jurisdiction: EU

text:
 |
 52013PC0641
 Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le hinnéacsanna a úsáidtear mar thagarmharcanna in ionstraimí airgeadais agus i gconarthaí airgeadais /* COM/2013/0641 final - 2013/0314 (COD) */
 MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
 1. COMHTHÉACS AN TOGRA
 1.1. Comhthéacs ginearálta, forais
 agus cuspóirí an togra
 Is ionann innéacs agus aonad tomhais, ar
 phraghas nó ar chainníocht de ghnáth, a shocraítear ó am go ham ó thacar
 ionadaíoch sonraí bunúsacha. Nuair a úsáidtear innéacs mar phraghas tagartha i
 gcomhair ionstraime nó conartha airgeadais, is tagarmharc ansin é. Tá
 éagsúlacht leathan tagarmharcanna á n-ullmhú faoi láthair agus soláthraithe
 difriúla ag úsáid modheolaíochtaí difriúla, idir eintitis phoiblí agus
 soláthraithe tagarmharcanna tiomanta neamhspleácha.
 Leagadh béim ar thábhacht na dtagarmharcanna
 agus na leochaileachtaí a bhaineann leo leis na socraíochtaí atá déanta ag
 roinnt údarás inniúil le líon áirithe bainc maidir le cúbláil na
 dtagarmharcanna rátaí úis LIBOR agus EURIBOR. Tá imscrúdú idir lámha ag na
 húdaráis inniúla freisin ar líomhaintí maidir le cúbláil ar mheasúnuithe ar
 phraghsanna tráchtearraí arna soláthar ag gníomhaireachtaí tuairiscithe
 praghsanna tráchtearraí (PRAnna) agus rinne IOSCO athbhreithniú ar mheasúnuithe
 ar phraghsanna ola a dhéanann na gníomhaireachtaí sin. Tá sláine na
 dtagarmharcanna fíorthábhachtach do phraghsáil cuid mhaith ionstraimí
 airgeadais, cosúil le babhtálacha rátaí úis, agus conarthaí tráchtála agus
 neamhthráchtála, cosúil le morgáistí. Má dhéantar cúbláil ar thagarmharc, beidh
 caillteanais shuntasacha ar roinnt de na hinfheisteoirí ar leo ionstraimí
 airgeadais a ndéantar a luach a shocrú trí thagairt a dhéanamh don thagarmharc.
 D'fhéadfadh sé an fíorgheilleagar a shuaitheadh trí chomharthaí míthreoracha a
 sheoladh amach maidir le staid margaidh bhunúsaigh. Ar bhonn níos ginearálta,
 is féidir le himní faoin mbaol a bhaineann le cúbláil tagarmharcanna an bonn a
 bhaint d'iontaoibh an mhargaidh. Bíonn tagarmharcanna faoi réir cúblála má tá
 coinbhleachtaí leasa nó discréid ann sa phróiseas tagarmharcála agus mura
 bhfuil siad faoi réir rialachais agus rialuithe leordhóthanacha.
 Sa chéad chuid d'fhreagairt an Choimisiúin ar
 an gcúbláil líomhnaithe ar LIBOR agus EURIBOR, rinneadh leasú ar na tograí atá
 ann cheana le haghaidh Rialacháin um dhrochúsáid mhargaidh (MAR) agus le
 haghaidh Treorach maidir le smachtbhannaí coiriúla i ndáil le drochúsáid
 mhargaidh (CSMAD) d'fhonn a shoiléiriú go follasach agus go haonchiallach go bhfuil
 aon chúbláil ar thagarmharcanna neamhdhleathach agus faoi réir smachtbhannaí
 riaracháin nó coiriúla.
 Ní leor díreach an réimeas smachtbhannaí ann
 féin a athrú áfach chun feabhas a chur ar an mbealach ina ndéantar
 tagarmharcanna a tháirgeadh agus a úsáid; ní fhaightear réidh leis na rioscaí a
 bhaineann le cúbláil a eascraíonn ó rialachas neamhleor an phróisis
 thagarmharcála áit ina mbíonn coinbhleachtaí leasa agus discréid ann. Ina
 theannta sin, d'fhonn infheisteoirí agus tomhaltóirí a chosaint, is gá go
 mbeidh tagarmharcanna láidir, iontaofa agus iad oiriúnach dá bhfeidhm. I
 bhfianaise na gcomaoineacha sin, tá ceithre phríomhchuspóir ag an togra seo i
 gcomhair rialacháin a bhfuil sé mar aidhm leo an creat faoina soláthraítear
 tagarmharcanna, faoina rannchuidítear leo agus faoina n-úsáidtear iad a
 fheabhsú:
 –
 rialachas agus rialuithe ar an bpróiseas
 tagarmhairc a fheabhsú agus go háirithe a áirithiú go seachnaíonn riarthóirí
 coinbhleachtaí leasa, nó go ndéanann siad iad a bhainistiú go leordhóthanach ar
 a laghad ar bith;
 –
 cáilíocht na sonraí ionchuir agus na
 modheolaíochtaí a bhíonn in úsáid ag riarthóirí tagarmharcanna a fheabhsú agus
 go háirithe a áirithiú go n-úsáidfear sonraí leordhóthanacha agus cruinne nuair
 a bhíonn tagarmharcanna á socrú;
 –
 a áirithiú go mbeidh rannchuiditheoirí
 tagarmharcanna faoi réir rialuithe leordhóthanacha, go háirithe d'fhonn
 coinbhleachtaí leasa a sheachaint agus go mbeidh a rannchuidiú do
 thagarmharcanna faoi réir rialuithe leordhóthanacha. Nuair is gá ba cheart go
 mbeadh an chumhacht ag an údarás inniúil ábhartha sainordú a thabhairt do
 rannchuiditheoirí leanúint de bheith ag rannchuidiú le tagarmharcanna; agus
 –
 a áirithiú go mbeidh dóthain cosanta ag tomhaltóirí
 agus ag infheisteoirí a úsáideann tagarmharcanna trí trédhearcacht a fheabhsú,
 cearta sásaimh leordhóthanacha a áirithiú agus a áirithiú go ndéantar measúnú
 ar oiriúnacht nuair is gá.
 1.2. Forálacha atá i bhfeidhm
 cheana féin i réimse an togra
 Téitear i ngleic le gnéithe áirithe den húsáid
 tagarmharcanna i ndlí an Aontais faoi láthair:
 –
 Soiléirítear go follasach agus go haonchiallach sna
 tograí le haghaidh Rialacháin um Dhrochúsáid Mhargaidh (MAR)[1] in Airteagail 2(3)(d) agus
 8(1)(d) agus le haghaidh Treoir um Smachtbhannaí Coiriúla maidir le Drochúsáid
 Mhargaidh (CSMAD)[2]
 (bhí MAR faoi réir comhaontaithe polaitiúil ag Parlaimint na hEorpa agus ag an
 gComhairle i Meitheamh 2013) go bhfuil aon chúbláil ar thagarmharcanna
 neamhdhleathach agus faoi réir smachtbhannaí riaracháin nó coiriúla.
 –
 Foráiltear sa Rialachán maidir le Sláine agus
 Trédhearcacht an Mhargaidh Fuinnimh (REMIT)[3]
 go bhfuil an chúbláil a dhéantar ar thagarmharcanna a úsáidtear i gcomhair
 táirgí mórdhíola fuinnimh neamhdhleathach.
 –
 Éilítear sa Treoir a bhaineann le Margaí in
 Ionstraimí Airgeadais[4]
 go mbítear in ann aon ionstraimí airgeadais a ligtear isteach chun a dtrádála i
 margadh rialáilte a thrádáil ar bhealach cóir, ordúil agus éifeachtúil.
 Sonraítear tuilleadh i Rialachán Cur Chun Feidhme[5] na Treorach sin nach mór do
 phraghas nó d'aonad tomhais luacha eile na bunionstraime a bheith iontaofa agus
 ar fáil go poiblí.
 –
 Tá foráil in Airteagal 30 de Thogra an Choimisiúin
 Eorpaigh maidir leis an Rialachán um Mhargaí in Ionstraimí Airgeadais (MiFIR)[6] (atá á chaibidliú faoi láthair
 ag Parlaimint na hEorpa agus ag an gComhairle) ag éileamh cheadúnú
 neamh-eisiach tagarmharcanna chun críocha imréitigh agus trádála.
 –
 Foráiltear leis an Treoir Réamheolaire agus an
 Rialachán Cur Chun Feidhme[7]
 i gcás ina bhfuil tagairt d'innéacs i réamheolaire, gur cheart don eisitheoir
 an cineál bunionstraime a leagan amach agus sonraí faoi cén áit is féidir
 faisnéis a fháil maidir leis an mbunionstraim, tuairim maidir le cén áit is
 féidir faisnéis a fháil faoi fheidhmiú na bunionstraime roimhe seo amach anseo
 agus maidir lena luaineacht, agus ainm an innéacs. Más é an t-eisitheoir a
 chumann an t-innéacs atá i gceist, ní mór don eisitheoir freisin tuairisc a
 thabhairt ar an innéacs. Murab é an t-eisitheoir a chumann an t-innéacs, is gá
 don eisitheoir a shoiléiriú cén áit is féidir faisnéis a fháil maidir leis an
 innéacs, agus i gcás gur ráta úis an ráta bunúsach is gá don eisitheoir
 tuairisc a thabhairt ar an ráta úis.
 –
 Foráiltear sa Treoir um Ghnóthais le haghaidh
 Comhinfheistíochta in Urrúis Inaistrithe[8]
 nach féidir le cistí UCITS ach sciar uasta ionstraimí arna n-eisiúint ag an
 gcomhlacht céanna a bheith acu ina bpunann. Féadfaidh Ballstáit na
 teorainneacha a bhaineann le cén mhéid dá bpunann iomlán is féidir le UCITS a
 shealbhú suas go uasmhéid 20 % a ardú le haghaidh infheistíochta i scaireanna
 nó in urrúis fiachais arna n-eisiúint ag an gcomhlacht céanna nuair a bhaineann
 sé le hinnéacs is mian leis an UCITS a mhacasamhlú, ar an gcoinníoll go bhfuil
 comhdhéanamh an innéacs sách éagsúlaithe, go ndéantar ionadaíoch san innéacs ar
 thagarmharc leormhaith don mhargadh dá dtagraíonn sé agus go bhfoilsítear é ar
 bhealach iomchuí.
 2. TORTHAÍ NA gCOMHAIRLIÚCHÁN
 LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS NA MEASÚNUITHE TIONCHAIR
 2.1. Comhairliúcháin
 Seoladh comhairliúchán poiblí trí mhí an 3
 Meán Fómhair agus cuireadh deireadh leis an 29 Samhain 2012. Fuarthas 84
 rannchuidiú ó rannchuiditheoirí, ó sholáthraithe agus ó úsáideoirí
 tagarmharcanna lena n-áirítear malairtí, bainc, infheisteoirí, grúpaí
 tomhaltóirí, comhlachtaí trádála agus comhlachtaí poiblí. D'aithin geallsealbhóirí
 na laigí a bhain le táirgeadh agus le húsáid tagarmharcanna, agus thacaigh siad
 go forleathan le gníomh ar leibhéal AE. Chuir freagróirí béim freisin ar an ngá
 atá le comhordú idirnáisiúnta, agus le calabrú cúramach ar scóip aon tionscnaimh.
 Rinne ESMA agus EBA infheistíocht
 chomhpháirteach i soláthar EURIBOR ag an EBF-EURIBOR agus an 11 Eanáir 2013
 sheol siad comhairliúchán maidir le Prionsabail na bPróiseas faoina Socraítear
 Tagarmharcanna san AE[9].
 I litir dar dáta an 7 Márta 2013 thug EBA, ESMA agus EIOPA comhairle maidir le
 hábhar na reachtaíochta beartaithe seo i bhfianaise na hoibre sin. Bhí
 seirbhísí an Choimisiúin rannpháirteach in éisteacht oscailte ESMA-EBA an 13
 Feabhra 2013[10]
 maidir le Prionsabail sin na bPróiseas faoina Socraítear Tagarmharcanna. Bhí
 seirbhísí an Choimisiúin rannpháirteach freisin san éisteacht phoiblí ar dhul i
 ngleic le cultúr na cúblála sa mhargadh - post gníomhaíochta domhanda
 LIBOR/EURIBOR arna thionól ag Parlaimint na hEorpa an 29 Meán Fómhair 2012.
 2.2. Measúnú Tionchair
 I gcomhréir lena bheartas "Rialáil Níos
 Fearr", rinne an Coimisiún measúnú tionchair ar na roghanna beartais.
 Cuimsíodh i roghanna beartais roghanna chun dreasachtaí i gcomhair cúblála a
 theorannú, discréid a íoslaghdú agus a áirithiú go bhfuil tagarmharcanna
 bunaithe ar shonraí leordhóthanacha, iontaofa agus ionadaíocha, a áirithiú go
 dtéann rialachas inmheánach agus rialuithe i ngleic le rioscaí, a áirithiú go
 ndéantar maoirseacht éifeachtach ar thagarmharcanna agus go bhfeabhsaítear trédhearcacht
 agus cosaint infheisteoirí. Rinneadh gach rogha beartais a mheasúnú de réir na
 gcritéar seo a leanas: an tionchar ar pháirtithe leasmhara, ar éifeachtacht
 agus ar éifeachtúlacht.
 Tá na cearta bunúsacha seo a leanas den Chairt
 um Chearta Bunúsacha thar a bheith ábhartha: meas ar an saol príobháideach agus
 ar shaol an teaghlaigh, sonraí pearsanta a chosaint, saoirse chun tuairimí a
 nochtadh agus faisnéis a fháil.
 Ceadaítear teorainneacha ar na cearta agus
 saoirsí seo faoi Airteagal 52 den Chairt. Tá na cuspóirí mar a shainmhínítear
 thuas iad i gcomhréir le hoibleagáidí an AE cearta bunúsacha a urramú. Is gá
 foráil a dhéanamh maidir le aon theorannú ar chleachtadh na gceart agus na
 saoirsí seo sa dlí agus is gá bunbhrí na gcearta agus na saoirsí seo a urramú
 leis áfach. Faoi réir phrionsabal na comhréireachta, ní fhéadfar teorainneacha
 a dhéanamh ach amháin má tá gá leo agus má fhreagraíonn siad go hiarbhír do
 chuspóirí leasa ghinearálta arna n-aithint ag an Aontas nó don riachtanas
 cearta agus saoirsí daoine eile a chosaint. I gcás tagarmharcanna, is é an
 cuspóir leasa ghinearálta lena dtugtar bonn cirt do theorainneacha áirithe ar
 chearta bunúsacha an cuspóir maidir le sláine an mhargaidh a áirithiú. Tugann
 an gá leis an gceart chun maoine (Airteagal 17 den Chairt) a chosaint bonn cirt
 do theorainneacha áirithe ar chearta bunúsacha freisin, toisc go bhfuil
 infheisteoirí i dteideal cosaint a fháil do luach a gcuid maoine (e.g.
 iasachtaí, díorthaigh) ó chaillteanais arna gcruthú ag suaitheadh margaidh.
 Éalaíonn an ceart ar an tsaoirse chun tuairimí
 a nochtadh agus faisnéis a fháil go ndéanfaí saoirse na meán a urramú. Ba
 cheart an Rialachán seo a léirmhíniú agus a chur i bhfeidhm i gcomhréir leis an
 gceart bunúsach sin. Dá bhrí sin, más rud é nach ndéanann duine ach tagarmharc
 a fhoilsiú nó go ndéantar tagairt dó mar chuid dá ghníomhaíochtaí
 iriseoireachta, agus nach bhfuil smacht aige ar sholáthar an tagarmhairc sin,
 níor cheart go mbeadh an duine sin faoi réir na gceanglas a fhorchuirtear ar
 riarthóirí leis an Rialachán seo. Mar sin, fágann sé seo go mbeidh iriseoirí
 saor chun tuairisciú a dhéanamh ar mhargaí airgeadais agus tráchtearraí agus
 gníomhaíochtaí iriseoireachta idir lámha acu. Dá réir sin, tugadh sainmhíniú
 docht ar riarthóir tagarmhairc lena n-áirithiú go gcuimsíonn sé soláthar
 tagarmhairc ach nach dtagann gníomhaíochtaí iriseoireachta laistigh dá raon
 feidhme.
 3. EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA
 3.1. Bunús dlí
 Tá an togra bunaithe ar Airteagal 114 den
 Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (“CFAE”).
 3.2. Coimhdeacht agus
 comhréireacht
 Tá tograí an Choimisiúin maidir le
 tagarmharcanna a rialú i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta mar atá
 leagtha síos in Airteagal 5(3) den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), ina
 n-éilítear ar an Aontas gníomhaíocht a ghlacadh ach amháin agus a mhéid is nach
 féidir leis na Ballstáit cuspóirí na gníomhaíochta beartaithe a bhaint amach go
 leordhóthanach agus dá bhrí sin, de bharr fhairsinge nó éifeachtaí na
 gníomhaíochta arna beartú, gur fearr a bheidh an tAontas in ann iad a bhaint
 amach.
 Cé gur tagarmharcanna náisiúnta iad go leor de
 na tagarmharcanna, is tionscal idirnáisiúnta trí chéile é an tionscal
 tagarmharcanna ó thaobh táirgeadh agus úsáide araon. Cé go bhféadfaidh
 gníomhaíocht ar leibhéal náisiúnta maidir le hinnéacsanna náisiúnta cuidiú lena
 áirithiú go ndéantar aon idirghabháil a chur in oiriúint go hiomchuí do na
 fadhbanna ar an leibhéal, d'fhéadfadh meascán rialacha a bheith mar thoradh air
 sin, d'fhéadfaí deis míchothrom iomaíochta a chruthú laistigh den mhargadh
 aonair agus d'fhéadfadh cur chuige neamhréireach agus nach bhfuil comhordaithe
 a bheith mar thoradh air. Úsáidtear tagarmharcanna chun go leor idirbhearta
 trasteorann éagsúla a phraghsáil, go háirithe sa mhargadh maoinithe idirbhainc
 agus i margadh na ndíorthach. Chuirfeadh éagsúlacht sna rialacha náisiúnta bac
 ar an deis tagarmharcanna trasteorann a chruthú agus dá bhrí sin chuirfeadh sé
 bac ar na hidirbhearta trasteorann seo. Is fadhb í seo atá aitheanta ag an G20
 agus ag an FSB, agus leag siad freagracht ar IOSCO sraith uilíoch prionsabal a
 tháirgeadh a mbeidh feidhm leo i leith tagarmharcanna airgeadais. Cuideoidh
 tionscnamh AE leis an margadh aonair a fheabhsú trí chreat coiteann a chruthú
 le haghaidh tagarmharcanna iontaofa a úsáidtear i gceart ar fud na mBallstát
 éagsúla.
 Cé nach ndéantar aon rialáil ar tháirgeadh
 tagarmharcanna ar an leibhéal náisiúnta i bhformhór na mBallstát, tá
 reachtaíocht náisiúnta glactha ag dhá Bhallstát cheana féin maidir le
 tagarmharcanna rátaí úis dá n-airgeadraí náisiúnta. Lena chois sin, tháinig
 IOSCO ar chomhaontú le déanaí maidir le tagarmharcanna atá le cur chun feidhme
 ag a chuid comhaltaí. Tá solúbthacht sna prionsabail seo maidir le raon feidhme
 agus modhanna ó thaobh iad a chur chun feidhme de agus i ndáil le téarmaí
 áirithe áfach. In éagmais creat comhchuibhithe Eorpach le haghaidh
 tagarmharcanna, is dócha go nglacfaidh Ballstáit eile éagsúlacht reachtaíochta
 ar an leibhéal náisiúnta. Mar shampla, i láthair na huaire, is dealraitheach go
 bhfuil raon feidhme na reachtaíochta i mBallstát amháin chomh leathan le raon
 feidhme IOSCO, agus ag an am céanna ní chumhdaíonn reachtaíocht an Bhallstáit
 eile a thug isteach rialacha maidir le tagarmharcanna ach tagarmharcanna rátaí
 úis. Bheadh ilroinnt ar an margadh inmheánach ann mar thoradh ar na cineálacha
 cur chuige éagsúla seo, toisc go mbeadh riarthóirí agus úsáideoirí
 tagarmharcanna faoi réir rialacha difriúla i mBallstáit difriúla. In éagmais
 creat reachtach ón Aontas, ní bheadh na gníomhaíochtaí aonair náisiúnta éifeachtach
 ach an oiread, toisc nach bhfuil aon dualgas ar Bhallstáit nó go deimhin aon
 dreasacht ann dóibh comhoibriú le chéile agus fágann an t-easpa comhair dá
 leithéid eatarthu go bhféadfadh arbatráiste rialála a bheith ann.
 Tá gnéithe áirithe den chosaint
 d'infheisteoirí sa réimse seo cumhdaithe go ginearálta ag MiFID. Go háirithe,
 tá ceanglas ar ghnóthais faoi MiFID measúnú oiriúnachta a dhéanamh. Socrófar
 leis an tástáil seo cibé an bhfuil an taithí agus an t-eolas ag an gcliant is
 gá d'fhonn na rioscaí atá i gceist maidir leis an táirge nó an tseirbhís
 infheistíochta atá á thairiscint nó á éileamh a thuiscint nó nach bhfuil. Dá
 bhrí sin, cuireann sé leibhéal leordhóthanach cosanta d'infheisteoirí ar fáil.
 Ó thaobh cosaint tomhaltóirí de, cuimsíonn an
 Treoir um Chreidmheas Tomhaltais rialacha maidir le faisnéis leordhóthanach a
 nochtadh, mar aon leis an Treoir um Chreidmheas Morgáiste a ghlacfar go luath,
 a chuimsíonn ceanglas freisin comhaontuithe oiriúnacha creidmheasa a mholadh.
 Ní théann rialacha sin an AE maidir le cosaint tomhaltóirí i ngleic leis an
 tsaincheist ar leith i ndáil le hoiriúnacht tagarmharcanna i gconarthaí
 airgeadais áfach. Ina theannta sin, fágann cumhacht margála míchothrom agus
 úsáid téarmaí caighdeánacha go bhféadfadh rogha theoranta a bheith ag
 tomhaltóirí acu maidir leis an tagarmharc a úsáidfear. Níl an t-eolas ná an
 taithí is gá ag tomhaltóirí chun measúnú iomchuí a dhéanamh ar oiriúnacht
 tagarmharcanna. Dá bhrí sin, ba cheart go ndéanfaí reachtaíocht an AE atá ann
 cheana sa réimse seo a chomhlánú leis an togra seo trí a áirithiú go bhfágfar
 an fhreagracht as measúnú a dhéanamh ar oiriúnacht tagarmharcanna i gconarthaí
 miondíola leis na hiasachtóirí nó creidiúnaithe. Áiritheoidh an méid sin
 rialacha comhchuibhithe an AE um chosaint tomhaltóirí maidir le tagarmharcanna
 a úsáid chun tagairt a dhéanamh do chonarthaí airgeadais. Tá comhchreat rialála
 do thomhaltóirí agus do chreidiúnaithe maidir le conarthaí airgeadais de dhíth
 freisin le go mbeifear in ann tagarmharcanna trasteorann a úsáid seachas cur
 chuige ilroinnte náisiúnta. Mar thoradh ar ghearáin ó chustaiméirí agus ar
 dhlíthíocht a bhaineann le tagarmharcanna mí-oiriúnacha a úsáid i roinnt
 Ballstát, is dócha go nglacfaí bearta maidir le cosaint tomhaltóirí atá éagsúil
 óna chéile ar an leibhéal náisiúnta. D'fheadfadh ilroinnt ar an margadh
 inmheánach a bheith ann dá bharr.
 Chomh maith leis sin, tá an Rialachán atá
 beartaithe comhréireach, mar a cheanglaítear faoi Airteagal 5(4) den CAE. Ní
 dhíríonn sé ach amháin ar na hinnéacsanna sin a úsáidtear chun tagairt a
 dhéanamh d'ionstraimí airgeadais, nó do chonarthaí airgeadais amhail morgáistí,
 toisc gurb iad sin na tagarmharcanna a bhféadfadh tionchar eacnamaíoch cinnte
 díreach a bheith acu má dhéantar cúbláil orthu. Ina theannta sin, tá forálacha
 sa Rialachán atá beartaithe chun a cheanglais a chur in oiriúint d'earnálacha
 difriúla agus na cineálacha éagsúla tagarmharcanna amhail tráchtearraí, ráta
 úis idirbhainc agus tagarmharcanna ina n-úsáidtear sonraí malairte. Déantar cur
 chuige comhréireach a áirithiú toisc go bhforchuirtear formhór mór na
 n-oibleagáidí ar riarthóir an tagarmhairc. Tá roinnt de na ceanglais seo ar a
 laghad á gcomhlíonadh ag go leor riarthóirí tagarmharcanna cheana féin, rud a
 thugann le fios nár cheart go dtiocfadh méadú díréireach ar an ualach
 riaracháin. Lena chois sin, níl próisis um rialachas agus rialú inmheánach de
 dhíth ach ó rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht, rud a chiallaíonn nach mbeidh
 tionchar suntasach i gceist do rannchuiditheoirí tagarmhairc nach bhfuil faoi
 mhaoirseacht, trádálaí neamhchláraithe mar shampla. Ar deireadh, sna codanna
 tábhachtacha go léir, tá an Rialachán seo ailínithe le Prionsabail IOSCO do
 thagarmharcanna airgeadais a foilsíodh ar an 17 Iúil 2013 agus atá
 comhaontaithe ar bhonn idirnáisiúnta, prionsabail a ndeachthas i mbun
 comhairliúcháin leathana le geallsealbhóirí i ndáil leo. Cuirfidh sé seo
 teorainn le costais oiriúnaithe.
 I bhfianaise an méid sin, tá gníomhaíocht AE
 iomchuí i dtéarmaí phrionsabal na coimhdeachta agus na comhréireachta.
 3.3. Rogha ionstraime
 Meastar gur Rialachán an ionstraim dlí is
 oiriúnaí chun ceanglais aonfhoirmeacha a thabhairt isteach maidir le soláthar
 tagarmharcanna, sonraí ionchuir a chur ar fáil do na tagarmharcanna sin, agus
 úsáid tagarmharcanna san Aontas. Tá ceanglais áirithe á leagan síos i
 bhforálacha an togra seo ar riarthóirí, ar rannchuiditheoirí agus ar úsáideoirí
 tagarmharcanna. I ngeall ar an ngné trasteorann a bhaineann le go leor
 tagarmharcanna, tá gá leis an comhchuibhiú is mó is féidir a dhéanamh ar na
 ceanglais sin. Toisc go bhfuil bearta i gceist i rialáil tagarmharcanna lena
 sonraítear ceanglais bheachta i ndáil le sonraí agus modheolaiochtaí, féadfaidh
 éagsúlachtaí beaga fiú sa chur chuige a thógtar bacainní suntasacha a chruthú ó
 thaobh soláthar trasteorann tagarmharcanna de. Trí úsáid a bhaint as Rialachán,
 atá infheidhme go díreach gan reachtaíocht náisiúnta a bheith de dhíth,
 cuirfear srian ar an bhféidearthacht go dtógfaidh údaráis inniúla bearta atá
 éagsúil óna gcéile ar an leibhéal náisiúnta, agus áiritheoidh sé go mbeidh cur
 chuige comhsheasmhach ann agus deimhneacht dhlíthiúil níos fearr ar fud an AE.
 3.4. Míniú mionsonraithe ar an
 togra
 3.4.1. Raon feidhme
 (Airteagal 2)
 Tá feidhm ag an Rialachán atá beartaithe i
 leith gach tagarmharc foilsithe a úsáidtear chun tagairt d'ionstraim airgeadais
 arna thrádáil nó arna cheadú chun trádála in ionad rialáilte, nó conradh
 airgeadais (amhail morgáistí) agus tagarmharcanna lena ndéantar feidhmíocht
 ciste infheistíochta a thomhas.
 I gcás ina bhfuil discréid sa phróiseas
 tagarmharcála atá faoi réir coinbhleachta leasa, tá baol cúblála ann mura
 bhfuil rialachas agus rialuithe leordhóthanach. Dá bhrí sin, ba cheart go
 mbeadh na hinnéacsanna sin lena mbaineann discréid a bheith faoi réir bearta
 rialúcháin. Cé go mbíonn leibhéil éagsúla discréide ann, bíonn méid áirithe
 discréide i gceist le gach innéacs. Dá bhrí sin, ba cheart go mbeadh gach
 tagarmharc san áireamh sa raon feidhme, beag beann ar an modh ríomha ná an
 cineál faisnéise a thugtar.
 Ba cheart go mbeadh gach innéacs san áireamh
 sa raon feidhme, lena n-áirítear innéacsanna foilsithe, toisc gur dócha go
 ndéanfaidh aon dabht atá ann maidir le cruinneas agus iontaofacht innéacsanna
 den sórt sin níos mó damáiste do dhaonra níos leithne ná innéacsanna nach
 innéacsanna poiblí iad.
 I gcás ina úsáidtear tagarmharcanna mar
 phraghas tagartha d'ionstraim airgeadais nó do chonradh airgeadais, cruthaíonn
 aon chúbláil caillteanas eacnamaíoch. Sa chás go mbaineann an rannchuiditheoir
 úsáid as an ionstraim airgeadais a mbíonn sé ag tagairt dó freisin, tá
 coinbhleacht leasa de dhlúth agus d'inneach ann agus tá dreasacht ann dul i
 mbun cúblála. Lena chois sin, nuair a úsáidtear tagarmharcanna chun feidhmíocht
 ionstraimí airgeadais a thomhas, féadfaidh siad a bheith faoi réir
 coinbhleachta leasa agus is é an toradh a bheidh ar chúbláil orthu go
 ndéanfaidh infheisteoirí roghanna infheistíochta nach iad na roghanna is fearr
 a d'fhéadfaidís a dhéanamh iad. Dá bhrí sin, tá sé tábhachtach díriú ar gach tagarmharc
 lena ndéantar praghsáil ar ionstraim airgeadais nó conradh tomhaltóra nó lena
 thomhaistear feidhmíocht cistí airgeadais.
 Maidir le tagarmharcanna a úsáidtear go
 forleathan, féadfaidh tionchar suntasach a bheith ann de thoradh mionchúblála
 fiú, ach athraíonn leochaileacht agus tábhacht tagarmhairc le himeacht ama. Dá
 ndéanfaidh an raon feidhme a shrianadh trí thagairt a dhéanamh d'innéacsanna
 tábhachtacha nó leochaileacha, ní rachadh sé sin i ngleic leis na rioscaí a
 d'fhéadfadh a bheith ann amach ó aon tagarmharc.
 D'fhonn aird a thabhairt ar an méid sin ar fad
 agus chun a áirithiú go gcuirfear an Rialachán i bhfeidhm ar bhealach soiléir
 cuimsitheach, níl an raon feidhme ag brath ach an oiread ar na cineálacha
 sonraí ionchuir i.e. an uimhir nó luach eacnamaíoch (e.g. praghas scaireanna)
 nó nach bhfuil eacnamaíoch (e.g. paraiméadar a bhaineann leis an aimsir) atá
 sna sonraí ionchuir. Seo mar gheall gurb é an chaoi go socraítear luach
 ionstraime airgeadais nó conartha airgeadais nó an chaoi go ndéantar feidhmíocht
 chiste infheistíochta a thomhas an ghné is tábhachtaí chun an raon feidhme a
 shocrú. Sa chomhthéacs seo, chomh luath agus a úsáidtear luach chun tagairt a
 dhéanamh do chonradh nó ionstraim airgeadais, ní bhaineann an ghné neamh‐eacnamaíoch
 a bhí aige roimhe sin le hábhar a thuilleadh.
 Ó thaobh riarthóirí tagarmharcanna de, tá an
 fhéidearthacht ann i gcás gach riarthóra go mbeidh sé faoi réir coinbhleachtaí
 leasa, cleachtann gach riarthóir discréid agus d'fhéadfaí córais rialachais
 agus rialaithe neamhleora a bheith i bhfeidhm acu. Dá bhrí sin, is gá go
 mbeidís faoi réir rialála oiriúnaí. Lena chois sin, toisc gurb iadsan a
 rialaíonn an corás tagarmharcála, forchuirtear ceanglas údarúcháin ar gach
 riarthóir tagarmhairc toisc gurb é maoirseacht an bealach is éifeachtaí chun
 sláine tagarmharcanna a áirithiú.
 Maidir leo siúd a rannchuidíonn le
 tagarmharcanna, tá an fhéidearthacht ann freisin i gcás na ndaoine seo go
 mbeidh sé faoi réir coinbhleachtaí leasa, feidhmíonn siad discréid agus mar sin
 d'fhéadfaidís i bheith ina bhfoinsí cúblála. Is gníomhaíocht dheonach atá i
 gceist le rannchuidiú le tagarmharc. Má cheanglaítear le haon tionscnamh ar
 rannchuiditheoirí athrú suntasach a dhéanamh ar a gcuid samhlacha gnó,
 d'fhéadfaidís scor de bheith ag rannchuidiú leis an tagarmharc lena mbaineann.
 I gcás na n-eintiteas atá faoi réir rialála agus maoirseachta cheana féin,
 áfach (rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht, mar a thugtar orthu), níltear ag
 súil leis go mbeidh costais shuntasacha ann ná ualach riaracháin míréireach má
 cheanglaítear orthu córais mhaithe rialachais agus rialaithe a bheith acu. Dá
 bhrí sin, is iomchuí gach rannchuiditheoir faoi mhaoirseacht a thabhairt
 laistigh de raon feidhme an Rialacháin seo.
 I gcás rannchuiditheoirí nach bhfuil faoi réir
 rialála agus maoirseachta (rannchuiditheoirí nach bhfuil faoi mhaoirseacht),
 d'fhéadfaí go mbeadh costais shuntasacha agus ualach mhór riaracháin a bheith
 orthu as údarú a fháil nó teacht faoi réir rialacha ar bhealach eile. Bheadh
 rialtóirí mí-éifeachtach freisin dá mbeidís i mbun maoirseachta ar ghnólachtaí
 nach bhfuil aon saineolas acu orthu. Dá bhrí sin, ghearrfaí costais shuntasacha
 agus ní bheadh ach leasanna beaga ann dá ngearrfaí maoirseacht ar eintitis agus
 ar dhaoine nach bhfuil faoi mhaoirseacht faoi láthair. Dá ainneoin sin, tá
 codanna áirithe den Rialachán seo, mar shampla an gá le sonraí cruinne iontaofa
 a sholáthar, ábhartha go neamhdhíreach ar gach rannchuiditheoirí toisc go
 mbeidh siad fós faoi réir an Rialacháin um Dhrochúsáid Mhargaidh agus beidh
 ceangal conarthach orthu ceanglas chód iompair an riarthóra a chomhlíonadh
 faoin Rialachán seo.
 Sa togra, díolmhaítear bainc cheannais atá ina
 gcomhaltaí den Chóras Eorpach Banc Ceannais óna raon feidhme.
 Ar deireadh, i gcásanna áirithe d'fhéadfadh sé
 go dtáirgfeadh duine innéacs ach gan a fhios a bheith aige gur tagarmharc atá
 san innéacs seo toisc, mar shampla, go n-úsáidtear é mar thagairt d'ionstraim
 airgeadais gan eolas a bheith ag an tairgeoir faoin úsáid sin. Dá bhrí sin,
 cuimsítear sásra sa rialachán chun fógra a thabhairt do na táirgeoir go bhfuil
 a n-innéacs ina thagarmharc, nó go bhféadfadh sé a bheith, agus chun an
 chumhacht a thabhairt dóibh a dhiúltú go n-úsáidfí mar thagarmharc é. Má
 aontaíonn an táirgeoir, beidh sé faoi réir an Rialacháin atá beartaithe i ndáil
 leis an tagarmharc sin. Má dhiúltaíonn sé, ní fhéadfar an t‐innéacs a úsáid mar
 thagarmharc agus ní bheidh feidhm le ceanglais an Rialacháin ar riarthóirí.
 3.4.2. Rialachas agus Rialú
 Riarthóirí (Airteagal 5-6)
 Áirithítear leis an togra go seachnaítear
 coinbhleachtaí leasa agus áirithítear go bhfuil rialachas agus rialuithe
 éifeachtach. Tugtar aghaidh orthu sin trí cheanglais maidir le rialachas agus
 rialuithe, agus tá ceanglais níos mionsonraithe áirithe san iarscríbhinn.
 3.4.3. Sonraí Ionchuir agus
 Modheolaíocht (Airteagail 7)
 Leagtar síos trí cheanglas sa togra, a
 shonraítear san iarscríbhinn, maidir leis na sonraí ionchuir agus an
 mhodheolaíocht a úsáidtear chun tagarmharc a tháirgeadh d'fhonn discréid a
 laghdú agus sláine agus iontaofacht a fheabhsú:
 –
 ba cheart go mbeadh na sonraí ionchuir
 leordhóthanach agus cruinn ionas go dtabharfaidh siad léargas ar an margadh
 iarbhír nó ar an bhfíorchás eacnamaíoch lena bhfuil sé beartaithe c é a thomhas
 leis an tagarmharc;
 –
 ba cheart na sonraí ionchuir a fháil ó phainéal nó
 ó shampla rannchuiditheoirí atá iontaofa agus ionadaíoch; agus
 –
 ba cheart don riarthóir modheolaíocht láidir
 iontaofa a úsáid chun an tagarmharc a chinneadh.
