type: legislation

jurisdiction: EU

text:
 |
 52011PC0839
 Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear an Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht /* COIM/2011/0839 leagan deireanach - 2011/0405 (COD) */
 MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
 1. COMHTHÉACS AN TOGRA
 Comhthéacs ginearálta
 In Airteagal 8 den Chonradh ar an Aontas
 Eorpach (CAE) foráiltear go bhforbróidh an tAontas Eorpach (AE) gaolmhaireacht
 speisialta le tíortha comharsanachta d'fhonn limistéar rathúnais agus
 dea–chomharsanúlachta a bhunú ag teorainneacha an AE. Forbraíodh Beartas
 Comharsanachta na hEorpa (BCE) in 2004, agus is beartas é a dhíríonn ar 16
 chomhpháirtí soir agus ó dheas ó theorainneacha an AE, eadhon an Ailgéir, an
 Airméin, an Asarbaiseáin, an Bhealarúis, an Éigipt, an Iordáin, Iosrael, an
 Libia, an Liobáin, Maracó, Poblacht na Moldóive, an críoch Phalaistíneach faoi
 fhorghabháil, an tSeoirsia, an tSiria, an Túinéis agus an Úcráin. Faoi BCE
 cuireann an AE gaolmhaireacht tosaíochta ar fáil dá chomharsana, ag cur leis an
 gcomhthiomantas do luachanna agus do phrionsabail amhail an daonlathas agus
 cearta an duine, an smacht reachta, an dea-rialachas, prionsabail an
 gheilleagair mhargaidh agus an fhorbairt inbhuanaithe, lena n-áirítear
 gníomhaíocht ar son na haeráide. Déantar foráil sa bheartas freisin maidir le
 comhlachú polaitiúil agus maidir leis an lánpháirtiú eacnamaíoch a dhoimhniú,
 maidir le soghluaisteacht a mhéadú agus maidir le teagmháil phearsanta a
 fheabhsú. Déantar BCE a chistiú ó ionstraim thiomnaithe, an Ionstraim Eorpach
 um Chomharsanacht agus um Chomhpháirtíocht (ENPI), a chumhdaíonn na 16 thír is
 comhpháirtí thuasluaite, mar aon leis an Rúis.
 Forais agus cuspóirí an togra
 Tá roinnt mhaith mórfhorbairtí curtha i gcrích
 ó seoladh BCE agus an ENPI.
 Rinneadh anailís agus measúnú ar na hathruithe
 ar ghaolmhaireacht an AE lena gcomharsana agus ar fhorbairtí ó bunaíodh BCE,
 mar chuid den Athbhreithniú Straitéiseach ar BCE. Mar thoradh air sin,
 forbraíodh fís nua maidir le BCE, mar atá leagtha amach sa
 Chomh-Theachtaireacht ó Ardionadaí an AE do Ghnóthaí Eachtracha agus don
 Bheartas Slándála agus ón gCoimisiún Eorpach "A new response to a
 changing Neighbourhood" (Freagairt nua ar Chomharsanacht atá ag
 athrú), a glacadh an 25 Bealtaine 2011 agus conclúidí na Comhairle a
 glacadh an 20 Meitheamh 2011. Leis an gcur chuige nua seo, iarrtar go
 háirithe níos mó tacaíochta a thabhairt do na comhpháirtithe atá tiomanta do
 shochaithe daonlathacha a fhorbairt agus d’athchóirithe a ghabháil ar láimh, i
 gcomhréir leis na prionsabail “dá mhéad ... is ea is mó” agus “cuntasacht
 fhrithpháirteach”, agus soláthraítear an creat beartais straitéiseach le
 haghaidh chaidreamh an AE lena chomharsana.
 Cé gur aithníodh go forleathan go bhfuil rath
 ar an ENPI mar Ionstraim a ghabhann le beartas an AE maidir lena chomharsana,
 aithníodh roinnt saincheisteanna san athbhreithniú ar bheartas BCE agus i
 measúnuithe eile, i gceachtanna a foghlaimíodh agus i gcomhairliúcháin phoiblí,
 saincheisteanna ar ghá aghaidh a thabhairt orthu amach anseo tríd an Ionstraim
 a oiriúnú chun freagra an AE a dhéanamh níos éifeachtaí, go háirithe:
 ·
 Cur i bhfeidhm an phrionsabail "dá mhéad
 ... is ea is mó": Tá an prionsabal seo mar
 phríomhghné an Bheartais Chomharsanachta athnuaite. Déantar foráil ann do
 leibhéal i bhfad níos airde d’idirdhealú i measc comhpháirtithe, i gcomhréir
 lena dtiomantas do na cuspóirí agus na luachanna a comhaontaíodh, agus go
 háirithe don chomhpháirtíocht leis an AE atá dírithe ar dhaonlathas agus ar
 chomhrathúnas. Tá dreasachtaí airgeadais do na leasaitheoirí is uaillmhianaí
 ina ngné thábhachtach den chur chuige nua. Ina cáil mar Ionstraim atá dírithe
 ar bheartas, ba cheart go léireodh an Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht (ENI)
 a bheidh ann amach anseo an príomhphrionsabal sin, go háirithe maidir le clárú
 agus leithdháileadh tacaíochta ar na comhpháirtithe.
 ·
 Castacht agus fad an phróisis chlárúcháin: Áirítear roinnt comhairliúchán fairsing agus mórán céimeanna nós
 imeachta eile leis an bpróiseas clárúcháin reatha, agus bíonn 18 mí ar an meán
 i gceist leis. Mar gheall ar fhad an phróisis chlárúcháin baintear an bonn
 d’ábharthacht an chúnaimh. Leanann raon feidhme na ndoiciméad clárúcháin
 (Páipéir Straitéise Tíre) faoin ENPI an fhormáid a úsáidtear le haghaidh
 comhair um fhorbairt, rud a chiallaíonn gur gá anailís fhairsing a dhéanamh ar
 an gcás i dtír áirithe agus fad an phróisis a mhéadú. I gcás tíortha
 Comharsanachta áfach, ní amhlaidh atá an scéal go hiarbhír agus déantar cur
 síos ar an anailís tíre den chuid is mó de na comhpháirtithe (tíortha a thug
 Plean Gníomhaíochta nó sraith coibhéiseach comhchuspóirí eile i gcrích leis an
 AE) go bliantúil i dTuarascálacha ar Dhul Chun Cinn, a mbíonn an chuid
 ghinearálta den Pháipéar Straitéise Tíre iomarcach dá mbarr. Dá bhrí sin tá gá
 agus raon feidhme araon ann chun an próiseas clárúcháin a chuíchóiriú, a
 ghiorrú agus a dhíriú níos fearr.
 ·
 Raon feidhme na hIonstraime: Tagraíonn raon feidhme an ENPI mar a shainítear faoi láthair é do chur
 chun feidhme comhaontuithe comhair agus comhpháirtíochta, comhaontuithe
 comhlachais nó comhaontuithe ábhartha eile, do dhea-rialachas a chur chun cinn
 agus d’fhorbairt eacnamaíoch agus shóisialta chothrom. Áirítear ann freisin
 liosta leathan de 29 réimse téamach de chomhar dá dtagraítear ar bhealach mionsonraithe
 agus cothrom, agus dá bhrí sin tá sé an-deacair a fháil amach cad iad
 príomhchuspóirí agus fócas BCE. Léirítear an cur chuige sin a bhfuil bunús
 leathan aici sa chlárú agus i roinnt cásanna bhí sé ina dhúshlán comhchuibheas
 a bhaint amach idir an beartas agus comhar. Beidh an togra reachtach a bheidh
 ann amach anseo le haghaidh an ENI ina chabhair chun cuíchóiriú níos fearr a
 dhéanamh ar raon feidhme na hIonstraime agus chun naisc a neartú le beartais
 inmheánacha ábhartha, agus a solúbthacht reatha á coinneáil ag an am céanna.
 ·
 Forálacha cur chun feidhme atá as dáta go
 páirteach agus easpa comhchuibhis idir na hionstraimí seachtracha: Tá roinn cur chun feidhme an Rialacháin ENPI reatha as dáta i gcodanna
 agus dá bhrí sin ní thugtar léiriú leormhaith inti ar an mbealach ina gcuirtear
 cúnamh chun feidhme sa Chomharsanacht. Tá easpa comhchuibhis ann chomh maith
 idir forálacha cur chun feidhme an ENPI agus ionstraimí eile maidir le
 gníomhaíocht sheachtrach. Féadfar meicníochtaí solúbthachta a fheabhsú chun iad
 a chur in oiriúint don chomhthéacs beartais nua. D’fhonn aghaidh a thabhairt ar
 na pointí sin agus simpliú agus comhchuibhiú níos mó a bhaint amach, forbraíodh
 creat-rialachán cothrománach ar leithligh ina gcuimsítear na forálacha
 ginearálta agus na forálacha athfhillteacha go léir. Cumhdaítear sonraí cur
 chun feidhme an ENI sa rialachán cothrománach nua sin freisin. A bhuí leis sin,
 beifear in ann na forálacha cur chun feidhme a nuashonrú agus tabharfar aghaidh
 ar an easpa comhchuibhis idir na hionstraimí seachtracha. Ina theannta sin, trí
 bhíthin an rialacháin chothrománaigh nua rannchuideofar le soiléireacht níos mó
 i rialacha, agus le héifeachtúlacht agus comhchuibheas níos fearr i dtéarmaí
 ghníomhaíocht an Aontais.
 ·
 Na forálacha um Chomhar Trasteorann (CTT): Bhí an Comhar Trasteorann ina ghné faoi leith den ghaolmhaireacht idir
 an AE, comhpháirtithe BCE agus an Rúis agus cuireadh comhthionscnaimh chun
 feidhme, a bhfuil sraith choiteann rialacha ag baint leo, ar an dá thaobh de
 theorainneacha an AE mar thoradh air sin. Tá an córas ag feidhmiú go réasúnta
 maith, ach trí bhíthin comhairliúchán le geallsealbhóirí aithníodh an gá le
 roinnt athruithe a mbeadh tionchar acu ar an Rialachán. Ina measc sin tá
 incháilitheacht gheografach a leathnú chun na hionaid thábhachtacha
 eacnamaíocha, shóisialta agus chultúrtha a bhaineann le feidhmiú iomchuí na
 gclár a chuimsiú; cur i bhfeidhm iomlán na ‘bainistíochta comhpháirtí’ lena
 bhfuil baint ag Ballstáit mar shínitheoirí Comhaontuithe Maoinithe; rialacha
 sonracha maidir le cómhaoiniú ag tíortha comhpháirtíochta agus stádas sonrach
 na Rúise. Ní mór athruithe forleathana a dhéanamh ar an Rialachán ón gCoimisiún
 lena leagtar síos Rialacha Cur Chun Feidhme an CTT, maidir le modhanna
 bainistíochta den chuid is mó.
 ·
 Naisc le beartais/ionstraimí inmheánacha: Déantar foráil in BCE do chomhlachú polaitiúil de réir a
 chéile agus do lánpháirtiú eacnamaíoch comhleanúnach na gcomhpháirtithe leis an
 AE. Tá prionsabail an gheilleagair mhargaidh agus beartais inmheánacha an AE
 ina bpríomhthagairtí sa phróiseas seo. I gcás tíortha Comharsanachta, tá gné
 trasteorann ag baint le roinnt tionscnamh agus níor tugadh mórán airde uirthi
 sin go dtí seo. Eisceacht thábhachtach is ea an Comhar Trasteorann trínar
 féidir aghaidh a thabhairt ar dhúshláin choiteanna agus ar chuspóirí coiteanna
 trí shraith aonair rialacha agus trí acmhainní a chomhthiomsú ó fhoinsí
 cistiúcháin inmheánacha agus seachtracha araon bhuiséad an AE. I réimsí eile,
 amhail bonneagar, fuinneamh[1],
 iompar[2],
 forbairt FBManna[3]
 agus comhar tionsclaíoch lena n-áirítear turasóireacht, TFC[4], beartas fostaíochta agus
 sóisialta[5],
 imirce agus slándáil, na breithiúna, an comhrac i gcoinne drugaí, ardoideachas,
 cultúr, taighde agus nuálaíocht[6],
 an comhshaol, gníomhú ar son na haeráide[7],
 athléimneacht ó thubaistí agus comhar maidir le gnóthaí muirí, d’fhéadfaí na
 naisc a neartú idir ionstraimí agus beartais inmheánacha agus BCE agus an
 Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht. Maidir leis sin, cuirfear comhlántacht,
 comhchuibheas agus príomhshruthú réimsí beartais tosaíochta an AE chun cinn i
 Rialachán an ENI, i gcomhréir leis an Straitéis Eoraip 2020, fad is a leanfar
 ag díriú ar phríomhchuspóirí BCE ann. Tugann BCE deis do chomhpháirtithe páirt
 a ghlacadh i gcláir agus i ngníomhaireachtaí an AE. Ní mór aghaidh a thabhairt
 ar an tsaincheist a bhaineann le rannpháirtíocht chomhpháirtithe BCE i
 ngníomhaireachtaí agus i gcláir an AE a mhaoiniú go fadtéarmach, trí bhíthin,
 nuair is ábhartha, ranníocaíocht airgeadais ón ENI, lena n‐áirítear
 meicníochtaí seachadta iomchuí agus inbhuanaithe a bhunú.
 ·
 Gaolmhaireacht fhorásach leis an Rúis: Is í an Rúis an t-aon tairbhí de chuid an ENPI nach bhfuil cumhdaithe
 faoi BCE. Mar is amhlaidh i gcás gach tír eile, tá an Rúis i dteideal tairbhe a
 bhaint as cistiú déthaobhach, iltíre agus trasteorann an ENPI. Mar sin féin, i
 bhfianaise na bhfeabhsuithe suntasacha i staid fhioscach na Rúise, tá gá níos
 lú le méideanna móra cúnaimh airgeadais. Is é toilmhian na Rúise caidreamh
 cothrom a bhaint amach agus is tír bhronntach í féin anois. Mar thoradh air
 sin, le linn na tréimhse 2007-2013 ní bhfuair an tír ach leithdháiltí
 imeallacha faoi imchlúdach déthaobhach an ENPI. Leantar de chomhar faoi
 chuimsiú cláir iltíre agus leantar prionsabal an chómhaoinithe ag an AE agus ag
 an Rúis. Go háirithe, tá cláir CTT á gcómhaoiniú ag an Rúis. Léiríonn sé sin an
 t-athrú ar staid na Rúise mar chomhpháirtí straitéiseach áit ar cheart go
 mbeadh tionscadail cómhaoinithe chun leasa an dá pháirtí.
 Ba cheart an Ionstraim Eorpach nua um Chomharsanacht
 a chomhfhogasú d’fhís nua BCE agus ba cheart di aghaidh a thabhairt ar na
 saincheisteanna agus na dúshláin shonracha atá aitheanta thuas.
 2. TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁIN LE PÁIRTITHE
 LEASMHARA AGUS NA MEASÚNUITHE IARMHARTA
 Comhairliúchán le páirtithe leasmhara
 Tá an togra reachtach maidir leis an Ionstraim
 Eorpach um Chomharsanacht bunaithe ar phróiseas comhairliúcháin forleathan. Mar
 chuid den phróiseas tionóladh comhairliúchán poiblí maidir le cistiú seachtrach
 arna dhéanamh le haghaidh ionstraimí gníomhaíochta seachtraí uile an AE agus
 tionóladh comhairliúcháin shonracha mar chuid den Athbhreithniú Straitéiseach
 ar Bheartas Comharsanachta na hEorpa agus ar an gComhar Trasteorann. Tionóladh
 comhairliúcháin freisin maidir le beartas forbartha an AE sa todhchaí.
 Comhairliúchán
 Poiblí maidir le cistiú le haghaidh ghníomhaíocht sheachtrach an AE
 Thionól an
 Coimisiún comhairliúchán poiblí maidir le cistiú an todhchaí do ghníomhaíocht
 sheachtrach an AE idir an 26 Samhain 2010 agus 31 Eanáir 2011.
 Bhí an próiseas sin bunaithe ar cheistneoir ar líne ag gabháil le páipéar cúlra
 dar teideal "What funding for EU external action after 2013?" (Cén
 cistiú le haghaidh ghníomhaíocht sheachtrach an AE tar éis 2013?) arna ullmhú
 ag an gCoimisiún agus ag an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS).
 Léiríonn an 220 tuairim a tugadh mar fhreagra ar an gcomhairliúchán poiblí
 raon leathan agus éagsúil tuairimí ina bhfuil an iomaí struchtúr, tuairimí agus
 traidisiún a fhaightear sa phobal gníomhaíochta seachtraí le sonrú.
 Dhearbhaigh formhór na bhfreagróirí go
 soláthraíonn tacaíocht airgeadais an AE breisluach mór sna príomhréimsí
 beartais a fhaigheann cistiú ó ionstraimí airgeadais an AE maidir le
 gníomhaíocht sheachtrach[8].
 Luaigh go leor freagróirí breisluach an AE mar an príomhspreagthóir don
 todhchaí: ba cheart don AE a bhuntáiste comparáideach a ghiaráil, buntáiste a
 bhaineann lena láithreacht san ardán domhanda, lena shaineolas fadréimseach,
 lena nádúr ilnáisiúnta, lena ról mar éascaitheoir comhordaithe, agus le
 barainneachtaí scála.
 Thacaigh beagnach gach freagróir le cur chuige
 níos difreálaithe, arna oiriúnú do chás na dtairbhithe, bunaithe ar chritéir
 fhónta chun tionchar ionstraimí airgeadais an AE a mhéadú. Bhí tacaíocht
 leathan ann freisin do choinníollacht bunaithe ar urramú chearta an duine,
 mionlach, dea-rialachais agus éagsúlachta léirithe cultúir, nó ar chaighdeán
 bheartais na dtairbhithe agus ar a gcumas agus ar a dtoilteanas iad a chur chun
 feidhme.
 Comhairliúcháin i gcomhthéacs an
 Athbhreithnithe Straitéisigh ar BCE
 Thionóil an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta
 Seachtraí comhairliúcháin shonracha le hionadaithe Bhallstáit an AE agus
 thíortha comhpháirtíochta BCE mar chuid den Athbhreithniú Straitéiseach ar an
 mbeartas, a seoladh in Iúil 2010. Le linn na gcomhairliúchán chuathas i ngleic
 le maoiniú BCE, go háirithe faoin Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht agus um
 Chomhpháirtíocht, agus le saincheisteanna a bhaineann leis an bhfís
 fhadtéarmach do BCE agus cuspóirí beartais meántéarmacha.
 Fuarthas sna comhairliúcháin gur glacadh leis
 an ENPI mar athrú birt sa chaoi ina gcuirtear cúnamh ón AE ar fáil. Aithníodh
 an gá le tuilleadh mionleasaithe iontu chomh maith áfach. Leag go leor Ballstát
 béim ar an tábhacht a bhaineann le comhchuibheas níos fearr idir an beartas
 agus an cúnamh airgeadais arna sholáthar trí bhíthin na hIonstraime. Dúirt
 roinnt freagróirí gur cheart na leithdháiltí a bhunú ar fheidhmíocht. Tharraing
 go leor díobh aird ar an tábhacht a bhaineann le tacaíocht airgeadais a
 dhéanamh níos tapúla, níos éifeachtúla agus níos solúbtha maidir le freagairt
 do riachtanais atá ag teacht chun cinn.
 Leag tíortha comhpháirtíochta béim ar an ngá
 le tacaíocht airgeadais iomchuí a sholáthar in éineacht le lánpháirtiú
 eacnamaíoch, oscailt margaí agus cóineasú rialúcháin. Leag siad béim freisin ar
 an tábhachta a bhaineann le hinfheistíocht eachtrach.
 Comhairliúcháin le geallsealbhóirí maidir
 le Comhar Trasteorann
 Eagraíodh comhairliúcháin shonracha maidir le
 comhar trasteorann (CTT) leis na geallsealbhóirí ar fad. Seoladh an próiseas le
 linn Comhdhála maidir le CTT sa Bhruiséil i bhFeabhra 2011, agus chuathas i
 gcomhairle le geallsealbhóirí maidir leis an gcreat rialúcháin don todhchaí
 (lena n‐áirítear maidir le Rialacha Cur Chun Feidhme an CTT) ar bhonn ceistneora
 a scaipeadh i mBealtaine/Meitheamh 2011. Léiríonn na torthaí an gá le roinnt
 forálacha a oiriúnú chun éifeachtúlacht an CTT a fheabhsú. Is é aidhm na
 n-athruithe atá molta léiriú níos fearr a thabhairt ar an lánpháirtíocht idir
 tosaíochtaí bheartas eachtrach an AE agus Beartas Comhtháthaithe an AE, go
 háirithe tríd an CTT ar theorainneacha seachtracha an AE a chur ar comhréim
 níos mó leis na rialacha um Chomhar Críche Eorpach. Tionóladh tuilleadh
 cruinnithe comhairliúcháin an 20 Meán Fómhair 2011 le Ballstáit sa
 Bhruiséil agus leis na páirtithe leasmhara go léir i mBúdaipeist an 18-19 Deireadh
 Fómhair 2011.
 Comhairliúcháin phoiblí maidir le “Beartas
 forbartha an AE”
 Ina theannta sin, d’fhoilsigh an Coimisiún
 Páipéar Uaine dar teideal "EU development policy in support of
 inclusive growth and sustainable development" (Beartas Forbartha an AE
 chun tacú le fás cuimsitheach agus forbairt inbhuanaithe) agus thionóil sé
 comhairliúchán poiblí ón 15 Samhain 2010 go dtí an 17 Eanáir 2011.
 Leag go leor freagróirí béim ar an gcaoi nach bhfuil sa COF[9] ach codán den chistiú le
 haghaidh forbartha, ar cheart glacadh leis mar chomhlánú le hacmhainní arna
 slógadh ar bhonn intíre, le hinfheistíochtaí eachtracha, le trádáil eachtrach
 agus le híocaíochtaí eachtracha. Iarradh comhchuibheas níos fearr i mbeartas
 forbartha an AE, go háirithe maidir le tíortha meánioncaim. Cé gur tacaíodh le
 comhchlárú cúnaimh i bprionsabal, ba cheart go dtabharfaí isteach é de réir a
 chéile ag tosú le tíortha ina bhfaighfí breisluach inléirithe mar thoradh air.
