text:
 |
 52011PC0650
 Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le treoirlínte an Aontais chun an Gréasán Tras-Eorpach Iompair a fhorbairt /* COIM/2011/0650 leagan deireanach - 2011/0294 (COD) */
 MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
 1. COMHTHÉACS AN TOGRA
 1.1. Cúlra agus cuspóirí
 Ó lár na n-ochtóidí i leith tá beartas an
 ghréasáin thras-Eorpaigh iompair (GTE‐I) ag leagan amach creat beartais
 d'fhorbairt bonneagair chun go bhfeidhmeodh an margadh inmheánach go rianúil
 agus chun comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach a áirithiú chomh
 maith le rochtain fheabhsaithe ar fud an AE. As sin a thig bunús dlí sonrach do
 ghréasáin thras-Eorpacha a áireamh i gConradh Maastricht in 1992 agus liosta de
 14 phríomhthionscadal a ghlacadh ag an gComhairle Eorpach in Essen in
 1994.
 In 1996, ghlac Parlaimint na hEorpa agus an
 Chomhairle na chéad Treoirlínte lena sainítear beartas agus pleanáil bhonneagar
 an GTE‐I[1].
 Rinneadh athbhreithniú cuimsitheach ar na Treoirlínte in 2004, ag cur san
 áireamh mhéadú an AE agus na hathruithe a rabhthas ag súil leo i sreabha
 tráchta[2].
 Ina theannta sin, cuireadh leis an liosta de 14 thionscadal tosaíochta.
 Táthar tar éis roinnt ionstraimí airgeadais
 agus neamhairgeadais a bhunú chun chur chun feidhme tionscadal a éascú.
 Airítear ar na hionstraimí sin Rialachán Airgeadais GTE[3], an Ciste Comhtháthaithe, Ciste
 Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE) agus iasachtaí ón mBanc Eorpach
 Infheistíochta, chomh maith le tionscnaimh chomhordúcháin an Choimisiúin.
 In 2010, ar mhaithe le soiléire, ghlac
 Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle Cinneadh Uimh. 661/2010/AE,
 athmhúnlú ar Threoirlínte an GTE‐I[4].
 Go dtí seo, tá an bonneagar iompair, mar atá,
 forbartha go maith laistigh den Aontas Eorpach. Mar sin féin, tá sé fós
 ilroinnte ó thaobh na tíreolaíochta de agus ó mhodh iompair go chéile agus
 laistigh de mhodhanna iompair. Is é príomhchuspóir na dTreoirlínte nua seo, a
 chuirfear in ionad Chinneadh Uimh. 661/2010, gréasán tras‐Eorpach
 iompair iomlán agus comhtháite a bhunú, lena gcumhdófar na Ballstáit agus na
 réigiúin go léir agus lena dtabharfar bunús d'fhorbairt chothromaithe na
 modhanna iompair go léir chun na buntáistí ar leith a bhaineann leo a éascú,
 agus leas a bhaint as breisluach an ghréasáin don Eoraip a mhéid is féidir ar
 an dóigh sin.
 I bhfianaise na ndúshlán do bheartas an GTE-I,
 a aithnítear freisin sa Pháipéar Bán 'Roadmap to a Single European
 Transport Area – Towards a competitive and resource efficient transport system[5] (Treochlár um Limistéar Iompair
 Eorpach Aonair – I dtreo córas iompair atá iomaíoch agus tíosach ar acmhainní)'('An
 Páipéar Bán'), saineofar sna Treoirlínte sin straitéis fhadtéarmach do bheartas
 an GTE‐I suas go dtí 2030/2050.
 1.2. Saincheisteanna arna bplé
 Ní foláir dul i ngleic le cúig phríomhfhadhb
 ar leibhéal an AE:
 Ar an gcéad dul
 síos, is constaic mhór iad naisc a bheith in easnamh, ag codanna trasteorann go
 háirithe, maidir le saorghluaiseacht earraí agus paisinéirí laistigh de na
 Ballstáit agus eatarthu agus idir na Ballstáit agus a gcomharsana.
 Ar an dara dul síos, tá bearna mhór ann i
 gcónaí idir cáilíocht agus infhaighteacht bonneagar ó Bhallstát go chéile agus
 laistigh de na Ballstáit (scrogaill). Tá gá le feabhas a chur ar na naisc
 soir-siar, go háirithe, trí bhonneagar iompair nua a chruthú agus/nó trí
 bhonneagar atá ann cheana a chothabháil, a athchóiriú nó a uasghrádú.
 Ar an tríú dul
 síos, tá an bonneagar idir na modhanna iompair ilroinnte. Maidir le naisc
 ilmhódacha a dhéanamh, níl roinnt mhaith de na críochfoirt lasta, na stáisiúin
 phaisinéirí, na calafoirt intíre, na calafoirt mhuirí, na haerfoirt ná na nóid
 uirbeacha san Eoraip in ann freastal ar a leithéid. Ós rud é nach bhfuil
 toilleadh ilmhódach ag na nóid sin, ní shaothraítear go leordhóthanach
 acmhainneacht an iompair ilmhódaigh ná a chumas maidir le scrogaill bonneagair
 a bhaint ná maidir leis an mbearna idir na naisc atá in easnamh a dhúnadh.
 Ar an gceathrú dul
 síos, ba cheart d'infheistíochtaí i mbonneagair iompair rannchuidiú chun na
 cuspóirí maidir le hastaíochtaí gáis cheaptha teasa san iompar a laghdú
 60 % faoi 2050.
 Faoi dheireadh,
 coimeádfaidh na Ballstáit rialacha agus ceanglais oibríochtúla difriúla, go
 háirithe i réimse na hidir-inoibritheachta, a chuirfidh leis na bacainní atá ar
 an mbonneagar iompair agus le scrogaill.
 1.3. Réimsí gníomhaíochta
 Dírítear sa togra seo ar GTE‐I iomlán a
 bhunú agus a fhorbairt, ina mbeidh bonneagar d'iarnróid, d'uiscebhealaí intíre,
 do bhóithre, do mhuiriompar agus d'aeriompar, agus ar an gcaoi sin áiritheofar
 feidhmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh agus neartófar comhthathú eacnamaíoch
 agus sóisialta.
 Chun na cuspóirí sin a bhaint amach, is é 'pleanáil
 choincheapúil' an chéad réimse gníomhaíochta. Bunaithe ar ionchur ó
 chomhairliúchán poiblí le geallsealbhóirí, bhain an Coimisiún de thátal as go
 bhféadfaí an fhorbairt is fearr a dhéanamh ar an GTE‐I trí chur chuige
 dhá-chiseal, ina mbeadh gréasán cuimsitheach agus croíghréasán.
 Is é an gréasán cuimsitheach bunchiseal an GTE‐I.
 Is éard atá ann an bonneagar go léir atá ann cheana agus atá beartaithe a
 chomhlíonann ceanglais na dTreoirlínte. Tá an gréasán cuimsitheach le bunú
 faoin 31 Nollaig 2050 ar a dhéanaí.
 Beidh an croíghréasán ag forleagan an
 ghréasáin chuimsithigh agus is iad na codanna is tábhachtaí ó thaobh straitéise
 de a bheidh ann. Is ionann é agus cnámh droma an ghréasáin soghluaiseachta
 ilmhódaigh. Díríonn sé ar na comhpháirteanna sin den GTE‐I a bhfuil an
 breisluach Eorpach is airde acu: naisc trasteorann atá in easnamh,
 príomhscrogaill agus nóid ilmhódacha. Beidh an croíghréasán le bunú faoin 31 Nollaig 2030
 ar a dhéanaí.
 Baineann an dara réimse gníomhaíochta le
 hionstraimí cur chun feidhme. D'fhorbair an Coimisiún coincheap chonairí an
 chroíghréasáin, agus aird chuí á tabhairt ar na conairí lasta iarnróid[6]. Soláthróidh na conairí sin an
 ionstraim réime le haghaidh cur chun feidhme comhordaithe an chroíghréasáin. I
 dtéarmaí raon feidhme, cumhdóidh conairí an chroíghréasáin trí mhodh iompair i
 bprionsabal, agus trasnóidh siad trí Bhallstát ar a laghad. Más féidir, ba
 cheart dóibh ceangal a bhunú le calafort muirí. I dtéarmaí gníomhaíochtaí,
 soláthróidh conairí an chroíghréasáin clár oibre le haghaidh bainistíochta
 toillte, infheistíochtaí, áiseanna athlastála ilmhódacha a thógáil agus a
 chomhordú, agus córais idir‐inoibritheacha um bainistiú tráchta a úsáid.
 1.4. Comhsheasmhacht le beartais
 agus cuspóirí eile an AE
 Luíonn an togra
 leis an méid atá sa bheartas a d'fhógair an Coimisiún sa Pháipéar Bán. Luaitear
 é go sainráite mar chuid de Thionscnamh 34 maidir le croíghréasán an
 bhonneagair Eorpaigh straitéisigh[7].
 Go háirithe,
 leanann na Treoirlínte sin an straitéis atá leagtha amach sa Pháipéar Bán:
 bacainní móra agus scrogaill mhóra a bhaint i bpríomhréimsí an bhonneagair
 iompair. Is é an aidhm Limistéar Iompair Eorpach Aonair a chruthú ina mbeidh
 seirbhísí iompair níos fearr agus gréasán iompair atá comhtháite ina iomláine.
 Leis sin, ceanglófar na modhanna éagsúla le chéile agus déanfar athrú an-mhór
 ar na patrúin iompair do phaisinéirí agus do lasta. Tá gá leis an athrú sin
 chun an aidhm a bhaint amach astaíochtaí gáis cheaptha teasa ón iompar a laghdú
 60 % faoi 2050.
 Gan tacaíocht ó
 ghréasán leormhaith ná ó chur chuige níos cliste i dtaobh úsáid á baint as, ní
 fhéadfar aon athrú mór a dhéanamh ar chúrsaí iompair. Meastar go bhfuil
 pleanáil agus forbairt bonneagair fíor-riachtanach chun córas inbhuanaithe
 iompair a fhorbairt.
 Cuideoidh an togra
 freisin leis na cuspóirí beartais a leagtar amach sa Teachtaireacht ón
 gCoimisiún 'A Digital Agenda for Europe (Clár Digiteach don Eoraip)'[8] a bhaint amach trí thacú le
 córais chliste iompair a chur chun feidhme. Tá sé freisin ar cheann de bhearta
 an Ghnímh um an Margadh Aonair a mhol an Coimisiún in Aibreán 2011[9] mar gurb iad na gréasáin cnámh
 droma an mhargaidh inmheánaigh agus tá ról fíor-riachtanach acu i gcúrsaíocht
 rianúil agus éifeachtúil earraí agus seirbhísí a spreagadh.
 Ina theannta sin,
 aithníodh cur chun cinn an iompair inbhuanaithe mar cheann de na modhanna chun
 ceann de na trí phríomhthosaíocht atá i Straitéis Eoraip 2020 i leith fáis
 chliste, inbhuanaithe agus uilechuimsithigh, arna glacadh ag an gCoimisiún an
 3 Márta 2010[10],
 a bhaint amach, eadhon fás inbhuanaithe, trí dhul i ngleic le scrogaill
 ríthábhachtacha, go háirithe ag codanna trasteorann agus nóid idirmhódacha
 (cathracha, calafoirt, ardáin lóistíochta).
 Thairis sin,
 cuidíonn an togra le comhtháthú críochach chríoch an AE a neartú – ar ceann de
 chuspóirí an AE é – mar aon le comhtháthú eacnamaíoch agus sóisialta.
 2. TORTHAÍ COMHAIRLIÚCHÁN LE PÁIRTITHE
 LEASMHARA AGUS MEASÚNUITHE TIONCHAIR
 2.1. Comhairliúchán leis na
 páirtithe leasmhara
 Rinne an Coimisiún dianchomhairliúchán leathan
 le geallsealbhóirí ó Fheabhra 2009 go Meitheamh 2010.
 Sheol an Coimisiún
 an próiseas comhairliúchán tráth a glacadh Páipéar Uaine. Chuir sé tús leis an díospóireacht maidir le
 príomhdhúshláin agus príomhchuspóirí bheartas an GTE‐I agus na bealaí ina
 bhféadfaí iad a chomhlíonadh[11].
 Ag cur le
 rannchuidiú na ngeallsealbhóirí, bhunaigh an Coimisiún sé ghrúpa de
 shaineolaithe, a rinne anailís, idir mí na Samhna 2009 agus mí
 Aibreáin 2010, ar roinnt gnéithe ríthábhachtacha d'fhorbairt an GTE-I sa
 todhchaí[12]. Áiríodh moltaí na ngrúpaí saineolaithe i nDoiciméad
 Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin a tíolacadh le haghaidh comhairliúcháin
 phoiblí an 4 Bealtaine 2010[13].
 Fuarthas níos mó
 ná 530 freagairt ar na comhairliúcháin phoiblí sin. Thacaigh tromlach mór na rannpháirtithe le rogha an chur chuige
 nua dhá-chiseal maidir le pleanáil an GTE-I, ina bhfuil gréasán cuimsitheach
 mar bhunchiseal agus croíghréasán ann ina bhfuil na codanna is tábhachtaí den
 GTE-I ó thaobh straitéise de.
 I mí Dheireadh
 Fómhair 2009 agus i mí an Mheithimh 2010 tionóladh comhdhálacha airí
 agus geallsealbhóirí in Naples agus in Zaragoza faoi seach.
 I mí
 Feabhra 2011, chuir an Coimisiún Doiciméad Inmheánach Oibre[14] faoi bhráid na Comhairle agus
 Pharlaimint na hEorpa ina ndearnadh tuilleadh forbartha ar an modheolaíocht
 agus ar na cásanna pleanála agus cur chun feidhme.