 3.4.4. Riachtanais na
 Rannchuiditheoirí (Airteagal 9 agus Airteagal 11)
 Iarrtar ar an riarthóir cód iompair a
 dhréachtú do rannchuiditheoirí ina sonraítear go soiléir na hoibleagáidí agus
 na freagrachtaí atá ar rannchuiditheoirí nuair a sholáthraíonn siad sonraí
 ionchuir ar mhaithe leis an tagarmharc a chinneadh. I gcás ina bhfuil na
 rannchuiditheoirí faoi rialáil cheana féin, iarrtar orthu freisin
 coinbhleachtaí leasa a sheachaint agus rialuithe leordhóthanacha a chur chun
 feidhme.
 3.4.5. Riachtanais Earnálacha
 (Airteagal 10 agus Airteagail 12-14)
 D'fhonn comhréireacht a áirithiú agus a
 áirithiú go bhfuil an togra curtha in oiriúint go leormhaith do chineálacha
 agus d'earnálacha difriúla tagarmharcanna, tá forálacha níos mionsonraithe in
 Iarscríbhinn II agus in Iarscríbhinn III maidir le tagarmharcanna tráchtearraí
 agus tagarmharcanna rátaí úis. Forchuirtear ceanglais bhreise maidir le
 tagarmharcanna criticiúla, lena n-áirítear an chumhacht atá ag an údarás
 inniúil ábhartha sainordú a thabhairt maidir le rannchuidithe. Scaoiltear
 tagarmharcanna lena gcuireann ionaid rialáilte na sonraí ionchuir ar fáil dóibh
 ó oibleagáidí áirithe freisin chun dé-rialáil a sheachaint.
 3.4.6. Trédhearcacht agus Cosaint
 Tomhaltóirí (Airteagail 15-18)
 Feabhsaítear cosaint infheisteoirí trí
 fhorálacha trédhearcachta. Iarrtar ar riarthóirí ráiteas a sholáthar ina
 leagtar síos cad a thomhaiseann an tagarmharc agus a leochaileachtaí, mar aon
 le sonraí bunúsacha a fhoilsiú d'fhonn deis a thabhairt d'úsáideoirí an
 tagarmharc is oiriúnaí agus is cuí a roghnú. Tugtar fógra sa ráiteas freisin gur
 cheart do na húsáideoirí foráil iomchuí a dhéanamh i gcás go scoireann an
 riarthóir den tagarmharc a sholáthar. Ar deireadh forchuirtear measúnú
 oiriúnachta ar bhainc ina gcuid déileálacha le tomhaltóirí i gconarthaí
 airgeadais amhail iasachtaí a bhfuil morgáistí mar urrús leo.
 3.4.7. Nós Imeachta Maoirseachta agus
 Údaraithe do Riarthóirí (Airteagail 22-37)
 Beidh an ghníomhaíocht a bhaineann le soláthar
 tagarmharcanna faoi réir údarú a fháil roimh ré agus maoirseacht leanúnach.
 Leagtar síos sa togra na coinníollacha agus an nós imeachta do riarthóirí
 tagarmharcanna atá lonnaithe san Aontas d'fhonn údarú a fháil ón údarás inniúil
 ábhartha. Cruthaítear sásra sa togra chun forfheidhmiú éifeachtach an
 Rialacháin a áirithiú. Tugann sé na cumhachtaí is gá d'údaráis inniúla lena
 áirithiú go gcomhlíonann riarthóirí an Rialachán.
 I gcás tagarmharcanna criticiúla, ba cheart
 coláistí maoirseoirí a bhunú d'fhonn malartú faisnéise a fheabhsú agus d'fhonn
 údarú agus maoirseacht aonfhoirmeach a áirithiú.
 4. IMPLEACHT BHUISÉADACH
 Tá impleachtaí ag an togra ar bhuiséad an
 Chomhphobail.
 Baineann impleachtaí buiséadacha sonracha an
 togra leis an gcúram a leithdháiltear ar ESMA, de réir mar atá sonraithe sna
 ráitis airgeadais reachtacha a ghabhann leis an togra seo. Déanfar na cúraimí
 nua leis na hacmhainní daonna atá ar fáil laistigh den nós imeachta um
 leithdháileadh buiséid, i bhfianaise srianta ar an mbuiséad a mbaineann le gach
 comhlacht den AE agus atá i gcomhréir leis an gclárú airgeadais do na
 gníomhaireachtaí.
 Go háirithe, beidh na hacmhainní a bheidh de
 dhíth ar an ngníomhaireacht le haghaidh na cúraimí nua comhsheasmhach agus
 comhoiriúnach leis an gcláreagrú daonna agus airgeadais le haghaidh ESMA a
 socraíodh sa Teachtaireacht le déanaí chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an
 gComhairle – Cláreagrú acmhainní daonna agus airgeadais le haghaidh
 gníomhaireachtaí díláraithe 2014-2020' (COM(2013)519).
 Déantar impleachtaí buiséadacha sonracha don
 Choimisiún a mheasúnú freisin sa ráiteas airgeadais a ghabhann leis an togra
 seo.Mar achoimre, is iad seo a leanas príomhimpleachtaí buiséadacha an togra:
 a) Foireann DG MARKT: 1 ball foirne AD
 (lánaimseartha) chun gníomhartha tarmligthe a dhréachtú, mar aon le
 meastóireacht, faireachán ar an gcur chun feidhme agus athbhreithniú féideartha
 ar an tionscnamh: Meastar go mbeidh na costais iomlána in aghaidh na bliana
 cothrom le € 0.141 M .
 b) ESMA:
 (i) Costais foirne: beirt ghníomhairí
 sealadacha chun a bheith rannpháirteach sna coláistí maoirseoirí le haghaidh
 tagarmharcanna criticiúla agus dul i mbun idirghabhála iontu, comhairle
 theicniúil a sholáthar don Choimisiún maidir le cur chun feidhme an Rialacháin
 seo, comhordú a dhéanamh ar fhorbairt socruithe comhair le tríú tíortha,
 treoirlínte a dhréachtú chun cóineasú agus comhsheasmhacht thrasearnála réimeas
 pionóis a chur chun cinn agus cláir a choinneáil d'fhógraí a thugtar maidir le
 húsáid tagarmharcanna agus liosta a choinneáil de riarthóirí cláraithe
 tagarmharcanna.
 Bheadh costas iomlán bliantúil de €0.326 M ar
 an mbeirt ghníomhaithe sealadacha seo, agus ranníocfadh an Coimisiún 40 %
 den mhéid sin (€ 0.130 M) agus ranníocfadh na Ballstáit 60 % (€ 0.196 M)
 in aghaidh na bliana.
 (ii) Costais oibríochtúla agus costais bonneagair:
 chomh maith leis sin, meastar go mbeidh speansas tosaigh de € 0.25 M ag ESMA,
 agus ranníocfadh an Coimisiún 40 % (€ 0.1 M) leis sin agus
 ranníocfaidh na Ballstáit 60 % (€ 0.15 M) in 2015. Baineann an
 speansas seo le córais TF den chuid is mó, le go gcomhlíonfaidh ESMA na
 ceanglais seo a leanas:
 - Liosta de riarthóirí atá cláraithe i
 gcomhréir leis an Rialachán seo agus gnólachtaí tríú tíortha a bhfuil
 tagarmharcanna á soláthar acu san Aontas a choimeád.
 - Glacadh le fógraí maidir le húsáid tagarmhairc
 in ionstraim airgeadais nó i gconradh airgeadais laistigh den Aontas, clár a
 choimeád agus a áirithiú go bhfuil riarthóirí ar an eolas faoin úsáid seo.
 Beidh ar ESMA tuarascáil maidir le cur i
 bhfeidhm an Rialacháin seo a chur i dtoll a chéile faoin 1 Eanáir 2018 freisin;
 beidh costas iomlán € 0.3 M ar an tuarascáil seo agus ranníocfadh an
 Coimisiún 40 % (€ 0.12 M) agus ranníocfaidh na Ballstáit 60 %
 (€ 0.18 M) in 2017.
 2013/0314 (COD)
 Togra le haghaidh
 RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 ÓN gCOMHAIRLE
 maidir le hinnéacsanna a úsáidtear mar
 thagarmharcanna in ionstraimí airgeadais agus i gconarthaí airgeadais
 (Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE)
 TÁ PARLAIMINT NA HEORPA AGUS
 COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
 Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
 Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 114 de,
 Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
 Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a
 chur chuig na parlaimintí náisiúnta,
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
 agus Sóisialta na hEorpa[11],
 Ag féachaint don tuairim ón mBanc Ceannais
 Eorpach,
 Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis
 an ngnáthnós imeachta reachtach,
 De bharr an méid seo a leanas:
 (1) Bíonn praghsáil go leor
 ionstraimí airgeadais agus conarthaí airgeadais ag brath ar chruinneas agus ar
 shláine tagarmharcanna. Léirigh cásanna cúblála ar thagarmharcanna rátaí úis
 amhail LIBOR agus EURIBOR, mar aon le líomhaintí go ndearnadh cúbláil ar
 thagarmharcanna fuinnimh, ola agus malairte eachtraí, go bhféadfadh
 tagarmharcanna a bhfuil saintréithe comónta áirithe ag baint lena bpróisis
 socraithe, amhail a bheith faoi réir coinbhleachtaí leasa, úsáid discréide nó
 rialachas lag, a bheith i mbaol cúblála. Féadfaidh clistí maidir le cruinneas
 agus sláine innéacsanna a úsáidtear mar thagarmharcanna, nó amhras faoina
 gcruinneas agus sláine, an bonn a bhaint d'iontaoibh an mhargaidh, caillteanais
 a chruthú do thomhaltóirí agus d'infheisteoirí agus an fíorgheilleagar a
 shuaitheadh. Is gá, dá bharr sin, cruinneas, láidreacht agus sláine
 tagarmharcanna agus an próiseas faoina socraítear tagarmharcanna a áirithiú.
 (2) Tá ceanglais áirithe i
 dTreoir 2004/39/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
 21 Aibreán 2004 maidir le margaí in ionstraimí airgeadais[12] i ndáil le hiontaofacht na
 dtagarmharcanna a úsáidtear chun ionstraim airgeadais liostaithe a phraghsáil.
 I dTreoir 2003/71/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain
 2003 maidir leis an réamheolaire atá le foilsiú nuair a thairgfear urrúis don
 phobal nó nuair a ghlacfar iad chun a dtrádála[13]
 tá ceanglais áirithe ann maidir le tagarmharcanna arna n-úsáid ag eisitheoirí.
 I dTreoir 2009/65/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Iúil 2009
 maidir le comhordú dlíthe, rialachán agus forálacha riaracháin a bhaineann le
 gnóthais le haghaidh comhinfheistíochta in urrúis inaistrithe (UCITS)[14] tá ceanglais áirithe ann
 maidir le húsáid tagarmharcanna ag cistí infheistíochta UCITS. I Rialachán (AE)
 Uimh. 1227/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Deireadh
 Fómhair 2011 maidir le sláine an mhargaidh mórdhíola fuinnimh[15] tá forálacha áirithe ina
 gcuirtear cosc ar chúbláil tagarmharcanna a úsáidtear i gcomhair táirgí
 mórdhíola fuinnimh. Ní chumhdaítear ach gnéithe áirithe de thagarmharcanna
 áirithe leis na gníomhartha reachtacha seo áfach agus ní théann siad i ngleic
 leis na leochaileachtaí ar fad sa phróiseas faoina dtáirgtear gach tagarmharc.
 (3) Bíonn tagarmharcanna
 ríthábhachtach chun idirbhearta trasteorann a phraghsáil, agus feidhmiú
 éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh a éascú i raon leathan ionstraimí agus
 seirbhísí airgeadais dá bharr. Go leor de na tagarmharcanna a úsáidtear mar
 rátaí tagartha i gconarthaí airgeadais, go háirithe i gcás morgáistí, táirgtear
 iad i mBallstát amháin ach baineann institiúidí creidmheasa agus tomhaltóirí i
 mBallstáit eile úsáid astu. Chomh maith leis sin, is minic go ndéanann na
 hinstitiúidí creidmheasa seo a gcuid rioscaí a fhálú, nó go bhfaigheann siad an
 maoiniú chun na conarthaí airgeadais seo a dheonú, sa mhargadh idirbhainc
 trasteorann. Níl reachtaíocht náisiúnta maidir le tagarmharcanna glactha ach ag
 dhá Bhallstát, ach léiríonn a gcreat dlí faoi seach maidir le tagarmharcanna
 éagsúlachtaí cheana féin i ndáil le gnéithe amhail raon feidhme an chur i
 bhfeidhm. Chomh maith leis sin, chomhaontaigh an Eagraíocht Idirnáisiúnta um
 Choimisiúin Urrús (IOSCO) prionsabail maidir le tagarmharcanna le déanaí agus,
 toisc go bhfuil solúbthacht áirithe ar fáil sna prionsabail seo i ndáil lena
 raon feidhme sonrach agus maidir lena modhanna cur chun feidhme agus i ndáil le
 téarmaí áirithe, is dealraitheach go nglacfaidh Ballstáit reachtaíocht ar an
 leibhéal náisiúnta lena gcuirfeadh na prionsabail sin i bhfeidhm ar bhealaí
 éagsúla.
 (4) Bheadh ilroinnt ar an margadh
 inmheánach ann mar thoradh ar na cineálacha cur chuige éagsúla seo, toisc go
 mbeadh riarthóirí agus úsáideoirí tagarmharcanna faoi réir rialacha difriúla i
 mBallstáit difriúla agus d'fhéadfaí go gcoscfaí úsáid tagarmharcanna arna
 dtáirgeadh i mBallstát amháin i mBallstáit eile. In éagmais creat comhchuibhithe
 chun cruinneas agus sláine na dtagarmharcanna a úsáidtear in ionstraimí
 airgeadais agus i gconarthaí airgeadais san Aontas a áirithiú, is dealraitheach
 dá bhrí sin go gcruthóidh difríochtaí i reachtaíocht na mBallstát bacainní a
 chur ar fheidhmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh maidir le soláthar
 tagarmharcanna.
 (5) Ní chumhdaíonn rialacha an AE
 maidir le cosaint tomhaltóirí an tsaincheist ar leith i ndáil le hoiriúnacht
 tagarmharcanna i gconarthaí airgeadais áfach. Mar thoradh ar ghearáin ó chustaiméirí
 agus ar dhlíthíocht a bhaineann le tagarmharcanna mí-oiriúnacha a úsáid i
 roinnt Ballstát, is dócha go nglacfaí bearta atá éagsúil óna chéile, arna
 spreagadh ag imní dlisteanach maidir le cosaint tomhaltóirí, ar an leibhéal
 náisiúnta, agus d'fheadfadh ilroinnt ar an margadh inmheánach a bheith ann dá
 bharr i ngeall ar na coinníollacha éagsúla iomaíochta a bhaineann le leibhéil
 dhifriúla cosanta tomhaltóirí.
 (6) Dá bhrí sin, d'fhonn feidhmiú
 ceart an mhargaidh aonair a áirithiú agus coinníollacha a fheidhmithe a
 fheabhsú, go háirithe maidir le margaí airgeadais, agus d'fhonn leibhéal ard
 cosanta a áirithiú do thomhaltóirí agus d'infheisteoirí, is iomchuí dá bhrí sin
 creat rialúcháin a leagan síos le haghaidh tagarmharcanna ar leibhéal an
 Aontais.
 (7) Is iomchuí agus is gá go
 mbeadh na rialacha sin i bhfoirm reachtach Rialacháin d'fhonn a áirithiú go
 gcuirtear forálacha i bhfeidhm a fhorchuireann oibleagáidí díreacha ar dhaoine
 a bhfuil baint acu le táirgeadh agus úsáid tagarmharcanna, agus a rannchuidíonn
 leo, agus go ndéantar sin ar bhealach aonfhoirmeach ar fud an Aontais. Toisc go
 bhfuil sé riachtanach i gclár dlí maidir le soláthar tagarmharcanna go mbeadh
 bearta ann lena sonraítear ceanglais bheachta ar gach gné éagsúil atá de dhlúth
 agus d'inneach i soláthar tagarmharcanna, féadfaidh éagsúlachtaí beaga fiú sa
 chur chuige a thógtar i leith ceann de na gnéithe sin bacainní suntasacha a
 chruthú ó thaobh soláthar trasteorann tagarmharcanna de. Dá bhrí sin, trí úsáid
 a bhaint as Rialachán, atá infheidhme go díreach gan reachtaíocht náisiúnta a
 bheith de dhíth, ba cheart go gcuirfí srian ar an bhféidearthacht go dtógfaidh
 údaráis inniúla bearta atá éagsúil óna gcéile ar an leibhéal náisiúnta, agus ba
 cheart cur chuige comhsheasmhach agus deimhneacht dhlíthiúil níos fearr a
 áirithiú agus cosc a chur ar bhacainní suntasacha theacht chun cinn i ndáil le
 soláthar trasteorann tagarmharcanna.
 (8) Ba cheart go mbeadh raon
 feidhme an Rialacháin seo chomh leathan agus is gá chun creat rialála
 coisctheach a chruthú. Bíonn discréid i gceist le táirgeadh tagarmharcanna
 maidir lena socrú agus tá sé faoi réir cineálacha áirithe coinbhleachta leasa
 mar gheall ar a bhfuil de dhlúth agus d'inneach sa táirgeadh sin, rud a thugann
 le fios go bhfuil deiseanna agus dreasachtaí ann chun cúbláil a dhéanamh ar na
 tagarmharcanna sin. Tá na fachtóirí riosca comónta seo ann i gcás gach
 tagarmhairc, agus ba cheart gach ceann acu a chur faoi réir cheanglais
 rialachais agus rialaithe. Toisc go n-athraíonn leochaileacht agus tábhacht tagarmhairc
 le himeacht ama, ní rachfaí i ngleic leis na rioscaí a d'fhéadfadh a bheith ann
 amach ó aon tagarmharc dá ndéanfaidh an raon feidhme a shrianadh trí thagairt a
 dhéanamh d'innéacsanna tábhachtacha nó leochaileacha. Go háirithe, d'fhéadfadh
 sé go mbainfear úsáid fhorleathan as tagarmharcanna nach bhfuil á úsáid mar sin
 faoi láthair, ar an gcaoi go bhféadfadh tionchar suntasach a bheith ann dá
 ndéanfaí mionchúbláil fiú orthu.
 (9) Is é an rud criticiúil is
 ceart raon feidhme an Rialacháin seo a shocrú cibé an ndéantar nó nach ndéantar
 luach ionstraime airgeadais nó conartha airgeadais a shocrú nó feidhmíocht
 chiste infheistíochta a thomhas. Dá bhrí sin, níor cheart go mbeadh an raon
 feidhme ag brath ar chineál na sonraí ionchuir. Dá bhrí sin, ba cheart go
 gcuimseofaí tagarmharcanna a ríomhtar ó shonraí ionchuir eacnamaíoch, amhail
 praghsanna scaireanna agus uimhir nó luach nach bhfuil eacnamaíoch amhail
 paraiméadair aimsire. Ba cheart go gcumhdófaí sa chreat na tagarmharcanna sin
 atá faoi réir na rioscaí sin, ach ba cheart go ndéanfaí foráil ann freisin
 d'fhreagairt chomhréireach maidir leis na rioscaí a bhaineann le tagarmharcanna
 difriúla. Ba cheart go gcumhdófaí sa Rialachán seo dá bhrí sin gach tagarmharc
 a úsáidtear chun ionstraimí airgeadais atá liostaithe nó arna dtrádáil in ionad
 rialáilte a phraghsáil.
 (10) Tá líon mór tomhaltóirí ina
 bpáirtithe i gconarthaí airgeadais, go háirithe comhaontuithe creidmheasa
 tomhaltais a bhfuil morgáistí mar urrús leo, a dhéanann tagairt do
 thagarmharcanna atá faoi réir na rioscaí céanna. Dá bhrí sin, ba cheart go
 gcumhdófaí na hinnéacsanna nó rátaí tagartha dá dtagraitear in [Treoir
 2013/.../AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le comhaontuithe
 creidmheasa do thomhaltóirí a bhaineann le maoin chónaithe dhochorraithe agus
 lena leasaítear Treoir 2008/48/CE] sa Rialachán seo.
 (11) Bíonn coinbhleachtaí leasa
 suntasacha i gceist i go leor innéacsanna infheistíochta agus úsáidtear iad
 chun feidhmíocht chiste, mar shampla ciste UCITS, a thomhas. Foilsítear roinnt
 de na tagarmharcanna seo agus cuirtear cinn eile ar fáil, saor in aisce nó tar
 éis táille a íoc, don phobal nó do chuid den phobal agus féadfaidh tionchar
 dochrach a bheith ann d'infheisteoirí má dhéantar cúbláil orthu. Dá bhrí sin,
 ba cheart go gcumhdófaí innéacsanna nó rátaí tagartha a úsáidtear chun
 feidhmíocht chiste infheistíochta a thomhas leis an Rialachán seo.
 (12) Tá an fhéidearthacht ann i
 gcás gach riarthóra tagarmharcanna go mbeidh sé faoi réir coinbhleachtaí leasa,
 cleachtann gach riarthóir discréid agus d'fhéadfaí córais rialachais agus
 rialaithe neamhleora a bheith i bhfeidhm acu. Anuas ar sin, toisc go rialaíonn
 riarthóirí an próiseas tagarmharcála, is é an bealach is éifeachtaí chun sláine
 tagarmharcanna a áirithiú údarú agus maoirseacht a bheith de cheangal ar
 riarthóirí.
 (13) Tá an fhéidearthacht ann i
 gcás rannchuiditheoirí go mbeidh sé faoi réir coinbhleachtaí leasa, déanann
 siad discréid a fheidhmiú agus mar sin d'fhéadfaidís i bheith ina bhfoinsí
 cúblála. Is gníomhaíocht dheonach atá i gceist le rannchuidiú le tagarmharc. Má
 cheanglaítear ar rannchuiditheoirí athrú suntasach a dhéanamh ar a gcuid
 samhlacha gnó le haon tionscnamh, d'fhéadfaidís scor de bheith ag rannchuidiú.
 I gcás na n-eintiteas atá faoi réir rialála agus maoirseachta cheana féin,
 áfach, níltear ag súil leis go mbeidh costais shuntasacha ann ná ualach
 riaracháin míréireach má cheanglaítear orthu córais mhaithe rialachais agus
 rialaithe a bheith acu. Dá bhrí sin, leagann an Rialachán seo oibleagáid
 áirithe ar rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht.
 (14) Is éard is riarthóir ann an
 duine nádúrtha nó dlítheanach a bhfuil smacht aige ar sholáthar tagarmhairc, go
 háirithe duine a dhéanann an tagarmharc a riaradh, a bhailíonn sonraí ionchuir
 agus a dhéanann anailísiú orthu, a shocraíonn an tagarmharc agus i gcásanna
 áirithe, a fhoilsíonn an tagarmharc. Más rud é nach ndéanann duine ach
 tagarmharc a fhoilsiú nó go ndéantar tagairt dó mar chuid dá ghníomhaíochtaí
 iriseoireachta, áfach, agus nach bhfuil smacht aige ar sholáthar an tagarmhairc
 sin, níor cheart go mbeadh an duine sin faoi réir na gceanglas a fhorchuirtear
 ar riarthóirí leis an Rialachán seo.
 (15) Déantar innéacs a ríomh ag
 baint úsáide as foirmle nó as modheolaíocht éigean eile bunaithe ar luachanna
 bunúsacha. Bíonn discréid i gceist maidir leis an bhfoirmle seo a chur le
 chéile, an ríomh a dhéanamh nó na sonraí ionchuir a chinneadh. Cruthaíonn an
 discréid seo baol cúblála agus dá bhrí sin ba cheart gach tagarmharc lena
 mbaineann an tsaintréith seo a chumhdach leis an Rialachán. I gcás ina
 n-úsáidtear praghas nó luach amháin mar thagairt d'ionstraim airgeadais, áfach,
 mar shampla más é an praghas atá ar urrús amháin an praghas tagartha do rogha,
 níl bhíonn aon ríomh, sonraí ionchuir ná discréid i gceist. Dá bhrí sin, níor
 cheart a mheas go bhfuil praghsanna tagartha le praghas amháin nó luach amháin
 ina dtagarmharcanna chun críche an Rialacháin seo. Níor cheart a mheas go
 bhfuil praghsanna tagartha nó praghsanna socraíochta arna dtáirgeadh ag
 Contrapháirtithe Lárnacha (CPLanna) ina dtagarmharcanna toisc go n-úsáidtear
 iad chun socraíocht, corrlaigh agus bainistíocht riosca a shocrú agus dá bhrí
 sin ní shocraítear leo an méid atá iníoctha faoi ionstraim airgeadais ná luach
 ionstraime airgeadais.
 (16) Tá tagarmharcanna a chuireann
 bainc cheannais san Aontas ar fáil faoi réir rialaithe ag údaráis phoiblí agus
 comhlíonann siad prionsabail, caighdeáin agus nósanna imeachta lena ndéantar
 cruinneas, sláine agus neamhspleáchas a dtagarmharcanna a áirithiú mar a
 fhoráiltear leis an Rialachán seo. Dá bhrí sin, níl sé riachtanach go mbeadh na
 tagarmharcanna seo faoi réir an Rialacháin seo. Féadfaidh bainc cheannais thríú
 tíortha tagarmharcanna a sholáthar a úsáidtear san Aontas freisin áfach. Is gá
 a chinneadh nach ndéantar ach bainc cheannais thríú tíortha a sholáthraíonn
 tagarmharcanna atá faoi réir caighdeán atá cosúil leis na caighdeáin arna mbunú
 ag an Rialachán seo a dhíolmhú ó na hoibleagáidí faoin Rialachán seo.
 (17) Cruthaíonn leochaileachtaí sa
 phróiseas lena ndéantar tagarmharc a sholáthar nach bhfuil faoi réir rialachais
 leormhaith an fhéidearthacht go ndéanfar tagarmharc a chúbláil. I gcás ina
 bhfuil tagarmharcanna ar fáil don phobal ní gá go gcuirfí san áireamh méid
 iomlán na rioscaí seo agus dá réir sin d'fhéadfadh sé go gcuirfí rialuithe agus
 rialachas neamhleora chun feidhme. D'fhonn sláine na dtagarmharcanna a
 áirithiú, ba cheart go n-iarrfaí ar riarthóirí tagarmharcanna socruithe
 leordhóthanacha rialachais a chur chun feidhme d'fhonn na coinbhleachtaí leasa sin
 a rialú agus d'fhonn iontaoibh i sláine na dtagarmharcanna a chosaint. Fiú
 nuair a dhéantar bainistiú éifeachtach orthu, tá formhór na riarthóirí faoi
 réir roinnt coinbhleachtaí leasa agus beidh orthu breithiúnais agus cinntí a
 dhéanamh a dhéanfaidh difear do ghrúpa de geallsealbhóirí éagsúla. Is gá mar
 sin go mbeidh feidhm neamhspleách ag riarthóirí chun maoirseacht a dhéanamh ar
 chur chun feidhme agus éifeachtacht na socruithe rialachais lena gcuirtear
 maoirseacht éifeachtach ar fáil.
 (18) Is féidir le cúbláil nó le
 neamhiontaofacht tagarmharcanna damáiste a dhéanamh d'infheisteoirí agus do
 thomhaltóirí. Dá bhrí sin, ba cheart creat a leagan amach leis an Rialachán seo
 faoina gcoimeádfaidh riarthóirí agus rannchuiditheoirí taifid, chomh maith le
 trédhearcacht a sholáthar maidir le cuspóir agus sonraí ionchuir tagarmhairc,
 chun réiteach níos éifeachtaí agus níos cothroime a éascú ar aon éileamh
 féideartha i gcomhréir leis an dlí náisiúnta nó le dlí an Aontais.
 (19) Éilítear anailís agus fianaise
 ex post le hiniúchóireacht a dhéanamh agus le forfheidhmiú éifeachtach a
 dhéanamh ar an Rialachán seo agus is gá do riarthóirí tagarmharcanna dá bharr
 sin taifid leordhóthanacha a bhaineann le ríomh an tagarmhairc a choimeád ar
 feadh tréimhse ama leordhóthanach. Gach seans go dtiocfaidh athrú de réir a
 chéile ar an méid a fhéachtar a thomhas le tagarmharc agus ar an timpeallacht
 ina dtomhaistear é. Dá bhrí sin is gá próiseas agus modheolaíocht sholáthar na
 dtagarmharcanna a iniúchadh nó a athbhreithniú ar bhonn tréimhsiúil d'fhonn
 easnaimh agus feabhsúcháin fhéideartha a shainaithint. D'fhéadfadh clistí ó
 thaobh soláthar an tagarmhairc tionchar a fhágáil ar go leor geallsealbhóirí
 agus is féidir leo cuidiú chun na heasnaimh sin a shainaithint. Is gá dá bhrí
 sin nós imeachta neamhspleách maidir le gearáin a bhunú lena áirithiú go mbeidh
 na geallsealbhóirí sin in ann fógra a thabhairt don riarthóir tagarmharcanna
 maidir le gearáin agus go mbeidh an riarthóir tagarmharcanna in ann measúnú
 oibiachtúil a dhéanamh ar fhiúntas aon ghearáin.
 (20) Is minic le soláthar
 tagarmharcanna go gcaitear feidhmeanna tábhachtacha a sheachfhoinsiú, amhail an
 tagarmharc a ríomh, na sonraí ionchuir a bhailiú agus an tagarmharc a
 scaipeadh. D'fhonn éifeacht na socruithe rialachais a áirithiú, is gá a
 áirithiú nach scaoileann seachfhoinsiú den sórt sin riarthóir tagarmharcanna ó
 aon cheann de na hoibleagáidí agus freagrachtaí atá air, agus go ndéantar é ar
 bhealach nach gcuireann isteach ar chumas an riarthóra na hoibleagáidí ná na
 freagrachtaí sin a chomhlíonadh, ná ar chumas an údaráis inniúil iomchuí iad a
 mhaoirsiú.
 (21) Is é an riarthóir
 tagarmharcanna an té a fhaigheann formhór na sonraí ionchuir agus tá sé in ann
 meastóireacht a dhéanamh ar shláine agus ar chruinneas na sonraí ionchuir sin
 ar bhonn leanúnach. Is gá dá bhrí sin go mbeadh dóthain rialuithe ag an
 riarthóir tagarmharcanna chun cruinneas na sonraí ionchuir a mheas agus fógra a
 thabhairt don údarás inniúil ábhartha maidir le sonraí amhrasacha.
 (22) Féadfaidh fostaithe an riarthóra
 sáruithe féideartha ar an Rialachán seo nó leochaileachtaí féideartha a
 d'fhéadfaidh cúbláil nó iarracht ar chúbláil a bheith mar thoradh leo a
 shainaithint. Dá bhrí sin, ba cheart a áirithiú leis an Rialachán seo go bhfuil
 socruithe leordhóthanacha i bhfeidhm le go mbeidh ar chumas fostaithe
 foláireamh faoi rún a thabhairt do riarthóírí maidir le sáruithe féideartha ar
 an Rialachán seo.
 (23) Aon uair a fheidhmítear
 discréid agus sonraí ionchuir á soláthar, cruthaítear deis chun tagarmharc a
 chúbláil. Más sonraí bunaithe ar idirbhirt iad na sonraí ionchuir, ní bhíonn an
 oiread discréide i gceist agus laghdaítear dá bhrí sin an deis a bhíonn ann
 cúbláil a dhéanamh ar na sonraí. Mar riail ghinearálta, ba cheart do riarthóirí
 tagarmharcanna dá bhrí sin sonraí ionchuir iarbhíre maidir le hidirbhearta a
 úsáid más féidir ach féadfar sonraí eile a úsáid sna cásanna sin nach leor na
 sonraí idirbheart chun sláine agus cruinneas an tagarmhairc a áirithiú.
 (24) Bíonn cruinneas agus
 iontaofacht tagarmhairc, ó thaobh an fhíorcháis eacnamaíoch atá sé beartaithe
 rianú leis, a thomhas ag brath ar an modheolaíocht agus ar na sonraí ionchuir a
 úsáidtear. Is gá dá bhrí sin modheolaíocht a chur in oiriúint lena ndéanfar
 iontaofacht agus cruinneas an tagarmhairc a áirithiú.
 (25) D'fhéadfadh sé go mbeidh gá an
 mhodheolaíocht a athrú d'fhonn cruinneas leanúnach an tagarmhairc a áirithiú,
 ach beidh tionchar ag aon athruithe sa mhodheolaíocht ar úsáideoirí agus ar
 gheallsealbhóirí an tagarmhairc. Dá bhrí sin, is gá na nósanna imeachta a
 shonrú a bheidh le leanúint má dhéantar modheolaíocht an tagarmhairc a athrú,
 lena n-áirítear an gá le comhairliúchán, sa chaoi go mbeidh úsáideoirí agus
 geallsealbhóirí in ann na gníomhaíochtaí is gá a thógáil i bhfianaise na
 n-athruithe seo nó fógra a thabhairt don riarthóir má tá ábhar imní acu i ndáil
 leis na hathruithe seo.
 (26) Braitheann sláine agus
 cruinneas na dtagarmharcanna ar shláine agus ar chruinneas na sonraí ionchuir a
 sholáthraíonn rannchuiditheoirí. Tá sé riachtanach go ndéanfar oibleagáidí na
 rannchuiditheoirí maidir leis na sonraí ionchuir sin a shonrú go soiléir, gur
 féidir brath orthu agus go bhfuil siad comhsheasmhach le rialuithe agus le
 modheolaíocht an riarthóra tagarmharcanna. Is gá dá bhrí sin don riarthóir
 tagarmharcanna cód iompair a tháirgeadh chun na ceanglais sin a shonrú agus go
 mbíonn na rannchuiditheoirí sin faoi cheangal ag an gcód iompair sin.
 (27) Socraítear go leor
 tagarmharcanna ó shonraí ionchuir arna soláthar ag ionaid rialáilte, malartáin
 fuinnimh agus ceantanna lamháltas astaíochtaí. Bíonn na hionaid seo faoi réir
 rialála agus maoirseachta lena ndéantar sláine na sonraí ionchuir a áirithiú
 agus lena ndéantar foráil maidir le ceanglais rialachais agus maidir le fógra a
 thabhairt i ndáil le sáruithe. Dá bhrí sin scaoiltear na tagarmharcanna seo ó
 oibleagáidí áirithe d'fhonn dé-rialáil a sheachaint agus toisc go ndéanann an
 mhaoirseacht a dhéantar ar na sonraí ionchuir a úsáidtear sláine na sonraí a
 áirithiú.
 (28) Féadfaidh rannchuiditheoirí a
 bheith faoi réir coinbhleachtaí leasa agus féadfaidh siad discréid a fheidhmiú
 agus cinneadh á dhéanamh acu maidir leis na sonraí ionchuir. Dá bhrí sin is gá
 go mbeadh rannchuiditheoirí faoi réir socruithe rialachais lena áirithiú go
 ndéantar na coinbhleachtaí sin a bhainistiú agus go mbíonn na sonraí ionchuir
 cruinn, i gcomhréir le riachtanais an riarthóra agus gur féidir iad a
 bhailíochtú.
 (29) Tá saintréithe,
 leochaileachtaí agus rioscaí éagsúla ag baint le cineálacha éagsúla
 tagarmharcanna agus earnálacha éagsúla tagarmharcanna. Ba cheart tuilleadh
 sonraithe a dhéanamh ar fhorálacha an Rialacháin seo le haghaidh earnálacha
 agus cineálacha tagarmharcanna ar leith. Is tagarmharcanna iad tagarmharcanna
 rátaí úis idirbhainc a bhfuil ról tábhachtach acu ó thaobh beartas airgeadaíochta
 a tharchur agus is gá dá réir sin a shonrú conas a bheadh feidhm ag na
 forálacha sin i leith na dtagarmharcanna sin sa Rialachán seo. Baintear úsáid
 fhorleathan as tagarmharcanna tráchtearraí agus tá saintréithe acu a bhaineann
 go sonrach lena earnáil, mar sin is gá an chaoi go gcuirfí na forálacha seo i
 bhfeidhm ar na tagarmharcanna seo a shonrú sa Rialachán seo.
 (30) D'fhéadfadh tionchar suntasach
 a bheith ag cliseadh tagarmharcanna criticiúla áirithe ar chobhsaíocht
 airgeadais, ar ord margaí nó ar infheisteoirí agus is gá dá bhrí sin go mbeadh
 feidhm le ceanglais bhreise chun sláine agus láidreacht na dtagarmharcanna
 criticiúla seo a áirithiú. I gcás ina ndéanann tagarmharc tagairt do luach
 suntasach ionstraimí airgeadais, beidh tionchar den sórt sin aige. Dá bhrí sin,
 is gá go gcinnfeadh an Coimisiún cad iad na tagarmharcanna sin a dhéanann
 tagairt d'ionstraimí airgeadais os cionn tairseach áirithe agus ba cheart iad a
 mheas mar thagarmharcanna criticiúla.
