text:
 22.6.2020
 PL
 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
 L 199/1
 UMOWA MIĘDZYNARODOWA
 między Unią Europejską a Republiką Turcji w sprawie uczestnictwa Republiki Turcji w programie unijnym „Horyzont 2020” – programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020)
 KOMISJA EUROPEJSKA, zwana dalej „Komisją”, w imieniu Unii Europejskiej,
 z jednej strony, oraz
 RZĄD REPUBLIKI TURCJI, zwany dalej „Turcją”,
 z drugiej strony, zwane dalej łącznie „Stronami”.
 A TAKŻE MAJĄC NA UWADZE, CO NASTĘPUJE:
 (1)
 Umowa ramowa między Wspólnotą Europejską a Republiką Turecką w sprawie ogólnych zasad udziału Republiki Tureckiej w programach Wspólnoty (zwana dalej „umową ramową”) została przyjęta w dniu 26 lutego 2002 r. i weszła w życie w dniu 5 września 2002 r. (1); upoważnia ona Komisję i właściwe organy Turcji do określania – w drodze protokołu ustaleń (2) – szczegółowych warunków, w tym wkładu finansowego, w odniesieniu do uczestnictwa w poszczególnych programach.
 (2)
 Nowy unijny program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji na lata 2014–2020 – „Horyzont 2020” (zwany dalej „programem”) został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 (3).
 (3)
 Celem programu „Horyzont 2020” jest wniesienie wkładu w tworzenie europejskiej przestrzeni badawczej i Unii innowacji.
 (4)
 Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (UE) nr 1291/2013 dotyczącym stowarzyszenia z programem „Horyzont 2020” szczegółowe warunki uczestnictwa, w tym dotyczące wkładu finansowego, który powinien opierać się na PKB państwa stowarzyszonego, określa się w drodze międzynarodowej umowy między Unią a państwem stowarzyszonym,
 UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE
 Artykuł 1
 Zakres – Program
 1. Turcja uczestniczy jako państwo stowarzyszone w programie, którego podstawę stanowią następujące akty prawne:
 rozporządzenie (UE) nr 1291/2013 ustanawiające „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020);
 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1290/2013 (4) ustanawiające zasady uczestnictwa i upowszechniania dla programu „Horyzont 2020” – programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1906/2006, łącznie z aktami delegowanymi i wszelkimi kolejnymi przepisami;
 decyzja Rady 2013/743/UE (5) ustanawiająca program szczegółowy wdrażający program „Horyzont 2020” i wszelkie inne przepisy dotyczące realizacji programu „Horyzont 2020”.
 2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 294/2008 (6), zmienione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1292/2013 (7), ustanawiające Europejski Instytut Innowacji i Technologii ma zastosowanie również do udziału podmiotów tureckich we wspólnotach wiedzy i innowacji .
 Artykuł 2
 Warunki uczestnictwa w programie
 1. Turcja uczestniczy w działaniach programu zgodnie z celami, kryteriami i procedurami określonymi w programie oraz warunkami określonymi w niniejszej umowie i w załącznikach do niej.
 2. Osoby prawne mające siedzibę w Turcji mogą uczestniczyć w działaniach pośrednich programu na takich samych warunkach jak warunki mające zastosowane do osób prawnych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem warunków określonych lub przywołanych w niniejszej umowie.
 3. Osoby prawne mające siedzibę w Turcji uczestniczą w działaniach Wspólnego Centrum Badawczego na takich samych warunkach jak warunki mające zastosowanie do osób prawnych w państwach członkowskich Unii Europejskiej.
 4. Osoby prawne mające siedzibę w Turcji uczestniczą w działaniach wspólnot wiedzy i innowacji.
 5. W przypadku ustanowienia przez Unię przepisów dotyczących wykonania art. 185 oraz 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) Turcja zostaje dopuszczona do udziału w strukturach prawnych tworzonych na mocy tych przepisów, zgodnie z decyzjami i rozporządzeniami, które zostały lub zostaną przyjęte w celu ustanowienia tych struktur prawnych. Osoby prawne mające siedzibę w Turcji uczestniczą w działaniach pośrednich na podstawie art. 185 i 187 TFUE.
 6. Turcja wnosi wkład finansowy do budżetu ogólnego Unii Europejskiej z tytułu uczestnictwa w programie zgodnie z art. 3 i załącznikiem II.
 7. Przedstawicieli Turcji dopuszcza się do uczestnictwa – w charakterze obserwatorów – w komitetach odpowiedzialnych za monitorowanie realizacji programu, na rzecz których Turcja wnosi wkład finansowy, oraz w odniesieniu do punktów obrad dotyczących Turcji.
 Przedstawiciele Turcji nie są obecni na posiedzeniach tych komitetów podczas głosowań. Turcja będzie informowana o wyniku głosowań.
 Uczestnictwo określone w niniejszym ustępie przyjmuje taką samą formę, włącznie z procedurą otrzymywania informacji i dokumentacji, jak w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.
 8. Przedstawiciele Turcji uczestniczą w Radzie Zarządzającej Wspólnego Centrum Badawczego zgodnie z Regulaminem Rady Gubernatorów Wspólnego Centrum Badawczego. Uczestnictwo określone w niniejszym ustępie przyjmuje taką samą formę, włącznie z procedurą otrzymywania informacji i dokumentacji, jak w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.
 9. Jeden z języków urzędowych Unii – w tym przypadku język angielski – jest używany na potrzeby procedur dotyczących wniosków, umów o udzielenie dotacji i sprawozdań, jak również na potrzeby innych prawnych i administracyjnych aspektów programu.
 10. Koszty podróży i koszty pobytu poniesione przez przedstawicieli Turcji i ekspertów z tego kraju na potrzeby uczestnictwa – w charakterze obserwatorów – w pracach komitetu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 decyzji 2013/743/UE ustanawiającej program szczegółowy wdrażający program „Horyzont 2020”, bądź w innych posiedzeniach związanych z realizacją programu, są zwracane przez Komisję na tej samej podstawie i według tych samych procedur, jakie obowiązują przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.
 Artykuł 3
 Wkład finansowy
 1. Za każdy rok uczestnictwa w programie Turcja wnosi wkład finansowy do budżetu ogólnego Unii Europejskiej.
 Wkład finansowy Turcji dodaje się do kwot przewidzianych każdego roku w budżecie ogólnym Unii Europejskiej na zobowiązania finansowe wynikające z różnych form działań koniecznych do realizacji programu, jego funkcjonowania oraz zarządzania nim.
 2. Część wkładu finansowego Turcji może być finansowana – na wniosek Turcji – w ramach odpowiednich unijnych instrumentów pomocy zewnętrznej.
 3. Zasady regulujące wkład finansowy Turcji są określone w załączniku II do niniejszej umowy.
 Artykuł 4
 Sprawozdawczość i ocena
 1. Bez uszczerbku dla obowiązków Komisji i Trybunału Obrachunkowego Unii Europejskiej w odniesieniu do monitorowania i oceny programu uczestnictwo Turcji w programie jest stale monitorowane na zasadzie partnerstwa między Komisją i Turcją.
 2. Zasady dotyczące kontroli finansowej, odzyskiwania środków pieniężnych oraz innych środków zwalczania nadużyć finansowych są określone w załączniku III do niniejszej umowy.
 3. Turcja przedkłada również Komisji odpowiednie sprawozdania w celu oceny uczestnictwa Turcji w programie oraz na potrzeby dyskusji w ramach wspólnego komitetu, który ma zostać ustanowiony na podstawie niniejszej umowy.
 Artykuł 5
 Komitet UE-Turcja ds. badań i innowacji
 1. Na mocy niniejszej umowy ustanawia się komitet zwany „komitetem UE-Turcja ds. badań i innowacji”, zwany dalej „wspólnym komitetem”.
 2. Funkcje wspólnego komitetu obejmują:
 —
 zapewnienie przeglądu i oceny wdrażania niniejszej umowy,
 —
 rozpatrywanie wszelkich środków, które mogą usprawnić i zapewnić rozwój współpracy.
 3. Wspólny komitet zbiera się na wniosek jednej ze Stron. Komitet przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.
 4. W skład wspólnego komitetu wchodzą przedstawiciele Unii Europejskiej i Turcji.
 Artykuł 6
 Wejście w życie
 Po podpisaniu niniejsza umowa wchodzi w życie w dniu, w którym Turcja, za pośrednictwem kanałów dyplomatycznych, powiadomi Komisję, że wszystkie jej niezbędne wewnętrzne warunki wejścia w życie niniejszej umowy zostały spełnione.
 Artykuł 7
 Przepisy końcowe
 1. Niniejsza umowa jest stosowana tymczasowo po jej podpisaniu. Niniejszą umowę stosuje się od dnia 1 stycznia 2014 r. i przez cały okres trwania programu.
 2. Niniejsza umowa może zostać wypowiedziana przez jedną ze Stron w dowolnym momencie w trakcie trwania programu poprzez złożenie pisemnego zawiadomienia informującego o zamiarze wypowiedzenia uczestnictwa w programie.
 Z zastrzeżeniem przepisów określonych poniżej, wypowiedzenie staje się skuteczne po trzech miesiącach kalendarzowych od daty otrzymania pisemnego zawiadomienia przez adresata.
 Wygaśnięcie ani wypowiedzenie niniejszej umowy nie ma wpływu na:
 a)
 żadne będące w toku projekty lub działania;
 b)
 realizację żadnych ustaleń umownych mających zastosowanie do tych projektów i działań, jak określono w ust. 2 lit. a) powyżej.
 W przypadku wypowiedzenia umowy Unia zwraca Turcji część jej wkładu w budżet ogólny Unii Europejskiej, która nie zostanie wydana z powodu wypowiedzenia umowy.
 3. Załączniki do niniejszej umowy stanowią jej integralną część.
 4. Wszelkich zmian niniejszej umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną zgodą Stron.
 5. Stowarzyszenie Turcji z unijnym programem ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji – jeśli Turcja o nie wystąpi – jest przedmiotem nowej umowy, która zostaje uzgodniona przez Strony.
 Sporządzono w Stambule dnia 4 czerwca dwa tysiące czternastego roku w dwóch egzemplarzach w języku angielskim i tureckim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny.
 W imieniu Republiki Turcji
 Ahmet YÜCEL
 Pełniący obowiązki podsekretarza Ministerstwa ds. UE Republiki Turcji
 W imieniu Komisji
 w imieniu Unii Europejskiej
 Robert-Jan SMITS
 Dyrektor Generalny ds. Badań Naukowych i Innowacji
 Komisja Europejska
 (1) Dz.U. L 61 z 2.3.2002, s. 29.
 (2) Niniejsza umowa międzynarodowa stanowi protokół ustaleń w sprawie warunków uczestnictwa w programach wspólnotowych w rozumieniu umowy ramowej i ma takie same skutki prawne jak wspomniany protokół.
 (3) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające Horyzont 2020 – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) oraz uchylające decyzję nr 1982/2006/WE (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 104).
 (4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1290/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające zasady uczestnictwa i upowszechniania dla programu „Horyzont 2020” – programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1906/2006 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 81).
 (5) Decyzja Rady 2013/743/UE z dnia 3 grudnia 2013 r. ustanawiająca program szczegółowy wdrażający program Horyzont 2020 – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) i uchylająca decyzje 2006/971/WE, 2006/972/WE, 2006/973/WE, 2006/974/WE i 2006/975/WE (Dz.U. L 347, 20.12.2013, s. 965).
 (6) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 294/2008 z dnia 11 marca 2008 r. ustanawiające Europejski Instytut Innowacji i Technologii (Dz.U. L 97, 9.4.2008, s. 1).
 (7) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1292/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (WE) nr 294/2008 ustanawiającego Europejski Instytut Innowacji i Technologii (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 174).
 ZAŁĄCZNIK I
 Warunki uczestnictwa osób prawnych z Turcji w programie
 1.
 Do celów uczestnictwa Turcji w programie osoba prawna z Turcji jest definiowana jako każda osoba fizyczna lub każda osoba prawna mająca siedzibę w Turcji na mocy prawa krajowego, która posiada osobowość prawną i która może, działając w swoim własnym imieniu, wykonywać prawa i podlegać obowiązkom. W przypadku osób fizycznych odniesienie do siedziby uznaje się za odniesienie do ich miejsca zamieszkania.
 2.
 Uczestnictwo osób prawnych z Turcji w programie odbywa się zgodnie z warunkami dotyczącymi podmiotów prawnych mających siedzibę w „państwie stowarzyszonym” określonymi w zasadach uczestnictwa.
 Osoby prawne mające siedzibę w Turcji kwalifikują się do korzystania z instrumentów finansowych ustanowionych w ramach programu „Horyzont 2020”.
 Osoba prawna mająca siedzibę w innym państwie stowarzyszonym z programem ma takie same prawa i obowiązki wynikające z niniejszej umowy jak osoby prawne mające siedzibę w państwie członkowskim, pod warunkiem że państwo stowarzyszone, w którym osoba ta ma siedzibę, zgodziło się przyznać takie same prawa i obowiązki osobom prawnym z innych państw stowarzyszonych.
 3.
 Osoby prawne z Turcji bierze się pod uwagę obok osób prawnych z Unii przy wyborze niezależnych ekspertów do wykonania zadań oraz zgodnie z warunkami przewidzianymi w zasadach uczestnictwa.
 4.
 Strony dołożą wszelkich starań w ramach istniejących przepisów, aby ułatwiać swobodny przepływ i pobyt pracowników naukowych uczestniczących w działaniach objętych niniejszą umową oraz transgraniczny przepływ towarów i usług przeznaczonych do wykorzystania w tych działaniach.