 2.2. Saineolas a bhailiú agus a
 úsáid
 Sa bhreis ar an gcomhairliúchán poiblí le
 geallsealbhóirí, tá an Coimisiún tar éis a bheith i dteagmháil ar bhonn
 leanúnach leis na Ballstáit tríd an gcoiste um fhaireachán ar na Treoirlínte
 agus um malartú faisnéise, arna bhunú le Cinneadh Uimh. 1692/96/CE.
 Tríd an gcoiste sin, atá ag teacht le chéile ar bhonn míosúil ó 2010 i leith,
 cuireadh na Ballstáit ar an eolas faoi dhul chun cinn agus ábhar an phróisis
 athbhreithnithe.
 Ina theannta sin, d'eagraigh seirbhísí an
 Choimisiúin roinnt babhta cruinnithe déthaobhacha agus iltaobhacha leis na
 Ballstáit, chun plé mionsonraithe a dhéanamh ar fhorbairt an ghréasáin
 chuimsithigh agus chun príomhghnéithe an chroíghréasáin a chur i láthair.
 Chuathas i dteagmháil le páirtithe leasmhara
 aonair trí chruinnithe ar leith, ag comhdhálacha agus trí chomhordaitheoirí an
 AE ag cruinnithe de chuid a dtionscadail tosaíochta féin.
 2.3. Measúnú tionchair
 Sa Mheasúnú Tionchair aithnítear ceithre
 chuspóir shonracha chun dul i ngleic le fadhb an ghréasáin ilroinnte.
 Chun feabhas a
 chur ar chomhordú i bpleanáil an AE, is é an chéad chuspóir sonrach:
 –
 Cur chuige comhtháite trédhearcach a shainiú a
 ligfeadh don AE an breisluach ba mhó ab fhéidir a bhaint as an GTE-I, a rachadh
 i ngleic leis na gnéithe sin d'ilroinnt an ghréasáin a bhaineann le naisc atá
 in easnamh, le hilmhódúlacht agus le ceangail leordhóthanacha le tíortha
 comharsanachta agus le tríú tíortha, agus a dhéanfadh cumhdach leordhóthanach
 geografach a áirithiú chomh maith.
 D'fhonn struchtúr
 rialachais fhónta a dhearadh chun cur chun feidhme cumraíochta gréasáin
 bharrmhaith a áirithiú, is iad na trí chuspóir shonracha eile:
 –
 Cur chun feidhme caighdeán Eorpach a fhorbairt i
 gcás córas bainistíochta agus forbairt rialacha oibríochtúla comhchuibhithe a
 spreagadh i gcás tionscadal leasa choitinn an GTE-I. Ní an cuspóir sin dírithe
 ar chaighdeáin agus rialacha sonracha nua a fhorchur, ach ar a áirithiú go
 nglacfar agus go gcuirfear chun feidhme go héifeachtach comhchaighdeáin
 Eorpacha atá forbartha cheana.
 –
 Feabhas a chur ar chomhar na mBallstát chun
 infheistíochtaí, uainiú, rogha na mbealaí agus measúnuithe comhshaoil agus
 costais-sochair do thionscadail leasa choitinn a chomhordú.
 –
 A áirithiú go mbeidh an chumraíocht ghréasáin
 bharrmhaith ina príomhghné i leithdháileadh an mhaoinithe ón AE sa chaoi is go
 bhféadfar díriú ar chodanna trasteorann, ar naisc atá in easnamh agus ar
 scrogaill.
 Bhí dhá rogha
 beartais mar thoradh air sin:
 –
 Rogha 1, cur chuige pleanála atá bunaithe den chuid
 is mó ar an mbeartas atá ann faoi láthair, ach roinnt leasuithe déanta air i
 bhfianaise na taithí a fuarthas, a chur le chéile le cur chuige athneartaithe
 comhordúcháin i leith cur chun feidhme;
 –
 Rogha 2, cur chuige níos láidre i leith comhordú
 pleanála a chur le chéile leis an gcur chuige athneartaithe comhordúcháin céanna
 i leith cur chun feidhme, trí chumraíocht bharrfheabhsaithe a shainiú do chroí
 straitéiseach an GTE-I.
 Thiocfadh feabhas
 mór as gach rogha i gcomparáid lena dtiocfadh as an gcur chuige beartais
 bunlíne, i dtéarmaí éifeachtacht an chur chun feidhme agus i dtéarmaí
 iarmhairtí eacnamaíocha, sóisialta agus comhshaoil. Bheadh tionchar dearfach
 ginearálta níos mó ag rogha 2, i ngeall ar comhordú níos láidre ar leibhéal na
 pleanála agus ar leibhéal an chur chun feidhme.
 2.4. Modheolaíocht chun an
 croíghréasán a dhearadh
 Is éard atá i
 ndearadh an chroíghréasáin mar a áirítear sa togra seo é, toradh modheolaíocht
 arna gcomhaontú i gcoitinne. Dearadh é i gcomhréir leis an modheolaíocht dhá
 chéime seo a leanas[15].
 Ba é an chéad
 chéim na príomhnóid a shainaithint:
 –
 Príomhnóid uirbeacha, ina bhfuil príomhchathracha
 na mBallstát go léir, na cathracha 'MEGA' go léir de réir ESPON agus na
 limistéir mhóra uirbeacha eile go léir nó comhchathracha, lena n‐áirítear
 a mbonneagar ilmhódach iomlán ábhartha chomh fada le cuid den ghréasán
 cuimsitheach; san iomlán, rinneadh 82 nód uirbeacha a aithint agus a liostú san
 iarscríbhinn a ghabhann leis na Treoirlínte; is cuid den chroíghréasán iad na
 calafoirt agus na haerfoirt a bhaineann leis an nód uirbeach.
 –
 Lasmuigh de na príomhnóid uirbeacha sin, calafoirt
 a sháraíonn tairseach áirithe méide nó a chomhlíonann critéir gheografacha
 áirithe; san iomlán, tá 82 calafort liostaithe san iarscríbhinn a ghabhann leis
 na Treoirlínte;
 –
 Na pointí trasnaithe teorann is ábhartha: ceann
 amháin in aghaidh an nóid idir gach Ballstát agus gach tír chomharsanachta; san
 iomlán, tá 46 pointe trasnaithe teorann liostaithe san iarscríbhinn a ghabhann
 leis na Treoirlínte.
 Is éard a bhí sa
 dara céim na príomhnóid sin a cheangal le naisc ilmhódacha (bóithre, iarnróid
 agus uiscebhealaí intíre), de réir infhaighteachta nó indéantachta, ag cur san
 áireamh éifeachtacht agus éifeachtúlacht agus de rogha ag úsáid bonneagar atá
 ann cheana.
 3. EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA
 3.1. Achoimre ar na bearta atá
 molta
 Tá an Rialachán atá beartaithe ag aisghairm
 agus ag ionadú Chinneadh Uimh. 661/2010/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
 gComhairle an 7 Iúil 2010 maidir le treoirlínte an Aontais chun an
 gréasán tras‐Eorpach iompair a fhorbairt.
 Tá na príomheilimintí seo a leanas sa togra:
 –
 Déanfar forbairt ar an GTE‐I de réir a chéile
 trí chur chuige dhá-chiseal a chur chun feidhme, ina mbeidh gréasán
 cuimsitheach agus croíghréasán.
 –
 Tá an gréasán cuimsitheach le bunú faoin 31 Nollaig 2050
 ar a dhéanaí, ach tá an croíghréasán le cur chun feidhme mar thosaíocht faoin 31 Nollaig 2030.
 –
 Leis na Treoirlínte leagtar síos an creat chun
 tionscadail leasa choitinn a shainaithint. Cuidíonn na tionscadail sin le
 forbairt agus bunú an GTE‐I trí bhonneagar a chruthú, a chothabháil, a
 athchóiriú agus a uasghrádú, trí bhearta chun úsáid bonneagar atá tíosach ar
 acmhainní a chur chun cinn agus trí sheirbhísí iompair lasta inbhuanaithe agus
 éifeachtúil a chumasú.
 –
 D'fhonn comhoibriú le tríú tíortha agus le tíortha
 comharsanachta[16],
 féadfaidh an tAontas Eorpach tionscadail leasa choitinn a chur chun cinn.
 –
 Sonraítear an gréasán cuimsitheach leis na rudaí
 seo a leanas:
 –
 léarscáileanna;
 –
 comhpháirteanna bonneagair;
 –
 ceanglais maidir le bonneagar;
 –
 tosaíochtaí chun tionscadail leasa choitinn a chur
 chun cinn.
 –
 Is iad críochfoirt lasta, stáisiúin phaisinéirí,
 calafoirt intíre, calafoirt mhuirí agus aerfoirt a cheanglóidh modhanna iompair
 chun go bhféadfadh iompar ilmhodúlach a bheith ann.
 –
 Is eilimintí ríthábhachtacha iad na nóid uirbeacha
 sa ghréasán cuimsitheach mar phointí ceangail idir bonneagair dhifriúla
 iompair.
 –
 Sna treoirlínte leagtar síos ceanglais shonracha
 maidir leis an gcroíghréasán, i dteannta na gceanglas maidir leis an ngréasán
 cuimsitheach, mar shampla infhaighteacht breoslaí malartacha. Déanfaidh an
 Coimisiún faireachán agus meastóireacht ar an dul chun cinn a dhéantar i gcur
 chun feidhme an chroíghréasáin.
 –
 Is uirlis iad conairí an chroíghréasáin chun an
 croíghréasán a chur chun feidhme. Beidh siad bunaithe ar comhtháthú módach agus
 idir‐inoibritheacht agus tiocfaidh forbairt agus bainistíocht
 chomhordaithe as an méid sin.
 –
 Éascóidh na comhordaitheoirí Eorpacha cur chun
 feidhme comhordaithe na gconairí, i gcomhar le cláir chonairí a bhunóidh na
 Ballstáit lena mbaineann.
 –
 Le gach clár conairí bunófar plean forbartha
 ilbhliantúil, lena n‐áirítear pleananna infheistíochta agus cur chun
 feidhme, mar struchtúr bainistíochta. Bunaithe ar an bhfaisnéis sin, glacfaidh
 an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme (cinntí) le haghaidh gach conaire.
 –
 Iarrtar sa togra athbhreithniú rialta ar na
 hiarscríbhinní trí bhíthin gníomhartha tarmligthe chun léarscáileanna an
 ghréasáin chuimsithigh a thabhairt cothrom le dáta. Beartaítear sa togra
 freisin athbhreithniú a dhéanamh ar an gcroíghréasán faoi 2023.
 3.2. Bunús dlí
 Is é Airteagal 172 den Chonradh ar
 Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh bunús dlí an togra seo.
 3.3. Prionsabal na coimhdeachta
 Ionas go ndéanfar
 forbairt chomhordaithe ar ghréasán tras‐Eorpach iompair chun tacú le
 sreabha iompair laistigh den mhargadh aonair Eorpach agus le comhtháthú
 eacnamaíoch, sóisialta agus críochach laistigh den Eoraip, ní mór beart a
 dhéanamh ar leibhéal an Aontais Eorpaigh, ós rud é nach féidir leis na
 Ballstáit ina n-aonar beart dá leithéid a dhéanamh. Is amhlaidh atá go háirithe
 i gcás codanna trasteorann.
 3.4. Prionsabal na comhréireachta
 Comhlíonann an
 togra prionsabal na comhréireachta, agus tagann sé faoi raon feidhme na
 gníomhaíochta i réimse an ghréasáin thras‐Eorpaigh iompair, mar atá
 sainmhínithe in Airteagal 170 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais
 Eorpaigh.
 Tá an
 ghníomhaíocht a bheartaítear leis an togra seo teoranta don ghné Eorpach de
 ghréasáin bhonneagair iompair.
 3.5. Rogha na hionstraime
 Rinneadh
 treoirlínte reatha an GTE‐I a mholadh agus a ghlacadh mar Chinneadh ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Tá an Cinneadh seo dírithe go sonrach
 ar na Ballstáit, rud a fhágann go bhfuil na Treoirlínte ina gceangal go huile
 is go hiomlán ar gach Ballstát.
 Cé gurbh iad na
 Ballstáit na príomhghníomhairí de ghnáth i bhforbairt agus i mbainistíú an
 bhonneagair iompair, is léir leis na forbairtí atá ann anois go bhfuil athrú ag
 teacht ar an staid seo de réir a chéile. Tá na húdaráis réigiúnacha agus
 áitiúla, bainisteoirí bonneagair, oibreoirí iompair agus eintitis phoiblí agus
 phríobháideacha eile ina bpríomhghníomhairí i bhforbairt an bhonneagair anois
 freisin.
 Agus gníomhairí
 eile seachas na Ballstáit ag glacadh páirte i bpleanáil, forbairt agus oibriú
 an GTE‐I, tá sé tábhachtach a áirithiú go bhfuil na Treoirlínte ina
 gceangal ar chách. Dá bhrí sin, tá an Coimisiún tar éis Rialachán a roghnú mar
 an ionstraim dlí don togra seo.
 Thairis sin, ba
 cheart a thabhairt faoi deara go mbeartaítear an tréimhse suas go 2050 a
 chumhdach leis an togra. Is deacair, dá bhrí sin, na catagóirí uile de
 ghníomhairí a d'fhéadfadh bheith bainteach le tionscadail cur chun feidhme an
 GTE‐I sa tréimhse sin a thuar.
 3.6. An
 Limistéar Eorpach Eacnamaíoch
 Ábhar a bhaineann leis an LEE atá sa ghníomh
 atá beartaithe agus ba cheart, dá bhrí sin, an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch a
 chuimsiú ann.
 4. IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA
 Ní bheidh aon chostas breise ag gabháil leis
 an togra seo do bhuiséad an AE.