 (31) Má scoireann rannchuiditheoirí
 de bheith rannpháirteach d'fhéadfadh sé sin an bonn a bhaint de chreidiúnacht
 tagarmharcanna criticiúla. D'fhonn aghaidh a thabhairt ar an leochaileacht sin,
 is gá dá bhrí sin cumhacht a chur san áireamh don údarás inniúil ábhartha chun
 rannchuidiú éigeantach a éileamh i gcás tagarmharcanna criticiúla.
 (32) Ionas go ndéanfaidh úsáideoirí
 tagarmharcanna roghanna iomchuí maidir le tagarmharcanna, agus go dtuigfidh
 siad na rioscaí a bhaineann leo, ní mór dóibh fios a bheith acu cad a
 thomhaistear leis an tagarmharc agus na leochaileachtaí a bhaineann leis. Dá
 bhrí sin ba cheart don riarthóir tagarmhairc ráiteas a fhoilsiú ina sonraítear
 na gnéithe sin, chomh maith leis na sonraí ionchuir a fhoilsiú, a úsáidtear
 chun an tagarmharc a shocrú.
 (33) Féadfaidh tomhaltóirí
 conarthaí airgeadais a dhéanamh, go háirithe morgáistí agus conarthaí
 creidmheasa tomhaltóirí, ina ndéantar tagairt do thagarmharc, ach fágann
 cumhacht margála mhíchothrom agus úsáid téarmaí caighdeánacha go bhféadfadh
 rogha theoranta a bheith acu maidir leis an tagarmharc a úsáidfear. Is gá dá
 bhrí sin a áirithiú go luífidh an fhreagracht maidir le hoiriúnacht tagarmhairc
 den sórt sin do thomhaltóir leis na hiasachtóir nó le creidiúnaithe atá ina
 n-eintitis faoi mhaoirseacht, toisc go bhfuil siad níos ábalta an tagarmharc a
 roghnú. Níor cheart go gceanglóidh faoin Rialachán seo an measúnú oiriúnachta a
 dhéanamh ar ionstraimí airgeadais a dhéanann tagairt do thagarmharc, toisc go
 ndéantar foráil maidir leis an méid sin cheana féin in Treoir [MIFID].
 (34) Ba cheart go gcuirfí san
 áireamh sa Rialachán seo na Prionsabail i gcomhair tagarmharcanna a d'eisigh an
 Eagraíocht Idirnáisiúnta um Choimisiúin Urrús (IOSCO) ar an 17 Iúil 2013 (dá
 ngairtear 'Prionsabail IOSCO' anseo feasta), prionsabail a fheidhmíonn mar
 chaighdeán domhanda le haghaidh ceanglas rialála tagarmharcanna. Ar mhaithe le
 cosaint a thabhairt d'infheisteoirí, is gá measúnú a dhéanamh go bhfuil an
 mhaoirseacht agus an rialachán in aon tríú tír coibhéiseach le maoirseacht agus
 le rialachán tagarmharcanna san Aontas sular féidir aon tagarmharc arna
 sholáthar ag an tríú tír sin a úsáid san Aontas.
 (35) Ba cheart go ndéanfadh an
 t-údarás inniúil sa Bhallstát ina bhfuil riarthóir lonnaithe an riarthóir sin a
 údarú agus a mhaoirsiú.
 (36) In imthosca áirithe, féadfaidh
 duine innéacs a sholáthar agus gan fios a bheith aige go bhfuiltear ag úsáid an
 innéacs sin mar thagairt le haghaidh ionstraime airgeadais. Tarlaíonn sé seo go
 háirithe sa chás go mbíonn na húsáideoirí agus riarthóir an tagarmhairc lonnaithe
 i mBallstáit dhifriúla. Is gá dá bhrí sin d'údaráis inniúla, cibé uair a
 fhaigheann siad eolas maidir le húsáid tagarmhairc in ionstraim airgeadais,
 fógra a thabhairt d'údarás comhordúcháin lárnach amhail ESMA agus ba cheart don
 údarás sin fógra a thabhairt don riarthóir ansin.
 (37) Tugtar ráthú go mbeidh
 maoirseacht éifeachtach ann trí shraith uirlisí, cumhachtaí agus acmhainní
 éifeachtacha a thabhairt d'údaráis inniúla na mBallstát. Dá bhrí sin, ba cheart
 foráil a dhéanamh leis an Rialachán seo go háirithe maidir le sraith íosta
 cumhachtaí maoirseachta agus imscrúdaitheacha is ceart a chur ar iontaoibh
 údaráis inniúla na mBallstát i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. Agus a
 gcumhachtaí á gcleachtadh acu faoin Rialachán seo, ba cheart go ngníomhódh údaráis
 inniúla agus an ESMA go hoibiachtúil agus go neamhchlaonta agus a bheith
 uathrialach i gcónaí sna cinntí a dhéanfaidh siad.
 (38) D'fhonn sáruithe ar an
 Rialachán seo a bhrath, is gá d'údaráis inniúla a bheith in ann rochtain a
 fháil ar áitreabh daoine nádúrtha agus dlítheanacha, i gcomhréir leis an dlí
 náisiúnta, d'fhonn doiciméid a urghabháil. Is gá freisin a bheith in ann
 rochtain a fháil ar áitribh den sórt sin má tá amhras réasúnta ann go bhfuil
 doiciméid agus sonraí eile ann a bhaineann le hábhar na cigireachta nó an
 imscrúdaithe agus bhféadfadh sé go mbeadh baint acu le hábhar chun sárú ar an
 Rialachán seo a chruthú. Ina theannta sin tá an rochtain ar áitreabh mar sin
 riachtanach i gcás: ina mainníonn an duine ar éilíodh faisnéis uaidh cheana an t-éileamh
 sin a chomhlíonadh; nó i gcás ina bhfuil forais réasúnacha ann le go gcreidfí
 nach gcomhlíonfaí an t-éileamh sin dá ndéanfaí é, nó go ndéanfaí na doiciméid
 nó an fhaisnéis, lena mbaineann an t-éileamh ar fhaisnéis, a bhaint, a
 chrioscaíleadh nó a scriosadh. Nuair atá réamhúdarú ag teastáil ó údarás
 breithiúnach an Bhallstáit lena mbaineann, i gcomhréir leis an dlí naisiúnta,
 is tar éis an t-údarú sin a fháil amháin a úsáidfear cumhacht dá leithéid;
 (39) Féadfaidh taifeadtaí ar
 chomhráite teileafóin agus taifid ar thrácht sonraí atá ann cheana ó eintitis
 faoi mhaoirseacht a bheith mar fianaise ríthábhachtach, agus gan d'fhianaise a
 bheith ann ach iad uaireanta, chun sáruithe ar an Rialachán a bhrath agus a
 chruthú, go háirithe comhlíonadh na gceanglas rialachais agus rialaithe.
 Féadfaidh go gcabhróidh taifid agus taifeadtaí den sórt sin chun fíorú a
 dhéanamh ar chéannacht an duine atá freagrach as an bhfaisnéis a chur isteach,
 chomh maith le céannacht na ndaoine siúd atá freagrach as an bhfaomhadh agus
 cibé ar coinníodh deighilt fhisiciúil idir na fostaithe nó nár coinníodh. Dá
 bhrí sin, ba cheart go mbeadh sé ar chumas údarás inniúil a cheangal go
 dtabharfaí dóibh taifeadtaí ar chomhráite teileafóin agus taifid ar chumarsáid
 leictreonach agus ar thrácht sonraí arna gcoimeád ag eintitis, sna cásanna sin
 ina bhfuil amhras réasúnta ann go bhféadfadh taifeadtaí nó taifid den sórt sin
 a bhaineann le hábhar na cigireachta nó an imscrúdaithe ábhartha chun sárú ar
 an Rialachán seo a chruthú.
 (40) Baineann roinnt d'fhorálacha
 an Rialacháin seo le daoine nádúrtha nó dlítheanacha i dtríú tíortha a
 bhféadfadh tagarmharcanna a úsáid nó a bheith ina rannchuiditheoirí do
 thagarmharcanna nó a bhféadfadh baint a bheith acu sa phróiseas tagarmharcála
 ar bhealach eile. Ba cheart d'údaráis inniúla socruithe a dhéanamh, dá bhrí
 sin, le húdaráis mhaoirseachta i dtríú tíortha. Ba cheart don ESMA comhordú a
 dhéanamh ar fhorbairt socruithe comhair den sórt sin agus ar mhalartú faisnéise
 a fhaightear ó thríú tíortha idir údaráis inniúla.
 (41) Urramaíonn an Rialachán seo na
 cearta bunúsacha agus comhlíonann sé na prionsabail a aithnítear sa Chonradh ar
 Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) agus i gCairt um Chearta Bunúsacha an
 Aontais Eorpaigh, go háirithe an ceart urramú a thabhairt do shaol
 príobháideach agus teaghlaigh, sonraí pearsanta a chosaint, ceart ar an
 tsaoirse chun tuairimí a nochtadh agus faisnéis a fháil, an tsaoirse chun gnó a
 sheoladh, an ceart chun maoine, an ceart cosaint tomhaltóra a fháil, an ceart
 chun leigheas éifeachtach a fháil, ceart na cosanta.. Dá bhrí sin, ba cheart an
 Rialachán seo a léirmhíniú agus a chur i bhfeidhm i gcomhréir leis na cearta
 agus prionsabail sin.
 (42) Ba cheart go ndéanfaí cearta
 cosanta na ndaoine lena mbaineann a urramú go hiomlán. Go háirithe, cuirfear
 rochtain ar na cinntí ar a bhfuil cinneadh an údaráis inniúil bunaithe ar fáil
 do na daoine atá faoi réir imeachtaí agus tabharfar an ceart dóibh éisteacht a
 fháil.
 (43) Tá trédhearcacht maidir le
 tagarmharcanna riachtanach ar mhaithe le cobhsaíocht an mhargaidh airgeadais
 agus cosaint infheisteoirí. Ba cheart go ndéanfadh údaráis inniúla aon mhalartú
 nó tarchur faisnéise i gcomhréir leis na rialacha maidir le tarchur sonraí
 pearsanta mar atá leagtha síos i dTreoir 95/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus
 ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 1995 maidir le daoine aonair a chosaint i
 ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí
 den sórt sin[16].
 Ba cheart go ndéanfadh an ESMA aon mhalartú nó tarchur faisnéise i gcomhréir
 leis na rialacha maidir le tarchur sonraí pearsanta mar atá leagtha síos i
 Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
 18 Nollaig 2000 maidir le daoine aonair a chosaint i dtaca le próiseáil sonraí
 pearsanta ag institiúidí agus comhlachtaí an Chomhphobail agus maidir le
 saorghluaiseacht sonraí den sórt sin[17].
 (44) Ag féachaint do na prionsabail
 atá leagtha síos sa theachtaireacht ón gChoimisiúin maidir le réimis
 smachtbhannaí a atreisiú san earnáil seirbhísí airgeadais agus gníomhartha
 dlíthiúla an Aontais arna nglacadh mar bheart leantach don Chumarsáid sin, ba
 cheart do Bhallstáit rialacha a leagan síos maidir le pionóis agus bearta
 riaracháin is infheidhme maidir le sáruithe ar fhorálacha an Rialacháin seo
 agus ba cheart dóibh a áirithiú go gcuirtear chun feidhme iad. Ba cheart go
 mbeadh na pionóis agus na bearta riaracháin sin éifeachtach, comhréireach agus
 athchomhairleach.
 (45) Dá bhrí sin, ba cheart foráil
 a dhéanamh maidir le sraith de bhearta, smachtbhannaí agus fíneálacha
 riaracháin d'fhonn cur chuige coiteann a áirithiú sna Ballstáit agus chun an
 éifeacht bhactha a bheidh acu a fheabhsú. Ba cheart go ndéanfaí na
 smachtbhannaí arna gcur i bhfeidhm i gcásanna ar leith a chinneadh agus tosca á
 gcur san áireamh nuair is iomchuí amhail aisíoc aon tairbhe airgeadais
 shonraithe, tromaíocht agus fad an tsáraithe, aon tosca géaraitheacha nó
 maolaitheacha, an gá atá le héifeacht bhactha a bheith ag na fíneálacha agus,
 nuair is iomchuí, ba cheart go n-áireofaí leo laghdú má théitear i gcomhar leis
 an údarás inniúil. Go háirithe, féadfaidh méid iarbhír na bhfíneálacha
 riaracháin atá le gearradh i gcás ar leith an t-uasleibhéal dá bhforáiltear sa
 Rialachán seo, nó an leibhéal níos airde dá bhforáiltear sa dlí náisiúnta, a bhaint
 amach i gcás sáruithe an-tromchúiseacha, agus ag an am céanna féadfar
 fíneálacha atá cuid mhaith níos ísle ná an t-uasleibhéal a chur i bhfeidhm as
 mionsáruithe nó i gcás socraíochta. Ba cheart go mbeadh an deis ag an údarás
 inniúil toirmeasc sealadach ar chleachtadh feidhmeanna bainistíochta a
 ghearradh ar riarthóírí nó rannchuiditheoirí tagarmhairc. Níor cheart go
 gcuirfí teorainn ar Bhallstáit leis an Rialachán seo ó thaobh an cumas a bheith
 acu foráil a dhéanamh maidir le leibhéil smachtbhannaí riaracháin níos airde.
 (46) D'fhonn a áirithiú go mbeidh
 éifeacht bhactha ag na cinntí a dhéanfaidh údaráis inniúla ar an bpobal i
 gcoitinne, ba cheart iad a fhoilsiú de ghnáth. Is uirlis thábhachta é foilsiú
 na gcinntí freisin d'údaráis inniúla lena chur in iúl do rannpháirtithe
 margaidh an cineál iompair a mheastar a bheith ina shárú ar an Rialachán seo
 agus chun dea-iompar níos leithne a chur chun cinn i measc rannpháirtithe an
 mhargaidh. Má tá an baol ann go ndéanfar dochar míréireach do na daoine lena mbaineann,
 go gcuirfear cobhsaíocht na margaí airgeadais nó imscrúdú atá idir lámha i
 mbaol leis an bhfoilsiú, ba cheart don údarás inniúil na smachtbhannaí agus
 bearta a fhoilsiú ar bhonn anaithnid nó moill a chur leis an bhfoilsiú. Ba
 cheart go mbeadh rogha ag údaráis inniúla gan smachtbhannaí a fhoilsiú má
 mheastar go mbeadh foilsiú anaithnid nó moillithe neamhleor lena áirithiú nach
 gcuirfí cobhsaíocht na margaí airgeadais i mbaol. Ní cheanglaítear ar údaráis
 inniúla bearta a fhoilsiú ach an oiread a mheastar nach fiú trácht orthu agus
 go mbeadh foilsiú míréireach.
 (47) Féadfaidh baint a bheith ag
 rannchuiditheoirí, riarthóirí agus úsáideoirí i mbreis is Ballstát amháin le
 tagarmharcanna criticiúla. Dá bhrí sin, féadfaidh tionchar a bheith ann i
 mbreis is Ballstát amháin má scoirtear de sholáthar thagarmharc den sórt sin nó
 má tharlaíonn aon theagmhas lena mbaintear an bonn dá sláine go suntasach, rud
 a chiallaíonn nach mbeidh maoirseacht tagarmharcanna den sórt sin a dhéanfaidh
 údarás inniúil an Bhallstáit ina bhfuil sé lonnaithe amháin éifeachtúil agus
 éifeachtach ó thaobh aghaidh a thabhairt ar na rioscaí a bhaineann leis an
 tagarmharc criticiúil. D'fhonn malartú éifeachtach faisnéise maoirseachta a
 áirithiú idir údaráis inniúla, chomh maith le comhordú ar a gcuid
 gníomhaíochtaí agus ar a mbearta maoirseachta, ba cheart coláistí d'údaráis
 inniúla a bhunú. Ba cheart go rannchuideodh gníomhaíochtaí na gcoláistí le cur
 i bhfeidhm comhchuibhithe na rialacha faoin Rialachán seo agus le cóineasú na
 gcleachtas maoirseachta. Is gné lárnach í idirghabháil ESMA atá ceangailteach ó
 thaobh an dlí de chun comhordú, comhsheasmhacht maoirseachta agus cóineasú na
 gcleachtas maoirseachta a bhaint amach. Féadfaidh tagarmharcanna tagairt a
 dhéanamh d'ionstraimí airgeadais agus do chonarthaí airgeadais a bhfuil
 tréimhse fhada ag baint leo. I gcásanna áirithe, ní fhéadfar cead a thabhairt
 tagarmharcanna den sórt sin a sholáthar a thuilleadh a luaithe agus a
 thiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm toisc go mbaineann saintréithe leo nach
 féidir iad a choigeartú lena mbeidh siad i gcomhréir le ceanglais an
 Rialacháin. Má thoirmisctear soláthar leantach thagarmharc den sórt sin, áfach,
 d'fhéadfadh sé go gcuirfear deireadh leis na hionstraimí airgeadais nó na
 conarthaí airgeadais, nó go gcuirfear bac orthu, agus go ndéanfaí dochar
 d'infheisteoirí dá bharr. Dá bhrí sin, is gá foráil a dhéanamh lena gceadófar
 soláthar leantach thagarmharcanna den sórt sin ar feadh idirthréimhse.
 (48) D'fhonn coinníollacha
 aonfhoirmeacha a áirithiú i gcur chun feidhme an Rialacháin seo agus sonrú
 breise a dhéanamh ar ghnéithe teicniúla an togra, ba cheart an chumhacht chun
 gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den CFAE a tharmligean
 chuig an gCoimisiún i ndáil le sonraíocht ghnéithe teicniúla na sainmhínithe,
 na ceanglais rialachais agus rialaithe a chuirfear i bhfeidhm ar riarthóirí
 agus ar rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht, ceanglais a bhaineann le sonraí
 ionchuir agus modheolaíochaí, an cód iompair, ceanglais shonracha le haghaidh
 cineálacha agus earnálacha difriúla tagarmharcanna agus an fhaisnéis atá le
 soláthar sna hiarratais ar údarú riarthóirí.
 (49) Ba cheart don Choimisiún
 dréachtchaighdeáin theicniúla rialála a fhorbróidh an ESMA a ghlacadh lena
 mbunófar íosmhéid inneachair na socruithe comhair le húdaráis inniúla thríú
 tíortha, trí bhíthin gníomhartha tarmligthe de bhun Airteagal 290 CFAE agus i
 gcomhréir le hAirteagal 10 go hAirteagal 14 de Rialachán (AE)
 Uimh. 1095/201.
 (50) D'fhonn a áirithiú go mbeidh
 coinníollacha cur chun feidhme an Rialacháin seo aonfhoirmeach, ba cheart
 cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún i ndáil le gnéithe
 áirithe de. Baineann na gnéithe sin le fionnadh gur creat dlí coibhéiseach é an
 creat dlí lena bhfuil bainc cheannais agus soláthraithe tagarmharcanna thríú
 tíortha faoi réir aige, chomh maith le fionnadh gur tagarmharc criticiúil é
 tagarmharc.Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán
 (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra
 2011[18]
 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis
 na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun
 feidhme ag an gCoimisiún.
 (51) Ba cheart go dtabharfaí de
 chumhacht don Choimisiún freisin caighdeáin theicniúla cur chun feidhme a
 fhorbróidh an ESMA a ghlacadh lena mbunófar nósanna imeachta agus foirmeacha um
 mhalartú faisnéise idir údaráis inniúla agus an ESMA, trí bhíthin gníomhartha
 cur chun feidhme de bhun Airteagal 291 CFAE agus i gcomhréir le hAirteagal 15
 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010. Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit
 cuspóirí an Rialacháin seo, eadhon córas comhsheasmhach éifeachtach a leagan
 síos chun dul i ngleic leis na leochaileachtaí a chruthaíonn tagarmharcanna, a
 bhaint amach go leordhóthanach, toisc nach féidir an tionchar foriomlán atá ag
 na fadhbanna a bhaineann le tagarmharcanna a fheiceáil go hiomlán ach i
 gcomhthéacs an Aontais, agus gur fearr, dá bhrí sin, is féidir iad a bhaint
 amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i
 gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta faoi mar a leagtar amach in Airteagal 5
 den Chonradh ar an Aontas Eorpach é. I gcomhréir le prionsabal na
 comhréireachta, mar a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an
 Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.
 TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
 TEIDEAL 1
 ÁBHAR, RAON FEIDHME AGUS SAINMHÍNITHE
 Airteagal 1
 Ábhar
 Tugtar isteach leis an Rialachán seo creat
 coiteann chun cruinneas agus sláine na n-innéacsanna a úsáidtear mar
 thagarmharcanna in ionstraimí airgeadais agus i gconarthaí airgeadais san
 Aontas a áirithiú. Dá bhrí sin, rannchuidíonn an Rialachán le feidhmiú ceart an
 mhargaidh inmheánaigh chomh maith le hardleibhéal cosanta a bhaint amach do thomhaltóirí
 agus d'infheisteoirí.
 Airteagal 2
 Raon Feidhme
 1. Beidh feidhm ag an Rialachán
 seo maidir le tagarmharcanna a sholáthar, sonraí ionchuir a chur ar fáil do
 thagarmharc agus úsáid tagarmhairc laistigh den Aontas.
 2. Ní bheidh feidhm ag an
 Rialachán seo maidir leo seo a leanas:
 (a)
 Comhaltaí den Chóras Eorpach Banc Ceannais (CEBC).
 (b)
 Bainc cheannais thríú tíortha a n-aithníonn an
 Coimisiún a gcreat dlí mar cheann lena ndéantar foráil maidir le prionsabail,
 caighdeáin agus nósanna imeachta atá coibhéiseach leis na ceanglais maidir le
 cruinneas, sláine agus neamhspleáchas i soláthar tagarmharcanna dá bhforáiltear
 leis an Rialachán seo.
 3. Bunóidh an Coimisiún liosta
 de bhainc cheannais thríú tíortha dá dtagraítear i mír 2(b).
 Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i
 gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in
 Airteagal 38(2).
 Airteagal 3
 Sainmhínithe
 1. Chun críocha an Rialacháin
 seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
 (1)
 Ciallaíonn 'innéacs' aon fhigiúr:
 (a)
 a fhoilsítear nó a chuirtear ar fáil don phobal;
 (b)
 a shocraítear go rialta, go hiomlán nó i bpáirt,
 trí fhoirmle a chur i bhfeidhm nó trí aon mhodh ríomha eile, nó trí mheasúnú;
 (c)
 lena ndéantar an socrú seo bunaithe ar luach
 bunsócmhainne amháin nó níos mó, nó praghsanna, lena n-áirítear praghsanna
 measta, nó luachanna eile.
 (2)
 ciallaíonn 'tagarmharc' aon innéacs a ndéantar an
 tsuim atá iníoctha faoi ionstraim airgeadais nó faoi chonradh airgeadais nó
 luach ionstraime airgeadais, a shocrú trí thagairt a dhéanamh dó nó innéacs a
 úsáidtear chun feidhmíocht chiste infheistíochta a thomhas;.
 (3)
 ciallaíonn ‘soláthar tagarmhairc’:
 (a)
 riaradh ar na socruithe chun tagarmharc a shocrú a
 riaradh; agus
 (b)
 sonraí ionchuir a bhailiú, a phróiseáil nó anailís
 a dhéanamh orthu ar mhaithe le tagarmharc a shocrú; agus
 (c)
 tagarmharc a shocrú trí fhoirmle nó modh ríofa eile
 a cur i bhfeidhm nó trí mheasúnú a dhéanamh ar shonraí ionchuir a soláthraíodh
 chun na críche sin.
 (4)
 ciallaíonn ‘riarthóir' an duine nádúrtha nó
 dlítheanach a bhfuil smacht acu ar sholáthar tagarmhairc;
 (5)
 ciallaíonn ‘úsáideoir tagarmhairc’ aon duine a
 eisíonn ionstraim airgeadais nó atá ina úinéir ar ionstraim airgeadais nó aon
 duine is páirtí i gconradh airgeadais a thagraíonn do thagarmharc;
 (6)
 ciallaíonn ‘rannchuidiú sonraí ionchuir’ aon sonraí
 ionchuir a sholáthar do riarthóir, nó do dhuine eile chun iad a chur ar aghaidh
 chuig riarthóir, ar sonraí iad atá de dhíth i ndáil leis an tagarmharc sin a
 shocrú, agus a sholáthraítear chun na críche sin;
 (7)
 ciallaíonn ‘rannchuiditheoir’ aon duine nádúrtha nó
 dlítheanach a chuireann sonraí ionchuir ar fáil;
 (8)
 ciallaíonn ‘rannchuiditheoir faoi mhaoirseacht’
 eintiteas faoi mhaoirseacht a chuireann sonraí ionchuir ar fáil do riarthóir
 atá lonnaithe san Aontas;
 (9)
 ciallaíonn ‘aighnitheoir’ an duine nádúrtha atá
 fostaithe ag an rannchuiditheoir chun sonraí ionchuir a chur ar fáil;
 (10)
 ciallaíonn ‘sonraí ionchuir’ na sonraí i ndáil le
 luach bunsócmhainne amháin nó níos mó, nó i ndáil le praghsanna, lena
 n-áirítear praghsanna measta, nó luachanna eile, a úsáideann an riarthóir chun
 an tagarmharc a shocrú;
 (11)
 ciallaíonn ‘sonraí rialáilte’ sonraí ionchuir arna
 chur ar fáil go díreach ó ionad trádála de réir mar a shainítear é i bpointe
 (25) de mhír 1 d'Airteagal 2 de [MIFIR] nó ó shocrú foilsithe faofa mar atá
 sainmhínithe i bpointe (18) de mhír 1 d'Airteagal 2 de [MIFIR ] nó ó shocrú
 tuairiscithe faofa mar atá sainithe i bpointe (20) de mhír 1 d'Airteagal 2 de
 [MIFIR] i gcomhréir le ceanglais éigeantacha maidir le sonraí iarthrádála nó
 malartán leictreachais dá dtagraítear i bpointe (j) de mhír 1 d'Airteagal 37 de
 Threoir 2009/72/CE[19]
 nó ó mhalartán gáis nádúrtha dá dtagraítear i bpointe (j) de mhír 1 d'Airteagal
 41 de Threoir 2009/73/CE[20]
 nó ardán ceantála dá dtagraítear in Airteagal 26 nó in Airteagal 30 de
 Rialachán (AE) Uimh. 1031/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle;
 (12)
 ciallaíonn 'sonraí idirbhirt' praghsanna, rátaí,
 innéacsanna nó luachanna inbhraite atá ina dtuairiscí ar idirbhearta idir
 contrapháirtithe nach bhfuil cleamhnaithe i margadh gníomhach atá faoi réir
 fórsaí iomaíocha soláthair agus éilimh;
 (13)
 ciallaíonn 'ionstraim airgeadais' aon cheann de na
 hionstraimí atá sa liosta i Roinn C d'Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir
 2004/39/CE lenar iarradh cead isteach i gcomhar trádála ar ionad trádála ina
 leith nó a trádáladh ar ionad trádála;
 (14)
 ciallaíonn 'eintiteas faoi mhaoirseacht' na
 heintitis seo a leanas:
 (a)
 institiúidí creidmheasa mar atá sainmhínithe i
 bpointe (1) d'Airteagal 3 de Threoir 2013/36/AE[21];
 (b)
 gnóthais infheistíochta mar atá sainmhínithe i
 bpointe (1) de mhír 1 d'Airteagal 2 de [MIFIR];
 (c)
 gnóthais árachais mar atá sainmhínithe i
 bpointe (1) d'Airteagal 13 de Threoir 2009/138/AE[22];
 (d)
 gnóthais athárachais mar atá sainmhínithe i
 bpointe (1) d'Airteagal 13 de Threoir 2009/138/AE;
 (e)
 gnóthais le haghaidh comhinfheistíochta in urrúis
 inaistrithe (UCITS) mar atá sainmhínithe in Airteagal 1(2) de Threoir
 2009/65/AE[23];
 (f)
 bainisteoirí cistí infheistíochta malartacha
 (AIFManna) mar atá sainmhínithe i bpointe (b) d’Airteagal 4(1) de
 Threoir 2011/61/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[24];
 (g)
 contrapháirtithe lárnacha mar atá sainmhínithe i
 bpointe (1) d’Airteagal 2 de Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[25];
 (h)
 stórtha trádála mar atá sainmhínithe i bpointe (2)
 d'Airteagal 4(2) de Rialachán (AE) Uimh. 648/2012;
 (i)
 riarthóir;
 (15)
 ciallaíonn 'conradh airgeadais':
 (a)
 aon chomhaontú creidmheasa mar atá sainmhínithe i
 bpointe (c) d’Airteagal 3 de Threoir 2008/48/CE ó Pharlaimint na
 hEorpa agus ón gComhairle[26];
 (b)
 aon chomhaontú creidmheasa mar atá sainmhínithe i
 bpointe 3 d’Airteagal 3 de [Threoir [2013/.../] ó Pharlaimint na
 hEorpa agus ón gComhairle maidir le comhaontuithe creidmheasa a bhaineann le
 maoin chónaithe];
 (16)
 ciallaíonn 'ciste infheistíochta' cistí
 infheistíochta malartacha mar atá sainmhínithe i bpointe (a) de mhír 1 d'Airteagal
 4 de Threoir 2011/61/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, nó gnóthais
 chomhinfheistíochta a thagann laistigh de raon feidhme Threoir 2009/65/AE ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle;
 (17)
 ciallaíonn 'comhlacht bainistíochta' an comhlacht
 rialachais, ag cuimsiú an fheidhm mhaoirseachta agus bhainistíochta, a bhfuil
 údarás cinnteoireachta deiridh aige, agus a bhfuil sé de chumhacht aige
 straitéis, cuspóirí agus treoir fhoriomlán an eintitis a shocrú;
 (18)
 ciallaíonn ‘tomhaltóir’ duine nádúrtha atá ag
 gníomhú, i gconarthaí airgeadais a chumhdaítear leis an Rialachán seo, chun
 críocha atá lasmuigh dá cheird, dá ghnó nó dá ghairm;
 (19)
 ciallaíonn 'tagarmharc ráta úis idirbhainc'
 tagarmharc arb í an bhunsócmhainn chun críocha phointe (1)(c) den Airteagal seo
 an ráta a bhféadfaidh bainc iasachtaí a thabhairt do bhainc eile, nó iasachtaí
 a fháil uathu;
 (20)
 ciallaíonn 'tagarmharc tráchtearraí' tagarmharc ar
 tráchtearra laistigh de bhrí phointe (2) d'Airteagal 2 de Rialachán (CE)
 Uimh. 1287/2006 ón gCoimisiún[27]
 í an bhunsócmhainn chun críocha phointe (1)(c) den Airteagal seo; Ní mheasfar
 lamháltais i gcomhair astaíochtaí mar atá sainmhínithe i bpointe (11) de Roinn
 C d'Iarscríbhinn I a ghabhann le [MiFID] a bheith ina dtráchtearraí chun críche
 an Rialacháin seo;
 (21)
 ciallaíonn 'tagarmharc criticiúil' tagarmharc lena
 bhfuil móradh na ndaoine atá ina rannchuiditheoirí dó ina n-eintitis faoi
 mhaoirseacht agus a thagraíonn d'ionstraimí airgeadais a bhfuil luach barúlach
 500 billiún euro ar a laghad acu;
 (22)
 ciallaíonn 'lonnaithe', i ndáil le duine
 dlítheanach, an Ballstát nó an tríú tír ina bhfuil oifig chláraithe nó seoladh
 oifigiúil eile an duine sin suite agus i ndáil le duine nádúrtha, an Ballstát
 nó an tríú tír ina bhfuil an duine sin ina chónaitheoir chun críocha cánach.
 2. Tabharfar de chumhacht don
 Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 37
 d'fhonn breis sonraithe a dhéanamh ar ghnéithe teicniúla na sainmhínithe atá
 leagtha síos i mír 1, ina shonrófar go háirithe go háirithe cad é atá i gceist
 le bheith ar fáil don phobal chun críocha shainmhíniú innéacs, agus chun
 forbairtí sa mhargadh nó forbairtí teicneolaíochta a chur san áireamh.
 Nuair is infheidhme, cuirfidh an Coimisiún
 cóineasú idirnáisiúnta ar chleachtas maoirseachta i ndáil le tagarmharcanna san
 áireamh.
 Airteagal 4
 Eisiamh riarthóirí atá aineolach ar an úsáid atá á baint as tagarmharcanna arna
 soláthar acu agus eisiamh riarthóirí nach n-aontaíonn lena n-úsáid
 1. Ní bheidh feidhm ag an
 Rialachán seo i leith riarthóir i ndáil le tagarmharc arna sholáthar aige más
 rud é go bhfuil sé aineolach agus nach bhfuil sé réasúnta go bhféadfadh sé a
 bheith eolach go n-úsáidtear an tagarmharc sin chun na críocha dá dtagraítear i
 bpointe (2) d'Airteagal 3(1).
 2. Ní bheidh feidhm ag an
 Rialachán i leith riarthóir thagarmharc dá dtagraítear in Airteagal 25(3) i
 ndáil leis an tagarmharc sin.
 TEIDEAL II
 SLÁINE AGUS IONTAOFACHT TAGARMHAIRC
 Caibidil
 1
 Rialachas agus Rialú Riarthóirí
 Airteagal 5
 Riachtanais rialachais
 1. Beidh feidhm ag na riachtanais
 rialachais seo a leanas maidir leis an riarthóir:
 (a)
 beidh socruithe daingne rialachais ag an riarthóir,
 lena n-áirítear struchtúr soiléir eagraíochtúil ina mbeidh freagrachtaí agus
 róil shoiléire, thrédhearcacha agus chomhsheasmhacha le haghaidh gach duine a
 bhfuil baint aige le tagarmharc a sholáthar;
 Déanfaidh an riarthóir gach beart is gá chun a
 áirithiú nach ndéanfaidh aon choinbhleacht leasa atá ann cheana nó a
 d'fhéadfadh a bheith ann difear do sholáthar tagarmhairc agus, i gcás ina
 bhfuil aon discréid nó breithiúnas ag teastáil sa phróiseas tagarmhairc, go
 bhfeidhmítear iad go neamhspleách agus go macánta ('Rialachas agus
 coinbhleachtaí leasa');
 (b)
 bunóidh an riarthóir feidhm mhaoirseachta chun
 maoirseacht a dhéanamh ar gach gné de sholáthar a thagarmharcanna
 ('Maoirseacht);
 (c)
 beidh creat rialaithe ag an riarthóir lena
 n-áirithítear go ndéanfar an tagarmharc a sholáthar agus a fhoilsiú nó a chur
 ar fáil i gcomhréir leis an Rialachán seo ('Rialuithe');
 (d)
 beidh creat cuntasachta ag an riarthóir a
 chumhdóidh coimeád taifead, iniúchadh agus athbhreithniú agus próiseas maidir
 le gearáin, lena soláthraítear fianaise go bhfuiltear ag comhlíonadh cheanglais
 an Rialacháin seo ('Cuntasacht').
 2. Comhlíonfaidh riarthóir na
 ceanglais rialachais agus rialaithe atá leagtha amach i Roinn A d'Iarscríbhinn
 1.
 3. Tabharfar de chumhacht don
 Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 37
 chun breis sonraithe a dhéanamh ar na ceanglais rialachais agus rialaithe faoi
 Roinn A d'Iarscríbhinn 1. Cuirfidh an Coimisiún an méid seo a leanas san
 áireamh:
 (a)
 forbairtí ar thagarmharcanna agus ar mhargaí
 airgeadais i bhfianaise chóineasú idirnáisiúnta ar chleachtas maoirseachta i
 ndáil le ceanglais rialachais tagarmharcanna;
 (b)
 gnéithe ar leith a bhaineann le cineálacha difriúla
 tagarmharcanna agus riarthóirí;
 (c)
 coinbhleachtaí leasa atá ann cheana nó a
 d'fhéadfadh a bheith ann maidir le soláthar tagarmharcanna, leochaileacht na
 dtagarmharcanna ó thaobh cúblála de agus tábhacht na dtagarmharcanna i ndáil le
 cobhsaíocht airgeadais, margaí agus infheisteoirí.
 Airteagal 6
 Seachfhoinsiú
 1. Ní dhéanfaidh riarthóirí
 feidhmeanna a sheachfhoinsiú i soláthar tagarmhairc ar bhealach a dhéanfaidh
 díobháil ábhartha do rialú an riarthóra ar sholáthar an tagarmhairc ná do
 chumas an údaráis inniúil ábhartha an tagarmharc a mhaoirsiú.
 2. I gcás ina ndéantar
 seachfhoinsiú, áiritheoidh an riarthóir go gcomhlíonfar na ceanglais
 sheachfhoinsithe atá leagtha amach i Roinn B d'Iarscríbhinn 1.
 3. I gcás ina ndéanann riarthóir
 feidhmeanna nó aon seirbhísí nó gníomhaíochtaí ábhartha a sheachfhoinsiú le
 linn tagarmharc a sholáthar do sholáthraí seirbhíse ar bith, leanfaidh sé de
 bheith freagrach go hiomlán as a oibleagáidí go léir a chomhlíonadh faoin
 Rialachán seo.
