text:
 15.1.2011
 SK
 Úradný vestník Európskej únie
 C 13/32
 Žaloba podaná 10. novembra 2010 — Comunidad Autónoma de Galicia/Komisia
 (Vec T-520/10)
 ()
 2011/C 13/62
 Jazyk konania: španielčina
 Účastníci konania
 Žalobkyňa: Comunidad Autónoma de Galicia (Santiago de Compostela, Španielsko) (v zastúpení: S. Martínez Lage a H. Brokelmann, advokáti)
 Žalovaná: Európska komisia
 Návrhy žalobkyne
 —
 zrušiť rozhodnutie N 178/2010 z 29. septembra 2010, ktorým sa schvaľuje kompenzácia verejnej služby v prospech výrobcov elektriny v Španielsku,
 —
 zaviazať Komisiu na náhradu trov konania.
 Žalobné dôvody a hlavné tvrdenia
 Rozhodnutie napadnuté vo veci samej sa zhoduje s rozhodnutím, ktoré je prejednávané vo veci T-484/10 Gas Natural FENOSA SDG/Komisia.
 Na podporu svojho návrhu žalobkyňa uvádza tieto žalobné dôvody:
 —
 Porušenie procesných práv zaručených článkom 108 ods. 2 ZFEÚ a článkom 6 nariadenia Rady č. 659/1999 z 22. marca 1999 ustanovujúceho podrobné pravidlá na uplatňovanie článku 93 Zmluvy o ES (1), pretože Komisia nezačala konanie vo veci formálneho zisťovania, hoci je to povinná urobiť vždy, keď existujú vážne pochybnosti o zlučiteľnosti spornej pomoci so spoločným trhom.
 —
 Porušenie nariadenia Rady (ES) č. 1407/2002 z 23. júla 2002 o štátnej pomoci pre uhoľný priemysel (2).
 —
 Porušenie článku 106 ods. 2 ZFEÚ v rozsahu, v akom nie sú splnené požiadavky nevyhnutnosti a proporcionality vyžadované týmto ustanovením pre spornú pomoc, ktorú poskytli španielske orgány na kompenzáciu zvýšených nákladov vyplývajúcich z poskytovania verejnej služby.
 —
 Porušenie článku 34 ZFEÚ, pretože sporná pomoc predstavuje opatrenie s rovnakým účinkom, ktoré podľa článku 36 ZFEÚ nemožno odôvodniť potrebou zabezpečiť zásobovanie elektrinou.
 —
 Sporná pomoc sa v rozpore s článkom 8 nariadenia Rady (ES) č. 1407/2002 z 23. júla 2002 o štátnej pomoci pre uhoľný priemysel neoprávnene kumuluje s pomocou poskytnutou uhoľnému priemyslu v období od roku 2008 do roku 2010 (3) a vážne narušuje hospodársku súťaž v energetickom sektore v rozpore s ustanoveniami článku 4 písm. d) a e) tohto nariadenia.
 —
 Porušenie článkov 11 a 191 ZFEÚ, ako aj článku 3 ods. 3 ZEÚ, pretože podľa žalobkyne napadnuté rozhodnutie opomína škodlivé účinky na životné prostredie.
 Napokon žalobkyňa uvádza porušenie vlastníckeho práva, ktoré je zaručené článkom 17 Charty základných práv Európskej únie.
 (1) Ú. v. ES L 83, s. 1; Mim. vyd. 08/001, s. 339.
 (2) Ú. v. ES L 205, s. 1; Mim. vyd. 08/002, s. 170.
 (3) Ú. v. ES L 205, s. 1; Mim. vyd. 08/002, s. 170.


type: other

text:
ippreżentati fit-22 ta’ Novembru 2018 (1)
 Kawża C-578/17
 Il-parti l-oħra:
 (talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Korkein hallinto-oikeus (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Finlandja))
 “Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Trade marks – Direttiva 2008/95/KE – Artikolu 2 – Artikolu 3(1)(b) u (3) – Raġunijiet ta’ rifjut jew ta’ nullità – Karattru distintiv – Karattru distintiv miksub permezz tal-użu – Karattru distintiv intrinsiku – Rappreżentazzjoni grafika – Trade mark ta’ kulur jew trade mark figurattiva – Trade mark ta’ kulur ippreżentata bħala trade mark figurattiva – Kundizzjonijiet għar-reġistrazzjoni – Kategoriji ta’ trade marks – Tipi ta’ trade marks – Kontradizzjonijiet fl-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ trade mark”
 1. Permezz ta’ din it-talba għal deċiżjoni preliminari, il-Korkein hallinto-oikeus (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Finlandja) għamlet lill-Qorti tal-Ġustizzja diversi domandi preliminari li jirrigwardaw ir-rekwiżit tar-rappreżentazzjoni grafika, li jinsab fl-Artikolu 2 u r-rekwiżit tal-karattru distintiv li jinsab fl-Artikolu 2 u fl-Artikolu 3(1)(b) u (3) tad-Direttiva 2008/95/KE (2).
 2. It-talba għal deċiżjoni preliminari toriġina minn kwistjoni bejn il-kumpannija Oy Hartwall Ab u l-Patentti- ja rekisterihallitus (l-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali, il-Finlandja). Dan tal-aħħar ċaħad l-applikazzjoni ppreżentata minn Oy Hartwall għall-finijiet tar-reġistrazzjoni ta’ trade mark ta’ kulur, minħabba li t-trade mark mitluba ma kellhiex il-karattru distintiv mitlub minn trade mark ta’ kulur. Fl-imsemmija applikazzjoni, it-trade mark ta’ kulur kienet irrappreżentata grafikament fil-forma ta’ figura.
 3. Din il-kawża tqajjem għaldaqstant il-punt dwar kif għandu jiġi interpretat, fil-kuntest tar-reġistrazzjoni eventwali ta’ trade mark ta’ kulur, ir-rekwiżit tar-rappreżentazzjoni grafika u r-rekwiżit tal-karattru distintiv li huma previsti fid-Direttiva 2008/95. Permezz tad-domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq b’mod iktar preċiż tkun taf jekk l-Artikoli 2 u 3 tad-Direttiva jipprekludux ir-reġistrazzjoni ta’ trade mark ta’ kulur li kienet irrappreżentata grafikament fil-forma ta’ figura fl-applikazzjoni għal trade mark.
 4. F’dawn il-konklużjonijiet, ser nesponi għalfejn jidhirli, minn naħa, li jeħtieġ li l-Artikolu 2 u l-Artikolu 3(1)(b) u (3) ta’ din id-direttiva jiġu interpretati fis-sens li l-punt dwar jekk ir-reġistrazzjoni ta’ trade mark tintalabx bħala trade mark figurattiva jew bħala trade mark ta’ kulur huwa rilevanti għall-iskopijiet tal-interpretazzjoni tar-rekwiżit tal-karattru distintiv u, min-naħa l-oħra, li l-Artikolu 2 jipprekludi r-reġistrazzjoni ta’ trade mark li għaliha, bħal f’dan il-każ, ir-rappreżentazzjoni grafika tieħu l-forma ta’ figura, filwaqt li l-applikant jitlob ir-reġistrazzjoni tagħha bħala trade mark ta’ kulur.
 A. Id-Direttiva 2008/95
 5. L-Artikolu 2, intitolat “Sinjali li minnhom trade mark tista’ tikkonsisti”, tad-Direttiva 2008/95 (3) huwa fformulat kif ġej:
 “Trade mark tista’ tikkonsisti minn kwalunkwe sinjal kapaċi li jiġi rappreżentat grafikament, b’mod partikolari permezz ta’ kliem, inklużi ismijiet personali, disinji, ittri, numri, l-għamla ta’ merkanzija jew l-imballaġġ tagħhom, sakemm dawn is-sinjali ikunu jistgħu jiddistingwu l-merkanzija jew is-servizzi ta’ impriża waħda minn dawk ta’ impriżi oħra”.
 6. L-Artikolu 3(1)(b) u (3) li jikkonċerna r-raġunijiet għal rifjut jew nullità, jipprovdi:
 “1. Is-segwenti m’għandhomx jiġu reġistrati jew, jekk jiġu reġistrati, għandhom ikunu suxxettibbli għal dikjarazzjoni ta’ nullità:
 3. Trade mark m’għandhiex tiġi rifjutata reġistrazzjoni jew tiġi dikjarata nulla skond il-paragrafu 1 (b), (c) jew (d) jekk, qabel id-data ta’ l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni u wara l-użu magħmul minnha, hi akkwistat karattru distintiv. Kwalunkwe Stat Membru jista’ addizzjonalment jistipula li din id-dispożizzjoni għandha tapplika wkoll fejn il-karatteristika distintiva kienet akkwistata wara d-data ta’ l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni jew wara d-data tar-reġistrazzjoni”.
 B. Id-dritt Finlandiż
 7. Id-Direttiva 2008/95 ġiet trasposta fid-dritt Finlandiż permezz tal-Liġi Nru 7/1964 dwar it-trade marks, tal-10 ta’ Jannar 1964, emendata fl-aħħar lok, għal dik li hija l-verżjoni applikabbli f’dan il-każ, bil-Liġi Nru 56/2000.
 8. Bis-saħħa tal-Artikolu 1(2) tal-Liġi dwar it-trade marks (emendat fl-aħħar lok, għal dik li hija l-verżjoni applikabbli għal dan il-każ, bil-Liġi Nru 39/1993), jistgħu jikkostitwixxu trade marks dawk is-sinjali kollha li jistgħu jiġu rrappreżentati grafikament li huma idonei sabiex jiddistingwu l-prodotti mqiegħda fiċ-ċirkulazzjoni tas-suq minn prodotti ta’ terzi. Din id-dispożizzjoni tippreċiża mbagħad li trade mark tista’, b’mod partikolari tkun ikkostitwita minn kliem inklużi l-ismijiet ta’ persuna, disinni, ittri, ċifri, l-għamla ta’ prodott jew tal-imballaġġ tiegħu.
 9. Skont l-Artikolu 13 tal-Liġi dwar it-trade marks (emendat fl-aħħar lok, għal dik li hija l-verżjoni applikabbli għal dan il-każ, bil-Liġi Nru 56/2000), it-trade mark li għandha tiġi rreġistrata trid tkun idonea li tiddistingwi l-prodotti tal-proprjetarju tagħha minn prodotti ta’ terzi. Sinjal li jindika, kemm esklużivament, kif ukoll sempliċement permezz ta’ varjazzjonijiet minuri jew żidiet, l-ispeċi, il-kwalità, il-kwantità, id-destinazzjoni, il-prezz, il-lok jew id-data tal-produzzjoni tal-prodott ma għandux jitqies li għandu karattru distintiv. Waqt l-eżami tal-karattru distintiv ta’ sinjal, jeħtieġ, skont dan l-artikolu, li jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha tal-kawża u b’mod partikolari t-tul ta’ żmien u l-importanza tal-użu tat-trade mark.
