Fotbal a stabilit vineri, 17 august, componența celor cinci serii și programul meciurilor din viitorul sezon al Ligii a III-a. Noul sezon va debuta pe 24-25 august. În prima etapă, Foresta se va deplasa pe terenul nou-promovatei Gauss Bacău, Bucovina va juca acasă cu CSM Roman, iar Șomuz Fălticeni va primi vizita celor de la CSM Focșani.
 Cele trei reprezentante ale județului Suceava, Foresta, Bucovina Rădăuți și Șomuz Fălticeni, au fost repartizate în Seria I, alături de alte 13 formații: Gloria Buzău, Gauss Bacău, Ceahlăul Piatra Neamț, Știința Miroslava, Oțelul Galați, CSM Roman, Sporting Liești, KSE Târgu Secuiesc, CSM Focșani, Sănătatea Darabani, Metalul Buzău, CSM Râmnicu Sărat și CSM Pașcani.
 Noul sezon va debuta pe 24-25 august. În prima etapă, Foresta se va deplasa pe terenul nou-promovatei Gauss Bacău, Bucovina va juca acasă cu CSM Roman, iar Șomuz Fălticeni va primi vizita celor de la CSM Focșani.
 Meciurile directe dintre echipele sucevene sunt programate după cum urmează: Foresta – Șomuz Fălticeni (31 august), Șomuz Fălticeni – Bucovina Rădăuți (17 noiembrie), Foresta – Bucovina Rădăuți (30 noiembrie).


text:
Anders (Antti) Chydenius ([]; ) oli suomalainen valistusajattelija, pappi, poliitikko ja pohjoismaisen klassisen liberalismin tärkein hahmo ja taloustieteen isä. Chydenius väitteli maisteriksi Turun akatemiassa 1753 aiheenaan Amerikkalaiset tuohiveneet.
 Demokratian varhainen puolestapuhuja Chydenius tunnetaan erityisesti elinkeinovapauden ajamisesta, mutta hän puolusti myös sanan- ja uskonnonvapautta sekä työväestön oikeuksia. Hänen poliittisista saavutuksistaan merkittävimpiä olivat purjehdusoikeuksien saaminen Pohjanmaan kaupungeille sekä maailman ensimmäinen lehdistönvapauslaki (1766).
 Elämänvaiheet
 Anders Chydeniuksen vanhemmat olivat Kokkolan kirkkoherra Jakob Chydenius 1703–1766) ja hänen ensimmäinen puolisonsa Hedvig Hornaeus. Hän kävi Oulun triviaalikoulua ja pääsi ylioppilaaksi Turussa 1745. Chydenius valmistui filosofian kandidaatiksi 1753 ja filosofian maisteriksi 1754. Hänet vihittiin papiksi Turun hiippakunnassa 1753. Chydenius sai Uppsalan yliopiston teologian kunniatohtorin arvon 1779.
 Chydenius oli Alavetelissä saarnaajana vuodesta 1753 ja kappalaisena vuodesta 1760. Hänestä tuli Kokkolan kirkkoherra 1770 ja hän sai rovastin arvon 1779. Lääninrovastina Chydenius oli 1781. Hän oli valtiopäivämiehenä 1765–1766, 1778–1779 ja 1792.
 Anders Chydenius oli naimisissa vuodesta 1755 Beata Magdalena Mellbergin (k. 1819) kanssa. Anders Chydeniuksen veljistä Samuel Chydenius oli luonnontieteilijä ja Turun akatemian ensimmäinen kemian ja mineralogian dosentti ja Jakob Chydenius (1732–1809) oli Vaasan ja Mustasaaren kirkkoherra.
 Liberalismi
 Anders Chydeniuksen pääteoksena pidetään taloudellisen liberalismin ja sen yhteiskunnallisten vaikutusten perusteiden esitystä Kansallinen voitto (1765, alkukielellä ruotsiksi Den Nationnale Winsten), jonka hän julkaisi toimiessaan ensimmäistä kertaa valtiopäiväedustajana myssyiksi kutsutussa silloisessa puolueessa (toinen valtiopäiväpuolue oli konservatiivinen ”hatut”). Teoksessa Chydenius esittää Adam Smithin näkymätöntä kättä vastaavan teoriansa, vaikka Smithin taloudellisen liberalismin kansainvälisesti tunnetumpi merkkiteos Kansojen varallisuus ilmestyi vasta 11 vuotta myöhemmin, 1776.