 ZAŁĄCZNIK II
 Zasady dotyczące wkładu finansowego Turcji do programu (2014–2020)
 I. Obliczenie wkładu finansowego Turcji
 1.
 Wkład finansowy Turcji do programu jest ustalany co roku, proporcjonalnie do – oraz na zasadzie uzupełnienia – kwoty dostępnej w danym roku w budżecie ogólnym Unii Europejskiej z tytułu środków na zobowiązania niezbędnych do realizacji programu, jego funkcjonowania oraz zarządzania nim.
 2.
 Współczynnik proporcjonalności regulujący wkład Turcji jest równy stosunkowi między produktem krajowym brutto (w cenach rynkowych) Turcji a sumą produktów krajowych brutto (w cenach rynkowych) państw członkowskich Unii Europejskiej i Turcji.
 Za podstawę przyjmuje się produkty krajowe brutto opublikowane jako ostatnie w odniesieniu do tego samego roku przez Urząd Statystyczny Wspólnot Europejskich (Eurostat), dostępne w czasie negocjowania niniejszej umowy (tj. w 2011 r.). Współczynnik proporcjonalności ustalony dla pierwszego roku uczestnictwa i wynoszący 4,184 % pozostaje niezmieniony na kolejne lata.
 3.
 Aby ułatwić uczestnictwo Turcji w programie, wkład Turcji będzie ustalany w poszczególnych latach budżetowych w następujący sposób przy zastosowaniu wskaźnika korygującego wynoszącego 0,14:
 —
 Rok budżetowy 2014: wkład zgodnie z ust. 1 i współczynnik proporcjonalności ustalony zgodnie z ust. 2, pomnożony przez 0,14;
 —
 Rok budżetowy 2015: wkład zgodnie z ust. 1 i współczynnik proporcjonalności ustalony zgodnie z ust. 2, pomnożony przez 0,14;
 —
 Rok budżetowy 2016: wkład zgodnie z ust. 1 i współczynnik proporcjonalności ustalony zgodnie z ust. 2, pomnożony przez 0,14;
 —
 Rok budżetowy 2017: wkład zgodnie z ust. 1 i współczynnik proporcjonalności ustalony zgodnie z ust. 2, pomnożony przez 0,14;
 —
 Rok budżetowy 2018: wkład zgodnie z ust. 1 i współczynnik proporcjonalności ustalony zgodnie z ust. 2, pomnożony przez 0,14;
 —
 Rok budżetowy 2019: wkład zgodnie z ust. 1 i współczynnik proporcjonalności ustalony zgodnie z ust. 2, pomnożony przez 0,14;
 —
 Rok budżetowy 2020: wkład zgodnie z ust. 1 i współczynnik proporcjonalności ustalony zgodnie z ust., 2 pomnożony przez 0,14.
 4.
 W czwartym roku po wejściu niniejszej umowy w życie Strony dokonują przeglądu wskaźnika korygującego regulującego wkład finansowy Turcji na podstawie danych dotyczących uczestnictwa tureckich osób prawnych w pośrednich i bezpośrednich działaniach w ramach programu w latach 2014–2016.
 5.
 Komisja przekazuje Turcji możliwie jak najszybciej, a najpóźniej do dnia 1 września roku poprzedzającego każdy rok budżetowy, następujące informacje, wraz z odpowiednimi materiałami pomocniczymi:
 —
 kwoty środków na zobowiązania, w zestawieniu wydatków projektu budżetu Unii Europejskiej, odpowiadające programowi;
 —
 szacunkową kwotę wkładu wynikającą z projektu budżetu, odpowiadającą udziałowi Turcji w programie, zgodnie z ust. 1, 2, 3 i 4 powyżej.
 Po ostatecznym przyjęciu budżetu ogólnego Komisja powiadamia Turcję o ostatecznej wysokości kwot, o których mowa w akapicie pierwszym, w formie zestawienia wydatków odpowiadających udziałowi Turcji.
 II. Wpłata wkładu finansowego Turcji
 1.
 Komisja kieruje, najpóźniej do dnia 30 stycznia i dnia 15 czerwca każdego roku budżetowego, adresowane do Turcji wezwanie do wpłacenia środków odpowiadających jej wkładowi na mocy niniejszej umowy.
 2.
 Wezwania do wpłacenia środków przewidują odpowiednio następujące płatności:
 —
 sześć dwunastych wkładu Turcji nie później niż 60 dni po dacie wezwania do wpłacenia środków; oraz
 —
 sześć dwunastych wkładu Turcji nie później niż 60 dni po dacie drugiego wezwania do wpłacenia środków.
 Pierwsze wezwanie do wpłacenia środków na każdy rok budżetowy jest obliczane na podstawie kwoty określonej w zestawieniu dochodów projektu budżetu: wyrównanie kwoty wypłaconej w ten sposób następuje przy wpłacie w ramach drugiego wezwania do wpłacenia środków na ten sam rok budżetowy.
 W odniesieniu do pierwszego roku realizacji niniejszej umowy Komisja kieruje pierwsze wezwanie do wpłacenia środków z mocą wsteczną w ciągu 30 dni od podpisania umowy. W przypadku skierowania wezwania po dniu 15 czerwca przewiduje się, że Turcja dokona płatności dwunastu dwunastych swojego wkładu w terminie 60 dni, przy czym część ta zostanie obliczona na podstawie kwoty wskazanej w zestawieniu dochodów budżetu.
 3.
 W ostatnim roku programu Komisja kieruje, najpóźniej do dnia 15 czerwca, jedno wezwanie do wpłacenia środków odpowiadających pełnej kwocie wkładu finansowego Turcji na rok budżetowy 2020. Pełna kwota wkładu Turcji zostaje wpłacona nie później niż 60 dni po wezwaniu do wpłacenia środków w 2020 r.
 4.
 Wkład Turcji jest wyrażany i płatny w euro.
 5.
 Wpłatę Turcji zapisuje się w programach unijnych jako dochody budżetu, we właściwym dziale budżetu w zestawieniu dochodów budżetu ogólnego Unii Europejskiej. Rozporządzenie finansowe obowiązujące w stosunku do budżetu ogólnego Unii Europejskiej stosuje się do zarządzania środkami.
 6.
 Turcja wpłaca swój wkład na podstawie niniejszej umowy, jak określono w załączniku II pkt II ppkt 2.
 Każde opóźnienie we wpłacie wkładu stanowi podstawę do zapłaty przez Turcję odsetek od należnej kwoty, naliczanych od terminu wymagalności. W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego głównych operacji refinansowych, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego.
 W przypadku gdy opóźnienie wpłaty wkładu jest na tyle znaczne, że może zagrozić realizacji programu i zarządzaniu nim, Komisja zawiesza uczestnictwo Turcji w programie, jeżeli wpłata nie zostanie dokonana w ciągu 20 dni roboczych po wysłaniu formalnego monitu, bez uszczerbku dla zobowiązań Unii wynikających z umów o udzielenie dotacji lub kontraktów, które zostały już zawarte i dotyczą realizacji wybranych działań pośrednich.
 7.
 Najpóźniej do dnia 30 czerwca roku następującego po roku budżetowym przygotowuje się i przekazuje do wiadomości Turcji zestawienie środków programu na ten rok budżetowy, zgodnie z formatem bilansu dochodów i wydatków Komisji.
 8.
 W chwili zamykania bilansu odnoszącego się do każdego roku budżetowego Komisja – w ramach ustalania bilansu dochodów i wydatków – przystępuje do wyrównania rozliczeń odnoszących się do udziału Turcji.
 W wyrównaniu tym uwzględnia się zmiany, które miały miejsce w wyniku przeniesienia, anulowania, przesunięcia na przyszłość, wycofania zobowiązań lub w wyniku uzupełnień i zmian budżetu w ciągu roku budżetowego.
 Wyrównanie takie przeprowadza się w czasie dokonywania drugiej wpłaty za następny rok budżetowy, a za ostatni rok – w lipcu 2021 roku. Dalsze wyrównania następują w każdym kolejnym roku do 2023 roku.
 ZAŁĄCZNIK III
 Kontrola finansowa tureckich uczestników programu
 I. Bezpośrednia komunikacja
 Komisja komunikuje się bezpośrednio z uczestnikami programu mającymi siedzibę w Turcji oraz z ich podwykonawcami. Mogą oni kierować bezpośrednio do Komisji wszystkie istotne informacje i dokumenty, które są zobowiązani przedkładać na podstawie instrumentów określonych w niniejszej umowie, oraz na podstawie umów o udzielenie dotacji lub kontraktów zawieranych w celu ich wdrożenia.
 II. Audyty
 1.
 Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (1) (zwanym dalej „rozporządzeniem finansowym”) oraz rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 1268/2012 (2) (zwanym dalej „zasadami stosowania”), a także z innymi zasadami, o których mowa w niniejszej umowie, umowy o udzielenie dotacji lub kontrakty zawarte z uczestnikami programu mającymi siedzibę w Turcji mogą przewidywać przeprowadzanie audytów o charakterze naukowym, finansowym, technicznym oraz innych audytów w obiektach i pomieszczeniach uczestników i ich podwykonawców – w dowolnym czasie – przez pracowników Komisji lub przez inne osoby upoważnione przez Komisję.
 2.
 Przedstawicielom Komisji, Europejskiego Trybunału Obrachunkowego i innym osobom upoważnionym przez Komisję przysługuje odpowiedni dostęp do miejsc, prac i dokumentów (w wersji papierowej oraz elektronicznej), jak również do wszystkich informacji potrzebnych w celu przeprowadzenia takich audytów, pod warunkiem wyraźnego uwzględnienia takiego prawa dostępu w umowach o udzielenie dotacji lub kontraktach zawieranych z uczestnikami z Turcji w celu wdrożenia instrumentów określonych w niniejszej umowie.
 3.
 Audyty mogą być przeprowadzane po zakończeniu programu lub po wygaśnięciu niniejszej umowy, na warunkach określonych w umowach o udzielenie dotacji lub w stosownych kontraktach. Wszelkie audyty dokonywane po zakończeniu programu lub wygaśnięciu niniejszej umowy muszą być przeprowadzane zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym załączniku.
 III. Kontrole na miejscu przeprowadzane przez Komisję (OLAF)
 1.
 W ramach niniejszej umowy Komisja (Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych – OLAF) jest uprawniona do przeprowadzania kontroli oraz inspekcji na miejscu w obiektach i pomieszczeniach uczestników i ich podwykonawców z Turcji zgodnie z warunkami ustanowionymi w rozporządzeniu Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 (3).
 2.
 Komisja przygotowuje i przeprowadza kontrole oraz inspekcje na miejscu w ścisłej współpracy z właściwym organem tureckim wyznaczonym przez rząd Turcji. Wyznaczony organ otrzymuje odpowiednio wcześniej informację dotyczącą przedmiotu, celu i podstawy prawnej kontroli oraz inspekcji, co umożliwia mu zapewnienie pomocy. W tym celu urzędnicy właściwych organów Turcji mogą uczestniczyć w kontrolach oraz inspekcjach na miejscu.
 3.
 Na życzenie stosownych organów Turcji, mogą one również przeprowadzać kontrole oraz inspekcje na miejscu wspólnie z Komisją.
 4.
 Jeżeli uczestnicy programu sprzeciwiają się kontroli lub inspekcji na miejscu, organy Turcji – działając zgodnie z krajowymi przepisami i regulacjami – udzielają inspektorom Komisji pomocy, w zakresie koniecznym do wywiązania się przez nich z obowiązku przeprowadzenia kontroli lub inspekcji na miejscu.
 5.
 Komisja zgłasza możliwie jak najszybciej właściwemu organowi Turcji każdy przypadek podejrzenia lub stwierdzenia przez nią nieprawidłowości w trakcie kontroli lub inspekcji na miejscu. W każdym przypadku Komisja jest zobowiązana informować wymieniony wyżej organ o wynikach takich kontroli i inspekcji.
 IV. Informacje i konsultacje
 1.
 W celu prawidłowego wykonania postanowień niniejszego załącznika właściwy organ Turcji i organy unijne regularnie wymieniają się informacjami, chyba że zabraniają tego krajowe przepisy i regulacje, oraz, na wniosek jednej ze Stron, konsultują się ze sobą.
 2.
 Właściwe organy Turcji zgłaszają Komisji w odpowiednim czasie każdy przypadek podejrzenia lub stwierdzenia przez nie nieprawidłowości związanych z zawarciem i wykonaniem umów o udzielenie dotacji lub kontraktów zawieranych w zastosowaniu instrumentów określonych w niniejszej umowie.
 V. Poufność
 Informacje przekazywane lub uzyskiwane w jakiejkolwiek formie na podstawie niniejszego załącznika są objęte tajemnicą zawodową oraz chronione w taki sam sposób jak informacje chronione prawem tureckim lub odpowiednimi przepisami mającymi zastosowanie do instytucji unijnych. Informacji takich nie wolno przekazywać osobom innym niż osoby z instytucji unijnych lub państw członkowskich bądź Turcji, które są prawnie zobowiązane do posiadania takich informacji z racji pełnionych funkcji, ani nie wolno ich wykorzystywać do celów innych niż służące skutecznej ochronie finansowych interesów Stron (4).
 VI. Środki i sankcje administracyjne
 Bez uszczerbku dla stosowania prawa karnego Turcji Komisja może stosować środki administracyjne i sankcje zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 966/2012, rozporządzeniem delegowanym (UE) nr 1268/2012 oraz rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 (5).
 VII. Odzyskiwanie należności i egzekucja
 Decyzje Komisji podejmowane w ramach stosowania niniejszej umowy ustalające zobowiązania pieniężne osób innych niż państwa stanowią w Turcji tytuł wykonawczy.
 Postępowanie egzekucyjne jest regulowane przepisami postępowania cywilnego obowiązującego w państwie, w którym ma ono miejsce. Decyzji towarzyszy klauzula wykonalności bez konieczności spełniania wymogów formalnych innych niż weryfikacja autentyczności decyzji przez organ krajowy wyznaczony do tego celu przez rząd Turcji, który zawiadamia o tym wyznaczeniu Komisję.
 Po spełnieniu, na wniosek Komisji, tych wymogów formalnych, Komisja może przeprowadzić postępowanie zgodnie z prawem krajowym, kierując sprawę bezpośrednio do właściwego organu.
 (1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1).
 (2) Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1268/2012 z dnia 29 października 2012 r. w sprawie zasad stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (Dz.U. L 362 z 31.12.2012, s. 1).
 (3) Rozporządzenie Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (Dz.U. L 292 z 15.11.1996, s. 2).
 (4) Dz.U. L 312 z 23.12.1995, s. 1.
 (5) Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 312 z 23.12.1995, s. 1).