 10. Il-kumpannija Oy Hartwall applikat, fl‐20 ta’ Settembru 2012, biex tirreġistra s-sinjal riprodott iktar ’l isfel mal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali. Skont ir-rappreżentazzjoni grafika tas-sinjal, dan huwa magħmul minn żigarella blu b’bordura rqiqa griża. Ir-reġistrazzjoni tas-sinjal intalbet bħala trade mark ta’ kulur għall-prodotti “ilma minerali” li jaqgħu taħt il-klassi 32. Oy Hartwall indikat dan li ġej għal dak li jikkonċerna l-kulur: il-kuluri tas-sinjal huma l-blu (PMS 2748, PMS CYAN) u l-griż (PMS 877).
 11. Fil-kuntest tal-applikazzjoni tagħha, Oy Hartwall kienet ippreżentat lill-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali studju tas-suq, li fih it-trade mark mitluba kienet ġiet deskritta lill-persuni interrogati, u ġiet stabbilita attestazzjoni minn tnejn mill-impjegati tagħha li kienet tirrigwarda l-użu tat-trade mark biex jiġu identifikati l-prodotti tagħha.
 12. Wara deċiżjoni preparatorja tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali, Oy Hartwall ippreċiżat li hija kienet qiegħda tapplika għar-reġistrazzjoni tat-trade mark mitluba bħala trade mark ta’ kulur u mhux bħala trade mark figurattiva.
 13. Permezz ta’ deċiżjoni tal‐5 ta’ Ġunju 2013, l-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali ċaħad l-applikazzjoni minħabba li t-trade mark li għaliha saret l-applikazzjoni kienet nieqsa minn karattru distintiv. L-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali jindika b’mod partikolari, fil-motivi tad-deċiżjoni tiegħu, li, skont prassi stabbilita tiegħu, ma jistax jingħata dritt esklużiv għar-reġistrazzjoni ta’ kuluri partikolari jekk ma jintweriex bi provi sodi li l-kuluri mitluba kisbu karattru distintiv għall-prodotti li għalihom saret l-applikazzjoni minħabba użu fit-tul u importanti.
 14. Id-deċiżjoni tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tindika li l-istudju tas-suq ma weriex biss ir-reputazzjoni tal-kuluri waħedhom, iżda tat-trade mark figurattiva. Skont l-imsemmija deċiżjoni, ma ġiex stabbilit li l-kombinazzjoni ta’ kuluri li għalihom saret l-applikazzjoni kienet użata sabiex jiġu identifikati l-prodotti proposti mir-rikorrenti għal żmien twil biżżejjed u b’mod mifrux biżżejjed b’mod li kisbu, fil-Finlandja, fid-data tal-applikazzjoni, karattru distintiv minħabba dak l-użu.
 15. Il-markkinaoikeus (il-Qorti tal-Affarijiet Ekonomiċi, il-Finlandja), adita bir-rikors ippreżentat minn Oy Hartwall kontra dik id-deċiżjoni, ċaħditu.
 16. Fil-motivi tad-deċiżjoni tagħha, din il-qorti indikat li Oy Hartwall kienet applikat sabiex tirreġistra kombinazzjoni ta’ kuluri. Hija kkunsidrat b’mod partikolari li r-rappreżentazzjoni grafika tas-sinjal fl-applikazzjoni ma kinitx tinvolvi arranġament sistematiku li jassoċja l-kuluri kkonċernati b’mod predeterminat u kostanti. Minn dan hija ddeduċiet li t-trade mark ta’ kulur li għaliha saret l-applikazzjoni ma kinitx tissodisfa r-rekwiżiti ta’ rappreżentazzjoni grafika li japplikaw, skont l-Artikolu 1(2) tal-Liġi Nru 39/1993, dwar it-trade marks, għar-reġistrazzjoni ta’ trade mark.
 17. Oy Hartwall interponiet appell mid-deċiżjoni tal-markkinaoikeus (il-Qorti tal-Affarijiet Ekonomiċi) quddiem il-Korkein hallinto-oikeus (il-Qorti Amministrattiva Suprema), li hija l-qorti tar-rinviju.
 18. Dik il-qorti ntalbet taqta’ l-kwistjoni dwar jekk it-trade mark ta’ Oy Hartwall tistax tiġi rreġistrata bħala trade mark ta’ kulur. F’dan ir-rigward, hija tistaqsi dwar l-importanza li għandha tingħata, għall-iskopijiet ta’ reġistrazzjoni eventwali tat-trade mark, lill-klassifikazzjoni tat-trade mark ta’ kulur li tinsab fl-applikazzjoni.
 19. Permezz ta’ deċiżjoni tat-28 ta’ Settembru 2017, il-Korkein hallinto-oikeus (il-Qorti Amministrattiva Suprema) issospendiet il-proċeduri quddiemha u għamlet lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
 “1) Għall-finijiet tal-interpretazzjoni tal-kundizzjoni dwar il-karattru distintiv ta’ trade mark fis-sens tal-Artikolu 2 u tal-Artikolu 3(1)(b) tad-Direttiva 2008/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ottubru 2008, biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks, il-kwistjoni dwar jekk ir-reġistrazzjoni tat-trade mark hijiex mitluba bħala trade mark figurattiva jew bħala trade mark ta’ kulur hija rilevanti?
 2) Fil-każ li l-klassifikazzjoni ta’ trade mark bħala trade mark ta’ kulur jew trade mark figurattiva tkun rilevanti għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-karattru distintiv tagħha, it-trade mark għandha tiġi rreġistrata, minkejja l-preżentazzjoni figurattiva tagħha, bħala trade mark ta’ kulur, konformememnt mal-applikazzjoni għal trade mark, jew tista’ tiġi rreġistrata biss bħala trade figurattiva?
 3) Fil-każ li huwa possibbli li tiġi rreġistrata bħala trade mark ta’ kulur, trade mark figurattiva, li hija rrappreżentata grafikament fl-applikazzjoni għal trade mark, bil-preċiżjoni meħtieġa skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja relatata mat-trade marks ta kulur (u li ma hijiex ir-reġistrazzjoni bħala trade mark tal-kulur fiha nfisha, astratta, mingħajr forma jew kontorn), huwa neċessarju li tiġi prodotta prova ta’ użu effettiv bħal dik mitluba mill-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali, jew kwalunkwe prova oħra?”
 20. Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub minn Oy Hartwall, mill-Gvern Finlandiż u mill-Kummissjoni Ewropea. Il-Gvern Finlandiż u l-Kummissjoni pparteċipaw fis-seduta li nżammet fis‐6 ta’ Settembru 2018.
 21. Il-kwistjoni tal-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f’dan il-każ tqajmet matul is-seduta. Ser nindika fil-qosor, fuq dan is-suġġett, li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha kompetenza sabiex tirrispondi għad-domandi magħmula. Kif ser turi r-risposta tiegħi għad-domandi, din il-kawża ma tirrigwardax l-interpretazzjoni tad-dritt Finlandiż, iżda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2 u tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2008/95. Ċertament, mill-premessa 6 tad-Direttiva jirriżulta li l-Istati Membri jibqgħu liberi li jiffissaw id-dispożizzjonijiet ta’ proċedura dwar ir-reġistrazzjoni tat-trade marks. Kif irrileva wkoll finalment il-Gvern Finlandiż waqt is-seduta, ir-regoli tal-proċedura tal-Istati Membri għandhom madankollu jiġu stabbiliti u applikati b’mod li jiggarantixxu l-osservanza tar-rekwiżiti fil-qasam tar-reġistrazzjoni tat-trade marks li ġew armonizzati permezz tad-Direttiva. Fi kliem ieħor, l-awtoritajiet nazzjonali għandhom, b’mod partikolari, jiżguraw l-osservanza tar-rekwiżiti tad-Direttiva u, b’mod partikolari, tar-rekwiżiti li jinsabu fl-Artikoli 2 u 3 tagħha, li skonthom it-trade marks kollha għandhom, sabiex jiġu rreġistrati, ikunu jistgħu jkunu suġġetti għal rappreżentazzjoni grafika u jkollhom karattru distintiv.
 B. Fuq id-domandi preliminari
 1. Fuq l-effett tal-fatt li r-reġistrazzjoni tat-trade mark tintalab bħala trade mark figurattiva jew bħala trade mark ta’ kulur fuq l-interpretazzjoni tal-kundizzjoni tal-karattru distintiv li tinsab fl-Artikolu 2 u fl-Artikolu 3(1)(b) tad-Direttiva 2008/95 (l-ewwel domanda)
 22. Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment jekk huwiex rilevanti, għall-finijiet tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2008/95 u tal-kundizzjoni dwar il-karattru distintiv ta’ trade mark fis-sens tal-Artikolu 3(1)(b) tal-imsemmija direttiva, li jkun magħruf jekk ir-reġistrazzjoni tat-trade mark intalbitx bħala trade mark figurattiva jew bħala trade mark ta’ kulur (4).
 23. Nirrileva, preliminarjament, li l-Gvern Finlandiż indika waqt is-seduta li l-awtoritajiet Finlandiżi għandhom biss is-setgħa li jiddeċiedu dwar il-punt jekk it-trade mark li għaliha saret l-applikazzjoni tistax tiġi rreġistrata bħala trade mark ta’ kulur. Skont dak li ġie indikat, dan huwa dovut għall-fatt li, skont id-dritt Finlandiż, l-awtoritajiet Finlandiżi ma humiex awtorizzati jbiddlu l-għażla tat-tip ta’ trade mark li tkun saret fl-applikazzjoni għat-trade mark. Peress li Oy Hartwall applikat għar-reġistrazzjoni ta’ trade mark ta’ kulur (5), l-awtoritajiet Finlandiżi għaldaqstant ma humiex awtorizzati jivverifikaw jekk it-trade mark tistax, min-naħa l-oħra, jew ukoll, tiġi rreġistrata bħala trade mark figurattiva (6).
 24. Konsegwentement, ser nikkunsidra, fil-punti li ġejjin, li l-oġġett tat-trade mark mitluba huwa trade mark ta’ kulur. Għaldaqstant, mhux ser nittratta l-kwistjoni dwar jekk Oy Hartwall xtaqitx ukoll tirreġistra din it-trade mark bħala trade mark figurattiva (7).
 25. Biex nanalizza l-ewwel domanda, jeħtieġ, kif indikat il-Kummissjoni, li tingħata risposta għaż-żewġ domandi li ġejjin: l-ewwel nett, dik dwar jekk il-fatt li r-reġistrazzjoni tintalab għal trade mark figurattiva jew għal trade mark ta’ kulur għandux effett fuq id-determinazzjoni tal-oġġett tas-sinjal li għalih tintalab il-protezzjoni (a) u, it-tieni nett, dik dwar x’inhu l-effett, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-karattru distintiv tas-sinjal, tal-fatt li r-reġistrazzjoni tintalab għal trade mark figurattiva jew għal trade mark ta’ kulur (b).
 a) Fuq l-effett li jirrigwarda d-determinazzjoni tal-oġġett tas-sinjal li għalih qed tintalab il-protezzjoni
 26. Biex tingħata risposta għal din id-domanda, jeħtieġ li jiġi deskritt l-oġġett ta’ trade mark ta’ kulur u dak ta’ trade mark figurattiva, u b’mod partikolari li jiġi indikat f’hiex tikkonsisti d-differenza bejn iż-żewġ tipi ta’ trade mark.