 Caibidil
 2
 Sonraí ionchuir agus modheolaíocht agus sáruithe a thuairisciú
 Airteagal 7
 Sonraí ionchuir agus modheolaíocht
 1. Beidh soláthar tagarmhairc
 faoi rialú na riachtanas seo a leanas maidir lena shonraí ionchuir agus lena
 mhodheolaíocht:
 (a)
 Beidh na sonraí ionchuir leordhóthanach chun léargas
 cruinn iontaofa a thabhairt ar an margadh nó ar an bhfíorchás eacnamaíoch atá
 sé beartaithe a thomhas leis an tagarmharc ('Sonraí leordhóthanacha agus
 cruinne').
 Sonraí idirbhirt a bheidh sna sonraí ionchuir. Sa
 chás nach leor na sonraí idirbhirt atá ar fáil chun léiriú cruinn iontaofa a
 thabhairt ar an margadh nó ar an bhfíorchás eacnamaíoch atá sé beartaithe a
 thomhas leis an tagarmharc, is féidir úsáid a bhaint as sonraí ionchuir nach
 sonraí idirbhirt iad ar an gcoinníoll gur féidir na sonraí sin a fhíorú.
 (b)
 Gheobhaidh an riarthóir na sonraí ionchuir ó
 phainéal nó ó shampla iontaofa ionadaíoch rannchuiditheoirí chun a áirithiú go
 mbeidh an tagarmharc a gheofar mar thoradh air sin iontaofa agus ionadaíoch ar
 an margadh nó ar an bhfíorchás eacnamaíoch atá sé beartaithe a thomhas leis an
 tagarmharc ('Rannchuiditheoirí ionadaíocha')
 (c)
 I gcás nach sonraí idirbhirt iad sonraí ionchuir
 tagarmhairc agus go bhfuil lámh ag rannchuiditheoir i níos mó ná 50 % de
 luach na n-idirbheart sa mhargadh atá sé beartaithe a thomhas leis an
 tagarmharc, fíoróidh an riarthóir go dtugtar léiriú ar mhargadh atá faoi réir
 fórsaí iomaíocha soláthair agus éilimh leis na sonraí ionchuir. Má fhaigheann
 an riarthóir amach nach dtugtar léiriú leis na sonraí ionchuir ar mhargadh atá
 faoi réir fórsaí iomaíocha soláthair agus éilimh, déanfaidh sé na sonraí
 ionchuir, na rannchuiditheoirí nó an mhodheolaíocht a athrú lena áirithiú go
 dtugtar léiriú ar mhargadh atá faoi réir fórsaí iomaíocha soláthair agus éilimh
 leis na sonraí ionchuir, é sin nó scoirfear de sholáthar an tagarmhairc sin
 ('Tionchar ar an margadh').
 (d)
 Úsáidfidh riarthóir modheolaíocht chun tagarmharc a
 shocrú atá láidir agus iontaofa agus a bhfuil rialacha soiléire ag baint léi
 ina sonraítear cathain agus conas a fhéadfar discréid a fheidhmiú agus an
 tagarmharc sin á chinneadh ('Modheolaíocht láidir agus iontaofa').
 (e)
 Déanfaidh an riarthóir sonraí agus modheolaíocht an
 tagarmhairc a fhorbairt, a oibriú agus a riaradh go trédhearcach
 ('Trédhearcacht').
 2. Comhlíonfaidh riarthóir na ceanglais
 a bhaineann le sonraí ionchuir agus modheolaíocht atá leagtha amach i Roinn C
 d'Iarscríbhinn I.
 3. Tabharfar de chumhacht don
 Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 37 a
 bhaineann le bearta chun breis sonraithe a dhéanamh ar na rialuithe i ndáil le
 sonraí ionchuir, na cúinsí faoina bhféadfadh sé nach leor sonraí idirbhirt agus
 conas is féidir é seo a léiriú do mhaoirseoirí agus na ceanglais le haghaidh
 modheolaíochtaí a fhorbairt. Cuirfidh an Coimisiún an méid seo a leanas san
 áireamh:
 (a)
 forbairtí ar thagarmharcanna agus ar mhargaí
 airgeadais i bhfianaise chóineasú idirnáisiúnta ar chleachtas maoirseachta i
 ndáil le tagarmharcanna;
 (b)
 gnéithe sonracha na dtagarmharcanna difriúla agus
 na gcineálacha difriúla; agus
 (c)
 leochaileacht na dtagarmharcanna ó thaobh cúblála
 de i bhfianaise na modheolaíochtaí agus na sonraí ionchuir a úsáidtear;
 Airteagal 8
 Sáruithe a thuairisciú
 1. Áiritheoidh an riarthóir go
 mbeidh córais chuí agus rialuithe éifeachtacha ann chun sláine na sonraí ionchuir
 a áirithiú chun críche mhír 2.
 2. Déanfaidh an riarthóir
 faireachán ar na sonraí ionchuir agus rannpháirtithe chun sáruithe ar an
 [Rialachán um Dhrochúsáid Mhargaidh] agus aon iompar a bhféadfaidh cúbláil an
 tagarmhairc nó iarracht ar chúbláil an tagarmhairc a bheith ag baint leis a
 shainaithint agus tabharfaidh sé fógra don údarás inniúil ábhartha i gcomhréir
 le hAirteagal 11(2) den [Rialachán um Dhrochúsáid Mhargaidh] agus soláthróidh
 sé an fhaisnéis ábhartha ar fad i gcás ina bhfuil amhras air, i ndáil le
 tagarmharc, gur tharla:
 (a)
 sárú ábhartha ar an [Rialachán um Dhrochúsáid
 Mhargaidh];
 (b)
 iompar a bhféadfaidh cúbláil tagarmhairc nó
 iarracht cúblála tagarmhairc a bheith ag baint leis; nó
 (c)
 claonpháirteachas chun tagarmharc a chúbláil nó
 chun iarracht a dhéanamh tagarmharc a chúbláil.
 3. Beidh nósanna imeachta ag
 riarthóir do na bainisteoirí, fostaithe agus aon duine nádúrtha eile a
 gcuirtear a seirbhísí ar fáil dó nó atá faoina rialú chun tuairisciú a dhéanamh
 ar sháruithe ar an Rialachán seo go hinmheánach trí chainéal sonrach
 uathrialach.
 Caibidil
 3
 Cód iompair agus ceanglais le haghaidh rannchuiditheoirí
 Airteagal 9
 Cód Iompair
 1. Glacfaidh an riarthóir cód
 iompair do gach tagarmharc ina sonrófar go soiléir freagrachtaí agus
 oibleagáidí an riarthóra agus na rannchuiditheoirí maidir le soláthar an
 tagarmhairc, lena gcuimseofar tuairisc shoiléir ar na sonraí ionchuir atá le
 soláthar, agus na heilimintí atá leagtha amach i Roinn D d'Iarscríbhinn I ar a
 laghad.
 2. Síneoidh an riarthóir agus na
 rannchuiditheoirí araon an cód iompair agus beidh sé ceangailteach ó thaobh dlí
 de ar na páirtithe ar fad lena mbaineann.
 3. Tabharfar de chumhacht don
 Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 37 a
 bhaineann le bearta chun breis sonraithe a dhéanamh ar théarmaí an chóid
 iompair i Roinn D d'Iarscríbhinn I do chineálacha difriúla tagarmharcanna, agus
 chun forbairtí i ndáil le tagarmharcanna agus margaí airgeadais a chur san
 áireamh.
 Cuirfidh an Coimisiún saintréithe difriúla na
 dtagarmharcanna agus na rannchuiditheoirí san áireamh, go háirithe ó thaobh
 difríochtaí sna sonraí ionchuir agus sna modheolaíochtaí, an baol go ndéanfar
 cúbláil ar na sonraí ionchuir agus cóineasú idirnáisiúnta ar chleachtas
 maoirseachta i ndáil le tagarmharcanna.
 Airteagal 10
 Sonraí rialáilte
 1. Nuair is sonraí rialáilte iad
 na sonraí ionchuir a chuirtear ar fáil do thagarmharc, ní bheidh feidhm ag
 Airteagal 7(1)(b), 8(1), 8(2) ná ag Airteagal 9.
 2. Déanfaidh an riarthóir
 comhaontú le rannchuiditheoir na sonraí rialáilte ina mínítear go soiléir don
 rannchuiditheoir na tagarmharcanna atá á socrú ag an riarthóir leis na sonraí
 rialáilte agus déanfaidh sé comhlíonadh leis an Rialachán a áirithiú.
 Airteagal 11
 Rialachas agus rialuithe
 1. Beidh na ceanglais rialachais
 agus rialaithe a leanas i bhfeidhm maidir le rannchuiditheoir faoi
 mhaoirseacht:
 (a)
 Áiritheoidh an rannchuiditheoir faoi mhaoirseacht
 nach mbeidh tionchar ag coinbhleacht leasa, atá ann cheana ná ceann féideartha,
 ar sholáthar sonraí ionchuir, agus má tá discréid de dhíth, go bhfeidhmeofar í
 sin go neamhspleách agus go hionraic bunaithe ar fhaisnéis ábhartha agus i
 gcomhréir leis an gcód iompair ('Coinbhleachtaí leasa').
 (b)
 Beidh creat rialaithe ag an rannchuiditheoir faoi
 mhaoirseacht lena ndéanfar sláine, cruinneas agus iontaofacht na sonraí
 ionchuir a áirithiú agus ndéantar na sonraí ionchuir a sholáthar i gcomhréir le
 forálacha an Rialacháin seo agus leis an gcód iompair ('Rialuithe
 leordhóthanacha').
 2. Comhlíonfaidh
 rannchuiditheoir faoi mhaoirseacht na ceanglais a bhaineann le sonraí ionchuir
 agus modheolaíocht atá leagtha amach i Roinn C d'Iarscríbhinn I.
 3. Rachaidh rannchuiditheoir
 faoi mhaoirseacht i gcomhar go hiomlán leis an riarthóir agus leis an údarás
 inniúil lena mbaineann san iniúchadh agus i maoirsiú soláthair tagarmhairc agus
 cuirfidh sé an fhaisnéis ar fáil agus coimeádfaidh sé taifid i gcomhréir le
 Roinn E d'Iarscríbhinn I.
 4. Tabharfar de chumhacht don
 Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 37 a
 bhaineann le bearta chun breis sonraithe a dhéanamh ar na ceanglais a bhaineann
 le córais agus rialuithe atá leagtha amach i Roinn E d'Iarscríbhinn I do
 chineálacha difriúla tagarmharcanna.
 Cuirfidh an Coimisiún saintréithe difriúla na
 dtagarmharcanna agus na rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht san áireamh, go
 háirithe ó thaobh difríochtaí sna sonraí ionchuir a chuirtear ar fáil agus sna
 modheolaíochtaí a úsáidtear, an baol go ndéanfar cúbláil ar na sonraí ionchuir
 agus na cineálacha gníomhaíochtaí a dhéanann na rannchuiditheoirí faoi
 mhaoirseacht, agus forbairtí sna tagarmharcanna agus sna margaí airgeadais i
 bhfianaise chóineasú idirnáisiúnta ar chleachtas maoirseachta i ndáil le
 tagarmharcanna.
 TEIDEAL III
 CEANGLAIS EARNÁLACHA AGUS TAGARMHARCANNA CRITICIÚLA
 Caibidil
 1
 Earnálacha tagarmharcanna
 Airteagal 12
 Ceanglais shonracha le haghaidh cineálacha difriúla tagarmharcanna agus
 earnálacha
 1. Anuas ar na ceanglais in
 Teideal II, beidh feidhm ag na ceanglais shonracha atá leagtha amach in
 Iarscríbhinn II maidir le tagarmharcanna rátaí úis idirbhainc.
 2. Anuas ar na ceanglais in
 Teideal II, beidh feidhm ag na ceanglais shonracha atá leagtha amach in
 Iarscríbhinn III maidir le tagarmharcanna tráchtearraí.
 3. Tabharfar de chumhacht don
 Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 39 chun
 na gnéithe seo a leanas d'Iarscríbhinn II agus d'Iarscríbhinn III a shonrú, nó
 a choigeartú, i bhfianaise forbairtí margaidh agus teicneolaíocha agus
 forbairtí idirnáisiúnta:
 (a)
 An tréimhse a rachaidh thart sula ndéanfar sonraí
 ama a fhoilsiú (Iarscríbhinn II pointe 6)
 (b)
 Na próisis maidir le toghadh agus ainmniú an
 choiste maoirseachta agus na freagrachtaí a bheidh aige (Iarscríbhinn II pointí
 8, 9 agus 10)
 (c)
 Minicíocht na n-iniúchtaí (Iarscríbhinn II pointe
 12)
 (d)
 Na próisis lena ndéantar sonraí ionchuir a
 sholáthar atá le sonrú sa chód iompair (Iarscríbhinn II pointe 13)
 (e)
 Córais agus rialuithe de chuid rannchuiditheora
 (Iarscríbhinn II pointe 16)
 (f)
 Na taifid atá le coimeád ag rannchuiditheoir agus
 na meáin ina bhfuil siad le coimeád (Iarscríbhinn II pointe 17 agus pointe 18)
 (g)
 Na torthaí atá le tuairisciú don bhainistíocht ag
 feidhm chomhlíonta an rannchuiditheora (Iarscríbhinn II pointe 19)
 (h)
 Minicíocht na n-athbhreithnithe inmheánacha ar
 shonraí ionchuir agus ar nósanna imeachta (Iarscríbhinn II pointe 20)
 (i)
 Minicíocht na n-iniúchtaí seachtracha ar shonraí
 ionchuir an rannchuiditheora (Iarscríbhinn II pointe 21)
 (j)
 Na critéir agus nósanna imeachta maidir leis an
 tagarmharc a fhorbairt (Iarscríbhinn III pointe 1 a)
 (k)
 Na heilimintí atá le cur san áireamh sa
 mhodheolaíocht agus an cur síos ar an modheolaíocht (Iarscríbhinn III pointe 1
 agus pointe 2)
 (l)
 Na ceanglais ar an riarthóir i ndáil le cáilíocht
 agus ar shláine ríomh an tagarmhairc agus an t-inneachar sa chur síos atá
 ceangailte le gach ríomh (Iarscríbhinn III pointe 5 agus pointe 6)
 Caibidil
 2
 Tagarmharcanna criticiúla
 Airteagal 13
 Tagarmharcanna criticiúla
 1. Glacfaidh an Coimisiún liosta
 tagarmharcanna atá lonnaithe laistigh den Aontas atá ina dtagarmharcanna
 criticiúla, i gcomhréir leis an sainmhíniú atá leagtha síos in Airteagal 3(21).
 Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i
 gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in
 Airteagal 38(2).
 2. Laistigh de 5 lá oibre tar
 éis tagarmharc a chur san áireamh sa liosta dá dtagraítear i mír 1 den
 Airteagal seo, tabharfaidh riarthóir an tagarmhairc chriticiúil sin fógra faoin
 cód iompair don údarás inniúil ábhartha. Laistigh de 30 lá, fíoróidh an
 t-údarás inniúil ábhartha cibé an bhfuil inneachar an chóid iompair i gcomhréir
 le ceanglais an Rialacháin seo. I gcás ina dtagann an t-údarás inniúil ar
 eilimintí nach bhfuil i gcomhréir le ceanglais an Rialacháin seo, cuirfidh sé
 an méid sin in iúl don riarthóir. Laistigh de 30 lá ó iarratas den sórt sin a
 fháil, déanfaidh an riarthóir coigeartú ar an gcód iompair chun a áirithiú go
 bhfuil sé i gcomhréir le ceanglais an Rialacháin seo.
 Airteagal 14
 Rannchuidiú éigeantach
 1. I gcás inar scor
 rannchuiditheoirí, a chuimsíonn 20 % ar a laghad de na rannchuiditheoirí
 do thagarmharc criticiúil, de bheith ag rannchuidiú, nó má tá a ndóthain ann le
 tabhairt le fios gur dealraitheach go scoirfidh 20 % ar a laghad de na
 rannchuiditheoirí de bheith ag rannchuidiú, in aon bhliain ar leith, beidh sé
 de chumhacht ag údarás inniúil an riarthóra ar thagarmharc chriticiúil an méid
 seo a leanas a dhéanamh:
 (a)
 a cheangal ar eintitis faoi mhaoirseacht, arna
 roghnú i gcomhréir le mír 2, sonraí ionchuir a thabhairt don riarthóir i
 gcomhréir leis an modheolaíocht, an cód iompair nó rialacha eile;
 (b)
 foirm agus spriocam a chinneadh maidir le
 rannchuidiú sonraí ionchuir;
 (c)
 an cód iompair, modheolaíocht nó rialacha eile an
 tagarmhairc chriticiúil a athrú.
 2. I gcás tagarmhairc
 chriticiúil, is é údarás inniúil an riarthóra lena mbaineann a chinnfidh na
 heintitis faoi mhaoirseacht a mbeidh sé de cheangal orthu rannchuidiú i
 gcomhréir le mír 1 bunaithe ar na critéir seo leanas:
 (a)
 méid iarbhír agus féideartha rannchuidithe an
 eintitis faoi mhaoirseacht sa mhargadh atá an tagarmharc ag iarraidh a thomhas;
 (b)
 saineolas agus cumas an eintitis faoi mhaoirseacht
 sonraí ionchuir den chaighdeán riachtanach a sholáthar.
 3. Údarás inniúil de chuid
 rannchuiditheora faoi mhaoirseacht ar ceanglaíodh air rannchuidiú le tagarmharc
 trí bhíthin bearta a tógadh i gcomhréir le pointe (a) agus pointe (b) de mhír
 1, tabharfaidh an t-údarás inniúil sin cúnamh d'údarás inniúil an riarthóra
 maidir le forfheidhmiú na mbeart sin.
 4. Déanfaidh údarás inniúil an
 riarthóra athbhreithniú ar gach beart arna nglacadh faoi mhír 1 bliain amháin i
 ndiaidh a ghlactha. Déanfar é a chúlghairm má rud é:
 (a)
 go measann sé gur dealraitheach go leanfaidh na
 rannchuiditheoirí de bheith ag rannchuidiú sonraí ionchuir ar feadh bliain
 amháin ar a laghad dá ndéanfaí an chumhacht a chúlghairm, agus tabharfar
 fianaise ar an méid sin leis na nithe seo a leanas ar a laghad:
 (1)
 tiomantas i scríbhinn ó na rannchuiditheoirí chuig
 an riarthóir agus chuig an údarás inniúil go leanfar de bheith ag rannchuidiú
 sonraí ionchuir don thagarmharc criticiúil ar feadh bliain amháin ar a laghad
 má dhéantar an chumhacht um rannchuidiú éigeantach a chúlghairm;
 (2)
 tuarascáil i scríbhinn ón riarthóir chuig an údarás
 inniúil lena soláthraítear fianaise dá mheasúnú gur féidir inmharthanacht
 leantach an thagarmhairc chriticiúil a áirithiú tar éis an rannchuidiú
 éigeantach a chúlghairm.
 (b)
 go measann sé go bhfuil tagarmharc ionadach
 inghlactha ar fáil agus gur féidir le húsáideoirí an tagarmhairc chriticiúil
 athrú chuig an gceann ionadach seo gan ach na costais is ísle a bheith orthu;
 chun fianaise a thabhairt ar an méid sin beidh ar a laghad tuarascáil i
 scríbhinn ón riarthóir ina mbeidh sonraí faoin modh trasdula chuig tagarmharc
 ionadach agus an cumas atá ar úsáideoirí aistriú chuig an tagarmharc sin chomh
 maith le costais an aistrithe.
 5. Tabharfaidh an riarthóir
 fógra don údarás inniúil ábhartha má tharlaíonn sé go sáraíonn aon cheann de na
 rannchuiditheoirí ceanglais mhír 1 den Airteagal seo, a luaithe agus is féidir
 go teicniúil.
 TEIDEAL IV
 TRÉDHEARCACHT AGUS COSAINT TOMHALTÓIRÍ
 Airteagal 15
 Ráiteas an tagarmhairc
 1. Foilseoidh riarthóir ráiteas
 tagarmhairc i leith gach tagarmhairc ina mbeidh na nithe seo leanas:
 (a)
 sainmhíniú soiléir agus gan athbhrí ar an margadh
 nó ar an bhfíorchás eacnamaíoch atá á thomhas leis an tagarmharc agus na cúinsí
 ina bhféadfadh sé go mbeidh tomhas den sórt sin neamhiontaofa;
 (b)
 cur síos nó liostú ar na cúiseanna inar iomchuí an
 tagarmharc a úsáid agus na cúinsí a d'fhéadfaí a shamhlú nach raibh sé
 oiriúnach chun na críocha sin níos mó;
 (c)
 sonrúcháin theicniúla a leagadh síos lena sainaithnítear
 go soiléir agus gan athbhrí na heilimintí sin den ríomh inar féidir discréid a
 chur i bhfeidhm, i gcomhréir leis an gcritéar agus an té a chuireann discréid i
 bhfeidhm, agus conas d'fhéadfaí discréid mar í a mheas ina dhiaidh sin.
 (d)
 fógra a thabhairt go bhféadfadh fachtóirí bheith
 ann, lena n-áirítear fachtóirí seachtracha nach bhfuil smacht ag an riarthóir
 orthu, a fhágfadh go mbeadh gá le hathruithe, nó scor, ar thagarmharc. agus
 (e)
 comhairle a thabhairt gur cheart d'aon chonradh
 airgeadais nó ionstraimí airgeadais a thagraíonn don tagarmharc seasamh in
 aghaidh, nó aghaidh a thabhairt ar chaoi eile, ar an bhféidearthacht go
 dtarlódh athruithe don tagarmharc nó go ndéanfaí é a scor.
 2. D'fhonn comhlíonadh mhír 1 a
 áirithiú, comhlíonfaidh riarthóir na ceanglais mhionsonraithe atá leagtha amach
 i Roinn F d'Iarscríbhinn I.
 Airteagal 16
 Trédhearcacht sonraí ionchuir
 1. Foilseoidh an riarthóir na
 sonraí ionchuir arna n-úsáid leis an tagarmharc a shocrú díreach tar éis an
 tagarmharc a fhoilsiú, ach amháin dá mbeadh drochthionchair shuntasacha aige
 sin ar na rannchuiditheoirí nó dá mbeadh drochthionchar aige sin ar iontaofacht
 agus sláine an tagarmhairc. I gcásanna den sórt sin d'fhéadfaí moill a chur ar
 an bhfoilsiú ionas go laghdófaí go suntasach na hiarmhairtí sin. Ní fhoilseofar
 aon sonraí pearsanta atá san áireamh mar shonraí ionchuir.
 2. Tabharfar de chumhacht don
 Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 37 a
 bhaineann le bearta chun breis sonraithe a dhéanamh ar an bhfaisnéis atá le
 nochtadh i gcomhréir le mír 1, an modh foilsithe agus na cúinsí ina bhféadfaí
 moill a chur ar an bhfoilsiú sin agus na bealaí ar a ndéanfar é a tharchur.
 Airteagal 17
 Tagarmharc a scor
 1. Foilseoidh riarthóir nós
 imeachta maidir leis na bearta a bheidh le tógaint ag an riarthóir i gcás
 athruithe nó scor tagarmhairc.
 2. Féadfaidh eintitis faoi
 mhaoirseacht a eisíonn ionstraim airgeadais, ar úinéir ionstraime airgeadais
 iad nó ar páirtí i gconarthaí airgeadais iad a thagraíonn do thagarmharc
 pleananna láidre i scríbhinn a chur ar fáil ina leagtar amach na gníomhaíochtaí
 a thógfadh siad sa chás go n-athraítear tagarmharc go hábhartha nó go ndéantar
 é a scor. Soláthróidh na eintitis faoi mhaoirseacht na pleananna seo don
 údaráis inniúil ábhartha arna iarraidh sin dóibh.
 Airteagal 18
 Measúnú ar oiriúnacht
 1. I gcás ina mbíonn sé ar
 intinn ag eintiteas faoi mhaoirseacht conradh airgeadais a dhéanamh le
 tomhaltóir, ar an gcéad dul síos gheobhaidh an t-eintiteas faoi mhaoirseacht
 sin an fhaisnéis riachtanach maidir le heolas agus taithí an tomhaltóra i ndáil
 leis an tagarmharc, a staid airgeadais agus a chuspóirí i ndáil leis an
 gconradh airgeadais sin agus an ráiteas tagarmhairc arna fhoilsiú i gcomhréir
 le hAirteagal 15, agus measfaidh sé an oireann sé don tomhaltóir sin an conradh
 airgeadais sin a bheith ag tagairt don tagarmharc sin.
 2. I gcás ina measann an
 t-eintiteas faoi mhaoirseacht, ar bhonn an mheasúnaithe faoi mhír 1, nach
 bhfuil an tagarmharc oiriúnach don tomhaltóir, tabharfaidh an t-eintiteas faoi
 mhaoirseacht foláireamh don tomhaltóir i scríbhinn le cúiseanna.
 TEIDEAL V
 ÚSÁID TAGARMHARCANNA ARNA SOLÁTHAR AG RIARTHÓIRÍ ÚDARAITHE NÓ AG RIARTHÓIRÍ Ó
 THRÍÚ TÍORTHA
 Airteagal 19
 Tagarmharcanna láidre a úsáid
 Féadfaidh eintiteas faoi mhaoirseacht tagarmharc
 a úsáid san Aontas mar thagairt in ionstraim airgeadais nó i gconradh
 airgeadais nó chun feidhmíocht chiste infheistíochta a thomhas más riarthóir
 atá údaraithe i gcomhréir le hAirteagal 23 nó riarthóir lonnaithe i dtríú tír
 atá cláraithe i gcomhréir le hAirteagal 21 a sholáthraíonn é.
 Airteagal 20
 Coibhéis
 1. Féadfaidh eintitis faoi
 mhaoirseacht tagarmharcanna arna soláthar ag riarthóirí atá bunaithe i dtríú
 tír a úsáid san Aontas ar an gcoinníoll go ndéantar na coinníollacha seo a
 leanas a chomhlíonadh:
 (a)
 go bhfuil cinneadh coibhéise glactha ag an
 gCoimisiún i gcomhréir le mír 2, lena n-aithnítear creat dlí agus cleachtas
 maoirseachta na tríú tír sin a bheith coibhéiseach le ceanglais an Rialacháin
 seo;
 (b)
 go bhfuil an riarthóir údaraithe nó cláraithe, agus
 faoi réir maoirseachta sa tríú tír sin;
 (c)
 gur thug an riarthóir fógra don ESMA go n-aontaíonn
 sé go bhféadfaidh eintitis faoi mhaoirseacht a thagarmharcanna iarbhíre nó
 ionchasacha a úsáid san Aontas, chomh maith le liosta na dtagarmharcanna a
 fhéadfar a úsáid san Aontas agus an t-údarás inniúil atá freagrach as
 maoirseacht air sa tríú tír;
 (d)
 go bhfuil an riarthóir cláraithe mar is cuí faoi
 Airteagal 21; agus
 (e)
 go bhfuil na socruithe comhair dá dtagraítear i mír
 3 den Airteagal seo i mbun oibríochta.
 2. Féadfaidh an Coimisiún
 cinneadh a ghlacadh lena sonraítear go ndéanann creat dlí agus cleachtas
 maoirseachta de chuid tríú tír an méid seo a leanas a áirithiú:
 (a)
 go gcomhlíonann riarthóirí atá údaraithe nó
 cláraithe sa thríú tír sin ceanglais atá ceangailteach agus coibhéiseach leis
 na ceanglais sin eascraíonn ón Rialachán seo, ag cur san áireamh go háirithe
 cibé an ndéantar a áirithiú le creat dlí agus cleachtas maoirseachta de chuid
 tríú tír go gcomhlíonfar na prionsabail IOSCO maidir le tagarmharcanna airgeadais
 a foilsíodh ar an 17 Iúil 2013; agus
 (b)
 go bhfuil na ceanglais cheangailteacha faoi réir
 maoirseachta éifeachtaí agus forfheidhmithe éifeachtaigh ar bhonn leanúnach sa
 thríú tír sin.
 Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i
 gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in
 Airteagal 38(2).
 3. Bunóidh an ESMA socruithe
 comhair le húdaráis inniúla na dtríú tíortha a sainaithnítear go bhfuil a
 gcreat dlí agus a gcleachtas maoirseachta comhionann i gcomhréir le mír 2.
 Sonrófar leis na socruithe sin an méid seo a leanas, ar a laghad:
 (a)
 an sásra don mhalartú faisnéise idir ESMA agus
 údaráis inniúla na dtríú tíortha lena mbaineann, lena n-áirítear rochtain ar
 gach faisnéis a iarrann ESMA faoi na riarthóir atá údaraithe sa tríú tír sin;
 (b)
 an sásra chun fógra pras a thabhairt don ESMA má
 mheasann údarás inniúil tríú tír go bhfuil an riarthóir údaraithe atá faoi
 mhaoirseacht aige sa tríú tír sin ag sárú coinníollacha a údaraithe nó
 reachtaíochta náisiúnta eile;
 (c)
 na nósanna imeachta maidir le comhordú na
 ngníomhaíochtaí maoirseachta, lena n-áirítear, cigireachtaí ar an láthair;
 4. Déanfaidh ESMA
 dréachtchaighdeáin theicniúla rialála a fhorbairt chun íosmhéid na socruithe
 comhair dá dtagraítear i mír 3 a chinneadh chun a áirithiú go mbeidh ar chumas
 údaráis inniúla agus ESMA a gcumhachtaí maoirseachta go léir a fheidhmiú faoin
 Rialachán seo:
 Cuirfidh an ESMA na dréachtchaighdeáin theicniúla
 rialála sin faoi bhráid an Choimisiúin faoin [XXX].
 Déantar cumhacht a tharmligean chuig an gCoimisiún
 chun na caighdeáin theicniúla rialála dá dtagraítear sa chéad fhomhír a
 ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta atá leagtha síos
 in Airteagail 10 go 14 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010.
 Airteagal 21
 Clárú
 1. Cláróidh an ESMA na
 riarthóirí a thug fógra dó go n-aontaíonn siad, dá dtagraítear in Airteagal
 20(1)(c). Beidh an clár ar fáil don phobal ar shuíomh gréasáin an ESMA agus
 beidh faisnéis ann faoi na tagarmharcanna a bhfuil cead ag na riarthóirí iad a
 sholáthar agus faoin údarás inniúil atá freagrach as iad maoirseacht orthu sa
 tríú tír.
 2. Féadfaidh an ESMA clárúchán
 riarthóra dá dtagraítear i mír 1 a bhaint den chlár dá dtagraítear i mír 1 más
 rud é:
 (a)
 go bhfuil cúiseanna maithe ag an ESMA, bunaithe ar
 fhianaise dhoiciméadaithe, chun a mheas go bhfuil an riarthóir ag gníomhú ar
 bhealach ar soiléir go ndéanfaidh sé dochar do leasanna úsáideoirí a
 dtagarmharcanna nó d'fheidhmiú ordúil na margaí; nó
 (b)
 go bhfuil cúiseanna maithe ag an ESMA, bunaithe ar
 fhianaise dhoiciméadaithe, chun a mheas go bhfuil an riarthóir tar éis sárú
 tromchúiseach a dhéanamh ar an reachtaíocht náisiúnta nó ar fhorálacha eile is
 infheidhme ina leith sa tríú tír agus ar ar ghlac an Coimisiún an cinneadh i
 gcomhréir le hAirteagal 20(2).
 3. Ní ghlacfaidh an ESMA
 cinneadh faoi mhír 2 ach sa chás go gcomhlíontar na coinníollacha seo leanas:
 (a)
 gur chuir an ESMA an cheist faoi bhráid údarás
 inniúil an tríú tír agus nár ghlac an t-údarás inniúil sin na bearta iomchuí
 atá ag teastáil chun infheisteoirí agus feidhmiú cuí na margaí san Aontas a
 chosaint nó mhainnigh sé a léiriú go gcomhlíonann an riarthóir lena mbaineann
 na ceanglais is infheidhme maidir leis sa tríú tír;
 (b)
 gur chuir an ESMA in iúl don údarás inniúil go
 bhfuil sé beartaithe aige clárúchán an riarthóra a tharraingt siar, 30 lá ar a
 laghad roimh é a tharraingt siar.
 4. Cuirfidh an ESMA aon bheart a
 ghlacfar i gcomhréir le mír 2 in iúl do na húdaráis inniúla eile gan mhoill
 agus foilseoidh sé a chinneadh ar a shuíomh gréasáin.
 TEIDEAL VI
 RIARTHÓIRÍ A ÚDARÚ AGUS A MHAOIRSIÚ
 Caibidil
 1
 Údarú
 Airteagal 22
 Ceanglas údarúcháin
 1. Déanfaidh riarthóir iarratas
 ar údarúchán chun tagarmharcanna a sholáthar má sholáthraíonn sé innéacsanna a
 úsáidtear, nó atá beartaithe le húsáid, chun tagairt a dhéanamh d'ionstraimí
 airgeadais nó do chonarthaí airgeadais nó chun feidhmíocht chiste airgeadais a
 thomhas.
 2. Comhlíonfaidh riarthóir
 údaraithe na coinníollacha don údarú i gcónaí agus tabharfaidh sé fógra don
 údarás inniúil i dtaobh aon athruithe ábhartha ar na coinníollacha maidir le
 húdarú tosaigh.
 Airteagal 23
 Iarratas ar údarúchán
 1. Cuirfidh an riarthóir
 iarratas ar údarúchán faoi bhráid údarás inniúil an Bhallstáit sin ina bhfuil
 an riarthóir lonnaithe.
 2. Déanfar an t-iarratas ar
 údarúchán i gcomhréir le mír 1:
 (a)
 laistigh de 30 lá oibre ó aon chomhaontú a dhéanfaidh
 eintiteas faoi mhaoirseacht chun innéacs arna soláthar ag an riarthóir sin a
 úsáid mar thagairt d'ionstraim airgeadais dó do chonradh airgeadais nó chun
 feidhmíocht chiste airgeadais a thomhas;
 (b)
 laistigh de 30 lá oibre ón uair a thabharfaidh an
 riarthóir a thoiliú i gcomhréir le mír 2 d'Airteagal 25 i ndáil le tagairt a
 dhéanamh don innéacs sa chonradh airgeadais dá dtagraítear i mír 1 d'Airteagal
 25.
 3. Soláthróidh an riarthóir is
 iarratasóir an fhaisnéis ar fad atá riachtanach leis an údarás inniúil a
 shásamh gur bhunaigh an riarthóir is iarratasóir, tráth an údaraithe, na
 socruithe ar fad atá riachtanach chun na ceanglais atá leagtha síos sa
 Rialachán seo a chomhlíonadh.
 4. Laistigh de 15 lá oibre
 ón iarratas a fháil, déanfaidh an t-údarás inniúil lena mbaineann a mheasúnú an
 bhfuil an t-iarratas comhlánaithe ina iomláine agus tabharfaidh sé fógra don
 iarratasóir dá réir. Má tá an t-iarratas neamhiomlán, ansin seolfaidh an
 t-iarratasóir isteach an fhaisnéis bhreise atá de dhíth ar an údaráis inniúil ábhartha.
 5. Laistigh de 45 lá oibre ó
 iarratas comhlánaithe ina iomláine a fháil, scrúdóidh an t-údaráis inniúil
 ábhartha an t-iarratas agus glacfaidh sé cinneadh an riarthóir is iarratasóir a
 údarú nó údarú a dhiúltú. Laistigh de chúig lá oibre ó chinneadh a ghlacadh
 cibé an ndéanfar údarú nó an ndiúltófar an t-údarú, tabharfaidh an t-údarás
 inniúil fógra faoin gcinneadh sin don riarthóir lena mbaineann. Cuirfear
 cúiseanna ar fáil i gcás ina ndiúltaíonn an t-údarás inniúil an riarthóir is
 iarratasóir a údarú.
 6. Tabharfaidh an t-údarás
 inniúil fógra don ESMA maidir le haon chinneadh riarthóir is iarratasóir a
 údarú nó údarú a dhiúltú agus foilseoidh an ESMA liosta de na riarthóirí arna
 n-údarú i gcomhréir leis an Rialachán seo. Tabharfar an liosta sin cothrom le
 dáta laistigh de 7 lá oibre tar éis aon fhógra dá dtagraítear sa mhír seo.
 7. Tabharfar de chumhacht don
 Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 39 a
 bhaineann le bearta chun breis sonraithe a dhéanamh ar an bhfaisnéis atá le
 soláthar san iarratas ar údarú, ag cur phrionsabal na comhréireachta san
 áireamh chomh maith leis na costais a bheidh ar na riarthóirí agus ar na
 húdaráis inniúla.
 Airteagal 24
 Údarú a tharraingt siar nó a chur ar fionraí
 1. Féadfaidh an t-údarás inniúil
 údarú riarthóra a tharraingt siar nó a chur ar fionraí sa chás go ndéanann an
 riarthóir aon cheann de na nithe seo a leanas:
 (a)
 go dtréigeann sé an t-údarú go sainráite nó nach
 bhfuil tagarmharc ar bith curtha ar fáil aige sa dhá mhí déag roimhe sin;
 (b)
 go bhfuair sé an t-údarú trí ráitis bhréagacha a
 dhéanamh nó ar aon mhodh neamhrialta eile;
 (c)
 nach gcomhlíonann sé na coinníollacha faoinar
 údaraíodh é a thuilleadh; nó
 (d)
 gur sháraigh sé forálacha an Rialacháin seo go
 tromchúiseach nó arís agus arís eile.