 Tá an togra maidir leis an Ionstraim Eorpach
 um Chomharsanacht bunaithe go mór ar thorthaí na gcomhairliúchán sin. I measc
 na bpríomhghnéithe a comhtháthaíodh leis an ionstraim athbhreithnithe tá
 difreáil agus leithdháiltí bunaithe ar fheidhmíocht, cur chuige nua a bhaineann
 le clárú agus feabhas a chur ar chomhchuibheas an bheartais le cúnamh, lena
 leasaítear na rialacha maidir le Comhar Trasteorann agus forálacha chun
 éifeachtúlacht agus solúbthacht na tacaíochta a fheabhsú.
 Measúnú tionchair
 Rinne an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta
 Seachtraí agus an Coimisiún Eorpach measúnú iarmharta sonrach maidir leis an
 ENI a bheidh ann amach anseo a ullmhú go comhpháirteach.
 Rinneadh athbhreithniú ar an gceithre rogha
 seo a leanas sa mheasúnú tionchar:
 ·
 Rogha 0: 'Gan
 gníomhaíocht ar bith ón AE'. Scoireann an AE de thacaíocht airgeadais a
 sholáthar trí Ionstraim thiomnaithe le haghaidh tíortha Comharsanachta;
 ·
 Rogha 1: 'Gan
 athrú'. Fanann an comhar leis na tíortha lena mbaineann faoi chuimsiú an Rialacháin
 ENPI reatha, agus ansin amháin;
 ·
 Rogha 2: 'An
 stádas faoi láthair láithreach a oiriúnú'. Ba cheart an togra reachtach a
 dhéanfar amach anseo a bhunú ar an Rialachán ENPI atá anois ann, ach roinnt
 leasuithe suntasacha a dhéanamh air le freagairt don chomhthéacs polaitiúil nua
 agus do na cuspóirí sonracha a sainaithníodh. Faoi chuimsiú na Rogha seo tá
 roinnt foroghanna freisin maidir leis na nithe a leanas: prionsabal na
 difreála; an próiseas clárúcháin; raon feidhme na hIonstraime agus comhchuibheas
 idir beartas agus cúnamh; rialacha maidir le Comhar Trasteorann; foráil um chur
 chun feidhme, go háirithe chun solúbthacht níos mó a chumasú; naisc le
 hionstraimí agus beartais inmheánacha agus raon feidhme geografach an ENI.
 ·
 Rogha 3: 'Ionstraim
 úrnua a mholadh' agus raon feidhme geografach éagsúil aici, í ag díriú ar
 chuspóirí is leithne ná cuspóirí BCE nó nach ionann iad agus cuspóirí BCE.
 I dtéarmaí na dtionchar eacnamaíoch,
 sóisialta, comhshaoil agus eile is dócha a bheadh ag gach aon rogha, aithníodh
 an méid seo a leanas:
 ·
 Dá scoirfí de ghníomhaíocht ar leibhéal an AE
 (Rogha 0) laghdófaí go suntasach inbhuanaitheacht na n-iarmhairtí a baineadh
 amach go dtí seo agus bhainfí an bonn di. Bheadh tionchar diúltach aige sin ar
 chaidreamh foriomlán an AE le comhpháirtithe BCE chomh maith.
 ·
 Mura ndéanfaí athrú ar bith ar an Ionstraim reatha
 (Rogha 1) bheadh roinnt iarmhairtí dearfacha eacnamaíocha, sóisialta agus
 comhshaoil le feiceáil sna tíortha comhpháirtíochta mar thoradh air sin;
 ·
 Dá ndéanfaí an Ionstraim a leasú (Rogha 2) chuirfí
 feabhas ar na hiarmhairtí deimhneacha eacnamaíocha, sóisialta agus comhshaoil a
 baineadh amach leis an leagan amach reatha agus ba cheart go mbainfí amach
 iarmhairt níos dearfaí fós ar rialachas, go háirithe tríd an bprionsabal "dá
 mhéad ... is ea is mó" a chur i bhfeidhm.
 ·
 Dá molfaí Ionstraim úrnua (Rogha 3) is amhlaidh a
 d’fhágfaí iarmhairtí diúltacha go háirithe ar chomhchuibheas ghníomhaíocht an
 AE le cuspóirí BCE agus mar sin dhéanfaí dochar do chreidiúnacht an AE sa
 réigiún.
 Ar bhonn na hanailíse agus an ualaithe a
 rinneadh ar na hiarmhairtí éagsúla (domhanda, eacnamaíoch, sóisialta,
 comhshaoil), diúltaíodh Rogha 0 agus Rogha 3 mar roghanna neamh‐inmharthana
 a d’fhágfadh iarmhairtí dearfacha nó trína gcomhlíonfaí cuspóirí BCE. Is ag
 Rogha 2 a bheadh an acmhainneacht is fearr chun iarmhairt dhearfach a bhaint
 amach agus an creat comhair atá anois ann a chur in oiriúint don chomhthéacs
 beartais nua, do chuspóirí BCE agus do na dúshláin arna sainaithint trí
 mheastóireacht agus trí cheachtanna a foghlaimíodh. Ba í Rogha 1 an dara rogha
 ab fhearr maidir leis na hiarmhairtí dearfacha atá ann a chaomhnú, ach gan aon
 foráil a dhéanamh chun go n-áiritheofaí go gcomhlíonfaí cuspóirí BCE nua ná go
 dtabharfaí faoi na dúshláin agus na fadhbanna sonracha a sainaithníodh sa
 stádas reatha.
 Mar sin is í Rogha 2 an rogha tosaíochta.
 3. GNÉITHE DLÍ AN TOGRA
 Soláthraítear éirim ghinearálta agus bonn BCE
 in Airteagal 8 den CAE. Is iad Airteagal 209(1) den CFAE[10] agus Airteagal 212(2) den
 CFAE bunús dlí na hionstraime maoinithe chun tacú le BCE, an Ionstraim Eorpach
 um Chomharsanacht a bheidh ann amach anseo.
 Coimhdeacht
 I dtéarmaí coimhdeachta, tugann gníomhaíocht
 ar leibhéal an AE breisluach ríthábhachtach, atá nasctha le roinnt tosca:
 ·
 Is sna tíortha Comharsanachta úd ar ceann dá
 bpríomhchuspóirí beartais a bheith ar comhréim le rialacha, caighdeáin,
 treoirlínte agus bearta an AE is fearr atá an AE i riocht an cúnamh seo a chur
 ar fáil. Tá tacaíocht áirithe ann nach féidir a chur ar fáil ach ar leibhéal an
 AE, amhail an lánpháirtiú eacnamaíoch le margadh inmheánach an AE a chur chun
 cinn, rochtain ar limistéar Schengen nó an rannpháirtíocht i gcláir an AE. Dá
 bhrí sin is é an AE an comhpháirtí comhair is mó tábhacht i mbunáite na
 dtíortha BCE, agus tá an ról seo aige aitheanta go forleathan ag na Ballstáit,
 na hinstitiúidí idirnáisiúnta airgeadais agus deontóirí eile. Tá an cúnamh a
 thugtar do chomharsana an AE chun iad féin a chur ar comhréim le beartais,
 rialacha agus caighdeáin an AE ina spreagthóir mór ó thaobh athchóirithe a chur
 i gcrích sna tíortha is comhpháirtithe in BCE.
 ·
 Toisc go bhfuil 27 Ballstát ag gníomhú i
 gcomhréir le beartais agus le straitéisí i gcomhpháirt, is ag an AE amháin atá
 an meáchan criticiúil le gur féidir riar ar na dúshláin dhomhanda. D’fhéadfadh
 go mbeadh gníomhaíocht ar an leibhéal náisiúnta teoranta nó ilroinnte, agus na
 tionscadal róbheag go minic le haon difríocht inbhuanaithe a dhéanamh. Is
 fearrde an comhordú agus is éifeachtaí obair an AE de bharr obair na mBallstát a
 shimpliú agus a luathú tríd an AE.
 ·
 Agus na srianta buiséid mar atá siad anois agus
 roinnt Ballstát tar éis earnálacha iomlána comhair a fhágáil agus a dtacaíocht
 a aistarraingt ó thíortha áirithe, is féidir leis an AE ról gníomhach a bheith
 aige ó thaobh an daonlathas, an tsíocháin, an chobhsaíocht, an rathúnas agus
 laghdú na bochtaineachta a chur chun cinn ina Chomharsanacht. Sa chomhthéacs
 sin, luíonn sé le réasún anois níos mó ná riamh ó thaobh an gheilleagair de
 cúnamh a chur ar fáil ar leibhéal an AE, áit ar féidir difríocht cheart a
 dhéanamh. Tá na costais riaracháin níos lú ná meánchostais riaracháin na
 bpríomhdheontóirí cúnaimh dhéthaobhaigh. Tá na costais riaracháin níos lú ná
 meánchostais riaracháin na bpríomhdheontóirí cúnaimh dhéthaobhaigh.
 4. IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA
 Ba cheart go léireofaí ardaidhmeanna Bheartas
 Comharsanachta athbhreithnithe na hEorpa ar bhealach leormhaith i leibhéal an
 chistithe ó bhuiséad an AE don ENI nua.
 Ar an gcaoi sin, bheartaigh an Coimisiún
 Eorpach, ina Theachtaireacht an 29 Meitheamh 2011 dar teideal "A
 Budget for Europe 2020" (Buiséad don Eoraip 2020),
 EUR 18 182 300 000 (praghsanna reatha) a leithdháileadh ar
 an ENI le haghaidh na tréimhse 2014-2020.
 D’fhonn a intuarthacht a áirithiú, soláthrófar
 cistiú i leith gníomhaíochtaí ardoideachais i dtríú tíortha i gcomhthéacs an
 chláir "Erasmus for All" (Erasmus do Chách), i gcomhréir le
 cuspóirí an AE i dtaobh gníomhaíochta seachtraí, trí bhíthin dhá leithdháileadh
 ilbhliantúla nach gcuimseoidh ach na chéad ceithre bliana agus na trí bliana
 ina dhiaidh sin faoi seach. Beidh an cistiú sin léirithe i gclárú táscach
 ilbhliantúil an ENI, i gcomhréir leis na riachtanais agus na tosaíochtaí a
 aithníodh sna tíortha lena mbaineann. D'fhéadfaí na leithdháiltí a
 athbhreithniú i gcás mórchúinsí gan choinne nó athruithe tábhachtacha
 polaitiúla i gcomhréir le tosaíochtaí seachtracha an AE. Beidh feidhm ag
 forálacha Rialachán (AE) Uimh. [---] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
 gComhairle lena mbunaítear "Erasmus do Chách"[11] maidir le húsáid na gcistí
 sin.
 Tá tionchar airgeadais mionsonraithe a
 mheastar a bheidh ag an togra leagtha amach sa Ráiteas Airgeadais Reachtach ar
 leithligh de chuid an ENI.
 5. PRÍOMHEILIMINTÍ
 Míniú mionsonraithe ar fhorálacha sonracha
 an togra
 Is iad seo a leanas príomhghnéithe an togra (i
 gcomparáid leis an leagan amach reatha) agus an réasúnaíocht atá leo:
 ·
 An prionsabal "dá mhéad ... is ea is
 mó" agus cuntasaíocht fhrithpháirteach a chur i bhfeidhm i gcomhréir leis
 an léargas nua ar BCE, go mór mór trí fhorálacha sonracha
 maidir le hidirdhealú i gcomhair leithdháiltí airgeadais agus le haghaidh an
 phróisis chlárúcháin, de réir mar is gá;
 ·
 Aghaidh a thabhairt ar chastacht agus ar fhad an
 phróisis chlárúcháin d'fhonn, an próiseas a
 chuíchóiriú agus a chiorrú agus fócas níos fearr a thabhairt dó, go háirithe i
 gcomhair comhpháirtithe BCE a d’aontaigh go comhpháirteach le tosaíochtaí
 straitéiseacha an AE i bPleananna Gníomhaíochta nó i ndoiciméid choibhéiseacha;
 ·
 Raon feidhme na hIonstraime a chuíchóiriú agus cothromaíocht a aimsiú idir solúbthacht na hionstraime agus díriú
 ar chuspóirí an bheartais agus ar na príomhréimsí comhair;
 ·
 Na forálacha cur chun feidhme a oiriúnú agus an comhchuibheas idir na hionstraimí seachtracha a fheabhsú;
 ·
 Na forálacha maidir leis an gComhar Trasteorann
 a fheabhsú le gur féidir na cláir a chur a chur chun
 feidhme go héifeachtach tapa;
 ·
 Naisc níos dlúithe le hionstraimí agus le
 beartais inmheánacha an AE a chur chun cinn, lena
 n-áirítear trí chomhar leis an gCoimisiún a mhéadú ag céim an chláraithe agus,
 nuair is ábhartha, meicníochtaí a chur chun cinn maidir le comhthiomsú cistí ó
 cheannteidil inmheánacha agus sheachtracha bhuiséad an AE;
 ·
 Freagairt don ghaolmhaireacht fhorásach leis an
 Rúis trí bhíthin na bhforálacha maidir le
 hincháilitheacht na Rúise le haghaidh chistiú an ENI a leasú, d’fhonn stádas
 sonrach na Rúise mar chomharsa de chuid an AE agus mar chomhpháirtí
 straitéiseach a léiriú.
 Simpliú
 Tá forálacha san áireamh sa togra maidir leis
 an ENI chun roinnt gnéithe den ionstraim a shimpliú. Simplíodh raon feidhme na
 hIonstraime tríd an 29 réimse téamach atá ar fáil sa Rialachán reatha ENPI a
 laghdú go sé chuspóir shonracha. Tugadh isteach uirlis shimplithe nua
 chlárúcháin i gcomhair fhormhór na dtíortha comharsanachta (Creat Tacaíochta
 Aonair). Beidh an doiciméad nua clárúcháin seo níos giorra ná na Páipéir
 Straitéise agus na Cláir Tháscacha Ilbhliantúla, cuirfidh sé cosc ar dhúbláil
 na faisnéise atá sna doiciméid dlí/pholaitiúla atá mar bhonn taca le caidreamh
 an AE lena chomharsana agus ba cheart go gcabhródh sé chun an próiseas
 clárúcháin a chiorrú agus costais riaracháin a laghdú dá bhrí sin. Tá Airteagal nua
 ann trínar féidir cistí ón ENI agus ó Cheannteideal inmheánach ábhartha
 bhuiséad an AE a chomhthiomsú le sraith amháin rialacha i gcomhair beart lena
 dtugtar aghaidh go háirithe ar dhúshláin trasteorann. A bhuí leis an Airteagal sin,
 cuirfear feabhas substaintiúil ar éifeachtúlacht agus laghdófar na costais
 riaracháin a bhaineann le bearta den sórt sin a chur chun feidhme.
 Tosaíocht don Choimisiún sa Rialachán nua seo,
 mar atá i gcláir eile faoi chuimsiú an Chreata Airgeadais Ilbhliantúil (an
 CAI), is ea an timpeallacht rialála a shimpliú agus rochtain ar chúnamh an
 Aontais a fheabhsú do thíortha comhpháirtíochta agus do réigiúin chomhpháirtíochta,
 d’eagraíochtaí na sochaí sibhialta, d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide, etc.
 ar an gcoinníoll go saothraíonn siad cuspóirí an Rialacháin.
 D’fhonn Rialachán nua an ENI a chur chun
 feidhme, ba cheart go mbeadh sé de thoradh ag nósanna imeachta atá níos
 simplithe agus níos solúbtha go bhféadfar glacadh níos tapúla le bearta cur
 chun feidhme agus cúnamh an AE a chur ar fáil níos tapúla, go hairithe i
 gcásanna géarchéime nó bagairtí don daonlathas, don smacht reachta, do chearta
 an duine agus do shaoirsí bunúsacha, nó i gcás tubaistí nádúrtha nó tubaistí de
 dhéantús an duine. Cuideoidh athbhreithniú an Rialacháin Airgeadais, a bhfuil
 forálacha an-substaintiúil ann maidir le gníomhaíochtaí seachtracha, chun
 rannpháirtíocht eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus na ngnóthas beag i gcláir
 chistithe a éascú, mar shampla trí rialacha a shimpliú, trí chostais na
 rannpháirtíochta a laghdú agus trí nósanna imeachta deonaithe a luathú. Tá sé
 ar intinn ag an gCoimisiún an Rialachán seo a chur chun feidhme trí úsáid a
 bhaint as na nósanna imeachta solúbtha nua dá bhforáiltear sa Rialachán
 Airgeadais nua.
 Ina theannta sin déanfar tuilleadh simplithe
 trí chreat-rialachán cothrománach amháin a fhorbairt ina gcuimseofar na
 forálacha ginearálta agus na forálacha athfhillteacha go léir, agus foráil á
 dhéanamh maidir le comhchuibheas breise idir na hionstraimí um ghníomhaíochtaí
 seachtracha.
 2011/0405 (COD)
 Togra le haghaidh
 RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 ÓN gCOMHAIRLE
 lena mbunaítear an Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht
 TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH
 Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
 Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 209 (1) agus Airteagal 212
 (2) de,
 Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
 Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a
 chur chuig na Parlaimintí Náisiúnta,
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
 agus Sóisialta na hEorpa[12],
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste na
 Réigiún[13],
 Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an nós
 imeachta,
 De bharr an mhéid seo a leanas:
 (1)
 Is é atá sa Rialachán seo ceann amháin de na
 hionstraimí lena gcuirtear tacaíocht dhíreach ar fáil do bheartais sheachtracha
 an Aontais Eorpaigh. Gabhfaidh sé ionad Rialachán Uimh. 1638/2006 ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 2006
 lena leagtar síos forálacha ginearálta ag bunú Ionstraime Eorpaí um
 Chomharsanacht agus um Chomhpháirtíocht[14]
 a rachaidh in éag an 31 Nollaig 2013.
 (2)
 Déantar foráil in Airteagal 8 den Chonradh ar
 an Aontas Eorpach go ndéanfar gaolmhaireacht speisialta a fhorbairt le tíortha
 comharsanachta d'fhonn limistéar rathúnais agus dea–chomharsanúlachta a bhunú,
 arna fhothú ar luachanna an Aontais agus arb iad is sainairíonna ann
 dlúthchaidreamh síochánta bunaithe ar an gcomhar.
 (3)
 Is é aidhm an Aontais luachanna na saoirse, an
 daonlathais, urramú chearta an duine agus saoirsí bunúsacha, na bprionsabal
 comhionannais agus an smachta reachta ar a bhfuil sé bunaithe a chur chun cinn,
 a fhorbairt agus a chomhdhlúthu trí chomhphlé agus trí chomhar le tríú tíortha.
 (4)
 Ón am a seoladh é tá gaolmhaireacht le tíortha
 comhpháirtíochta neartaithe go suntasach le Beartas Comharsanachta na hEorpa
 agus sochair inbhraite curtha ar fáil leis don Aontas agus dá chomhpháirtithe
 araon.
 (5)
 Faoi Bheartas Comharsanachta na hEorpa cuireann an
 tAontas gaolmhaireacht tosaíochta ar fáil dá chomharsana, ag cur leis an
 gcomhthiomantas do luachanna amhail an daonlathas agus cearta an duine, an
 smacht reachta, dea-rialachas, agus prionsabail an gheilleagair mhargaidh agus
 an fhorbairt inbhuanaithe agus ag cur le cur chun cinn na luachanna sin.
 (6)
 Mhúnlaigh dhá phríomhthionscnamh pholaitiúla an
 comhar réigiúnach i gcomharsanacht an Aontais Eorpaigh: Comhpháirtíocht an
 Oirthir idir an tAontas agus a chomharsana Thoir, agus an tAontas don Réigiún Meánmhuirí
 idir an tAontas agus a chomharsana sa Mheánmhuir Theas. Creata fóinteacha
 polaitiúla iad na tionscnaimh sin chun caidrimh le tíortha comhpháirtíochta
 agus an caidreamh ina measc a dhoimhniú, ar caidrimh iad atá bunaithe ar
 phrionsabail na comhúinéireachta agus na comhfhreagrachta.
 (7)
 Tá roinnt mhaith mórfhorbairtí curtha i gcrích ó
 seoladh Beartas Comharsanachta na hEorpa agus ó bunaíodh an Ionstraim Eorpach
 um Chomharsanacht agus um Chomhpháirtíocht. Áirítear orthu sin an
 ghaolmhaireacht leis na comhpháirtithe a dhoimhniú, tionscnaimh réigiúnacha
 agus próiseas an trasdula i dtreo an daonlathais sa réigiún a sheoladh. Spreag
 siad sin fís nua maidir le Beartas Comharsanachta na hEorpa a leagadh amach in
 2011 mar thoradh ar Athbhreithniú Straitéiseach cuimsitheach a rinneadh ar an
 mBeartas. Tá príomhchuspóirí maidir le comhar an Aontais le tíortha
 Comharsanachta leagtha amach inti agus cuirtear breis tacaíochta ar fáil do
 chomhpháirtithe atá tiomanta do shochaithe daonlathacha a fhorbairt agus
 d’athchóirithe a ghabháil ar láimh, i gcomhréir leis na prionsabail "dá
 mhéad ... is ea is mó" agus "cuntasacht fhrithpháirteach".
 (8)
 Ba cheart tacaíocht faoin ionstraim seo agus faoi
 Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa a chur ar fáil i gcomhair na gclár um
 Chomhar Trasteorann ar feadh theorainneacha seachtracha an Aontais Eorpaigh
 idir na tíortha comhpháirtíochta agus na Ballstáit chun forbairt réigiúnach
 chomhtháite agus inbhuanaithe a chur chun cinn idir na réigiúin teorann
 chomharsanachta mar aon le comhtháthú comhchuí críche ar fud an Aontais agus le
 tíortha comharsanachta.
 (9)
 Ina theannta sin, tá sé tábhachtach comhar a chothú
 agus a éascú ar mhaithe leis an Aontas agus a chomhpháirtithe araon, go
 háirithe trí ranníocaíochtaí ó ionstraimí inmheánacha agus seachtracha bhuiséad
 an Aontais a chomhthiomsú, go hairithe le haghaidh Comhair Thrasteorann, le
 haghaidh tionscadal bonneagair atá chun leasa an Aontais agus a shínfear trí
 thíortha Comharsanachta agus réimsí eile comhair.
 (10)
 Maidir leis na réigiúin teorann atá sa Limistéar
 Eorpach Eacnamaíoch (LEE) agus na réigiúin sin de Chónaidhm na Rúise atá ag
 glacadh páirte faoi láthair i gCláir um Chomhar Trasteorann, ba cheart go
 mbeidís in ann leanúint orthu ag déanamh amhlaidh. Tá sé tábhachtach freisin i
 gcás na réigiún ábhartha i dtíortha atá cumhdaithe faoin Ionstraim um Chúnamh
 Réamhaontachais go mbeidís in ann páirt a ghlacadh in CTT. Ba cheart go mbeadh
 rannpháirtíocht tíortha ón Limistéar Eorpach Eacnamaíoch sna cláir CTT bunaithe
 ar a gcuid acmhainní dílse i gcónaí..