 Ennen kaikkea Chydenius keskittyi liberaaleilla kirjoituksillaan hyökkäämään silloin valloilla ollutta merkantilismia, merkantilistista valloituspolitiikkaa, konservatismia, protektionismia sekä erioikeuksia vastaan. Hänen mielestään valtion virkoja ei pitänyt voida ostaa, eikä valtion tullut asettaa millekään säädylle minkäänlaisia rajoituksia tai etuoikeuksia. Hän kritisoi papistoa, aatelia, virkamiehiä ja muita etuoikeutettuja, todeten heidän elävän talonpoikien työstä, pyrkien kääntämään keskustelun talonpoikien asemasta pikemminkin keskusteluksi etuoikeutettujen asemasta. Vallalla olevan käsityksen mukaan talonpojat ja työväestö piti pitää köyhinä, jotta he eivät laiskottelisi. Chydenius osoitti, että päinvastoin työntekijät eivät ole laiskureita, jotka pitää pakottaa tekemään valtio rikkaiksi, vaan elinvoimaisia yksilöitä, jotka vapaina omaa onneaan tavoitellessaan hyödyttäisivät myös muita.
 Chydenius kannatti rauhaa, vaati täyttä ja loukkaamatonta maanomistusoikeutta, halusi antaa pakolaisille suojan ja talonpojille ja käsityöläisille oikeuden myydä tuotteitaan milloin ja missä tahansa. Hän vastusti hintojen ja palkkojen sääntelyä ja työpakkoa sekä vaati työntekijöille oikeutta valita työnantajansa. Vähäasutuksisen Lapin pelastukseksi hän ehdotti sen muuttamista yövartijavaltioksi.
 Chydeniuksen radikaalien ajatusten vuoksi hänen oma puolueensa, myssyt, kääntyi häntä vastaan ja hänet suljettiin pois valtiopäiviltä. Lopullisena syynä oli Chydeniuksen kirjoitus, joka arvosteli valtiopäivien päätöstä. Chydenius voitiin sulkea pois valtiopäiviltä perusteena ”säätyjen tekemän päätöksen arvostelu”, koska hänen läpi ajamansa painovapauslaki (eli sensuurin poisto) ei ollut vielä ehtinyt tulla voimaan.
 Saavutukset
 Chydeniuksen valtiopäivätyön saavutuksiin luetaan painovapauden toteutuminen Ruotsissa 1766 ja rajoitetun uskonvapauden myöntäminen ulkomaalaisille 1791. Tosin Chydeniuksen tavoitteena oli laajempi uskonvapaus. Painovapauttakin rajoitettiin myöhemmin, mutta vain osittain. Siitä tuli laajempi kuin missään muualla maailmassa, jopa laajempi kuin Britanniassa, vaikkei sensuuri täysin poistunutkaan. Se myös muodosti perustan sille, mikä sittemmin tultiin tuntemaan ”pohjoismaisena julkisuusperiaatteena”. Valtiopäivien eräällä saavutuksella oli suuri merkitys Kokkolalle: vuonna 1765 Chydenius hankki Kokkolalle tapulioikeudet, josta seurasi Kokkolan nousu Suomen rikkaimpien kaupunkien joukkoon.
 Chydenius sai seuraajia, ja hänen katsotaan olleen eräs merkittävimmistä tekijöistä Ruotsin vähittäiseen liberalisoitumiseen 1800-luvulla. Suomessa vastaava kehitys tapahtui vasta Leo Mechelinin ja nuorsuomalaisten myötä, vaikka ylsikin joissain suhteissa pidemmälle.
 Chydenius oli aloitteellinen monilla aloilla, hän muun muassa käynnisti väestön rokottamisen isorokkoa vastaan, perusti orkesterin, teki lukuisia keksintöjä ja harrasti eri alojen tieteellistä tutkimusta. Hänen tiedetään myös tehneen vaativia kaihileikkauksia ja valmistaneen itse lääkkeitä. Chydenius harrasti kirjallisuutta sekä lukijana että kirjoittajana ja hän oli ilmeisesti vaikuttamassa siihen, että Kokkolaan perustettiin lukuseura vuonna 1800. Lukuseurat olivat eräänlainen varhainen julkisen kirjastotoiminnan muoto. Niiden esikuvana oli Yhdysvaltojen ja Keski-Euroopan vastaavat seurat (muun muassa The Library Company of Philadelphia).