 5. ÁIS UM NASCADH NA hEORPA
 I gcomhthéacs na
 Teachtaireachta ar an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil 2014‐2020[17], tá an Coimisiún tar éis cruthú
 ionstraime nua ar leibhéal an AE a fhógairt, an 'Áis um Nascadh na hEorpa',
 lena maoineofar bonneagar tosaíochta an AE san iompar, san fhuinneamh agus sa
 leathanbhanda digiteach. Tacóidh an áis le bonneagair a bhfuil gné Eorpacha
 agus Margaidh Aonair acu, ag spriocdhíriú thacaíocht an AE ar ghréasáin
 tosaíochta nach foláir a chur chun feidhme faoi 2020 agus sna cásanna is mó ina
 bhfuil gníomhaíocht Eorpach de dhíth. Beidh ciste aonair EUR 50 billiún ag an
 áis don tréimhse 2014‐2020; leithdháilfear EUR 31.7 billiún de ar
 iompar, agus cuirfear EUR 10 mbilliún de sin ar leataobh i gcomhair
 infheistíochtaí i mbonneagair iompair ghaolmhara sna Ballstáit atá incháilithe
 faoin gCiste Comhtháthaithe. Moltar sa Teachtaireacht freisin gur cheart
 tionscadail bhonneagair atá chun leasa an AE, a théann trí thíortha
 comharsanachta agus trí thíortha réamhaontachais, a chomhordú agus a athneartú
 sa todhchaí tríd an Áis nua um Nascadh na hEorpa[18].
 Leis na
 treoirlínte reatha agus an Áis um Nascadh na hEorpa, bunófar na tosaíochtaí do
 chistiú Eorpach an bhonneagair iompair.
 6. SIMPLIÚ
 Cuireann an togra le simpliú na rialacha atá
 ann cheana. Trí chur chuige nua na gconairí agus bunú clár conairí, is féidir
 ullmhú an tionscadail a chuíchóiriú.
 2011/0294 (COD)
 Togra le haghaidh
 RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 ÓN gCOMHAIRLE
 maidir le treoirlínte an Aontais chun an
 Gréasán Tras-Eorpach Iompair a fhorbairt
 (Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE)
 TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
 Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
 Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 172 de,
 Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
 Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a
 chur chuig na Parlaimintí náisiúnta,
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
 agus Sóisialta na hEorpa[19],
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún[20],
 Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an
 ngnáthnós imeachta reachtach,
 De bharr an méid seo a leanas:
 (1)
 Athmhúnlaíodh Cinneadh Uimh. 1692/96/CE ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 1996 maidir le
 treoirlínte Comhphobail chun an gréasán tras‐Eorpach iompair a fhorbairt[21] ar mhaithe le soiléire trí
 Chinneadh Uimh. 661/2010/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
 gComhairle an 7 Iúil 2010 maidir le treoirlínte an Aontais chun an gréasán
 tras‐Eorpach iompair a fhorbairt[22].
 (2)
 Cuidíonn pleanáil, forbairt agus oibriú na ngréasán
 tras‐Eorpach iompair le príomhchuspóirí an Aontais a bhaint amach, amhail
 feidhmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh agus neartú ar chomhtháthú
 eacnamaíoch agus sóisialta, agus ina theannta sin tá cuspóir sonrach aige
 gluaiseacht rianúil agus inbhuanaithe daoine agus earraí a bhaint amach agus
 inrochtaineacht a áirithiú do réigiúin uile an Aontais.
 (3)
 Ba cheart na cuspóirí sonracha sin a bhaint amach
 trí idirnaisc agus idir‐inoibritheacht a bhunú idir gréasáin náisiúnta
 iompair ar bhealach atá tíosach ar acmhainní.
 (4)
 I ngeall ar an bhfás ar mhéid na tráchta tá méadú
 tagtha ar an mbrú tráchta ar chonairí idirnáisiúnta iompair. Chun
 soghluaiseacht idirnáisiúnta earraí agus paisinéirí a áirithiú, ba cheart
 toilleadh an ghréasáin thras‐Eorpaigh iompair agus úsáid an toillte sin a
 bharrfheabhsú agus, más gá, á fhairsingiú trí scrogaill bonneagair a bhaint
 agus an bearna a líonadh idir naisc atá in easnamh laistigh de na Bhallstáit
 agus eatarthu.
 (5)
 Mar a dhearbhaítear sa Pháipéar Bán maidir le
 hIompar 'Roadmap to a Single European Transport Area - Towards a competitive
 and resource efficient transport system' (Treochlár um Limistéar Eorpach
 Iompair Aonair – I dtreo córas iompair atá iomaíoch agus tíosach ar acmhainní)[23], is féidir éifeachtúlacht agus
 éifeachtacht iompair a fheabhsú go mór trí chomhtháthú módach níos fearr a
 áirithiú ar fud an ghréasáin, i dtéarmaí bonneagair, sreabh faisnéise agus
 nósanna imeachta.
 (6)
 Sa Pháipéar Bán iarrtar faisnéis faoi iompar agus
 teicneolaíocht cumarsáide a úsáid chun bainistíocht tráchta fheabhsaithe agus
 chomhtháite a áirithiú agus chun nósanna imeachta riaracháin a shimpliú trí
 lóistíocht lasta fheabhsaithe, trí rianú agus lorgaireacht lasta, agus trí
 thráthchláir bharrfheabhsaithe agus sreabha tráchta barrfheabhsaithe. Toisc go
 gcuireann na bearta sin bainistíocht agus úsáid éifeachtúil bonneagair iompair
 chun cinn, ba cheart dóibh teacht faoi raon feidhme an Rialacháin seo.
 (7)
 Ní foláir a chur san áireamh i mbeartas an
 ghréasáin thras-Eorpaigh iompair an foras atá tagtha ar bheartais iompair agus
 ar úinéireacht an bhonneagair. Roimhe seo, ba iad na Ballstáit an
 príomheintiteas a bhí i bhfeighil an bonneagar iompair a chruthú agus a
 chothabháil. Anois, áfach, tá eintitis eile, lena n-áirítear eintitis
 phríobháideacha, ábhartha i dtaobh gréasán ilmhódach tras-Eorpach iompair a
 chur i gcrích, lena n‐áirítear, mar shampla, bainisteoirí bonneagair,
 saincheadúnuithe agus údaráis chalafoirt agus aerfoirt.
 (8)
 Bonneagar atá ann cheana atá sa ghréasán
 tras-Eorpach iompair den chuid is mó. Eintitis phríobháideacha agus phoiblí a
 bhainistíonn an bonneagar atá ann cheana. Chun cuspóirí bheartas nua an
 ghréasáin tras-Eorpach iompair a bhaint amach ina n‐iomláine, ní foláir
 ceanglais aonfhoirmeacha maidir leis an mbonneagar a bhunú i Rialachán a bheidh
 le comhlíonadh ag aon eintiteas atá freagrach as bonneagar an ghréasáin
 thras-Eorpaigh iompair.
 (9)
 Is fearr an gréasán tras‐Eorpach iompair a
 fhorbairt trí chur chuige dhá chiseal, ina mbeidh gréasán cuimsitheach agus
 croíghréasán, agus is ionann an dá chiseal sin agus an leibhéal is airde
 pleanála bonneagair laistigh den Aontas.
 (10)
 Ba cheart gréasán tras-Eorpach iompair a bheith sa
 ghréasán cuimsitheach sin á áirithiú inrochtaineacht gach réigiúin san Aontas,
 na réigiúin iargúlta agus na réigiúin is forimeallaí san áireamh, ar nós an
 Bheartais Mhuirí Lánpháirtithe[24],
 agus á neartú an comhtháthú idir na réigiúin sin. Ba cheart na ceanglais maidir
 le bonneagar an ghréasáin chuimsithigh a shocrú sna treoirlínte, chun gréasán
 d'ardcháilíocht a bhaint amach ar fud an Aontais faoi 2050.
 (11)
 Faoi 2030, ba cheart an croíghréasán a shainaithint
 agus a chur chun feidhme mar thosaíocht laistigh den chreat arna soláthar tríd
 an ngréasán cuimsitheach. Ba cheart dó bheith ina chnámh droma i bhforbairt
 gréasáin ilmhódaigh iompair, agus forbairt an ghréasáin chuimsithigh ar fad a
 spreagadh. Ba cheart dó gníomhaíocht an Aontais a chumasú chun díriú ar na
 comhpháirteanna sin den ghréasán tras-Eorpach iompair a bhfuil an breisluach
 Eorpach is airde acu, go háirithe codanna trasteorann, naisc atá in easnamh,
 pointí ceangail ilmhódacha agus príomhscrogaill.
 (12)
 Chun an croíghréasán agus an gréasán cuimsitheach a
 bhunú ar bhealach comhordaithe tráthúil, lena bhféadfaí sochair na ngréasán a
 uasmhéadú, ba cheart do na Ballstáit lena mbaineann a áirithiú go dtabharfar na
 tionscadail leasa choitinn chun críche faoi 2030 agus 2050 faoi seach.
 (13)
 Ní mór tionscadail leasa choitinn a shainaithint a
 chuideoidh leis an ngréasán tras‐Eorpach iompair a chur i gcrích agus a
 chomhfhreagraíonn do na tosaíochtaí arna mbunú sna treoirlínte.
 (14)
 Ba cheart breisluach Eorpach soiléir a thaispeáint
 sna tionscadail leasa choitinn. Go hiondúil tá breisluach ard Eorpach ag
 tionscadail trasteorann, ach d'fhéadfadh éifeachtaí eacnamaíocha díreacha níos
 ísle a bheith acu i gcomparáid le tionscadail ar thionscadail náisiúnta amháin
 iad. Dá bhrí sin, ní dóchúil go gcuirfear chun feidhme iad gan idirghabháil an
 Aontais.
 (15)
 Ós rud é nach iad na Ballstáit amháin a dhéanann an
 gréasán tras‐Eorpach iompair a forbairt agus a chur chun feidhme, ba
 cheart tionscnóirí uile tionscadal leasa choitinn amhail údaráis áitiúla agus
 réigiúnacha, bainisteoirí bonneagair nó eintitis phríobháideacha nó phoiblí
 eile a bheith faoi réir chearta agus oibleagáidí an Rialacháin seo, agus
 chearta agus oibleagáidí rialacha agus nósanna imeachta ábhartha eile de chuid
 an Aontais, agus na tionscadail sin á gcur i gcrích.
 (16)
 Is gá comhar le tíortha comharsanachta agus tríú
 tíortha chun ceangal agus idir‐inoibritheacht idir na gréasáin
 bhonneagair faoi seach a áirithiú. Dá bhrí sin, ba cheart don Aontas
 tionscadail leasa fhrithpháirtigh a chur chun cinn leis an tíortha sin nuair is
 iomchuí.
 (17)
 Chun comhtháthú módach a chur i gcrích ar fud an
 ghréasáin, ní foláir pleanáil iomchuí a dhéanamh ar an ngréasán tras‐Eorpach
 iompair. Tugtar le tuiscint leis sin freisin go gcuirfear chun feidhme
 ceanglais shonracha ar fud an ghréasáin i dtéarmaí bonneagair, córas cliste
 iompair, trealaimh, agus seirbhísí. Is gá dá bhrí sin úsáid iomchuí agus
 chomhbheartaithe na riachtanas sin a áirithiú ar fud na hEorpa i gcás gach
 modha iompair agus le haghaidh a n‐idirnasc ar fud an ghréasáin thras‐Eorpaigh
 iompair agus lastall de sin, chun na sochair a bhaineann le héifeacht an
 ghréasáin a fháil agus chun oibríochtaí iompair tras‐Eorpacha fadraoin a
 chumasú.
 (18)
 Chun na bonneagair iompair atá ann cheana agus atá
 beartaithe don ghréasán cuimsitheach agus don chroíghréasán a chinneadh, ba
 cheart léarscáileanna a sholáthar agus a choigeartú le himeacht ama chun
 forbairt na sreabh tráchta a chur san áireamh. Is é córas GTE-tec an
 Choimisiúin bonn teicniúil na léarscáileanna, córas ina bhfuil sonraí níos mine
 i dtaobh bhonneagar an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair.
 (19)
 Ba cheart tosaíochtaí a shocrú sna treoirlínte chun
 na cuspóirí a bhaint amach laistigh den spriocdháta sonrach.
 (20)
 Tá gá le córais chliste iompair chun bunús a
 thabhairt le haghaidh oibríochtaí tráchta agus iompair a bharrfheabhsú agus
 chun seirbhísí gaolmhara a fheabhsú.
 (21)
 Ba cheart foráil a dhéanamh sna treoirlínte maidir
 leis an ngréasán cuimsitheach i nóid uirbeacha a fhorbairt, mar gurb ionann na
 nóid sin agus pointe tosaigh nó ceann scríbe deireanach ('míle deireanach') le
 haghaidh paisinéirí agus lasta atá ag gluaiseacht ar an ngréasán tras‐Eorpach
 iompair agus is pointí aistrithe iad idir modhanna difriúla iompair.
 (22)
 Ba cheart don ghréasán tras‐Eorpach iompair,
 a bhuíochas dá mhórscála, an bonn a sholáthar le haghaidh teicneolaíochtaí nua
 agus nuálaíocht a úsáid ar mhórscála, rud, mar shampla, ar féidir leis cuidiú
 le héifeachtúlacht fhoriomlán na hearnála iompair Eorpaí a fheabhsú agus a lorg
 carbóin a shrianadh. Cuideoidh an méid sin leis an sprioc atá sa straitéis
 Eoraip 2020 agus sa Pháipéar Bán maidir le hIompar astaíochtaí gáis cheaptha
 teasa a laghdú 60 % faoi 2050 (bunaithe ar leibhéil 1990) agus ag an am
 céanna cuidiú leis an gcuspóir slándáil an tsoláthair breosla a mhéadú don
 Aontas.