 (11)
 Táthar ag súil go soláthróidh Ballstáit an AE agus
 na tíortha comhpháirtíochta a ghlacfaidh páirt sa Chomhar Trasteorann
 cómhaoiniú náisiúnta. Neartóidh sé sin úinéireacht tíre, méadófar ar na
 hacmhainní airgeadais atá ar fáil do na cláir agus éascófar rannpháirtíocht
 gníomhairí áitiúla.
 (12)
 Cuideoidh an Comhar Trasteorann, de réir mar is
 iomchuí, le cur chun feidhme na straitéisí macraréigiúnacha atá ann cheana agus
 a bheidh ann amach anseo.
 (13)
 Ba cheart don tacaíocht a sholáthrófar do thíortha
 comharsanachta i mbéal forbartha faoin gcreat arna bhunú ag Beartas
 Comharsanachta na hEorpa a bheith ag luí le cuspóirí agus le prionsabal
 bheartais sheachtracha an Aontais agus go háirithe lena bheartas forbartha,
 lena n-áirítear "Joint Statement on a European Development Policy: the
 European Consensus" (Comhráiteas maidir le beartas forbartha Eorapach:
 An Comhdhearcadh Eorpach), arna ghlacadh ag an gComhairle agus ag ionadaithe
 rialtais na mBallstát ag teacht le chéile laistigh den Chomhairle, ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gCoimisiún an 22 Nollaig 2005.
 (14)
 Tá Straitéis Chomhpháirteach an AE agus na hAfraice
 ábhartha maidir le caidreamh leis na comharsana Meanmhara ó Thuaisceart na
 hAfraice.
 (15)
 Ba cheart don Aontas agus dá Bhallstáit feabhas a
 chur ar chomhchuibheas agus ar chomhlántacht a gcuid beartas faoi seach maidir
 le comhar le tíortha comharsanachta. Lena áirithiú go ndéanfaidh comhar an
 Aontais agus comhar na mBallstát a chéile a chomhlánú agus a neartú, is iomchuí
 foráil a dhéanamh do chlárú comhpháirteach ar cheart é a chur chun feidhme
 nuair is féidir agus nuair is ábhartha.
 (16)
 Ba cheart i bprionsabal go mbeadh tacaíocht an
 Aontais faoin Rialachán seo comhfhogasaithe le straitéisí agus le bearta
 comhfhreagracha náisiúnta, réigiúnacha nó áitiúla na dtíortha comhpháirtíochta.
 (17)
 Is sna tíortha comharsanachta úd ar ceann dá
 bpríomhchuspóirí beartais a bheith ar comhréim le rialacha agus le caighdeáin
 an Aontais is fearr atá an tAontas i riocht an cúnamh sin a chur ar fáil. Ní
 féidir tacaíocht shonrach áirithe a chur ar fáil ach amháin ar leibhéal an
 Aontais.
 (18)
 Ina theannta sin, ós rud é nach féidir leis na
 Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo, eadhon, comhar polaitiúil feabhsaithe
 agus lánpháirtiú eacnamaíoch comhleanúnach idir an tAontas Eorpach agus tíortha
 comharsanachta a bhaint amach go leordhóthanach agus gur fearr, de bharr
 fhairsinge na gníomhaíochta, is féidir é a bhaint amach ar leibhéal an Aontais,
 féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na
 coimhdeachta atá leagtha amach in Airteagal 5 den Chonradh. I gcomhréir le
 prionsabal na comhréireachta, mar atá leagtha amach san Airteagal sin, ní
 théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint
 amach.
 (19)
 Cé go bhfuil riachtanais mhaoinithe mhéadaitheacha
 ag gabháil le cúnamh seachtrach an Aontais Eorpaigh, tá na hacmhainní atá ar
 fáil don chúnamh sin teoranta mar gheall ar chás eacnamaíoch agus buiséadach an
 Aontais. Ní mór don Choimisiún, dá bhrí sin, úsáid is éifeachtúla is féidir na
 n-acmhainní atá ar fáil a lorg trí ionstraimí airgeadais a úsáid a bhfuil
 éifeacht ghiarála acu. D'fhéadfaí an éifeacht sin a mhéadú trí chead a
 thabhairt chun cistí arna n-infheistiú agus arna nginiúint ag ionstraimí
 airgeadais a úsáid agus a athúsáid.
 (20)
 Tá an comhrac i gcoinne an athraithe aeráide ar
 cheann de na dúshláin mhóra atá le sárú ag an Aontas agus tá gníomhaíocht
 idirnáisiúnta ag teastáil go práinneach. I gcomhréir leis an rún atá luaite i
 dTeachtaireacht CAI ón gCoimisiún de Mheitheamh 2011 maidir leis an gcuid sin
 de bhuiséad an Aontais a bhaineann leis an aeráid a mhéadú go 20% ar a laghad,
 ba cheart go rannchuideofaí tríd an Rialachán seo le baint amach na sprice sin.
 (21)
 Ba cheart go mbeadh comhionannas inscne agus
 neamh-idirdhealú ina chuspóir trasearnálach i ngach gníomhaíocht arna ndéanamh
 faoin Rialachán seo.
 (22)
 Tá an tAontas tiomanta do chaighdeán maith oibre a
 chur chun cinn ina chaidreamh lena comhpháirtithe ar fud an domhain chomh maith
 le daingniú agus cur chun feidhme éifeachtach na gcaighdeán saothair atá
 aitheanta go hidirnáisiúnta agus na gcomhaontuithe iltaobhacha maidir leis an
 gcomhshaol, ina chaidreamh lena chomhpháirtithe ar fud an domhain.
 (23)
 Ba cheart leasanna airgeadais an Aontais a chosaint
 trí bhíthin beart comhréireach ar feadh an timthrialla caiteachais, lena
 n-áirítear neamhrialtachtaí a chosc, a bhrath agus a imscrúdú, cistí a
 cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a aisghabháil agus,
 nuair is iomchuí, pionóis. Cuirfear na bearta sin i gcrích i gcomhréir leis na
 comhaontaithe is infheidhme arna dtabhairt i gcrích le heagraíochtaí
 idirnáisiúnta agus le tríú tíortha.
 (24)
 D'fhonn an téarmaíocht a chomhchuibhiú le
 téarmaíocht an Chomhair Chríche Eorpaigh, ba cheart comhchláir oibríochtúla a
 thabhairt ar dhoiciméid cur chun feidhme le haghaidh na gclár um Chomhar
 Trasteorann.
 (25)
 Ionas go mbeifear in ann torthaí na gcinntí
 polaitiúla arna ndéanamh ag an gComhairle a léiriú go gasta sa Rialachán seo,
 ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290
 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún
 chun liosta na dtíortha is tairbhithe a thabhairt cothrom le dáta san
 Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo.
 (26)
 Cé go mbunaítear le Rialachán (AE) Uimh. .../...
 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an ...[15] (dá ngairfear 'an Rialachán
 Coiteann Cur Chun Feidhme' anseo feasta) rialacha agus nósanna imeachta
 coiteanna maidir le hionstraimí an Aontais a chur chun feidhme le haghaidh
 gníomhaíochta seachtraí, ba cheart cumhachtaí tarmligthe chun gníomhartha a
 ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an
 Aontais Eorpaigh a thabhairt don Choimisiún freisin chun na bearta sonracha cur
 chun feidhme a ghlacadh atá riachtanach i gcomhair na meicníochtaí um Chomhar
 Trasteorann arna mbunú i dTeideal II den Rialachán seo. Tá sé tábhachtach, go
 háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúchán iomchuí le linn a chuid
 oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear comhairliúchán le saineolaithe. Ba cheart
 don Choimisiún a áirithiú tuilleadh, agus gníomhartha tarmligthe á n-ullmhú
 agus á dtarraingt suas aige, go ndéanfar na doiciméid ábhartha a tharchur an
 tráth céanna, go tráthúil agus go hiomchuí chuig Parlaimint na hEorpa agus
 chuig an gComhairle.
 (27)
 Chun dálaí aonfhoirmeacha a áirithiú chun an
 Rialachán seo a chur chun feidhme ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a
 thabhairt don Choimisiún.
 (28)
 Ba cheart na cumhachtaí cur chun feidhme a
 bhaineann le hAirteagal 7(1), (2), agus (3) agus le hAirteagal 9(1) a
 fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na
 hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na
 rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le
 rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún[16]. Agus aird á tabhairt ar
 chineál na ngníomhartha cur chun feidhme sin, go háirithe an treo a bhfuil a
 mbeartas ag dul nó a n-impleachtaí airgeadais, ba cheart, i bprionsabal, an nós
 imeachta scrúdúcháin a úsáid le haghaidh a nglactha, ach amháin le haghaidh
 beart ar mhionscála airgeadais.
 (29)
 Tá tuairisc ar eagrúchán agus ar oibriú na
 Seirbhíse Eorpaí Gníomhaíochta Seachtraí i gCinneadh 2010/427/AE ón gComhairle.
 TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
 Teideal I. CUSPÓIRÍ AGUS PRIONSABAIL
 Airteagal 1
 Cuspóir foriomlán agus raon feidhme
 1.
 Is é aidhm an Aontais limistéar rathúnais agus
 dea-chomharsanúlachta a bhunú ina mbeidh an tAontas Eorpach agus na tíortha
 agus na críocha atá liostaithe san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán
 seo (dá ngairfear feasta "na tíortha comhpháirtíochta') páirteach trí
 bhíthin gaolmhaireacht speisialta a fhorbairt.
 2.
 Úsáidfear tacaíocht an Aontais faoin Rialachán seo
 chun leasa na dtíortha comhpháirtíochta agus is féidir í a úsáid freisin chun
 leasa an AE agus na dtíortha comhpháirtíochta araon.
 3.
 Féadfar maoiniú an Aontais a úsáid freisin le cur
 ar chumas Chónaidhm na Rúise páirt a ghlacadh i gComhar Trasteorann agus i
 gcláir ábhartha iltíre, d’fhonn stádas sonrach Chónaidhm na Rúise mar chomharsa
 an Aontais agus mar comhpháirtí straitéiseach sa réigiún a léiriú.
 Airteagal 2
 Na Cuspóirí sonracha a bhaineann le tacaíocht an Aontais
 1.
 Le tacaíocht faoin Rialachán cuirfear chun cinn
 comhar polaitiúil feabhsaithe agus lánpháirtiú eacnamaíoch comhleanúnach idir
 an tAontas agus na tíortha comhpháirtíochta agus, go háirithe, cur chun feidhme
 comhaontaithe comhpháirtíochta agus comhair, comhaontuithe comhlachais nó
 comhaontuithe eile atá ann cheana féin nó a bheidh ann sa todhchaí, agus
 pleananna gníomhaíochta comhaontaithe.
 2.
 Ba cheart tacaíocht an Aontais a dhíriú go háirithe
 ar an méid seo a leanas:
 (a)
 cearta an duine agus saoirsí bunúsacha a chur chun
 cinn, an smacht reachta, prionsabail an chomhionannais, daonlathas domhain
 inbhuanaithe a bhunú, dea-rialachas a chur chun cinn agus sochaí shibhialta a
 bhfuil rath uirthi a fhorbairt lena n-áirítear comhpháirtithe sóisialta;
 (b)
 comhtháthú comhleanúnach i margadh inmheánach an
 Aontais a bhaint amach mar aon le comhar feabhsaithe earnála agus trasearnála
 lena n-áirítear trí chomhfhogasú reachtach agus cóineasú rialála i dtreo
 chaighdeáin an Aontais agus i dtreo caighdeán idirnáisiúnta ábhartha eile,
 institiúidí agus infheistíochtaí gaolmhara a fhorbairt, go mór mór i gcás
 idirnasc;
 (c)
 dálaí a chruthú do shoghluaisteacht
 dhea-bhainistithe daoine agus teagmhálacha pearsanta a chur cur chun cinn;
 (d)
 forbairt inbhuanaithe agus chuimsitheach i ngach
 gné, laghdú na bochtaineachta, lena n-áirítear trí fhorbairt na hearnála
 príobháidí; comhtháthú inmheánach eacnamaíoch, sóisialta agus críochach a chur
 chun cinn, forbairt tuaithe, gníomhaíocht ar son na haeráide agus athléimneacht
 ó thubaistí;
 (e)
 cothú muiníne a chur chun cinn chomh maith le
 bearta eile trína gcuirtear le slándáil agus le coinbhleachtaí a chosc agus a
 réiteach;
 (f)
 comhar foréigiúnach, réigiúnach agus ar fud na
 Comharsanachta chomh maith le Comhar Trasteorann a fheabhsú.
 3.
 Déanfar gnóthú na gcuspóirí sin a mheas agus úsáid
 á baint go háirithe as na nithe seo a leanas; tuarascálacha tréimhsiúla
 ábhartha an AE faoi chur chun feidhme an bheartais, agus na táscairí iomchuí
 arna mbunú ag eagraíochtaí idirnáisiúnta agus ag comhlachtaí ábhartha eile i
 gcás mhíreanna 2 (a), (d) agus (e); creata rialúcháin an AE a bheith á ghlacadh
 ag na tíortha comhpháirtíochta mar chreat ábhartha i gcás mhíreanna 2 (b), (c)
 agus (d); líon na gcomhaontuithe iomchuí agus na ngníomhaíochtaí comhair i gcás
 mhíreanna 2 (c) agus (f). Áireofar ar roinnt de na táscairí sin, toghcháin
 dhaonlathacha a dhéanfar faireachán leordhóthanach orthu, an leibhéal éillithe,
 sreabha trádála, táscairí a chumasaíonn míréireachtaí inmheánacha eacnamaíocha
 a thomhas lena n-áirítear leibhéil fostaíochta.
 4.
 Féadfar tacaíocht an Aontais a úsáid i réimsí eile
 freisin nuair a bhíonn sé sin comhsheasmhach le cuspóirí foriomlána Bheartas
 Comharsanachta na hEorpa.
 Airteagal 3
 Creat beartais
 5.
 Is iad na comhaontaithe comhpháirtíochta agus
 comhair, na comhaontuithe comhlachais agus comhaontuithe eile atá ann cheana
 féin nó a bheidh ann sa todhchaí a chruthaíonn gaolmhaireacht le tíortha
 comhpháirtíochta, cumarsáidí comhfhreagracha, conclúidí na Comhairle agus Rúin
 ó Pharlaimint na hEorpa, chomh maith le conclúidí ábhartha cruinnithe aireachta
 le tíortha comhpháirtíochta, is iad a bheidh sa chreat foriomlán beartais chun
 tacaíocht an Aontais a chlárú agus a chur chun feidhme faoin Rialachán seo.
 6.
 Is iad pleananna
 gníomhaíochta comhaontaithe nó doiciméid choibhéiseacha eile idir na tíortha
 comhpháirtíochta agus an tAontas a chuirfidh an príomhphointe tagartha ar fáil
 chun tosaíochtaí a leagan síos maidir le tacaíocht an Aontais.
 7.
 I gcás nach bhfuil aon chomhaontuithe, mar a
 luaitear i mír 1, déanta idir an tAontas agus na tíortha comhpháirtíochta,
 féadfar tacaíocht an Aontais a chur ar fáil má bhíonn sé úsáideach chun
 cuspóirí beartais an Aontais a shaothrú, agus déanfar é a chlárú ar bhonn
 cuspóirí den sórt sin agus riachtanais na tíre lena mbaineann á gcur san
 áireamh.
 Airteagal 4
 Difreáil, comhpháirtíocht agus cómhaoiniú
 8.
 Déanfar an tacaíocht a chuireann an tAontas ar fáil
 faoin Rialachán seo do gach tír chomhpháirtíochta a dhifreáil i bhfoirm agus i
 méideanna i gcomhréir le tiomantas na tíre comhpháirtíochta d’athchóirithe agus
 i gcomhréir leis an dul chun cinn atá déanta aici maidir leis na hathchóirithe
 sin a chur chun feidhme. Léireoidh difreáil den sórt sin leibhéal ardaidhme na
 tíre sin ó thaobh comhpháirtíochta leis an Aontas, an dul chun cinn atá déanta
 aici maidir le daonlathas domhain inbhuanaithe a fhorbairt, an dul chun cinn
 atá déanta aici maidir leis na cuspóirí athchóirithe a comhaontaíodh a chur
 chun feidhme, riachtanais agus cumais na tíre, agus an tionchar a d'fhéadfadh a
 bheith ag tacaíocht an Aontais.
 9.
 Is i gcomhpháirtíocht
 leis na tairbhithe a shocrófar i bprionsabal tacaíocht an Aontais faoin
 Rialachán seo. Beidh údaráis náisiúnta,
 réigiúnacha agus áitiúla, geallsealbhóirí eile, an tsochaí shibhialta,
 comhpháirtithe sóisialta agus gníomhaithe neamhstáit eile, mar is iomchuí,
 rannpháirteach sa chomhpháirtíocht maidir le tacaíocht an Aontais a ullmhú agus
 a chur chun feidhme agus faireachán a dhéanamh uirthi.
 10.
 Déanfaidh na tíortha
 comhpháirtíochta tacaíocht an Aontais faoin Rialachán seo a chómhaoiniú i
 bprionsabal trí bhíthin cistí poiblí, ranníocaíochtaí ó na tairbhithe nó ó
 fhoinsí eile. Beidh an prionsabal céanna
 infheidhme maidir leis an gcomhar le Cónaidhm na Rúise, go hairithe maidir leis
 na cláir dá dtagraítear in Airteagal 6(1) (c). Féadfar
 ceanglais chómhaoinithe a tharscaoileadh i gcásanna a bhfuil údar cuí leo nuair
 is gá sin le tacú le forbairt ghníomhaithe na sochaí sibhialta agus gníomhaithe
 neamhstáit, gan dochar do comhlíonadh na gcoinníollacha eile atá leagtha amach
 sa Rialachán Airgeadais.
 Airteagal 5
 Comhchuibheas agus Comhordú Deontóirí
 11.
 Agus an Rialachán seo á chur chun feidhme,
 áiritheofar comhchuibheas le réimsí eile de ghníomhaíocht sheachtrach an
 Aontais agus le beartais ábhartha eile de chuid an Aontais. Chuige sin, maidir
 leis na bearta a mhaoineofar faoin Rialachán seo, lena n-áirítear na cinn sin
 atá á mbainistiú ag an mBanc Eorpach Infheistíochta (BEI), beidh siad bunaithe
 ar na doiciméid faoi bheartas comhair a bhfuil tuairisc orthu in Airteagal 3(1)
 agus (2) agus ar leasanna sonracha, tosaíochtaí beartais agus straitéisí an
 Aontais chomh maith. Urramóidh na
 bearta sin na gealltanais arna ndéanamh faoi chomhaontaithe iltaobhacha agus
 faoi choinbhinsiúin idirnáisiúnta ar páirtithe iontu an tAontas agus na tíortha
 comhpháirtíochta.
 12.
 Áiritheoidh an
 Coimisiún, na Ballstáit agus an Banc Eorpach Infheistíochta (BEI) comhchuibheas
 idir tacaíocht arna cur ar fáil faoin Rialachán seo agus tacaíocht eile arna
 cur ar fáil ag an Aontas, ag na Ballstáit agus ag an mBanc Eorpach
 Infheistíochta.
 13.
 Áiritheoidh an
 Coimisiún agus na Ballstáit comhordú ar a gcláir thacaíochta faoi seach chun
 éifeachtacht agus éifeachtúlacht a mhéadú maidir le soláthar na tacaíochta agus
 idirphlé beartais i gcomhréir leis na prionsabail bhunaithe maidir le comhordú
 oibríochtúil a neartú i réimse na tacaíochta sheachtraí, agus maidir le
 beartais agus nósanna imeachta a chomhchuibhiú. Is
 é a bheidh i gceist leis an gcomhordú comhairliúcháin rialta agus malartuithe
 minice faisnéise le linn na gcéimeanna éagsúla de thimthriall na tacaíochta, go
 háirithe ar an láthair agus d’fhéadfadh comhchlárú, comhar tarmligthe agus/nó
 socruithe maidir le haistriú a bheith ann dá bharr.
 14.
 Déanfaidh an tAontas na bearta riachtanacha i
 gcuibhreann leis na Ballstáit d'fhonn a áirithiú go mbeidh comhordú agus comhar
 ceart ann le heagraíochtaí agus le heintitis iltaobhacha agus réigiúnacha, lena
 n-áirítear institiúidí Eorpacha airgeadais, institiúidí idirnáisiúnta airgeadais,
 gníomhaireachtaí na Náisiún Aontaithe, cistí agus cláir, fondúireachtaí
 príobháideacha agus polaitiúla agus deontóirí nach ón Aontas Eorpach dóibh.
 Teideal II. CLÁRÚ TÁSCACH AGUS
 LEITHDHÁILEADH CISTÍ
 Airteagal 6
 Saghas clár
 15.
 Déanfar tacaíocht an Aontais faoin Rialachán seo a
 chlárú trí bhíthin an méid seo a leanas:
 (a) cláir dhéthaobhacha ina gcuimsítear
 tacaíocht d’aon tír chomhpháirtíochta amháin;
 (b) cláir iltíre lena dtugtar aghaidh ar
 dhúshláin a bhaineann le roinnt tíortha comhpháirtíochta nó leo go léir, agus
 comhar réigiúnach agus foréigiúnach idir dhá thír chomhpháirtíochta nó níos mó
 ná sin, ina bhféadfadh comhar le Cónaidhm na Rúise a bheith ar áireamh;
 (c) Cláir um Chomhar Trasteorann ina
 ndírítear ar chomhar idir Ballstát amháin nó níos mó ar thaobh amháin agus tír
 chomhpháirtíochta amháin nó níos mó agus/nó Cónaidhm na Rúise ar an taobh eile
 a dhéantar ar feadh a gcoda comhroinnte de theorainn sheachtrach an AE.
 16.
 Cuirfear tacaíocht an Aontais faoin Rialachán seo
 chun feidhme i gcomhréir leis an Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme.
 Airteagal 7
 Clárú agus leithdháileadh táscach cistí maidir le cláir tháscacha thíre agus
 iltíre
 17.