 27. F’dan il-kuntest, qabel kollox nirrileva li d-Direttiva 2008/95 hija bbażata fuq il-premessa ċara li jeżistu tipi differenti ta’ trade marks.
 28. Bis-saħħa tal-Artikolu 2 tad-Direttiva, intitolat “Sinjali li minnhom trade mark tista’ tikkonsisti”, jistgħu jikkostitwixxu trade marks is-sinjali kollha kapaċi li jiġu rrappreżentati grafikament, sakemm dawn is-sinjali jkunu jistgħu jiddistingwu l-prodotti jew is-servizzi ta’ impriża minn dawk ta’ impriżi oħra. Din id-dispożizzjoni telenka, bħala eżempji, “kliem, inklużi ismijiet personali, disinji, ittri, numri, l-għamla ta’ merkanzija jew l-imballaġġ tagħhom”(8). Għalkemm dan l-artikolu ma jagħmilx kategorizzazzjoni vera tat-tipi differenti ta’ trade marks, is-sinjali elenkati jindikaw li t-trade marks jistgħu jieħdu għamla differenti.
 29. Sussegwentement nikkonstata li t-trade marks figurattivi u t-trade marks ta’ kulur jistgħu t-tnejn li huma jikkostitwixxu trade marks fis-sens tal-imsemmi Artikolu 2. Għal dawk li huma trade marks figurattivi, dawn jikkorrispondu fir-realtà għall-eżempju tad-“disinji” li jissemma fl-Artikolu 2. Min-naħa l-oħra, it-trade marks ta’ kulur ma jinsabux fost l-eżempji elenkati fl-Artikolu 2 (9), iżda l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fiż-żewġ sentenzi prinċipali fil-qasam ta’ trade marks ta’ kulur, is-sentenza Libertel (10) u s-sentenza Heidelberger Bauchemie-dommen (11), li t-trade marks ta’ kulur jistgħu jikkostitwixxu trade marks fis-sens tal-Artikolu 2 (12).
 30. Dan iwassalni għall-kwistjoni ċentrali, li hija dik dwar it-tifsira li għandha tingħata, preċiżament, lil “trade mark ta’ kulur” u lil “trade mark figurattiva” u dwar x’inhi d-differenza bejn iż-żewġ tipi ta’ trade marks.
 31. Trade mark ta’ kulur hija sinjal li jikkonsisti f’kulur jew kombinazzjoni ta’ kuluri fihom infushom, mingħajr għamla u mingħajr kontorni (13).
 32. Il-partikolarità tar-reġistrazzjoni ta’ trade mark ta’ kulur qiegħda fil-fatt li huwa l-kulur jew il-kombinazzjoni ta’ kuluri fihom infushom li għandha tingħata protezzjoni. Bħala eżempju ta’ trade mark ta’ kulur, ser niċċita s-sentenza reċenti Louboutin u Christian Louboutin (14). Il-kawża kienet tirrigwarda trade mark Benelux ikkostitwita mill-kulur aħmar fuq il-qiegħ taż-żarbun bi tkaken għoljin. Il-kontorn taż-żarbun ma kienx jifforma parti mit-trade mark irreġistrata (15). Fis-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat li l-fatt li l-kulur jiġi applikat fuq il-prodott, li jikkostitwixxi, għaldaqstant, fil-prattika, delimitazzjoni tal-kulur fl-ispazju, ma jrendix l-għamla parti mit-trade mark (16). Fi kliem ieħor, il-qiegħ ma kienx jifforma parti mit-trade mark, anki jekk il-kulur irreġistrat kien limitat fl-ispazju meta dan ikun applikat fuq il-qiegħ ta’ żarbun bi tkaken għoljin.
 33. Kif indikat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Libertel, ir-reġistrazzjoni ta’ trade marks ta’ kulur tagħti protezzjoni estiża ħafna. In-numru limitat ta’ kuluri effettivament disponibbli jimplika, fil-fatt, li numru żgħir ta’ reġistrazzjonijiet bħala trade marks għal servizzi jew prodotti partikolari jista’ jeżawrixxi l-gamma sħiħa ta’ kuluri disponibbli (17).
 34. Min-naħa l-oħra, għal dawk li huma trade marks figurattivi, dawn huma kkostitwiti minn element figurattiv. Waqt ir-reġistrazzjoni tat-trade marks figurattivi, huwa l-element figurattiv, kif jirriżulta fir-rappreżentazzjoni grafika tat-trade mark, li jingħata protezzjoni. Jekk it-trade mark figurattiva tkun bil-kulur, hija t-trade mark figurattiva kif inhi rrappreżentata, bil-kuluri indikati, li tibbenefika minn protezzjoni bis-saħħa tar-reġistrazzjoni (18).
 35. Mill-punti preċedenti jirriżulta li ż-żewġ kategoriji ta’ trade marks huma differenti, inkwantu trade mark ta’ kulur tipproteġi d-dritt li jintuża ċertu kulur jew kombinazzjoni ta’ kuluri fihom infushom, jiġifieri mingħajr kontorni, filwaqt li trade mark figurattiva tipproteġi d-dritt li tintuża t-trade mark figurattiva, preċiżament kif inhi rrappreżentata grafikament, b’kontorni u eventwali kuluri.
 b) Fuq l-effett, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-karattru distintiv tas-sinjal, tal-fatt li r-reġistrazzjoni tintalab għal trade mark figurattiva jew għal trade mark ta’ kulur
 36. Il-kwistjoni li tqum imbagħad hija dik dwar jekk il-fatt li l-applikant jitlob il-protezzjoni ta’ trade mark ta’ kulur jew trade mark figurattiva għandux effett fuq l-applikazzjoni tar-rekwiżit tal-karattru distintiv. Fil-fehma tiegħi, ir-risposta għal din id-domanda tirriżulta mill-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja li ser nesponi iktar ’il quddiem.
 37. Sabiex trade mark tkun tista’ tiġi rreġistrata, huwa essenzjali, skont l-Artikolu 2 u l-Artikolu 3(1)(b) u (3) li hija jkollha karattru distintiv. Il-preżenza ta’ karattru distintiv ifisser li hija idonea sabiex tidentifika l-prodott jew is-servizz li hija tindika bħala li tiġi minn impriża determinata u għaldaqstant li tiddistingwi dan il-prodott jew dan is-servizz minn dawk ta’ impriżi oħra (19). Fil-fatt, il-funzjoni essenzjali tat-trade mark hija li tiggarantixxi lill-konsumatur l-identità tal-oriġini tal-prodott jew tas-servizz indikat mit-trade mark, u li tippermettilu jiddistingwi mingħajr ebda konfużjoni possibbli dan il-prodott jew dan is-servizz minn dawk li għandhom oriġini differenti (20).
 38. Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-karattru distintiv ta’ trade mark, sew jekk intrinsiku (Artikolu 3(1)(b)) sew jekk miksub permezz tal-użu (Artikolu 3(3)), għandu jiġi evalwat fir-rigward ta’ żewġ parametri: minn naħa, tal-prodotti jew servizzi indikati minn din it-trade mark u, min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-perċezzjoni preżunta tas-setturi kkonċernati (21).
 39. Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat kif għandu jiġi ddeterminat fil-prattika jekk trade mark kisbitx karattru distintiv permezz tal-użu. L-awtorità kompetenti għandha twettaq eżami konkret u tevalwa globalment il-provi li jistgħu juru li t-trade mark saret idonea sabiex tidentifika l-provenjenza tal-prodott jew tas-servizz ikkonċernat mingħand impriża determinata, u dan għas-setturi kkonċernati (22). Fil-kuntest ta’ din l-evalwazzjoni, jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, l-elementi li ġejjin: is-sehem mis-suq li għandha t-trade mark ikkonċernata, l-intensità, il-firxa ġeografika u kemm ilha tintuża din it-trade mark, l-importanza tal-investimenti magħmula mill-impriża sabiex tippromwoviha, il-proporzjon tas-setturi kkonċernati li jidentifikaw il-prodott jew is-servizz bħala li ġej minn impriża determinata permezz tal-imsemmija trade mark kif ukoll id-dikjarazzjonijiet tal-kmamar tal-kummerċ u tal-industrija jew ta’ assoċjazzjonijiet professjonali oħra (23).
 40. Sussegwentement, għal dak li jikkonċerna l-kwistjoni dwar x’rabta hemm bejn l-applikazzjoni tar-rekwiżit tal-karattru distintiv u l-fatt li r-reġistrazzjoni ta’ trade mark tintalab għal trade mark ta’ kulur jew għal trade mark figurattiva, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li la l-Artikolu 2 u lanqas l-Artikolu 3(1)(b) u (3) tad-Direttiva 2008/95 ma jagħmlu distinzjoni bejn il-kategoriji ta’ trade marks. Il-kriterji ta’ evalwazzjoni tal-karattru distintiv tat-trade marks ta’ kulur, inkluż dak miksub permezz tal-użu, għaldaqstant bħala prinċipju huma l-istess bħal dawk applikabbli għall-kategoriji l-oħra ta’ trade marks, bħalma huma t-trade marks figurattivi (24). Konsegwentement, ma huwiex possibbli li jiġu ffissati kriterji iktar stretti, li jissupplimentaw jew jevitaw l-applikazzjoni tal-kriterju tal-karattru distintiv għal ċerti tipi ta’ trade marks (25).
 41. Madankollu, nirrileva li mill-ġurisprudenza jirriżulta wkoll li għal ċerti tipi ta’ trade marks li huma ta’ natura partikolari, jeħtieġ li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi partikolari ta’ dawn it-tipi ta’ trade marks. Dan huwa b’mod partikolari l-każ tat-trade marks ta’ kulur, li fir-rigward tagħhom niddeduċi mill-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq tal-Qorti tal-Ġustizzja li jeħtieġ li jittieħdu inkunsiderazzjoni żewġ aspetti, fid-dawl tal-karatteristiċi partikolari tagħhom.
 42. Fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk iddeċidiet li, ħlief f’ċirkustanzi eċċezzjonali, b’mod partikolari meta s-swieq ikunu speċifiċi ħafna, trade mark ta’ kulur ma għandhiex karattru distintiv ab initio (26). Il-fatt li t-trade marks ta’ kulur rarament biss ikollhom karattru distintiv ab initio huwa dovut għall-fatt li l-konsumaturi ġeneralment ma għandhomx id-drawwa li jippreżumu l-oriġini tal-prodotti billi jibbażaw ruħhom biss fuq il-kulur tagħhom jew fuq l-imballaġġ tagħhom. Konsegwentement, il-perċezzjoni tal-pubbliku rilevanti ma hijiex neċessarjament l-istess fil-każ ta’ trade mark ta’ kulur bħal fil-każ ta’ trade mark verbali jew figurattiva (27).