type: legislation

jurisdiction: EU

text:
 23.9.2015
 IT
 Gazzetta ufficiale dell'Unione europea
 L 246/8
 REGOLAMENTO DI ESECUZIONE (UE) 2015/1580 DELLA COMMISSIONE
 del 22 settembre 2015
 recante fissazione dei valori forfettari all'importazione ai fini della determinazione del prezzo di entrata di taluni ortofrutticoli
 LA COMMISSIONE EUROPEA,
 visto il trattato sul funzionamento dell'Unione europea,
 visto il Regolamento (UE) n. 1308/2013 del Parlamento europeo e del Consiglio, del 17 dicembre 2013, recante organizzazione comune dei mercati dei prodotti agricoli e che abroga i regolamenti (CEE) n. 922/72, (CEE) n. 234/79, (CE) n. 1037/2001 e (CE) n. 1234/2007 del Consiglio (1),
 visto il regolamento di esecuzione (UE) n. 543/2011 della Commissione, del 7 giugno 2011, recante modalità di applicazione del regolamento (CE) n. 1234/2007 del Consiglio nei settori degli ortofrutticoli freschi e degli ortofrutticoli trasformati (2), in particolare l'articolo 136, paragrafo 1,
 considerando quanto segue:
 (1)
 Il regolamento di esecuzione (UE) n. 543/2011 prevede, in applicazione dei risultati dei negoziati commerciali multilaterali dell'Uruguay round, i criteri per la fissazione da parte della Commissione dei valori forfettari all'importazione dai paesi terzi, per i prodotti e i periodi indicati nell'allegato XVI, parte A, del medesimo regolamento.
 (2)
 Il valore forfettario all'importazione è calcolato ciascun giorno feriale, in conformità dell'articolo 136, paragrafo 1, del regolamento di esecuzione (UE) n. 543/2011, tenendo conto di dati giornalieri variabili. Pertanto il presente regolamento entra in vigore il giorno della pubblicazione nella Gazzetta ufficiale dell'Unione europea,
 HA ADOTTATO IL PRESENTE REGOLAMENTO:
 Articolo 1
 I valori forfettari all'importazione di cui all'articolo 136 del regolamento di esecuzione (UE) n. 543/2011 sono quelli fissati nell'allegato del presente regolamento.
 Articolo 2
 Il presente regolamento entra in vigore il giorno della pubblicazione nella Gazzetta ufficiale dell'Unione europea.
 Il presente regolamento è obbligatorio in tutti i suoi elementi e direttamente applicabile in ciascuno degli Stati membri.
 Fatto a Bruxelles, il 22 settembre 2015
 Per la Commissione,
 a nome del presidente
 Jerzy PLEWA
 Direttore generale dell'Agricoltura e dello sviluppo rurale
 (1) GU L 347 del 20.12.2013, pag. 671.
 (2) GU L 157 del 15.6.2011, pag. 1.
 ALLEGATO
 Valori forfettari all'importazione ai fini della determinazione del prezzo di entrata di taluni ortofrutticoli
 (EUR/100 kg)
 Codice NC
 Codice dei paesi terzi (1)
 Valore forfettario all'importazione
 0702 00 00
 MA
 191,9
 MK
 49,2
 TR
 81,7
 ZZ
 107,6
 0707 00 05
 AR
 98,4
 TR
 126,8
 ZZ
 112,6
 0709 93 10
 TR
 128,2
 ZZ
 128,2
 0805 50 10
 AG
 150,3
 AR
 133,5
 BO
 138,3
 CL
 156,3
 UY
 107,1
 ZA
 129,0
 ZZ
 135,8
 0806 10 10
 EG
 181,7
 TR
 121,9
 ZZ
 151,8
 0808 10 80
 AR
 104,4
 BR
 70,7
 CL
 172,4
 NZ
 132,7
 US
 113,3
 ZA
 157,4
 ZZ
 125,2
 0808 30 90
 AR
 132,0
 CL
 148,3
 CN
 96,7
 TR
 122,3
 ZA
 106,4
 ZZ
 121,1
 0809 30 10, 0809 30 90
 MK
 69,6
 TR
 153,5
 ZZ
 111,6
 0809 40 05
 BA
 55,8
 MK
 47,1
 XS
 61,9
 ZZ
 54,9
 (1) Nomenclatura dei paesi stabilita dal Regolamento (UE) n. 1106/2012 della Commissione, del 27 novembre 2012, che attua il regolamento (CE) n. 471/2009 del Parlamento europeo e del Consiglio, relativo alle statistiche comunitarie del commercio estero con i paesi terzi, per quanto riguarda l'aggiornamento della nomenclatura dei paesi e territori (GU L 328 del 28.11.2012, pag. 7). Il codice «ZZ» corrisponde a «altre origini».