 I gcás tíortha inarb ann do na doiciméid dá
 dtagraítear in Airteagal 3(2), glacfar le Creat Tacaíochta Aonair
 ilbhliantúil cuimsitheach i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá
 dtagraítear in Airteagal 15(3) den Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme.
 Leis an gCreat Tacaíochta Aonair, déanfar athbhreithniú ar an dul chun cinn atá
 déanta maidir leis an gcreat beartais agus déanfar tosaíochtaí maidir le
 tacaíocht ón Aontas a liostú, arna roghnú go príomha ó na tosaíochtaí sin atá
 ar áireamh sna doiciméid dá dtagraítear in Airteagal 3(2) agus i
 straitéisí nó i bpleananna nó straitéisí na dtíortha comhpháirtíochta, agus a bhfuil
 gá le tacaíocht ina leith léirithe i measúnú rialta an Aontais. Leagfar amach
 inti an leibhéal táscach cistithe lena mbaineann freisin. Comhfhreagróidh fad
 tréimhse an Chreata Tacaíochta Aonair d’fhad tréimhse an doiciméid ábhartha dá
 dtagraítear in Airteagal 3(2).
 18.
 I gcás tíortha áit nach ann do na doiciméid dá
 dtagraítear in Airteagal 3(2), glacfar le doiciméad cuimsitheach
 clárúcháin lena n-áireofar Straitéis agus Clár táscach ilbhliantúil i gcomhréir
 leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 15(3) den
 Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme. Saineofar
 ann straitéis freagartha ón Aontas ar bhonn anailíse ar staid na tíre atá i
 gceist, agus ar a gcaidreamh leis an Aontas, straitéisí nó pleananna na
 dtíortha comhpháirtíochta, tosaíochtaí maidir le tacaíocht an Aontais agus
 leibhéal táscach an chistithe arna mhiondealú de réir tosaíochta. Beidh fad tréimhse ilbhliantúil iomchuí i gceist
 leis.
 19.
 I gcás clár iltíortha, glacfar le doiciméad
 cláraithe cuimsitheach lena n-áireofar Straitéis agus Clár táscach ilbhliantúil
 i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 15(3)
 den Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme. Saineofar
 ann tosaíochtaí maidir le tacaíocht an Aontais i leith an réigiúin nó an
 fhoréigiúin agus leibhéal táscach an chistithe arna mhiondealú de réir
 tosaíochta. Beidh fad tréimhse ilbhliantúil
 iomchuí i gceist leis.
 20.
 Déanfar doiciméid an Chreata Tacaíochta Aonair dá
 dtagraítear in mír 1 a athbhreithniú nuair is iomchuí agus féadfar iad a leasú
 i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 15(3)
 den Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme. Déanfar na doiciméid chlárúcháin dá
 dtagraítear i mír 2 agus i mír 3 a athbhreithniú ag meántéarma na ndoiciméad nó
 nuair is gá agus féadfar iad a leasú i gcomhréir leis an nós imeachta céanna.
 21.
 Cinnfear leithdháiltí airgeadais le haghaidh clár
 tíre agus iltíre trí chritéir thrédhearcacha agus oibiachtúla a úsáid ina
 léireofar prionsabal na difreála dá dtagraítear in Airteagal 4(1).
 22.
 Nuair is gá bearta a chur chun feidhme ar bhonn
 níos éifeachtaí ar mhaithe leis an Aontas agus leis na tíortha comhpháirtíochta
 araon, i réimsí amhail comhar agus idirnaisc thrasnáisiúnta, féadfar cistiú
 faoin Rialachán seo a chomhthiomsú le cistiú a chumhdaítear faoi rialacháin
 ábhartha eile an Aontais lena mbunaítear ionstraimí airgeadais. Sa chás sin,
 déanfaidh an Coimisiún cinneadh maidir leis an tsraith aonair rialacha ar
 cheart feidhm a bheith aici maidir le cur chun feidhme.
 23.
 Beidh na Ballstáit agus deontóirí eile a thug gealltanas
 a dtacaíocht a chomhchlárú leis an AE rannpháirteach sa phróiseas clárúcháin.
 Féadfar a ranníocaíocht a chumhdach sna doiciméid chlárúcháin de réir mar is
 iomchuí.
 24.
 Nuair a bhíonn gealltanas tugtha ag na Ballstáit
 agus ag deontóirí eile a dtacaíocht a chomhchlárú, féadfar doiciméad
 comhchlárúcháin ilbhliantúil a úsáid in ionad an Chreat Tacaíochta Aonair dá
 dtagraítear i mír (1) agus na ndoiciméad clárúcháin dá dtagraítear i mír (2)
 agus i mír (3), ar an gcoinníoll go dtagann sé leis na ceanglais atá leagtha
 amach sna forálacha sin.
 25.
 I gcás géarchéimeanna nó bagairtí ar an daonlathas,
 ar an smacht reachta, ar chearta an duine agus ar shaoirsí bunúsacha, nó i gcás
 tubaistí nádúrtha nó tubaistí de dhéantús an duine, féadfar athbhreithniú ad
 hoc a dhéanamh ar dhoiciméid chlárúcháin. Áiritheofar in athbhreithniú
 éigeandála den sórt sin go gcothabhálfar comhchuibheas idir tacaíocht an
 Aontais dá bhforáiltear faoin Rialachán seo agus tacaíocht dá bhforáiltear faoi
 ionstraimí airgeadais eile an Aontais. Féadfar doiciméid chlárúcháin leasaithe
 a ghlacadh de dhroim athbhreithnithe éigeandála. Sa chás sin, seolfaidh an
 Coimisiún na doiciméid chlárúcháin leasaithe chuig Parlaimint na hEorpa agus
 chuig an gComhairle mar eolas laistigh de mhí amháin ó dháta a nglactha.
 Teideal III. COMHAR TRASTEORANN
 Airteagal 8
 Incháilitheacht gheografach
 26.
 Féadfar na cláir um Chomhar Trasteorann dá
 dtagraítear in Airteagal 6(1)(c) a bhunú:
 (a)
 le haghaidh teorainneacha talún, lena gcumhdaítear
 na haonaid chríochacha a chomhfhreagraíonn do leibhéal NUTS 3 nó dá choibhéis
 ar feadh na dteorainneacha talún idir na Ballstáit agus tíortha
 comhpháirtíochta, agus/nó Cónaidhm na Rúise;
 (b)
 le haghaidh teorainneacha muirí, lena gcumhdaítear
 aonaid chríochacha a chomhfhreagraíonn do leibhéal NUTS 3 nó dá choibhéis ar
 feadh na dteorainneacha muirí idir na Ballstáit agus tíortha comhpháirtíochta
 agus/nó Cónaidhm na Rúise, agus 150 km ar a mhéad eatarthu, gan dochar do
 choigeartuithe féideartha atá riachtanach chun comhchuibheas agus leanúnachas
 na gníomhaíochta comhair a áirithiú;
 (c)
 timpeall imchuach farraige, lena gcumhdaítear
 aonaid chríochacha ar an gcósta a chomhfhreagraíonn do leibhéal NUTS 2 nó dá
 choibhéis atá os comhair imchuach farraige is coiteann do Bhallstáit agus do
 thíortha comhpháirtíochta agus/nó do Chónaidhm na Rúise.
 27.
 D’fhonn a áirithiú go leanfar de na scéimeanna
 comhair atá ann cheana agus i gcásanna eile a bhfuil údar leo, féadfar ligean
 d’aonaid chríochacha atá cóngarach do na cinn sin dá dtagraítear i mír 1 páirt
 a ghlacadh i gComhar Trasteorann.
 28.
 I gcásanna a bhfuil údar cuí leo, féadfar lárionaid
 shóisialta, eacnamaíocha nó chultúrtha nach bhfuil cóngarach d’aonaid
 chríochacha incháilithe a chur ar áireamh ar an gcoinníoll go gcuireann an
 rannpháirtíocht sin leis na cuspóirí atá leagtha síos sa doiciméad clárúcháin.
 29.
 Nuair a dhéantar cláir a bhunú de bhun mhír 1(b),
 féadfaidh an Coimisiún Eorpach, le comhaontú na gcomhpháirtithe, moladh a
 dhéanamh go ndéanfaí an incháilitheacht gheografach a leathnú chun aonad
 críochach iomlán leibhéal NUTS 2 a áireamh a bhfuil aonad críochach leibhéal
 NUTS 3 lonnaithe ina limistéar.
 Airteagal 9
 Clárú agus cistí a leithdháileadh do Chomhar Trasteorann
 1.
 Déanfar doiciméad clárúcháin a ullmhú d’fhonn an
 méid seo a leanas a shainiú:
 (a) na cuspóirí straitéiseacha atá le saothrú
 trí bhíthin Comhair Thrasteorann;
 (b) liosta de na comhchláir oibríochtúla atá
 le bunú;
 (c) miondealú táscach ar acmhainní idir cláir
 um theorainneacha talún agus muirí dá dtagraítear in Airteagal 8 (1) (a)
 agus (b) agus cláir um imchuacha farraige dá dtagraítear in Airteagal 8(1)(c);
 (d) leithdháiltí ilbhliantúla táscacha ar gach
 comhchlár oibríochtúil;
 (e) aonaid chríochacha atá incháilithe chun
 páirt a ghlacadh i ngach comhchlár oibríochtúil, mar aon leis na réigiúin agus
 na lárionaid atá sonraithe in Airteagal 8(2), 8(3) agus 8(4);
 (f) leithdháileadh táscach chun tacú, mar is
 iomchuí, le gníomhaíochtaí forbartha acmhainní cothrománacha, líonrú agus
 malartú taithí i measc na gclár;
 (g) ranníocaíochtaí leis na cláir
 thrasnáisiúnta arna mbunú faoi Rialachán (AE) Uimh. [...] ó Pharlaimint na
 hEorpa agus ón gComhairle an [....] maidir le forálacha sonracha i dtaca le
 tacaíocht ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa do sprioc an Chomhair
 Chríche Eorpaigh[17],
 a bhfuil tíortha comhpháirtíochta agus/nó Cónaidhm na Rúise rannpháirteach ina
 leith.
 Cuimseofar sa doiciméad clárúcháin tréimhse seacht
 mbliana agus glacfaidh an Coimisiún é i gcomhréir leis an nós imeachta
 scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 15 (3) den Rialachán Coiteann Cur
 Chun Feidhme. Déanfar é a athbhreithniú sa mheántéarma nó nuair is gá agus
 féadfar é a leasú i gcomhréir leis an nós imeachta céanna dá dtagraítear san Airteagal sin.
 2.
 Déanfar na comhchláir oibríochtúla a chómhaoiniú ó
 Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa. Déanfar méid foriomlán na
 ranníocaíochta ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa a chinneadh de bhun Airteagal 4(4)
 de Rialachán (AE) Uimh. [... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
 [....]maidir le forálacha sonracha i dtaca le tacaíocht ó Chiste Forbraíochta
 Réigiúnaí na hEorpa do sprioc an Chomhair Chríche Eorpaigh[18]]. Beidh feidhm ag forálacha an
 Rialacháin seo maidir le húsáid na ranníocaíochta sin.
 3.
 Féadfaidh an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais
 comhchláir oibríochtúla a cómhaoiniú ar cláir iad ina bhfuil tíortha atá
 incháilithe faoin Ionstraim sin rannpháirteach. Beidh feidhm ag forálacha an
 Rialacháin seo maidir le húsáid an chómhaoinithe sin.
 4.
 Beidh leithdháiltí táscacha na gcistí ar na
 comhchláir oibríochtúla bunaithe go príomha ar dhaonra na limistéar atá
 incháilithe. Agus na leithdháiltí táscacha á gcinneadh, féadfar coigeartuithe a
 dhéanamh ionas go léireofar an gá le cothromaíocht idir na ranníocaíochtaí ó
 Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa agus na ranníocaíochtaí dá bhforáiltear
 faoi bhuiséad na hIonstraime seo agus idir tosca eile a dhéanann difear do
 dhéine an chomhair, amhail saintréithe na limistéar teorann agus an cumas atá
 acu tacaíocht ón Aontas a bhainistiú agus a ghlacadh.
 Airteagal 10
 Comhchláir oibríochtúla
 5.
 Déanfar Comhar Trasteorann a chur chun feidhme trí
 chomhchláir oibríochtúla ilbhliantúla ina gcumhdaítear comhar maidir le
 teorainn nó grúpa teorainneacha agus ina gcuimseofar bearta ilbhliantúla lena
 saothrófar sraith chomhsheasmhach tosaíochtaí agus a fhéadfar a chur chun
 feidhme le tacaíocht ón Aontas. Beidh comhchláir oibríochtúla bunaithe ar an
 doiciméad clárúcháin dá dtagraítear in Airteagal 9. Áireofar iontu
 tuairisc achomair ar na córais rialaithe agus bainistíochta a chumhdaíonn na
 gnéithe dá dtagraítear in Airteagail 11(2) agus 12 (2).
 6.
 Bunófar comhchláir oibríochtúla le haghaidh
 teorainneacha talún agus muirí le haghaidh gach teorann ar an leibhéal
 críochach iomchuí agus cuimseofar iontu aonaid chríochacha incháilithe atá i
 mBallstát amháin nó níos mó agus i dtír chomhpháirtíochta amháin nó níos mó
 agus/nó i gCónaidhm na Rúise.
 7.
 Maidir le comhchláir oibríochtúla le haghaidh
 imchuacha farraige, cláir iltaobhacha a bheidh iontu, bunófar iad ar an
 leibhéal críochach iomchuí agus cuimseofar iontu aonaid chríocha incháilithe a
 bhfuil aghaidh acu ar imchuach farraige comhchoiteann ar le roinnt tíortha
 rannpháirteacha éagsúla é, lena n-áireofar Ballstát amháin ar a laghad mar aon
 le tír chomhpháirtíochta amháin agus/nó Cónaidhm na Rúise. Féadfar a áireamh
 iontu gníomhaíochtaí déthaobhacha lena dtugtar tacaíocht do chomhar idir
 Ballstát amháin agus tír chomhpháirtíochta amháin agus/nó Cónaidhm na Rúise.
 8.
 Déanfaidh na tíortha rannpháirteacha i gcomhpháirt
 tograí le haghaidh comhchlár oibríochtúil a chur faoi bhráid an Choimisiúin
 laistigh de bhliain amháin tar éis dháta formheasa an doiciméid chlárúcháin dá
 dtagraítear in Airteagal 9. Déanfaidh an Coimisiún gach comhchlár
 oibríochtúil a ghlacadh tar éis dó measúnú a dhéanamh ar a chomhsheasmhacht
 leis an rialachán seo, leis an doiciméad clárúcháin agus leis na rialacha cur
 chun feidhme.
 9.
 Réigiúin i dtíortha seachas na tíortha
 comhpháirtíochta, Cónaidhm na Rúise nó na Ballstáit, atá cóngarach do réigiúin
 incháilithe faoi mar atá sainithe in Airteagal 8(1) (a) agus (b) nó a
 bhfuil aghaidh acu ar imchuach farraige comhchoiteann áit a bhfuil comhchlár
 oibríochtúil á bhunú, féadfar iad a chumhdach i gcomhchlár oibríochtúil agus
 féadfaidh siad tairbhe a bhaint as tacaíocht ón Aontas de réir na
 gcoinníollacha atá leagtha amach sa doiciméad clárúcháin dá dtagraítear in Airteagal 9.
 10.
 Déanfaidh an Coimisiún agus na tíortha
 rannpháirteacha na bearta cuí a ghlacadh chun a áirithiú gur cláir
 lánchomhlántacha agus comhneartaitheacha a bheidh sna cláir um imchuacha
 farraige a bhunófar faoin Rialachán seo agus sna cláir um chomhar trasnáisiúnta
 a bhunófar faoi Rialachán (AE) Uimh. [....], agus lena mbaineann cumhdach
 geografach atá forluiteach i bpáirt.
 11.
 Féadfar comhchláir oibríochtúla a leasú tráth ar
 bith ar thionscnamh ó na tíortha rannpháirteacha nó ón gCoimisiún ar chúiseanna
 amhail:
 - athruithe ar thosaíochtaí comhair, ar
 fhorbairtí socheacnamaíocha,
 - torthaí ar chur chun feidhme na mbeart
 lena mbaineann agus na torthaí arna bhfáil tríd an bpróiseas faireacháin agus
 meastóireachta,
 - an gá le méideanna na gcistí atá ar fáil
 a choigeartú agus acmhainní a athleithdháileadh.
 12.
 I ndiaidh na
 comhchláir oibríochtúla a ghlacadh, déanfaidh an Coimisiún comhaontú maoinithe
 a thabhairt i gcrích le tíortha comhpháirtíochta agus/nó le Cónaidhm na Rúise. Cuimseofar sa chomhaontú maoinithe na forálacha
 dlíthiúla atá riachtanach chun an comhchlár oibríochtúil a chur chun feidhme
 agus féadfaidh tíortha rannpháirteacha eile agus an t-údarás bainistíochta dá
 dtagraítear in Airteagal 12(2)(c) é a shíniú freisin.
 Más gá, déanfar meamram tuisceana a thabhairt i
 gcrích idir na tíortha comhpháirtíochta agus an t-údarás bainistíochta chun
 dualgais shonracha airgeadais na dtíortha a leagan amach.
 13.
 Bunaítear comhchlár oibríochtúil lena mbaineann
 níos mó ná tír chomhpháirtíochta amháin má shíníonn tír chomhpháirtíochta
 amháin ar a laghad an comhaontú maoinithe. Is féidir le tíortha
 comhpháirtíochta eile atá cumhdaithe faoi chlár bunaithe dul i bpáirt leis an
 gclár tráth ar bith tríd an gcomhaontú maoinithe a shíniú.
 14.
 Má thugann tír rannpháirteach uirthi féin clár a
 cómhaoiniú, déanfar na socruithe maidir leis an gcómhaoiniú a sholáthar, a
 úsáid agus faireachán a dhéanamh air a shoiléiriú sa chomhchlár oibríochtúil. Déanfaidh gach tír chomhpháirtíochta an comhaontú cistithe gaolmhar a
 shíniú.
 15.
 Féadfar foráil a dhéanamh i gcomhchláir
 oibríochtúla freisin maidir le ranníocaíocht airgeadais ó ionstraimí agus leo,
 ar ranníocaíochtaí iad a bhféadfaí deontais a chomhcheangal leo, faoi réir ag
 rialacha na n-ionstraimí sin, ar an gcoinníoll go gcuirfeadh sé sin le baint
 amach thosaíochtaí na gclár.
 16.
 De réir phrionsabal na comhpháirtíochta, roghnóidh
 tíortha rannpháirteacha gníomhaíochtaí ar bhonn comhpháirteach le haghaidh
 tacaíochta ón Aontas, ar gníomhaíochtaí iad a bheidh comhsheasmhach le
 tosaíochtaí agus le bearta an chomhchláir oibríochtúil.
 17.
 I gcásanna sonracha a
 bhfuil údar cuí, más rud e:
 (a) nach féidir comhchlár oibríochtúil a chur
 isteach i ngeall ar fhadhbanna a thagann chun cinn i gcaidrimh idir tíortha
 rannpháirteacha nó idir an tAontas Eorpach agus tír chomhpháirtíochta,
 nó
 (b) nach bhfuil comhchlár oibríochtúil curtha faoi
 bhráid an Choimisiúin ag na tíortha rannpháirteacha go fóill, faoin 30 Meitheamh 2017,
 ar a dhéanaí,
 nó
 (c) nár shínigh aon cheann de na tíortha comhpháirtíochta
 atá cumhdaithe faoin gclár an comhaontú maoinithe iomchuí faoi dheireadh na
 bliana tar éis dháta glactha an chláir,
 déanfaidh an Coimisiún, tar éis dó dul i
 gcomhairle leis an mBallstát nó leis na Ballstáit lena mbaineann, na bearta is
 gá chun chun go bhféadfaidh an Ballstát nó na Ballstáit lena mbaineann an
 ranníocaíocht ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa leis an gcomhchlár
 oibríochtúil a úsáid de bhun Airteagal 4(7) agus (8) de Rialachán (AE) Uimh. [...]
 .
 18.
 Is féidir gealltanais bhuiséadacha le haghaidh
 gníomhaíochtaí nó clár CTT a mhaireann breis agus bliain airgeadais amháin a
 mhiondealú thar roinnt blianta i dtráthchodanna bliantúla.
 Airteagal 11
 Comhchláir oibríochtúla a bhainistiú
 19.
 Déanfar comhchláir oibríochtúla a chur chun
 feidhme, i bprionsabal, trí bhainistíocht chomhpháirteach leis na Ballstáit.
 D’fhéadfadh tíortha rannpháirteacha cur chun feidhme a mholadh freisin trí
 bhainistíocht indíreach, ag eintiteas atá liostaithe sa Rialachán Airgeadais
 agus i gcomhréir leis na Rialacha Cur Chun Feidhme dá dtagraítear in Airteagal 12(2).
 20.
 Deimhneoidh an Coimisiún dó féin ar bhonn na
 faisnéise atá ar fáil go bhfuil córais bainistíochta agus rialaithe a
 chomhlíonann an Rialachán Airgeadais, an Rialachán seo agus na rialacha cur
 chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 12(2) curtha ar bun agus á
 n-oibriú ag an mBallstát i gcás na bainistíochta comhpháirtí, nó ag an tír
 chomhpháirtíochta nó an eagraíocht idirnáisiúnta i gcás na bainistíochta
 indírí.
 Áiritheoidh Ballstáit, tíortha rannpháirteacha agus
 eagraíochtaí idirnáisiúnta feidhmiú éifeachtach a gcórais rialaithe
 inmheánaigh, dlíthiúlacht agus rialtacht na n-idirbheart bunúsach, agus urramú
 phrionsabal na bainistíochta fónta airgeadais. Beidh siad freagrach as na cláir
 a bhainistiú agus a rialú.
 Féadfaidh an Coimisiún a cheangal ar Bhallstát nó
 ar thír chomhpháirtíochta nó ar an eagraíocht idirnáisiúnta scrúdú a dhéanamh
 ar ghearán a cuireadh faoi bhráid an Choimisiúin maidir le roghnú nó cur chun
 feidhme na n-oibríochtaí a fhaigheann tacaíocht faoin Teideal sin nó maidir le
 feidhmiú an chórais bhainistíochta agus rialaithe.
 21.
 Ionas gur féidir leis na comhchláir oibríochtúla
 ullmhú go leormhaith don chur chun feidhme, beidh caiteachas arna thabhú i
 ndiaidh do chomhchláir oibríochtúla a bheith curtha faoi bhráid an Choimisiúin
 incháilithe ón 1 Eanáir 2014 ar a luaithe.