 (23)
 Caithfidh an gréasán tras‐Eorpach iompair
 ilmhodúlacht éifeachtúil a áirithiú chun go bhféadfar roghanna módacha níos
 fearr a dhéanamh agus chun go bhféadfar méideanna móra a chomhdhlúthú i gcás
 aistrithe fadraoin. Beidh an ilmhodúlacht níos tarraingtí do lastoirí ó thaobh
 an gheilleagair de dá bharr sin.
 (24)
 Chun bonneagar iompair d'ardcháilíocht agus
 éifeachtúil a chur i gcrích ar fud na modhanna uile ba cheart forálacha maidir
 le slándáil agus sábháilteacht gluaiseachtaí paisinéirí agus lasta, tionchar
 athraithe aeráide agus tionchar tubaistí nádúrtha agus tubaistí de dhéantús an
 duine ar bhonneagar agus inrochtaineacht d'usáideoirí iompair uile a áireamh
 sna treoirlínte.
 (25)
 Ba cheart don chroíghréasán bheith ina fhothacar
 den ghréasán cuimsitheach atá á fhorleagan. Ba cheart na nóid agus na naisc is
 tábhachtaí den ghréasán tras‐Eorpach iompair ó thaobh straitéise de a
 bheith ann, de réir riachtanas tráchta. Ba cheart é a bheith ilmhódach, i.e. go
 n‐áireofaí ann na modhanna iompair go léir agus a naisc chomh maith le
 córais ábhartha tráchta agus bainistíochta faisnéise.
 (26)
 Chun an croíghréasán a chur chun feidhme laistigh
 den teorainn ama atá leagtha síos, d'fhéadfaí cur chuige conaire a úsáid mar
 uirlis chun tionscadail éagsúla a chomhordú ar bonn trasnáisiúnta agus chun
 forbairt na conaire a shioncrónú, agus, ar an dóigh sin, an sochar is mó is
 féidir á bhaint amach don ghréasán .
 (27)
 Ba cheart do chonairí croíghréasáin díriú freisin
 ar chuspóirí beartais iompair níos leithne agus comhtháthú módach agus
 oibríochtaí ilmhódacha a éascú. Leis sin, ba cheart conairí arna bhforbairt go
 speisialta chuige sin a bheith ann atá barrfheabhsaithe i dtéarmaí úsáide
 fuinnimh agus i dtéarmaí astaíochtaí, agus ar an gcaoi sin íoslaghdófar
 iarmhairtí comhshaoil. Beidh na conairí sin tarraingteach freisin i ngeall ar a
 iontaofacht, an brú tráchta teoranta a bhíonn orthu agus a gcostais ísle
 oibrithe agus riaracháin. Ba cheart liosta tosaigh conairí a bheith i Rialachán
 (AE) XXX/2012 [an Áis um Nascadh na hEorpa], ach ba cheart a bheith in ann é a
 oiriúnú chun na hathruithe ar shreabha tráchta a chur san áireamh.
 (28)
 Éascófar dearadh an struchtúir chirt rialála agus
 sainaithint na bhfoinsí maoiniúcháin do thionscadail chasta trasteorann ach
 ardáin conairí a chruthú i gcomhair na gconairí croíghréasáin sin. Ba cheart do
 Chomhordaitheoirí Eorpacha cur chun feidhme comhordaithe chonairí an
 chroíghréasáin a éascú.
 (29)
 Agus conairí an chroíghréasáin á bhforbairt, ba
 cheart aird chuí a thabhairt ar na conairí lasta iarnróid arna mbunú i
 gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 913/2010 an
 22 Meán Fómhair 2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
 maidir le gréasán Eorpach iarnróid i gcomhair lasta iomaíoch[25] agus do Phlean Imscartha
 Eorpach le haghaidh an ERTMS (Córas Eorpach um Bainistiú Tráchta Iarnróid) dá
 bhforáiltear i gCinneadh 2009/561/CE an 22 Iúil 2009 lena leasaítear
 Treoir 2006/679/CE maidir le cur chun feidhme na sonraíochta teicniúla
 d'idir-inoibritheacht a bhaineann le fochóras rialuithe-orduithe agus
 comharthaíochta an ghnáthchóras iarnróid thras-Eorpaigh[26].
 (30)
 Chun comhsheasmhacht idir na treoirlínte agus clárú
 na n‐ionstraimí ábhartha airgeadais atá ar fáil ar leibhéal an Aontais a
 uasmhéadú, ba cheart maoiniú an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair a bhunú ar an
 Rialachán seo agus tarraingt ar an Áis um Nascadh na hEorpa[27]. Dá réir sin, ba cheart dó
 díriú ar mhaoiniú ó ionstraimí ábhartha inmheánacha agus seachtracha amhail
 cistí struchtúracha agus comhtháthaithe, Áis Infheistíochta na Comharsanachta
 (NIF[28]),
 an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (IPA), agus ó mhaoiniú ón mBanc Eorpach
 Infheistíochta, ón mBanc Eorpach Athfhoirgníochta agus Forbartha agus ó
 institiúidí eile airgeadais a ailíniú agus a chomhcheangal. Go háirithe, fad is
 a bheidh an gréasán tras-Eorpach iompair á fhorbairt, ba cheart do na Ballstáit
 a chur san áireamh na coinníollachtaí ex ante is infheidhme maidir le
 hiompar dá bhforáiltear in Iarscríbhinn IV a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. XXX/2012
 [Rialachán lena leagtar síos na forálacha coiteanna maidir le Ciste
 Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa, an Ciste
 Comhtháthaithe, an Ciste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe agus an
 Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh arna gcumhdach leis an gComhchreat
 Straitéiseach agus lena leagtar síos forálacha ginearálta maidir le Ciste
 Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa agus an Ciste
 Comhtháthaithe agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1083/2006][29].
 (31)
 Chun na hIarscríbhinní agus go háirithe na
 léarscáileanna a thabhairt cothrom le dáta chun athruithe a d'fhéadfadh teacht
 as úsáid iarbhír gnéithe áirithe den bhonneagar iompair arna n-anailísiú i
 bhfianaise tairseach réamhbhunaithe cainníochtúil, ba cheart an chumhacht chun
 gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar
 Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún i ndáil le
 leasuithe ar na hIarscríbhinní. Tá sé an-tábhachtach go ndéanfaidh an Coimisiún
 comhairliúchán oiriúnach le linn na réamhoibre, comhairliúchán le saineolaithe
 san áireamh. Agus gníomhartha tarmligthe á n-ullmhú agus á ndréachtú ag an
 gCoimisiún, ba cheart dó a áirithiú go dtarchuirtear na doiciméid ábhartha
 chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle go tráthúil iomchuí agus go
 comhuaineach.
 (32)
 Chun a áirithiú go mbeidh coinníollacha cur chun
 feidhme an Rialacháin seo aonfhoirmeach, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme
 a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir
 le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
 gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus
 prionsabail ghinearálta a bhaineann le sásraí le haghaidh rialú ag na Ballstáit
 ar fheidhmiú a chumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún[30].
 (33)
 Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí na
 gníomhaíochta atá le déanamh, go háirithe an gréasán tras‐Eorpach iompair
 a bhunú agus a fhorbairt go comhordaitheach, a bhaint amach go leordhóthanach
 toisc gur gá na cuspóirí sin a chomhordú, agus gur fearr is féidir é sin a
 dhéanamh ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh i
 gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar atá leagtha amach in Airteagal 5
 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. I gcomhréir le prionsabal na
 comhréireachta, atá leagtha amach san Airteagal sin freisin, ní théann an
 Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.
 TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A
 GHLACADH:
 CAIBIDIL I
 PRIONSABAIL GHINEARÁLTA
 Airteagal 1
 Ábhar
 1.
 Bunaítear leis an Rialachán seo treoirlínte an
 Aontais ('na treoirlínte' anseo feasta) maidir le gréasán tras-Eorpach iompair
 a fhorbairt, ar treoirlínte iad a chinneann bonneagar an ghréasáin
 thras-Eorpaigh iompair a ndéantar tionscadail leasa choitinn agus tionscadail
 leasa fhrithpháirtigh a shainaithint faoina chuimsiú.
 2.
 Sonraítear sna treoirlínte na ceanglais a bheidh le
 hurramú ag na heintitis atá freagrach as bonneagar an ghréasáin thras-Eorpaigh
 iompair a bhainistiú.
 3.
 Leagtar amach sna treoirlínte na tosaíochtaí maidir
 leis an ngréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt.
 4.
 Déantar foráil sna treoirlínte maidir le bearta
 chun an gréasán tras‐Eorpach a chur chun feidhme.
 Airteagal 2
 Raon feidhme
 1.
 Beidh feidhm ag na treoirlínte maidir leis an
 ngréasán tras-Eorpach iompair a chuimsíonn:
 –
 an bonneagar iompair atá ann cheana agus atá
 beartaithe dá dtagraítear i mír 2, agus
 –
 bearta lena gcuirtear chun cinn bainistíocht
 éifeachtúil agus úsáid éifeachtúil an bhonneagair sin.
 2.
 Is éard atá i mbonneagar iompair an ghréasáin thras‐Eorpaigh
 iompair:
 (a)
 bonneagar iompair iarnróid arna chinneadh i Roinn 1
 de Chaibidil II;
 (b)
 bonneagar uiscebhealaí intíre arna chinneadh i
 Roinn 2 de Chaibidil II;
 (c)
 bonneagar iompair de bhóthar arna chinneadh i Roinn
 3 de Chaibidil II;
 (d)
 bonneagar muiriompair arna chinneadh i Roinn 4 de
 Chaibidil II;
 (e)
 bonneagar aeriompair arna chinneadh i Roinn 5 de
 Chaibidil II;
 (f)
 bonneagar d'iompar ilmhódach arna chinneadh i Roinn
 6 de Chaibidil II;
 (g)
 an trealamh agus na córais chliste iompair a
 bhaineann leis an mbonneagar iompair dá dtagraítear i bpointí (a) go (f).
 Airteagal 3
 Sainmhínithe
 Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm
 ag na sainmhínithe seo a leanas:
 (a)
 ciallaíonn 'tionscadal leasa choitinn' aon chuid de
 bhonneagar iompair atá beartaithe, nó de bhonneagar iompair atá ann cheana, nó
 aon mhodhnú ar bhonneagar iompair atá ann cheana a chomhlíonann forálacha
 Chaibidil II agus aon bhearta a dhéanann foráil maidir le bainistíocht
 éifeachtúil agus úsáid éifeachtúil an bhonneagair sin;
 (b)
 ciallaíonn 'tionscadal leasa fhrithpháirtigh'
 tionscadal a bhaineann leis an Aontas agus le tríú tír amháin nó níos mó, a
 dhíríonn ar an ngréasán tras‐Eorpach iompair a cheangal le gréasáin
 bhonneagair iompair na dtíortha sin chun príomhshreabha iompair a éascú;
 (c)
 ciallaíonn 'tríú tír' aon tír chomharsanachta agus
 gach tír eile lena bhféadfaidh an tAontas comhoibriú chun na cuspóirí atá
 beartaithe sa Rialachán seo a bhaint amach;
 (d)
 ciallaíonn 'tír chomharsanachta' an tír a thagann
 faoi Bheartas Comharsanachta na hEorpa, lena n-áirítear an Chomhpháirtíocht
 Straitéiseach[31],
 faoin mBeartas um Méadú, faoin Limistéar Eorpach Eacnamaíoch nó faoi
 Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa;
 (e)
 ciallaíonn 'breisluach Eorpach', i dtaca le
 tionscadal, an luach a thig as idirghabháil an Aontais atá sa bhreis ar an
 luach a chruthódh gníomhaíocht Ballstáit ann féin murach sin;
 (f)
 ciallaíonn 'bainisteoir bonneagair' aon chomhlacht
 nó aon ghnóthas atá freagrach, go háirithe, as bonneagar iompair a bhunú agus a
 chothabháil. Féadfar bainistíocht córas um rialú bonneagair agus bainistíocht
 córas slándála a áireamh sa mhéid sin freisin;
 (g)
 ciallaíonn 'córais chliste iompair (ITS)' córais a
 úsáideann faisnéis, cumarsáid, teicneolaíochtaí loingseoireachta agus
 suite/logánaithe chun soghluaiseacht agus trácht a bhainistiú ar an ngréasán
 tras‐Eorpach iompair agus chun seirbhísí breisluacha a sholáthar do
 shaoránaigh agus d'oibreoirí, lena n‐áirítear le haghaidh úsáid an
 ghréasáin atá sábháilte, slán, fónta ó thaobh an chomhshaoil de agus
 éifeachtúil ó thaobh toillte de. Féadfaidh siad freisin fearais ar bord a
 áireamh, ar an gcuntar gur cuid de chóras doroinnte iad ina bhfuil
 comhpháirteanna comhfhreagracha bonneagair. Áirítear orthu na córais,
 teicneolaíochtaí agus seirbhísí dá dtagraítear i bpointí (h)– (l);
 (h)
 ciallaíonn 'córas um bainistíocht aerthráchta'
 córas mar atá sonraithe i Rialachán (CE) Uimh. 552/2004 ó Pharlaimint
 na hEorpa agus ón gComhairle an 10 Márta 2004 maidir le hidir‐inoibritheacht
 an ghréasáin Eorpaigh um Bainistíocht Aerthráchta (an Rialachán maidir le hidir‐inoibritheacht)[32] agus sa Mháistirphlean Eorpach
 um Bainistíocht Aerthráchta mar atá sainmhínithe i Rialachán (CE) Uimh. 219/2007
 ón gComhairle an 27 Feabhra 2007 maidir le Comhghnóthas chun glúin
 nua an chórais Eorpaigh um bainistíocht aerthráchta (SESAR)[33] a fhorbairt;
 (i)
 ciallaíonn 'Córais Faireacháin agus Faisnéise um
 Thrácht Árthach' (VTMIS) córais arna n-úsáid chun faireachán agus bainistíocht
 a dhéanamh ar thrácht agus ar mhuiriompar, ag úsáid faisnéise ó Chórais
 Sainaitheanta Uathoibríche Long (AIS), Sainaithint agus Lorgaireacht Fadraoin
 Long (LRIT), córais radair cois cósta agus cumarsáid raidió dá bhforáiltear i
 dTreoir 2002/59/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
 27 Meitheamh 2002 lena mbunaítear córas Comhphobail faireacháin agus
 faisnéise um thrácht árthach agus lena n‐aisghairtear Treoir 93/75/CEE ón
 gComhairle[34];
 (j)
 ciallaíonn 'Seirbhísí Faisnéise Tráchta Abhann'
 teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide ar uiscebhealaí intíre mar atá
 sainmhínithe i dTreoir 2005/44/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
 7 Meán Fómhair 2005 maidir le seirbhísí faisnéise tráchta abhann
 (RIS) comhchuibhithe ar uiscebhealaí intíre sa Chomhphobal[35];
 (k)
 ciallaíonn 'ríomhsheirbhísí muirí' seirbhísí a
 úsáideann ardteicneolaíochtaí idir‐inoibritheacha faisnéise in earnáil an
 mhuiriompair chun an tríchur lasta a éascú ar muir agus i limistéir chalafoirt;
 (l)
 ciallaíonn 'Córas Eorpach um Bainistiú Tráchta
 Iarnróid (ERTMS)' an córas atá sainmhínithe i gCinneadh 2006/679/CE ón
 gCoimisiún an 28 Márta 2006[36]
 agus i gCinneadh 2006/860/CE ón gCoimisiún an 7 Samhain 2006[37] maidir le sonraíocht
 theicniúil d'idir-inoibritheacht a bhaineann le fochórais rialuithe-orduithe
 agus chomharthaíochta an ghnáthchórais agus an chórais ardluais iarnróid
 thras-Eorpaigh;
 (m)
 ciallaíonn 'modh iompair' iompar iarnróid, iompar
 ar uiscebhealaí intíre, iompar de bhóthar, muiriompar nó aeriompar;
 (n)
 ciallaíonn 'iompar ilmhódach' iompar lasta nó
 paisinéirí, nó an dá cheann, ina n-úsáidtear dhá cheann nó níos mó de mhodh
 iompair;
 (o)
 ciallaíonn 'nód uirbeach' limistéar uirbeach ina
 bhfuil bonneagar iompair an ghréasáin thras‐Eorpaigh iompair ceangailte
 le codanna eile den bhonneagar sin agus leis an mbonneagar do thrácht
 réigiúnach agus áitiúil;
 (p)
 ciallaíonn 'ardán lóistíochta' limistéar atá
 nasctha go díreach le bonneagar iompair an ghréasáin thras‐Eorpaigh
 iompair lena n‐áirítear críochfort lasta amháin ar a laghad, agus lenar
 féidir gníomhaíochtaí lóistíochta a dhéanamh;
 (q)
 ciallaíonn 'críochfort lasta' struchtúr atá
 feistithe chun athlastála idir dhá mhodh iompair ar a laghad agus chun lasta a
 stóráil go sealadach, amhail calafoirt, calafoirt intíre, aerfoirt agus
 críochfoirt iarnród;
 (r)
 ciallaíonn 'réigiún NUTS' réigiún mar atá
 sainmhínithe in Ainmníocht na nAonad Críochach um Staidreamh.