 43. Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddikjarat li kien jeżisti interess ġenerali li d-disponibbiltà tal-kuluri ma tiġix indebitament limitata għall-operaturi l-oħra li joffru prodotti jew servizzi tat-tip ta’ dawk li għalihom tintalab ir-reġistrazzjoni (28). Sabiex jiġi evalwat il-karattru distintiv ta’ trade mark ta’ kulur, jeħtieġ, konsegwentement, li jiġi żgurat li r-reġistrazzjoni tat-trade mark ma tkunx kuntrarja għal dan l-interess ġenerali (29).
 44. Kif ġie indikat iktar ’il fuq, minħabba l-karatteristiċi partikolari ta’ trade mark, jista’ għaldaqstant ikun iktar diffiċli li jiġi stabbilit, fil-prattika, il-karattru distintiv tat-trade marks ta’ ċerti kategoriji milli ta’ dawk ta’ kategoriji oħra (30). Madankollu nirrileva li l-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat ukoll li dan il-fatt ma jistax jeżenta lill-awtoritajiet tat-trade marks milli jagħmlu eżami in concreto, każ b’każ, tal-karattru distintiv tat-trade mark li għaliha saret l-applikazzjoni (31).
 45. Għar-raġunijiet preċedenti, ser nipproponi li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għall-ewwel domanda tkun li l-Artikolu 2 u l-Artikolu 3(1)(b) u (3) tad-Direttiva 2008/95 għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-kwistjoni dwar jekk ir-reġistrazzjoni tat-trade mark tintalabx għal trade mark figurattiva jew għal trade mark ta’ kulur huwa rilevanti għall-finijiet tal-applikazzjoni tar-rekwiżit tal-karattru distintiv sa fejn mill-karatteristiċi partikolari tat-trade marks ta’ kulur jirriżulta li dawn għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-karattru distintiv ta’ trade mark ta’ kulur. F’dan ir-rigward, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, minn naħa, trade mark ta’ kulur rarament biss ikollha karattru distintiv ab initio u li, min-naħa l-oħra, jeżisti interess ġenerali sabiex id-disponibbiltà tal-kuluri ma tiġix indebitament ristretta għall-operaturi l-oħra li joffru prodotti jew servizzi tat-tip ta’ dawk li għalihom intalbet ir-reġistrazzjoni.
 2. Fuq il-mod li bih għandha tiġi rreġistrata trade mark meta jkun hemm diskrepanza bejn ir-rappreżentazzjoni grafika tat-trade mark u l-għażla tal-kategorija tat-trade mark (it-tieni domanda)
 46. Jiena nifhem it-tieni domanda fis-sens li l-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, fuq il-mod kif għandha tiġi rreġistrata trade mark meta jkun hemm diskrepanza bejn ir-rappreżentazzjoni grafika tat-trade mark, li għandha l-għamla ta’ figura, u l-għażla tal-kategorija tat-trade mark li saret fl-applikazzjoni, li tikklassifika t-trade mark bħala trade mark ta’ kulur.
 47. Ser nesponi hawn isfel għalfejn jidhirli li, f’każ ta’ tali diskrepanza, it-trade mark ma tista tiġi irreġistrata la bħala trade mark ta’ kulur u lanqas bħala trade mark figurattiva skont id-dritt tal-Unjoni. F’dan ir-rigward, ser nispjega l-ewwel nett għalfejn, għall-finijiet tar-reġistrazzjoni ta’ trade mark, jeħtieġ li l-oġġett preċiż ta’ din ikun jista’ jiġi ddeterminat (a) u sussegwentement ser nesponi l-konsegwenzi tal-kontradizzjonijiet li applikazzjoni jista’ jkun fiha, bħalma huwa l-każ hawnhekk (b).
 a) Fuq in-neċessità li jiġi stabbilit l-oġġett tat-trade mark
 48. Jekk jeħtieġ li jiġi ddeterminat l-oġġett eżatt tat-trade mark li għaliha saret l-applikazzjoni, dan huwa għaliex, skont l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2008/95, huwa essenzjali, sabiex wieħed ikun jista’ jirreġistra trade mark, li din tkun tikkostitwixxi sinjal li tista’ tiġi rrappreżentata grafikament. Ir-rekwiżit li jinsab fl-Artikolu 2, li skontu s-sinjali kollha għandhom ikunu jistgħu jiġu rrappreżentati grafikament, għandu l-għan li jiddetermina l-oġġett preċiż tat-trade mark li għaliha l-applikant ikun talab il-protezzjoni. Kif ġie indikat fis-sentenza Sieckmann, ir-rappreżentazzjoni grafika tat-trade mark għandha, sabiex tkun tissodisfa l-funzjoni tagħha, tkun b’mod partikolari ċara, preċiża, fiha nnifisha kompleta, faċilment aċċessibbli, intelliġibbli, ta’ natura durabbli u objettiva (32).
 49. Il-Qorti tal-Ġustizzja spjegat fl-imsemmija sentenza għalfejn tali interpretazzjoni kienet meħtieġa minħabba l-funzjonament tajjeb tas-sistema ta’ reġistrazzjoni tat-trade marks (33). Minn naħa, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jagħrfu b’mod ċar u bi preċiżjoni n-natura tas-sinjali li jikkostitwixxu trade mark bil-għan li jkunu f’pożizzjoni li jissodisfaw l-obbligi tagħhom li jirrigwardaw l-eżami preliminari tal-applikazzjonijiet għar-reġistrazzjoni kif ukoll il-pubblikazzjoni u ż-żamma ta’ reġistru xieraq u preċiż tat-trade marks. Min-naħa l-oħra, l-operaturi ekonomiċi għandhom ikunu jistgħu jiżguraw b’mod ċar u preċiż ir-reġistrazzjonijiet magħmula jew l-applikazzjonijiet għar-reġistrazzjoni magħmula mill-klijenti attwali jew potenzjali tagħhom u jibbenefikaw għaldaqstant mill-informazzjoni rilevanti li tikkonċerna d-drittijiet tat-terzi (34).
 50. Għaldaqstant, huwa abbażi tad-determinazzjoni tal-oġġett eżatt tat-trade mark li l-kundizzjonijiet l-oħra kollha tar-reġistrazzjoni eventwali tat-trade mark għandhom jiġu evalwati u, b’mod partikolari, dik tal-karattru distintiv tat-trade mark.
 51. Għalkemm huwa fundamentalment rikjest, għal kull trade mark, li dawn ikunu jistgħu jiġu rrappreżentati grafikament (35), nirrileva li l-oġġett preċiż ta’ ċerti trade marks ma jistax, fil-prattika, jiġi stabbilit biss fuq il-bażi tar-riproduzzjoni grafika tat-trade mark mitluba. Għalkemm ir-riproduzzjoni grafika ta’ trade mark figurattiva bil-kulur tindika żgur b’mod preċiż l-element li għalih tintalab protezzjoni, jiġifieri t-trade mark figurattiva bil-kulur, dan ma huwiex il-każ tat-trade marks ta’ kulur.
 52. Fis-sentenza Libertel, li kienet tirrigwarda l-possibbiltà li tiġi rreġistrata trade mark ta’ kulur ikkostitwita minn kulur wieħed, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat għaldaqstant li sempliċi kampjun ta’ kulur ma kienx jissodisfa minnu nnifsu r-rekwiżit tar-rappreżentazzjoni grafika li jinsab fl-Artikolu 2, b’mod partikolari peress li kampjun ta’ kulur jista’ jinbidel maż-żmien (huwa jista’, pereżempju, jiċċara). Kampjun ta’ kulur ma jippermettix għaldaqstant li jiġi stabbilit l-oġġett eżatt ta’ trade mark ta’ kulur. Min-naħa l-oħra, ir-rekwiżit li jinsab fl-Artikolu 2 jista’ jiġi ssodisfatt jekk il-kampjun ta’ kulur jiġi akkumpanjat b’deskrizzjoni verbali tat-trade mark ta’ kulur, bil-kundizzjoni li din id-deskrizzjoni tkun ċara u preċiża, jew b’kodiċi ta’ identifikazzjoni rikonoxxut internazzjonalment, peress li tali kodiċijiet jitqiesu li huma preċiżi (36).
 53. Għal dak li jikkonċerna t-trade marks ta’ kulur ikkostitwiti minn kombinazzjoni ta’ kuluri, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll, fis-sentenza Heidelberger Bauchemie , li – biex tissodisfa r-rekwiżit taċ-ċarezza li jinsab fl-Artikolu 2 – applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ kombinazzjoni ta’ kuluri għandha tkun irranġata sistematikament billi l-kuluri kkonċernati jiġu assoċjati b’mod ippredeterminat u uniformi (37). L-arranġament sistematiku huwa intiż li jistabbilixxi b’mod preċiż il-kombinazzjoni eżatta tal-kuluri (38).
 54. Ser inżid f’dan ir-rigward li, qabel ma tkun tista’ tiddeċiedi fuq il-punt dwar jekk l-oġġett ta’ trade mark ta’ kulur mitluba jistax jiġi stabbilit biċ-ċarezza li hija meħtieġa mis-sentenzi Libertel (39) u Heidelberger Bauchemie (40), awtorità għandha naturalment tkun tista’ tiddetermina jekk hijiex trade mark ta’ kulur jew le.
 55. F’dan il-każ, jidher li l-applikazzjoni ta’ Oy Hartwall hija kontradittorja fuq dan il-punt, ħaġa li hija wkoll indikata fit-tieni domanda tal-qorti tar-rinviju. Fil-fatt, għalkemm ir-rappreżentazzjoni grafika tat-trade mark mitluba hija dik ta’ trade mark b’kontorni fl-għamla ta’ figura (żigarella blu b’bordura rqiqa griża), Oy Hartwall indikat, fid-deskrizzjoni li kienet akkumpanjata magħha (li kienet tippreċiża l-kodiċijiet internazzjonali tal-kuluri użati) u fil-klassifikazzjoni, li din kienet trade mark ta’ kulur.