 2. Tabharfaidh an t-údarás
 inniúil fógra don ESMA faoina chinneadh laistigh de chúig lá oibre.
 Caibidil
 2
 Fógra a
 thabhairt maidir le tagarmharcanna
 Airteagal 25
 Fógra a thabhairt do ESMA maidir le húsáid innéacs in ionstraim airgeadais
 1. Aon uair a bheidh údarás
 inniúil ar an eolas faoi innéacs a bheith á úsáid mar thagairt d'ionstraim
 airgeadais, nó nuair a dhéantar iarratas ar chead trádála in ionad trádála atá
 faoi mhaoirseacht ag an údarás inniúil sin i ndáil le hionstraim airgeadais a
 thagraíonn don innéacs, tabharfaidh an t-údarás inniúil sin fógra don ESMA
 laistigh de 10 lá oibre.
 2. Laistigh de 10 lá oibre ón
 dáta a fuarthas fógra tabharfaidh an ESMA fógra don riarthóir lena mbaineann ag
 soláthar na sonraí iomlána maidir lena n-úsáid agus ag iarraidh ar an riarthóir
 a dhearbhú go n-aontaíonn sé leis an tagarmharc seo a úsáid laistigh de 10 lá
 oibre.
 3. Gan dochar d'Airteagal 30
 [MIFIR], mura dearbhaíonn an riarthóir do ESMA go n-aontaíonn sé laistigh den
 teorainn ama atá leagtha amach i mír 2, tabharfaidh an ESMA fógra don údarás
 inniúil ábhartha a iarrfaidh ar an ionad trádála liostú na hionstraime
 airgeadais sin a aistharraingt nó cead isteach chun a trádála a dhiúltú
 laistigh de 10 lá oibre.
 4. Foilseoidh an ESMA liosta ar
 a shuíomh gréasáin de na fógraí ar fad faoi mhíreanna 1, 2 agus 3.
 Forbróidh an ESMA dréachtchaighdeáin theicniúla
 cur chun feidhme chun na nósanna imeachta agus foirmeacha maidir le malartú
 faisnéise dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2 a chinneadh.
 Cuirfidh an ESMA na dréachtchaighdeáin theicniúla
 cur chun feidhme dá dtagraítear sa chéad fhomhíreanna faoi bhráid an
 Choimisiúin faoin [XXXX].
 Tugtar cumhacht don Choimisiún na caighdeáin
 theicniúla cur chun feidhme dá dtagraítear sa chéad fhomhír a ghlacadh i
 gcomhréir le hAirteagal 15 de Rialachán 1095/2010.
 Caibidil
 3
 Comhar
 maoirseachta
 Airteagal 26
 Cúraimí a tharmligean idir údaráis inniúla
 1. I gcomhréir le hAirteagal 28
 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010, féadfaidh údarás inniúil a chúraimí
 faoin Rialachán seo a tharmligean chuig údarás inniúil Bhallstát eile. Ní
 dhéanfaidh tarmligean cúraimí difear do fhreagracht an údaráis inniúil atá ag
 déanamh an tarmligin agus tabharfaidh údaráis inniúla fógra don ESMA maidir le
 haon tarmligean beartaithe 60 lá roimh do tharmligean mar é teacht i bhfeidhm.
 2. Féadfaidh údarás inniúil cuid
 dá chúraimí faoin Rialachán seo a tharmligean chuig ESMA, ach é bheith faoi
 réir ag comhaontú leis an ESMA. Ní dhéanfaidh tarmligean cúraimí difear do
 fhreagracht an údaráis inniúil atá ag déanamh an tarmligin.
 3. Tabharfaidh an ESMA fógra don
 Bhallstát maidir le tarmligean atá beartaithe laistigh de sheacht lá.
 Foilseoidh an ESMA na sonraí maidir le haon tarmligean comhaontaithe laistigh
 sheacht lá ón bhfógra.
 Airteagal 27
 Faisnéis ó Bhallstát eile a nochtadh
 1. Ní fhéadfaidh údarás inniúil
 faisnéis ó údarás inniúil eile a nochtadh ach amháin:
 (a)
 má tá comhaontú an údaráis inniúil sin faighte aige
 i scríbhinn agus nach nochtar an fhaisnéis sin ach amháin chun na críocha lenar
 chomhaontaigh an t-údarás inniúil sin leo; nó
 (b)
 sa chás go mbeadh nochtadh mar sin riachtanach i
 gcomhair imeachtaí dlíthiúla.
 Airteagal 28
 Comhar i gcás iarrata i ndáil le cigireachtaí nó imscrúduithe ar an láthair
 1. Féadfaidh an t-údarás inniúil
 cúnamh a iarradh ó údarás inniúil eile maidir le cigireachtaí nó imscrúduithe
 ar an láthair.
 2. Is é an t-údarás inniúil a
 chuireann isteach an iarraidh dá dtagraítear i mír 1 a chuirfidh an ESMA ar an
 eolas faoin méid sin. I gcás imscrúdaithe nó cigireachta lena ngabhann éifeacht
 trasteorann, féadfaidh na húdaráis inniúla a iarraidh ar an ESMA comhordú a
 dhéanamh ar an imscrúdú nó ar an gcigireacht ar an láthair.
 3. I gcás ina bhfaigheann údarás
 inniúil iarraidh ó údarás inniúil eile cigireacht nó imscrúdú ar an láthair a
 dhéanamh, féadfaidh sé:
 (a)
 an chigireacht ar an láthair nó an t-imscrúdú ar an
 láthair a dhéanamh é féin;
 (b)
 cead a thabhairt don údarás inniúil a thíolaic an
 iarraidh páirt a ghlacadh i gcigireacht nó in imscrúdú ar an láthair;
 (c)
 iniúchóirí nó saineolaithe a cheapadh le tabhairt
 faoin gcigireacht nó faoin imscrúdú ar an láthair.
 Caibidil
 4
 Ról na nÚdarás Inniúil
 Airteagal 29
 Údaráis inniúla
 1. I ndáil le riarthóirí agus
 rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht, ainmneoidh gach Ballstát an t-údarás
 inniúil ábhartha atá freagrach as na cúraimí a eascraíonn ón Rialachán seo a
 dhéanamh agus cuirfidh sé an Coimisiún agus an ESMA ar an eolas faoin méid sin.
 2. I gcás ina n-ainmníonn
 Ballstát níos mó ná údarás inniúil amháin, cinnfidh sé go soiléir na róil a
 bheidh acu faoi seach agus ainmneoidh sé údarás amháin le bheith freagrach as
 comhar agus as malartú faisnéise leis an gCoimisiún, leis an ESMA agus le
 húdaráis inniúla na mBallstát eile a chomhordú i gcomhréir le hAirteagal 19 go
 hAirteagal 22.
 3. Foilseoidh an ESMA liosta de
 na húdaráis inniúla arna n-ainmniú i gcomhréir le mír 1 ar a shuíomh gréasáin.
 Airteagal 30
 Cumhachtaí na n-údarás inniúil
 1. Ar mhaithe lena ndualgais a
 chomhlíonadh faoin Rialachán seo, beidh na cumhachtaí maoirseachta agus
 imscrúdúcháin seo a leanas ar a laghad ag údaráis inniúla, i gcomhréir leis an
 dlí náisiúnta:
 (a)
 rochtain a fháil ar dhoiciméad agus ar shonraí eile
 ar bith i bhfoirm ar bith agus cóip de a fháil nó a dhéanamh;
 (b)
 faisnéis a éileamh ó dhuine ar bith, lena
 n-áirítear iad sin a bhfuil baint comhleanúnach acu le tarchur orduithe nó le
 seoladh na n-oibríochtaí lena mbaineann, chomh maith lena gcuid príomhaithe,
 agus más gá, an ceart chun duine mar é a thoghairm agus a éisteacht le súil
 agus teacht ar fhaisnéis;
 (c)
 maidir le tagarmharcanna ar thráchtearraí a sonraí
 ionchuir, faisnéis a iarraidh ó rannpháirtithe sa mhargadh faoi mhargaí
 spot-tráchtearraí gaolmhara de réir formáidí caighdeánaithe, tuarascálacha a
 fháil ar idirbhearta, agus rochtain dhíreach a bheith acu ar chórais
 trádálaithe;
 (d)
 cigireachtaí nó imscrúduithe ar an láthair a
 dhéanamh, ag suíomhanna seachas áiteanna cónaithe dhaoine nádúrtha;
 (e)
 dul isteach in áitreabh dhuine nádúrtha agus
 dlítheanach chun doiciméid a urghabháil nó sonraí eile i bhformáid ar bith, le
 nó gan fógra, nuair atá amhras réasúnta ann, mar is infheidhme, doiciméid nó
 sonraí eile i bhfoirm ar bith a bhaineann le hábhar na cigireachta nó an
 imscrúdaithe a bheadh ábhartha chun sárú an Rialacháin seo a chruthú; Nuair atá
 réamhúdarú ag teastáil ó údarás breithiúnach an Bhallstáit lena mbaineann, i
 gcomhréir leis an dlí naisiúnta, is tar éis an t-údarú sin a fháil amháin a
 úsáidfear cumhacht dá leithéid;
 (f)
 ceangal a chur maidir le taifid de chomhráití
 teileafóin, cumarsáid leictreonach nó taifid tráchta sonraí atá ann cheana agus
 atá i seilbh eintitis faoi mhaoirseacht;
 (g)
 calcadh nó forlámhú sócmhainní a iarraidh nó an dá
 cheann;
 (h)
 trádáil na hionstraime airgeadais lena mbaineann a
 thagraíonn do thagarmharc a chur ar fionraí;
 (i)
 ceangal a chur go scoirfí go sealadach aon
 chleachtas a mheasann an t-údarás inniúil a bheith mar shárú ar an Rialachán
 seo;
 (j)
 toirmeasc sealadach a fhorchur ar ghníomhaíocht
 ghairmiúil a chleachtadh;
 (k)
 gach beart is gá a dhéanamh lena n-áirithiú go
 bhfuil eolas cruinn ag an bpobal maidir le soláthar tagarmhairc, lena
 n-áirítear trína cheangal ar an duine a d'fhoilsigh nó a scaip an tagarmharc
 ráiteas ceartaitheach a fhoilsiú maidir le rannchuidithe don tagarmharc roimhe
 seo nó maidir le figiúirí an tagarmhairc.
 2. Feidhmeoidh na húdaráis
 inniúla a bhfeidhmeanna agus a gcumhachtaí , dá dtagraítear i mír 1, in aon
 cheann de na slite seo leanas:
 (a)
 go díreach;
 (b)
 i gcomhar le húdaráis eile nó le gnóthais
 mhargaíochta;
 (c)
 faoina bhfreagracht trí tharmligean chuig na
 húdaráis sin nó chuig gnóthais an margadh;
 (d)
 trí iarratas a chur isteach chuig na húdaráis
 bhreithiúnacha inniúla.
 Chun na cumhachtaí sin a fheidhmiú, cuirfidh
 údaráis inniúla cosaintí leordhóthanacha agus éifeachtúla i bhfeidhm maidir le
 cearta na cosanta agus cearta bunúsacha.
 3. Áiritheoidh na Ballstáit go
 mbeidh bearta iomchuí i bhfeidhm ionas go mbeidh na cumhachtaí maoirseachta
 agus imscrúdúcháin ar fad a theastaíonn uathu ag údaráis inniúla chun a gcuid
 dualgas a chomhlíonadh.
 4. Ní mheasfar go bhfuil aon
 srian maidir le nochtadh faisnéise á shárú ag duine, ar srian é a fhorchuirtear
 le conradh nó le haon fhoráil reachtach, rialúcháin nó riaracháin nuair
 a chuireann sé faisnéis ar fáil i gcomhréir le mír 2.
 Airteagal 31
 Bearta agus smachtbhannaí riaracháin
 1. Gan dochar do chumhachtaí
 maoirseachta na n-údarás inniúil i gcomhréir le hAirteagal 34, déanfaidh
 Ballstáit, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, foráil maidir le cumhacht a
 bheith ag na húdaráis inniúla chun bearta oiriúnacha riaracháin a ghlacadh agus
 chun bearta agus smachtbhannaí riaracháin a ghearradh as an méid seo ar a laghad:
 (a)
 na sáruithe ar Airteagail 5(1), 6, 7(1), 8, 9, 10,
 11, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 22 agus 23 den Rialachán seo; agus
 (b)
 mainneachtain ó thaobh comhair nó comhlíonta i
 ndáil le himscrúdú, nó i ndáil le cigireacht nó le hiarraidh a chumhdaítear le
 hAirteagal 30.
 2. I gcás sáraithe dá
 dtagraítear i mír 1, tabharfaidh Ballstáit, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta,
 an chumhacht do na húdaráis inniúla chun na bearta agus smachtbhannaí
 riaracháin seo a leanas ar a laghad a chur i bhfeidhm:
 (a)
 ordú lena gceanglaítear ar an duine atá freagrach
 as an sárú scor den iompraíocht atá i gceist agus gan gabháil don iompraíocht
 sin arís;
 (b)
 aon bhrabús a fuarthas nó aon chaillteanas a
 seachnaíodh de thoradh an tsáraithe a aisíoc nuair is féidir iad sin a
 chinneadh;
 (c)
 rabhadh poiblí ina luaitear an té ba chúis leis
 agus an cineál sáraithe.
 (d)
 údarú eintitis rialáilte a tharraingt siar nó a
 chur ar fionraí;
 (e)
 toirmeasc sealadach ar aon duine nádúrtha a gheofar
 freagrach as sárú den sórt sin feidhmeanna bainistíochta riarthóra nó
 rannchuiditheora a fheidhmiú;
 (f)
 smachtbhannaí riaracháin airgid suas le trí oiread
 ar a laghad mhéid na mbrabús a gnóthaíodh nó na gcaillteanas a seachnaíodh mar
 gheall ar an sárú i gcás inar féidir na nithe sin a chinneadh; nó
 (1)
 i leith duine nádúrtha, smachtbhannaí riaracháin
 airgid uasta suas leis an méid seo a leanas ar a laghad:
 (i) as sáruithe ar Airteagail 5(1), 6, 7(1), 8, 9,
 10, 11, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 22 agus 23, EUR 500 000 nó sna Ballstáit
 sin nach é an euro an t‐airgeadra oifigiúil iontu, an luach comhfhreagrach san
 airgeadra náisiúnta ar dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo; nó
 (ii) as sáruithe ar phointe (b) nó pointe (c)
 d'Airteagal 7(1), EUR 100,000 nó sna Ballstáit sin nach é an euro an
 t-airgeadra oifigiúil iontu, an luach comhfhreagrach san airgeadra náisiúnta ar
 dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo;
 (2)
 i leith duine dlítheanach, smachtbhannaí riaracháin
 airgid uasta suas leis an méid seo a leanas ar a laghad:
 (i) as sáruithe ar Airteagal 5(1), 6, 7(1), 8, 9,
 10, 11, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 22 agus 23, EUR 1 000 000 nó
 10 % dá láimhdeachas bliantúil de réir na gcuntas is déanaí atá ar fáil
 agus faofa ag an gcomhlacht bainistíochta, cibé acu is airde. Más
 máthairghnóthas nó foghnóthas de mháthairghnóthas an duine dlítheanach a chaithfidh
 na cuntais chomhdhlúite airgeadais a ullmhú i gcomhréir le Treoir 2013/34/AE,
 an láimhdeachas bliantúil iomlán a bheidh sa láimhdeachas bliantúil iomlán
 ábhartha nó an cineál ioncaim chomhfhreagrach i gcomhréir le Treoir 86/635/CE
 do bhainc, Treoir 91/674/CE do chuideachtaí árachais de réir na gcuntas
 comhdhlúite airgeadais faofa is déanaí ag comhlacht bainistíochta an
 mháthairghnóthais nó más cumann atá sa duine, 10 % de láimhdeachais
 chomhiomlán a bhaill; nó
 (i) as sáruithe ar phointí (b) agus (c)
 d'Airteagal 6(1), EUR 1 000 000 nó 10 % dá láimhdeachas
 bliantúil de réir na gcuntas is déanaí atá ar fáil agus faofa ag an gcomhlacht
 bainistíochta, cibé acu is airde; más máthairghnóthas nó foghnóthas de
 mháthairghnóthas an duine dlítheanach a chaithfidh na cuntais chomhdhlúite
 airgeadais a ullmhú i gcomhréir le Treoir 2013/34/AE, an láimhdeachas bliantúil
 iomlán a bheidh sa láimhdeachas bliantúil iomlán ábhartha nó an cineál ioncaim
 chomhfhreagrach i gcomhréir le Treoir 86/635/CE do bhainc, Treoir 91/674/CE do
 chuideachtaí árachais de réir na gcuntas comhdhlúite airgeadais faofa is déanaí
 ag comhlacht bainistíochta an mháthairghnóthais nó más cumann atá sa duine,
 10 % de láimhdeachais chomhiomlán a bhaill;
 3. Faoin [12 mhí tar éis theacht
 i bhfeidhm an Rialacháin seo] tabharfaidh na Ballstáit fógra i dtaobh na
 rialacha i mír 1 agus i mír 2 don Choimisiún agus don ESMA. Tabharfaidh siad
 fógra gan mhoill don Choimisiún agus do ESMA faoi aon leasú a dhéanfar ina
 dhiaidh sin orthu.
 4. Féadfaidh Ballstáit
 cumhachtaí eile forchurtha smachtbhannaí a thabhairt d’údaráis inniúla de
 bhreis ar na cinn sin dá dtagraítear i mír 1 agus féadfaidh siad foráil a
 dhéanamh maidir le leibhéil níos airde smachtbhannaí ná mar atá bunaithe sa
 mhír sin.
 Airteagal 32
 Cumhachtaí maidir le maoirsiú agus smachtbhannaí a chleachtadh
 1. Áiritheoidh Ballstáit, agus
 cineál agus leibhéal na smachtbhannaí riaracháin á gcinneadh acu, go gcuirfidh
 údaráis inniúla san áireamh na cúinsí ábhartha lena n‐áirítear nuair is iomchuí
 iad seo leanas:
 (a)
 tromaíocht agus fad an tsáraithe;
 (b)
 leibhéal freagrachta an duine atá freagrach;
 (c)
 neart airgeadais an duine fhreagraigh, arna léiriú,
 go háirithe, le láimhdeachas iomlán an duine dhlítheanaigh fhreagraigh nó le
 hioncam bliantúil an duine nádúrtha fhreagraigh;
 (d)
 leibhéal an bhrabúis a ghnóthaigh nó leibhéal an
 chaillteanais a sheachain an duine freagrach, a mhéid is féidir iad a
 chinneadh;
 (e)
 leibhéal comhair an duine atá freagrach leis an
 údarás inniúil, gan dochar don ghá atá le haisíoc na mbrabús a ghnóthaigh an
 duine sin, nó le haisíoc na gcaillteanas a sheachain an duine sin, a áirithiú;
 (f)
 sáruithe a bhí déanta cheana ag an duine lena
 mbaineann;
 (g)
 bearta déanta, tar éis an tsáraithe, ag duine
 freagrach ionas nach dtarlódh an sárú arís.
 2. Déanfaidh údaráis inniúla
 dlúthchomhar le chéile agus a gcumhachtaí um smachtbhannaí á gcleachtadh acu
 faoi na cúinsí atá sainithe in Airteagal 31, chun a áirithiú gurb iad na
 torthaí inmhianaithe leis an Rialachán seo a bhaintear amach leis na cumhachtaí
 maoirseachta agus imscrúdaithe agus leis na smachtbhannaí riaracháin. Déanfaidh
 siad comhardú ar a mbearta freisin chun dúbláil agus forluí a d'fhéadfadh a
 bheith ann agus iad ag cur cumhachtaí maoirseachta, cumhachtaí imscrúdaithe,
 smachtbhannaí riaracháin agus fíneálacha i bhfeidhm i gcásanna trasteorann a
 sheachaint.
 Airteagal 33
 Cinntí a fhoilsiú
 1. Féadfaidh údaráis inniúla
 cinneadh lena fhorchuirtear smachtbhannaí riaracháin nó beart de thoradh sárú
 ar an Rialachán seo a fhoilsiú ar a suíomh gréasáin oifigiúil díreach tar éis
 don fógra bheith tugtha don duine ar a chuirtear na smachtbhannaí. Áireofar san
 fhoilsiúchán ar a laghad faisnéis maidir le cineál agus cineál an tsáraithe,
 mar aon le céannacht na ndaoine atá freagrach. Níl feidhm ag an oibleagáid seo
 le cinntí lena bhforchuirtear bearta ar bearta de chineál imscrúdaithe iad.
 2. Sa chás ina measann an
 t-údarás inniúil foilsiú céannachta daoine dlítheanacha nó sonraí pearsanta
 daoine nádúrtha a bheith míréireach tar éis measúnú cás ar chás a dhéanamh ar
 chomhréireacht fhoilsiú sonraí dá leithéid, nó sa chás go gcuirtear cobhsaíocht
 na margaí airgeadais nó imscrúdú atá idir lámha i mbaol leis an bhfoilsiú,
 féadfaidh údaráis inniúla ceann de na nithe seo a leanas a dhéanamh:
 (a)
 moill a chur ar fhoilsiú an chinnidh smachtbhannaí
 nó beart a fhorchur go dtí an t-am nach ann níos mó do na cúiseanna gan an
 foilsiú a dhéanamh;
 (b)
 cinneadh smachtbhanna nó beart a fhorchur a
 fhoilsiú ar bhonn anaithnid, ar bhealach atá i gcomhréir le dlí náisiúnta, má
 áirithítear cosaint éifeachtach ar na sonraí pearsanta lena mbaineann le
 foilsiú anaithnid dá leithéid. I gcás cinnidh ina bhfuil sé beartaithe
 smachtbhanna nó beart a fhoilsiú ar bhonn anaithnid, féadfar foilsiú na sonraí
 ábhartha a chur siar ar feadh tréimhse réasúnta má mheastar nach mbeidh na
 cúiseanna atá leis an bhfoilsiú anaithnid ann a thuilleadh roimh dheireadh na
 tréimhse sin;
 (c)
 gan an cinneadh maidir le smachtbhanna nó beart a
 fhorchur a fhoilsiú ar chor ar bith sa chás ina meastar na roghanna atá leagtha
 amach in (a) agus (b) thuas a bheith neamhleor chun a áirithiú:
 (1)
 nach gcuirfí cobhsaíocht na margaí airgeadais i
 mbaol; nó
 (2)
 comhréireacht fhoilsiú na gcinntí den sórt sin, i
 ndáil le bearta a meastar nach fiú trácht orthu.
 3. Sa chás go bhfuil achomharc
 ar an gcinneadh smachtbhanna nó beart a fhorchur faoi bhráid na n-údarás
 breithiúnach ábhartha nó faoi bhráid údaráis eile, foilseoidh údaráis inniúla
 faisnéis dá leithéid, láithreach, ar a suíomh gréasáin oifigiúil chomh maith le
 haon fhaisnéis ina dhiaidh sin maidir leis an toradh ar achomharc dá leithéid. Ina
 theannta sin, foilseofar aon chinneadh lena gcuirtear cinneadh roimhe sin
 maidir le smachtbhanna nó beart a fhorchur ar neamhní.
 4. Áiritheoidh údaráis inniúla
 go bhfanfaidh aon fhoilseachán, i gcomhréir leis an Airteagal seo, ar a suíomh
 gréasáin ar feadh tréimhse cúig bliana ar a laghad tar éis a fhoilsithe. Ní
 choimeádfar ach na sonraí pearsanta a bheidh sa bhfoilseachán ar an suíomh
 gréasáin ach ar feadh na tréimhse atá riachtanach chun a bheith i gcomhréir
 leis na rialacha infheidhme cosanta sonraí.
 Airteagal 34
 Coláistí údarás inniúil
 1. Laistigh de 30 lá ó theacht i
 bhfeidhm an chinnidh dá dtagraítear in Airteagal 13(1) lena gcinntear
 tagarmharc a bheith ina thagarmharc criticiúil, bunóidh an t-údarás inniúil
 coláiste údarás inniúil.
 2. Beidh an coláiste comhdhéanta
 d'údarás inniúil an riarthóra, an ESMA agus údaráis inniúla na
 rannchuiditheoirí.
 3. Beidh sé de cheart ag údaráis
 inniúla Bhallstáit eile a bheith ina gcomhalta den choláiste más rud é, dá
 scoirfí de sholáthar an thagarmhairc chriticiúil sin, go mbeadh drochthionchar
 mór aige sin ar chobhsaíocht airgeadais, ar fheidhmiú ordúil na margaí, ar
 thomhaltóirí nó ar fhíorgheilleagar na mBallstát sin.
 I gcás ina bhfuil sé i gceist ag údarás inniúil a
 bheith ina chomhalta de choláiste de bhun na chéad fomhíre, cuirfidh sé
 iarraidh faoi bhráid údarás inniúla an riarthóra ina mbeidh fianaise go bhfuil
 ceanglais na forála sin á gcomhlíonadh. Déanfaidh údaráis inniúil ábhartha an
 riarthóra an iarraidh a mheas agus tabharfaidh sé fógra don údarás iarrthach
 laistigh de 20 lá oibre ón iarraidh a fháil cibé an measann sé go bhfuil na
 ceanglais sin á gcomhlíonadh nó nach measann. I gcás ina measann sé nach bhfuil
 na ceanglais sin á gcomhlíonadh, féadfaidh an t-údarás iarrthach an cás a chur
 faoi bhráid an ESMA i gcomhréir le mír 10.
 4. Rannchuideoidh an ESMA le
 feidhmiú éifeachtach, éifeachtúil agus comhsheasmhach ar choláistí maoirseoirí
 dá dtagraítear san Airteagal seo a chur chun cinn agus faireachán a dhéanamh
 orthu i gcomhréir le hAirteagal 21 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010.
 Chuige sin, beidh an ESMA rannpháirteach de réir mar is iomchuí agus measfar é
 a bheith ina údarás inniúil don chuspóir sin.
 5. Is é údarás inniúil an
 riarthóra a bheidh ina chathaoirleach ar chruinnithe an choláiste, a dhéanfaidh
 comhordú ar ghníomhaíochtaí an choláiste agus a áiritheoidh go mbeidh malartú
 éifeachtúil faisnéise ann idir comhaltaí an choláiste.
 6. Bunóidh údaráis inniúil an
 riarthóra socruithe comhordaithe i scríbhinn laistigh de chreat an choláiste i
 ndáil leis na nithe seo leanas:
 (a)
 an fhaisnéis atá le malartú idir na húdaráis
 inniúla;
 (b)
 an nós imeachta déanta cinneadh idir na húdaráis
 inniúla;
 (c)
 cásanna ina gcaithfidh údaráis inniúla dul i
 gcomhairle lena chéile;
 (d)
 an cúnamh atá le soláthar faoi Airteagal 14(3) maidir
 le forfheidhmiú a dhéanamh ar na bearta dá dtagraítear in Airteagal 14(1)(a)
 agus (b).
 I gcás ina soláthraíonn an riarthóir níos mó ná
 tagarmharc amháin, féadfaidh údarás inniúil an riarthóra coláiste amháin a
 bhunú i ndáil le gach tagarmharc arna soláthar ag an riarthóir sin.
 7. Muna féidir teacht ar
 chomhaontú maidir leis na socruithe faoi mhír 6, féadfaidh comhalta ar bith den
 choláiste, seachas an ESMA, an cheist a chur faoi bhráid an ESMA. Déanfaidh
 údarás inniúil an riarthóra aon chomhairle a thugann ESMA uaidh maidir leis na
 socruithe scríofa comhordaithe a bhreithniú go cuí sula gcomhaontófar an téacs
 críochnaitheach. Déanfar na socruithe scríofa comhordaithe a leagan amach i
 ndoiciméad ina mbeidh míniú lánréasúnaithe ar aon imeacht suntasach ón tuairim
 a thug ESMA maidir leis na socruithe scríofa comhordaithe. Tarchuirfidh údarás
 inniúil an riarthóra an doiciméad seo chuig comhaltaí an choláiste agus chuig
 an ESMA.
 8. Sula ndéanfaidh siad aon
 cheann de na bearta dá dtagraítear in Airteagal 12, 23, 24 agus 31, rachaidh
 údarás inniúil an riarthóra i gcomhairle le baill an choláiste. Déanfaidh baill
 an choláiste gach ní réasúnach atá ar a gcumas a dhéanamh chun teacht ar
 chomhaontú.
 Aon chinneadh a dhéanfaidh údarás inniúil an
 riarthóra bearta den sórt sin a dhéanamh, cuirfear san áireamh an tionchar a
 bheidh aige ar na húdaráis inniúla eile agus ar a mBallstáit faoi seach, go
 háirithe an tionchar féideartha ar chobhsaíocht an chórais airgeadais in aon
 Bhallstát eile lena mbaineann.
 9. Murar féidir teacht ar
 chomhaontú idir bhaill an choláiste maidir le haon bhearta a dhéanamh dá
 dtagraítear i mír 8, laistigh de 15 lá oibre ón am a uair a tugadh fógra ina
 leith don coláiste, féadfaidh údarás inniúil an riarthóra cinneadh a ghlacadh.
 Déanfar réasúnú iomlán ar aon diallas a dhéanfaidh an cinneadh sin ó na
 tuairimí léirithe ag baill eile an choláiste agus, nuair is iomchuí.
 Tabharfaidh údarás inniúil an riarthóra fógra i leith a chinneadh, gan mhoill
 mhíchuí, don choláiste agus don ESMA.
 10. Féadfaidh údaráis inniúla
 seachas an ESMA aon cheann de na cásanna seo a leanas a chur faoi bhráid an
 ESMA:
 (a)
 más rud é nach bhfuil faisnéis riachtanach curtha
 in iúl ag údarás inniúil;
 (b)
 más rud é, tar éis iarraidh a rinneadh faoi mhír 3,
 go bhfuil fógra tugtha ag údarás inniúil an riarthóir don údarás iarrthach nach
 bhfuil ceanglais na míre sin á gcomhlíonadh nó mura ghníomhaigh sé i leith
 iarrata den sórt sin laistigh de mhéid réasúnta ama;
 (c)
 más rud é gur theip ar na húdaráis inniúla teacht
 ar chomhaontú maidir leis na cúrsaí atá leagtha amach i mír 6;
 (d)
 más tagarmharc criticiúil atá sa thagarmharc, má tá
 easaontú ann maidir le beart a rinneadh i gcomhréir le hAirteagal 14, 23, 24
 agus 31.
 Gan dochar d'Airteagal 258 CFAE, féadfaidh an ESMA
 gníomhú i gcomhréir leis na cumhachtaí a thugtar dó faoi Airteagal 19 de
 Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010. Féadfaidh an ESMA cúnamh a thabhairt do na
 húdaráis inniúla freisin dá thionscnamh féin maidir le cleachtais
 chomhsheasmhacha chomhair a fhorbairt i gcomhréir leis an dara fomhír d'Airteagal
 19(1) den Rialachán sin.
 Airteagal 35
 Comhar idir na húdaráis
 1. Comhoibreoidh na húdaráis
 inniúla leis an ESMA chun críocha an Rialacháin seo, i gcomhréir le Rialachán
 (AE) Uimh. 1095/2010.
 2. Cuirfidh na húdaráis inniúla,
 gan mhoill, gach faisnéis is gá ar fáil don ESMA chun a chuid dualgas a
 chomhlíonadh, i gcomhréir le hAirteagal 35 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010.
 3. Forbróidh an ESMA
 dréachtchaighdeáin theicniúla cur chun feidhme chun na nósanna imeachta agus
 foirmeacha maidir le malartú faisnéise dá dtagraítear i mír 2 a chinneadh.
 Cuirfidh an ESMA na dréachtchaighdeáin theicniúla
 cur chun feidhme dá dtagraítear sa chéad fhomhír faoi bhráid an Choimisiúin
 faoin [XXXX].
 Tugtar cumhacht don Choimisiún na caighdeáin
 theicniúla cur chun feidhme dá dtagraítear sa chéad fhomhír a ghlacadh i
 gcomhréir le hAirteagal 15 de Rialachán 1095/2010.
 Airteagal 36
 Rúndacht ghairmiúil
 1. Beidh aon fhaisnéis rúnda a
 gheofar, a mhalartófar nó a tharchuirfear de bhun an Rialacháin seo faoi réir
 choinníollacha na rúndachta gairmiúla atá leagtha síos i mír 2.
 2. Beidh feidhm ag oibleagáid na
 rúndachta gairmiúla ar na daoine ar fad a oibríonn nó a d'oibrigh leis an
 údarás inniúil nó d'údarás, do ghnóthas margaidh nó do dhuine nádúrtha nó
 dlítheanach ar bith a ndearna an t-údarás inniúil a chumhachtaí a tharmligean
 chucu, lena n-áirítear iniúchóirí agus saineolaithe a fhostaíonn an t-údarás
 inniúil ar chonradh.
 3. Ní fhéadfar faisnéis atá
 cumhdaithe ag rúndacht ghairmiúil a nochtadh le duine nó le húdarás ar bith
 eile seachas de bhua forálacha atá leagtha síos leis an dlí.
 4. Maidir leis an bhfaisnéis ar
 fad a dhéantar a mhalartú idir na húdaráis inniúla faoin Rialachán seo agus a
 bhaineann le dálaí gnó nó oibríochtúla agus le gnóthaí eacnamaíochta nó
 pearsanta, measfar gur faisnéis rúnda í agus go mbeidh sí faoi réir cheanglais
 na rúndachta gairmiúla, ach amháin sa chás ina sonraíonn an t-údarás inniúil
 tráth na cumarsáide go bhféadfar an fhaisnéis sin a nochtadh nó más riachtanach
 é nochtadh den sórt sin i gcomhair imeachtaí dlíthiúla.
 TEIDEAL VII
 GNÍOMHARTHA TARMLIGTHE AGUS CUR CHUN FEIDHME
 Airteagal 37
 An tarmligean a fheidhmiú
 1. Tugtar an chumhacht don
 Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh faoi réir na gcoinníollacha a
 leagtar síos san Airteagal seo.
 2. Maidir leis an gcumhacht chun
 gníomhartha tarmligthe dá dtagraítear in Airteagail 3(2), 5(3), 7(3),
 9(3), 11(4), 12(3), 16(2) agus 23(7) a ghlacadh, tabharfar don Choimisiún í go
 ceann tréimhse neamhchinntithe ón [dáta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].
 3. Féadfaidh Parlaimint na
 hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagail
 3(2), 5(3), 7(3), 9(3), 11(4), 12(3), 16(2), agus 23(7) a chúlghairm tráth ar
 bith. Déanfaidh cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh deireadh a chur le tarmligean
 na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Beidh éifeacht aige ón lá tar éis
 fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ag dáta níos
 déanaí a shonrófar ann. Ní dhéanfaidh sé aon difear do bhailíocht na
 ngníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana féin.
 4. A luaithe a ghlacfaidh sé
 gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra ina leith sin do Pharlaimint
 na hEorpa agus don Chomhairle ag an am céanna.
 5. Gníomh tarmligthe a ghlactar
 de bhun Airteagail 23(2), 5(3), 7(3), 9(3), 11(4), 12(3), 16(2), agus 23(7), ní
 thiocfaidh sé i bhfeidhm i bhfeidhm ach amháin mura bhfuil agóid déanta ag
 Parlaimint na hEorpa ná ag an gComhairle ina choinne laistigh de thréimhse dhá
 mhí ó cuireadh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas faoin
 ngníomh sin nó, roimh don tréimhse sin dul in éag, má tá sé curtha in iúl ag
 Parlaimint na hEorpa agus ag an gComhairle araon nach ndéanfaidh siad agóid ina
 choinne. Cuirfear dhá mhí leis an tréimhse sin ar thionscnamh ó Pharlaimint na
 hEorpa nó ón gComhairle.
 Airteagal 38
 Nós imeachta coiste
 1. Beidh an Coiste Eorpach um
 Urrúis de chúnamh ag an gCoimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir
 bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
 2. I gcás ina ndéanfar tagairt
 don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011, ag
 féachaint d'fhorálacha Airteagal 8 de.
 Caibidil VII
 Forálacha idirthréimhseacha agus forálacha deiridh
 Airteagal 39
 Forálacha idirthréimhseacha
 1. Déanfaidh riarthóir a
 sholáthraíonn tagarmharc ar [dáta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo]
 iarratas ar údarúchán faoi Airteagal 23 laistigh de [24 mhí tar éis ó dháta
 chur i bhfeidhm].
 2. Féadfaidh riarthóir a sheol
 isteach iarratas ar údarúchán i gcomhréir le mír 1 leanúint de thagarmharc atá
 ann cheana a tháirgeadh ach amháin má dhiúltaítear údarúchán den sórt sin, agus
 go dtí go ndéantar sin.
 3. Sa chás nach bhfuil ceanglais
 an Rialacháin seo á gcomhlíonadh ag tagarmharc atá ann cheana, ach gur teagmhas
 force majeure a bheadh ann dá ndéanfaí an tagarmharc sin a athrú d'fhonn
 ceanglais an Rialacháin seo a chomhlíonadh, nó go ndéanfaí téarmaí aon chonradh
 airgeadais nó ionstraim airgeadais atá faoi threoir an tagarmhairc sin a bhac
 nó a shárú ar shlí eile, beidh feidhm ag mír 4 den Airteagal seo..