 Airteagal 4
 Cuspóirí an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair
 1.
 Leis an ngréasán tras-Eorpach iompair cumasófar
 seirbhísí agus oibríochtaí iompair ar seirbhísí agus oibríochtaí iad:
 (a)
 a chomhlíonfaidh riachtanais shoghluaiseachta agus
 iompair a n-úsáideoirí laistigh den Aontas agus sa chaidreamh le tríú tíortha,
 ar an gcaoi sin a chuideoidh le tuilleadh fáis eacnamaíoch agus iomaíochta
 eacnamaíche;
 (b)
 a bheidh éifeachtúil ó thaobh an gheilleagair de, a
 chuideoidh leis na cuspóirí seo a bhaint amach: iompar ísealcharbóin agus glan,
 slándáil breosla agus cosaint an chomhshaoil, a bheidh sábháilte agus slán agus
 a mbeidh caighdeáin ardcháilíochta acu, d'iompar paisinéirí agus lasta araon;
 (c)
 a chuirfidh chun cinn na coincheapa teicneolaíocha
 agus oibríochtúla is nua‐aimseartha;
 (d)
 a sholáthróidh inrochtaineacht iomchuí ar réigiúin
 uile an Aontais, ag cur chun cinn ar an gcaoi sin comhtháthaithe shóisialta,
 eacnamaíoch agus chríochaigh agus ag tacú le fás uilechuimsitheach.
 2.
 Agus bonneagar an ghréasáin thras‐Eorpaigh
 iompair á fhorbairt, bainfear amach na cuspóirí seo a leanas:
 (a)
 idirnascadh agus idir-inoibritheacht na ngréasán
 náisiúnta iompair;
 (b)
 scrogaill a bhaint agus an bhearna a líonadh idir
 na naisc atá in easnamh, laistigh de na bonneagair iompair agus ag pointí
 ceangail eatarthu sin araon, laistigh de chríocha na mBallstát agus ag pointí
 trasnaithe teorann eatarthu;
 (c)
 na modhanna iompair go léir a fhorbairt ar bhealach
 atá ag luí le hiompar inbhuanaithe agus éifeachtúil ó thaobh an gheilleagair de
 a áirithiú go fadtéarmach;
 (d)
 comhtháthú agus idirnascadh barrmhaith na modhanna
 iompair go léir;
 (e)
 úsáid éifeachtúil bonneagair;
 (f)
 úsáid forleathan an cineál iompair is neodraí ó
 thaobh carbóin de a chur chun cinn;
 (g)
 naisc bonneagair iompair idir an gréasán
 tras-Eorpach iompair agus gréasáin de bhonneagair iompair tíortha
 comharsanachta, agus a n-idir-inoibritheacht a chur chun cinn;
 (h)
 ceanglais maidir le bonneagar a bhunú, go háirithe
 i réimse na hidir‐inoibritheachta, na sábháilteachta agus na slándála,
 lena dtagarmharcálfar cáilíocht, éifeachtúlacht agus inbhuanaitheacht seirbhísí
 iompair;
 (i)
 i gcás tráchta paisinéirí agus lasta araon, naisc
 gan uaim idir bonneagar le haghaidh tráchta fadraoin ar thaobh amháin, agus le
 haghaidh tráchta réigiúnaigh agus áitiúil ar an taobh eile;
 (j)
 bonneagar iompair a léiríonn na cásanna sonracha i
 gcodanna éagsúla den Aontas agus a dhéanann foráil maidir le cumhdach cothroma
 i ndáil le réigiúin Eorpacha, lena n-áirítear na réigiúin is forimeallaí agus
 réigiúin fhorimeallacha eile;
 (k)
 inrochtaineacht do dhaoine scothaosta, do dhaoine a
 bhfuil a soghluaiseacht laghdaithe agus do phaisinéirí faoi mhíchumas.
 Airteagal 5
 Gréasán atá tíosach ar acmhainní
 Déanfaidh Ballstáit agus, de réir mar is
 iomchuí, údaráis réigiúnacha agus áitiúla, bainisteoirí bonneagair, oibreoirí
 iompair agus eintitis phoiblí agus phríobháideacha eile, déanfaidh siad an
 gréasán tras‐Eorpach iompair a phleanáil, a fhorbairt agus a oibriú ar
 bhealach atá tíosach ar acmhainní, tríd an méid seo a leanas:
 (a)
 comhtháthú agus idirnascadh bonneagair a
 bharrfheabhsú;
 (b)
 úsáid fhorleathan teicneolaíochtaí nua agus Córais
 Chliste Iompair (CCI);
 (c)
 bonneagar iompair atá ann cheana a fheabhsú agus a
 chothabháil;
 (d)
 sinéirgí a d'fhéadfadh a bheith ann le gréasáin
 eile a chur san áireamh, go háirithe gréasáin thras-Eorpacha fuinnimh nó
 teileachumarsáide;
 (e)
 measúnú ar an tionchar straitéiseach ar an
 gcomhshaol, agus pleananna agus cláir iomchuí a bhunú agus measúnú ar an
 tionchar ar mhaolú aeráide;
 (f)
 bearta chun toilleadh bonneagair a phleanáil agus a
 fhairsingiú nuair is gá;
 (g)
 aird iomchuí a thabhairt ar a íogair atá an
 bonneagar iompair maidir le haeráid atá ag athrú chomh maith le tubaistí
 nádúrtha agus tubaistí de dhéantús an duine.
 Airteagal 6
 Struchtúr dhá chiseal an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair
 1.
 Déanfar forbairt chéimseach an ghréasáin
 thras-Eorpaigh iompair a bhaint amach go háirithe trí struchtúr dhá chiseal a
 chur chun feidhme don ghréasán seo, ina mbeidh gréasán cuimsitheach agus
 croíghréasán.
 2.
 Is éard a bheidh sa ghréasán cuimsitheach na
 bonneagair iompair ar fad atá ann cheana agus atá beartaithe atá mar chuid den
 ghréasán tras-Eorpach iompair mar aon leis na bearta a chuireann chun cinn
 úsáid éifeachtúil an bhonneagair sin. Déanfar é a fhorbairt i gcomhréir le
 Caibidil II.
 3.
 Is éard a bheidh sa chroíghréasán na codanna sin is
 mó tábhacht straitéiseach den ghréasán cuimsitheach chun na cuspóirí a bhaint
 amach chun an gréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt. Déanfar é a
 shainaithint agus a fhorbairt i gcomhréir le Caibidil III.
 Airteagal 7
 Tionscadail leasa choitinn
 1.
 Cuideoidh tionscadail leasa choitinn leis an
 ngréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt trí bhonneagar nua iompair a chruthú,
 tríd an mbonneagar iompair atá ann cheana a chothabháil, a athchóiriú agus a
 uasghrádú agus trí bhearta lena gcuirtear chun cinn a úsáid a bheidh tíosach ar
 acmhainní.
 2.
 Maidir le tionscadal leasa choitinn:
 (a)
 cuideoidh sé na cuspóirí atá leagtha amach in
 Airteagal 4 a bhaint amach;
 (b)
 déanfaidh sé Caibidil II a chomhlíonadh agus, má
 bhaineann sé leis an gcroíghréasán, Caibidil III a chomhlíonadh freisin;
 (c)
 beidh anailís costais-sochair shocheacnamaíoch
 dhearfach déanta air a raibh glantoradh dearfach reatha mar thoradh uirthi;
 (d)
 beidh breisluach Eorpach soiléir ag baint leis.
 3.
 Féadfaidh tionscadal leasa choitinn a thimthriall
 iomlán a chuimsiú, lena n-áirítear staidéir indéantachta agus nósanna imeachta
 ceada, cur chun feidhme agus meastóireacht.
 4.
 Déanfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile
 tionscadal na bearta ar fad is gá chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh na
 tionscadail na rialacha agus na nósanna imeachta ábhartha náisiúnta agus de
 chuid an Aontais, go háirithe reachtaíocht an Aontais maidir leis an
 gcomhshaol, cosaint aeráide, sábháilteacht, slándáil, iomaíocht, státchabhair, soláthar
 poiblí agus sláinte phoiblí.
 5.
 Tá tionscadail leasa choitinn incháilithe do
 chabhair airgeadais ón Aontas faoi na hionstraimí atá ar fáil don ghréasán
 tras-Eorpach iompair, go háirithe an Áis um Nascadh na hEorpa, arna bunú le
 Rialachán (AE) Uimh. XXX/2012.
 Airteagal 8
 Comhar le tríú tíortha
 1.
 Féadfaidh an tAontas tacaíocht a thabhairt do
 thionscadail leasa choitinn chun an gréasán tras-Eorpach iompair a cheangal le
 gréasáin bonneagair tríú tíortha a chumhdaíonn an Beartas Comharsanachta na
 hEorpa, an Beartas um Méadú, an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch agus Comhlachas
 Saorthrádála na hEorpa, ar thionscadail iad atá ceaptha:
 (a)
 an croíghréasán a cheangal ag pointí trasnaithe
 teorann;
 (b)
 an ceangal idir an croíghréasán agus gréasáin
 iompair na dtríú tíortha a áirithiú;
 (c)
 bonneagar iompair tríú tíortha a nascann codanna
 den chroíghréasán san Aontas a chur i gcrích;
 (d)
 córais um bainistíocht tráchta a chur chun feidhme
 sna tíortha sin.
 Cuirfidh na tionscadail leasa choitinn sin leis an
 toilleadh nó leis an áisiúlacht atá i ngréasáin atá lonnaithe i mBallstát
 amháin nó níos mó.
 2.
 Féadfaidh an tAontas comhoibriú le tríú tíortha
 chun tionscadail leasa fhrithpháirtigh a chur chun cinn. Beidh na tionscadail
 sin ceaptha an méid seo a leanas a dhéanamh:
 (a)
 an idir-inoibritheacht idir an gréasán tras-Eorpach
 iompair agus gréasáin tíortha comharsanachta a chur chun cinn;
 (b)
 fairsingiú bheartas an ghréasáin thras-Eorpaigh
 iompair go tríú tíortha a chur chun cinn;
 (c)
 aeriompar le tríú tíortha a éascú, go háirithe tríd
 an Aerspás Eorpach Aonair agus comhar um bainistíocht aerthráchta a
 fhairsingiú;
 (d)
 muiriompar a éascú agus mótarbhealaí na farraige a
 chur chun cinn le tríú tíortha.