 56. Għal dak li jikkonċerna r-rappreżentazzjoni grafika tat-trade mark ta’ kulur li għaliha saret l-applikazzjoni, nirrileva li huwa ċertament possibbli, bħala prinċipju, li trade mark ta’ kulur tiġi rrappreżentata grafikament bil-kontorni. Dan jirriżulta meta r-rappreżentazzjoni grafika turi l-mod li bih it-trade mark ta’ kulur tkun ser tiġi applikata fuq il-prodotti jew is-servizzi tal-impriża kkonċernata. Bħala eżempju, nirreferi għas-sentenza Louboutin u Christian Louboutin, iċċitata iktar ’il fuq (41). Ir-rappreżentazzjoni grafika tat-trade mark ta’ kulur inkwistjoni, li hija riprodotta fil-punt 8 tas-sentenza, kienet ikkostitwita mid-disinn ta’ żarbun bi tkaken għoljin li taħt il-qiegħ tiegħu kien applikat il-kulur aħmar inkwistjoni. Ġie ppreċiżat fid-deskrizzjoni tat-trade mark ta’ kulur li l-kontorn taż-żarbun ma kienx jifforma parti mit-trade mark u li dan kellu l-għan biss li jindika fejn ikun tqiegħed it-trade mark. Konsegwentement, anki jekk ir-rappreżentazzjoni grafika tat-trade mark kienet tinvolvi kontorni (l-għamla ta’ żarbun, inkluż l-għamla tal-qiegħ), dawn il-kontorni ma kinux jifformaw parti mit-trade mark, ħaġa li barra minn hekk il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat fis-sentenza, kif fakkart fil-punt 32 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
 57. Għalkemm it-trade mark li għaliha saret l-applikazzjoni f’dan il-każ kienet is-suġġett ta’ rappreżentazzjoni grafika simili, ir-rappreżentazzjoni grafika għandha turi, f’dan il-każ, il-mod li bih it-trade mark ta’ kulur li għaliha saret l-applikazzjoni hija mqiegħda fuq il-prodotti ta’ Oy Hartwall li huma, f’din il-kawża, fliexken tal-ilma. Issa, kif ġie rrilevat ukoll mill-Kummissjoni u mill-Gvern Finlandiż, ir-rappreżentazzjoni grafika tat-trade mark ma hijiex l-illustrazzjoni ta’ flixkun tal-ilma, iżda ta’ żigarella. Dan iwassalni sabiex nikkonkludi li l-applikazzjoni għat-trade mark ta’ Oy Hartwall hija kontradittorja inkwantu l-kontorni użati lanqas jistgħu juru l-mod li bih it-trade mark ta’ kulur għandha tintuża fuq il-prodotti indikati.
 b) Il-konsegwenzi tal-kontradizzjonijiet fl-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni
 58. Jidhirli li, kif isostnu wkoll il-Kummissjoni u l-Gvern Finlandiż, l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2008/95 jipprekludi li trade mark tkun tista’ tiġi rreġistrata bħala trade mark ta’ kulur fil-każ fejn ikun hemm diskrepanza bħalma hemm f’dan il-każ.
 59. Fil-fatt, l-applikazzjoni għat-trade mark ma tippermettix li jiġi stabbilit jekk l-oġġett preċiż tal-applikazzjoni huwiex trade mark ta’ kulur jew trade mark figurattiva. Għaldaqstant ma hemmx ċertezza fir-rigward l-oġġett li abbażi tiegħu il-kundizzjonijiet sostantivi l-oħra stabbiliti fl-imsemmija direttiva, u b’mod partikolari r-rekwiżit tal-karattru distintiv, għandhom jiġu evalwati. Ma’ dan jiżdied il-fatt li l-awtoritajiet pubbliċi jikkonsultaw ir-reġistri tat-trade marks billi jużaw il-kategoriji differenti ta’ trade marks tar-reġistru. L-istess japplika wkoll fil-każ tar-reġistru tat-trade marks Finlandiż li fir-rigward tiegħu stajt nikkonstata li huwa possibbli li jiġu ppreżentati applikazzjonijiet għal kategoriji differenti ta’ trade marks, u b’mod partikolari għall-kategorija tat-trade marks figurattivi u dik tat-trade marks ta’ kulur.
 60. F’dan il-kuntest, jekk trade mark kienet irreġistrata bħala trade mark ta’ kulur, filwaqt li għandha l-apparenza, fir-rappreżentazzjoni grafika tagħha, ta’ trade mark figurattiva, dan ikun sors ta’ konfużjoni għall-awtoritajiet pubbliċi u l-impriżi kompetituri. Konsegwentement ikun hemm dubju fuq il-punt dwar liema huwa l-element – it-trade mark ta’ kulur jew it-trade mark figurattiva – li huwa protett mill-fatt tar-reġistrazzjoni. Naqbel għaldaqstant mal-opinjoni tal-Kummissjoni u tal-Gvern Finlandiż li skonthom l-għan imfittex mir-rekwiżit tar-rappreżentazzjoni grafika li jinsab fl-Artikolu 2, li huwa, kif ġie ppreċiżat fis-sentenza Sieckmann (42), li l-oġġett tat-trade mark ikun jista’ jiġi ddeterminat b’mod ċar u preċiż, ma jistax għaldaqstant jintlaħaq fil-każ ta’ applikazzjoni bħalma hija dik f’dan il-każ.
 61. Din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2 hija wkoll ikkorroborata mis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża Shield Mark (43). Dik il-kawża kienet tirrigwarda b’mod partikolari l-punt taħt liema kundizzjonijiet trade mark ta’ ħoss (44) setgħet tiġi rrappreżentata grafikament fis-sens ta’ din l-espressjoni kif użata fl-Artikolu 2 tad-Direttiva. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet b’mod partikolari f’dik is-sentenza li sinjal li r-rappreżentazzjoni grafika tiegħu hija kkostitwita minn noti tal-mużika jew ta’ lingwaġġ bil-miktub ma jistax jiġi rreġistrat bħala trade mark ta’ ħoss meta, fl-applikazzjoni ta’ reġistrazzjoni tiegħu, l-applikant ikun nesa jippreċiża li s-sinjal inkwistjoni għandu jiġu mifhum bħala sinjal ta’ ħoss. Fil-fatt, kif indikat il-Qorti tal-Ġustizzja, f’każ simili, l-awtorità kompetenti kif ukoll il-pubbliku huma ġġustifikati jikkunsidraw, minħabba r-reġistrazzjoni tat-trade mark, li hija trade mark verbali jew figurattiva kif irrappreżentata grafikament fl-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni (45).
 62. Għar-raġunijiet li esponejt fil-punti 59 ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-istess kunsiderazzjonijiet japplikaw, fil-fehma tiegħi, għal applikazzjoni għal trade mark li fil-kuntest tagħha r-rappreżentazzjoni grafika tieħu l-għamla ta’ figura, iżda fejn jiġi indikat, fil-klassifikazzjoni u d-deskrizzjoni li jakkumpanjawha, li t-trade mark hija trade mark ta’ kulur. Anki jekk is-sentenza Shield Mark tirrigwarda impreċiżjoni fl-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni u mhux kontradizzjoni vera u proprja, il-konklużjoni li tinsab f’dik is-sentenza tapplika a fortiori f’każ ta’ kontradizzjoni (46).
 63. Jekk l-awtoritajiet nazzjonali għandhom jiddeterminaw l-oġġett eżatt ta’ trade mark li għaliha saret l-applikazzjoni u jekk l-applikant bi ħsiebu jitlob il-protezzjoni ta’ trade mark ta’ kulur, huwa essenzjali konsegwentement li l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tat-trade mark tkun konkordanti, jiġifieri li r-reġistrazzjoni tat-trade mark – skont ir-rappreżentazzjoni grafika tagħha, inkluż il-klassifikazzjoni tat-trade mark u d-deskrizzjoni li jakkumpanjawha – tintalab għal trade mark ta’ kulur. Fil-fatt, huwa biss b’dan il-mod li l-awtoritajiet u l-pubbliku jistgħu, minn naħa, ikunu jafu li l-applikant talab il-protezzjoni ta’ trade mark ta’ kulur u mhux ta’ trade mark figurattiva u, min-naħa l-oħra, jiddeterminaw l-oġġett eżatt tat-trade mark ta’ kulur.
 64. Nipproponi għaldaqstant li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għat-tieni domanda tkun li l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2008/95 għandu jiġi interpretat fis-sens li din id-dispożizzjoni tipprekludi li trade mark tkun tista’ tiġi rreġistrata meta ma jkunx possibbli, minħabba kontradizzjonijiet fl-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni, li jiġi stabbilit l-oġġett eżatt tal-protezzjoni li tintalab mill-applikant. Dan huwa l-każ, pereżempju, ta’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ trade mark bħala trade mark ta’ kulur, meta din tkun irrappreżentata grafikament bħala trade mark figurattiva.
 3. Fuq il-prassi tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali (it-tielet domanda)
 65. Nifhem it-tielet domanda fis-sens li l-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment – f’każ li tingħata risposta fl-affermattiv għat-tieni domanda u fejn ikun għaldaqstant possibbli, bħala prinċipju, li tiġi rreġistrata t-trade mark inkwistjoni bħala trade mark ta’ kulur – jekk il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-karattru distintiv tat-trade marks ta’ kulur hijiex applikabbli għal tali trade mark u, jekk ikun il-każ, jekk il-prassi tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali hijiex konformi ma’ dik il-ġurisprudenza.
 66. Peress li nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi fin-negattiv għat-tieni domanda, fil-fehma tiegħu ma huwiex meħtieġ li tingħata risposta għat-tielet domanda. Fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi fl-affermattiv għat-tieni domanda, nesponi madankollu l-kunsiderazzjonijiet li ġejjin b’mod sussidjarju.
 67. Din id-domanda tirrigwarda l-evalwazzjoni, mill-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali, tal-karattru distintiv miksub permezz tal-użu tat-trade mark li għaliha saret l-applikazzjoni. F’dan ir-rigward mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali jindika, fil-motivi tad-deċiżjoni tiegħu ta’ rifjut tal-applikazzjoni, li, “skont prassi stabbilita tiegħu, ma jistax jingħata dritt esklużiv għar-reġistrazzjoni ta’ kuluri partikolari jekk ma jintweriex bi provi sodi li l-kuluri mitluba kisbu karattru distintiv għall-prodotti li għalihom saret l-applikazzjoni minħabba użu fit-tul u importanti” (47).
 68. Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, jeħtieġ li jiġi eżaminat fl-ewwel lok jekk il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-qasam tal-karattru distintiv tat-trade marks ta’ kulur (sentenzi Libertel (48) u Heidelberger Bauchemie (49)) hijiex applikabbli għal tali trade mark.
 69. Peress li l-kwistjoni titlaq mill-ipoteżi li t-trade mark hija trade mark ta’ kulur u li għaldaqstant huwa preżunt li l-oġġett tat-trade mark huwa kulur jew kombinazzjoni ta’ kuluri mingħajr kontorni, jeħtieġ li tingħata risposta fl-affermattiv, kif ġie indikat ukoll mill-Gvern Finlandiż u mill-Kummissjoni.
 70. Dan ifisser b’mod konkret li jeħtieġ, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-karattru distintiv ta’ trade mark ta’ kulur, li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi partikolari tat-trade marks ta’ kulur. Kif semmejt fil-punti 42 sa 43 ta’ dawn il-konklużjonijiet, dan jimplika, minn naħa, li jeħtieġ li jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li trade mark ta’ kulur rarament biss ikollha karattru distintiv intrinsiku u, min-naħa l-oħra, li jeħtieġ li jittieħed inkunsiderazzjoni l-interess ġenerali sabiex ma tiġix ristretta indebitament id-disponibbiltà tal-kuluri għall-operaturi l-oħra (50).