 4. Ceadóidh an t-údarás inniúil
 ábhartha sa Bhallstát ina bhfuil an riarthóir lonnaithe tagarmharc a úsáid go
 dtí go mbeidh an tagarmharc ag tagairt d'ionstraimí airgeadais agus do
 chonarthaí airgeadais a bhfuil luach acu nach bhfuil níos mó ná 5 % de
 réir luacha de na hionstraimí airgeadais agus na conarthaí airgeadais a rinne
 tagairt don tagarmharc seo tráth theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo. Ní
 dhéanfaidh aon ionstraim airgeadais ná aon chonradh airgeadais tagairt do
 thagarmharc den sórt sin atá ann cheana tar éis theacht i bhfeidhm an
 Rialacháin seo.
 Airteagal 40
 Athbhreithniú
 Faoin 1 Iúil 2018, déanfaidh an Coimisiún
 athbhreithniú agus tabharfaidh sé tuarascáil do Pharlaimint na hEorpa agus don
 Chomhairle maidir leis an Rialachán seo, agus maidir leis na nithe seo a leanas
 go háirithe:
 (a)
 feidhmiú agus éifeachtacht na gcóras maidir le
 tagarmharcanna criticiúla agus rannpháirteachas éigeantach faoi Airteagal 13
 agus Airteagal 14 agus an sainmhíniú ar thagarmharc criticiúil in Airteagal 3;
 (b)
 éifeachtacht an chórais mhaoirseachta i dTeideal VI
 agus na gcoláistí faoi Airteagal 34 agus oiriúnacht na maoirseachta ar
 thagarmharcanna áirithe ag comhlacht an Aontais; agus
 (c)
 luach an cheanglais oiriúnachta faoi Airteagal 18.
 Airteagal 41
 Teacht i bhfeidhm
 Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an lá tar
 éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
 Beidh feidhm aige ó [12 mhí tar éis dó teacht
 i bhfeidhm].
 Beidh feidhm ag Airteagal 13(1) agus ag Airteagal
 34 ó [6 mhí tar éis dó teacht i bhfeidhm] áfach.
 Beidh an Rialachán seo ina cheangal
 go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.
 Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
 Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar
 ceann na Comhairle
 An tUachtarán An
 tUachtarán
 IARSCRÍBHINN I
 Roinn A Ceanglais Rialachais agus Rialaithe d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal 5(1) a áirithiú
 I. Ceanglais rialachais agus coinbhleachtaí
 leasa d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal 5(1)(a) a áirithiú
 1. Beidh foráil tagarmhairc
 scartha go hoibríochtúil agus go feidhmiúil ó aon chuid de ghnó an riarthóra a
 d'fhéadfadh coinbhleacht leasa iarbhír nó poitéinsiúil a chruthú. Murar féidir
 na coinbhleachtaí seo a bhainistiú, scoirfidh an t-oibreoir tagarmhairc aon
 ghníomhaíochtaí nó gaolmhaireachtaí a chruthaíonn na coinbhleachtaí seo nó scoirfear
 den tagarmharc a tháirgeadh.
 2. Foilseoidh nó nochtfaidh
 riarthóir gach coinbhleacht leasa reatha nó féideartha do rannchuiditheoirí
 agus úsáideoirí an tagarmhairc agus don údarás inniúil ábhartha, lena
 n-áirítear coinbhleachtaí leasa a eascraíonn as úinéireacht nó rialú an
 riarthóra.
 3. Bunóidh riarthóir beartais
 agus nósanna imeachta leordhóthanacha do shainaithint, nochtadh, bainistiú nó
 maolú agus seachaint coinbhleachtaí leasa d’fhonn sláine agus neamhspleáchas
 shocrú tagarmharcanna a chosaint. Ba cheart iad seo a athbhreithniú agus a
 thabhairt cothrom le dáta go rialta. Ba cheart go mbeadh na beartais agus na
 nósanna imeachta comhréireach le leibhéal na gcoinbhleachtaí leasa, méid na
 discréide arna chleachtadh sa phróiseas tagarmhairc agus na rioscaí a bhaineann
 leis an tagarmharc, agus cinnteofar leis:
 (a)
 rúndacht na faisnéise a rannchuidigh an riarthóir
 léi nó a tháirg an riarthóir, faoi réir na n-oibleagáidí nochta agus
 trédhearcachta faoin Rialachán seo; agus
 (b)
 go sonrach, maolófar coinbhleachtaí a eascraíonn as
 úinéireacht nó rialú an riarthóra, nó mar gheall ar leasanna eile ina ghrúpa nó
 mar thoradh ar dhaoine eile a bhféadfadh tionchar nó rialú a bheith acu ar an
 riarthóir i ndáil leis an tagarmharc a shocrú.
 4. Cinnteoidh riarthóir go
 mbeidh na nithe seo a leanas ag fostaithe agus ag aon duine nádúrtha eile a
 gcuirtear a seirbhísí ar fáil nó atá faoina rialú agus a bhfuil baint dhíreach
 acu le soláthar tagarmhairc:
 (a)
 scileanna, eolas agus taithí is gá do na dualgais
 sannta agus a bheith faoi réir bainistíocht agus maoirseacht éifeachtach;
 (b)
 nach mbeidh siad faoi réir tionchar míchuí nó
 coinbhleachtaí leasa agus nach gcruthaíonn meastóireacht cúitimh agus
 feidhmíochta na ndaoine seo coinbhleachtaí leasa nó nach gcuireann siad isteach
 ar shláine an phróisis tagarmhairc;
 (c)
 ní chuirfidh a leasanna agus a naisc ghnó
 feidhmeanna an riarthóra i gcontúirt;
 (d)
 beidh cosc ar rannchuidiú le socrú tagarmhairc trí
 bheith páirteach i dtairiscintí ceannaigh, tairiscintí díola agus trádálacha ar
 bhonn pearsanta nó thar ceann rannpháirtithe margaidh; agus
 (e)
 beidh siad faoi réir nósanna imeachta éifeachtacha
 chun malartú faisnéise le fostaithe agus aon duine eile a bhfuil baint acu le
 gníomhaíochtaí a chruthaíonn riosca de choinbhleachtaí leasa a rialú nó sa chás
 go bhféadfadh tionchar a bheith ag an bhfaisnéis sin ar an tagarmharc.
 5. Bunóidh riarthóir nósanna
 imeachta rialaithe sonracha inmheánacha d’fhonn sláine agus iontaofacht an
 fhostaí nó an duine a bhfuil an tagarmharc á shocrú aige a áirithiú, lena
 n-áirítear, ar a laghad, síniú ón mbainistíocht go hinmheánach roimh scaipeadh
 an tagarmhairc.
 6. Beidh feidhm ag pointe 7 agus
 pointe 8 den roinn seo má dhéantar sonraí ionchuir a rannchuidiú ó fheidhm
 oifig thosaigh, a chiallaíonn aon roinn, rannóg, grúpa nó pearsanra rannchuiditheoirí
 nó aon cheann dá gcleamhnaithe a dhéanann aon ghníomhaíochtaí trádála
 praghsála, díolacháin, margaíochta, fógraíochta, sirtheoireachta,
 struchtúraithe nó bróicéireachta.
 7. I gcás ina fhaigheann
 Riarthóirí sonraí ionchuir ó fhostaithe de chuid feidhm oifig thosaigh,
 gheobhaidh an Riarthóir sonraí ó fhoinsí eile a bheidh in ann comhthacú leis na
 sonraí ionchuir sin.
 8. Ní ghlacfaidh an Riarthóir
 sonraí ionchuir ó na feidhmeanna oifig thosaigh sin ach amháin má tá nósanna
 imeachta leordhóthanacha maoirseachta agus fíoraithe inmheánacha ann do shonraí
 na feidhme oifige tosaigh a chomhlíonfaidh na ceanglais seo a leanas:
 (a)
 Déantar bailíochtú ar shonraí sula mbaintear úsáid
 sa phróiseas socraithe tagarmhairc, lena n-áirítear nósanna imeachta le go ndéanfaidh
 baill foirne shinsearacha athbhreithnithe iolracha chun ionchuir a sheiceáil
 agus nósanna imeachta sínithe inmheánacha don bhainistíocht chun ionchuir a
 sheoladh isteach;
 (b)
 Tá deighilt fhisiciúil idir na fostaithe san
 fheidhm oifig thosaigh agus sna línte tuairiscithe;
 (c)
 Déantar breithniú iomlán ar bhearta
 bainistíochta coinbhleachta chun dreasachtaí a aithint, a nochtadh, a
 bhainistiú, a mhaolú nó a sheachaint, ar dreasachtaí iad atá ann cheana nó a
 d'fhéadfadh a bheith ann chun sonraí ionchuir a chúbláil nó chun tionchar a
 imirt orthu ar bhealach eile, lena n-áirítear trí bheartais luacha saothair
 agus coinbhleachtaí leasa idir na gníomhaíochtaí i ndáil le sonraí ionchuir a
 rannchuidiú agus aon ghnó eile de chuid an Rannchuiditheora ná aon cheann dá chleamhnaithe
 ná aon cheann dá gcuid cliaint ná dá gcuid custaiméirí faoi seach.
 II. Ceanglais mhaoirseachta d'fhonn
 comhlíonadh le hAirteagal 5(1)(b) a áirithiú
 9. Bunóidh agus cothóidh
 riarthóir feidhm bhuan agus éifeachtach mhaoirseachta a oibríonn go neamhspleách
 agus a bhfuil cuid, nó na freagrachtaí seo a leanas luaite leis an bhfeidhm, a
 dhéanfar a choigeartú bunaithe ar chastacht, úsáid agus leochaileacht an
 tagarmhairc:
 (a)
 athbhreithniú a dhéanamh ar shainmhíniú agus ar
 mhodheolaíocht an tagarmhairc;
 (b)
 maoirseacht a dhéanamh ar aon athruithe ar
 mhodheolaíocht an tagarmhairc agus údarú a thabhairt don riarthóir chun
 comhairliúchán a dhéanamh ar a leithéid d’athruithe;
 (c)
 maoirseacht a dhéanamh ar chreat rialaithe an
 riarthóra agus ar an gcód iompair agus ar bhainistíocht agus oibriú an
 tagarmhairc;
 (d)
 nósanna imeachta a bhaineann le scor an
 tagarmhairc, lena n-áirítear aon chomhairliúchán faoi scor, a athbhreithniú
 agus a fhaomhadh;
 (e)
 maoirseacht a dhéanamh ar aon tríú páirtí atá
 páirteach san fhoráil tagarmhairc, lena n-áirítear gníomhairí ríofa nó
 scaipthe;
 (f)
 meastóireacht a dhéanamh ar iniúchtaí nó
 athbhreithnithe inmheánacha agus seachtracha, agus monatóireacht a dhéanamh ar
 chur i bhfeidhm gníomhaíochtaí aitheanta;
 (g)
 faireachán a dhéanamh ar na sonraí ionchuir agus
 rannchuiditheoirí agus gníomhaíochtaí an riarthóra le linn agóid a dhéanamh i
 gcoinne rannchuidithe de shonraí ionchuir nó na rannchuidithe sin a
 bhailíochtú;
 (h)
 bearta éifeachtacha a dhéanamh i ndáil le haon
 sáruithe ar an gcód iompair; agus
 (i)
 aon mhí-iompar i measc na rannchuiditheoirí nó na
 riarthóirí a mbeidh an fheidhm mhaoirseachta ar an eolas faoi, agus aon sonraí
 ionchuir aimhrialta nó amhrasta a thuairisciú do na húdaráis inniúla ábhartha.
 10. Is ceann díobh seo a leanas a
 bheidh san fheidhm mhaoirseachta:
 (a)
 sa chás go bhfuil an riarthóir faoi úinéireacht nó
 faoi rialú ag rannchuiditheoirí nó ag úsáideoirí, bord nó coiste ar leithligh,
 a mbeidh ballraíocht aige a áiritheoidh go mbeidh sé neamhspleách agus nach
 mbeidh coinbhleachtaí leasa ann. Sa chás go bhfuil an riarthóir faoi
 úinéireacht nó faoi rialú rannchuiditheoirí, níor cheart rannchuiditheoirí a
 bheith ina dtromlach ar an gcoiste. Sa chás go bhfuil an riarthóir faoi
 úinéireacht nó faoi rialú úsáideoirí, níor cheart úsáideoirí a bheith ina dtromlach
 ar an gcoiste.
 (b)
 sa chás nach bhfuil an riarthóir faoi úinéireacht
 ná faoi rialú ag a rannchuiditheoirí ná ag a úsáideoirí, bord nó coiste
 inmheánach. Ní bheidh aon bhaint ag comhaltaí an bhoird inmheánaigh ná ag an
 gcoiste le soláthar aon tagarmhairc a bhfuil maoirseacht á déanamh acu air;
 (c)
 i gcás ina bhfuil an riarthóir in ann a léiriú go
 bhfuil na ceanglais faoi phointe a agus faoi phointe b míréireach, i bhfianaise
 chineál, scála agus castacht sholáthar an tagarmhairc agus an riosca agus an
 tionchar a bhaineann leis an tagarmharc, féadfaidh duine nádúrtha feidhm an
 oifigigh mhaoirseachta a sholáthar. Níor cheart go mbeadh aon bhaint ag an
 oifigeach maoirseachta le soláthar aon tagarmhairc a bhfuil maoirseacht á
 déanamh aige air.
 11. Féadfaidh an fheidhm
 mhaoirseachta maoirseacht a dhéanamh ar níos mó ná tagarmharc amháin arna
 sholáthar ag riarthóir ar an gcoinníoll go bhfuil ceanglais eile na roinne seo
 á chomhlíonadh aige.
 III. Ceanglais rialaithe d'fhonn
 comhlíonadh le hAirteagal 5(1)(c) a áirithiú
 12. Cinnteoidh riarthóir gur ann
 do chreat rialaithe chuí d’fhoráil an tagarmhairc. Ba cheart go mbeadh an creat
 rialaithe comhréireach leis an leibhéal coinbhleachtaí a aithníodh, an méid
 discréide sa phróiseas tagarmharcála agus na cineálacha sonraí ionchuir
 tagarmhairc, agus áirítear ina measc:
 (a)
 riosca oibríochtúil a bhainistiú;
 (b)
 pleananna oiriúnacha agus éifeachtacha leanúnachais
 ghnó agus athshlánaithe ó thubaiste.
 13. Sa chás nach ionann na sonraí
 ionchuir agus sonraí idirbheart, déanfaidh an riarthóir na nithe seo a leanas:
 (a)
 bearta a bhunú d’fhonn a áirithiú go bhfuil an cód
 iompair agus na caighdeáin infheidhme do na sonraí ionchuir á gcomhlíonadh ag
 rannchuiditheoirí;
 (b)
 bearta a bhunú chun monatóireacht a dhéanamh ar
 shonraí ionchuir, lena n-áirítear monatóireacht a dhéanamh ar na sonraí
 ionchuir roimh fhoilsiú an tagarmhairc agus bailíochtú na sonraí ionchuir i
 ndiaidh foilsiú d'fhonn earráidí agus aimhrialtachtaí a aithint.
 14. Déanfar an creat rialaithe a
 dhoiciméadú, a athbhreithniú agus a nuashonrú de réir mar is cuí agus, ar
 iarratas, a chur ar fáil d’úsáideoirí agus don údarás inniúil ábhartha.
 IV. Ceanglais chuntasachta d'fhonn
 comhlíonadh le hAirteagal 5(1)(d) a áirithiú
 15. Ceapfaidh riarthóir feidhm
 inmheánach, a mbeidh an acmhainn chuí aici chun athbhreithniú agus tuairisciú a
 dhéanamh ar a mhéid is atá an riarthóir ag cloí le modheolaíocht an tagarmhairc
 agus leis an Rialachán seo.
 16. I gcás tagarmharcanna
 criticiúla, ceapfaidh an riarthóir iniúchóir seachtrach neamhspleách chun
 athbhreithniú agus tuairisciú a dhéanamh ar chomhlíonadh an riarthóra le
 modheolaíocht an tagarmhairc agus leis an Rialachán seo má chruthaíonn méid
 agus castacht oibríochtaí tagarmharcála an riarthóra baol suntasach do
 chobhsaíocht airgeadais.
 17. Ar iarratas ón údarás inniúil
 ábhartha nó ó aon úsáideoir an tagarmhairc, soláthróidh nó foilseoidh an
 riarthóir sonraí maidir leis na hathbhreithnithe i bpointe 15 nó na hiniúchtaí
 faoi phointe 16.
 18. Coimeádfaidh riarthóir taifid
 de chuid:
 (a)
 na sonraí ionchuir uile;
 (b)
 úsáid na sonraí ionchuir seo chun an tagarmharc
 agus an mhodheolaíocht a úsáideadh a shocrú;
 (c)
 aon fheidhmiú breithiúnais nó discréide de chuid an
 riarthóra i socrú an tagarmhairc, lena n-áirítear an réasúnú iomlán don
 bhreithiúnas nó discréid, taifid ar neamhaird a dhéanamh ar aon sonraí
 ionchuir, go háirithe sa chás go raibh siad i gcomhréir le modheolaíocht an
 tagarmhairc, agus réasúnaíocht na neamhairde;
 (d)
 na haighnitheoirí agus na daoine nádúrtha atá
 fostaithe ag na riarthóirí chun na tagarmharcanna a shocrú;
 (e)
 gach doiciméad a bhaineann le haon ghearán, lena
 n-áirítear na doiciméid curtha ar fáil ag an ngearánach mar aon le taifid an
 riarthóra; agus
 (f)
 comhráite teileafóin nó cumarsáid leictreonach i
 ndáil leis an tagarmharc idir aon duine atá fostaithe ag an riarthóir agus na
 rannchuiditheoirí a thaifeadadh.
 19. Coimeádfaidh an riarthóir na
 taifid atá sonraithe i bpointe 1 ar feadh cúig bliana, ar a laghad, i bhfoirm a
 bheidh indéanta a mhacasamhlú agus na ríomhanna tagarmhairc a thuiscint go
 hiomlán agus iniúchadh nó meastóireacht ar na sonraí ionchuir, ríomhanna,
 breithiúnais agus discréid a éascú. Tabharfar taifid de chomhráite teileafóin
 nó cumarsáid leictreonach arna taifeadadh i gcomhréir le pointe 18(e) do na
 daoine atá rannpháirteach sa chomhrá nó sa chumarsáid ar iarratas agus
 coinneofar a leithéid sin de thaifid ar feadh tréimhse trí bliana.
 20. Bunóidh agus foilseoidh an
 riarthóir nósanna imeachta do chumarsáid, bainistíocht agus réiteach tráthúil
 na ngearán a bhaineann leis an tagarmharc déanta ag duine, nó ag daoine, atá
 neamhspleách ar dhaoine a bhfuil baint acu leis an ngearán.
 Roinn B Ceanglais sheachfhoinsithe d'fhonn
 comhlíonadh le hAirteagal 76 a áirithiú
 1. Nuair a dhéantar seachfhoinsiú,
 cinnteoidh riarthóir go mbeidh na coinníollacha seo a leanas á gcomhlíonadh:
 (a)
 beidh an cumas, acmhainn, agus aon údarú a
 theastaíonn de réir an dlí ag an soláthraí seirbhíse chun na feidhmeanna
 seachfhoinsithe, seirbhísí nó gníomhaíochtaí a chur i gcrích go hiontaofa agus
 go gairmiúil;
 (b)
 beidh an riarthóir in ann gníomhaíocht oiriúnach a
 thógáil má tá an chosúlacht ar an scéal nach bhfuil an soláthraí seirbhíse ag
 tabhairt faoi na feidhmeanna go héifeachtach agus i gcomhréir le dlíthe agus
 ceanglais rialála is infheidhme;
 (c)
 coimeádfaidh an riarthóir an saineolas is gá chun
 maoirseacht éifeachtach a dhéanamh ar na feidhmeanna seachfhoinsithe agus chun
 na rioscaí a bhaineann leis an seachfhoinsiú a bhainistiú;
 (d)
 nochtfaidh an soláthraí seirbhíse aon fhorbairt don
 riarthóir a bhféadfadh tionchar ábhartha a bheith aige ar a chumas na
 feidhmeanna seachfhoinsithe a chur i gcrích go héifeachtach agus i gcomhréir
 leis na dlíthe agus ceanglais rialála is infheidhme;
 (e)
 comhoibreoidh an soláthraí seirbhíse leis an údarás
 inniúil ábhartha i ndáil leis na gníomhaíochtaí seachfhoinsithe, agus beidh
 rochtain éifeachtach ag an riarthóir agus ag an údarás inniúil ábhartha ar
 shonraí a bhaineann leis na gníomhaíochtaí seachfhoinsithe, mar aon le
 háitreabh gnó an tsoláthraí seirbhíse, agus beidh an t-údarás inniúil ábhartha
 in ann na cearta rochtana sin a fheidhmiú;
 (f)
 beidh an riarthóir in ann deireadh a chur leis na
 socruithe áit ar gá;
 Roinn C Ceanglais maidir le Sonraí agus
 Modheolaíocht d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal
 7(1) a áirithiú
 I. Sonraí maidir le sonraí leordhóthanacha
 agus cruinneagus rannchuiditheoirí ionadaíocha d'fhonn comhlíonadh le
 hAirteagal 7(1)(a) agus le hAirteagal 7(1)(b) a áirithiú
 1. Áiritheoidh riarthóir go
 mbeidh na nithe seo a leanas san áireamh sna rialuithe i ndáil leis na sonraí
 ionchuir:
 (a)
 critéir a shainmhíníonn cé ar féidir leis sonraí
 ionchuir a chur faoi bhráid an riarthóra agus próiseas chun na
 rannchuiditheoirí a roghnú;
 (b)
 próiseas chun meastóireacht a dhéanamh ar shonraí
 ionchuir an rannchuiditheora, agus stop a chur leis an rannchuiditheoir
 tuilleadh sonraí ionchuir a sholáthar, nó smachtbhannaí eile a chur i bhfeidhm
 i ndáil le neamhchomhlíonadh i gcoinne an rannchuiditheora, áit ar iomchuí;
 agus
 (c)
 próiseas chun na sonraí ionchuir a bhailíochtú,
 lena n-áirítear i gcoinne táscairí nó sonraí eile, lena sláine agus cruinneas a
 áirithiú.
 II. Ceanglais maidir le modheolaíocht
 láidir agus iontaofa d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal 7(1)(d) a áirithiú
 2. Nuair a bheidh an
 mhodheolaíocht tagarmhairc á forbairt, déanfaidh an riarthóir tagarmhairc an
 méid seo a leanas:
 (a)
 cuirfidh sé fachtóirí éagsúla san áireamh lena
 n-áirítear méid agus gnáth-leachtacht an mhargaidh, trédhearcacht na trádála
 agus suímh rannpháirtithe margaidh, comhchruinniú margaidh, dinimic an
 mhargaidh, agus leordhóthanacht aon sampla chun léiriú a thabhairt ar an
 bhfíorchás eacnamaíoch a bhfuil sé beartaithe é a thomhas leis an tagarmharc;
 (b)
 an méid is margadh gníomhach ann a chinneadh chun
 críocha an tagarmhairc sin; agus
 (c)
 an tosaíocht a thabharfar do chineálacha difriúla
 sonraí ionchuir a bhunú.
 3. Bainfidh riarthóir úsáid as
 modheolaíochtaí tagarmhairc atá:
 (a)
 dian, leanúnach agus oiriúnach do bhailíochtú,
 cúltástáil san áireamh; agus
 (b)
 athléimneach agus a chinntíonn gur féidir an
 tagarmharc a ríomh sa mhéid is indéanta imthosca agus is féidir.
 4. Beidh socruithe foilsithe
 soiléire i bhfeidhm ag an riarthóir ina n-aithnítear na himthosca sin ina
 dtiteann cainníocht nó cáilíocht na sonraí ionchuir faoi bhun na gcaighdeán a
 theastaíonn ionas go mbeidh an mhodheolaíocht in ann an tagarmharc a chinneadh
 go cruinn agus go hiontaofa, agus a shainíonn cibé an ríomhfar nó nach ríomhfar
 an tagarmharc agus conas a ríomhfar é in imthosca mar sin.
 III. Ceanglais maidir le trédhearcacht
 d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal 7(1)(e) a áirithiú
 5. Sonróidh riarthóir an modh
 comhairliúcháin a bheidh ann i ndáil le hathruithe ar an modheolaíocht.
 Foilseoidh riarthóir nósanna imeachta agus an réasúnaíocht d’aon athrú ábhartha
 molta ina mhodheolaíocht, lena n-áirítear sainmhíniú ar a bhfuil i gceist le
 hathrú ábhartha agus cén uair a thabharfaidh sé d’úsáideoirí maidir le haon
 athruithe. Déanfar an méid seo a leanas de bhíthin na nósanna imeachta sin:
 (a)
 réamhfhógra a sholáthar, le hamchlár soiléir, a
 thugann deis anailís agus tuairim a thabhairt maidir le tionchar a leithéid sin
 d’athruithe molta; agus
 (b)
 deis tuairimí a sholáthar, mar aon le freagairt an
 riarthóra ar na tuairimí seo, tuairimí ar cheart a bheith ar fáil i ndiaidh aon
 chomhairliúcháin, ach amháin sa chás gur iarradh rúndacht.
 Roinn D Ceanglais maidir le Cód Iompair
 d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal 9 a áirithiú
 1. Cuimseoidh an cód iompair
 arna tháirgeadh de bhun Airteagal 9 na gnéithe seo a leanas ar a laghad:
 (a)
 na ceanglais is gá d’fhonn a áirithiú go bhfuil na
 sonraí ionchuir á soláthar i gcomhréir le hAirteagal 7 agus Airteagal 8; cé a
 bheidh in ann sonraí ionchuir a sholáthar don riarthóir agus na nósanna
 imeachta chun meastóireacht a dhéanamh ar chéannacht rannchuiditheora agus aon
 aighnitheoirí agus údarú aon aighnitheoirí;
 (b)
 beartais chun a áirithiú go soláthróidh rannchuiditheoirí
 na sonraí ionchuir ábhartha ar fad; agus
 (c)
 na córais agus na rialuithe nach mór don
 rannchuiditheoir a bhunú, lena n-áirítear:
 –
 nósanna imeachta chun sonraí ionchuir a sholáthar,
 lena n-áirítear ceanglais ar an rannchuiditheoir a shonrú an sonraí idirbhirt
 iad na sonraí ionchuir agus cibé an bhfuil nó nach bhfuil riachtanais an
 riarthóra á gcomhlíonadh ag na sonraí ionchuir;
 –
 beartais maidir le húsáid discréide agus sonraí
 ionchuir á soláthar;
 –
 aon cheanglas a bhaineann le bailíochtú na sonraí
 ionchuir sula gcuirtear na sonraí ar fáil don riarthóir;
 –
 beartais coimeádta taifead;
 –
 ceanglais maidir le sonraí ionchuir amhrasta a
 thuairisciú;
 –
 ceanglais bhainistíochta coinbhleachta.
 2. Áiritheoidh an riarthóir go
 mbeidh forálacha an Rialacháin seo á gcomhlíonadh ag an gcód iompair.
 Roinn E Ceanglais rialachais agus rialuithe
 na rannchuiditheoirí a chuirfear i bhfeidhm ar
 rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal 11a
 áirithiú
 1. Beidh córais agus rialuithe
 éifeachtacha i bhfeidhm ag rannchuiditheoir faoi mhaoirseacht chun sláine agus
 cruinneas na sonraí ionchuir uile a thugtar don riarthóir a áirithiú, lena
 n-áirítear:
 (a)
 rialuithe a bhaineann leis na daoine ar féidir leo
 sonraí ionchuir a chur ar fáil do riarthóir, lena n-áirítear, áit ar
 comhréireach, próiseas chun deis a thabhairt do dhuine nádúrtha atá níos
 sinsearaí ná an aighnitheoir a shíniú;
 (b)
 oiliúint oiriúnach d’aighnitheoirí, a chumhdóidh an
 Rialacháin seo agus an [Rialachán um Dhrochúsáid Mhargaidh] ar a laghad;
 (c)
 bearta bainistíochta coinbhleachta, lena n-áirítear
 fostaithe a scaradh go fisiciúil áit ar iomchuí agus cinneadh maidir le conas
 deireadh a chur le dreasachtaí chun aon tagarmharc rí bheartais luacha saothair
 a chúbláil;
 (d)
 coimeád taifead cumarsáide i ndáil le foráil sonraí
 ionchuir do thréimhse ama chuí.
 2. Sa chás sonraí idirbhirt iad
 na sonraí ionchuir, bunóidh rannchuiditheoirí faoi mhaoirseacht beartais, anuas
 ar na córais agus na rialuithe dá dtagraítear i bpointe (1), a threoróidh úsáid
 breithiúnais nó feidhmiú discréide agus coimeádfar taifid den réasúnaíocht a
 bhaineann lena leithéid de bhreithiúnas nó de dhiscréid, áit ar comhréireach,
 chun an cineál tagarmhairc agus na cineálacha sonraí ionchuir a chur san
 áireamh.
 Roinn F Ceanglais maidir le ráitis tagarmharcanna
 d'fhonn comhlíonadh le hAirteagal 15 a áirithiú
 Cuimseoidh ráiteas an tagarmhairc an méid seo
 a leanas ar a laghad:
 (a)
 sainmhínithe ar na príomhthéarmaí ar fad a
 bhaineann leis an tagarmharc;
 (b)
 an réasúnaíocht a bhaineann le glacadh le
 modheolaíocht agus le nósanna imeachta d’athbhreithniú agus do cheadú na
 modheolaíochta;
 (c)
 na critéir agus na nósanna imeachta a úsáideadh
 chun an tagarmharc a shocrú, lena n-áirítear cur síos ar na sonraí ionchuir, an
 tosaíocht a tugadh do chineálacha éagsúla sonraí ionchuir, úsáid aon samhlacha
 nó modhanna eachtarshuímh agus aon nós imeachta chun comhábhar innéacs
 tagarmhairc a athchothromú;
 (d)
 na rialuithe agus na rialacha a rialaíonn aon
 fheidhmiú discréide nó breithiúnais déanta ag an riarthóir nó ag aon
 rannchuiditheoir, d’fhonn comhsheasmhacht a áirithiú maidir le húsáid a
 leithéid sin de dhiscréid nó de bhreithiúnas;
 (e)
 na nósanna imeachta a rialaíonn socrú
 tagarmharcanna i dtréimhsí struis, nó i dtréimhsí ina bhféadfadh foinsí sonraí
 idirbhirt a bheith easnamhach, míchruinn nó neamhiontaofa agus teorainneacha
 féideartha an tagarmhairc i dtréimhsí mar sin; agus
 (f)
 na nósanna imeachta le déileáil le hearráidí sna
 sonraí ionchuir, nó i socrú an tagarmhairc, lena n-áirítear nuair a bheidh
 athshocrú ar an tagarmharc de dhíth.
 IARSCRÍBHINN II
 Tagarmharcanna Ráta Úis Idirbhainc
 1. Baineann an Iarscríbhinn seo
 le tagarmharcanna ráta úis idirbhainc.
 2. Beidh na ceanglais seo a
 leanas i gceist le cois nó in ionad na gceanglas atá leagtha síos in
 Iarscríbhinn I.
 Sonraí Cruinne agus Leordhóthanacha
 3. Beidh feidhm ag pointe 4 agus
 pointe 5 maidir le tagarmharcanna ráta úis idirbhainc más meastacháin nó
 luachana atá sna sonraí ionchuir.
 4. Is éard a bheidh i gceist le
 sonraí idirbheart chun críocha Airteagal 7(1)(a) ná:
 (a)
 idirbhearta rannchuiditheora atá comhfhreagrach
 leis an ceanglais maidir le sonraí ionchuir sa chód iompair, sna réimsí seo a
 leanas:
 –
 an margadh taiscí idirbhainc neamhurraithe;
 –
 margaí taiscí neamhurraithe eile, lena n-áirítear
 deimhnithe taisce agus páipéar tráchtála; agus
 –
 margaí gaolmhara eile, babhtálacha innéacsanna thar
 oíche, comhaontuithe athcheannaigh, réamhchonradh i malairt eachtrach,
 todhchaíochtaí agus roghanna ráta úis agus oibríochtaí an bhainc ceannais.
 (b)
 Breathnóireachtaí rannchuiditheora ar idirbhearta
 tríú páirtí sna hidirbhearta a bhfuil cur síos déanta orthu i mír 2(a).
 5. In éagmais dóthain sonraí
 idirbhirt i mír 1, i gcomhréir le hAirteagal 7(1)(a), féadfar luachana ó thríú
 páirtithe chuig rannchuiditheoirí sna margaí céanna agus breithiúnas saineolach
 a úsáid chun na sonraí ionchuir a shocrú. Féadfar sonraí ionchuir a choigeartú
 freisin d’fhonn a áirithiú go mbeidh sonraí ionchuir ionadaíoch do, agus
 comhsheasmhach leis an margadh idirbhainc. Féadfar, go háirithe, na sonraí
 ionchuir i mír 1 a choigeartú trí na critéir seo a leanas a chur i bhfeidhm:
 (a)
 gaireacht na n-idirbheart do thráth sholáthar na
 sonraí ionchuir agus tionchar aon teagmhais mhargaidh idir tráth na
 n-idirbheart agus tráth sholáthar na sonraí ionchuir;
 (b)
 idirshuíomh nó eachtarshuíomh ó shonraí idirbheart;
 agus
 (c)
 coigeartuithe chun athrú ar acmhainneacht
 creidmheasa na rannchuiditheoirí agus rannpháirtithe eile an mhargaidh a
 léiriú.
 Trédhearcacht Sonraí Ionchuir
 6. Más meastacháin atá i gceist
 leis na sonraí ionchuir, foilseoidh an riarthóir na sonraí ionchuir trí mhí tar
 éis a soláthair, seachas sin foilseofar na sonraí ionchuir i gcomhréir le
 Airteagal 16.
 Feidhm Mhaoirseachta
 7. Ní bheidh feidhm le pointí 7,
 8 agus 9 de Roinn A Iarscríbhinn I.
 8. Beidh coiste maoirseachta
 neamhspleách ag riarthóirí. Is mionlach de bhallraíocht an choiste maoirseachta
 a bheidh sna rannchuiditheoirí. Cuirfear sonraí na ballraíochta in iúl don
 phobal, mar aon le haon dearbhuithe maidir le coinbhleachtaí leasa agus na
 próisis a bhaineann le comhaltaí den choiste maoirseachta a thoghadh nó a
 ainmniú.
 9. Beidh cruinniú amháin, ar a
 laghad, ag an gcoiste maoirseachta gach dhá mhí agus foilseofar miontuairiscí
 trédhearcacha go gairid ina dhiaidh sin.
 10. Áireofar na nithe seo a leanas
 i measc fhreagrachtaí na feidhme maoirseachta:
 (a)
 athbhreithniú a dhéanamh ar shainmhíniú agus ar
 mhodheolaíocht an tagarmhairc;
 (b)
 maoirseacht a dhéanamh ar aon athruithe ar
 mhodheolaíocht an tagarmhairc agus údarú a thabhairt don riarthóir chun
 comhairliúchán a dhéanamh ar a leithéid d’athruithe;
 (c)
 maoirseacht a dhéanamh ar chreat rialaithe an
 riarthóra agus ar an gcód iompair agus ar bhainistíocht agus oibriú an
 tagarmhairc;
 (d)
 nósanna imeachta a bhaineann le scor an
 tagarmhairc, lena n-áirítear aon chomhairliúchán faoi scor, a athbhreithniú
 agus a fhaomhadh;
 (e)
 maoirseacht a dhéanamh ar aon tríú páirtí atá
 páirteach i soláthar an tagarmhairc, lena n-áirítear gníomhairí ríomha nó
 scaipthe;
 (f)
 meastóireacht a dhéanamh ar iniúchtaí nó
 athbhreithnithe inmheánacha agus seachtracha, agus faireachán a dhéanamh ar
 chur i bhfeidhm na ngníomhaíochtaí aitheanta;
 (g)
 faireachán a dhéanamh ar na sonraí ionchuir agus
 rannchuiditheoirí agus gníomhaíochtaí an riarthóra le linn agóid a dhéanamh i
 gcoinne rannchuidithe de shonraí ionchuir nó na rannchuidithe sin a
 bhailíochtú;
 (h)
 smachtbhannaí a ghearradh i ndáil le sáruithe ar an
 gcód iompair áit ar cuí; agus
 (i)
 aon mhí-iompar i measc na rannchuiditheoirí nó na
 riarthóirí a mbeidh siad ar an eolas faoi, agus aon sonraí ionchuir aimhrialta
 nó amhrasta a thuairisciú do na húdaráis inniúla ábhartha.
 Iniúchóireacht
 11. Ní bheidh feidhm le pointe 15
 agus pointe 16 de Roinn A Iarscríbhinn I.
 12. Déanfar iniúchadh seachtrach
 ar na riarthóirí gach dá bhliain; déanfar an chéad iniúchadh 6 mhí i ndiaidh
 tús a chur leis an gcód iompair, agus gach dá bhliain ina dhiaidh sin.
 D’fhéadfadh go n-éileodh an coiste maoirseachta iniúchadh seachtrach ar
 ghnólachtaí rannpháirteacha mura bhfuil siad sásta le haon ghné dá n-iompar.