 22.
 I gcás ina bhfuil srian ar incháilitheacht de réir Airteagal 8(7)
 den Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme, beidh an t-eintiteas dá dtagraítear i
 mír 1, ar féidir leis glaonna ar thograí agus ar thairiscintí a sheoladh, i
 dteideal sa chás sin tairgeoirí, iarratasóirí agus iarrthóirí ó thíortha
 neamh-incháilithe, nó earraí de thionscnamh neamh-incháilithe a ghlacadh agus
 iad incháilithe de réir Airteagal 9(3) den Rialachán Coiteann Cur Chun
 Feidhme.
 Airteagal 12
 Rialacha Cur Chun Feidhme maidir le Comhar Trasteorann
 23.
 Déanfar rialacha cur chun feidhme lena leagtar síos
 forálacha sonracha chun an Teideal seo a chur chun feidhme a ghlacadh trí
 bhíthin gnímh tharmligthe i gcomhréir le hAirteagal 14.
 24.
 Áireofar ar na
 hábhair a bheidh cumhdaithe faoi na Rialacha Cur Chun Feidhme forálacha maidir
 leis an méid seo a leanas:
 (d)
 ráta agus modhanna an cómhaoinithe;
 (e)
 ullmhú, modhnú agus dúnadh na gcomhchlár
 oibríochtúil;
 (f)
 ról agus feidhm struchtúir na gclár: An Comhchoiste
 Faireacháin, an tÚdarás Bainistíochta agus a Chomh-Ardrúnaíocht Theicniúil,
 Comhchoistí Roghnúcháin, lena n-áirítear an gradam, an t-aitheantas
 éifeachtach, an chuntasacht agus an fhreagracht atá acu, tuairisc ar Chórais
 Bainistíochta agus Rialaithe, agus coinníollacha maidir le bainistíocht
 theicniúil agus airgeadais thacaíocht an Aontais, lena n-áirítear
 incháilitheacht an chaiteachais;
 (g)
 nósanna imeachta aisghabhála; faireachán agus
 meastóireacht;
 (h)
 gníomhaíochtaí infheictheachta agus faisnéise
 (i)
 bainistíocht chomhpháirteach agus indíreach mar a
 dtagraítear dóibh in Airteagal 6(2) den Rialachán Coiteann Cur Chun
 Feidhme.
 Teideal IV. FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA
 Airteagal 13
 An Iarscríbhinn a nuashonrú
 Is féidir liosta na dtíortha tairbhíocha san
 Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo a nuashonrú tar éis don
 Chomhairle cinntí polaitiúla a dhéanamh maidir le raon feidhme an bheartais
 Chomharsanachta. Glacfar modhnú ar an Iarscríbhinn le gníomh tarmligthe i
 gcomhréir le hAirteagal 14.
 Airteagal 14
 Feidhmiú an tarmligin
 25.
 Go ceann tréimhse bhailíocht an Rialacháin seo a
 thabharfar tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 12 agus in Airteagal 13.
 26.
 Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle
 tarmligean na gcumhachtaí a chúlghairm tráth ar bith. Nuair a dhéanfar cinneadh
 cúlghairm a dhéanamh, cuirfear deireadh le tarmligean na cumhachta atá
 sonraithe sa chinneadh sin. Beidh éifeacht aige ón lá tar éis fhoilsiú an
 chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta níos déanaí a
 shonrófar ann. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon cheann de na
 gníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana féin.
 27.
 A luaithe agus a ghlacann sé gníomh tarmligthe,
 tabharfaidh an Coimisiún fógra ina leith go comhuaineach do Pharlaimint na
 hEorpa agus don Chomhairle.
 28.
 Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar i
 bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa
 nó ag an gComhairle laistigh de thréimhse 2 mhí tar éis fógra a thabhairt do
 Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoin ngníomh nó más rud é, roimh
 dheireadh na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle
 araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad agóid. Ar
 thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle, cuirfear 2 mhí leis an
 tréimhse sin..
 Airteagal 15
 An Coiste
 Tabharfaidh an Coiste um Ionstraim
 Comharsanachta na hEorpa cúnamh don Choimisiún. Is é a bheidh sa choiste sin
 coiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
 Airteagal 16
 Rannpháirtíocht tríú tír nach bhfuil liostaithe san Iarscríbhinn
 29.
 I gcúinsí a bhfuil údar cuí leo agus d'fhonn
 comhchuibheas agus éifeachtacht mhaoiniú an Aontais a áirithiú nó comhar
 réigiúnach nó trasréigiúnach a chothú, féadfaidh an Coimisiún cinneadh a
 dhéanamh incháilitheacht na ngníomhaíochtaí a leathnú chuig tíortha, críocha
 agus réigiúin nach mbeadh incháilithe do mhaoiniú ar shlí eile. D’ainneoin
 fhorálacha Airteagal 8(1) den Rialacháin Coiteann Cur Chun Feidhme,
 féadfaidh daoine nádúrtha agus dlítheanacha ó thíortha, ó chríocha agus ó
 réigiúin lena mbaineann rannpháirtíocht a ghlacadh sna nósanna imeachta lena
 ndéantar gníomhaíochtaí den sórt sin a chur chun feidhme.
 30.
 Féadfar foráil a dhéanamh don fhéidearthacht sin
 sna doiciméid chlárúcháin dá dtagraítear in Airteagal 7.
 Airteagal 17
 Tacaíocht
 an Aontais a fhionraí
 Gan dochar do na forálacha maidir le cúnamh a
 fhionraí i gcomhaontuithe comhpháirtíochta agus comhair agus i gcomhaontuithe
 comhlachais le tíortha comhpháirtíochta agus le réigiúin chomhpháirtíochta, i
 gcás ina mainníonn tír comhpháirtíochta prionsabail an daonlathais, an smacht
 reachta, meas ar chearta an duine agus na saoirsí bunúsacha a urramú,
 tabharfaidh an tAontas cuireadh don tír thairbhíoch comhairliúcháin a chur ar
 siúl d'fhonn teacht ar réiteach a bheadh inghlactha don dá pháirtí, ach amháin
 i gcásanna práinne speisialta. I gcás nach dtiocfar ar réiteach a bheadh
 inghlactha don dá pháirtí mar thoradh ar chomhairliúchán leis an tír
 thairbhíoch, nó más rud é go ndiúltaítear comhairliúcháin nó i gcás práinne speisialta,
 féadfaidh an Chomhairle bearta iomchuí a dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 215(1)
 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, lena bhféadfaí a áireamh fionraí
 iomlán nó páirteach ar thacaíocht ón Aontas.
 Airteagal 18
 Méid tagartha airgeadais
 31.
 EUR 18 182 300 000 (praghasanna reatha) atá san
 imchlúdach airgeadais d'fhonn an Rialachán seo a chur chun feidhme le linn na
 tréimhse 2014 go 2020. Leithdháilfear suas le 5% den imchlúdach airgeadais ar
 chláir um Chomhar Trasteorann dá dtagraítear in Airteagal 6(1) (c).
 32.
 Is é an t-údarás buiséadach a údaróidh na
 leithreasaí bliantúla laistigh de theorainneacha an chreata airgeadais.
 33.
 Mar a thagraítear dó i mír 2 d'Airteagal 13
 den Rialachán "Erasmus do Chách", d'fhonn gné idirnáisiúnta an
 ardoideachais a chur chun cinn, déanfar méid táscach
 EUR 1 812 100 000 ó na hionstraimí seachtracha éagsúla (an
 Ionstraim do Chomhar um Fhorbairt, an Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht, an
 Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais, an Ionstraim um Chomhpháirtíocht agus an
 Ciste Eorpach Forbraíochta) ar ghníomhaíochtai soghluaiseachta foghlama go dtí
 tíortha neamh‐AE agus uathu, agus ar chomhar agus idirphlé beartais le
 húdaráis/institiúidí/eagraíochtaí sna tíortha sin. Beidh feidhm ag forálacha an
 Rialacháin “Erasmus do Chách” maidir le húsáid na gcistí sin.
 Cuirfear an cistiú ar fáil trí dhá leithdháileadh
 ilbhliantúla nach gcuimseoidh ach na chéad ceithre bliana agus na trí bliana
 ina dhiaidh sin faoi seach. Beidh an cistiú sin léirithe i gclárú táscach
 ilbhliantúil na n‐ionstraimí sin, i gcomhréir leis na riachtanais agus na
 tosaíochtaí a aithníodh sna tíortha lena mbaineann. D'fhéadfaí na cionrannta a
 athbhreithniú i gcás mórchúinsí gan choinne nó athruithe tábhachtacha
 polaitiúla i gcomhréir le tosaíochtaí seachtracha an AE.
 Airteagal 19
 An tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí
 Is i gcomhréir le Cinneadh Uimh. 2010/427/AE
 ón gComhairle, lena mbunaítear eagrúchán agus oibriú na Seirbhíse Eorpaí
 Gníomhaíochta Seachtraí a bheidh cur i bhfeidhm an Rialacháin seo.
 Airteagal 20
 Teacht i bhfeidhm
 Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an tríú
 lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh. Beidh feidhm
 aige ón 1 Eanáir 2014.
 Beidh
 an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme
 go díreach i ngach Ballstát.
 Arna dhéanamh sa Bhruiséil, an
 Thar ceann Pharlaimint na hEorpa, Thar
 ceann na Comhairle,
 An tUachtarán An
 tUachtarán
 IARSCRÍBHINN
 Tíortha comhpháirtíochta dá dtagraítear in Airteagal 1
 an Ailgéir
 an Airméin
 an Asarbaiseáin
 an Bhealarúis
 an Éigipt
 an tSeoirsia
 Iosrael
 an Iordáin
 an Liobáin
 An Libia
 Poblacht na Moldóive
 Maracó
 an críoch Phalaistíneach faoi fhorghabháil
 an tSiria
 an Túinéis
 an Úcráin
 RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH MAIDIR
 LEIS
 AN IONSTRAIM EORPACH UM CHOMHARSANACHT
 1. LEAGAN AMACH AN TOGRA/AN TIONSCNAIMH
 1.1. Teideal an togra/an tionscnaimh
 1.2. Réimse/réimsí
 beartais lena mbaineann i gcreat ABM/ABB
 1.3. An
 cineál togra/tionscnaimh
 1.4. Cuspóir
 (Cuspóirí)
 1.5. Na
 forais leis an togra/an tionscnamh
 1.6. Fad
 agus tionchar airgeadais
 1.7. Modh(anna)
 bainistíochta atá beartaithe
 2. BEARTA BAINISTÍOCHTA
 2.1. Rialacha
 faireacháin agus tuairiscithe
 2.2. Córas
 bainistíochta agus rialaithe
 2.3. Bearta
 chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc
 2.4. Meastachán
 ar chostais agus ar thairbhí na rialuithe
 3. AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A
 BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH
 3.1. Ceannteideal/ceannteidil
 an chreata airgeadais ilbhliantúil agus an líne/na línte buiséid lena mbaineann
 3.2. An
 tionchar a mheastar ar chaiteachas
 3.2.1. Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh ar
 chaiteachas
 3.2.2. An
 tionchar a mheastar a bheidh ar leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí
 3.2.3. An
 tionchar a mheastar a bheidh ar leithreasaí de chineál riaracháin
 3.2.4. Comhoiriúnacht
 don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha
 3.2.5. Rannpháirtíocht ó thríú páirtithe sa
 mhaoiniú
 3.3. An
 tionchar a mheastar ar ioncam
 RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH LE hAGHAIDH
 TOGRAÍ
 1. LEAGAN AMACH AN TOGRA/AN TIONSCNAIMH
 1.1 Teideal an togra/an
 tionscnaimh
 Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (CE) Uimh. XXX lena mbunaítear Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht (ENI);
 1.2. Réimsí beartais lena
 mbaineann i gcreat ABM/ABB[19]
 Teideal 19: Caidreamh
 Seachtrach
 Gníomhaíocht 19 08:
 Ionstraim um Beartas Comharsanachta na hEorpa agus caidreamh leis an Rúis
 Freagraíonn teideal na caibidle buiséid seo, 19
 08, do struchtúr reatha na n-ionstraimí airgeadais 2007-2013. Tá sé beartaithe
 an ghníomhaíocht chéanna, 19 08, a choimeád ach teideal na caibidle seo a athrú
 don tréimhse 2014-2020 mar a leanas:
 19 08 : An
 Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht
 1.3. An cineál togra/tionscnaimh
 X Baineann an togra/tionscnamh le gníomhaíocht nua
 ̈ Baineann an
 togra/tionscnamh le gníomhaíocht nua a leanann
 treoirthionscadal/réamhghníomhaíocht[20]
 ̈Baineann an togra/tionscnamh le síneadh ar ghníomhaíocht atá ann
 cheana
 ̈ Baineann an
 togra/tionscnamh le gníomhaíocht a atreoraíodh i dtreo gníomhaíochta nua
 1.4. Cuspóirí
 1.4.1. Cuspóirí straitéiseacha
 ilbhliantúla an Choimisiúin ar a bhfuil an togra/tionscnamh dírithe
 Europe in the World: pulling
 our weight on the global stage" (An Eoraip sa Domhan: Ár gcion féin a
 dhéanamh ar leibhéal domhanda)
 1.4.2. Cuspóirí sonracha agus an
 ghníomhaíocht nó na gníomhaíochtaí ABM/ABB lena mbaineann
 Cuspóirí
 sonracha agus na gníomhaíochtaí ABM/ABB lena mbaineann Is é is aidhm do
 Bheartas Comharsanachta na hEorpa limistéar rathúnais agus
 dea-chomharsanúlachta a bhunú ar theorainneacha an AE, go háirithe trí bhíthin
 an fheabhais a chuirfear ar an gcomhlachú polaitiúil, ar an lánpháirtiú
 eacnamaíoch agus ar an dlúthchomhar i roinnt earnálacha. Sa tréimhse 2014-2020
 leanfar de thacaíocht an AE a thabhairt do na cuspóirí sin trí bhíthin
 ionstraime tiomnaithe airgeadais, an Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht (ENI)
 a úsáidfear in ionad na hIonstraime Eorpaí um Chomharsanacht agus um
 Chomhpháirtíocht a bunaíodh in 2006. Is í an ENI a chuirfidh an chuid is mó den
 chistiú ó bhuiséad an AE ar fáil do na comhpháirtithe.
 Le tacaíocht
 an Chomhphobail faoin Rialachán seo cuirfear chun cinn comhar polaitiúil
 feabhsaithe neartaithe agus lánpháirtiú eacnamaíoch comhleanúnach idir an
 tAontas Eorpach agus na tíortha comhpháirtíochta agus, go háirithe, cur chun
 feidhme comhaontaithe comhpháirtíochta agus comhair, comhaontuithe comhlachais
 nó comhaontuithe eile atá ann cheana féin nó a bheidh ann sa todhchaí, agus
 pleananna gníomhaíochta comhaontaithe.
 Ba cheart
 tacaíocht an Aontais a dhíriú go háirithe ar an méid seo a leanas:
 a) chur chun
 cinn cearta an duine agus saoirsí bunúsacha, an smacht reachta, prionsabail an
 chomhionannais, daonlathas domhain inbhuanaithe a bhunú, dea-rialachas a chur
 chun cinn agus sochaí shibhialta a bhfuil rath uirthi a fhorbairt lena
 n-áirítear comhpháirtithe sóisialta;
 b) lánpháirtiú
 comhleanúnach i margadh inmheánach an AE a bhaint amach mar aon le comhar
 feabhsaithe earnála agus trasearnála lena n-áirítear trí chomhfhogasú reachtach
 agus cóineasú rialála i dtreo chaighdeáin an Aontais agus i dtreo caighdeán
 idirnáisiúnta ábhartha eile, institiúidí agus infheistíochtaí gaolmhara a
 fhorbairt, go mór mór i gcás idirnasc;
 c) dálaí a
 chruthú do shoghluaisteacht dhea-bhainistithe daoine agus do theagmhálacha
 il-leibhéil duine le duine;
 d) forbairt
 inbhuanaithe agus chuimsitheach i ngach gné, laghdú na bochtaineachta, cruthú
 post, lena n-áirítear trí fhorbairt ar an earnáil phríobháideach; comhtháthú
 inmheánach eacnamaíoch, sóisialta agus críochach a chur chun cinn, forbairt
 tuaithe, gníomhaíocht ar son na haeráide agus athléimneacht ó thubaistí;
 e) cothú
 muiníne agus bearta eile a chuireann le slándáil agus le coinbhleachtaí a chosc
 agus a réiteach;
 f) comhar
 foréigiúnach, réigiúnach agus ar fud na Comharsanachta chomh maith le Comhar
 Trasteorann.
 Féadfar tacaíocht
 an Aontais a úsáid i réimsí eile freisin nuair a bhíonn sé sin comhsheasmhach
 le cuspóirí foriomlána Bheartas Comharsanachta na hEorpa.
 Gníomhaíochtaí
 ABM/ABB lena mbaineann
 Ní mór
 ath-theideal a chur ar ghníomhaíocht 19.08 mar seo a leanas: An Ionstraim
 Eorpach um Chomharsanacht
 1.4.3. An toradh agus an tionchar a
 bhfuil súil leis
 Sonraigh an
 tionchar a bheadh ag an togra/tionscnamh ar na tairbhithe/grúpaí ar a bhfuil sé
 dírithe
 Cúlra
 In Airteagal 8
 de Chonradh an Aontais Eorpaigh agus i bhfís nua BCE, de Chomharsanacht níos
 dlúithe, dhaonlathach, rathúil agus chobhsaí, ina mbainfidh gach tír
 chomhpháirtíochta na buntáistí as cur chuige saincheaptha agus difreáilte,
 iarrtar go ndéanfar an Ionstraim airgeadais um Chomharsanacht a bheidh ann
 amach anseo a oiriúnú do leibhéal méadaithe ardaidhme BCE atá athnuaite. Go
 háirithe ós rud é nach bhfuil cur chun feidhme físe den sórt sin gan dúshláin
 le haghaidh na gcomhpháirtithe ar gá dóibh tabhairt faoi athchóirithe deacra
 agus costasacha sular féidir na buntáistí a bhrath.
 Ba cheart an
 ENI a bheidh ann amach anseo a bheith dírithe go suntasach ar bhaint amach
 phríomhchuspóirí fhís nua BCE agus ar aghaidh a thabhairt ar na fadhbanna
 sonracha agus ar na dúshláin shonracha a sainaithníodh san am atá thart.
 Sa
 Teachtaireacht A new response to a changing Neighbourhood (Freagairt Nua ar
 Chomharsanacht atá ag Athrú) tugtar tuilleadh sonraí ar na cineálacha cur
 chuige éagsúla i leith Oirthear na hEorpa agus Dheisceart an Chugais trí chur
 chun feidhme leanúnach Chomhpháirtíocht an Oirthir agus i leith na Meánmhara
 Theas, i gcomhthéacs na “Comhpháirtíochta le haghaidh Daonlathais agus
 Rathúnais Chomhroinnte” nua.
 Go háirithe
 trí bhíthin “Comhpháirtíocht le haghaidh Daonlathais agus Rathúnais
 Chomhroinnte” a thairiscint, déanann an AE iarracht tacú le hathrú mór an
 daonlathais ar cuireadh tús leis san Éigipt agus sa Túinéis, agus d’fhéadfaí é
 sin a fhorleathnú go tíortha eile na Meánmhara Theas.
 Sainaithníodh
 san Athbhreithniú Straitéiseach ar Bheartas Comharsanachta na hEorpa (BCE) a
 rinneadh an bhliain seo caite réimsí inar féidir an beartas a neartú go mór. Tá
 tacaíocht an AE níos tábhachtaí ná mar a bhíodh mar gheall ar na próisis
 trasdula sa Mheánmhuir Theas agus na barrmhianta láidre atá léirithe ag muintir
 na dtíortha sin maidir le hathrú polaitiúil agus eacnamaíoch agus tugtar ar
 aird tríothu réimsí inar féidir agus inar cheart don AE agus do thíortha
 comhpháirtíochta tuilleadh a dhéanamh. Ar an dóigh chéanna, tá an AE fós
 tiomanta do thacú ar bhonn inbhuanaithe le daonlathú agus le próisis
 athchóirithe sa Chomharsanacht iomlán, san Oirthear agus sa Deisceart.
 1.4.4. Táscairí
 a léiríonn toradh agus tionchar
 Sonraigh na
 táscairí a léiríonn faireachán ar chur chun feidhme an togra/tionscnaimh.
 Bunaítear leis
 an Rialachán seo na heilimintí sár-riachtanacha agus an bunús le hidirghabháil
 an AE. Sainítear na gníomhaíochtaí cruinne trí chlárú ilbhliantúil agus trí
 chláir bhliantúla gníomhaíochtaí ina mionsonraítear na gníomhaíochtaí a mbeidh
 ar an AE tabhairt fúthu, lena n-áirítear na torthaí ionchasacha agus an
 tionchar a shaothraítear leis na gníomhaíochtaí atá i gceist. Déanfar táscairí
 mionsonraithe chun faireachán a dhéanamh ar an gcur chun feidhme a shocrú an
 uair sin, d’fhonn an dul chun cinn i dtreo cuspóirí beartais a thomhas go
 cruinn, agus saintréithe na gníomhaíochta ar leith sin á gcur san áireamh.