 71. Fit-tieni lok, għandu jiġi vverifikat jekk il-prassi tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali hijiex konformi mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-qasam tat-trade marks ta’ kulur.
 72. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddeċiedi din il-kwistjoni b’mod finali filwaqt li tieħu inkunsiderazzjoni, minn naħa, it-tagħlim mislut mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li esponejt fil-punti 38 sa 44 ta’ dawn il-konklużjonijiet u, min-naħa l-oħra, l-informazzjoni fattwali rilevanti kollha li tirrigwarda l-prassi tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali (51).
 73. Fir-rigward tal-karattru distintiv miksub permezz tal-użu, għandu jiġi enfasizzat li l-Uffiċċju għandu jipproċedi b’eżami konkret u globali tal-provi li jistgħu juru li t-trade mark saret idonea sabiex tidentifika l-provenjenza tal-prodott jew tas-servizz ikkonċernat mingħand impriża speċifika (52). F’dan il-kuntest, mis-sentenza Oberbank jirriżulta li jkun kontra d-Direttiva 2008/95 li wieħed jibbaża biss fuq ir-riżultat ta’ stħarriġ ta’ opinjoni l-evalwazzjoni tal-punt dwar jekk trade mark kisbitx karattru distintiv permezz tal-użu. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet f’din is-sentenza li, anki jekk l-istħarriġ tal-opinjoni jista’ jkun wieħed mill-provi f’dik l-evalwazzjoni, ir-riżultat ta’ tali stħarriġ ta’ opinjoni ma jistax jikkostitwixxi l-unika prova determinanti (53).
 74. Għaldaqstant nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod sussidjarju, sabiex tirrispondi għad-domanda magħmula li, għalkemm issir applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ trade mark bħala trade mark ta’ kulur, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-karattru distintiv ta’ trade mark ta’ kulur li għaliha ssir l-applikazzjoni, jeħtieġ li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi speċifiċi tat-trade marks ta’ kulur. F’dan ir-rigward, jeħtieġ li jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, minn naħa, trade mark ta’ kulur rarament biss ikollha karattru distintiv ab initio u li, min-naħa l-oħra, jeżisti interess ġenerali sabiex ma tiġix ristretta indebitament id-disponibbiltà tal-kuluri għall-operaturi l-oħra li joffru prodotti jew servizzi tat-tip bħal dawk li għalihom saret l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni. Jekk l-awtoritajiet kompetenti jqisu li t-trade mark ta’ kulur li għaliha saret applikazzjoni għandha karattru distintiv intrinsiku, il-prova tal-użu tat-trade mark ma hijiex neċessarja. Min-naħa l-oħra, jekk it-trade mark ta’ kulur ma jkollhiex karattru distintiv intrinsiku, ikollu jiġi vverifikat jekk hija kisbitx karattru distintiv permezz tal-użu. Fil-kuntest ta’ din l-evalwazzjoni, għandu jsir eżami konkret tal-provi li jistgħu juru li t-trade mark saret idonea sabiex tidentifika l-provenjenza tal-prodott jew tas-servizz ikkonċernat mingħand impriża determinata. Dawn il-provi għandhom, barra minn hekk, jirreferu għall-użu tat-trade mark u, fil-kuntest ta’ din l-evalwazzjoni, il-provi segwenti jistgħu b’mod partikolari jittieħdu inkunsiderazzjoni: is-sehem mis-suq li għandha t-trade mark ikkonċernata, l-intensità, il-firxa ġeografika u t-tul tal-użu ta’ dik it-trade mark, l-importanza tal-investimenti magħmula mill-impriża sabiex tippromwoviha, il-proporzjon tas-setturi kkonċernati li jidentifikaw il-prodott jew is-servizz bħala wieħed li ġej minn impriża ddeterminata permezz tal-imsemmija trade mark kif ukoll id-dikjarazzjonijiet tal-kmamar tal-kummerċ u tal-industrija jew ta’ assoċjazzjonijiet professjonali oħra.
 75. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi kif ġej għad-domandi magħmula mill-Korkein hallinto-oikeus (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Finlandja):
 1) Għall-finijiet tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2008/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‐22 ta’ Ottubru 2008 biex jiġu approssimati l-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar it-trade marks u tal-kundizzjoni li tirrigwarda l-karattru distintiv ta’ trade mark fis-sens tal-Artikolu 3(1)(b) u (3) tal-imsemmija direttiva, il-kwistjoni dwar jekk ir-reġistrazzjoni tat-trade mark tintalabx għal trade mark figurattiva jew għal trade mark ta’ kulur huwa rilevanti sa fejn mill-karatteristiċi partikolari tat-trade marks ta’ kulur jirriżulta li dawn għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-karattru distintiv ta’ trade mark ta’ kulur. F’dan ir-rigward, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, minn naħa, trade mark ta’ kulur rarament biss ikollha karattru distintiv ab initio u li, min-naħa l-oħra, jeżisti interess ġenerali sabiex id-disponibbiltà tal-kuluri ma tiġix indebitament ristretta għall-operaturi l-oħra li joffru prodotti jew servizzi tat-tip ta’ dawk li għalihom intalbet ir-reġistrazzjoni.
 2) L-Artikolu 2 tad-Direttiva 2008/95 għandu jiġi interpretat fis-sens li din id-dispożizzjoni tipprekludi li trade mark tkun tista’ tiġi rreġistrata meta ma jkunx possibbli, minħabba l-kontradizzjonijiet fl-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni, li jiġi stabbilit l-oġġett eżatt tal-protezzjoni li tintalab mill-applikant. Dan huwa l-każ, pereżempju, ta’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ trade mark bħala trade mark ta’ kulur, meta din tkun irrappreżentata grafikament bħala trade mark figurattiva.
 1 Lingwa oriġinali: id-Daniż.
 2 Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Ottubru 2008 biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU 2008, L 299, p. 25) (minn issa ’l quddiem “id-Direttiva 2008/95”).
 3 Id-Direttiva 2008/95 ħassret u ssostitwixxiet id-Direttiva tal-Kunsill 89/104/KEE tal‐21 ta’ Diċembru 1988 biex jiġu approssimati l-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 92). L-Artikoli 2 u 3 tad-Direttiva 2008/95, li tagħhom qed tintalab l-interpretazzjoni f’din il-kawża, huma fformulati b’mod identiku għall-Artikoli 2 u 3 tad-Direttiva 89/104. Għalhekk il-ġurisprudenza relatata mad-Direttiva 89/104 hija wkoll rilevanti f’dan il-każ. Id-Direttiva 2008/95 ġiet issostitwita bid-direttiva l-ġdida dwar it-trademarks, id-Direttiva (UE) 2015/2436 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‐16 ta’ Diċembru 2015 biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU 2015, L 336, p. 1), li fir-rigward tagħha t-terminu ta’ traspożizzjoni huwa ffissat għall‐14 ta’ Jannar 2019.
 4 Fil-formulazzjoni tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju semmiet biss ir-rekwiżit tal-karattru distintiv li jirriżulta mill-Artikolu 2 u mill-Artikolu 3(1)(b) tad-Direttiva, jiġifieri l-karattru distintiv imsejjaħ “intrinsiku”. Peress li l-karattru distintiv miksub permezz tal-użu (Artikolu 3(3) tad-Direttiva) huwa wkoll fiċ-ċentru tat-tilwima nazzjonali li tat lok għad-domanda preliminari, peress li Oy Hartwall sostniet li t-trade mark li għaliha saret applikazzjoni għandha kemm karattru distintiv intrinsiku kif ukoll karattru distintiv miksub permezz tal-użu, jien inkludejt ukoll l-Artikolu 3(3) fir-risposta tiegħi.
 5 Ara l-punti 10 u 12 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
 6 Bl-istess mod, jirriżulta biss mid-deċiżjoni tar-rinviju li l-qorti tar-rinviju għandha, f’dan il-każ, tiddeċiedi jekk it-trade mark li għaliha saret l-applikazzjoni “rrappreżentata fl-għamla ta’ disinn ta’ kulur għandha tkun irreġistrata bħala trade mark ta’ kulur”.
 7 Dan jista’ jiġi dedott mill-fatt li – anki jekk ir-reġistrazzjoni tat-trade mark intalbet bħala trade mark ta’ kulur – mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li Oy Hartwall issostni, minn naħa, li hija ma talbitx biss il-protezzjoni “għall-kuluri blu u griżi fl-għamliet kollha immaġinabbli” u, min-naħa l-oħra, li “l-protezzjoni tat-trade mark hija mitluba biss għar-rappreżentazzjoni grafika kif tirriżulta fl-applikazzjoni għat-trade mark, u mhux għall-varjazzjoni infinita tal-kuluri li hija fiha”.
 8 Il-fatt li s-sinjali elenkati fl-Artikolu 2 ma jikkostitwixxux eżempji, u li għaldaqstant il-lista ma hijiex eżawrjenti, ma huwiex ikkorroborat biss bil-formulazzjoni tal-Artikolu 2, iżda wkoll bil-premessa 8 tad-Direttiva. Din il-premessa tiddikjara li “[g]ħal dan l-iskop, huwa meħtieġ li jkunu elenkati eżempji ta’ sinjali li jistgħu jikkostitwixxu trade mark, sakemm dawn is-sinjali jkunu kapaċi jiddistingwu l-merkanzija jew is-servizzi ta’ impriża waħda minn dawk ta’ impriżi oħra”. L-Artikolu 2 tad-Direttiva jinkludi l-lista ta’ eżempji msemmija fil-premessa 8.
 9 Nirrileva li l-kuluri jissemmew b’mod espliċitu bħala eżempju ta’ trade mark fl-Artikolu 3 tad-direttiva l-ġdida dwar it-trade marks, id-Direttiva 2015/2436.