 Apteekkarina toimiessaan Chydeniusta voidaan pitää eurooppalaisen oopiumin valmistuksen edelläkävijänä. Hän keskittyi 1800-luvun taitteessa tutkimaan sen valmistusta myös Suomessa kasvavasta unikosta. Chydenius onnistui valmistamaan laadultaan todennäköisesti kohtuullista oopiumia ja sekoitti siitä esimerkiksi laudanumia. Varhainen huumevalvonta toimi jo tuolloin, koska hänen tutkimuksensa julkaistiin vasta reilut sata vuotta myöhemmin. Tutkimukset kuitenkin lisäsivät lääkekasvien viljelyä ja lisäsivät oopiumin saatavuutta.
 Jälkimaine
 Vuonna 1986 käyttöön tulleen viimeisen markka-arvoisen suomalaisen setelisarjan suurimman eli tuhannen markan setelin etusivun kuva-aiheena oli Anders Chydeniuksen muotokuva, taustalla purjelaiva. Tämä viittaa muun muassa Chydeniuksen toimintaan ulkomaankauppaoikeuksien myöntämiseksi Pohjanmaan kaupungeille valtiopäivillä 1765–1766. Vuonna 2003 lyötiin Chydeniuksen kunniaksi myös nimellisarvoltaan kymmenen euron hopeinen juhlaraha.
 Vuonna 2002 perustetun Anders Chydenius -säätiön tarkoituksena on "edistää talouden vapautumisesta ja sen seurauksista käytävää keskustelua, tukea siihen kohdistuvaa tieteellistä tutkimusta sekä vaikuttaa sitä koskevaan päätöksentekoon eettisiä arvoja korostaen".
 Kokkolan yliopistokeskus Chydenius vaalii Anders Chydeniuksen muistoa. Kaarlelan kotiseutumuseossa Kokkolassa sijaitsee Chydeniuksen muistohuone, jossa ovat esillä Chydeniuksen sormus, Raamattu sekä nuuskarasia.
 Yksi Aalto-yliopiston kauppakorkeakoulun Helsingin Töölössä sijaitsevista rakennuksista on nimetty Chydeniuksen mukaan Chydeniaksi. Samaten Chydeniuksen mukaan on nimetty Kokkolassa sijaitseva, vuonna 2006 avattu Kauppakeskus Chydenia. Chydeniuksen mukaan nimettyjä teitä sijaitsee Helsingin Eirassa, Hangossa ja Kokkolassa.
 Chydeniuksen synnyinkunnassa Sotkamossa sijaitsee hänen mukaansa nimetty Antti Chydeniuksen puisto, joka on avattu vuonna 2018.
 Tuotanto
 Chydeniuksen koko kirjallinen tuotanto ilmestyy suomeksi ja ruotsiksi. Vuonna 2012 ilmestyivät ensimmäinen ja toinen osa, vuonna 2013 kolmas ja neljäs, ja 2014 ilmestyi osa jossa on saarnat.
 Chydeniuksen tuotanto on julkaistu verkkoversiona os. http://chydenius.kootutteokset.fi/
 Lähteet
 Kirjallisuutta
 Aiheesta muualla
 Anders Chydeniuksen kootut teokset
 Anders Chydenius -säätiön kotisivut
 Forsius, Arno: Anders Chydenius – pappi ja valistusmies terveydenhuollon tehtävissä
 Hyttinen, Pertti: Anders Chydenius historiassa ja nykypäivässä. Chydenius-instituutti 4.6.1997.
 Manninen, Juha: Anders Chydenius – suomalaisen valistuksen ajankohtainen perintö Euroopan unionissa Anders Chydenius -säätiö
 Chydeniuksesta ja hänen mukaansa nimetystä kadusta. Yle Areena.
 Jenny Paulaharju : Antti Chydenius erämaan pitäjäin paimenena, Kansan kuvalehti, 22.02.1929, nro 8, s. 3, Kansalliskirjaston digitaaliset aineistot
 Klassiset taloustieteilijät
 Suomalaiset poliitikot
 Suomalaiset taloustieteilijät
 Suomen evankelis-luterilaisen kirkon papit
 Ruotsin säätyvaltiopäivien valtiopäivämiehet
 Valistusfilosofit
 Vuonna 1729 syntyneet
 Vuonna 1803 kuolleet
 Seulonnan keskeiset artikkelit