type: wikipedia

text:
Brončano doba je prapovijesno razdoblje obilježeno uporabom bronce za izradu oružja, oruđa, nakita i posuđa. Bronca je legura bakra i oko 12% kositra; taj se omjer pokazao najboljim pa se i danas primjenjuje kod umjetničkih odljeva. Vještina izrade bronce pojavila se na Bliskom istoku oko 3400 pr. Kr., odakle je prešla u Europu.
 Brončano doba traje od oko 2000. do 750. pr. Kr., a dijeli se na rano (2000. – 1600. pr. Kr.), srednje (1600. – 1300. pr. Kr.) i kasno (1300. – 750. pr. Kr.) brončano doba. Brončano se doba teritorijalno dijeli na pet glavnih skupina: egejsku, srednjoeuropsku, zapadnoeuropsku, nordijsku i istočnoeuropsku (najbogatije nalazima su egejska i nordijska). Za datiranje pojedinih nalaza važni su oblici kopča fibula i sjekira keltova, a značajni su pećinski kultni petroglifi različitih sadržaja (ljudi, životinje, ornamentalne kompozicije i sl.) u Skandinaviji, Sibiru, s Italiji i Španjolskoj te Portugalu. Tijekom brončanog doba, srednjoeuropski kulturni krug prolazi kroz nekoliko razvojnih faza (kultura zgrčenih kostura, kultura grobnih tumula, kultura žarnih polja). Za Zapadnu Europu, poglavito Englesku, karakteristični su megalitski spomenici (najpoznatiji s početka brončanog doba je Stonehenge kraj Salisburyja). Najstarija brončanodobna kultura u Hrvatskoj je vinkovačka kultura, a potom se nižu cetinska kultura, vatinska kultura i dr.
 Bliski istok (-3300. – 1200.)
 Prvi gradovi su se razvili u južnoj Mezopotamiji tijekom 4. tisućljećja pr. Kr. i u njima je religija počela zamjenjivati rodbinske odnose u uređenju društva. Svaki grad je imao boga-zaštitnika kojeg su štovali gradnjom masivnog središnjeg hrama (zigurat), a gradom vlada kralj-svećenik (ishakku). Društvo je postalo s jasnijom podjelom rada na specijalizirane skupine koje su se koordinirale u zajedničkim pothvatima poput navodnjavanja i ratovanja. Tijekom razdoblja koje je dobilo ime po gradu Uruku, kolonizatori i trgovci iz južnog Iraka su ustanovili važna naselja po gotovo cijelom Bliskom istoku.
 S razvojem gradova došlo je i do značajnog napretka u tehnologiji. Oko 31. st. pr. Kr., nastalo je pismo, opća uporaba kotača i brojne druge inovacije. Tada su Sumerani iz južne Mezopotamije već bili organizirani u brojne neovisne gradove-države (polise), poput Ura i Uruka, koje su oko 26. st. pr. Kr. osnivali saveze u veće političke jedinice. Na njihovom istoku, nastaje Elamitska država s centrom, najprije u Anšanu, na Iranskoj visoravni, a potom u Suzi u Huzestanskoj dolini.
 Istovremeno se razvijala kultura u Egiptu, koji je već koncem 32. st. pr. Kr. ujedinjen u Staro egipatsko kraljevstvo; ali i kultura naroda u dolini rijeke Inda u sjevereozapadnoj Indiji (Harappa i Mohendžo Daro). Obje civilizacije su nastale u dolinama plodnih rijeka gdje je poljoprivreda cvala zahvaljujući olakšanom navodnjavanju izgradnjom brana i redovitim poplavama.
 Između Elamitske države i indijske civilizacije razvila se Džiroftska kultura (otkrivena tek 2001.) u jugoistočnom Iranu (Sistan i Kermanska pokrajina) koja se prema nekim tezama u Mezopotamiji spominje kao kraljevstvo Aratta.
 U Mezopotamiji je prihvaćanjem bogova pokorenih naroda, religija postala politeističkom, a uprava se sekularizirala. Titula lugala, velikog čovjeka, se javlja uz starije vjerske titule, iako mu je isprva najvažnija obveza da štuje državne bogove. Ovaj proces je došao do svoje prirodne posljedice u 24. st. pr. Kr. s osnivanjem prvih carstava.
 Akađani su za vladavine Sargona I., poharali Mezopotamiju i potčinili Sumerane, te proširili svoju vlast na sjever (današnju Siriju) i na zapad, u Levant, sve do obale Sredozemlja. U arhivi grada Ebla spominju se gradovi Hazor i Jeruzalem. U to vrijeme se prema jugu širi tzv. kultura Khirbet Kerak vrčeva s Kavkaza i pojavljuju se Hurijanci, a u Mezopotamiji cvate carstvo Ur (22. stoljeće pr. Kr. i 21. stoljeće pr. Kr., te Babilonija koja je na vrhuncu u 18. i 17. st. pr. Kr.
 Promjene su se počele događati krajem 3. tisućljeća pr. Kr. kada su se pojavili gradovi u obližnjim brdskim zemljama iz kojih su se novi narodi (Asirci na sjeveru Mezopotamije, Kananci u Siriji i Palestini, Minojci na Kreti i Hetiti na istoku Anatolije) selili na granice starih civilizacija s kojima su se sukobljavali. S ovim narodima je povezana pojava laganih ratnih kočija na dva kotača i širenje indo-europskih jezika. Ovim društvima je upravljalo malobrojno plemstvo, koje si moglo priuštiti ratne kočije, te po uzoru na njih nastaju "herojski" epovi poput Ilijade i Ramajane.
 Oko 17. i 16. st. pr. Kr. većina je starih centara bilo poharano. Babiloniju su osvojili Kasiti, a civilizaciju doline Inda su uništili Indo-arijanci. Jedan njihov ogranak, narod Mitani, pokorio je Asiriju i jedno vrijeme prijetili Hititkom kraljevstvu, no poraženi su sredinom 14. st. pr. Kr. Tada se razvijaju brojna grčka kraljevstva, od kojih je najsnažnije bila Mikena koja je do 15. st. pr. Kr. dominirala starijim minojskim gradovima. Semitski Hiksi su iskoristili novu tehnologiju da osvoje Egipat, no ubrzo su zbačeni, nakon čega je nastalo snažno Novo egipatsko kraljevstvo.
 Između 1206. i 1150. pr. Kr. sva su ova nova kraljevstva iznenada doživjela kraj. Gradovi na istoku Sredozemlja su poharani nizom napadaja različitih naroda. Grčka kraljevstva su nestala, a Hititsko kraljevstvo je uništeno, trgovački putovi su prekinuti, a pismenost uskoro bila zatrta. Gotovo svi gradovi od Troje do Gaze (Hatuša, Mikena, Ugarit) su bila uništena i od tada nenaseljena. Egipat je odbijao svoje napadače, ali mu se teritorij smanjio na samo središte negdašnjeg kraljevstva, a središnja vlast izrazito oslabila. Jedino je Asirija uspjela izbjeći sličnu sudbinu.
 Regionalne odlike
 Sjeverna Afrika (-1650. – 1200.)
 Egipat je dugo zadržao tehnologiju bakrenog doba, jer je imao snažnu središnju vlast i nije imao ozbiljnijih neprijatelja. No, oko 1650. pr. Kr. oslabila je moć egipatskog srednjeg kraljevstva, te su se azijski emigranti (Hiksi koji su živjeli na istočnoj delti Nila u gradu Avarisu) pobunili, te zauzeli cijelu deltu, a faraone potjerali u Tebu i okolicu načinivši od njih vazale koji su morali plaćati danak osvajačima. Ovi "strani vladari" su imitirali egipatski način upravljanja u koji su integrirali svoju kulturu brončanog doba. Nakon njihovog protjerivanja nastupilo je snažno Novo egipatsko kraljevstvo s razvijenom brončanom tehnologijom.
 Južna Azija (-3200. – 1200.)
 Južna Indija je ostala mezolitskom sve do oko 2500. pr. Kr. kada je počela kulturna razmjena sa sjeverom (s iznimkom koje potvrđuje pravilo, pokrajinom Tamil Nadu, da bi oko 1000. pr. Kr. u južnoj Indiji nastupilo željezno doba, a da nikada nije bilo brončanih kultura.
 Europa (-2300. – 600.)
 Brončano razdoblje u Europi započinje razvojem trgovačkih putova Egejskih kultura oko 3000. pr. Kr. najprije se uvozio kositar i ugljen na Cipar, gdje se kopao bakar potreban za proizvodnju bronce koja se izvozila širom Sredozemlja, pa i šire. Postoje naznake kako su neki predmeti pronađeni u Velikoj Britaniji mediteranskog podrijetla. Pomorska navigacija u to doba je bila na tom stupnju da je prevaziđena tek 1750. g. Minojska kultura, s centrom u gradu Knosu, je bila najrazvijenija na Sredozemlju, a korijeni Ilira također sežu u ovo razdoblje.
 Apeninska kultura (Talijansko brončano doba) je kultura srednje i južne Italije koja se nastavlja iz bakrenog u brončano doba Na nju se nastavlja vilanovska kultura željeznog doba. Lončarija apeninske kulture je crna, dekorirana sa spiralama, meandrima, točkama i skupovima točki, a kako je pronađena na otocima Ischia i Liparski otoci, povezuje se s ranim i kasnim egejskim kulturama sa sličnom lončarijom Najstariji nalazi ove kulture su s otoka Lipari, datirani u oko. 3050. pr. Kr. (± 200 godina), iako se za cijelo razdoblje ustalilo razdoblje od 1800. – 1200. pr. Kr.
 Autohtoni oblik brončane kulture javio se na Sardiniji od 3500. – 1000. pr. Kr., tzv. kultura nuraghi (kamene kule, poput Su Nuraxi).
 Povećanje stanovništva u 2. tisućljeću pr. Kr. je očito, na primjer po mjerama poduzetim za ekonomiziranje upotrebe bronce, iako su bili otvoreni novi i duboki rudnici bakra. Glavno žarište tehničkog i kulturnog razvitka ležalo je u središnjoj Europi, na teritoriju raznih ogranaka tzv. Kulture žarnih polja, skupine srodnih plemena sa zajedničkim kulturnim i pogrebnim običajima koja su dominirala u području između rijeka Rajne i Dunava. Najranija je unetička kultura (1800. – 1600. pr. Kr.) koja podrazumijeva brojne malene grupe kao što su: Straubing, Adlerberg i Hatvan kultura. Neki od malobrojnih, ai malenih, grobnih nalaza su izrazito bogati, poput onoga u Leubingenu s mnogim predmetima od zlata, što nam govori o velikom gospodarskom razvitku. Unetičku kulturu naslijedila je kultura srednjeg brončanog doba, tzv. Kultura grobnih tumula (1600. – 1200. pr. Kr.) koja se odlikuje grobnim humcima (tumuli), a povezana je s glasinačkom kulturom u Bosni i Hercegovini. U istočnoj Mađarskoj (Körös), razna brončana Mako kultura ustupila je mjesto razvijenim brončanim kulturama Ottomany i Gyulavarsand.
 Kasnobrončana kultura žarnih polja (1300. – 1100./750. pr. Kr.) se odlikuje spaljivanjem pokojnika. Ona se proširila na lužičku kulturu (1300. – 500. pr. Kr.) u Njemačkoj i Poljskoj koja se nastavila sve do željeznog doba halštatske kulture (700. – 450. pr. Kr.).
 Kina (-2000. – 700.)
 Korea i Japan (-800. – 400.)
 Brončano doba u Hrvatskoj
 Najstarije brončano razdoblje u Hrvatskoj obilježilo je razdoblje stabilizacije nakon seobe, te oblikovanje novih kultura. Tipičan oblik naselja na koje nailazimo su gradine. Ovo razdoblje prapovijesti obilježava Vinkovačka kultura na tlu Slavonije, koja smjenjuje Vučedolsku kulturu, no zadržava neka njena svojstva. Na području srednjeg Jadrana i zaleđa nailazimo na Cetinsku kulturu. Inače, u cijeloj Hrvatskoj, ovaj slabo poznato razdoblje je zastupljeno brončanim fibulama koje zamjenjuju predmete poput igala i puceta. Keramika u to vrijeme nije u prvome planu, no proizvođena je zbog potreba kulta, rituala i svakodnevnice. Obilježena je urezivanjem različitih geometrijskih oblika.
 Srednje brončano doba (1600. – 1300. pr. Kr.) stabilno je i mirno razdoblje u kojem se nastavlja proces društvenog raslojavanja. Panonija postaje otvorena prema vanjskim utjecajima, no također aktivno sudjeluje u regionalnom razvoju. Dominantna kultura ovog razdoblja je Vatinska kultura.
 U razdoblju ranijeg brončanog razdoblja (1130. – 1100./750. pr. Kr.) događaju se turbulentne promjene uzrokovane egejskim seobama. U ovom razdoblju kultura polja sa žarama (KPŽ) postaje dominantna, a hrvatsko međurječje postaje jedno od ishodišta KPŽ-a. Ovu kulturu obilježavaju spaljivanje pokojnika, te pohranjivanje njihovog pepela u žare, posude s poklopcima. Nakon ovog pogrebnog rituala, žare bi se pohranjivale u iskopane grobne jame. Kulturu polja sa žarama su obilježile regionalno različiti podtipovi kultura: Virovitička grupa, grupa Zagreb, Gorica, te grupa Dalj. Brončano razdoblje ne završava svugdje u isto doba - u Istri završava oko 1100. godine pr. Kr., a u Lici oko 750. godine pr. Kr., kada ju smjenjuje željezno doba.
 Bilješke
 Unutarnje poveznice
 Umjetnost metalnog doba
 Hrvatski povijesni prostor u brončanom dobu
 Vanjske poveznice
 Hrvatska enciklopedija (LZMK): brončano doba