 10 Sentenza tas‐6 ta’ Mejju 2003, Libertel (C‐104/01, EU:C:2003:244).
 11 Sentenza tal‐24 ta’ Ġunju 2004, Heidelberger Bauchemie (C-49/02, EU:C:2004:384).
 12 Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet f’dawn is-sentenzi li trade mark ta’ kulur għandha, għal dan il-għan, tissodisfa tliet kundizzjonijiet. L-ewwel nett, hija għandha tikkostitwixxi sinjal. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li fil-qasam tal-kummerċ, il-kuluri jintużaw ġeneralment għas-setgħa attraenti jew dekorattiva tagħhom, mingħajr ma jagħtu sinjifikat kwalunkwe, iżda li ma jistax jiġi eskluż li l-kuluri jew il-kombinazzjoni ta’ kuluri jkun jistgħu, fir-rigward ta’ prodott jew servizz, jikkostitwixxu sinjal (ara s-sentenzi tas‐6 ta’ Mejju 2003, Libertel, C‐104/01, EU:C:2003:244, punt 27, u tal‐24 ta’ Ġunju 2004, Heidelberger Bauchemie, C‐49/02, EU:C:2004:384, punt 23). It-tieni nett, dan is-sinjal għandu jkun jista’ jiġi rrappreżentat b’mod grafiku. It-tielet nett, dan is-sinjal għandu jkun jista’ jiddistingwi l-prodotti jew is-servizzi ta’ impriża minn dawk ta’ impriżi oħra (ara s-sentenzi tas‐6 ta’ Mejju 2003, Libertel, C‐104/01, EU:C:2003:244, punt 23, u tal‐24 ta’ Ġunju 2004, Heidelberger Bauchemie, C‐49/02, EU:C:2004:384, punt 22). Għal dak li jikkonċerna l-applikazzjoni ta’ dawn l-aħħar żewġ kundizzjonijiet għat-trade marks ta’ kulur, nirreferi għar-risposta li ser nagħti lid-domandi preliminari f’dawn il-konklużjonijiet, li tirrigwarda preċiżament dawn il-kundizzjonijiet.
 13 Ara, pereżempju, il-punti 14 u 21 tas-sentenza tas‐6 ta’ Mejju 2003, Libertel (C‐104/01, EU:C:2003:244), li jiddeskrivu trade mark ta’ kulur bħala kulur fih innifsu, mingħajr limitazzjoni fl-ispazju, u l-punt 15 tas-sentenza tal‐24 ta’ Ġunju 2004, Heidelberger Bauchemie (C-49/02, EU:C:2004:384), li jsemmi l-kuluri jew kombinazzjoni ta’ kuluri indikati b’mod astratt u mingħajr kontorn. Din l-istess definizzjoni tintuża wkoll għall-finijiet tar-reġistrazzjoni tat-trade marks tal-Unjoni Ewropea (ara r-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/626, tal‐5 ta’ Marzu 2018, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) 2017/1001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-trademark tal-Unjoni Ewropea, u li jħassar ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2017/1431, (ĠU 2018, L 104, p. 37). Dan ir-regolament, li japplika għar-reġistrazzjoni tat-trade marks tal-Unjoni Ewropea sa mill‐14 ta’ Mejju 2018 konformement mal-Artikolu 39(2) tiegħu, jiddeskrivi, fl-Artikolu 3(3)(f), trade mark ta’ kulur bħala trade mark li jikkonsisti esklużivament f’kulur wieħed mingħajr kontorni jew f’kombinazzjoni ta’ kuluri mingħajr kontorni.
 14 Sentenza tat‐12 ta’ Ġunju 2018, Louboutin u Christian Louboutin (C‐163/16, EU:C:2018:423).
 15 Sentenza tat‐12 ta’ Ġunju 2018, Louboutin u Christian Louboutin (C‐163/16, EU:C:2018:423, punti 7 sa 10).
 16 Sentenza tat‐12 ta’ Ġunju 2018, Louboutin u Christian Louboutin (C‐163/16, EU:C:2018:423, punt 24).
 17 Sentenza tas‐6 ta’ Mejju 2003, Libertel (C‐104/01, EU:C:2003:244, punt 54).
 18 Ara, f’dan is-sens, id-definizzjoni tat-trade marks figurattivi fl-Artikolu 3(3)(b) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2018/626, li skontha trade mark figurattiva hija trade mark li tuża karattri, stilizzazzjoni jew arranġament mhux standard, jew riproduzzjoni grafika jew kulur, inklużi l-marki komposti esklużivament minn elementi figurattivi jew ta’ taħlita ta’ elementi verbali u figurattivi.
 19 Ara s-sentenza tad‐19 ta’ Ġunju 2014, Oberbank (C‐217/13 u C‐218/13, EU:C:2014:2012, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
 20 Ara s-sentenza tas‐26 ta’ April 2007, Alcon vs UASI (C‐412/05 P, EU:C:2007:252, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).
 21 Ara s-sentenza tad‐19 ta’ Ġunju 2014, Oberbank (C‐217/13 u C‐218/13, EU:C:2014:2012, punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata).
 22 Ara s-sentenza tad‐19 ta’ Ġunju 2014, Oberbank (C‐217/13 u C‐218/13, EU:C:2014:2012, punt 40 u l-ġurisprudenza ċċitata).
 23 Ara s-sentenza tad‐19 ta’ Ġunju 2014, Oberbank (C‐217/13 u C‐218/13, EU:C:2014:2012, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
 24 Ara f’dan is-sens, is-sentenza tad‐19 ta’ Ġunju 2014, Oberbank (C‐217/13 u C‐218/13, EU:C:2014:2012, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
 25 Ara s-sentenza tad‐19 ta’ Ġunju 2014, Oberbank (C‐217/13 u C‐218/13, EU:C:2014:2012, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata).
 26 Ara s-sentenzi tas‐6 ta’ Mejju 2003, Libertel (C‐104/01, EU:C:2003:244, punt 66), u tal‐24 ta’ Ġunju 2004, Heidelberger Bauchemie (C‐49/02, EU:C:2004:384, punt 39).
 27 Ara s-sentenzi tas‐6 ta’ Mejju 2003, Libertel (C‐104/01, EU:C:2003:244, punt 65), u tal-24 ta’ Ġunju 2004, Heidelberger Bauchemie (C‐49/02, EU:C:2004:384, punt 38).
 28 Ara s-sentenza tas‐6 ta’ Mejju 2003, Libertel (C‐104/01, EU:C:2003:244, punti 54 sa 59).
 29 Ara s-sentenza tas‐6 ta’ Mejju 2003, Libertel (C‐104/01, EU:C:2003:244, punt 60).
 30 Ara s-sentenzi tat‐12 ta’ Lulju 2012, Smart Technologies mod KHIM (C‐311/11 P, EU:C:2012:460, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata), u tad‐9 ta’ Settembru 2010, UASI vs BORCO-Marken-Import Matthiesen (C‐265/09 P, EU:C:2010:508, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata).
 31 Ara s-sentenza tad‐9 ta’ Settembru 2010, UASI vs BORCO-Marken-Import Matthiesen (C‐265/09 P, EU:C:2010:508, punt 37).
 32 Ara s-sentenzi tat‐12 ta’ Diċembru 2002, Sieckmann (C‐273/00, EU:C:2002:748, punti 48 sa 55), u tas‐6 ta’ Mejju 2003, Libertel (C‐104/01, EU:C:2003:244, punt 29).
 33 Ara s-sentenza tat‐12 ta’ Diċembru 2002, Sieckmann (C‐273/00, EU:C:2002:748, punt 47).
 34 Ara s-sentenza tat‐12 ta’ Diċembru 2002, Sieckmann (C‐273/00, EU:C:2002:748, punti 50 u 51). Ara wkoll is-sentenza tal‐24 ta’ Ġunju 2004, Heidelberger Bauchemie (C‐49/02, EU:C:2004:384, punti 26 sa 30).
 35 Nirrileva li r-rekwiżit tar-rappreżentazzjoni grafika lanqas ma tidher iżjed fid-direttiva l-ġdida dwar it-trade marks, id-Direttiva 2015/2436. L-Artikolu 3(b) ta’ din id-direttiva, li jikkonċerna l-punt dwar liema sinjali jistgħu jikkostitwixxu trade mark u li jikkorrispondi għall-Artikolu 2 tad-direttiva preżenti, jipprovdi issa li s-sinjal li għalih saret l-applikazzjoni għandu jiġi rrappreżentat fir-reġistru tat-trade marks b’mod li jippermetti lill-awtoritajiet kompetenti u lill-pubbliku jiddetermina preċiżament u b’mod ċar l-oġġett li jibbenefika mill-protezzjoni mogħtija lill-proprjetarju tagħhom. Ir-raġuni ta’ din l-emenda hija indikata fil-premessa 13 tad-Direttiva. Din tal-aħħar tiddikjara li – sabiex jiġu ssodisfatti l-għanijiet tas-sistema ta’ reġistrazzjoni għat-trade marks, jiġifieri li jiżguraw ċertezza legali u amministrazzjoni soda – huwa essenzjali li jkun meħtieġ li s-sinjal ikun kapaċi jiġi rappreżentat b’mod ċar, preċiż, komplut fih innifsu, faċilment aċċessibbli, intelliġibbli, durabbli u oġġettiv. Jissemma wkoll li sinjal, għaldaqstant, għandu jkun jista’ jiġi rrappreżentat fi kwalunkwe forma xierqa bl-użu ta’ teknoloġija ġeneralment disponibbli, u għaldaqstant mhux bilfors permezz ta’ mezzi grafiċi, mill-mument li din ir-rappreżentazzjoni toffri garanziji sodisfaċenti għal dak il-għan.
 36 Ara s-sentenza tas‐6 ta’ Mejju 2003, Libertel (C‐104/01, EU:C:2003:244, punti 31 sa 37).
 37 Ara s-sentenza tal‐24 ta’ Ġunju 2004, Heidelberger Bauchemie (C‐49/02, EU:C:2004:384, punt 33).
 38 Ara s-sentenza tal‐24 ta’ Ġunju 2004, Heidelberger Bauchemie (C‐49/02, EU:C:2004:384, punt 34).
 39 Sentenza tas‐6 ta’ Mejju 2003, Libertel (C‐104/01, EU:C:2003:244).
 40 Sentenza tal‐24 ta’ Ġunju 2004, Heidelberger Bauchemie (C‐49/02, EU:C:2004:384).
 41 Sentenza tat‐12 ta’ Ġunju 2018, Louboutin u Christian Louboutin (C‐163/16, EU:C:2018:423).
 42 Sentenza tat‐12 ta’ Diċembru 2002, Sieckmann (C‐273/00, EU:C:2002:748, punti 48 sa 51).
 43 Sentenza tas‐27 ta’ Novembru 2003, Shield Mark (C‐283/01, EU:C:2003:641).
 44 Trade mark ta’ ħoss hija trade mark li hija komposta kompletament minn ħoss jew kombinazzjoni ta’ ħsejjes (ara, pereżempju, id-definizzjoni li tinsab fl-Artikolu 3(3)(g) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2018/626).
 45 Ara s-sentenza tas‐27 ta’ Novembru 2003, Shield Mark (C‐283/01, EU:C:2003:641, punt 58).
 46 Ser niċċita wkoll, fuq dan is-suġġett, is-sentenza tal‐14 ta’ Ġunju 2012, Seven Towns vs UASI (Rappreżentazzjoni ta’ seba’ kwadri ta’ kuluri differenti) (T‐293/10, mhux ippubblikata, EU:T:2012:302). F’din il-kawża, il-Qorti Ġenerali sostniet li trade mark tal-Unjoni Ewropea ma setgħetx tiġi rreġistrata bħala trade mark ta’ kulur, peress li t-trade mark kienet ġiet irrappreżentata grafikament mhux bħala trade mark ta’ kulur, iżda bħala trade mark figurattiva jew trade mark tridimensjonali. Fiha, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li f’dan il-każ kien hemm kontradizzjoni inerenti f’dak li jikkonċerna n-natura vera tas-sinjal inkwistjoni, li kienet tipprekludi r-reġistrazzjoni tiegħu (ara l-punt 66 tas-sentenza).