 Bainfidh siad leas as an Tuarascáil Bhliantúil ar Dhul Chun Cinn maidir le cur
 chun feidhme Phleananna Gníomhaíochta BCE, maidir le sonraí staidrimh, agus/nó
 meastóireacht ag comhlachtaí neamhspleácha nuair atá fáil uirthi, mar seo a
 leanas:
 a. Déanfar
 Comhlíonadh méadaithe Chearta an Duine agus Caighdeán Daonlathach a thomhas trí
 úsáid na sonraí agus na staidreamh arna gcur ar fáil ag Eagraíochtaí
 Neamhrialtasacha, ag na Náisiúin Aontaithe agus ag comhlachtaí réigiúnacha
 maidir leis na nithe seo a leanas: saoirse comhlachais, saoirse chun tuairimí a
 nochtadh agus saoirse comhthionóil, saoirse an phreasa agus na meán; toghcháin
 dhaonlathacha agus iontaofa a ndéantar faireachán leormhaith orthu; leibhéal na
 calaoise; breithiúna níos neamhspleáiche agus níos éifeachtaí; formhaoirseacht
 dhaonlathach níos fearr ar an earnáil slándála. Tugtar chun cuimhne nach bhfuil
 táscaire oifigiúil ar bith ar fáil maidir le saincheisteanna a bhaineann le
 Cearta an Duine. Cuireann “ranguithe” a sholáthraíonn roinnt eagraíochtaí,
 áfach, le measúnú áisiúil ar chúrsaí, agus bíonn ranguithe níos airde (bliain i
 ndiaidh bliana) ann de ghnáth nuair a dhéantar dul chun cinn i réimse áirithe;
 b. Déanfar lánpháirtiú méadaithe i margadh inmheánach an AE a thomhas, i
 measc rudaí eile, de réir éagsúlú na sreafaí trádála maidir le sonraí bonnlíne
 sa bhliain n=0 (figiúirí Eurostat); de réir an dul chun cinn atá déanta maidir
 le comhfhogasú rialála i leith noirm agus chaighdeáin an AE arna dtomhas maidir
 leis na sonraí bonnlíne atá ar fáil sa bhliain “n=0” agus, ar chaoi
 an-iomlánaíoch, de réir líon na dtíortha a bhfuil DCFTA bunaithe acu;
 c Déanfar
 soghluaisteacht fheabhsaithe atá nasctha le bainistíocht níos fearr ar
 theorainneacha agus ar imirce, dul chun cinn maidir le Comhpháirtíochtaí
 Soghluaisteachta a bhunú, éascú víosaí agus comhaontuithe léirscaoilte víosaí a
 thomhas trí na staidrimh atá ar fáil a úsáid (Eurostat agus/nó institiúidí
 iontaofa eile) lena ndéanfar sreafaí turasóireachta, sreafaí imirce, sreafaí
 acadúla/mac léinn sa bhliain “n” a mheas agus a chur i gcomparáid leis na
 sonraí bonnlíne ón mbliain “n=0”;
 d. Is
 trí bhíthin sonraí ó Eurostat, ón ECFE, ón mBanc Domhanda, ó Chlár Forbartha na
 Náisiún Aontaithe agus ó staidrimh oifigiúla a thomhaisfear laghdú ar na
 héagothromaíochtaí inmheánacha eacnamaíocha; fostaíocht mhéadaithe; forbairt
 FBManna; beartais, reachtaíocht; gairmoideachas agus gairmoiliúint ar bhonn
 feabhsaithe; leibhéal rachmais na bpobal feirmeoireachta agus slándáil
 fheabhsaithe an tsoláthair. Áireofar ar na sonraí sin sonraí fostaíochta a
 nuashonraítear ar bhonn tréimhsiúil (líon, earnálacha, aois, inscne), líon na
 bhfiontar beag agus meánmhéide (fiontair bheaga agus mheánmhéide a cruthaíodh/a
 dúnadh), uimhreacha maidir le hoideachas, dáileadh rachmais agus iad sin a chur
 i gcomparáid leis na sonraí bonnlíne sa bhliain “n=0”. Tabharfar aird faoi
 leith, sa chomhthéacs sin, ar chomhéifeacht GINI a thomhas (d’fhonn meastóireacht
 a dhéanamh ar laghdú nó ar mhéadú ar éagothromaíochtaí ioncaim);
 e. Déanfar
 meastóireacht ar fhorbairt ar chothú muiníne i limistéar coinbhleachta; ar dhul
 chun cinn maidir le coinbhleachtaí atá ann cheana a réiteach trí bhíthin na
 ngnéithe atá curtha ar fáil sna Tuarascálacha ar Dhul Chun Cinn;
 f. Comhar
 méadaithe i measc tíortha comhpháirtíochta ar feadh réigiún teorann, idirphlé
 réigiúnach feabhsaithe, líon na bhfreagairtí comhoibríocha ar dhúshláin
 réigiúnacha i limistéir éagsúla, líon na gcomhsheasamh agus na
 gcomhghníomhaíochtaí; forbairt shóisialta agus eacnamaíoch ar limistéir
 theorann.
 1.5. Na forais leis an togra/an
 tionscnamh
 1.5.1. Na ceanglais is gá a shásamh
 sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma
 Fís
 Beartais agus Cuspóirí meántéarma
 Is éard atá
 san fhís fhadtéarmach ar cranntaca í le BCE, Comharsanacht ina ndéanann
 gach tír chomhpháirtíochta a naisc leis an AE a fhorbairt a mhéid is féidir de
 réir a mbarrmhianta, a riachtanas agus a gcumas. Ó thaobh na polaitíochta
 cuimsítear inti comhar níos dlúithe a thairiscint don AE, lena n-áirítear
 tuilleadh comhthionscnamh i bhfóraim idirnáisiúnta maidir le saincheisteanna
 domhanda comhleasa. Ó thaobh an gheilleagair de, is féidir lánpháirtiú
 eacnamaíoch níos dlúithe a chur i gcrích san AE anois, rud as a dtiocfadh
 lánpháirtiú eacnamaíoch de réir a chéile le margadh inmheánach an AE. Tacaíonn
 sé freisin le luathú fhás uilechuimsitheach, inbhuanaithe ár gcomharsan, agus
 ba cheart go gcabhródh sé sin leo éirí níos iomaíche, níos éifeachtaí ó thaobh
 fuinnimh de, poist mhaithe a chruthú agus Spriocanna Forbartha na Mílaoise a
 bhaint amach agus chun straitéis forbartha ísealcharbóin a chur chun feidhme
 ionas go ndéanfaidh siad a gcion maidir leis an athrú aeráide a chomhrac. Ba
 cheart don AE leas a bhaint as raon iomlán a bheartas i gcomhréir le
 riachtanais fhrithpháirteacha agus leasanna frithpháirteacha agus le
 gealltanais athchóirithe agus daonlathaithe gach tíre.
 Is éard atá sa
 sprioc gealltanas frithpháirteach a mhéadú do dea-bhail pholaitiúil agus
 eacnamaíoch ár saoránach— idir shaoránaigh na hEorpa agus saoránaigh na
 dtíortha comharsanachta — mar an ráthaíocht is fearr ar mhaithe lenár
 gcomhchobhsaíocht agus lenár comhrathúnas. Níl fís dá leithéid gan dúshláin. I
 gcás na dtíortha comhpháirtíochta tá costais agus iarrachtaí atá suntasach i
 gceist leis na hathchóirithe riachtanacha sular féidir na sochair a bhaint. Ó
 thaobh an AE, tá sé tábhachtach gan riar rianúil an mhargaidh inmheánaigh a
 chur i gcontúirt agus a áirithiú go dtarlaíonn soghluaisteacht i dtimpeallacht
 shlán.
 Sna blianta
 amach romhainn d’fhéadfadh tíortha comhpháirtíochta a ghlacann céimeanna
 cinntitheacha i dtreo athchóirithe polaitiúla agus eacnamaíocha a bheith ag
 súil le Comhaontú Comhlachais faoi Chomhpháirtíocht an Oirthir (An tOirthear) a
 shocrú nó dul i bpáirt le Comhpháirtíocht le haghaidh Daonlathais agus
 Rathúnais Chomhroinnte (An Deisceart). Beidh ag gabháil leis sin
 soghluaisteacht agus teagmhálacha duine le duine níos fearr (e.g. bunú
 féideartha comhpháirtíochtaí soghluaisteachta san áireamh), comhtháthú
 eacnamaíoch trí chomhar tionsclaíoch, forbairt fiontar beag agus meánmhéide,
 Infheistíocht Dhíreach Eachtrach agus caidreamh trádála méadaithe leis an AE
 (e.g. trí bhíthin Limistéir Saorthrádála Dhoimhne agus Chuimsitheacha a bhunú
 agus comhaontuithe eile a thabhairt chun críche, e.g. i dtalmhaíocht, i
 seirbhísí agus bunú Comhaontuithe maidir le Measúnú Comhréireachta agus Glacadh
 Táirgí tionsclaíocha le haghaidh earnálacha tosaíochta), lánpháirtiú earnála ar
 bhonn níos doimhne (e.g. trí rannpháirtíocht i margaí carbóin idirnáisiúnta a
 chomhtháthú i margadh uile-Eorpach fuinnimh lena n-áireofar céimeanna
 ullmhúcháin chun nascadh le Córas Trádála Astuithe an AE, agus rannpháirtíocht
 i gcláir agus i ngníomhaireachtaí an AE i gcomhréir leis na féidearthachtaí
 rannpháirtíochta arna ndámhachtain i ngach clár agus leis na treoirlínte
 ginearálta maidir le rannpháirtíocht i nGníomhaireachtaí an AE).
 Trí
 Comhpháirtíocht le haghaidh Daonlathais agus Rathúnais Chomhroinnte a
 thairiscint[21],
 go háirithe, tá iarracht á déanamh ag an AE tacú leis an athrú mór daonlathach
 ar cuireadh tús leis san Éigipt agus sa Túinéis, agus d’fhéadfaí é sin a
 fhorleathnú go tíortha eile. D’fhonn próiseas an athraithe dhaonlathaigh a
 shaothrú go diongbháilte ní mór do na tíortha sin tacaíocht a fháil d’fhonn a
 n-institiúidí a athchóiriú agus fás eacnamaíoch a atosú. Ní foláir nó go
 dtuigfidh a ndaonra go bhfuil an AE réidh chun cabhrú leo i rith thréimhse seo
 an athraithe atá dúshlánach agus deacair.
 Ba cheart go
 mbeadh an ENI bunaithe níos mó ná riamh ar bheartais agus go ndéanfaí foráil
 léi maidir le difreáil mhéadaithe, tuilleadh solúbthachta, coinníollacht níos
 dochta agus dreasachtaí le haghaidh na rannpháirtithe is fearr feidhmíocht, de
 réir ardaidhm gach comhpháirtíochta (e.g. caibidlíochtaí DCFTA). D’fhéadfaí
 méadú a dhéanamh ar an gcaoi ina gcuirtear cúnamh an AE chun feidhme trína
 chineachadh chuig tíortha comhpháirtíochta ar an gcoinníoll go n-urramaítear
 rialacha airgeadais an Aontais agus go ndéantar leasanna airgeadais an AE a
 chosaint.
 Cistiú
 Léirítear
 ardaidhmeanna Bheartas Comharsanachta athbhreithnithe na hEorpa i leibhéal an
 chistithe. Dá réir sin, moltar go leithdháilfear suim dar luach EUR 18 182
 300 000, ar phraghsanna reatha, don ENI ó 2014 go 2020.
 Difreáil
 Beidh leibhéal
 thacaíocht an AE ag brath ar an dul chun cinn a dhéantar maidir leis an
 daonlathas a fhorbairt agus a chomhdhlúthú agus ar mheas ar an smacht reachta
 agus ar luas na n-athchóirithe. Dá thapúla agus dá mhéad dul chun cinn a dhéanann
 tír maidir lena a n-athchóirithe inmheánacha is ea is mó tacaíocht a gheobhaidh
 sé ón AE. Ba cheart go mbeidh an tacaíocht fheabhsaithe sin i bhfoirmeacha
 éagsúla, lena n-áirítear cistiú méadaithe d’fhorbairt shóisialta agus
 eacnamaíoch, cláir níos mó d’fhorbairt institiúide, rochtain níos fearr ar an
 margadh, maoiniú níos mó ón BEI chun tacú le hinfheistíochtaí; agus
 soghluaisteacht a éascú ar bhonn níos mó. Déanfar na gealltanais tosaíochta sin
 a oiriúnú de réir riachtanais gach tíre agus de réir an chomhthéacs
 réigiúnaigh. Tuigfidh siad go mbaineann costais láithreacha shuntasacha le
 hathchóiriú fóinteach. I gcás tíortha nár tharla athchóiriú ann, déanfaidh an
 AE cistiú a athbhreithniú nó a laghdú.
 1.5.2 Luach breise a bhaineann le
 rannpháirteachas an AE
 Ba cheart an
 togra a thuiscint i gcomhthéacs foriomlán na hathnuachana ar Bheartas
 Comharsanacht na hEorpa ina mbeidh comhar polaitiúil agus lánpháirtíocht
 eacnamaíoch níos doimhne ar fáil do thíortha comhpháirtíochta i gcomhréir le hAirteagal 8
 de Chonradh Liospóin. Braitheann sé ar an taithí atá faighte ar lánpháirtiú na
 hEorpa a chomhroinnt lenár gcomharsana agus iad a tharraingt isteach de réir a
 chéile i mbeartais an AE.
 Is sna Tíortha
 comharsanachta úd ar ceann dá bpríomhchuspóirí beartais a bheith ar comhréim le
 rialacha agus le caighdeáin an AE is fearr atá an AE i riocht an cúnamh seo a
 chur ar fáil. Tá tacaíocht áirithe nach féidir a chur ar fáil ach ar leibhéal
 an AE, amhail an lánpháirtiú geilleagrach forchéimnitheach i margadh inmheánach
 an AE a chur chun cinn, an rochtain ar limistéar Schengen nó rannpháirtíocht i
 gcláir an AE. Dá bharr sin is é an AE an comhpháirtí comhair is mó
 tábhacht i bhformhór na dtíortha sin, agus tá an ról sin aitheanta go
 forleathan ag na Ballstáit, ag na hinstitiúidí idirnáisiúnta airgeadais agus ag
 deontóirí eile. Tá an cúnamh a thugtar do chomharsana an AE chun iad féin a
 chur ar comhréim le beartais, rialacha agus caighdeáin an AE ina spreagthóir
 mór ó thaobh athchóirithe a chur i gcrích sna tíortha is comhpháirtithe in BCE.
 1.5.3. Ceachtanna a foghlaimíodh ó
 thaithí chomhchosúil roimhe seo
 Tá roinnt
 saincheisteanna tagtha chun solais ó seoladh an ENPI, ar saincheisteanna iad a
 bhaineann go díreach nó go hindíreach le dearadh na hIonstraime. Is minic gur
 tugadh chun suntais próiseas clárúcháin fada agus ailíniú neamhiomlán an
 chúnaimh airgeadais leis an mbeartas agus leis na tosaíochtaí atá sonraithe i
 bPleananna Gníomhaíochta BCE agus i ndoiciméid ábhartha eile mar
 phríomhdhúshláin ar gá dul i ngleic leo sa todhchaí. Is saincheisteanna
 tábhachtacha iad comhordú agus comhchuibheas le hidirghabhálacha faoi
 ionstraimí eile. Bhí forálacha chun go bhféadfaí ghníomhaíochtaí a dhéanamh le
 comhpháirtithe/réigiúin lasmuigh de raon feidhme geografach an ENPI ina gcabhair
 maidir le cur chun feidhme roinnt gníomhaíochtaí agus ba cheart iad a
 choinneáil.
 Baineadh úsáid
 as cúnamh an ENPI chun iasachtaí ó institiúidí airgeadais a ghiaráil le
 hinfheistíocht i mbonneagar a mhaoiniú agus chun tacú leis an earnáil
 phríobháideach trí bhíthin iasachtaí agus oibríochtaí um chaipiteal riosca.
 Déantar é sin leis an mBanc Eorpach Infheistíochta (BEI) i gcomhthéacs an FEMIP
 agus leis an BEI, leis an mBanc Eorpach Athfhoirgníochta agus Forbartha (BEAF)
 agus le hinstitiúidí airgeadais Eorpacha eile i gcomhthéacs na Saoráide
 Infheistíochta Comharsanachta (INF). Ba cheart comhar leis na hinstitiúidí
 idirnáisiúnta airgeadais a fheabhsú a thuilleadh trí úsáid uirlisí nuálacha, go
 háirithe i réimse na ráthaíochtaí. D’fhéadfadh úsáid na gcistí imrothlacha a
 bheith ina chúnamh chun tionchar an chomhair sin a neartú.
 Áirítear ar
 shaincheisteanna cothrománacha a bhaineann go mór leis an ENPI solúbthacht agus
 an cumas freagairt ar ghéarchéimeanna agus ar staideanna nach bhfuil súil leo.
 Tá dul i ngleic le géarchéim strambánach ar cheann de na príomhdhúshláin sa
 Chomharsanacht. Ní foláir nó go mbeidh aon réiteach laistigh den ENPI ag luí
 leis na roghanna polaitiúla maidir leis an Ionstraim le haghaidh Cobhsaíochta a
 bheidh ann amach anseo (eadhon raon feidhme agus méid na hIonstraime) agus
 maidir lena gaol le hionstraimí geografacha. D’fheidhmigh na meicníochtaí
 reatha le haghaidh idirghabhálacha meara i gcás géarchéimeanna go maith agus ba
 cheart iad a threisiú a thuilleadh.
 Ní mór
 breithniú a dhéanamh maidir leis an gcaoi ar féidir faireachán a fheabhsú, lena
 n-áirítear neartú an naisc idir idirphléite beartais agus cláir chúnaimh
 (cúnamh teicniúil san áireamh). Is tábhachtach é go mbeadh ardaidhm an
 bheartais comhoiriúnaithe leis na huirlisí leordhóthanacha chun é a chur chun
 feidhme. Ba cheart breithniú a dhéanamh ar an gcaoi ar féidir cúnamh
 teicniúil/TAIEX a fhorbairt, b’fhéidir trí raon feidhme na meicníochta a
 leathnú d’fhonn gnéithe amhail oiliúint agus cás-staidéar a chur ar áireamh.
 Ina theannta sin, ba cheart comhar i réimse an staidrimh a fheabhsú.
 Anuas ar
 chuspóirí beartais eile dála údarás poiblí a fheidhmíonn go maith agus
 breithiúna neamhspleácha a chosnóidh in-fhorfheidhmitheacht conarthaí,
 cruthaíonn beartas iomaíochais éifeachtach timpeallacht gnó ina éascaítear fás
 eacnamaíoch.
 Tá luach
 breise an chomhair réigiúnaigh cruthaithe ar fud an domhain go háirithe maidir
 le cothú sineirgí agus líonraí i réimsí ríthábhachtacha ar ábhair imní
 coiteanna iad mar shampla; an comhshaol, athrú aeráide, fuinneamh, forbairt
 inbhuanaithe, forbairt Fiontar Beag agus Meánmhéide, na meáin agus saoirse chun
 tuairimí a nochtadh, taighde, TFC agus soghluaisteacht na hóige. Cruthaíodh go
 bhfuil comhar réigiúnach an-éifeachtach nuair a dhéantar é ar leibhéal idir-réigiúnach
 (Deisceart agus Oirthear): is “cláir eamhnaithe” iad roinnt clár (cosaint
 shibhialta, cur chun cinn infheistíochtaí príobháideacha) lena mbaineann fócas
 ar an Deisceart agus ar an Oirthear. Bhí ról tábhachtach freisin ag an CTT,
 agus léiríodh gur meicníocht áisiúil í meicníocht na ngealltanas deighilte a
 úsáidtear leis na cláir CTT.
 1.5.4. Comhchuibheas agus
 sineirgíocht a d'fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí ábhartha eile
 Beartais/ionstraimí
 seachtracha
 Sainítear i
 gConradh Liospóin creat institiúideach nua maidir le gníomhaíocht sheachtrach
 an Aontais. Tá sé beartaithe leis an gcreat sin comhchuibheas sheasamh an AE a
 chur chun cinn agus gradam an AE ar an ardán idirnáisiúnta a fheabhsú. Ní mór
 don AE é féin a fheistiú le straitéis pholaitiúil fhadtéarmach maidir le
 gníomhaíocht sheachtrach agus le raon uirlisí iomchuí lena ndéanfaí na cuspóirí
 straitéiseacha seo a leanas a shaothrú:
 Luachanna
 an AE a chur chun cinn agus a chosaint thar lear.
 Déanfaidh an AE próisis idirthréimhseacha agus dhaonlathacha a chur chun cinn
 agus an tsochaí shibhialta máguaird dá theorainneacha a neartú trí bhíthin na
 hIonstraime Eorpaí um Chomharsanacht;
 Beartais an
 AE lena dtacófar le clár oibre 2020 an AE maidir le fás ísealcharbóin ar bhonn
 cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach a réamh-mheas. Leis an ENI, tacóidh an AE le hiarrachtaí dul i ngleic le mórdhúshláin
 dhomhanda agus cuideoidh sé le hathchóirithe ábhartha a bheidh ina dtairbhe don
 AE agus do na tíortha comhpháirtíochta;
 Tionchar
 chomhar forbartha an AE a mhéadú, agus é mar
 phríomhaidhm an bhochtaineacht a dhíorthú. Trí bhíthin an ENI, tabharfaidh an
 AE cúnamh do thíortha comhpháirtíochta chun dul i ngleic le dúshláin na
 forbartha – e.g.. an t-athrú aeráide - de réir a riachtanas, a n-acmhainní, a
 leasanna agus a gceangaltas agus de réir an tionchair a mheastar a bheidh ann.
 Cabhrófar tríd an ENI freisin chun comhordú an AE agus Comhchuibheas Beartais
 maidir le Forbairt a fheabhsú;
 Infheistiú
 i rathúnas, i gcobhsaíocht agus i ndaonlathas fadtéarmach i gComharsanacht an
 AE. Is é príomhchuspóir an ENI agus an bheartais
 athnuaite um Chomharsanacht limistéar cobhsaíochta, rathúnais agus daonlathais
 a bhunú. Tabharfar tús áite do thacú le beartais réigiúnacha agus dhéthaobhacha
 an AE, lena n-áirítear beartais théamacha, sa Chomharsanacht i gcoitinne. De
 dhroim na bpróiseas trasdula daonlathach i réigiún na Meánmhara Theas agus an
 tionchar a d’fhéadfadh a bheith acu ar an réigiún i gcoitinne; is gá tuilleadh
 tacaíochta a thabhairt do bharrmhianta na sochaithe sin maidir le luachanna
 agus prionsabail dhaonlathacha agus maidir le buntáistí an fháis a dháileadh ar
 bhonn níos cothroime, agus ag an am céanna na spriocanna a bhaineann le comhar
 agus lánpháirtiú polaitiúil méadaithe leis na comharsana sa Deisceart agus san
 Oirthear a shaothrú. Áirítear air sin fócas méadaithe ar dhul i ngleic le
 gníomhaithe na sochaí sibhialta agus le comhpháirtithe sóisialta.
 Cosc agus
 réiteach géarchéimeanna a fheabhsú. Ba cheart go
 mbeadh foráil san ENI maidir le tacaíocht fheabhsaithe agus níos solúbtha do
 chosc agus do réiteach géarchéimeanna sa Chomharsanacht.