 3.
 Tionscadail leasa fhrithpháirtigh a thig faoi
 phointe(a) de mhír 2, comhlíonfaidh siad forálacha ábhartha Chaibidil II.
 4.
 In Iarscríbhinn III áirítear léarscáileanna
 táscacha an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair arna bhfairsingiú chun tíortha
 sonracha comharsanachta a áireamh.
 5.
 Féadfaidh an tAontas ionstraimí comhordúcháin agus
 airgeadais atá ann cheana a úsáid i gcomhar le tíortha comharsanachta nó
 ionstraimí nua a bhunú agus a úsáid, amhail Áis Infheistíochta na
 Comharsanachta (NIF) nó an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (IPA) chun
 tionscadail leasa fhrithpháirtigh a chur chun cinn.
 6.
 Féadfaidh an tAontas dul i gcomhar le heagraíochtaí
 agus comhlachtaí idirnáisiúnta agus réigiúnacha chun aon chuspóir eile atá ag
 an Airteagal seo a bhaint amach.
 CAIBIDIL II
 AN GRÉASÁN CUIMSITHEACH
 Airteagal 9
 Forálacha ginearálta
 1.
 Beidh an gréasán cuimsitheach ina bhonn le
 tionscadail leasa choitinn a shainaithint.
 2.
 Maidir leis an ngréasán cuimsitheach:
 (a)
 beidh sé mar a shonraítear sna léarscáileanna atá
 in Iarscríbhinn I den Rialachán seo;
 (b)
 sonrófar é sa tuairisc ar chomhpháirteanna an
 bhonneagair;
 (c)
 comhlíonfaidh sé na ceanglais maidir leis na
 bonneagair iompair atá leagtha amach sa Chaibidil seo;
 (d)
 bunófar leis an creat d'fhorbairt bonneagair
 thosaíochta dá dtagraítear in Airteagail 10 go 35.
 3.
 Áiritheoidh na Ballstáit go dtabharfar an gréasán
 cuimsitheach i gcrích agus go gcomhlíonfaidh sé forálacha ábhartha na Caibidle
 seo ina n-iomláine faoin 31 Nollaig 2050 ar a dhéanaí.
 Airteagal 10
 Tosaíochtaí
 Agus an gréasán cuimsitheach á fhorbairt acu,
 tabharfaidh an tAontas, na Ballstáit, bainisteoirí bonneagair agus tionscnóiri
 eile tionscadal aird chuí ar na bearta is gá maidir leis an méid seo a leanas:
 (a)
 córais chliste iompair a chur chun feidhme agus a
 úsáid, lena n-áirítear bearta lena gcumasófar bainistiú tráchta, sceidealú
 ilmhódach agus seirbhísí faisnéise ilmhódacha, lorgaireacht agus rianú
 ilmhódach, pleanáil toillte agus áirithint ar líne agus seirbhísí ticéadaithe
 comhtháite;
 (b)
 bearnaí a líonadh sna naisc atá in easnamh agus
 scrogaill a bhaint, go háirithe i gcodanna trasteorann;
 (c)
 bacainní riaracháin agus teicniúla a bhaint, go
 háirithe ar idir-inoibritheacht an ghréasáin agus ar iomaíocht;
 (d)
 comhthathú barrmhaith na modhanna iompair a
 áirithiú;
 (e)
 inrochtaineacht iomchuí do réigiúin uile an Aontais
 a áirithiú;
 (f)
 cáilíocht bonneagair a fheabhsú nó a chothabháil i
 dtéarmaí éifeachtúlachta, sábháilteachta, slándála, aeráide agus i gcás inarb
 iomchuí, seasmhacht i gcoinne tubaistí, feidhmíochtaí comhshaoil, dálaí
 sóisialta, inrochtaineachta do na húsáideoirí uile, cáilíochta seirbhísí agus
 leanúnachais sreabha tráchta;
 (g)
 forbairt theicneolaíoch úrscothach a chur chun
 cinn;
 (h)
 slándáil breosla a áirithiú trí úsáid acmhainní
 fuinnimh malartacha agus go háirithe acmhainní fuinnimh agus córais tiomána
 ísealcharbóin nó gan carbón ar bith a cheadú;
 (i)
 limistéir uirbeacha a sheachthreorú i gcás iompair
 lasta d'iarnród.
 Roinn 1
 Bonneagar iompair d'iarnród
 Airteagal 11
 Léarscáileanna
 Léirítear línte iarnróid ar cuid den ghréasán
 cuimsitheach iad sna léarscáileanna atá in Iarscríbhinn I.
 Airteagal 12
 Comhpháirteanna bonneagair
 1.
 Cuimsíonn bonneagar iompair iarnróid go háirithe:
 (a)
 línte iarnróid ardluais agus gnáthlínte iarnróid,
 lena n-áirítear:
 (i) taobhlaigh;
 (ii) tolláin;
 (iii) droichid;
 (b)
 críochfoirt lasta agus ardáin lóistíochta le
 haghaidh earraí a athlastáil laistigh de mhodh an iarnróid agus idir modh an
 iarnróid agus modhanna eile iompair;
 (c)
 stáisiúin ar na línte atá luaite in Iarscríbhinn I
 chun paisinéirí a aistriú laistigh de mhodh an iarnróid agus idir modh an
 iarnróid agus modhanna eile iompair;
 (d)
 trealamh gaolmhar;
 (e)
 CCI.
 2.
 Beidh na línte iarnróid i gceann de na foirmeacha
 seo a leanas:
 (a)
 Línte iarnróid le haghaidh iompair ardluais:
 (i) ar línte ardluais arna dtógáil go
 speisialta iad atá feistithe le haghaidh luasanna cothrom le 250 km/u nó
 níos mó;
 (ii) ar gnáthlínte arna n-uasghrádú go
 speisialta iad atá feistithe le haghaidh luasanna tuairim is 200 km/u;
 (b)
 Línte iarnróid le haghaidh iompair thraidisiúnta.
 3.
 Áireofar ar an trealamh teicniúil a bhaineann le
 línte iarnróid córais leictriúcháin, trealamh chun paisinéirí a bhordáil agus a
 thuirlingt agus chun lasta a luchtú agus a dhíluchtú i stáisiúin, ardáin
 lóistíochta agus críochfoirt lasta. Áireofar leis aon áis is gá chun oibriú
 sábháilte, slán agus éifeachtúil feithiclí a áirithiú.
 Airteagal 13
 Ceanglais maidir le bonneagar iompair
 1.
 Áiritheoidh oibreoirí críochfort lasta go bhfuil
 gach críochfort lasta oscailte do gach oibreoir.
 Cuirfidh oibreoirí ardán lóistíochta críochfort
 amháin ar a laghad ar fáil a bheidh oscailte do gach oibreoir.
 Cuirfidh oibreoirí críochfort lasta agus ardán
 lóistíochta an rochtain sin ar fáil ar bhealach neamh-idirdhealaitheach agus
 cuirfear muirir thrédhearcacha i bhfeidhm.
 2.
 Áiritheoidh oibreoirí stáisiún paisinéirí go
 gcuirfear rochtain ar fáil sna stáisiúin phaisinéirí ar fhaisnéis, ar thicéadú,
 agus ar ghníomhaíochtaí tráchtála do thrácht iarnróid ar fud an ghréasáin
 chuimsithigh agus, nuair is iomchuí, ar fhaisnéis maidir le ceangal leis an
 iompar áitiúil agus réigiúnach, i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 454/2011
 ón gCoimisiún an 5 Bealtaine 2011 maidir leis an sonraíocht
 theicniúil d'idir-inoibritheacht a bhaineann leis an bhfochóras 'feidhmchláir
 teileamaitice i gcomhair seirbhísí paisinéirí' den chóras iarnróid tras‐Eorpach[38].
 3.
 Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
 Ballstáit agus bainisteoirí bonneagair an méid seo a leanas:
 (a)
 go mbeidh línte iarnróid feistithe le ERTMS;
 (b)
 go gcomhlíonfaidh an bonneagar iarnróid
 Treoir 2008/57/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Meitheamh 2008
 maidir le hidir-inoibritheacht an chórais iarnróid laistigh den Chomhphobal[39] agus a bhearta cur chun
 feidhme chun idir-inoibritheach an ghréasáin chuimsithigh a bhaint amach;
 (c)
 go gcomhlíonfaidh an bonneagar iarnróid ceanglais
 na sonraíochta teicniúla d'Idir-inoibritheacht (TSI) arna glacadh de bhun
 Airteagal 6 de Threoir 2008/57/CE i gcomhair línte nua agus línte
 uasghrádaithe, ach amháin i gcásanna cuí-réasúnaithe ina gceadaítear amhlaidh
 faoin TSI ábhartha nó faoin nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 9 de
 Threoir 2008/57/CE. Ar aon nós, comhlíonfaidh an bonneagar iarnróid na ceanglais
 seo a leanas:
 (1)
 leithead rianta ainmniúil do línte iarnróid nua:
 1 435 mm[40];
 (2)
 leictriúchán;
 (3)
 línte a úsáideann gnáth-thraenacha lasta[41]: 22.5 tonna ualach acastóra,
 agus 750 m fad traenach;
 (4)
 grádáin uasta do línte nua a úsáidfidh
 gnáth-thraenacha lasta: 12.5 mm/m[42].
 Airteagal 14
 Creat d'fhorbairt bonneagair thosaíochta
 Mar aon leis na tosaíochtaí atá leagtha amach
 in Airteagal 10, tabharfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal
 aird ar an méid seo a leanas agus tionscadail leasa choitinn á gcur chun cinn
 acu:
 (a)
 ERTMS a úsáid;
 (b)
 éifeacht an torainn ó iompar iarnróid a mhaolú;
 (c)
 caighdeáin níos airde a bhaint amach ná na
 caighdeáin atá leagtha amach mar íoscheanglais sna sonraíochtaí teicniúla, mar
 atá tuairiscithe in Airteagal 13.
 Roinn 2
 Bonneagar iompair uiscebhealaí intíre
 Airteagal 15
 Léarscáileanna
 Léirítear uiscebhealaí intíre agus calafoirt
 intíre atá ina gcuid den ghréasán cuimsitheach sna léarscáileanna in
 Iarscríbhinn I.
 Airteagal 16
 Comhpháirteanna bonneagair
 1.
 Cuimsíonn bonneagar uiscebhealaí intíre go háirithe:
 (a)
 aibhneacha;
 (b)
 canálacha;
 (c)
 lochanna;
 (d)
 bonneagar bainteach amhail loic chanála,
 ardaitheoirí, droichid, taiscumair;
 (e)
 calafoirt intíre lena n-áirítear an bonneagar
 is gá le haghaidh oibríochtaí iompair laistigh de limistéar an chalafoirt;
 (f)
 trealamh gaolmhar;
 (g)
 CCI.
 2.
 Beidh lasta athlastála bhliantúil níos mó ná
 500 000 tona ag na calafoirt intíre. Tá méid an lasta athlastála bliantúil
 iomlán bunaithe ar mheánmhéid na dtrí bliana is deireanaí atá ar fáil, arna
 fhoilsiú ag Eurostat.
 3.
 Beidh trealamh an chalafoirt in ann ag, go
 háirithe, córais tiomána agus oibriúcháin a úsáid lena laghdaítear truailliú,
 ídiú fuinnimh agus déine carbóin. Áirítear leis saoráidí glactha dramhaíola.
 Airteagal 17
 Ceanglais maidir le bonneagar iompair
 1.
 Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
 Ballstáit, oibreoirí calafoirt agus bainisteoirí bonneagair go bhfuil na
 calafoirt intíre ceangailte le bonneagar bóthair nó iarnróid an ghréasáin
 chuimsithigh.
 2.
 Áiritheoidh oibreoirí calafoirt go bhfuil
 críochfort lasta amháin ar a laghad ar fáil i ngach calafort intíre a bheidh ar
 oscailt do gach oibreoir ar bhealach neamh‐idirdhealaitheach agus
 cuirfidh siad muirir thrédhearcacha i bhfeidhm.
 3.
 Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
 Ballstáit agus bainisteoirí bonneagair an méid seo a leanas:
 (a)
 go gcomhlíonfaidh aibhneacha, canálacha agus
 lochanna na híoscheanglais maidir le huiscebhealaí d'aicme IV mar atá leagtha
 síos sa Chomhaontú Eorpach um Príomh-Uiscebhealaí Intíre a bhfuil Tábhacht
 Idirnáisiúnta leo (AGN) i dtaca le haicmiú nua na n‐uiscebhealaí intíre[43] agus áiritheoidh siad
 imréiteach leanúnach droichead.
 (b)
 go mbeidh aibhneacha, canálacha agus lochanna
 feistithe le RIS.
 Airteagal 18
 Creat d'fhorbairt bonneagair thosaíochta
 Mar aon leis na tosaíochtaí atá leagtha amach
 in Airteagal 10, tabharfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal
 aird ar an méid seo a leanas agus tionscadail leasa choitinn á gcur chun cinn
 acu:
 (a)
 i gcás uiscebhealaí intíre atá ann cheana: na
 bearta cur chun feidhme is gá chun caighdeáin uiscebhealaí d'aicme IV a bhaint
 amach;
 (b)
 i gcás inarb iomchuí, caighdeáin níos airde ná
 caighdeáin uiscebhealaí d'aicme IV a bhaint amach chun éilimh an mhargaidh a
 shásamh;
 (c)
 CCI a chur chun feidhme, lena n-áirítear RIS;
 (d)
 bonneagar calafort intíre a cheangal le bonneagar
 iompair d'iarnród.