 47 Ara, fuq dan is-suġġett, il-punt 13 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
 48 Sentenza tas‐6 ta’ Mejju 2003, Libertel (C‐104/01, EU:C:2003:244).
 49 Sentenza tal‐24 ta’ Ġunju 2004, Heidelberger Bauchemie (C‐49/02, EU:C:2004:384).
 50 Ara s-sentenza tas‐6 ta’ Mejju 2003, Libertel (C‐104/01, EU:C:2003:244, punti 60, 65 u 66).
 51 Nippreċiża li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex hija stess din l-informazzjoni.
 52 Ara s-sentenza tad‐19 ta’ Ġunju 2014, Oberbank (C‐217/13 u C‐218/13, EU:C:2014:2012, punt 40 u l-ġurisprudenza ċċitata).
 53 Sentenza tad‐19 ta’ Ġunju 2014, Oberbank (C‐217/13 u C‐218/13, EU:C:2014:2012, punt 48).


type: caselaw

jurisdiction: EU

text:
 21.7.2014
 PT
 Jornal Oficial da União Europeia
 C 235/14
 Acórdão do Tribunal Geral de 4 de junho de 2014 — Sina Bank/Conselho
 (Processo T-67/12) (1)
 ((«Política externa e de segurança comum - Medidas restritivas adotadas contra o Irão com o objetivo de impedir a proliferação nuclear - Congelamento de fundos - Recurso de anulação - Atos insuscetíveis de recurso - Inadmissibilidade - Direitos da defesa»))
 2014/C 235/18
 Língua do processo: inglês
 Partes
 Recorrente: Sina Bank (Teerão, Irão) (representantes: B. Mettetal e C. Wucher-North, advogados)
 Recorrido: Conselho da União Europeia (representantes: B. Driessen e D. Gicheva, agentes)
 Objeto
 Pedido de anulação, em primeiro lugar, da Decisão 2011/783/PESC do Conselho, de 1 de dezembro de 2011, que altera a Decisão 2010/413/PESC que impõe medidas restritivas contra o Irão (JO L 319, p. 71), na medida em que, após reapreciação, o nome do recorrente se manteve inscrito no Anexo II da Decisão 2010/413/PESC do Conselho, de 26 de julho de 2010, que impõe medidas restritivas contra o Irão e revoga a Posição Comum 2007/140/PESC (JO L 195, p. 39), conforme alterada pela Decisão 2010/644/PESC do Conselho, de 25 de outubro de 2010 (JO L 281, p. 81), e do Regulamento de Execução (UE) n.o 1245/2011 do Conselho, de 1 de dezembro de 2011, que dá execução ao Regulamento (UE) n.o 961/2010 que impõe medidas restritivas contra o Irão (JO L 319, p. 11), na medida em que o nome do recorrente, após reapreciação, se manteve inscrito no Anexo VIII do Regulamento (UE) n.o 961/2010 do Conselho, de 25 de outubro de 2010, que impõe medidas restritivas contra o Irão e revoga o Regulamento (CE) n.o 423/2007 (JO L 281, p. 1), e, em segundo lugar, do artigo 16.o, n.o 2, do Regulamento n.o 961/2010, bem como dos artigos 19.o, n.o 1, alínea b), e 20.o, n.o 1, alínea b), da Decisão 2010/413, na medida em que estas disposições afetam o recorrente.
 Dispositivo
 1)
 É negado provimento ao recurso por ter sido interposto perante um órgão jurisdicional incompetente para dele conhecer, na medida em que tem por objeto a anulação dos artigos 19.o, n.o 1, alínea b), e 20.o, n.o 1, alínea b), da Decisão 2010/413/PESC do Conselho, de 26 de julho de 2010, que impõe medidas restritivas contra o Irão e revoga a Posição Comum 2007/140/PESC, e por ser inadmissível, na medida em que tem por objeto a anulação do artigo 16.o, n.o 2, do Regulamento (UE) n.o 961/2010 do Conselho, de 25 de outubro de 2010, que impõe medidas restritivas contra o Irão e revoga o Regulamento (CE) n.o 423/2007.
 2)
 A Decisão 2011/783/PESC do Conselho, de 1 de dezembro de 2011, que altera a Decisão 2010/413, que impõe medidas restritivas contra o Irão, e o Regulamento de Execução (UE) n.o 1245/2011 do Conselho, de 1 de dezembro de 2011, que dá execução ao Regulamento (UE) n.o 961/2010 que impõe medidas restritivas contra o Irão, na medida em que o nome do Sina Bank, após reapreciação, se manteve inscrito, respetivamente, no Anexo II da Decisão 2010/413, conforme alterada pela Decisão 2010/644/PESC do Conselho, de 25 de outubro de 2010, que altera a Decisão 2010/413, e no Anexo VIII do Regulamento n.o 961/2010, são anulados.
 3)
 O Conselho da União Europeia suportará quatro quintos das suas próprias despesas e das despesas efetuadas pelo Sina Bank.
 4)
 O Sina Bank suportará um quinto das suas próprias despesas e das despesas efetuadas pelo Conselho.
 (1) JO C 109 de 14.4.2012.


type: contracts

text:
 Avviż Legali Importanti
 |
 22004D0026
 Official Journal L 127 , 29/04/2004 P. 0132 - 0133
 Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEENru 26/2004tad-19 ta' marzu 2004li temenda l-Anness II (regolamenti tekniċi, standards, ittestjar u ċertifikazzjoni) tal-ftehim taż-ŻEEIL-KUMITAT KONĠUNT TAL-FEE,Wara li kkunsidra l-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, kif emendat mill-Protokoll li jaġġusta l-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, minn hawn 'il quddiem imsejjaħ "il-Ftehim", u b'mod partikolari l-Artikolu 98 tiegħu,Billi:(1) L-Anness II tal-Ftehim kien emendat bid-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE Nru 150/2003 tas-7 ta' Novembru 2003 [1].(2) Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2003/639/KE ta' l-4 ta' Settembru 2003 dwar il-proċedura sabiex tkun pruvata l-konformità ta' prodotti ta' kostruzzjoni skond l-Artikolu 20 [2] tad-Direttiva tal-Kunsill 89/106/KEE għal dak li għandu x'jaqsam mal-pinnijiet għal tgħaqqid strutturali(2) għandha tkun inkorporata fil-Ftehim.(3) Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2003/640/KE ta' l-4 ta' Settembru 2003 dwar il-proċedura sabiex tkun pruvata l-konformità ta' prodotti ta' kostruzzjoni skond l-Artikolu 20(2) tad-Direttiva tal-Kunsill 89/106/KEE għal dak li għandu x'jaqsam ma' tagħmir għall-kisi ta' ħitan ta' barra [3] għandha tkun inkorporata fil-Ftehim,IDDEĊIEDA KIF ĠEJ:Artikolu 1Id-dħul 'il ġewwa li ġej għandu jiżdied fil-punt 1 (id-Direttiva tal-Kunsill 89/106/KEE) tal-Kapitolu XXI ta' l-Anness II tal-Ftehim:"- 32003 D 0639: Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2003/639/KE ta' l-4 ta' Settembru 2003 (ĠU L 226, ta' l-10.9.2003, p. 18),- 32003 D 0640: Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2003/640/KE ta' l-4 ta' Settembru 2003 (ĠU L 226, ta' l-10.9.2003, p. 21)."Artikolu 2It-testi tad-Deċiżjonijiet 2003/639/KE u 2003/640/KE fil-lingwi ta' l-Islanda u tan-Norveġja, li jkunu pubblikati fis-Suppliment taż-ŻEE tal-Ġurnal Uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea, għandhom ikunu awtentiċi.Artikolu 3Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fl-20 ta' Marzu 2004, basta n-notifiki kollha skond l-Artikolu 103(1) tal-Ftehim ikunu saru lill-Kumitat Konġunt taż-ŻEE [4].Artikolu 4Din id-Deċiżjoni għandha tkun pubblikata fit-Taqsima taż-ŻEE tal-, u fis-Suppliment taż-ŻEE tal-Ġurnal Uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea.Magħmul fi Brussel, fid-19 ta' Marzu 2004.Għall-Kumitat Konġunt tal-FEEIl-PresidentP. Westerlund[1] ĠU L 41, tat-12.2.2004, p. 39.[2] ĠU L 226, ta' l-10.9.2003, p. 18.[3] ĠU L 226, ta' l-10.9.2003, p. 21.[4] Ma huma indikati l-ebda rikjesti kostituzzjonali.--------------------------------------------------


text:
 23.5.2022
 GA
 Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh
 C 207/17
 Iarraidh ar réamhrialú ón Tribunale Amministrativo Regionale per il Lazio (an Iodáil), arna taisceadh an 25 Feabhra 2022 – BM, NP v Ministero dell'Istruzione, dell'Università e della Ricerca
 (Cás C-132/22)
 (2022/C 207/25)
 Teanga an cháis: an Iodáilis
 An chúirt a rinne an tarchur
 Tribunale Amministrativo Regionale per il Lazio
 Páirtithe sna príomhimeachtaí
 Iarratasóirí: BM, NP
 Cosantóir: Ministero dell'Istruzione, dell'Università e della Ricerca
 An cheist a tharchuirtear:
 An gá Airteagal 45(1) agus (2) CFAE agus Airteagal 3(1)(b) de Rialachán Uimh. 492/2011 (1) a léirmhíniú mar chosc ar riail amhail an riail a leagtar síos in Airteagal 1(655), de Dhlí Uimh. 205/2017, ar dá bhun, chun páirt a ghlacadh sa nós imeachta chun áit a fháil ar na liostaí a thiomsaítear chun conarthaí buana agus sealadacha a dhámhachtain in institiúidí AFAM na hIodáile, nach gcuirtear san áireamh ach an taithí ghairmiúil arna fáil ag na hiarrthóirí sna hinstitiúidí náisiúnta amháin agus gan taithí ag institiúidí ar an leibhéal céanna i dtíortha Eorpacha eile a chur san áireamh, i bhfianaise chuspóir áirithe an nós imeachta atá i gceist chun cur i gcoinne fheiniméan na hoibre forbhásaí náisiúnta, agus, mura gcinneann an Chúirt go bhfuil reachtaíocht na hIodáile contrártha i dtéarmaí teibí don chreat rialála Eorpach, an féidir a mheas go bhfuil na bearta a bheartaítear leis an reachtaíocht sin comhréireach, i dtéarmaí nithiúla, maidir leis an gcuspóir thuasluaite a bhaineann leis an leas ginearálta.
 (1) Rialachán (AE) Uimh. 492/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Aibreán 2011 maidir le saoirse ghluaiseachta d’oibrithe laistigh den Aontas (IO L 141, lch. 1).