 Cód Iompair
 13. Sonrófar sa chód iompair an
 próiseas faoina bhfuil na sonraí ionchuir le soláthar, lena n-áirítear, sa
 bhreis ar na ceanglais i Roinn D d'Iarscríbhinn II:
 (a)
 úsáid a bhaint as idirbhearta idirbhainc agus
 sonraí idirbhirt eile, margaí ábhartha agus gaolmhara eile ar féidir iad a
 úsáid chun measúnacht bheacht a dhéanamh ar an margadh maoinithe idirbhainc;
 (b)
 ceanglas taifead inmheánach cruinn a choimeád de
 gach idirbheart i margadh taiscí idirbhainc agus i margaí ábhartha eile, mar
 aon le ceanglas na taifid seo a sholáthar don riarthóir tagarmhairc agus dá
 choiste maoirseachta ar bhonn rialta agus ar iarratas;
 (c)
 nósanna imeachta maidir le bailíochtú rannchuidithe
 de shonraí ionchuir roimh fhoilsiú agus comhthacú rannchuidithe de shonraí
 ionchuir i ndiaidh a fhoilsithe;
 (d)
 beartais maidir le hoiliúint a chur ar aon
 aighnitheoir, lena n-áirítear cad iad na hionchuir atá le cur san áireamh agus
 cinneadh a dhéanamh maidir le rannchuidithe sonraí ionchuir agus conas
 breithiúnas saineolach a úsáid, agus a bhfreagrachtaí ó thaobh rialála de a
 chur san áireamh;
 (e)
 ceanglas maidir leis an oiliúint do thrádálaithe a
 bhíonn ag gabháil do thrádáil i díorthaigh a thagraíonn do na tagarmharcanna
 sin, ag déanamh cur síos ar a ról sa phróiseas socraithe agus teagmháil
 neamh-inghlactha le haighnitheoirí; agus
 (f)
 ceanglas go mbeadh nósanna imeachta i bhfeidhm ag
 gach rannchuiditheoir chun nithe a bhfuil amhras fúthu a thuairisciú don
 riarthóir tagarmhairc agus don choiste maoirseachta lena n-athbhreithniú.
 Córais agus Rialuithe Rannchuiditheoirí
 14. Beidh feidhm ag an gceanglas
 seo a leanas maidir le gach rannchuiditheoir le cois na gceanglas atá sonraithe
 in Iarscríbhinn I Roinn E.
 15. Tabharfaidh aighnitheoir gach
 rannchuiditheora agus a mbainisteoirí díreacha deimhniú i scríbhinn go bhfuil
 an cód iompair léite acu agus go mbeidh an cód iompair sin á chomhlíonadh acu.
 16. Beidh na nithe seo a leanas
 san áireamh i gcórais agus i rialuithe rannchuiditheora:
 (a)
 achoimre de na freagrachtaí a bhaineann le gach
 gnólacht, lena n-áirítear línte inmheánacha tuairiscithe agus cuntasachta,
 suíomh na n-aighnitheoirí agus na mbainisteoirí agus ainmneacha na ndaoine agus
 na malartach ábhartha san áireamh;
 (b)
 nósanna imeachta inmheánacha chun síniú a fháil i
 ndáil le rannchuidithe sonraí ionchuir;
 (c)
 nósanna imeachta araíonachta i ndáil le hiarrachtaí
 cúblála, nó mainneachtain tuairisciú a dhéanamh, nó cúbláil iarbhír nó iarracht
 ar chúbláil i measc páirtithe lasmuigh den phróiseas rannchuidithe;
 (d)
 nósanna imeachta agus rialuithe cumarsáide
 éifeachtacha coinbhleachtaí leasa, i measc rannchuiditheoirí agus idir
 rannchuiditheoirí agus tríú páirtithe eile, chun aon tionchar míchuí seachtrach
 orthu siúd atá freagrach as rátaí a sholáthar a sheachaint. Beidh aighnitheoirí
 ag obair ag suímh atá scartha go fisiciúil ó thrádálaithe díorthach ráta úis;
 (e)
 nósanna imeachta éifeachtacha chun malartú
 faisnéise idir daoine a bhfuil baint acu le gníomhaíochtaí a mbaineann
 coinbhleacht leasa leo a chosc nó a rialú sa chás go bhféadfadh tionchar a
 bheith ag an malartú faisnéise sin ar na sonraí tagarmhairc a cuireadh ar fáil;
 (f)
 rialacha chun claonpháirteachas i measc
 rannchuiditheoirí, agus idir rannchuiditheoirí agus riarthóirí tagarmharcanna a
 sheachaint;
 (g)
 bearta chun aon duine a chosc, nó a theorannú, ó
 thionchar míchuí a chur i bhfeidhm ar an tslí a gcuireann na daoine atá
 páirteach i soláthar na sonraí ionchuir na gníomhaíochtaí sin i gcrích;
 (h)
 deireadh a chur le haon nasc díreach idir luach
 saothair na bhfostaithe a bhfuil baint acu le soláthar sonraí ionchuir agus
 luach saothair, nó ioncaim cruthaithe ag daoine a bhfuil baint acu le
 gníomhaíocht eile, sa chás go bhféadfadh coinbhleacht leasa a bheith i gceist i
 ndáil leis na gníomhaíochtaí sin;
 (i)
 rialuithe chun aon idirbheart droim ar ais a
 tharlaíonn i ndiaidh fhoráil na sonraí ionchuir a aithint.
 17. Coimeádfaidh rannchuiditheoir
 taifid mhionsonraithe de na nithe seo a leanas:
 (a)
 gach gné ábhartha de rannchuidithe sonraí ionchuir;
 (b)
 próiseas rialaithe an tsocraithe maidir le sonraí
 ionchuir agus síniú a chur leis na sonraí ionchuir;
 (c)
 ainmneacha na n-aighnitheoirí agus a gcuid
 freagrachtaí;
 (d)
 aon chumarsáid idir na haighnitheoirí agus daoine
 eile, lena n-áirítear trádálaithe agus bróicéirí inmheánacha agus seachtracha,
 i ndáil le socrú nó le rannchuidiú sonraí ionchuir;
 (e)
 aon idirghníomhaíocht idir na haighnitheoirí agus
 an riarthóir nó aon ghníomhaire ríofa;
 (f)
 ceisteanna ar bith a bhaineann leis na sonraí
 ionchuir agus an toradh a bheidh leis na ceisteanna sin;
 (g)
 tuarascálacha íogaireachta do leabhair trádála
 babhtáil ráta úis agus aon leabhar trádála díorthach eile atá nochta do
 shocruithe rátaí úis idirbhainc i ndáil leis na sonraí ionchuir; agus
 (h)
 torthaí aon iniúchtaí inmheánacha agus seachtracha.
 18. Coimeádfar taifid i bhfoirm a
 chiallóidh go mbeidh an stóráil faisnéise inrochtana amach anseo agus gur ann
 do rian iniúchta doiciméadaithe.
 19. Tuairisceoidh feidhm chomhlíonta
 an rannchuiditheora aon torthaí, lena n-áirítear idirbhearta droim ar ais, don
 bhainistíocht go rialta.
 20. Beidh sonraí ionchuir agus
 nósanna imeachta faoi réir athbhreithnithe inmheánacha rialta.
 21. Déanfar iniúchadh seachtrach
 ar shonraí ionchuir an rannchuiditheora, mar aon le comhlíonadh leis an gcód
 iompair agus le forálacha an rialacháin seo gach dhá bhliain; déanfar an chéad
 iniúchadh sé mhí tar éis an cód iompair a thabhairt isteach, agus gach dá
 bhliain ina dhiaidh sin.
 IARSCRÍBHINN III
 Tagarmharcanna Tráchtearraí
 Tá feidhm leis an Iarscríbhinn seo maidir le
 ‘tagarmharcanna tráchtearraí', sé sin tagarmharc ina bhfuil an bhunsócmhainn
 chun críocha Airteagal 3(1)(c) ina thráchtearra laistigh de bhrí phointe (2)
 d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 1287/2006 ón gCoimisiún[28].
 Modheolaíocht
 1. Chun críocha Airteagail 8, 9
 agus 16, áireofar na gnéithe seo a leanas sa mhodheolaíocht agus sa chur síos
 ar an modheolaíocht i ráiteas an tagarmhairc:
 (a)
 na critéir agus nósanna imeachta ar fad a úsáidtear
 chun an tagarmharc a fhorbairt, lena n-áirítear an chaoi a n-úsáideann an
 riarthóir na sonraí ionchuir lena n-áirítear an líon sonrach, idirbhirt atá
 tuairiscithe agus tugtha i gcrích, tairiscintí, agus aon fhaisnéis mhargaidh
 eile le linn dó an tagarmharc a mheas agus/nó tréimhsí ama nó ionú measúnaithe
 an tagarmhairc, cén fáth a n-úsáidtear aonad tagartha ar leith, cén chaoi a
 mbailíonn an riarthóir sonraí ionchuir den sórt sin, na treoirlínte lena
 rialaítear an chaoi a bhfeidhmíonn measúnóirí breithiúnas agus aon fhaisnéis
 eile, amhail toimhdí, samhlacha agus/nó eachtarshuíomh ó shonraí a bailíodh a
 bhreithnítear le linn measúnú á dhéanamh;
 (b)
 nósanna imeachta agus cleachtais an tagarmhairc arb
 éard is aidhm leo comhsheasmhacht a áirithiú idir a mheasúnóirí le linn dóibh a
 gcuid breithiúnais a fheidhmiú;
 (c)
 an tábhacht choibhneasta a ghabhfaidh le gach
 critéar a úsáidtear chun tagarmharcanna a ríomh, go háirithe cineál na sonraí
 margaidh a úsáidtear, agus an cineál critéir a úsáidtear chun breithiúnas a
 threorú d'fhonn cáilíocht agus sláine phróiseas ríofa an tagarmhairc a
 áirithiú;
 (d)
 critéir lena sainaithnítear íosmhéid na sonraí
 tagarmhairc a theastaíonn chun tagarmharc áirithe a ríomh. Mura bhfuil socrú
 ann maidir le tairseach den sórt sin a ríomh, míneofar na cúiseanna nach
 mbunaítear tairseach íosta, lena n-áirítear na nósanna imeachta a leagan amach
 i gcás nach bhfuil aon sonraí idirbhirt ann;
 (e)
 critéir lena dtugtar aghaidh ar na tréimhsí
 measúnaithe ina bhfuil na sonraí a chuirtear isteach faoi bhun thairseach
 mholta na modheolaíochta i dtaobh sonraí idirbhirt nó faoi bhun chaighdeáin
 cháilíochta riachtanacha an riarthóra, lena n-áirítear aon mhodhanna malartacha
 measúnaithe lena n-áirítear samhlacha meastacháin teoiriciúla;
 (f)
 critéir maidir le tráthúlacht na sonraí idirbhirt a
 chuirtear ar fáil agus na modhanna chun na sonraí idirbhirt sin a chur ar fáil
 cibé acu go leictreonach, ar an teileafón nó ar shlí eile;
 (g)
 critéir agus nósanna imeachta lena dtugtar aghaidh
 ar thréimhsí measúnaithe ina gcuireann rannchuiditheoir amháin nó níos mó
 sonraí margaidh isteach a chuimsíonn céatadán suntasach d'iomlán na sonraí
 idirbhirt i gcomhair an tagarmhairc sin iad. Chomh maith leis sin, tabharfaidh
 an riarthóir sainiú ina chritéir agus ina nósanna imeachta ar céard is céatadán
 suntasach ann i gcomhair gach tagarmhairc atá á ríomh;
 (h)
 critéir dá réir ar féidir sonraí idirbhirt a
 eisiamh ó ríomh tagarmhairc .
 2. Foilseoidh an riarthóir:
 (a)
 an réasúnaíocht is bun le glacadh le modheolaíocht
 áirithe, lena n-áirítear aon teicnící chun praghsanna a choigeartú agus bonn
 cirt leis na cúiseanna go bhfuil an tréimhse ama nó an t-ionú a nglactar le
 sonraí ionchuir laistigh de ina tháscaire iontaofa ar luachanna fisiciúla
 margaidh;
 (b)
 an nós imeachta chun athbhreithniú inmheánach a
 dhéanamh ar mhodheolaíocht ar leith agus í a fhaomhadh, lena n-áirítear
 minicíocht an athbhreithnithe sin; agus
 (c)
 an nós imeachta chun athbhreithniú seachtrach a
 dhéanamh ar mhodheolaíocht ar leith, lena n-áirítear na nósanna imeachta chun a
 áirithiú go nglacfar leis an modheolaíocht sa mhargadh trí dhul i gcomhairle le
 húsáideoirí maidir le hathruithe tábhachtacha ar a bpróisis ríofa
 tagarmharcanna.
 Athruithe ar Mhodheolaíocht
 3. I gcomhréir le hAirteagal
 7(1)(e), glacfaidh riarthóir le nósanna imeachta sainráite agus cuirfidh sé na
 nósanna imeachta sin agus an réasúnaíocht is bun le haon athrú ábhartha
 beartaithe ar a mhodheolaíocht ar fáil don phobal. Beidh na nósanna imeachta
 sin comhsheasmhach leis an gcuspóir sáraitheach go gcaithfidh riarthóir sláine
 leanúnach a ríomhanna tagarmharcanna a áirithiú agus athruithe a chur chun
 feidhme ar mhaithe le dea-ord an mhargaidh áirithe a mbaineann na hathruithe
 sin leis. Cuirfear ar fáil leis na nósanna imeachta sin:
 (a)
 fógra roimh ré i gcreat ama soiléir trína dtugtar
 deis leordhóthanach d'úsáideoirí anailís agus trácht a dhéanamh ar an tionchar
 a bheadh ag na hathruithe sin atá beartaithe, ag féachaint do ríomh an
 riarthóra ar na cúinsí foriomlána;
 (b)
 socruithe chun gur féidir nótaí tráchta úsáideoirí,
 agus freagairt an riarthóra do na nótaí tráchta sin, a chur ar fáil do gach
 úsáideoir margaidh tar éis aon tréimhse comhairliúcháin ar leith, ach amháin i
 gcás ina bhfuil an tráchtaire tar éis a iarraidh go gcoimeádfar faoi rún iad.
 4. Scrúdóidh riarthóir a
 mhodheolaíochtaí go rialta chun a áirithiú gur léiriú iontaofa iad ar an
 margadh fisiceach atá á mheasúnú agus beidh ar áireamh iontu próiseas chun
 tuairimí na n-úsáideoirí ábhartha a chur san áireamh.
 Cáilíocht agus Ionracas na Ríomhanna
 Tagarmhairc
 5. I gcomhréir le hAirteagal 8
 agus 9, tabharfaidh riarthóir faoi:
 (a)
 na critéir a shonrú lena sainítear an tráchtearra
 fisiciúil atá mar ábhar i modheolaíocht áirithe;
 (b)
 tosaíocht a thabhairt do shonraí ionchuir san ord
 seo a leanas, nuair atá sé sin ag teacht le modheolaíochtaí an riarthóra:
 (1)
 idirbhearta atá curtha i gcrích agus tuairiscithe;
 (2)
 tairiscintí ceannaigh agus tairiscintí díola;
 (3)
 faisnéis eile.
 Mura dtugtar tosaíocht d'idirbhearta atá curtha i
 gcrích agus tuairiscithe, ba cheart na cúiseanna nach dtugtar a mhíniú mar a
 éillítear i bpointe 6(b).
 (c)
 úsáid a bhaint as bearta leordhóthanacha arb éard
 is aidhm leo úsáid a bhaint as sonraí margaidh a chuirtear isteach agus a
 bhreithnítear nuair atá tagarmharc a ríomh, ar sonraí bona fide iad, rud
 a chiallaíonn go bhfuil na páirtithe a bhfuil na sonraí á gcur isteach acu tar
 éis, nó sásta idirbhearta a dhéanamh óna ngintear sonraí margaidh den sórt sin
 agus go ndearnadh na hidirbhearta sin atá tugtha i gcrích ar neamhthuilleamaí
 agus tabharfar aird ar leith ar idirbhearta idir chleamhnaithe;
 (d)
 nósanna imeachta a bhunú agus a úsáid chun sonraí
 idirbhirt aimhrialta nó amhrasacha a shainaithint agus coinneofar taifid ar
 chinntí sonraí idirbhirt a eisiamh ó phróiseas ríofa tagarmharcanna an
 riarthóra;
 (e)
 rannchuiditheoirí a spreagadh chun a sonraí
 margaidh ar fad a thagann faoi réim chritéir an riarthóra don ríomh sin a chur
 isteach. Déanfaidh riarthóirí iarracht, sa mhéid gur féidir leo go réasúnta,
 lena áirithiú go bhfuil sonraí a chuirtear isteach ionadaíoch do na
 hidirbhearta atá curtha i gcrích go hiarbhír ag na rannchuiditheoirí; agus
 (f)
 córas a úsáid ina bhfuil bearta iomchuí chun a
 áirithiú go gcomhlíonfaidh rannchuiditheoirí caighdeáin cháilíochta agus sláine
 an riarthóra maidir le sonraí margaidh.
 6. Foilseoidh agus tuairisceoidh
 riarthóir i dteannta gach ríofa, a mhéid is féidir gan dochar a dhéanamh
 d'fhoilsiú cuí an tagarmhairc:
 (a)
 míniú beacht, ar leor é chun cuidiú le síntiúsóir
 nó le húdaráis inniúil an chaoi ar forbraíodh an ríomh a thuiscint, lena
 n-áirítear, ar a laghad, méid agus leachtacht an mhargaidh fhisiciúil atá á
 mheasúnú (amhail méid agus líon na n‐idirbheart a cuireadh isteach), raon na
 líonta agus an meánlíon agus raon na bpraghsanna agus an meánphraghas, agus
 céatadáin tháscacha de gach cineál sonraí margaidh a breithníodh le linn tagarmharc
 a ríomh; áireofar téarmaí a thagraíonn don mhodheolaíocht praghsála amhail
 “bunaithe ar idirbhearta”, “bunaithe ar raon” nó “idirshuite/eachtarshuite”;
 (b)
 míniú beacht ar an méid a úsáideadh breithiúnas (má
 úsáideadh é) agus ar an mbonn ar a ndearnadh an breithiúnas sin, in aon ríomh,
 lena n-áirítear sonraí a eisiamh a bhí di gcomhréir le riachtanais na
 modheolaíochta ábhartha i leith an ríofa sin murach sin, inar bunaíodh
 praghsanna ar raonta nó ar idirshuíomh, eachtarshuíomh, nó ina ndearnadh ualú
 níos airde ar thairiscintí ceannaigh nó díola ná ar idirbhirt atá tugtha i
 gcrích, más ann dóibh.
 Ionracas an Phróisis Tuairiscithe
 7. I gcomhréir le hAirteagal 5,
 tabharfaidh riarthóir faoi:
 (a)
 na critéir a shonrú lena sainítear na daoine a
 fhéadfaidh sonraí margaidh a chur faoi bhráid an riarthóra;
 (b)
 nósanna imeachta rialaithe cáilíochta a bheith aige
 chun meastóireacht a dhéanamh ar chéannacht rannchuiditheora agus ar aon
 fhostaí de chuid rannchuiditheora a thuairiscíonn sonraí ionchuir agus ar údarú
 an duine sin chun sonraí ionchuir a thuairisciú ar son rannchuiditheora;
 (c)
 na critéir a shonrú is infheidhme maidir le
 fostaithe rannchuiditheora a bhfuil cead acu sonraí ionchuir a chur faoi bhráid
 riarthóra ar son rannchuiditheora; spreagfaidh sé rannpháirtithe chun sonraí
 ionchuir a sheoladh isteach ó fheidhmeanna cúloifige agus déanfar sonraí
 comhthacaíochta a lorg ó fhoinsí eile i gcás ina bhfaightear sonraí idirbhirt
 go díreach ó thrádálaí; agus
 (d)
 rialuithe inmheánacha agus nósanna imeachta i
 scríbhinn a chur chun feidhme chun cumarsáid idir rannchuiditheoirí agus
 measúnóirí a shainaithint lena ndéantar iarracht tionchar a imirt ar ríomh chun
 leasa suíomh trádála ar bith (cibé acu suíomh an rannchuiditheora, a fhostaithe
 nó tríú páirtí ar bith), lena ndéantar iarracht chun go sáróidh measúnóir
 rialacha nó treoirlínte riarthóra nó chun rannchuiditheoirí a chuireann sonraí
 idirbhirt aimhrialta nó amhrasta isteach go rialta a shainaithint. Áireofar sna
 nósanna imeachta seo socrú chun gur féidir leis an riarthóir fiosrúchán
 laistigh de chuideachta an rannchuiditheora a mhéadú. Áireofar ar na rialuithe
 táscairí margaidh a chros‐sheiceáil chun faisnéis a cuireadh isteach a
 dheimhniú.
 Measúnóirí
 8. I gcomhréir le hAirteagal 5,
 tabharfaidh riarthóir faoi:
 (a)
 rialacha agus treoirlínte inmheánacha sainráite a
 bheith aige agus a ghlacadh de láimh chun measúnóirí a roghnú, lena n-áirítear
 an leibhéal íosta oiliúna, taithí agus scileanna a bheidh acu, chomh maith leis
 an bpróiseas chun athbhreithniú tréimhsiúil a dhéanamh ar a n-inniúlacht;
 (b)
 leanúnachas agus pleanáil comharbais a choinneáil
 ar bun i leith a mheasúnóirí chun a áirithiú go ndéantar ríomhanna ar bhonn
 comhsheasmhach agus go ndéanann fostaithe a bhfuil na leibhéil ábhartha
 saineolais iad;
 (c)
 nósanna imeachta rialaithe inmheánaigh a chur i
 bhfeidhm chun sláine agus iontaofacht ríomhanna a áirithiú. Ar a laghad,
 ceanglófar leis na nósanna imeachta agus rialuithe inmheánacha sin maoirsiú
 leanúnach a dhéanamh ar mheasúnóirí chun a áirithiú gur cuireadh an
 mhodheolaíocht i bhfeidhm i gceart.
 Rianta Iniúchta
 9. I gcomhréir le hAirteagal 5,
 beidh nósanna imeachta agus rialacha i bhfeidhm ag riarthóir chun faisnéis
 chomhaimseartha ábhartha a dhoiciméadú, lena n-áirítear:
 (a)
 na sonraí margaidh ar fad;
 (b)
 na breithiúnais a dhéanann measúnóirí chun teacht
 ar gach ríomh tagarmharc;
 (c)
 cibé ar eisíodh idirbheart áirithe ó ríomh,
 idirbheart a bhí i gcomhréir le riachtanais na modheolaíochta ábhartha don
 ríomh sin murach sin, agus an réasúnaíocht ba bhun lena leithéid a dhéanamh;
 (d)
 céannacht gach measúnóra agus aon duine eile a
 chuir aon chuid den fhaisnéis i bpointí (a), (b) nó (c) isteach nó a ghin ar
 shlí eile í.
 10. I gcomhréir le hAirteagal 5,
 beidh rialacha agus nósanna imeachta i bhfeidhm ag riarthóir chun a áirithiú go
 gcoimeádfar raon iniúchóireachta d'fhaisnéis ábhartha ar feadh cúig bliana ar a
 laghad chun an chaoi ar cuireadh a ríomhanna le chéile a dhoiciméadú.
 Coinbhleachtaí Leasa
 11. I gcomhréir le hAirteagal 5,
 maidir le beartais agus nósanna imeachta riarthóra i ndáil le coinbhleachtaí
 leasa:
 (a)
 áiritheofar leo nach mbeidh tionchar ag leas nó
 caidreamh gnó tráchtála nó pearsanta, reatha nó féideartha, idir an riarthóir
 nó a chleamhnaithe, a phearsanra, a chliaint, aon rannpháirtí sa mhargadh nó
 daoine a bhfuil baint acu leo ar ríomhanna tagarmharcanna;
 (b)
 áiritheofar leo nach gceadófar do leasanna
 pearsanta agus naisc ghnó phearsanra an riarthóra dochar a dhéanamh
 d'fheidhmeanna an riarthóra, lena n-áirítear fostaíocht lasmuigh, taisteal,
 agus glacadh le siamsaíocht, bronntanais agus fáilteachas a chuireann cliaint
 an riarthóra nó rannpháirtithe eile sa mhargadh tráchtearraí ar fáil;
 (c)
 áiritheofar leo, i leith coinbhleachtaí
 sainaitheanta, leithscaradh cuí feidhmeanna laistigh den riarthóir trí bhíthin
 maoirseachta, cúitimh, rochtana ar chórais agus sreafaí faisnéise;
 (d)
 cosnófar leo rúndacht na faisnéise a chuirtear faoi
 bhráid an riarthóra nó a tháirgeann an riarthóir, faoi réir oibleagáidí an
 riarthóra maidir le nochtadh;
 (e)
 cuirfear cosc leo ar bhainisteoirí, ar mheasúnóirí
 agus ar fhostaithe eile de cuid riarthóra rannchuidiú le ríomh tagarmhairc trí
 bheith páirteach i dtairiscintí ceannaigh, tairiscintí díola nó trádálacha ar
 bhonn pearsanta nó ar son rannchuiditheoirí sa mhargadh;
 (f)
 rachaidh siad i ngleic go héifeachtach le
 coinbhleachtaí leasa sainaitheanta a d'fhéadfadh a bheith ann idir a phróiseas
 soláthraithe tagarmharcanna (lena n-áirítear na fostaithe ar fad a chomhlíonann
 freagrachtaí ríofa tagarmharcanna nó a ghlacann páirt iontu ar shlí eile), agus
 aon ghnó eile de chuid an riarthóra.
 12. Áiritheoidh riarthóir go
 mbeidh nósanna imeachta agus sásraí i bhfeidhm ina oibríochtaí gnó eile arb
 éard is aidhm leo an baol go ndéanfaidh coinbhleachtaí leasa difear do shláine
 na ríomhanna tagarmhairc a íoslaghdú.
 13. Áiritheoidh riarthóir go
 mbeidh freagrachtaí tuairiscithe lánscartha i bhfeidhm aige i measc a
 bhainisteoirí, a mheasúnóirí agus a fhostaithe eile agus ó na bainisteoirí
 chuig bainistíocht an riarthóra ar an leibhéal is sinsearaí agus chuig a bhord
 chun a áirithiú:
 (a)
 go gcuireann an riarthóir ceanglais an Rialacháin
 chun feidhme go cuí; agus
 (b)
 go bhfuil freagrachtaí sainithe go soiléir agus
 nach bhfuil siad ag teacht salach ar a chéile nó nach dtugtar le tuiscint go
 bhfuil siad ag teacht salach ar a chéile.
 14. A luaithe a bheidh riarthóir
 ar an eolas faoi choinbhleacht leasa a eascraíonn ó úinéireacht an riarthóra
 nochtfaidh sé dá úsáideoirí é.
 Gearáin
 15. I gcomhréir le hAirteagal 5,
 beidh i bhfeidhm ag riarthóir agus foilseoidh sé nósanna imeachta scríofa
 maidir le taifid a fháil, a fhiosrú agus a choimeád a bhaineann le gearáin a
 rinneadh faoi phróiseas ríofa riarthóra. Áiritheofar leis na sásraí gearáin
 sin:
 (a)
 go mbeidh sásra i bhfeidhm ag riarthóir atá
 sonraithe i mbeartas scríofa maidir le gearáin a láimhseáil, trínar féidir lena
 síntiúsóirí gearáin a chur isteach i dtaobh an bhfuil ríomh tagarmhairc sonrach
 ionadaíoch do luach margaidh, athruithe beartaithe ar an gcaoi a ríomhtar
 tagarmharcanna, an chaoi a gcuirtear modheolaíocht i bhfeidhm i ndáil le ríomh
 tagarmhairc sonrach agus cinntí eagarthóireachta eile i ndáil leis na próisis
 ríofa tagarmharcanna;
 (b)
 go n-áiritheoidh riarthóir go mbeidh ar áireamh ina
 bheartas scríofa maidir le gearáin a láimhseáil, i measc rudaí eile, an
 próiseas agus an t-amchlár sprice maidir le gearáin a láimhseáil;
 (c)
 maidir le gearáin fhoirmiúla a dhéantar i gcoinne
 riarthóra agus a phearsanra, go n-imscrúdóidh an riarthóir sin iad go tráthúil
 agus go cothrom;
 (d)
 go ndéanfar an fiosrúchán go neamhspleách ar aon
 phearsanra a bhféadfadh baint a bheith acu le hábhar an ghearáin;
 (e)
 go bhféachfaidh riarthóir lena imscrúdú a chríochnú
 go pras;
 (f)
 go gcuirfidh riarthóir an gearánach agus aon
 pháirtithe ábhartha eile ar an eolas faoi thorthaí an imscrúdaithe i scríbhinn
 agus laistigh de thréimhse réasúnta;
 (g)
 gur féidir dul ar iontaoibh tríú páirtí
 neamhspleách arna cheapadh ag an riarthóir, má tá gearánach míshásta leis an
 gcaoi ar láimhseáil an riarthóir ábhartha gearán nó le cinneadh an riarthóra sa
 chás tráth nach déanaí ná sé mhí ón tráth a rinneadh an gearán bunaidh; agus
 (h)
 go gcoimeádfar na doiciméid ar fad a bhaineann le
 gearán, lena n-áirítear na cinn sin a chuir an gearánach isteach chomh maith le
 taifead an riarthóra féin, ar feadh cúig bliana ar a laghad.
 16. Réiteoidh an riarthóir
 díospóidí faoi chinntí praghsála laethúla, nach gearáin fhoirmiúla iad, faoi
 threoir a nósanna imeachta caighdeánacha iomchuí. Má athraítear an praghas mar
 thoradh ar ghearán, cuirfear é sin iúl don mhargadh a luaithe is féidir.
 RÁITEAS
 AIRGEADAIS REACHTACH
 LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH
 Teideal an
 togra/tionscnaimh
 Rialachán ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le hinnéacsanna a úsáidtear mar
 thagarmharcanna in ionstraimí airgeadais agus i gconarthaí airgeadais
 Réimsí
 beartais lena mbaineann i gcreat ABM/ABB[29]
 An Margadh
 Inmheánach – Margaí Airgeadais
 An cineál
 togra/tionscnaimh
 X Baineann an togra/tionscnamh le beart nua
 ̈
 Baineann an togra/tionscnamh le beart nua a leanann
 treoirthionscadal/réamhbheart[30]
 ̈
 Baineann an togra/tionscnamh le síneadh ar bheart atá ann cheana
 ̈
 Baineann an togra/tionscnamh le beart a atreoraíodh i dtreo birt nua
 Cuspóirí
 Cuspóirí
 straitéiseacha ilbhliantúla an Choimisiúin ar a bhfuil an togra/tionscnamh
 dírithe
 Muinín infheisteoirí a neartú; na rioscaí i leith
 mí-ord margaidh a laghdú; rioscaí sistéamacha a laghdú
 Cuspóirí
 sonracha agus na gníomhaíochtaí ABM/ABB lena mbaineann
 Cuspóirí
 sonracha:
 - An baol ar
 chúbláil tagarmharcanna a laghdú
 - A áirithiú
 go mbaintear úsáid iomchuí as tagarmharcanna láidre agus iontaofa
 Gníomhaíochtaí
 ABM/ABB lena mbaineann
 Ní mór na
 spriocanna oibríochtúla seo a leanas a bhaint amach má tá na haidhmeanna
 sonracha thuasluaite le baint amach:
 - Dreasachtaí
 agus deiseanna cúblála i leith tagarmharcanna a theorannú
 - Discréid a
 íoslaghdú - a áirithiú go bhfuil tagarmharcanna bunaithe ar shonraí
 leordhóthanacha ionadaíocha
 - A áirithiú
 go dtugann rialachas agus rialuithe láidre aghaidh ar riosca
 -
 Trédhearcacht a fheabhsú agus a áirithiú go bhfuil úsáid tagarmharcanna
 bunaithe ar oiriúnacht
 - Maoirseacht
 éifeachtach a áirithiú
 An toradh
 agus an tionchar a bhfuil súil leis
 Sonraigh an
 tionchar a bheadh ag an togra/tionscnamh ar na tairbhithe/grúpaí ar a bhfuil sé
 dírithe.
 Tá an togra
 dírithe ar:
 - Rialáil a
 dhéanamh ar sholáthar tagarmharcanna agus ar sholáthar sonraí ionchuir i leith
 tagarmharcanna
 - A áirithiú
 go gcuirtear rialachas agus rialuithe fónta i bhfeidhm i leith soláthar
 tagarmharcanna agus go seachnaítear coinbhleachtaí leasa
 - A áirithiú
 go bhfuil modheolaíochtaí tagarmhairc agus sonraí ionchuir láidir agus iontaofa
 - A áirithiú
 go bhfuil an ghníomhaíocht rannchuidiú le tagarmharcanna faoi réir rialuithe
 leordhóthanacha agus go seachnaítear coinbhleachtaí leasa
 - A áirithiú
 go soláthraítear tagarmharcanna ar bhonn trédhearcach
 - A áirithiú
 go gcuirtear measúnú oiriúnachta i gcrích nuair atá tagarmharcanna á n-úsáid
 mar thagairt i gconradh airgeadais le tomhaltóir
 Táscairí
 lena léirítear toradh agus tionchar
 1. Riosca cúblála tagarmharcanna a laghdú
 - Líon sáruithe an rialacháin um dhrochúsáid
 mhargaidh i ndáil le tagarmharcanna
 - Líon na smachtbhannaí agus na bpíonós a gearradh
 - Líon na gcigireachtaí ar an láthair
 - Líon na mbeart maoirseachta
 2. A áirithiú go mbaintear úsáid iomchuí as
 tagarmharcanna láidre agus ionadaíocha
 - Líon sáruithe an rialacháin
 - Líon na smachtbhannaí agus na bpíonós a gearradh
 - Líon na gcigireachtaí ar an láthair
 - Líon na mbeart maoirseachta
 - Líon na gcaingne sibhialta as mainneachtain an
 rialachán seo a chomhlíonadh a thógfaidh úsáideoirí an tagarmhairc i gcoinne
 riarthóirí agus rannchuiditheoirí
 - Líon na ngearán faighte ag an gCoimisiún ó
 úsáideoirí tagarmhairc
 Foras an
 togra/tionscnaimh
 Na ceanglais
 is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma
 Mar thoradh ar
 chur i bhfeidhm an Rialacháin sna Ballstáit:
 - Laghdófar an
 riosca maidir le cúbláil tagarmharcanna;
 - Áiritheofar
 go mbeidh úsáid iomchuí á baint as tagarmharcanna láidre ionadaíocha.
 Luach breise
 a bhaineann le rannpháirteachas an AE:
 Tá bonn
 trasteorann le tagarmharcanna i dtéarmaí a gcuid úsáide agus soláthair. In éagmais
 creat reachtach AE, ní bheadh na gníomhaíochtaí aonair na mballstát
 éifeachtach, toisc nach bhfuil aon dualgas nó aon dreasacht ar Bhallstáit
 comhoibriú lena chéile agus fágann easpa comhair dá leithéid sin eatarthu scóip
 le haghaidh arbatráiste rialaitheach. Cinntíonn rannpháirtíocht AE freagairt
 chomhsheasmhach agus chomhordaithe a laghdaíonn na neamhéifeachtúlachtaí a
 chruthófaí trí chur chuige éagsúil mar aon le féidearthachtaí d’arbatráiste
 rialála nach mbeadh i gceist murach a leithéid.
 Ceachtanna a
 foghlaimíodh ó thaithí eile dá leithéid san am a chuaigh thart
 Tá tagarmharcanna cosúil le rátálacha creidmheasa sa
 mhéid is gur pointí tagartha iad araon d’infheistíochtaí nó do chonarthaí
 airgeadais. Sa dá chás, tharraing an ghéarchéim airgeadais aird ar amhras
 maidir lena sláine agus cruinneas a d’fhéadfadh an bonn a bhaint de mhargaí
 agus dochar a dhéanamh don gheilleagar agus d’infheisteoirí. Tá an togra seo
 bunaithe ar thaithí rialaitheach i ndáil le rialú gníomhaireachtaí rátála
 creidmheasa, go háirithe i ndáil leis na struchtúir rialála agus mhaoirseachta
 is éifeachtúla agus is éifeachtaí agus riachtanais rialachais.
 Comhoiriúnacht
 d'ionstraimí iomchuí eile agus sineirgíocht a d'fhéadfadh a bheith ann:
 Tá sineirgíochtaí suntasacha ag an togra seo leis an
 togra le haghaidh Rialacháin um Dhrochúsáid Mhargaidh (MAR) in Airteagail
 2(3)(d) agus 8(1)(d) agus le haghaidh Treoir um Smachtbhannaí Coiriúla maidir
 le Drochúsáid Mhargaidh (CSMAD) a shoiléiríonn, go follasach agus go
 haonchiallach, go bhfuil aon cúbláil ar thagarmharcanna neamhdhleathach agus
 faoi réir smachtbhannaí riaracháin nó coiriúla. Foráiltear freisin sa Rialachán
 maidir le Sláine agus Trédhearcacht an Mhargaidh Fuinnimh (REMIT) go bhfuil an
 chúbláil a dhéantar ar thagarmharcanna a n-úsáidtear i gcomhair táirgí fuinnimh
 mórdhíola neamhdhleathach. Dá réir sin, déileálann na hionstraimí seo le
 hiompar daoine i ndáil le cúbláil tagarmharcanna, agus déileálann an togra seo
 leis na laigí sa chreat i ndáil le táirgeadh tagarmharcanna a éascaíonn cúbláil
 tagarmharcanna.