text:
Bruno Pesaola (Buenos Aires, 28 ta' Lulju 1925) huwa eks-plejer tal-futbol Taljan-Arġentin u kowċ. Hu hu l-aktar famuż għaż-żmien li qatta' ma' Napoli, kemm bħala plejer u kif ukoll bħala kowċ.
 Karriera
 Klabb
 Bruno Pesaola beda l-karriera tiegħu mal-klabb taż-żgħażagħ tar-River Plate. F'nofs is-snin erbgħin ingħaqad mat-tim Taljan tar-Roma, fejn iddistingwa ruħu bħala attakkant veloċi u miċidjali. Wara li kien weġġa' t-tibja u l-fibula wara daħla minn avversarju fil-konfront tas-26 ta' Frar 1950 kontra Palermo, Pesaola kellu jħalli 'l-klabb tal-kapital fl-aħħar tal-istaġun.
 Għal żewġ staġuni lagħab ma' Novara, fejn jibqa' mfakkar għall-gowl li skorja kontra t-tim tal-Juventus fid-29 ta' April 1951 fir-rebħa ta' 3–1 li kienet l-ewwel rebħa interna tal-klabb kontra t-tim minn Turin għal ħdax-il sena. Wara ngħaqad ma' Napoli, fejn mat-tim ta' Napli sar wieħed mill-plejers simboliċi fit-tmien snin li kien mal-klabb. Bejn l-1953 u l-1960 kien ingħata l-faxxa ta' kaptan tat-tim.
 Nazzjonal
 Minkejja li twieled l-Arġentina, hu ddebutta mat-tim nazzjonali Taljan f'Liżbona kontra l-Portugall fir-rebħa ta' 3–0 tas-26 ta' Mejju 1957. Barra minn hekk lagħab sitt logħbiet mat-tim nazzjonali B.
 Kowċ
 L-ewwel esperjenza tiegħu ta' kowċ kienet ma' Scafatese fejn kopra wkoll ir-rwol ta' plejer. Fl-1962, ġie magħżul biex jissostitwixxi lil Fioravante Baldi bħala l-kowċ il-ġdid ta' Napoli li kienu jinsabu fiż-żona tar-relegazzjoni tas-Serie B. Hu mhux biss irnexxielu jeħles lit-tim minn qiegħ il-klassifika, imma kiseb il-promozzjoni għas-Serie A. Man-Napoli rebaħ l-ewwel Coppa Italia, l-ewwel trofew Ewropew (it-Tazza tal-Alpi tal-1966) u wassalhom għat-tieni post fl-1968. Mal-Fiorentina rebaħ l-ewwel scudetto fl-1968–69, rebaħ Coppa Italia mal-Bologna fl-1974 u man-Napoli (fit-tielet esperjenza tiegħu mal-klabb) salvahom għal darb'oħra minn relegazzjoni ċerta.
 Ħoloq esterni
 Dettalji tal-karriera fuq National Football Teams
 Nies ħajjin
 Twieldu fl-1925
 Futbolers Taljani
 Plejers ta' River Plate
 Plejers ta' Novara Calcio
 Plejers ta' SSC Napoli
 Plejers ta' AS Roma
 Plejers ta' Genoa CFC
 Kowċis ta' SSC Napoli
 Kowċis ta' ACF Fiorentina
 Kowċis ta' Bologna FC 1909
 Kowċis ta' Panathinaikos FC


type: contracts

text:
 29.8.2013
 FR
 Journal officiel de l'Union européenne
 L 231/10
 DÉCISION DU COMITÉ MIXTE DE L’EEE
 No 35/2013
 du 15 mars 2013
 modifiant l’annexe II (réglementations techniques, normes, essais et certification) de l’accord EEE
 LE COMITÉ MIXTE DE L’EEE,
 vu l’accord sur l’Espace économique européen (ci-après l’«accord EEE»), et notamment son article 98,
 considérant ce qui suit:
 (1)
 Le règlement d’exécution (UE) no 436/2012 de la Commission du 23 mai 2012 modifiant, pour la substance «azaméthiphos», l’annexe du règlement (UE) no 37/2010 relatif aux substances pharmacologiquement actives et à leur classification en ce qui concerne les limites maximales de résidus dans les aliments d’origine animale (1) doit être intégré dans l’accord EEE.
 (2)
 Le règlement d’exécution (UE) no 466/2012 de la Commission du 1er juin 2012 modifiant, pour la substance «clorsulon», l’annexe du règlement (UE) no 37/2010 relatif aux substances pharmacologiquement actives et à leur classification en ce qui concerne les limites maximales de résidus dans les aliments d’origine animale (2) doit être intégré dans l’accord EEE.
 (3)
 Il convient dès lors de modifier l’annexe II de l’accord EEE en conséquence,
 A ADOPTÉ LA PRÉSENTE DÉCISION:
 Article premier
 Les tirets suivants sont ajoutés au point 13 [règlement (UE) no 37/2010 de la Commission] du chapitre XIII de l’annexe II de l’accord EEE:
 «—
 32012 R 0436: règlement d’exécution (UE) no 436/2012 de la Commission du 23 mai 2012 (JO L 134 du 24.5.2012, p. 10).
 —
 32012 R 0466: règlement d’exécution (UE) no 466/2012 de la Commission du 1er juin 2012 (JO L 143 du 2.6.2012, p. 2).»
 Article 2
 Les textes des règlements d'exécution (UE) no 436/2012 et (UE) no 466/2012 en langues islandaise et norvégienne, à publier dans le supplément EEE du Journal officiel de l’Union européenne, font foi.
 Article 3
 La présente décision entre en vigueur le 16 mars 2013, pour autant que toutes les notifications prévues à l’article 103, paragraphe 1, de l’accord EEE aient été faites (3).
 Article 4
 La présente décision est publiée dans la partie EEE et dans le supplément EEE du Journal officiel de l’Union européenne.
 Fait à Bruxelles, le 15 mars 2013.
 Par le Comité mixte de l’EEE
 Le président
 Gianluca GRIPPA
 (1) JO L 134 du 24.5.2012, p. 10.
 (2) JO L 143 du 2.6.2012, p. 2.
 (3) Pas d’obligations constitutionnelles signalées.