 Is léir go
 bhfuil tacaíocht do chomharsana an AE trí bhíthin Ionstraime atá tiomanta,
 spriocdhírithe agus bunaithe ar bheartais agus lena mbaineann acmhainní
 airgeadais a fhreagraíonn d’ardaidhmeanna BCE athnuaite i gcomhréir le
 príomhthosaíochtaí ghníomhaíocht sheachtrach an AE.
 Bainfidh
 tíortha BCE tairbhe as ionstraimí airgeadais eile i gcónaí trína dtugtar
 aghaidh ar shaincheisteanna beartais ar leith (dúshláin dhomhanda, Cearta an
 Duine, Sábháilteacht núicléach) nó géarchéimeanna (cúnamh maicreacnamaíoch,
 Ionstraim um Chobhsaíocht, Ionstraimí um chúnamh daonnúil).
 Beartais
 inmheánacha
 I bhfianaise
 an chuspóra atá ag BCE lánpháirtiú níos dlúithe a chothú idir an AE agus na
 tíortha comhpháirtíochta, ba cheart forálacha maidir le comhordú níos fearr
 idir beartais inmheánacha agus sheachtracha an AE sa Chomharsanacht a neartú,
 lena n-áirítear comhar níos dlúithe le seirbhísí ábhartha an Choimisiúin ag
 céim an chláraithe agus, nuair is ábhartha, leas a bhaint as meicníochtaí
 trínar féidir cistí ó cheannteidil inmheánacha agus sheachtracha bhuiséad an AE
 a chomhthiomsú.
 D’fhéadfadh
 baint a bheith ag an méid sin le réimsí comhair mar shampla bonneagar lena
 mbaineann gnéithe trasteorann, go háirithe líonraí iompair agus fuinnimh, an
 earnáil TFC[22]
 agus tionscail eile atá líonraithe, mar aon le hardoideachas agus réimse an
 chomhshaoil ós rud é go bhfuil comhpháirt trasteorann go mór i gceist leo.
 Bheadh tacaíocht mhéadaithe ón ENI d’fhorbairt acmhainní sa taighde agus sa
 nuálaíocht ina cúnamh maidir le buntaca a chur le gach ceann de na réimsí
 comhair thuas agus bheadh sí ina cúnamh do gach tír chomhpháirtíochta atá ar
 comhréim le beartais agus le cuspóirí an AE d’fhonn dul i ngleic le dúshláin
 dhomhanda agus réigiúnacha.
 Ba cheart sineirgí méadaithe le beartais inmheánacha an AE
 mar aon le húsáid ghaolmhar ionstraimí airgeadais nuálacha a lorg, ar bhonn cur
 chuige comhordaithe maidir le húsáid bhuiséad an AE le haghaidh ionstraimí den
 sórt sin. D’fhéadfadh sé sin comhthiomsú acmhainní ó
 cheannteidil éagsúla an Chreat Airgeadais Ilbhliantúil a éascú.
 1.6. Fad agus tionchar airgeadais
 ̈ Togra/tionscnamh d'fhad teoranta
 –
 x Togra/tionscnamh in éifeacht ón ...go ....
 –
 x Tionchar airgeadais ón ... go ....
 –
 X Togra/tionscnamh d’fhad neamhtheoranta
 –
 Cur chun feidhme le tréimhse thosaigh idir 2014
 agus 2020,
 –
 agus feidhm iomlán ina dhiaidh sin.
 1.7. Modhanna bainistíochta atá
 beartaithe[23]
 x Bainistíocht dhíreach láraithe ag an
 gCoimisiún
 x Bainistíocht indíreach láraithe trí na
 cúraimí cur chun feidhme a tharmligean chuig:
 –
 x gníomhaireachtaí feidhmiúcháin
 –
 ̈ comhlachtaí arna mbunú ag na Comhphobail[24]
 –
 x comhlachtaí náisiúnta san earnáil
 phoiblí/comhlachtaí a bhfuil misean de sheirbhís phoiblí acu
 –
 ̈ daoine a bhfuil sé de chúram orthu gníomhaíochtaí ar leith a
 chur chun feidhme de bhun Theideal V den Chonradh ar an Aontas Eorpach agus atá
 sainaitheanta sa ghníomh bunaidh ábhartha de réir bhrí Airteagal 49 den
 Rialachán Airgeadais
 X Bainistíocht chomhpháirteach leis na
 Ballstáit
 X Bainistíocht dhíláraithe le tríú tíortha
 X Comhbhainistíocht le heagraíochtaí
 idirnáisiúnta (tabhair sonraí)
 Déanfar na cuspóirí a shaothrú trí roinnt beart
 in éineacht a chuirfear chun feidhme trí bhíthin modhanna bainistíochta
 éagsúla.
 2. BEARTA BAINISTÍOCHTA
 2.1. Rialacha faireacháin agus
 tuairiscithe
 Sonraigh cé
 chomh minic agus na coinníollacha.
 Tá córais
 Faireacháin agus Meastóireachta an Choimisiúin á ndíriú níos mó ar thorthaí.
 Baineann siad leis an bhfoireann inmheánach mar aon le saineolas seachtrach.
 Déanann
 Bainisteoirí Cúraimí i dToscaireachtaí agus sa Cheanncheathrú faireachán
 leanúnach ar chur chun feidhme tionscadal agus clár ar roinnt bealaí éagsúla,
 lena n-áirítear, i ngach cás inar féidir é, trí chuairteanna ar an láthair.
 Faightear faisnéis luachmhar maidir le dul chun cinn trí fhaireachán; cuidíonn
 sé le bainisteoirí baic iarbhír agus fhéideartha a shainaithint agus gníomh
 ceartaitheach thráthúil a ghlacadh nuair is iomchuí.
 Déantar
 saineolaithe seachtracha, neamhspleácha a chonrú chun feidhmíocht
 ghníomhaíochtaí seachtracha an AE a mheasúnú trí bhíthin thrí chóras éagsúla.
 Cuireann na measúnuithe seo le cuntasacht agus le feabhas a chur ar
 idirghabhálacha leanúnacha; baineann siad leas as ceachtanna freisin ó thaithí
 roimhe seo chun beartais agus gníomhaíochtaí amach anseo a threorú. Baintear
 úsáid as critéir mheastóireachta ECFE-CCIP, lena n-áirítear tionchar
 (féideartha), i gcás na n-uirlisí go léir.
 Ar an gcéad
 dul síos, ar leibhéal tionscadail, trí bhíthin an chórais Faireacháin atá
 Dírithe ar Thorthaí (ROM), cuirtear roghbhlúire fócasaithe achomair ar fáil
 maidir le cáilíocht sampla idirghabhálacha. Ag baint úsáide as modheolaíocht
 chaighdeánaithe, ardstruchtúrtha, tugann saineolaithe neamhspleácha ROM gráid
 lena léirítear láidreachtaí agus laigí an tionscadail agus tugann siad moltaí
 faoin gcaoi is fearr chun éifeachtacht a fheabhsú.
 Trí
 mheastóireachtaí ar leibhéal tionscadail arna mbainistiú ag Toscaireacht an AE
 atá i gceannas an tionscadail, baintear amach grinnanailís níos mionsonraithe
 agus cabhraítear le bainisteoirí tionscadail feabhas a chur ar idirghabhálacha
 leanúnacha agus idirghabhálacha don todhchaí a ullmhú. Fostaítear saineolaithe
 seachtracha, neamhspleácha a bhfuil saineolas téamach agus geografach acu chun
 an anailís a dhéanamh agus aiseolas agus fianaise a bhailiú ó na páirtithe
 leasmhara go léir, go háirithe na tairbhithe deiridh.
 Déanann an
 Coimisiún meastóireachtaí straitéiseacha ar a chuid beartas chomh maith, idir
 chlárú agus straitéis agus chur chun feidhme idirghabhálacha in earnáil
 shonrach (amhail sláinte, oideachas etc), i dtír nó i réigiún, nó maidir le
 hionstraim faoi leith. Is ionchur tábhachtach iad na meastóireachtaí seo chun
 beartais a chruthú agus chun ionstraimí agus tionscadail a cheapadh. Tá na
 meastóireachtaí seo go léir foilsithe ar shuíomh Gréasáin an Choimisiúin agus
 tá achoimre de na torthaí ar áireamh sa Tuarascáil Bhliantúil chuig an
 gComhairle agus chuig Parlaimint na hEorpa.
 2.2. Córas bainistíochta agus rialaithe
 2.2.1. Na rioscaí a aithníodh
 Timpeallacht
 riosca
 Tá na rioscaí
 seo a leanas maidir le gan cuspóirí na hIonstraime a bhaint amach, bainistíocht
 airgeadais nach bhfuil barrmhaith, agus/nó gan na rialacha is infheidhme
 (dlíthiúlacht agus earráidí rialtachta) a chomhlíonadh ina saintréithe de
 thimpeallacht oibríochtúil na cabhrach faoin ENI:
 - d’fhéadfadh
 go mbeadh deacrachtaí agus moilleanna ann i gceapadh agus i gcur chun feidhme
 idirghabhálacha de bharr éagobhsaíocht eacnamaíoch/pholaitiúil agus nó tubaistí
 nádúrtha;
 - d’fhéadfadh
 go mbeadh deacrachtaí agus moilleanna i dtíortha comhpháirtíochta i gceapadh
 agus i gcur chun feidhme idirghabhálacha de bharr easpa acmhainní
 institiúideacha agus riaracháin;
 - d’fhéadfadh
 go gcruthódh tionscadail agus cláir atá scaipthe go geografach (lena
 gclúdaítear, a bheag nó a mhór, go leor stát/críoch/réigiún) dúshláin
 lóistíochta/acmhainní maidir le faireachán - agus go háirithe aon bhearta
 leantacha ‘ar an láthair’;
 - is féidir le
 héagsúlacht na gcomhpháirtithe/na dtairbhithe féideartha a bhfuil struchtúir
 agus cumais rialaithe inmheánaigh éagsúla acu éifeachtacht agus éifeachtúlacht
 na n-acmhainní atá ar fáil don Choimisiún chun tacú le cur chun feidhme agus
 chun faireachán a dhéanamh air a ilroinnt agus a laghdú dá bhrí sin;
 - d’fhéadfaí
 bac a chur ar chumas an Choimisiúin torthaí a thuairisciú agus a bheith
 cuntasach ina leith mar gheall ar dhroch-chaighdeán agus ar easpa sonraí atá ar
 fáil maidir leis na torthaí agus an tionchar a bhíonn ag cur chun feidhme an
 chúnaimh sheachtraigh / an phlean forbartha náisiúnta i dtíortha
 comhpháirtíochta;
 An leibhéal
 riosca a mheastar a bhaineann le neamhchomhlíonadh rialacha is infheidhme
 Is é cuspóir
 comhlíontachta na hIonstraime an leibhéal stairiúil riosca a bhaineann le
 neamhchomhlíonadh (ráta earráide) le haghaidh na punainne EuropeAid, ar
 leibhéal iarmharach ‘glan’ earráide é, (ar bhonn ilbhliantúil tar éis na
 rialuithe agus na ceartuithe pleanáilte go léir a a bheith déanta ar chonarthaí
 dúnta) atá níos lú ná 2% a choinneáil. Thugadh sé sin le tuiscint de ghnáth go
 mbeadh raon measta earráide 2-5% i gceist i dtéarmaí sampla randamaithe
 d’idirbhearta arna ndéanamh ag Cúirt Iniúchóirí na hEorpa chun críocha an
 Ráitis Dearbhaithe bhliantúil. Measann EuropeAid gurb é sin an riosca is lú
 maidir le neamhchomhlíonadh a d’fhéadfaí a bhaint amach i ndáil lena
 thimpeallacht ardriosca, ag féachaint don ualach riaracháin agus
 d’éifeachtúlacht chostais riachtanach na rialuithe um chomhlíonadh.
 2.2.2. Na modhanna rialaithe atá beartaithe
 Struchtúr
 Rialaithe Inmheánaigh EuropeAid
 Tá próiseas
 rialaithe inmheánaigh / bainistíochta EuropeAid deartha chun urrús réasúnach a
 sholáthar maidir le cuspóirí a bhaint amach i leith éifeachtacht agus
 éifeachtúlacht a chuid oibríochtaí, iontaofacht a chuid tuairiscithe airgeadais
 agus comhlíonadh an chreata ábhartha reachtaigh agus nós imeachta.
 Éifeachtacht
 agus éifeachtúlacht
 D’fhonn
 éifeachtacht agus éifeachtúlacht a oibríochtaí a áirithiú (agus chun an
 t-ardleibhéal riosca ina thimpeallacht um chúnamh seachtrach a mhaolú), de
 bhreis ar ghnéithe uile an phróisis Phleanála agus Bheartais Straitéisigh a
 bhaineann leis an gCoimisiún ar fad, na timpeallachta iniúchóireachta inmheánaí
 agus riachtanais eile Chaighdeáin Rialaithe Inmheánaigh an Choimisiúin,
 leanfaidh EuropeAid le creat oiriúnaithe um bainistíocht cabhrach a bheith
 aige, rud a bheidh i bhfeidhm faoi gach ceann dá chuid ionstraimí agus lena
 n-áireofar na nithe seo a leanas:
 - Bainistíocht
 dhíláraithe ar fhormhór na cabhrach seachtraí ó thoscaireachtaí an AE ar an
 láthair;
 - Línte
 soiléire cuntasachta airgeadais atá curtha ar bhonn foirmiúil (ón Oifigeach
 Tarmligthe um Údarú (Ard-Stiúrthóir)) trí bhíthin fotharmligin ón Oifigeach
 Fotharmligthe um Údarú (Stiúrthóir) sa Cheanncheathrú chuig Ceann na
 Toscaireachta;
 - Tuairisciú
 rialta ó Thoscaireachtaí an AE don Cheanncheathrú (Tuarascálacha ar
 Bhainistíocht Cabhrach Seachtraí), lena n-áirítear Ráiteas Dearbhaithe
 bliantúil ó Cheann na Toscaireachta;
 - Clár
 suntasach oiliúna a chur ar fáil don fhoireann sa cheanncheathrú agus sna
 toscaireachtaí,
 - Clár
 suntasach oiliúna a chur ar fáil don fhoireann ag an gceanncheathrú agus i
 dtoscaireachtaí;
 - Tacaíocht
 agus treoir shuntasach don Ceanncheathrú/ do Thoscaireachtaí (lena n-áirítear
 tríd an idirlín);
 - Cuairteanna
 rialta 'fíoraithe' ar thoscaireachtaí “díláraithe” gach 3 go 6 bliana;
 - Bainistíocht
 cláir agus tionscadail, uirlisí faireacháin agus tuairiscithe maidir le cur
 chun feidhme éifeachtach lena n-áirítear faireachán seachtrach rialta a dhéanamh
 ar an láthair ar thionscadail.
 - Nuair is
 iomchuí, uirlisí tacaíochta cáilíochta chun an idirghabháil agus modh
 seachadta, meicníocht chistiúcháin agus córas bainistíochta na hidirghabhála a
 cheapadh, agus chun aon chomhpháirtí cur chun feidhme a mheasúnú agus a roghnú,
 etc.
 Tuairisciú
 Airgeadais agus Cuntasaíocht
 Tuairisciú
 Airgeadais agus Cuntasaíocht
 Leanfaidh
 EuropeAid ar aghaidh ag saothrú na gcaighdeán is airde maidir le cuntasaíocht
 agus tuairisciú airgeadais trí úsáid a bhaint as córas cuntasaíochta bunaithe
 ar fhabhruithe (ABAC) an Choimisiúin chomh maith le huirlisí sonracha um
 chabhair sheachtrach amhail Comhchóras Faisnéise Relex (CRIS).
 Maidir le
 comhlíonadh na reachtaíochta ábhartha agus an chreata nós imeachta, tá modhanna
 rialaithe um chomhlíonadh leagtha amach i roinn 2.3 (bearta chun calaois agus
 neamhrialtachtaí a chosc)
 Ról na
 gCoistí agus na bhfochoistí.
 Táthar ag súil
 go mbeidh ról níos gníomhaí ag fochoistí maidir le rialú ar chur chun feidhme
 clár
 2.3. Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí
 a chosc
 Sonraigh
 bearta coisctheacha agus cosanta atá ann cheana nó atá beartaithe.
 I bhfianaise
 na timpeallachta ardriosca ina bhfeidhmíonn EuropeAid, ní foláir nó go ndéanfaí
 méid suntasach earráidí comhlíontachta féideartha (neamhrialtachtaí) in
 idirbhearta a réamh-mheas lena chórais agus go gcuirfí leibhéal ard rialuithe
 coisctheacha, braiteacha agus ceartaitheacha san áireamh iontu a luaithe is
 féidir sa phróiseas íocaíochta. Ciallaíonn sé sin sa chleachtas, go mbraithfidh
 rialuithe comhlíontachta EuropeAid ar sheiceálacha suntasacha ex-ante den chuid
 is mó, arna ndéanamh ag iniúchóirí seachtracha agus ag foireann allamuigh an
 Choimisiúin roimh íocaíochtaí deiridh an tionscadail (fad is atá roinnt
 seiceálacha agus iniúchtaí ex-post fós á ndéanamh), ag dul i bhfad thar na
 coimircí airgeadais a cheanglaítear leis an Rialachán Airgeadais. Tá na
 comhpháirteanna suntasacha seo a leanas, inter alia, i gcreat comhlíontachta
 EuropeAid:
 Bearta
 coisctheacha
 Oiliúint
 lárnach éigeantach ina gcuimsítear saincheisteanna calaoise i gcomhair
 iniúchóirí agus foirne bainistíochta cabhrach;
 Treoir a
 sholáthar (lena n-áirítear tríd an idirlíon) lena n-áirítear an Practical Guide
 to Contracts (Treoir Phraiticiúil maidir le Conarthaí), doiciméad comhghabhálach
 EuropeAid, agus an Pacáiste Bainistíochta Airgeadais (i gcomhair comhpháirtithe
 cur chun feidhme);
 Measúnú
 ex-ante lena áirithiú go bhfuil bearta iomchuí frithchalaoise chun calaois i
 mbainistiú chistí an AE a chosc agus a bhrath i bhfeidhm sna húdaráis a
 bhainistíonn na cistí ábhartha faoi chomhbhainistíocht, faoi bhainistíocht
 chomhroinnte agus faoi bhainistíocht dhíláraithe);
 Scagadh
 ex-ante na meicníochtaí frithchalaoise atá ar fáil sa tír chomhpháirtíochta mar
 chuid den mheasúnú ar chritéir incháilitheachta na bainistíochta airgeadais
 phoiblí maidir le tacaíocht bhuiséadach a fháil (i.e. tiomantas gníomhach chun
 calaois agus éilliú a chomhrac, údaráis iniúchta leormhaithe, cumas
 breithiúnach leordhóthanach agus meicníochtaí éifeachtúla freagartha agus
 smachtbhanna);
 Shínigh an
 Coimisiún an Tionscnamh Trédhearcachta um Chabhair Idirnáisiúnta (IATI) in
 Accra in 2008, lenar comhaontaíodh caighdeán um thrédhearcacht cabhrach lena
 n-áirithítear sonraí níos tráthúla, níos mionsonraithe agus níos rialta faoi shreafaí
 cabhrach agus faoi dhoiciméid.
 Ón 14 Deireadh
 Fómhair 2011, tá an chéad chéim de chaighdeán an IATI maidir le
 trédhearcacht na faisnéise cabhrach a fhoilsiú á cur chun feidhme ag an
 gCoimisiún roimh an gcéad Fhóram Ardleibhéil eile ar éifeachtacht cabhrach in
 Busan i Samhain 2011. Ina theannta sin, oibreoidh an Coimisiún i gcomhar le
 Ballstáit an AE ar fheidhmchlár TF comhpháirteach bunaithe ar an nGréasán ar a
 ngairtear TR-AID, lena n-aistrítear na sonraí faoi chabhair an AE arna soláthar
 trí bhíthin an IATI agus foinsí eile go dtí faisnéis faoi chabhair atá éasca le
 tuiscint.
 Bearta
 braiteacha agus ceartaitheacha
 Fíoruithe agus
 iniúchtaí seachtracha (cinn éigeantacha agus bunaithe ar riosca araon) lena
 n-áirítear Cúirt Iniúchóirí na hEorpa;
 Seiceálacha
 cúlghabhálacha (ar bhonn riosca) agus aisghabhálacha;
 Cistiú an AE a
 chur ar fionraí i gcás ina bhfuil cás calaoise tromchúiseach ann, lena
 n-áirítear éilliú ar mhórscála, go dtí go bhfuil gníomh iomchuí glactha ag na
 húdaráis d'fhonn calaois dá leithéid a cheartú agus a chosc amach anseo.
 Ceapfaidh
 EuropeAid a straitéis frithchalaoise tuilleadh i gcomhréir le straitéis
 frithchalaoise nua an Choimisiúin (CAFS) a glacadh ar an 24 Meitheamh 2011
 d’fhonn a áirithiú inter alia:
 go bhfuil
 rialuithe inmheánacha EuropeAid maidir le frithchalaois ar comhréim go hiomlán
 leis an CAFS;
 go bhfuil cur
 chuige EuropeAid maidir le bainistíocht riosca calaoise dírithe ar réimsí
 riosca calaoise agus ar fhreagairtí imleora a shainaithint;
 Gur féidir,
 trí bhíthin na gcóras a úsáidtear chun cistí an AE a chaitheamh i dtríú
 tíortha, sonraí a fháil d’fhonn na sonraí sin a chur san áireamh i mbainistiú
 riosca calaoise (e.g. cistiú dúbailte);
 Más gá,
 d’fhéadfaí grúpaí líonraithe agus uirlisí TF leormhaithe a bhunú atá tiomanta d’anailís
 a dhéanamh ar chásanna calaoise a bhaineann le hearnáil an chúnaimh
 sheachtraigh.
 2.4 Meastachán ar chostais agus
 ar thairbhí na rialuithe
 I gcás phunann
 EuropeAid ina hiomláine, is é EUR 658 milliún meán bliantúil measta na gcostas
 bainistíochta / rialaithe inmheánaigh ina n-iomláine, in oibleagáidí i
 bpleanáil buiséid 2014-2020. Áirítear san fhigiúr sin bainistiú an CFE, a
 fheidhmítear ar bhealach comhtháite faoi chuimsiú struchtúr bainistíochta
 EuropeAid. Is ionann na costais neamhoibríochtúla sin agus thart ar 6,4 % den
 mheán bliantúil measta de EUR 10.2 billiún atá beartaithe le haghaidh
 oibleagáidí foriomlána (oibríochtúla + riaracháin) EuropeAid ar a phunann
 caiteachais arna maoiniú ó Bhuiséad Ginearálta an AE agus ón gCiste Eorpach Forbraíochta
 le haghaidh 2012.