 Roinn 3
 Bonneagar iompair de bhóthar
 Airteagal 19
 Léarscáileanna
 Léirítear bóithre atá ina gcuid den ghréasán
 cuimsitheach sna léarscáileanna in Iarscríbhinn I.
 Airteagal 20
 Comhpháirteanna bonneagair
 1.
 Cuimsíonn bonneagar iompair de bhóthar go háirithe:
 (a)
 bóithre d'ardcháilíocht, lena n-áirítear
 (i) droichid;
 (ii) tolláin;
 (iii) acomhail;
 (iv) crosairí;
 (v) acomhail mótarbhealaí;
 (b)
 limistéir pháirceála;
 (c)
 trealamh gaolmhar;
 (d)
 CCI;
 (e)
 críochfoirt lasta agus ardáin lóistíochta;
 (f)
 busárais.
 2.
 Is iad na bóithre d'ardcháilíocht dá dtagraítear i
 bpointe (a) de mhír 1 na bóithre sin a bhfuil ról tábhachtach acu sa
 trácht fadraoin lasta agus paisinéirí, a chomhtháthaíonn na príomh-lárionaid
 uirbeacha agus eacnamaíocha, a idirnascann le modhanna eile iompair agus a cheanglaíonn
 réigiúin NUTS 2 thalamhiata agus fhorimeallacha le réigiúin láir an
 Aontais.
 3.
 Déanfar bóithre d'ardcháilíocht a cheapadh agus a
 thógáil go speisialta le haghaidh mótarthráchta, agus mótarbhealaí nó bóithre
 luais a bheidh iontu.
 (a)
 Is ionann mótarbhealach agus bóthar a dhéantar a
 dhearadh agus a thógáil go speisialta le haghaidh mótarthráchta, nach
 bhfreastalaíonn ar réadmhaoin atá i dteorainn leis, agus:
 (i) atá feistithe, ach amháin ag pointí
 speisialta nó go sealadach, le carrbhealaigh ar leith don trácht ó dhá threo,
 scartha óna chéile le stiall dhealaithe nach bhfuil beartaithe le haghaidh
 tráchta, nó go heisceachtúil, trí mhodhanna eile;
 (ii) nach dtrasnaíonn ar chomhréidh le haon
 bhóthar, iarnród, trambhealach, nó cosán; agus
 (iii) atá fógartha go speisialta mar
 mhótarbhealach.
 (a)
 Is ionann bóthar luais agus bóthar in áirithe do
 mhótarthrácht nach bhfuil rochtain air ach amháin ó acomhail mótarbhealaí nó
 acomhail rialaithe agus:
 (i) a thoirmisceann stopadh agus páirceáil
 ar an gcarrbhealach reatha; agus
 (ii) nach dtrasnaíonn ar chomhréidh le haon
 iarnród, trambhealach, nó cosán.
 4.
 Áiritheofar go háirithe sa trealamh a bhaineann le
 bóithre, trealamh le haghaidh bainistiú tráchta, le haghaidh faisnéise agus
 treoraíochta bealaigh, trealamh chun muirir úsáideora a thobhach, trealamh le
 haghaidh sábháilteachta, trealamh chun éifeachtaí diúltacha ar an gcomhshaol a
 laghdú, chun feithiclí tiomántán malartach a bhreoslú nó a lochtú, agus le
 haghaidh limistéar páirceála slán d'fheithiclí tráchtála.
 Airteagal 21
 Ceanglais maidir le bonneagar iompair
 Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
 Ballstáit agus bainisteoirí bonneagair an méid seo a leanas:
 (a)
 Go bhfreagraíonn na bóithre d'fhorálacha
 Airteagal 20(3).
 (b)
 Go ndéanfar sábháilteacht bonneagair iompair de
 bhóthar a áirithiú, go ndéanfar faireachán uirthi agus, nuair is gá, go
 ndéanfar í a fheabhsú de réir an nós imeachta dá bhforáiltear i
 gCinneadh 2008/96/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
 19 Samhain 2008 maidir le sábháilteacht bonneagair bhóithre a
 bhainistiú[44].
 (c)
 Go gcomhlíonfaidh tolláin bhóithre atá níos mó ná
 500 m ar fhad Treoir 2004/54/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
 an 29 Aibreán 2004 maidir le híoscheanglais sábháilteachta do
 tholláin sa ghréasáin tras-Eorpach bóithre[45].
 (d)
 Go n-áiritheofar idir-inoibritheacht na gcóras
 bailithe dolaí i gcomhréir le Treoir 2004/52/CE ó Pharlaimint na hEorpa
 agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le hidir-inoibritheacht
 córas dola bóthair leictreonach sa Chomhphobal[46]
 agus le Cinneadh 2009/750/CE ón gCoimisiún an
 6 Deireadh Fómhair 2009 maidir le sainmhíniú Sheirbhís Dola
 Leictreonaigh na hEorpa agus a heilimintí teicniúla[47].
 (e)
 Go n-úsaidfear córais chliste iompair an
 bhonneagair iompair de bhóthar a chomhlíonann Treoir 2010/40/AE ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Iúil 2010 maidir le
 creat le haghaidh Córais Chliste Iompair a úsáid i réimse an iompair de bhóthar
 agus le haghaidh comhéadan le modhanna eile iompair[48].
 Airteagal 22
 Creat d'fhorbairt bonneagair thosaíochta
 Mar aon leis na tosaíochtaí atá leagtha amach
 in Airteagal 10, tabharfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal
 aird ar an méid seo a leanas agus tionscadail leasa choitinn á gcur chun cinn
 acu:
 (a)
 úsáid CCI, go háirithe faisnéis ilmhódach agus
 bainistiú tráchta agus chun gur féidir córais chomhtháite chumarsáide agus
 íocaíochta a úsáid;
 (b)
 teicneolaíochtaí nua agus nuálaíocht a thabhairt
 isteach chun iompar ísealcharbóin a chur chun cinn;
 (c)
 limistéir pháirceála shlána a sholáthar;
 (d)
 sábháilteacht ar bhóithre a chur chun cinn.
 Roinn 4
 Bonneagar Muiriompair
 Airteagal 23
 Léarscáileanna
 Léirítear calafoirt mhuirí atá ina gcuid den
 ghréasán cuimsitheach sna léarscáileanna in Iarscríbhinn I.
 Airteagal 24
 Comhpháirteanna bonneagair
 1.
 Cuimsíonn bonneagar muiriompair go háirithe:
 (a)
 spás muirí;
 (b)
 canálacha mara;
 (c)
 calafoirt mhuirí, lena n-áirítear an bonneagar is
 gá le haghaidh oibríochtaí iompair laistigh de limistéar an chalafoirt;
 (d)
 áiseanna loingseoireachta;
 (e)
 tárrachtana calafoirt;
 (f)
 mótarbhealaí na farraige;
 (g)
 trealamh gaolmhar;
 (h)
 CCI.
 2.
 Is éard a bheidh i gcalafoirt mhuirí agus pointí
 iontrála agus fágála ag bonneagar talún an ghréasáin chuimsithigh.
 Comhlíonfaidh siad ceann amháin ar a laghad de na critéir seo a leanas :
 (a)
 Tá méid iomlán an tráchta paisinéirí bhliantúil
 níos mó na 0,1 % de mhéid iomlán na tráchta paisinéirí bhliantúil do chalafoirt
 mhuirí uile an Aontais. Is ionann an méid tagartha don mhéid iomlán sin agus
 meánmhéid na dtrí bliana is deireanaí atá ar fáil, bunaithe ar na staitisticí
 arna fhoilsiú ag Eurostat.
 (b)
 Tá méid an lasta bhliantúil iomlán – cibé acu an
 bulclasta atá á láimhseáil nó nach ea – níos mó ná 0,1% den lasta bliantúil
 iomlán comhfhreagrach a láimhseáiltear i gcalafoirt mhuirí uile an Aontais. Is
 ionann an méid tagartha don mhéid iomlán sin agus meánmhéid na dtrí bliana is
 deireanaí atá ar fáil, bunaithe ar na staitisticí arna fhoilsiú ag Eurostat.
 (c)
 Tá an calafort muirí suite ar oileán agus tugann sé
 an t-aon phointe rochtana ar réigiún NUTS 3 sa ghréasán cuimsitheach.
 (d)
 Tá an calafort muirí suite i réigiún is forimeallaí
 nó i limistéar forimeallach, lasmuigh de chiorcal dar ga 200 km ón gcalafort
 eile is gaire sa ghréasán cuimsitheach.
 3.
 Áireofar go háirithe le trealamh a bhaineann le
 bonneagar muiriompair trealamh chun leac oighir a bhriseadh, trealamh le
 haghaidh suirbhéanna hidreolaíocha, agus trealamh le haghaidh dhreidireacht
 agus chothabháil an chalafoirt agus thárrachtana an chalafoirt.
 Airteagal 25
 Mótarbhealaí na farraige
 1.
 Is ionann mótarbhealaí na farraige agus gné mhuirí
 an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair. Is éard a bheidh iontu bealaí gearrthurais
 farraige, calafoirt, bonneagar agus trealamh muirí gaolmhar, agus saoráidí lena
 gcumasaítear loingseoireacht ghearrthurais nó seirbhísí farraige-abhann idir
 dhá chalafort ar a laghad, lena n-áirítear naisc chúlchríche, in dhá Bhallstát
 éagsúla ar a laghad. Áireofar an méid seo a leanas i mótarbhealaí na farraige:
 (a)
 naisc mhuirí idir calafoirt mhuirí an ghréasáin
 chuimsithigh;
 (b)
 saoráidí calafoirt, teicneolaíochtaí faisnéise agus
 cumarsáide (TFC) amhail córais um bainistiú lóistíochta leictreonaí,
 sábháilteacht agus slándáil agus nósanna imeachta riaracháin agus custaim i
 mBallstát amháin ar a laghad;
 (c)
 bonneagar le haghaidh rochtain dhíreach ar thalamh
 is ar mhuir.
 2.
 Dhá Bhallstát ar a laghad a mholfaidh tionscadail
 leasa choitinn do mhótarbhealaí na farraige sa ghréasán tras-Eorpach iompair. I
 gceann amháin de na foirmeacha seo a leanas a bheidh siad:
 (a)
 ina gcomhpháirt mhuirí de chonaire an
 chroíghréasáin mar atá sainmhínithe in Airteagal 49, nó ina gcomhpháirt
 mhuirí idir dhá chonaire de chuid an chroíghréasáin,
 (b)
 ina nasc muirí agus a naisc chúlchríche laistigh
 den chroíghréasán idir dhá chalafort de chuid an chroíghréasáin nó níos mó;
 (c)
 ina nasc muirí agus a naisc chúlchríche idir
 calafort an chroíghréasáin agus calafoirt an ghréasáin chuimsithigh, agus béim
 ar leith ar naisc chúlchríche chalafoirt an chroíghréasáin agus an ghréasáin
 chuimsithigh.
 3.
 Sna tionscadail leasa choitinn do mhótarbhealaí na
 farraige sa ghréasán tras-Eorpach iompair féadfar an méid seo a leanas a bheith
 ar áireamh freisin: gníomhaíochtaí a bhfuil sochair níos leithne acu agus nach
 bhfuil ceangailte le calafoirt shonracha, amhail gníomhaíochtaí chun
 feidhmíocht chomhshaoil a fheabhsú, saoráidí chun leac oighir a bhriseadh a
 chur ar fáil, gníomhaíochtaí lena n-áirithítear inseoltacht ar feadh na bliana
 go léir, oibríochtaí dreidireachta, saoráidí breoslaithe mhalartaigh, chomh
 maith le próisis, nósanna imeachta agus an ghné dhaonna a bharrfheabhsú, ardáin
 TFC agus córais faisnéise, lena n-áirítear bainistiú tráchta agus córais
 leictreonacha tuairiscithe.
 Airteagal 26
 Ceanglais maidir le bonneagar iompair
 1.
 Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
 Ballstáit, oibreoirí calafoirt agus bainisteoirí bonneagair an méid seo a
 leanas:
 (a)
 Go bhfuil calafoirt mhuirí ceangailte le línte
 iarnróid, le bóithre agus, i gcás inar féidir, le huiscebhealaí intíre an
 ghréasáin chuimsithigh, seachas i Málta agus sa Chipir a fhad is nach bhfuil
 aon chóras iarnróid bunaithe laistigh dá gcríoch.
 (b)
 Cuirfidh gach calafort intíre críochfort amháin ar
 a laghad ar fáil a bheidh ar oscailt do gach oibreoir ar bhealach
 neamh-idirdhealaitheach agus cuirfidh sé muirir thrédhearcacha i bhfeidhm.
 (c)
 Go gceanglóidh canálacha mara, seolbhealaí
 calafoirt agus inbhir dhá fharraige, nó go dtabharfaidh siad rochtain ón muir
 ar chalafoirt mhuirí agus go mbeidh siad ag freagairt d'aicme IV ar a laghad de
 na huiscebhealaí intíre.
 2.
 Áiritheoidh oibreoirí calafoirt go bhfuil an
 trealamh is gá ar fáil chun feidhmíocht chomhshaoil na long i gcalafoirt a
 áirithiú, go háirithe saoráidí glactha le haghaidh dramhaíola long-ghinte agus
 iarmhar lasta i gcomhréir le Treoir 2000/59/CE ó Pharlaimint na hEorpa
 agus ón gComhairle an 27 Samhain 2000 maidir le saoráidí glactha
 calafoirt le haghaidh dramhaíola long-ghinte agus iarmhar lasta[49].
 3.
 Cuirfidh na Ballstáit VTMIS chun feidhme dá
 bhforáiltear i dTreoir 2002/59/CE.