type: other

text:
du 27 juillet 2011 - art. 14
 -ou qu'elle fait l'objet de recherches ordonnées par une autorité judiciaire. Sur réquisitions écrites du procureur de la République aux fins de recherche et de poursuite d'infractions qu'il précise, l'identité de toute personne peut être également contrôlée, selon les mêmes modalités, dans les lieux et pour une période de temps déterminés par ce magistrat. Le fait que le contrôle d'identité révèle des infractions autres que celles visées dans les réquisitions du procureur de la République ne constitue pas une cause de nullité des procédures incidentes.
 L'identité de toute personne, quel que soit son comportement, peut également être contrôlée, selon les modalités prévues au premier alinéa, pour prévenir une atteinte à l'ordre public, notamment à la sécurité des personnes ou des biens. Dans une zone comprise entre la frontière terrestre de la France avec les Etats parties à la convention signée à Schengen le 19 juin 1990 et une ligne tracée à 20 kilomètres en deçà, ainsi que dans les zones accessibles au public des ports, aéroports et gares ferroviaires ou routières ouverts au trafic international et désignés par arrêté, pour la prévention et la recherche des infractions liées à la criminalité transfrontalière, l'identité de toute personne peut également être contrôlée, selon les modalités prévues au premier alinéa, en vue de vérifier le respect des obligations de détention, de port et de présentation des titres et documents prévues par la loi. Lorsque ce contrôle a lieu à bord d'un train effectuant une liaison internationale, il peut être opéré sur la portion du trajet entre la frontière et le premier arrêt qui se situe au-delà des vingt kilomètres de la frontière. Toutefois, sur celles des lignes ferroviaires effectuant une liaison internationale et présentant des caractéristiques particulières de desserte, le contrôle peut également être opéré entre cet arrêt et un arrêt situé dans la limite des cinquante kilomètres suivants. Ces lignes et ces arrêts sont désignés par arrêté ministériel (1). Lorsqu'il existe une section autoroutière démarrant dans la zone mentionnée à la première phrase du présent alinéa (1) et que le premier péage autoroutier se situe au-delà de la ligne des 20 kilomètres, le contrôle peut en outre avoir lieu jusqu'à ce premier péage sur les aires de stationnement ainsi que sur le lieu de ce péage et les aires de stationnement attenantes. Les péages concernés par cette disposition sont désignés par arrêté. Le fait que le contrôle d'identité révèle une infraction autre que celle de non-respect des obligations susvisées ne constitue pas une cause de nullité des procédures incidentes. Pour l'application du présent alinéa, le contrôle des obligations de détention, de port et de présentation des titres et documents prévus par la loi ne peut être pratiqué que pour une durée n'excédant pas six heures consécutives dans un même lieu et ne peut consister en un contrôle systématique des personnes présentes ou circulant dans les zones ou lieux mentionnés au même alinéa. Dans une zone comprise entre les frontières terrestres ou le littoral du département de la Guyane et une ligne tracée à vingt kilomètres en deçà, et sur une ligne tracée à cinq kilomètres de part et d'autre, ainsi que sur la route nationale 2 sur le territoire de la commune de Régina, l'identité de toute personne peut être contrôlée, selon les modalités prévues au premier alinéa, en vue de vérifier le respect des obligations de détention, de port et de présentation des titres et documents prévus par la loi. L'identité de toute personne peut également être contrôlée, selon les modalités prévues au premier alinéa du présent article, en vue de vérifier le respect des obligations de détention, de port et de présentation des titres et documents prévus par la loi : 1° En Guadeloupe, dans une zone comprise entre le littoral et une ligne tracée à un kilomètre en deçà, ainsi que dans une zone d'un kilomètre de part et d'autre, d'une part, de la route nationale 1 sur le territoire des communes de Basse-Terre, Gourbeyre et Trois-Rivières et, d'autre part, de la route nationale 4 sur le territoire des communes du Gosier et de Sainte-Anne et Saint-François ; 2° A Mayotte, dans une zone comprise entre le littoral et une ligne tracée à un kilomètre en deçà ; 3° A Saint-Martin, dans une zone comprise entre le littoral et une ligne tracée à un kilomètre en deçà ; 4° A Saint-Barthélemy, dans une zone comprise entre le littoral et une ligne tracée à un kilomètre en deçà.
 NOTA : (1) Conformément à la loi n° 2008-1245 du 1er décembre 2008, les dispositions de l'article 32 de la loi n° 2006-64 du 23 janvier 2006 déterminant la durée d'application des articles 3, 6 et 9 de la même loi sont prorogées jusqu'au 31 décembre 2012. La loi n° 2012-1432 du 21 décembre 2012, article 1er, a prorogé ces mêmes dispositions jusqu'au 31 décembre 2015. Conformément à l'article 25 de la loi n° 2014-1353 du 13 novembre 2014, le premier alinéa de l'article 32 prévoyant l'abrogation des dispositions citées a été abrogé.
 Sur réquisitions écrites du procureur de la République aux fins de recherche et de poursuite des actes de terrorisme visés par les articles 421-1 à 421-6 du code pénal, des infractions en matière de prolifération des armes de destruction massive et de leurs vecteurs visées aux 1° et 2° du I de l'article L. 1333-9, à l'article L. 1333-11, au II des articles L. 1333-13-3 et L. 1333-13-4 et aux articles L. 1333-13-5, L. 2339-14, L. 2339-15, L. 2341-1, L. 2341-2, L. 2341-4, L. 2342-59 et L. 2342-60 du code de la défense, d'armes et d'explosifs visées par les articles L. 2339-8 et L. 2353-4 du code de la défense et L. 317-8 du code de la sécurité intérieure, des infractions de vol visées par les articles 311-3 à 311-11 du code pénal, de recel visées par les articles 321-1 et 321-2 du même code ou des faits de trafic de stupéfiants visés par les articles 222-34 à 222-38 dudit code, les officiers de police judiciaire, assistés, le cas échéant, des agents de police judiciaire et des agents de police judiciaire adjoints mentionnés aux 1°, 1° bis et 1° ter de l'article 21 peuvent, dans les lieux et pour la période de temps que ce magistrat détermine et qui ne peut excéder vingt-quatre heures, renouvelables sur décision expresse et motivée selon la même procédure, procéder non seulement aux contrôles d'identité prévus au sixième alinéa de l'article 78-2 mais aussi à la visite des véhicules circulant, arrêtés ou stationnant sur la voie publique ou dans des lieux accessibles au public. Pour l'application des dispositions du présent article, les véhicules en circulation ne peuvent être immobilisés que le temps strictement nécessaire au déroulement de la visite qui doit avoir lieu en présence du conducteur. Lorsqu'elle porte sur un véhicule à l'arrêt ou en stationnement, la visite se déroule en présence du conducteur ou du propriétaire du véhicule ou, à défaut, d'une personne requise à cet effet par l'officier ou l'agent de police judiciaire et qui ne relève pas de son autorité administrative. La présence d'une personne extérieure n'est toutefois pas requise si la visite comporte des risques graves pour la sécurité des personnes et des biens. En cas de découverte d'une infraction ou si le conducteur ou le propriétaire du véhicule le demande ainsi que dans le cas où la visite se déroule en leur absence, il est établi un procès-verbal mentionnant le lieu et les dates et heures du début et de la fin de ces opérations. Un exemplaire en est remis à l'intéressé et un autre est transmis sans délai au procureur de la République. Toutefois, la visite des véhicules spécialement aménagés à usage d'habitation et effectivement utilisés comme résidence ne peut être faite que conformément aux dispositions relatives aux perquisitions et visites domiciliaires. Le fait que ces opérations révèlent des infractions autres que celles visées dans les réquisitions du procureur de la République ne constitue pas une cause de nullité des procédures incidentes.


text:
 24.10.2019
 SK
 Úradný vestník Európskej únie
 L 270/69
 VYKONÁVACIE NARIADENIE KOMISIE (EÚ) 2019/1760
 z 23. októbra 2019,
 ktorým sa mení príloha I k nariadeniu (ES) č. 119/2009, pokiaľ ide o zahrnutie Spojeného kráľovstva Veľkej Británie a Severného Írska do zoznamu tretích krajín alebo ich častí, z ktorých sa povoľuje vstup zásielok voľne žijúcich zajacovitých, určitých voľne žijúcich suchozemských cicavcov a chovných králikov do Únie
 (Text s významom pre EHP)
 EURÓPSKA KOMISIA,
 so zreteľom na Zmluvu o fungovaní Európskej únie,
 so zreteľom na smernicu Rady 2002/99/ES zo 16. decembra 2002 ustanovujúcu pravidlá pre zdravie zvierat, ktorými sa riadi produkcia, spracovanie, distribúcia a uvádzanie produktov živočíšneho pôvodu určených na ľudskú spotrebu na trh (1), a najmä na článok 8 úvodnú vetu, článok 8 ods. 1 prvý pododsek, článok 8 ods. 4 a článok 9 ods. 4,
 keďže:
 (1)
 Spojené kráľovstvo 29. marca 2017 predložilo oznámenie o svojom úmysle vystúpiť z Únie podľa článku 50 Zmluvy o Európskej únii (ďalej len „Zmluva o EÚ“). Európska rada 11. apríla 2019 po dohode so Spojeným kráľovstvom prijala rozhodnutie (EÚ) 2019/584 (2), ktorým sa predlžuje lehota podľa článku 50 ods. 3 Zmluvy o EÚ. V súlade s daným rozhodnutím sa lehota podľa článku 50 ods. 3 Zmluvy o EÚ ďalej predĺžila do 31. októbra 2019. Právo Únie sa teda prestane uplatňovať na Spojené kráľovstvo a v Spojenom kráľovstve od 1. novembra 2019 (ďalej len „dátum vystúpenia“).
 (2)
 V nariadení Komisie (ES) č. 119/2009 (3) sa stanovujú podmienky verejného zdravia, podmienky zdravia zvierat a požiadavky osvedčovania potrebné pre vstup zásielok mäsa voľne žijúcich zajacovitých, určitých voľne žijúcich suchozemských cicavcov a chovných králikov do Únie a zoznam tretích krajín a ich častí, z ktorých sa povoľuje vstup takýchto zásielok do Únie.
 (3)
 Spojené kráľovstvo Veľkej Británie a Severného Írska poskytlo záruky potrebné na to, aby uvedená krajina aj po dátume vystúpenia spĺňala podmienky stanovené v nariadení (ES) č. 119/2009, pokiaľ ide o vstup zásielok mäsa voľne žijúcich zajacovitých, určitých voľne žijúcich suchozemských cicavcov a chovných králikov do Únie, a to tak, že bude naďalej dodržiavať súlad s právnymi predpismi Únie počas počiatočného obdobia aspoň deviatich mesiacov.
 (4)
 Vzhľadom na tieto osobitné záruky, ktoré poskytlo Spojené kráľovstvo Veľkej Británie a Severného Írska, a s cieľom zabrániť akémukoľvek zbytočnému narušeniu obchodu po dátume vystúpenia by sa Spojené kráľovstvo malo zahrnúť do zoznamu tretích krajín a ich častí stanoveného v prílohe I k nariadeniu (ES) č. 119/2009, z ktorých je povolený vstup zásielok mäsa voľne žijúcich zajacovitých, určitých voľne žijúcich suchozemských cicavcov a chovných králikov do Únie.
 (5)
 Príloha I k nariadeniu (ES) č. 119/2009 by sa preto mala zodpovedajúcim spôsobom zmeniť.
 (6)
 Toto nariadenie by sa malo uplatňovať od 1. novembra 2019, pokiaľ sa na Spojené kráľovstvo Veľkej Británie a Severného Írska v uvedenom dátume nebude naďalej uplatňovať právo Únie.
 (7)
 Opatrenia stanovené v tomto nariadení sú v súlade so stanoviskom Stáleho výboru pre rastliny, zvieratá, potraviny a krmivá,
 PRIJALA TOTO NARIADENIE:
 Článok 1
 Časť 1 prílohy I k nariadeniu (ES) č. 119/2009 sa mení v súlade s prílohou k tomuto nariadeniu.
 Článok 2
 Toto nariadenie nadobúda účinnosť dňom nasledujúcim po jeho uverejnení v Úradnom vestníku Európskej únie.
 Uplatňuje sa od 1. novembra 2019.
 Ak sa však právo Únie bude na Spojené kráľovstvo Veľkej Británie a Severného Írska a v ňom naďalej uplatňovať aj v uvedenom dátume, toto nariadenie sa neuplatňuje.
 Toto nariadenie je záväzné v celom rozsahu a priamo uplatniteľné vo všetkých členských štátoch.
 V Bruseli 23. októbra 2019
 Za Komisiu
 predseda
 Jean-Claude JUNCKER
 (1) Ú. v. ES L 18, 23.1.2003, s. 11.
 (2) Rozhodnutie Európskej rady (EÚ) 2019/584 prijaté po dohode so Spojeným kráľovstvom z 11. apríla 2019, ktorým sa predlžuje lehota podľa článku 50 ods. 3 Zmluvy o EÚ (Ú. v. EÚ L 101, 11.4.2019, s. 1).
 (3) Nariadenie Komisie (ES) č. 119/2009 z 9. februára 2009, ktorým sa stanovuje zoznam tretích krajín alebo ich častí na účely dovozu mäsa voľne žijúcich zajacovitých, určitých voľne žijúcich suchozemských cicavcov a chovných králikov do Spoločenstva alebo jeho tranzitu cez Spoločenstvo, ako aj požiadavky veterinárneho osvedčovania (Ú. v. EÚ L 39, 10.2.2009, s. 12).
 PRÍLOHA
 Za položku týkajúcu sa Kanady v tabuľke uvedenej v časti 1 prílohy I k nariadeniu (ES) č. 119/2009 sa vkladá tento riadok:
 „Spojené kráľovstvo Veľkej Británie a Severného Írska
 GB
 WL
 RM
 WM“