 Cuirtear
 foireann uile EuropeAid ag an gceanncheathrú agus sna Toscaireachtaí san
 áireamh sna costais bhainistíochta seo, mar aon le bonneagar, taisteal,
 oiliúint, faireachán, meastóireacht agus conarthaí iniúchta (lena n-áirítear na
 cinn sin arna seoladh ag tairbhithe).
 Tá sé
 beartaithe ag EuropeAid an cóimheas idir gníomhaíochtaí
 bainistíochta/gníomhaíochtaí oibríochtúla a laghdú le himeacht ama de réir
 shocruithe simplithe agus feabhsaithe na n-ionstraimí nua, rud a chuirfidh leis
 na hathruithe is dóigh a thabharfar isteach faoin Rialachán Airgeadais
 athbhreithnithe. Réadaítear príomhthairbhí na gcostas bainistíochta sin i
 dtéarmaí cuspóirí beartais a bhaint amach, úsáid éifeachtúil agus éifeachtach
 acmhainní, agus feidhmiú bearta coisctheacha cost-éifeachtúla stóinsithe agus
 seiceálacha eile chun úsáid dhleathach agus rialta cistí a áirithiú.
 Leanfar
 d’fheabhsuithe ar chineál agus ar raon feidhme na ngníomhaíochtaí bainistíochta
 agus ar na seiceálacha comhlíontachta a shaothrú. Beidh na costais a bhaineann
 leis na gníomhaíochtaí sin riachtanach i gcónaí, áfach, chun cuspóirí na
 n-ionstraimí a bhaint amach ar bhealach éifeachtach agus éifeachtúil gan a
 bheith faoi réir ach ag riosca íosta neamhchomhlíontachta (earráid iarmharach
 faoi 2%). Meastar go bhfuil na costais sin i bhfad níos lú ná na caillteanais
 fhéideartha atá i gceist le rialuithe inmheánacha a bhaint nó a chúlú sa réimse
 ardriosca sin.
 3. AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A
 BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH
 3.1. Ceannteidil an chreata
 airgeadais ilbhliantúil agus an líne/na línte buiséid lena mbaineann
 In ord cheannteidil
 agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || Líne buiséid || Saghas caiteachais || Ranníocaíocht
 Uimhir 19.08 [Tuairisc... ENI-An Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht ] || LD/LN ([25]) || ó thíortha CSTE[26] || ó thíortha is iarrthóirí[27] || ó thríú tíortha || de réir bhrí Airteagal 18(1)(aa) den Rialachán Airgeadais
 4 || Ionstraim an ENI || LN || NÍL || NÍL || NÍL || NP
 5 || ENI – Caiteachais Riaracháin || LD || NÍL || NÍL || TÁ || NP
 ·
 Línte nua buiséid atá á n-iarraidh CEANN AR BITH
 In ord cheannteidil
 agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || Líne buiséid || Saghas caiteachais || Ranníocaíocht
 Uimhir [Ceannteideal....................................] || LD/LN || ó thíortha an CSTE || ó thíortha is iarrthóirí || ó thríú tíortha || de réir bhrí Airteagal 18(1)(aa) den Rialachán Airgeadais
 || [XX.YY.YY.YY] || || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL
 3.2 An tionchar a mheastar a
 bheidh ar chaiteachais
 3.2.1 Achoimre ar an tionchar a
 mheastar a bheidh ar chaiteachais
 EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil: || 4 || Caidreamh Seachtrach
 AS: <.......> || || || Bliain N[28] 2014 || Bliain N+1 2015 || Bliain N+2 2016 || Bliain N+3 2017 || Bliain N+4 2018 || Bliain N+5 2019 || Bliain N+6 2020 || IOMLÁN ||
  Leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí || || || || || || || || ||
 ENI-An Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht (19.08) || Oibleagáidí || (1) || 2.181,076 || 2.347,302 || 2.408,952 || 2.501,395 || 2.637,736 || 2.806,952 || 2.952,883 || 17.836,296 ||
 Íocaíochtaí || (2) || 1.852,576 || 2.001,902 || 2.051,252 || 2.170,595 || 2.249,836 || 2.349,252 || 2.498,583 || 15.173,996 ||
 Leithreasaí de chineál riaracháin arna maoiniú ó chlúdach na gclár sonrach[29] || || || || || || || || || ||
 Uimhir na líne buiséid 19.01.04.02 || || (3) || 47,424 || 48,098 || 48,748 || 49,405 || 50,164 || 50,748 || 51,417 || 346,004 ||
 IOMLÁN leithreasaí le haghaidh DG <.......> || Oibleagáidí || =1+1a +3 || 2.228,500 || 2.395,400 || 2.457,700 || 2.550,800 || 2.687,900 || 2.857,700 || 3.004,300 || 18.182,300 ||
 Íocaíochtaí || =2+2a +3 || 1.900,000 || 2.050,000 || 2.100,000 || 2.220,000 || 2.300,000 || 2.400,000 || 2.550,000 || 15.520,000 ||
  IOMLÁN leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí || Oibleagáidí || (4) || 2.181,076 || 2.347,302 || 2.408,952 || 2.501,395 || 2.637,736 || 2.806,952 || 2.952,883 || 17.836,296
 Íocaíochtaí || (5) || 1.852,576 || 2.001,902 || 2.051,252 || 2.170,595 || 2.249,836 || 2.349,252 || 2.498,583 || 15.173,996
  IOMLÁN leithreasaí de chineál riaracháin arna maoiniú ó chlúdach na gclár sonrach || (6) || 47,424 || 48,098 || 48,748 || 49,405 || 50,164 || 50,748 || 51,417 || 346,004
 IOMLÁN leithreasaí faoi CHEANNTEIDEAL <4> den chreat airgeadais ilbhliantúil || Oibleagáidí || =4+ 6 || 2.228,500 || 2.395,400 || 2.457,700 || 2.550,800 || 2.687,900 || 2.857,700 || 3.004,300 || 18.182,300
 Íocaíochtaí || =5+ 6 || 1.900,000 || 2.050,000 || 2.100,000 || 2.220,000 || 2.300,000 || 2.400,000 || 2.550,000 || 15.520,000
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil: || 5 || “ Caiteachas riaracháin "
 EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
 || || || Bliain N 2014 || Bliain N+1 2015 || Bliain N+2 2016 || Bliain N+3 2017 || Bliain N+4 2018 || Bliain N+5 2019 || Bliain N+6 2020 || IOMLÁN
 AS: <.......> ||
  Acmhainní daonna || 37,036 || 36,662 || 36,289 || 35,919 || 35,919 || 35,919 || 35,919 || 253,662
  Caiteachas riaracháin eile || 2,244 || 2,192 || 2,173 || 2,155 || 2,155 || 2,155 || 2,155 || 15,227
 IOMLÁN DG<.......> || Leithreasaí || 39,279 || 38,854 || 38,462 || 38,073 || 38,073 || 38,073 || 38,073 || 268,889
 IOMLÁN leithreasaí faoi CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || (Iomlán oibleagáidí = Iomlán íocaíochtaí) || 39,279 || 38,854 || 38,462 || 38,073 || 38,073 || 38,073 || 38,073 || 268,889
 || || || || || || || || ||
 || || || || || || || || ||
 EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
 || || || Bliain N 2014 || Bliain N+1 2015 || Bliain N+2 2016 || Bliain N+3 2017 || Bliain N+4 2018 || Bliain N+5 2019 || Bliain N+6 2020 || IOMLÁN
 IOMLÁN leithreasaí faoi CHEANNTEIDIL 1 go 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || Oibleagáidí || 2.267,779 || 2.434,254 || 2.496,162 || 2.588,873 || 2.725,973 || 2.895,773 || 3.042,373 || 18.451,189
 Íocaíochtaí || 1.939,279 || 2.088,854 || 2.138,462 || 2.258,073 || 2.338,073 || 2.438,073 || 2.588,073 || 15.788,889
 3.2.2 An tionchar a mheastar a
 bheidh ar leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí
 –
 ̈ Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasaí faoi
 chomhair oibríochtaí
 –
 ý Éilíonn an togra/an tionscnamh go n-úsáidfear leithreasaí faoi
 chomhair oibríochtaí mar a mhínítear thíos:
 Leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí in EUR milliúin
 (go dtí an 3ú deachúil)
 Léirigh cuspóirí agus aschuir ò || || || Bliain N || Bliain N+1 || Bliain N+2 || Bliain N+3 || ... tabhair na blianta ar fad a theastaíonn le fad an tionchair a thaispeáint (féach pointe 1.6) || IOMLÁN
 ASCHUR
 Saghas aschuir[30] || Meán-chostas an aschuir || Costas || Costas || Costas || Costas || Costas || Costas || Costas || Costas costas
 Cláir gheografacha[31] || 2072,023 || 2229,937 || 2288,504 || 2376,325 || 2505,849 || 2666,605 || 2805,238 || 16944,481
 Cláir um Chomhar Trasteorann[32]... || 109,054 || 117,365 || 120,448 || 125,070 || 131,887 || 140,348 || 147,644 || 891,815
 COSTAS IOMLÁN || 2181,076 || 2347,302 || 2408,952 || 2501,395 || 2637,736 || 2806,952 || 2952,883 || 17836,296
 3.2.3 An tionchar a mheastar a
 bheidh ar leithreasaí de chineál riaracháin
 3.2.3.1 Achoimre
 –
 ̈ Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasaí de
 chineál riaracháin
 –
 X Éilíonn an togra/tionscnamh go
 n-úsáidfear leithreasaí riaracháin mar a mhínítear thíos:
 EUR milliúin (go dtí
 an 3ú deachúil)
 || Bliain N[33] 2014 || Bliain N+1 2015 || Bliain N+2 2016 || Bliain N+3 2107 || Bliain N+4 2018 || Bliain N+5 2019 || Bliain N+6 2020 || IOMLÁN
 CEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || || || || || || || ||
 Acmhainní daonna || 37,036 || 36,662 || 36,289 || 35,919 || 35,919 || 35,919 || 35,919 || 253,662
 Caiteachas riaracháin eile || 2,244 || 2,192 || 2,173 || 2,155 || 2,155 || 2,155 || 2,155 || 15,227
 Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || 39,279 || 38,854 || 38,462 || 38,073 || 38,073 || 38,073 || 38,073 || 268,889
 || || || || || || || ||
 Fo-iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 5[34] den chreat airgeadais ilbhliantúil || || || || || || || ||
 Acmhainní daonna || 46,898 || 47,534 || 48,170 || 48,806 || 49,441 || 50,077 || 50,713 || 341,639
 Caiteachas eile de chineál riaracháin Fo-iomlán || 0,525 || 0,564 || 0,578 || 0,600 || 0,723 || 0,671 || 0,705 || 4,366
 lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil den chreat airgeadais ilbhliantúil || 47,424 || 48,098 || 48,748 || 49,405 || 50,164 || 50,748 || 51,417 || 346,004
 IOMLÁN || 86,703 || 86,952 || 87,211 || 87,479 || 88,238 || 88,821 || 89,491 || 614,894
 3.2.3.2 Ní éilíonn an togra/tionscnamh
 go n-úsáidfear acmhainní daonna
 –
 ̈ Ní éilítear leis an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní
 daonna
 –
 X Éilíonn an togra/tionscnamh go
 n-úsáidfear acmhainní daonna mar a mhínítear thíos:
 Sloinnfear an meastachán i méideanna iomlána
 (nó go dtí an 1ú deachúil ar a mhéad)
 || || Bliain N || Bliain N+1 || Bliain N+2 || Bliain N+3 || Bliain N+4 2018 || Bliain N+5 2019 || Bliain N+6 2020
  Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus foireann shealadach) ||
 || XX 01 01 01 (Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin) || 137,8 || 136,4 || 135,1 || 133,7 || 133,7 || 133,7 || 133,7
 || XX 01 01 02 (Toscaireachtaí) || 78,4 || 77,6 || 76,8 || 76,0 || 76,0 || 76,0 || 76,0
 || XX 01 05 01 (Taighde indíreach) || || || || || || ||
 || 10 01 05 01 (Taighde díreach) || || || || || || ||
 ||  Pearsanra seachtrach (i gcoibhéis lánaimseartha: FTE)[35] ||
 || XX 01 02 01 (CA, INT, SNE ón “gclúdach iomlánaíoch") || 9,3 || 9,2 || 9,1 || 9,0 || 9,0 || 9,0 || 9,0
 || XX 01 02 02 (CA, INT, JED, LA agus SNE sna Toscaireachtaí) || || || || || || ||
 || XX 01 04 yy [36] || - sa Cheanncheathrú[37] || 93,3 || 91,4 || 89,6 || 87,9 || 86,2 || 84,5 || 82,8
 || - i dtoscaireachtaí || 468,1 || 475,3 || 482,4 || 489,6 || 496,7 || 503,9 || 511,0
 || XX 01 05 02 (CA, INT, SNE – Taighde indíreach) || || || || || || ||
 || 10 01 05 02 (CA, INT, SNE – Taighde díreach ) || || || || || || ||
 || Línte buiséid eile (sonraigh) || || || || || || ||
 || IOMLÁN || 786,9 || 790,0 || 793,1 || 796,2 || 801,6 || 807,1 || 812,6
 Is é XX an réimse beartais nó an teideal
 buiséid lena mbaineann.
 Comhlíonfar na riachtanais acmhainní daonna trí
 fhoireann ón DG a bhfuil bainistíocht na gníomhaíochta faoina cúram cheana
 agus/nó atá ath-imlonnaithe taobh istigh den DG, mar aon le haon leithdháileadh
 breise a d'fhéadfaí a thabhairt don DG atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú
 an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta
 buiséadacha.
 3.2.4 Comhoiriúnacht don chreat
 airgeadais ilbhliantúil reatha 2014-2020
 –
 X Tá an
 togra/tionscnamh comhoiriúnach don chreat airgeadais ilbhliantúil eile
 2014-2020.
 –
 ̈ Éilíonn an togra/tionscnamh go gcuirfear an ionstraim
 sholúbthachta i bhfeidhm nó go ndéanfar athbhreithniú ar an gcreat airgeadais
 ilbhliantúil.
 Mínigh a bhfuil gá leis, agus sonraigh na ceannteidil
 agus na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna comhfhreagracha.
 Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe
 –
 ̈ Teastaíonn ón togra/tionscnamh go gcuirfear an ionstraim
 sholúbthachta i bhfeidhm nó go ndéanfar athbhreithniú ar an gcreat airgeadais
 ilbhliantúil[38].
 Mínigh a bhfuil gá leis, agus sonraigh na ceannteidil
 agus na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna comhfhreagracha.
 3.2.5 Ranníocaíochtaí ó thríú
 páirtithe
 –
 Ní dhéantar foráil sa togra/tionscnamh do
 chómhaoiniú le tríú páirtithe
 –
 X Déantar foráil sa
 togra/tionscnamh don chómhaoiniú atá réamh-mheasta thíos:
 Ceadaítear cómhaoiniú faoin tionscnamh ach níl figiúirí sonraithe socraithe.
 Leithreasaí in EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
 || Bliain N || Bliain N+1 || Bliain N+2 || Bliain N+3 || ... tabhair na blianta ar fad a theastaíonn le fad an tionchair a thaispeáint (féach pointe 1.6) || Costas
 Sonraigh an comhlacht cómhaoinithe || Neamhbhainteach || || || || || || || Neamhbhainteach
 IOMLÁN leithreasaí cómhaoinithe || Neamhbhainteach || || || || || || || Neamhbhainteach
 3.3 An tionchar a mheastar ar
 ioncam
 – ý Níl tionchar airgeadais ar bith ag an togra/tionscnamh ar ioncam. – NÓTA: Féadfar ioncam buiséid ina bhfuil mhéideanna an-bheag i gceist (i gcomparáid le méid foriomlán na hIonstraime) a ghiniúint de thoradh athshreafaí ar oibríochtaí um caipiteal riosca arna ndéanamh i gcomhar le hinstitiúidí idirnáisiúnta airgeadais.
 - ̈ Tá an
 tionchar airgeadais seo a leanas ag an togra/tionscnamh:
 - ̈ ar acmhainní dílse
 - ̈ ar ioncam ilghnéitheach
 EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
 Líne buiséid ioncaim || Leithreasaí atá ar fáil don tréimhse bhuiséadach leanúnach || Tionchar an togra/tionscnaimh[39]
 Bliain N || Bliain N+1 || Bliain N+2 || Bliain N+3 || ... iontráil na colúin ar fad a theastaíonn le fad an tionchair a thaispeáint (féach pointe 1.6)
 Airteagal ............. || || || || || || || ||
 I gcás ioncaim
 ilghnéithigh shannta, sonraigh na línte buiséid a n-imrítear tionchar orthu.
 Sonraigh an modh chun an tionchar ar ioncam a
 ríomh. IO C , , lch. .
 [1] Thíolaic an Coimisiún
 Teachtaireacht maidir le slándáil soláthair fuinnimh agus comhar idirnáisiúnta: "The EU Energy Policy: Engaging with Partners beyond our borders" (Beartas Fuinnimh an AE: I mBun Oibre lenár gComhpháirtithe
 lasmuigh dár dteorainneacha), COIM(2011) 539 an 7 Meán Fómhair 2011
 [2] Thíolaic an Coimisiún
 Teachtaireacht i réimse an chomhair um iompar: "The EU and its neighbouring regions: A renewed approach to transport cooperation"
 (An AE agus a réigiúin comharsanachta: Cur chuige athnuaite i leith comhair um
 iompar), COIM (2011) 415 an 7 Iúil 2011
 [3] Fiontair Bheaga agus Mheánmhéide
 [4] Teicneolaíochtaí na Faisnéise agus
 na Cumarsáide
 [5] lena n-áirítear cur chun cinn an
 chláir oibre um Obair Chuibhiúil
 [6] lena n-áirítear forbairt Comhspáis
 Eolais agus Nuálaíochta
 [7] Ba cheart don AE gníomhaíocht ar
 son na haeráide a chur chun cinn agus tacú léi go héifeachtach ina
 Chomharsanacht, ar mhaithe le forbairt ísealcharbóin atá athléimneach ó thaobh
 aeráide de
 [8] i.e. síocháin agus slándáil, laghdú
 bochtaineachta, cabhair dhaonna, infheistiú i gcobhsaíocht agus i bhfás i
 dtíortha méadaithe agus comharsanachta, dul i ngleic le dúshláin fhoriomlána,
 caighdeáin agus luachanna idirnáisiúnta agus an AE a chur chun cinn, agus tacú
 le fás agus le hiomaíochas thar lear.
 [9] Cúnamh Oifigiúil Forbartha
 [10] Conradh ar Fheidhmiú an Aontais
 Eorpaigh
 [11] IO L ...
 [12] IO C, , lch. .
 [13] IO C, , lch. .
 [14] IO L 310, 9 Samhain.2006, lch. 1.
 [15] IO L
 [16] IO L 55, 28.2.2011, lch. 13.
 [17] IO L
 [18] IO L
 [19] ABM: Bainistiú de réir Gníomhaíochtaí – ABB: Bunú an bhuiséid de réir Gníomhaíochtaí.
 [20] Mar a thagraítear dó in
 Airteagal 49(6)(a) nó (b) den Rialachán Airgeadais.
 [21] COIM(2011) 200, 8.3.2011
 [22] Ní ceart úsáid seirbhísí agus
 bonneagair TFC ná tionchar an Idirlín ar fhás, ar shaoirse agus ar shloinneadh
 luachanna daonlathacha a ghannmheas
 [23] Is féidir mionsonraí ar na modhanna
 bainistíochta agus tagairtí don Rialachán Airgeadais a fheiceáil ar shuíomh
 gréasáin DG Budg: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html
 [24] Mar a thagraítear dóibh in
 Airteagal 185 den Rialachán Airgeadais.
 [25] LD = Leithreasaí difreáilte / LN =
 Leithreasaí neamhdhifreáilte
 [26] CSTE: Comhlachas Saorthrádála na hEorpa.
 [27] Tíortha is iarrthóirí agus, nuair is
 iomchuí, tíortha is iarrthóirí ionchasacha ó na Balcáin Thiar.
 [28] Is í bliain N an bhliain ina
 gcuirtear tús le cur chun feidhme an togra/tionscnaimh.
 [29] Cúnamh agus caiteachas teicniúil
 agus/nó riaracháin ar mhaithe le cláir agus/nó gníomhaíochtaí AE (seanlínte
 "BA"), taighde indíreach, taighde díreach a chur chun feidhme.
 [30] Is ionann aschuir agus táirgí agus
 seirbhísí le soláthar (e.g.: líon na
 malartuithe mac léinn a fhaigheann maoiniú, iomlán km de bhóithre a rinneadh,
 etc.).
 [31] Deighilt tháscach atá inti. Déanfar clárú agus leithdháileadh cistí faoin
 rialachán seo a threorú de réir an phrionsabail "dá mhéad ... is ea is
 mó".
 [32] Cuirfear méideanna comhchosúla ar
 fáil faoi rialachán CFRE chun tacú le cláir CBC
 [33] Is í bliain N an bhliain ina
 gcuirtear tús le cur chun feidhme an togra/tionscnaimh.
 [34] Cúnamh agus caiteachas teicniúil
 agus/nó riaracháin ar mhaithe le cláir agus/nó gníomhaíochtaí AE (seanlínte "BA"),
 taighde indíreach, taighde díreach a chur chun feidhme.
 [35] CA = Gníomhaire ar conrardh; INT= Foireann ghníomhaireachta
 ("Intérimaire"); JED=
 "Jeune Expert en Délégation" (saineolaí óg i dToscaireacht); LA= Gníomhaire áitiúil; SNE= Saineolaí náisiúnta ar iasacht;
 [36] Faoin uasteorainn do phearsanra
 seachtrach ó leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí (na seanlínte
 "BA").
 [37] Go bunúsach do Chistí Struchtúrtha,
 don Chiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT) agus don Chiste
 Iascaigh Eorpaigh.
 [38] Féach pointe 19 agus pointe 24 den
 Chomhaontú Idirinstitiúideach.
 [39] A fhad a bhaineann le hacmhainní
 dílse traidisiúnta (dleachtanna talmhaíochta, tobhaigh siúcra), ní mór na
 méideanna a luaitear a bheith ina nglanmhéideanna, i.e. méideanna comhlána agus
 25% de chostais bhailiúcháin a bheith bainte astu.