 Rialaíonn an Treoir maidir le Margaí in Ionstraimí
 Airgeadais agus rialachán cur chun feidhme na treorach sin, an Treoir
 Réamheolaire agus rialachán cur chun feidhme agus an Treoir um Ghnóthais le
 haghaidh Comhinfheistíochta in Urrúis Inaistrithe a úsáid agus trédhearcacht
 tagarmharcanna agus, dá réir sin, cuireann siad le gníomhaíochtaí an togra seo.
 Fad agus
 tionchar airgeadais
 ̈ Togra/tionscnamh a bheidh i bhfeidhm ar
 feadh tréimhse teoranta
 Togra/tionscnamh a bheidh i bhfeidhm ón
 [LL/MM]BBBB go dtí an [LL/MM]BBBB
 Tionchar airgeadais ó BBBB go BBBB
 Togra/tionscnamh a bheidh i bhfeidhm ar feadh tréimhse
 neamhtheoranta
 Modhanna
 bainistíochta atá beartaithe[31]
 X Bainistíocht dhíreach láraithe ag an
 gCoimisiún
 X Bainistíocht indíreach láraithe trí
 na cúraimí cur chun feidhme a tharmligean chuig:
 gníomhaireachtaí feidhmiúcháin
 X comhlachtaí arna mbunú ag na
 Comhphobail[32]
 comhlachtaí náisiúnta san earnáil
 phoiblí/comhlachtaí a bhfuil misean de sheirbhís phoiblí acu
 daoine a bhfuil sé de chúram orthu bearta ar
 leith a chur chun feidhme de bhun Theideal V den Chonradh ar an Aontas Eorpach
 agus atá sainaitheanta sa ghníomh bunaidh ábhartha de réir bhrí Airteagal 49
 den Rialachán Airgeadais
 ̈ Bainistíocht atá comhroinnte leis na Ballstáit
 ̈ Bainistíocht dhíláraithe le tríú tíortha
 ̈ Comhbhainistíocht le
 heagraíochtaí idirnáisiúnta (tabhair sonraí)
 I gcás ina
 sonraítear níos mó ná modh bainistíochta amháin, tabhair sonraí sa roinn
 "Nótaí" le do thoil.
 Nótaí
 Comhcheangal de bhainistíocht dhíreach (Ard-Stiúrthóireacht MARKT) agus
 bainistíocht láraithe indíreach le tarmligean na dtascanna um chur chun feidhme
 ar chomhlacht arna chruthú ag CE (ESMA)
 BEARTA BAINISTÍOCHTA
 Rialacha
 faireacháin agus tuairiscithe
 Sonraigh cé chomh
 minic, agus na coinníollacha.
 Forálann
 Airteagal 81 Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
 gComhairle an 24 Samhain 2010 lena mbunaítear an tÚdarás Eorpach Urrús agus
 Margaí do mheastóireacht ar an taithí faighte mar thoradh ar oibriú an Údaráis
 gach trí bliana ó thús éifeachtach na hoibríochta. Faoi Airteagal 35 den
 Rialachán, cuirfear tuarascáil ar chur i bhfeidhm an Rialacháin seo i dtoll a
 chéile faoi 1 Eanáir 2019.
 Córas
 bainistíochta agus rialaithe
 Na rioscaí a
 aithníodh
 Tá measúnacht
 tionchair déanta d’fhonn cur ar chumas an togra an córas maoirseachta
 airgeadais san AE a athchóiriú le cur san áireamh i dteannta na
 ndréacht-Rialachán lena mbunaítear an tÚdarás Baincéireachta Eorpach, an
 tÚdarás Eorpach um Árachas agus Pinsin Cheirde agus an tÚdarás Eorpach Urrús
 agus Margaí (ESMA).
 Glactar leis
 na hacmhainní breise do ESMA mar thoradh ar an togra reatha agus teastaíonn
 siad d’fhonn cur ar chumas ESMA a inniúlachtaí a chur i gcrích, go háirithe i
 ndáil lena ról sna nithe seo a leanas:
 - A bheith
 rannpháirteach sna coláistí maoirseoirí le haghaidh tagarmharcanna criticiúla
 agus sásra idirghabhála a bhunú, lena n-áirítear idirghabháil cheangailteach,
 maidir le hábhair thábhachtacha arna sonrú sa Rialachán seo, d'fhonn cabhrú
 chun teacht ar dhearcadh coiteann i measc na n-údarás inniúil má bhíonn aon
 easaontú ann i ndáil leis an Rialachán seo.
 - Forbairt
 socruithe comhoibrithe le tríú tíortha agus malairt faisnéise faighte ó thríú
 tíortha idir údaráis inniúla a chomhordú.
 - Treoirlínte
 a dhréachtú chun cóineasú agus comhsheasmhacht thrasearnála réimeas pionóis a
 chothú i ndáil le sáruithe ar an Rialachán seo.
 - Liosta de
 riarthóirí atá cláraithe i gcomhréir leis an Rialachán seo agus gnólachtaí tríú
 tíortha a bhfuil tagarmharcanna á soláthar acu san Aontas a choimeád.
 - Glacadh le
 fógraí maidir le húsáid tagarmhairc in ionstraim airgeadais nó i gconradh
 airgeadais laistigh den Aontas, clár a choimeád agus a áirithiú go bhfuil
 riarthóirí ar an eolas faoin úsáid seo.
 Gan na
 hacmhainn riachtanacha, ní féidir comhlíonadh tráthúil agus éifeachtach ról an
 Údaráis a áirithiú.
 Modhanna
 rialaithe atá beartaithe
 Beidh feidhm
 le córais bhainistíochta agus rialaithe dá bhforáiltear i Rialachán ESMA i
 ndáil le ról ESMA sa togra reatha.
 Déanfaidh an
 Coimisiún cinneadh maidir leis an tsraith deiridh táscairí chun feidhmíocht
 ESMA a mheas nuair a bheidh an chéad mheastóireacht riachtanach á déanamh. I
 ndáil leis an measúnacht deiridh, bainfidh an tábhacht chéanna leis na táscairí
 cainníochtúla agus a bhainfidh leis an bhfianaise cháilíochtúil arna bailiú i
 rith na gcomhairliúchán. Déanfar meastóireacht nua gach trí bliana.
 Costais agus
 sochair na rialuithe agus ráta dóchúil neamh-chomhlíontachta
 Tá costais á meas ar roinn 3. Cuimsíonn na
 príomhbhuntáistí:
 - An baol ar chúbláil a laghdú agus, dá réir sin,
 cobhsaíocht mhargaidh a fheabhsú agus muinín sna margaí airgeadais a athbhunú.
 - Iontaofacht na dtagarmharcanna a fheabhsú agus
 cothroime, sláine agus éifeachtacht na margaí airgeadais a fheabhsú dá bhrí
 sin.
 - A áirithiú go mbaintear úsáid iomchuí as
 tagarmharcanna láidre agus ionadaíocha agus cosaint fheabhsaithe
 tomhaltóirí agus infheisteoirí a áirithiú dá réir sin
 Dá dhroim sin, chuirfeadh an togra seo le cothroime
 mhargaidh feabhsaithe mar aon le cosaint tomhaltóirí agus infheisteoirí a
 áirithiú. Tá sé deacair buntáistí dá leithéid a chainníochtú. I bhfianaise na
 tábhachta domhanda, áfach, atá le tagarmharcanna láidre agus iontaofa chun
 cobhsaíocht mhargaidh a chothú agus muinín sna margaí a athbhunú, tá buntáistí
 suntasacha le baint as i gcomparáid leis na costais.
 Meastar go mbeidh an ráta neamhchomhlíonta íseal ó
 tharla go moltar rialacha soiléire agus infhorfheidhmithe sa tionscnamh mar aon
 le dreasachtaí chun comhlíonadh a áirithiú.
 Bearta chun
 calaois agus neamhrialtachtaí a chosc
 Sonraigh bearta coisctheacha agus cosanta atá
 ann cheana nó atá beartaithe.
 Chun críocha calaois, éilliú agus aon ghníomhaíocht
 neamhdhleathach eile a chomhrac, beidh ESMA faoi réir, gan aon srian,
 fhorálacha Rialachán (CE) Uimh. 1073/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
 gComhairle an 25 Bealtaine 1999 a bhaineann le hiniúchtaí atá reáchtáilte ag an
 Oifig Frith-Chalaoise Eorpach (OLAF).
 Aontóidh an tÚdarás do Chomhaontú Idirinstitiúideach
 an 25 Bealtaine 1999 idir Pharlaimint na hEorpa, Comhairle an Aontais Eorpaigh
 agus Coimisiún na gComhphobal Eorpach maidir le himscrúduithe inmheánacha arna
 ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) agus glacfaidh sé forálacha
 iomchuí láithreach bonn maidir le foireann uile an Údaráis.
 Leagfar amach go sainráite sna cinntí maidir le
 maoiniú agus sna comhaontuithe agus sna hionstraimí cur chun feidhme a
 eascraíonn astu go bhféadfaidh an Chúirt Iniúchóirí agus OLAF seiceálacha ar an
 láthair a chur i gcrích, más gá, ar thairbhithe airgid atá íoctha amach ag
 an Údarás agus ar chomhaltaí foirne atá freagrach as an airgead sin a
 leithdháileadh.
 AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A
 BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH
 Ceannteidil
 an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a n-imrítear
 tionchar
 Línte buiséid atá ann cheana
 In ord
 cheannteidil agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || Líne buiséid || Saghas caiteachais || Ranníocaíocht
 Uimhir [Ceannteideal] || LD || ó thíortha CSTE[33] || ó thíortha is iarrthóirí[34] || ó thríú tíortha || de réir bhrí Airteagal 18(1)(aa) den Rialachán Airgeadais
 || 12.03.04 An tÚdarás Eorpach Urrús agus Margaí (ESMA) || LD || TÁ || TÁ || NÍL || NÍL
 Beidh na tionchair seo a leanas ag an
 tionscnamh reachtach seo ar chaiteachas:
 a) Ard-Stiúrthóireacht MARKT chun gníomhartha tarmligthe a dhréachtú, mar aon le meastóireacht,
 faireachán ar an gcur chun feidhme agus athbhreithniú a d'fhéadfaí a dhéanamh
 ar an tionscnamh:
 Ball foirne AD amháin (lánaimseartha) agus
 costais ghaolmhara; costais bhliantúla measta de € 0.142 M in aghaidh na
 bliana.
 b) ESMA
 (i) Costais AD: beirt
 ghníomhairí sealadacha chun a bheith rannpháirteach sna coláistí maoirseoirí le
 haghaidh tagarmharcanna criticiúla agus dul i mbun idirghabhála iontu,
 comhairle theicniúil a sholáthar don Choimisiún maidir le cur chun feidhme an
 Rialacháin seo, comhordú a dhéanamh ar fhorbairt socruithe comhair le tríú
 tíortha, treoirlínte a dhréachtú chun cóineasú agus comhsheasmhacht
 thrasearnála réimeas pionóis a chur chun cinn agus cláir a choinneáil d'fhógraí
 a thugtar maidir le húsáid tagarmharcanna agus liosta a choinneáil de
 riarthóirí cláraithe tagarmharcanna.
 Beidh costas bliantúil de €0.326 M ar an
 mbeirt ghníomhaithe sealadacha seo, agus ranníocfadh an Coimisiún 40% (€ 0.130
 M) den mhéid sin agus ranníocfadh na Ballstáit 60% (€ 0.196 M).
 Ní dócha go mbeidh sé indéanta na comhaltaí
 foirne a leithdháileadh do ESMA a laghdú amach anseo (i ndiaidh 2020) sa mhéid
 is nach dócha go laghdófar líon na dtagarmharcanna, lena n-áirítear
 tagarmharcanna criticiúla, amach anseo, ach go dtiocfaidh méadú orthu agus
 beidh ar ESMA fós a bheith rannpháirteach agus dul i mbun idirghabhála i
 gcoláistí maoirseoirí na dtagarmharcanna criticiúla agus cúraimí ábhartha eile
 mar atá leagtha amach thuas a dhéanamh.
 (ii) Costais oibríochtúla agus costais
 bonneagair: chomh maith leis sin, meastar go mbeidh
 speansas tosaigh de € 0.25 M ag an ESMA, agus ranníocfadh an Coimisiún 40% (€
 0.1 M) den mhéid sin agus ranníocfadh na Ballstáit 60% (€ 0.15 M).
 Baineann an speansas seo le córais TF den chuid is mó, le go gcomhlíonfaidh
 ESMA na ceanglais seo a leanas:
 - Liosta de riarthóirí atá cláraithe i
 gcomhréir leis an Rialachán seo agus gnólachtaí tríú tíortha a bhfuil
 tagarmharcanna á soláthar acu san Aontas a choimeád.
 - Glacadh le fógraí maidir le húsáid
 tagarmhairc in ionstraim airgeadais nó i gconradh airgeadais laistigh den
 Aontas, clár a choimeád agus a áirithiú go bhfuil riarthóirí ar an eolas faoin
 úsáid seo.
 Beidh ar ESMA tuarascáil maidir le cur i
 bhfeidhm an Rialacháin seo a chur i dtoll a chéile faoin 1 Eanáir 2018 freisin. Beidh costas iomlán €0.3 M i gceist agus ranníocfaidh an Coimisiún
 40 % (€ 0.12M) den mhéid sin agus ranníocfaidh na Ballstáit 60 % (€
 0.18 M) in 2017.
 An tionchar
 a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar chaiteachas
 Déanfar na cúraimí nua leis na hacmhainní
 daonna atá ar fáil laistigh den nós imeachta um leithdháileadh buiséid, i
 bhfianaise srianta ar an mbuiséad a mbaineann le gach comhlacht den AE agus atá
 i gcomhréir leis an gclárú airgeadais do na gníomhaireachtaí. Go háirithe, beidh na hacmhainní a bheidh de dhíth ar an
 ngníomhaireacht le haghaidh na cúraimí nua agus a chuirtear in iúl sa ráiteas
 airgeadais seo comhsheasmhach agus comhoiriúnach leis an gcláreagrú daonna agus
 airgeadais le haghaidh ESMA a socraíodh sa Teachtaireacht le déanaí chuig
 Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle – Cláreagrú acmhainní daonna agus
 airgeadais le haghaidh gníomhaireachtaí díláraithe 2014-2020' (COM(2013)519).
 Achoimre ar
 an tionchar a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar chaiteachas
 EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || Costas 1A || Iomaíochas don Fhás agus do Phoist
 DG: MARKT || || || Bliain 2015[35] || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
  Leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí || || || || || || ||
 13.03.04 - An tÚdarás Eorpach Urrús agus Margaí (ESMA) || Gealltanais || (1) || 0.240 || 0.130 || 0.250 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 1.010
 Íocaíochtaí || (2) || 0.240 || 0.130 || 0.250 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 1.010
 Leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú ó chlúdach clár sonrach[36] || || || || || || ||
 Uimhir na líne buiséid || 12.03.04 || (3) || || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0
 IOMLÁN leithreasuithe i gcomhair DG MARKT || Gealltanais || =1+1a +3 || 0.240 || 0.130 || 0.250 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 1.010
 Íocaíochtaí || =2+2a +3 || 0.240 || 0.130 || 0.250 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 1.010
  IOMLÁN leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí || Gealltanais || (4) || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 ||
 Íocaíochtaí || (5) || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 ||
  IOMLÁN leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú ó chlúdach na gclár sonrach || (6) || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 ||
 IOMLÁN leithreasuithe faoi CHEANNTEIDEAL Uimhir 1A den chreat airgeadais ilbhliantúil || Gealltanais || =4+6 || 0.240 || 0.130 || 0.250 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 1.010
 Íocaíochtaí || =5+6 || 0.240 || 0.130 || 0.250 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 1.010
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || 5 || 'Caiteachas riaracháin'
 EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 || || || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
 DG: MARKT || ||
  Acmhainní daonna (de chuid DG MARKT) || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.792
  Caiteachas riaracháin eile || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.060
 IOMLÁN DG MARKT || Leithreasuithe || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.852
 IOMLÁN leithreasuithe faoi CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || (Iomlán gealltanas = Iomlán íocaíochtaí) || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.852
 EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 || || || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
 IOMLÁN leithreasuithe faoi CHEANNTEIDIL 1 go 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || Gealltanais || 0.382 || 0.272 || 0.392 || 0.272 || 0.272 || 0.272 || 1.862
 Íocaíochtaí || 0.382 || 0.272 || 0.392 || 0.272 || 0.272 || 0.272 || 1.862
 An tionchar
 a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar leithreasuithe faoi chomhair
 oibríochtaí
 ̈ Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe
 faoi chomhair oibríochtaí
 X Éilíonn an togra/tionscnamh go
 n-úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí mar a mhínítear thíos:
 Bhainfeadh cuid mhór de leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí an
 Choimisiúin leis an méadú ar mhaoiniú an ESMA a eascraíonn ó na ceanglais faoin
 Rialachán seo. Go háirithe, beidh 2 bhall foirne breise (gníomhairí sealadacha)
 de dhíth ón ESMA, le costas iomlán de € 0.326 M in aghaidh na bliana, agus
 dhéanfadh an Coimisiún (€ 0.130 M) agus na Ballstáit (€ 0.196 M) cómhaoiniú ar
 an gcostas sin. Tabharfaidh siad faoi na gníomhaíochtaí seo a leanas:
 A bheith rannpháirteach i gcoláistí maoirseoirí na dtagarmharcanna agus
 dul i mbun idirghabhála iontu
 Comhairle theicniúil a sholáthar don Choimisiún maidir le cur chun
 feidhme an Rialacháin seo
 Comhordú a dhéanamh ar fhorbairt socruithe comhair le tríú tíortha
 Treoirlínte a dhréachtú chun cóineasú agus comhsheasmhacht thrasearnála
 réimeas pionóis a chur chun cinn
 Cláir a choinneáil d'fhógraí a thugtar maidir le húsáid tagarmharcanna
 agus liosta a choinneáil de riarthóirí cláraithe tagarmharcanna
 Chomh maith leis sin, meastar go mbeidh speansas tosaigh oibríochtúil
 de € 0.25 M ag ESMA, agus ranníocfadh an Coimisiún 40 % (€ 0.1
 M) den mhéid sin agus ranníocfadh na Ballstáit 60 % (€ 0.15 M).
 Baineann an speansas seo le córais TF den chuid is mó, le go gcomhlíonfaidh
 ESMA na ceanglais seo a leanas:
 Liosta de riarthóirí atá cláraithe i gcomhréir leis an Rialachán seo
 agus gnólachtaí tríú tíortha a bhfuil tagarmharcanna á soláthar acu san Aontas
 a choimeád.
 Glacadh le fógraí maidir le húsáid tagarmhairc in ionstraim airgeadais
 nó i gconradh airgeadais laistigh den Aontas agus clár a choimeád.
 Chomh maith leis sin, éilíonn an tionscnamh seo maoiniú ESMA a mhéadú
 in 2017 chun na costais a bhaineann le tuarascáil maidir le cur i bhfeidhm an
 Rialacháin seo faoin 1 Eanáir 2018 a chur i dtoll a chéile. Bheadh an costas iomlán
 a bhainfeadh leis an tuarascáil seo a chur i dtoll a chéile cothrom le
 € 0.3 M (le gealladh agus le haistriú chuig ESMA in 2017) agus ranníocfadh
 an Coimisiún 40 % (€ 0.12M) agus ranníocfadh na Ballstáit 60 % (€
 0.18 M).
 An tionchar
 a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar leithreasuithe de chineál
 riaracháin
 Achoimre
 ̈ Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe
 de chineál riaracháin
 X Éilíonn an togra/tionscnamh go
 n-úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin mar a mhínítear thíos:
 EUR milliúin (go dtí
 an tríú deachúil)
 || Bliain 2015[37] || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
 CEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.852
 Acmhainní daonna || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.132 || 0.792
 Caiteachas riaracháin eile || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.010 || 0.060
 Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || 0.142 || 0.141 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.852
 IOMLÁN || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.142 || 0.852
 Soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le
 baill foirne ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina
 gcúram cheana agus/nó atá ath-imlonnaithe taobh istigh den Ard-Stiúrthóireacht,
 mar aon le haon leithdháileadh breise a d'fhéadfaí a thabhairt don
 Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta
 maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
 Toimhdí:
 – bunaithe ar 1 oifigeach ghrád AD ag obair go
 lánaimseartha ar an tionscnamh seo ag Ard-Stiúrthóireacht MARKT (meánchostais
 de €132,000 in aghaidh na bliana);
 – is bunaithe ar threoir Ard-Stiúrthóireacht
 BUDG atá meánchostais bhliantúla tuarastail an phearsanra;
 – beidh costais mhisin cothrom le €10,000 in
 aghaidh na bliana, meastachán bunaithe ar dhréachtbhuiséad 2012 do mhisin in
 aghaidh an duine.
 Na hacmhainní
 daonna a mheastar a bheidh riachtanach
 ̈ Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní
 daonna.
 X Éilíonn an togra/tionscnamh úsáid a
 bhaint as 1 oifigeach Coimisiúin ghrád AD ag Ceanncheathrú an Choimisiúin
 (Ard-Stiúrthóireacht MARKT) mar atá mínithe anseo thíos. Is é MARKT an réimse
 beartais nó teideal buiséid i gceist. Maoineofar 1 oifigeach Coimisiúin ghrád
 AD trí ath-imlonnú.
 Cur síos ar na cúraimí a bheidh le déanamh:
 Gníomhartha Tarmligthe a ghlacadh trí bhreis sonraíochta a dhéanamh ar an
 reachtaíocht agus gníomhartha tarmligthe leanúnacha a chur san áireamh ina
 sonrófar earnálacha éagsúla tagarmhairc i bhfianaise forbairtí margaidh agus
 teicneolaíocha. Tagarmharcanna criticiúla trasteorann a ainmniú agus tuilleadh
 sonraíochta a dhéanamh ar na coinníollacha a bhaineann leo.
 Sloinnfear an meastachán in aonaid de
 choibhéis lánaimseartha
 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020
 ||  Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus gníomhairí sealadacha)
 XX 01 01 01 (Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin) || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1
 XX 01 01 02 (Toscaireachtaí) || || || || || ||
 XX 01 05 01 (Taighde indíreach) || || || || || ||
 10 01 05 01 (Taighde díreach) || || || || || ||
 ||  Foireann sheachtrach (i gcoibhéis lánaimseartha: FTE)[38]
 XX 01 02 01 (CA, INT, SNE ón 'gclúdach iomlánaíoch') || || || || || ||
 XX 01 02 02 (CA, INT, JED, LA agus SNE sna toscaireachtaí) || || || || || ||
 XX 01 04 yy[39] || - sa cheanncheathrú || || || || || ||
 - i dtoscaireachtaí || || || || || ||
 XX 01 05 02 (CA, SNE, INT – Taighde indíreach) || || || || || ||
 10 01 05 02 (CA, SNE, INT – Taighde díreach) || || || || || ||
 Línte buiséid eile (sonraigh) || || || || || ||
 IOMLÁN || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1
 Soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le
 baill foirne ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram
 cheana agus/nó atá ath-imlonnaithe taobh istigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar
 aon le haon leithdháileadh breise a d'fhéadfaí a thabhairt don
 Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta
 maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
 Comhoiriúnacht
 don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha
 X Tá an togra/tionscnamh comhoiriúnach don
 chreat airgeadais ilbhliantúil nua.
 ̈ Beidh athchlárú an cheannteidil ábhartha sa chreat airgeadais
 ilbhliantúil ag gabháil leis an togra/tionscnamh seo.
 Mínigh an cineál athchláraithe a bhfuil gá leis, agus
 sonraigh na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna comhfhreagracha.
 NB
 ̈ Éilíonn an togra/tionscnamh go gcuirfear an ionstraim
 sholúbthachta i bhfeidhm nó go ndéanfar athbhreithniú ar an gcreat airgeadais
 ilbhliantúil.[40]
 Mínigh an méid a bhfuil gá leis, agus sonraigh na
 ceannteidil agus na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna
 comhfhreagracha.
 NB
 Ranníocaíochtaí
 ó thríú páirtithe
 ̈ Ní dhéantar foráil sa togra/tionscnamh maidir le cómhaoiniú le
 tríú páirtithe.
 X Déantar foráil sa togra/tionscnamh maidir le
 cómhaoiniú atá réamh-mheasta thíos:
 Leithreasuithe in EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || Iomlán
 Sonraigh an comhlacht cómhaoinithe || Ballstáit || Ballstáit || Ballstáit || Ballstáit || Ballstáit || Ballstáit || Ballstáit
 IOMLÁN leithreasuithe cómhaoinithe || 0.361 || 0.196 || 0.376 || 0.196 || 0.196 || 0.196 || 1.521
 Tagraíonn na ranníocaíochtaí tríú páirtí do 2015 do chómhaoiniú na mBallstáit
 ar ESMA. Baineann na costais arna maoiniú leis an méid seo a leanas den chuid
 is mó:
 a) Costais foirne:
 Ranníocfaidh na Ballstáit 60 % i dtreo maoiniú ar an 2 ghníomhaire
 sealadach a bheith ag teastáil ag ceanncheathrú an ESMA d'fhonn na ceanglais
 faoin Rialachán seo a chur chun feidhme. Thabharfadh sé seo le tuiscint go
 ndéanfadh na Ballstáit ranníocaíocht bhliantúil de € 0.196 M.
 b) Speansas tosaigh oibríochtúil: Bheadh ar na Ballstát 60 % den speansas tosaigh oibríochtúil de €
 0.25 M a bheidh ar an ESMA in 2015 a ranníoc freisin, € 0.15 M san
 iomlán. Baineann an speansas seo le córais TF den chuid is mó, le go
 gcomhlíonfaidh ESMA na ceanglais faoin Rialachán seo.
 c) Tuarascáil ar an gcur chun feidhme Chomh maith leis sin, ranníocfaidh na Ballstáit i dtreo maoiniú ar
 thuarascála a dhéanfaidh an AE faoin 1 Eanáir 2018 maidir le cur i bhfeidhm an
 Rialacháin seo. Meastar go mbeidh costais iomlána na tuarascála cothrom le €0.3
 M[41], agus ranníocfaidh na
 Ballstáit 60 % (€ 0.18 M) in 2017.
 An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam
 X Ní bheidh tionchar airgeadais ar
 bith ag an togra ar ioncam.
 ̈ Beidh an tionchar airgeadais seo a leanas ag an
 togra/tionscnamh:
 IARSCRÍBHINN
 le Ráiteas Airgeadais Reachtach do Thogra le haghaidh Rialacháin ar
 Thagarmharcanna ar chostas measta ESMA faoi cheanglais an togra
 Tá na costais a bhaineann le maoirseacht
 dhíreach ESMA de riarthóirí tagarmharcanna criticiúla Aontais (CUB) measta de
 réir trí chatagóir costais: na costais foirne, na costais bhonneagair agus
 costais na n-oibríochtaí, ar aon dul leis an rangú i ndréachtbhuiséad
 ginearálta ESMA.
 a) Costais foirne:
 léiríonn an gá le méadú ar líon na mball foirne na cúraimí nua a bheidh ar an
 ESMA a eascraíonn ón Rialachán seo. Baineann siad seo le rannpháirteachas agus
 idirghabháil an ESMA i gcoláistí maoirseoirí na dtagarmharcanna criticiúla.
 Chomh maith leis sin, comhairle theicniúil a sholáthar don Choimisiún maidir le
 cur chun feidhme an Rialacháin seo, comhordú a dhéanamh ar fhorbairt socruithe
 comhair le tríú tíortha, treoirlínte a dhréachtú chun cóineasú agus
 comhsheasmhacht thrasearnála réimeas pionóis a chur chun cinn agus cláir a
 choinneáil d'fhógraí a thugtar maidir le húsáid tagarmharcanna agus liosta a
 choinneáil de riarthóirí cláraithe tagarmharcanna.
 De réir meastachán reatha ó mheastacháin an
 Choimisiúin agus meastacháin an ESMA, beidh 2 ghníomhaire sealadach de dhíth
 chun na gníomhaíochtaí a dhéanamh. Seo sa bhreis ar na baill foirne atá ag
 obair ar thagarmharcanna faoi láthair in ESMA. Beidh costas bliantúil an
 chomhalta bhreise d'fhoireann ESMA cothrom le € 0.326 M, agus ranníocfaidh an
 Coimisiún 40 % (€ 0.130 M) den mhéid sin agus ranníocfaidh na Ballstáit
 60% (€ 0.196 M) leis.
 b) Costais oibríochtúla agus costais
 bonneagair: chomh maith leis sin, meastar go mbeidh
 speansas tosaigh oibríochtúil de € 0.25 M ag ESMA, agus ranníocfaidh an
 Coimisiún 40 % (€ 0.1 M) den mhéid sin agus ranníocfaidh na Ballstáit
 60 % (€ 0.15 M) in 2015. Baineann an speansas seo le córais TF
 den chuid is mó, le go gcomhlíonfaidh ESMA na ceanglais seo a leanas:
 - Liosta de riarthóirí atá cláraithe i
 gcomhréir leis an Rialachán seo agus gnólachtaí tríú tíortha a bhfuil
 tagarmharcanna á soláthar acu san Aontas a choimeád.
 - Glacadh le fógraí maidir le húsáid tagarmhairc
 in ionstraim airgeadais nó i gconradh airgeadais laistigh den Aontas, clár a
 choimeád agus a áirithiú go bhfuil riarthóirí ar an eolas faoin úsáid seo.
 Chomh maith leis sin, éilíonn an tionscnamh
 seo maoiniú ESMA a mhéadú € 0.3 M in 2017 chun na costais a bhaineann le
 tuarascáil maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo a chur i dtoll a chéile
 faoi 1 Eanáir 2018 a chumhdach. Meastar go mbeidh an
 costas iomlán a bhaineann leis an tuarascáil seo a chur i dtoll a chéile
 cothrom le € 0.3 M (le gealladh agus le híoc in 2017) agus ranníocfaidh an
 Coimisiún 40 % (€ 0.12M) den mhéid agus ranníocfaidh na Ballstáit
 60 % (€ 0.18 M). Rinneadh na costais seo a mheas bunaithe ar
 mheánchostais DG MARKT as tuarascálacha cosúla a tháirgeadh agus ceartú a chur
 i bhfeidhm chun an tionchar a bheidh ag boilsciú a léiriú.
 NÍ BHEIDH impleachtaí airgeadais ag an togra ar ioncam i gcás ESMA.
 Tá an miondealú mionsonraithe de chostais mheasta foirne de réir na
 gcatagóirí éagsúla le fáil i dtábla 1 thíos.
 Toimhdí eile:
 – bunaithe ar dháileadh FTEnna i
 ndréachtbhuiséad 2012, glactar leis gur 2 ghníomhaire sealadach atá i gceist
 leis an 2 FTE breise, le costas iomlán de € 0.326 M, agus dhéanfadh
 an Coimisiún (€ 0.130 M) agus na Ballstáit (€ 0.196 M) cómhaoiniú ar an gcostas
 sin.
 – is bunaithe ar threoir Ard-Stiúrthóireacht
 BUDG atá meánchostais bhliantúla tuarastail an phearsanra de € 132,000 in
 aghaidh na bliana;
 – ualú tuarastail comhéifeachta do Pháras 1.161;
 – costais mhisin de €10,000, meastachán
 bunaithe ar dhréachtbhuiséad 2012 do mhisin in aghaidh an duine;
 – costais a bhaineann le hearcaíocht
 (taisteal, óstán, scrúduithe dochtúra, suiteáil agus liúntais eile, costais
 aistrithe, etc.) de chuid €12,700, meastachán bunaithe ar dhréachtbhuiséad 2012
 d’earcú in aghaidh gach duine nua.
 COSTAIS FOIRNE ESMA || || || || Euro (milliúin, go dtí an 3ú deachúil) || ||
 Cineál Costais || Costas || Meánchostas || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || IOMLÁN
 Teideal 1: Caiteachas Foirne || || || || || || || || ||
 ar gníomhairí sealadacha iad || 2 || 0.153 || 0.306 || 0.306 || 0.306 || 0.306 || 0.306 || 0.306 || 1.836
 || || || || || || || || ||
 Caiteachas i ndáil le hearcaíochtaí || || 0.025 || || || || || || 0.025
 || || || || || || || || ||
 Speansais mhisin || || || 0.020 || 0.020 || 0.020 || 0.020 || 0.020 || 0.020 || 0.120
 || || || || || || || || ||
 Iomlán theideal 1 Caiteachas foirne || || 0.351 || 0.326 || 0.326 || 0.326 || 0.326 || 0.326 || 1.981
 || || || || || || || || ||
 bhí ranníocaíocht an Chomhphobail cothrom le (40%) || || 0.140 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 0.130 || 0.790
 agus bhí ranníocaíocht na mBallstáit cothrom le (60%) || || 0.211 || 0.196 || 0.196 || 0.196 || 0.196 || 0.196 || 1.191
 [1] COM(2011) 651 final 2011/0295 (COD)
 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0651:FIN:EN:PDF
 [2] An Bhruiséil, 20.10.2011 COM(2011) 654 final 2011/0297
 (COD) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0654:FIN:EN:PDF
 [3] Rialachán REMIT:
 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:326:0001:01:EN:HTML
 [4] Airteagal MIFID 40(1):
 http://ec.europa.eu/internal_market/securities/isd/mifid_en.htm
 [5] Rialachán Cur Chun Feidhme MIFID Airteagal 37(1)b http://ec.europa.eu/internal_market/securities/isd/mifid2_en.htm
 [6] http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0652:FIN:EN:PDF
 [7] Treoir 2003/71/CE agus Rialachán (CE) Uimh 809/2004,
 Iarscríbhinn XII, mír 4.2.2
 [8] Treoir um Ghnóthais le haghaidh Comhinfheistíochta in
 Urrúis Inaistrithe (2009/65/CE), Airteagal 53
 [9] http://www.esma.europa.eu/consultation/Consultation-Principles-Benchmarks-Setting-Processes-EU
 [10] http://www.esma.europa.eu/system/files/2013-150.pdf
 [11] [ xxx]
 [12] IO L 145, 30.4.2004, lch. 1.
 [13] IO L 345, 31.12.2003, lch. 64.
 [14] IO L 158, 17.11.2009, lch. 32
 [15] IO L 326, 8.12.2011, lch. 1.
 [16] IO L 281, 23.11.1995, lch. 31.
 [17] IO L 8, 12.1.2001, lch. 1.
 [18] IO L 55, 28.2.2011, lch. 13.
 [19] IO L 211, 14.8.2009, lch. 55.
 [20] IO L 9, 14.8.2009, lch. 112.
 [21] IO L 176, 27.6.2013, lch. 338.
 [22] IO L 335, 17.12.2009, lch. 1.
 [23] IO L 302, 17.11.2009, lch. 32
 [24] IO L 174, 1.7.2011, lch. 1.
 [25] IO L 174, 1.7.2011, lch. 1.
 [26] IO L 133,
 22.5.2008, lch. 66.
 [27] IO L 241, 2.9.2006 Lch. 1.
 [28] IO L 241, 2.9.2006, lch. 1.
 [29] ABM: Bainistiú de réir gníomhaíochtaí - ABB: Bunú an
 bhuiséid de réir gníomhaíochtaí.
 [30] Mar a thagraítear dó in Airteagal 49(6)(a) nó (b) den
 Rialachán Airgeadais.
 [31] Is féidir mionsonraí ar na modhanna bainistíochta agus
 tagairtí don Rialachán Airgeadais a fheiceáil ar shuíomh gréasáin DG Budg: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html
 [32] Mar a thagraítear dóibh in Airteagal 185 den
 Rialachán Airgeadais.
 [33] CSTE: Comhlachas Saorthrádála na hEorpa.
 [34] Tíortha is iarrthóirí agus, nuair is iomchuí, tíortha ó na
 Balcáin Thiar a d'fhéadfadh a bheith ina n-iarrthóirí .
 [35] Is í bliain N an bhliain a gcuirtear tús le cur chun
 feidhme an togra/tionscnaimh.
 [36] Cúnamh agus caiteachas teicniúil agus/nó riaracháin ar
 mhaithe le cláir agus/nó bearta AE (seanlínte 'BA'), taighde indíreach, taighde
 díreach a chur chun feidhme.
 [37]
 [38] CA = Ball foirne ar conradh; LA= Ball foirne Áitiúil; SNE
 = Saineolaí Náisiúnta ar Iasacht; INT = Ball foirne gníomhaireachta; JED =
 Saineolaí sóisearach i dtoscaireacht
 [39] Fo-uasteorainn d'fhoireann sheachtrach arna cumhdach ag
 leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (na seanlínte "BA").
 [40] Féach pointe 19 agus pointe 24 den Chomhaontú
 Idirinstitiúideach.
 [41] Rinneadh na costais seo a mheas bunaithe ar na
 meánchostais a bhí ar DG MARKT as tuarascálacha cosúla a tháirgeadh agus ceartú
 a chur i bhfeidhm chun an tionchar a bheidh ag boilsciú a léiriú.