text:
 Události
 leden Boleslav III. byl Boleslavem Chrabrým znovu dosazen na český trůn
 Boleslav III. nechal vyvraždit rod Vršovců. V reakci nato vypuklo v českých zemích povstání
 Boleslav Chrabrý ovládl Moravu (do roku 1025 zůstane Polsku) a nakrátko i Čechy.
 Soběslav z rodu Slavníkovců se vrací do Čech po boku Boleslava Chrabrého
 Úmrtí
 leden – Vladivoj, český kníže (* ?)
 7. února – Rozala Italská flanderská hraběnka a francouzská královna (* ?)
 4. května – Heřman II. Švábský, švábský vévoda (* ?)
 12. května – Silvestr II., papež (* kolem 950)
 6. listopadu – Jan XVII., papež (* ?)
 Hlavy států
 České knížectví – Vladivoj – Jaromír – Boleslav III. Ryšavý – Boleslav I. Chrabrý
 Svatá říše římská – Jindřich II.
 Papež – Silvestr II. – Jan XVII. – Jan XVIII.
 Anglické království – Ethelred II.
 Francouzské království – Robert II.
 Polské knížectví – Boleslav I. Chrabrý
 Uherské království – Štěpán I.
 Kyjevská Rus – Vladimír I.
 Externí odkazy
 11. století


text:
 26.7.2018
 ES
 Diario Oficial de la Unión Europea
 L 189/13
 DECISIÓN N.o 55/2017 DEL COMITÉ MIXTO CREADO EN VIRTUD DEL ACUERDO SOBRE EL RECONOCIMIENTO MUTUO ENTRE LA COMUNIDAD EUROPEA Y LOS ESTADOS UNIDOS DE AMÉRICA
 de 5 de junio de 2018
 relativa a la inclusión de organismos de evaluación de la conformidad en la lista del anexo sectorial sobre compatibilidad electromagnética [2018/1051]
 EL COMITÉ MIXTO,
 Visto el Acuerdo sobre el reconocimiento mutuo entre la Comunidad Europea y los Estados Unidos de América, y en particular sus artículos 7 y 14,
 Considerando que la inclusión de uno o varios organismos de evaluación de la conformidad en un anexo sectorial requiere una decisión del Comité Mixto,
 DECIDE:
 1.
 El organismo de evaluación de la conformidad que figura en el apéndice A se añade a la lista de organismos de evaluación de la conformidad de la columna «Acceso comunitario al mercado estadounidense» de la sección V del anexo sectorial sobre compatibilidad electromagnética.
 2.
 Por lo que se refiere a productos y procedimientos de evaluación de la conformidad, el ámbito específico en relación con el cual se incluye en la lista el organismo de evaluación de la conformidad que figura en el apéndice A ha sido acordado por las Partes, quienes lo mantendrán.
 La presente Decisión, hecha por duplicado, deberá ser firmada por los representantes del Comité Mixto facultados por las Partes para modificar en su nombre el Acuerdo. La presente Decisión surtirá efectos a partir de la fecha de la última de estas firmas.
 En nombre de los Estados Unidos de América
 James C. SANFORD
 Firmado en Washington D.C. el 30 de mayo de 2018
 En nombre de la Unión Europea
 Ignacio IRUARRIZAGA
 Firmado en Bruselas el 5 de junio de 2018
 APÉNDICE A
 Organismo de evaluación de la conformidad de la CE añadido a la lista de organismos de evaluación de la conformidad de la columna «Acceso comunitario al mercado estadounidense» de la sección V del anexo sectorial sobre compatibilidad electromagnética
 UL International Italia S.r.l.
 Via delle Industrie, 6
 20061 Carugate (MI)
 ITALIA


text:
Gvanako (znanstveno ime Lama guanicoe) je južnoameriški predstavnik družine kamel, ki živi na visokogorskih travnikih osrednjih Andov, podobno kot sorodna vikunja.
 Najbližji divji sorodnik je vikunja, s katerim sta se vrsti oddelili od skupnega prednika pred dvemi do tremi milijoni let.
 Iz njegove dlake tudi predejo volno, vendar je za to primernejša volna manjše alpake, najbolj dragocena pa je volna vikunje.
 Kamele
 Taksoni, opisani leta 1776


text:
vymedzenie v § 3 ods. 2 písm. b) zákona
 vymedzenie v § 3 ods. 2 písm. a) zákona
 vymedzenie v § 3 ods. 2 písm. c) zákona
 a. spory súvisiace s poskytovaním platobných služieb, ktoré vznikli medzi používateľmi platobných služieb, ktorými sú spotrebitelia, a poskytovateľmi platobných služieb (§ 2 ods. (3) Zákona o platobných službách v znení neskorších predpisov); to sa rovnako vzťahuje na spory súvisiace s presunom platobného účtu podľa § 44d Zákona o platobných službách v znení neskorších predpisov (ďalej len „spory z platobných služieb“)
 b. spory vyplývajúce z bankových obchodov podľa § 5 písm. i) Zákona o bankách medzi bankami alebo pobočkami zahraničných bánk a spotrebiteľmi (ďalej len „spory z bankových obchodov“)
 c. spory súvisiace s poskytovaním spotrebiteľských úverov podľa Zákona o spotrebiteľských úveroch, ktoré vznikli medzi spotrebiteľmi a nebankovými veriteľmi, ktorí sú členmi Asociácie leasingových spoločností Slovenskej republiky (ďalej len „leasingové spory“).
 OMBUDSPOT, združenie na ochranu práv spotrebiteľov
 rieši spory s výnimkou tých, z oblasti
 - organizovaných zájazdov a dovolenkových služieb
 - služieb leteckých dopravných služieb
 - ochrany práv cestujúcich v námornej doprave
 - internetového obchodu, pri predaji tovarov a služieb cez internet
 - ochrany práv pri poskytovaní finančných služieb
 napr. spor s predávajúcim obuvi v kamennej predajni
 rieši spory z poistných zmlúv medzi klientmi (spotrebiteľmi) a poisťovňou (členom Slovenskej asociácie poisťovní)
 Združenie sociálno-právne poradenstvo pre každého
 rieši všetky druhy sporov s výnimkou sporov a podnetov:
 - z oblasti práv cestujúcich v leteckej doprave
 - z oblasti práv cestujúcich v námornej doprave


text:
 PROTOCOL din 18 decembrie 1990 de modificare a Convenţiei privind decontările multilaterale în ruble transferabile şi organizarea Băncii Internaţionale de Cooperare Economică, precum şi a Statutului acestei bănci*)
 Ratificat prin Legea nr. 242 din 6 decembrie 2017, publicată în Monitorul Oficial, Partea I, nr. 981 din 11 decembrie 2017.
 Guvernele Republicii Bulgaria, Republicii Ungare, Republicii Socialiste Vietnam, Republicii Cuba, Republicii Populare Mongole, Republicii Polone, României, Uniunii Republicilor Sovietice Socialiste, Republicii Federative Cehe şi Slovace,
 având în vedere schimbările care au avut loc în cooperarea economică a ţărilor lor,
 au convenit asupra celor ce urmează.
 1. Sistemul de decontări multilaterale în ruble transferabile, stabilit de Convenţia privind decontările multilaterale în ruble transferabile şi organizarea Băncii Internaţionale de Cooperare Economică din 22 octombrie 1963, îşi încetează aplicarea de la 1 ianuarie 1991.
 Părţile contractante îşi reglementează pe bază bilaterală pretenţiile şi obligaţiile reciproce în ruble transferabile, constituite conform situaţiei la 1 ianuarie 1991.
 2. Banca Internaţională de Cooperare Economică îşi continuă activitatea pe baze comerciale, dezvoltând operaţiuni în valută liber convertibilă, şi îşi va menţine statutul de organizaţie interguvernamentală.
 3. Capitalul social al Băncii Internaţionale de Cooperare Economică se stabileşte la suma de 400 milioane ECU.
 4. Părţile contractante consideră oportun ca în cursul anului 1991 să creeze condiţiile necesare pentru transformarea BICE într-o bancă pe acţiuni, care să funcţioneze pe principii comerciale.
 În conformitate cu articolul XV al Convenţiei privind decontările multilaterale în ruble transferabile şi organizarea Băncii Internaţionale de Cooperare Economică din 22 octombrie 1963, să se introducă următoarele modificări în convenţia menţionată:
 1. Denumirea Convenţiei se modifică astfel:
 "Convenţie privind organizarea şi activitatea Băncii Internaţionale de Cooperare Economică"
 2. În preambul, alineatele al doilea şi al treilea se prezintă în următoarea redactare:
 "conducându-se după interesele de dezvoltare ale economiilor naţionale ale ţărilor lor, ţinând cont de trecerea cooperării lor comerciale şi de producţie la economia de piaţă."
 3. Articolul 1 se elimină.
 4. La articolul II, după cel de-al doilea alineat se introduce un text cu următorul conţinut:
 "Obiectivele de bază ale Băncii sunt:
 - sprijinirea dezvoltării legăturilor economice externe între ţările membre ale Băncii, băncile lor, întreprinderi şi organizaţii, precum şi între ele şi bănci, întreprinderi şi organizaţii ale altor ţări;
 – sprijinirea înfiinţării şi activităţii unor întreprinderi comune, în primul rând cu participarea întreprinderilor ţărilor membre ale Băncii;
 – sprijinirea trecerii ţărilor membre interesate ale Băncii la economia de piaţă, participării la dezvoltarea relaţiilor economice de piaţă între subiecţii din ţările membre şi cei ai altor ţări.
 Realizarea obiectivelor menţionate se va face de către BICE prin acordarea de servicii de creditare şi decontare clienţilor, indiferent de forma lor de proprietate, şi acordarea de alte servicii bancare, acceptate în practica internaţională.ˮ
 În acelaşi articol, după cuvintele „Banca este împuternicită“, textul care include punctele a-e se prezintă în următoarea redactare:
 „executarea de operaţiuni în valută liber convertibilă şi în altă valută, acceptate în practica bancară internaţională, în special:
 a) acordarea de credite, plasarea de depozite, scontarea cambiilor, cumpărarea şi vânzarea de titluri financiare, participarea la capitalul organizaţiilor bancare, financiare şi al altor organizaţii;
 b) atragerea de depozite şi credite, emisiuni de titluri financiare;
 c) administrarea conturilor clienţilor Băncii şi executarea decontărilor aferente acestora; acordarea de garanţii bancare; asigurarea circulaţiei documentelor şi efectuarea operaţiunilor de decontări şi plăţi pentru importuri şi exporturi; operaţiuni de conversie şi arbitraj valutar; operaţiuni de casă; consultanţă bancară şi alte servicii; factoring;
 d) efectuarea altor operaţiuni bancare, care corespund obiectivelor şi scopurilor Băncii."
 5. La articolul III, primul alineat se prezintă în următoarea redactare:
 "Capitalul social al Băncii Internaţionale de Cooperare Economică se stabileşte la patru sute de milioane ECU.
 Cotele de participare ale părţilor contractante la capitalul social al Băncii reprezintă pentru:
 │ │27,2 │
 │Republica Bulgaria │milioane │
 │ │ECU │
 │ │33,5 │
 │Republica Ungară │milioane │
 │Republica Socialistă │1,4 │
 │Vietnam │milioane │
 │ │7,0 │
 │Republica Cuba │milioane │
 │ │4,8 │
 │Republica Populară Mongolă│milioane │
 │ │43,2 │
 │Republica Polonă │milioane │
 │ │25,5 │
 │România │milioane │
 │Uniunea Republicilor │185,4 │
 │Sovietice Socialiste │milioane │
 │Republica Federativă Cehă │72,0 │
 │şi Slovacă │milioane │
 │ │ECUˮ │
 Alineatele al doilea şi al treilea ale aceluiaşi articol se elimină. La alineatul al cincilea se elimină cuvântul „(cote)“."
 6. Articolul V se prezintă în următoarea redactare:
 "Pentru operaţiunile active efectuate de Bancă, Banca percepe dobânzi în conformitate cu principiile aplicabile în practica bancară internaţională, ţinând cont de asigurarea rentabilităţii şi eficienţei acestora.
 Banca plăteşte dobânzi pentru operaţiunile pasive efectuate de către aceasta."
 7. Articolele VI, VII, VIII, IX şi XII se elimină.
 8. Se modifică numerotarea articolelor Convenţiei, ţinând cont de modificările introduse de acest protocol.
 În conformitate cu articolul 44 al Statutului Băncii Internaţionale de Cooperare Economică se introduc următoarele modificări şi completări în Statutul Băncii Internaţionale de Cooperare Economică:
 1. La articolul 5, al doilea şi al treilea alineat se înlocuiesc cu un text cu următorul conţinut:
 "Capitalul social al Băncii reprezintă 400 mil. ECU."
 2. La capitolul III se elimină denumirea capitolelor „Operaţiunile de decontare ale Băncii“ şi „Operaţiunile de creditare ale Băncii“.
 3. Articolul 9 se prezintă în următoarea redactare:
 "Banca poate deschide conturi băncilor, întreprinderilor şi organizaţiilor ţărilor membre ale Băncii, organizaţiilor şi asociaţiilor economice internaţionale, întreprinderilor mixte, precum şi altor persoane juridice sau fizice şi să efectueze pentru aceste conturi decontări în modalitatea stabilită de către Bancă."
 4. Articolul 10 se elimină.
 5. La articolul II:
 - la primul alineat, cuvintele „în ruble transferabile şi altă valută“ se înlocuiesc cu cuvintele „în valută liber convertibilă, precum şi, ţinând cont de legislaţia ţării respective, în valuta naţională a ţărilor membre ale Băncii“;
 – la alineatul al treilea, cuvintele „în ruble transferabile şi alte valute“ se înlocuiesc cu cuvintele „în valută liber convertibilă, precum şi, ţinând cont de legislaţia ţării respective, în valuta naţională a ţărilor membre ale Băncii“.
 6. Articolele 12 şi 14 se elimină.
 7. La articolul 15, cuvintele „în ruble transferabile şi alte valute“ se înlocuiesc cu cuvintele „în valută liber convertibilă, precum şi, ţinând cont de legislaţia ţării respective, în valuta naţională a ţărilor membre ale Băncii“.
 8. Articolele 19-22 se elimină.
 9. La articolul 24, după cuvintele „încheiate cu băncile“ se introduc cuvintele „cu întreprinderile“.
 Articolul se completează cu un text cu următorul conţinut:
 "Pentru creditele acordate de Bancă debitorii plătesc dobânzi la valoarea stabilită în acordurile de creditare.
 Banca are dreptul să primească în gaj, în vederea garantării obligaţiilor clienţilor ei, bunuri libere de obligaţii şi alte valori. Modul de garantare a valorilor în Bancă se stabileşte de către Bancă."
 10. Se completează capitolul III cu un nou articol cu următorul conţinut:
 "Banca percepe dobânzi pentru operaţiunile active efectuate de către aceasta.
 11. Articolul 26 se completează cu alineatul:
 "Regulile de procedură ale Consiliului se stabilesc de către Consiliul însuşi."
 12. Articolul 27 se elimină.
 13. La articolul 28 la primul alineat, în locul cuvintelor „de principiu“ se introduc cuvintele „de bază“.
 Punctul b al acestui articol se prezintă în următoarea redactare:
 "b) aprobă, la propunerea Conducerii executive, raportul anual de activitate, bilanţul şi distribuirea profitului Băncii, structura şi statul de personal ale Băncii, bugetul de cheltuieli administrative şi de management ale Băncii."
 Se completează acest articol cu un alineat cu următorul conţinut:
 "Consiliul are dreptul să delege Conducerii executive spre rezolvare anumite probleme, stabilite de către Statut ca fiind în competenţa Consiliului."
 14. La capitolul IV, secţiunea „Consiliul Băncii“ se completează cu un nou articol cu următorul conţinut:
 "Consiliul Băncii ia decizii în principalele probleme ale activităţii Băncii în unanimitate, iar în alte probleme cu majoritate calificată de cel puţin 3/4 din voturi. În această situaţie Consiliul Băncii este împuternicit să ia decizii, dacă la reuniunea Consiliului participă cel puţin 3/4 din reprezentanţii ţărilor membre ale Băncii.
 Consiliul ia decizii în unanimitate în următoarele aspecte ale activităţii Băncii:
 a) privind aprobarea raportului anual de activitate, bilanţului şi distribuirea profitului Băncii;
 b) privind recomandările de majorare a capitalului social al Băncii;
 c) privind modul şi termenele contribuţiilor ţărilor membre la capitalul social al Băncii;
 d) privind deschiderea şi închiderea unor sucursale, agenţii şi reprezentanţe ale Băncii;
 e) privind numirea preşedintelui Conducerii executive, a membrilor Conducerii executive şi a membrilor Comisiei de revizie;
 f) privind primirea unor noi membri în Bancă;
 g) privind propunerile de modificare a Convenţiei şi Statutului Băncii;
 h) privind propunerile legate de termenele şi modul de încetare a activităţii Băncii în conformitate cu Convenţia."
 15. La articolul 30 la al doilea alineat, după cuvintele „ale persoanelor cu funcţii de conducere ale Băncii“ se introduc cuvintele „precum şi ale altor persoane, juridice sau fizice“.
 16. La articolul 31 la punctul b, după cuvintele „în conturile curente şi alte conturi“ se elimină cuvintele „în conformitate cu hotărârile Consiliului Băncii“.
 La acelaşi articol la alineatul care începe cu cuvintele „În competenţele Conducerii executive intră, de asemenea:ˮ se omite prima sintagmă, iar la cea de-a doua sintagmă, după cuvintele „altor operaţiuni bancare“ se elimină cuvintele „pe baza principiilor, stabilite de către Consiliul Băncii“.
 "Conducerea executivă a Băncii poate delega rezolvarea anumitor probleme, care intră în competenţa sa, membrilor Conducerii executive, şefilor direcţiilor şi serviciilor Băncii, sucursalelor şi agenţiilor sale."
 17. La articolul 33 la cel de-al doilea alineat, înaintea cuvintelor „dintre cetăţenii ţărilor membre ale Băncii“ se adaugă „de regulă“.
 18. La cel de-al doilea alineat al articolului 37, în locul cuvintelor „Arbitrajului de pe lângă Camera de Comerţ“ se introduc cuvintele „Curţii de Arbitraj de pe lângă Camera de Comerţ şi Industrie“.
 19. Articolul 41 se completează cu un alineat cu următorul conţinut:
 "Valuta bilanţului Băncii - ECU"
 20. Se modifică numerotarea articolelor statutului, ţinând cont de modificările introduse de prezentul protocol.
 Prezentul protocol se supune ratificării şi intră în vigoare la data la care ultima dintre părţile contractante va preda instrumentul de ratificare depozitarului acestui protocol. Cu toate acestea, Protocolul se va aplica temporar de la 1 ianuarie 1991.
 Prezentul protocol se va preda pentru păstrare Secretariatului Consiliului de Ajutor Economic Reciproc, care va îndeplini funcţiile de depozitar al acestui protocol.
 Încheiat în oraşul Moscova la 18 decembrie 1990, într-un singur exemplar în limba rusă.
 Prin împuternicirea Guvernului Republicii Bulgaria,
 Prin împuternicirea Guvernului Republicii Ungare,
 D. Şurani
 Prin împuternicirea Guvernului Republicii Socialiste Vietnam,
 Prin împuternicirea Guvernului Republicii Cuba,
 Prin împuternicirea Guvernului Republicii Populare Mongole,
 G. Huderciuluun
 Prin împuternicirea Guvernului Republicii Polone,
 G. Vuitovici
 Prin împuternicirea Guvernului României,
 V. Vieriţa
 Prin împuternicirea Guvernului Uniunii Republicilor Sovietice Socialiste,
 V. Geraşcenko
 Prin împuternicirea Guvernului Republicii Federative Cehe şi Slovace,
 F. Pavelca
 Conform cu originalul:
 Director Departamentul Juridic MAE Rusia
 R. Kolodkin
 Ministerul Afacerilor Externe al Federaţiei Ruse
 Tags: Monitorul Oficial, Acte Monitorul Oficial, Protocol Aditional, Alte Institutii,  PROTOCOL din 18 decembrie 1990