 Airteagal 27
 Creat d'fhorbairt bonneagair thosaíochta
 Mar aon leis na tosaíochtaí atá leagtha amach
 in Airteagal 10, tabharfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal
 aird ar an méid seo a leanas agus tionscadail leasa choitinn á gcur chun cinn
 acu:
 (a)
 mótarbhealaí na farraige, lena n-áirítear
 loingseoireacht ghearrthurais, a chur chun cinn;
 (b)
 calafoirt mhuirí a idirnascadh le huiscebhealaí
 intíre;
 (c)
 VTMIS agus ríomhsheirbhísí Muirí a chur chun
 feidhme.
 Roinn 5
 Bonneagar aeriompair
 Airteagal 28
 Léarscáileanna
 Léirítear aerfoirt atá ina gcuid den ghréasán
 cuimsitheach sna léarscáileanna in Iarscríbhinn I.
 Airteagal 29
 Comhpháirteanna bonneagair
 1.
 Cuimsíonn bonneagar aeriompair go háirithe:
 (a)
 aerspás, bealaí agus aerbhealaí;
 (b)
 aerfoirt;
 (c)
 trealamh gaolmhar;
 (d)
 CCI.
 2.
 Comhlíonfaidh na haerfoirt ceann de na critéir seo
 a leanas:
 (a)
 I gcás aerfort paisinéirí:
 (i) go bhfuil líon bliantúil iomlán an
 tráchta paisinéirí ionann le 0,1 % ar a laghad de líon bliantúil iomlán an
 tráchta paisinéirí in aerfoirt uile an Aontais. go bhfuil líon bliantúil iomlán
 na bpaisinéirí bunaithe ar mheánlíon na dtrí bliana is deireanaí atá ar fáil,
 arna fhoilsiú ag Eurostat;
 (ii) ní bheidh feidhm ag an tairseach 0,1 %
 má tá an t-aerfort suite níos mó ná 100 km ón aerfort is gaire sa ghréasán
 cuimsitheach, nó níos mó ná 200 km má tá líne iarnróid ardluais sa réigiún
 ina bhfuil sé suite.
 (b)
 I gcás aerfoirt lasta, gur 0,2 % ar a laghad
 de mhéid bliantúil iomlán lasta aerfoirt uile an Aontais atá sa mhéid iomlán
 bliantúil lasta. Tá an méid lasta bliantúil iomlán bunaithe ar mheánmhéid na
 dtrí bliana is deireanaí atá ar fáil, arna fhoilsiú ag Eurostat.
 Airteagal 30
 Ceanglais maidir le bonneagar iompair
 1.
 Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
 Ballstáit agus oibreoirí aerfoirt go gcuirfidh gach aerfort críochfort amháin
 ar a laghad ar fáil d'oibreoirí ar bhealach neamh-idirdhealaitheach agus
 cuirfear muirir thrédhearcacha i bhfeidhm.
 2.
 Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
 Ballstáit, oibreoirí aerfoirt agus iompróirí aeir go bhfuil feidhm ag
 caighdeáin bhunúsacha chomhchoiteanna maidir le heitlíocht shibhialta a
 chosaint ar ghníomhartha cur isteach neamhdhleathaigh, mar a ghlac an tAontas i
 gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 300/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
 gComhairle an 11 Márta 2008 maidir le rialacha comhchoiteanna i
 réimse slándála na heitlíochta sibhialta agus lena n-aisghairtear Rialachán
 (CE) Uimh. 2320/2002[50],
 maidir le bonneagar aeriompair an ghréasáin chuimsithigh.
 3.
 Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
 Ballstáit, oibreoirí aerfoirt agus iompróirí aeir go n-éascóidh bonneagar um
 bainistiú aerthráchta cur chun feidhme an Aerspáis Eorpaigh Aonair, i gcomhréir
 le Rialachán (CE) Uimh. 549/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
 gComhairle an 10 Márta 2004 lena leagtar síos creat chun Aerspás
 Eorpach Aonair a chruthú (an creat-rialachán)[51],
 Rialachán (CE) Uimh. 550/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
 an 10 Márta 2004 maidir le seirbhísí aerloingseoireachta a sholáthar
 san aerspás Eorpach aonair (an Rialachán maidir le soláthar seirbhísí)[52], Rialachán (CE) Uimh. 551/2004
 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 10 Márta 2004 maidir le
 heagrú agus úsáid an aerspáis san Aerspás Eorpach Aonair (an Rialachán maidir
 le hAerspás)[53]
 agus Rialachán (CE) Uimh. 552/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
 gComhairle an 10 Márta 2004 maidir le hidir-inoibritheacht an
 Ghréasáin Eorpaigh um Bainistiú Aerthráchta (an Rialachán maidir le
 hidir-inoibritheacht)[54]
 chun feidhmíocht agus inbhuanaitheacht an chórais eitlíochta Eorpaigh, rialacha
 cur chun feidhme agus shonraíochtaí an Aontais a fheabhsú.
 Airteagal 31
 Creat d'fhorbairt bonneagair thosaíochta
 Mar aon leis na tosaíochtaí atá leagtha amach
 in Airteagal 10, tabharfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal
 aird ar an méid seo a leanas agus tionscadail leasa choitinn á gcur chun cinn
 acu:
 (a)
 bonneagar atá ann cheana a bharrfheabhsú;
 (b)
 toilleadh aerfort a mhéadú;
 (c)
 tacú le cur chun feidhme an Aerspáis Eorpaigh Aonair
 agus córas um bainistiú aerthráchta, go háirithe na cinn sin a úsáideann SESAR
 Roinn 6
 Bonneagar d'iompar ilmhódach
 Airteagal 32
 Léarscáileanna
 Léirítear críochfoirt lasta agus ardáin
 lóistíochta atá ina gcuid den ghréasán cuimsitheach sna léarscáileanna in
 Iarscríbhinn I.
 Airteagal 33
 Codanna den bhonneagar
 Comhlíonfaidh críochfoirt lasta nó ardáin
 lóistíochta ceann amháin ar a laghad de na critéir seo a leanas:
 (a)
 beidh athlastáil iomlán an lasta níos mó ná an
 tairseach chainníochtúil do chalafoirt mhuirí atá leagtha amach in
 Airteagal 24;
 (b)
 mura bhfuil aon chríochfort lasta ná ardán
 lóistíochta a chomhlíonann pointe (a) i réigiún NUTS 2, gurb é an
 príomhchríochfort lasta nó an príomhardán lóistíochta é arna ainmniú ag an
 mBallstát lena mbaineann, agus go bhfuil sé nasctha ar a laghad le bóithre agus
 le hiarnróid sa réigiún NUTS 2 sin.
 Airteagal 34
 Ceanglais maidir le bonneagar iompair
 1.
 Laistigh dá réim freagrachta, áiritheoidh na
 Ballstáit, oibreoirí críochfort lasta, calafort agus aerfort, agus bainisteoirí
 bonneagair an méid seo a leanas:
 (a)
 go bhfuil modhanna iompair ceangailte i gceann
 amháin de na háiteanna seo a leanas: críochfoirt lasta, stáisiúin phaisinéirí,
 calafoirt intíre, aerfoirt, calafoirt mhuirí, ionas go mbeidh iompar ilmhódach
 lasta agus paisinéirí indéanta.
 (b)
 Gan dochar do na forálacha is infheidhme atá
 leagtha síos i ndlí an Aontais agus sa dlí náisiúnta, go bhfuil críochfoirt
 lasta agus ardáin lóistíochta, calafoirt intíre agus mhuirí, chomh maith le
 haerfoirt a láimhseálann lasta a feistithe chun sreabha faisnéise a sholáthar
 laistigh den bhonneagar sin agus idir na modhanna iompair feadh an tslabhra
 lóistíochta. Leis na córais sin cumasófar go háirithe faisnéis fíorama faoi
 toilleadh bonneagair atá ar fáil, faoi shreabha tráchta agus faoi shuíomh, faoi
 lorgaireacht agus rianú, agus áiritheofar sábháilteacht agus slándáil ar feadh
 na dturas ilmhódach.
 (c)
 Gan dochar do na forálacha infheidhme atá leagtha
 síos i ndlí an Aontais agus sa dlí náisiúnta, éascófar trácht paisinéirí
 leanúnach ar fud an ghréasáin chuimsithigh trí threalamh iomchuí agus
 infhaighteacht CCI i stáisiúin iarnróid, i mbusárais, in aerfoirt agus i gcás
 inarb ábhartha i gcalafoirt mhuirí agus i gcalafoirt intíre.
 2.
 Áiritheoidh na hoibreoirí críochfort lasta go
 mbeidh feistithe i gcríochfoirt lasta craenacha, iompróirí, agus fearais eile
 chun lasta a bhogadh idir modhanna iompair éagsúla agus chun lasta a shuíomh
 agus a stóráil.
 Airteagal 35
 Creat d'fhorbairt bonneagair thosaíochta
 Mar aon leis na tosaíochtaí atá leagtha amach
 in Airteagal 10, tabharfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal
 aird ar an méid seo a leanas agus tionscadail leasa choitinn á gcur chun cinn
 acu:
 (a)
 foráil a dhéanamh maidir le hidirnascadh agus
 comhtháthú éifeachtach bhonneagar an ghréasáin chuimsithigh, lena n-áirítear
 trí bhonneagar rochtana i gcás inar gá agus trí chríochfoirt lasta agus trí
 ardáin lóistíochta;
 (b)
 na príomhbhacainní teicniúla agus riaracháin ar
 iompar ilmhódach a bhaint;
 (c)
 sreabhadh rianúil faisnéise a fhorbairt idir na
 modhanna iompair agus soláthar seirbhísí ilmhódacha agus aonmhódacha ar fud an
 chórais thras-Eorpaigh iompair a chumasú, lena n-áirítear na seirbhísí
 bainteacha cumarsáide, íocaíochta, ticéadaithe agus tráchtálaithe.
 Roinn 7
 Forálacha coiteanna
 Airteagal 36
 Nóid uirbeacha
 Agus an gréasán cuimsitheach i nóid uirbeacha
 á bhforbairt acu, féachfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal leis
 an méid seo a leanas a áirithiú:
 (a)
 i gcás iompair phaisinéirí: idirnascadh idir
 bonneagar iarnróid, aeir agus, mar is iomchuí, idir bonneagar uiscebhealaí
 intíre, bóithre agus muirí an ghréasáin chuimsithigh;
 (b)
 i gcás iompair lasta: idirnascadh idir bonneagar
 iarnróid, agus, mar is iomchuí, idir bonneagar uiscebhealaí intíre, aeir,
 muirí, agus bóithre an ghréasáin chuimsithigh;
 (c)
 ceangal leordhóthanach idir stáisiúin iarnróid nó
 aerfoirt an ghréasáin chuimsithigh laistigh de nód uirbeach;
 (d)
 ceangal gan uaim idir bonneagar an ghréasáin
 chuimsithigh agus an bonneagar do thrácht réigiúnach agus áitiúil, lena
 n-áirítear comhdhlúthú lóistíochta agus lárionaid dáileacháin;
 (e)
 limistéir uirbeacha a sheachthreorú i gcás iompair
 de bhóthar chun sreabha tráchta fadraoin a éascú ar an ngréasán cuimsitheach;
 (f)
 limistéir uirbeacha a sheachthreorú i gcás iompair
 lasta d'iarnród;
 (g)
 seachadadh éifeachtúil lasta uirbigh ísealcharbóin
 agus ar thorann íseal a chur chun cinn.
 Airteagal 37
 CCI
 1.
 Le CCI déanfar an bainistiú tráchta agus malartú
 faisnéise laistigh de na modhanna iompair le haghaidh oibríochtaí iompair
 ilmhódaigh agus eatarthu agus seirbhísí breisluacha a bhaineann le hiompar a
 chumasú, ag feabhsú sábháilteachta, slándála agus feidhmíochta comhshaoil.
 2.
 Éascóidh CCI nascadh gan uaim idir bonneagar an
 ghréasáin chuimsithigh agus an bonneagar don iompar réigiúnach agus áitiúil.
 3.
 Áireofar go háirithe i CCI a bhaineann le modhanna
 iompair:
 –
 i gcás iarnród: An ERTMS;
 –
 i gcás uiscebhealaí intíre: Seirbhísí Faisnéise
 Tráchta Abhann agus ríomhsheirbhísí Muirí;
 –
 i gcás iompair de bhóthar: CCI i gcomhréir le
 Treoir 2010/40/AE;
 –
 i gcás muiriompair: VTMIS and ríomhsheirbhísí
 Muirí;
 –
 i gcás aeriompair: córais um bainistiú aerthráchta,
 go háirithe na córais a thig as SESAR.
 Airteagal 38
 Seirbhísí iompair lasta
 Tabharfaidh an tAontas, na Ballstáit agus
 tionscnóirí eile tionscadal aird ar leith ar thionscadail leasa choitinn a sholáthraíonn
 seirbhísí éifeachtúla iompair lasta a úsáideann bonneagar an ghréasáin
 chuimsithigh agus a chuidíonn le hastaíochtaí dé-ocsaíde carbóin a laghdú.
 Díreofar leis na tionscadail sin ar an méid seo a leanas go háirithe:
 (a)
 úsáid inbhuanaithe bonneagair iompair a fheabhsú ar
 bhealaí éagsúla lena n‐áirítear é a bhainistiú go héifeachtúil;
 (b)
 úsáid seirbhísí iompair nuálaíocha nó comhcheangail
 nua de sheirbhísí iompair cruthaithe atá ann cheana a chur chun cinn, lena
 n-áirítear trí CCI a chur i bhfeidhm agus trí struchtúir rialála ábhartha a
 bhunú;
 (c)
 oibríochtaí seirbhísí iompair ilmhódaigh a éascú
 agus comhar idir soláthróirí seirbhísí iompair a fheabhsú;
 (d)
 éifeachtúlacht acmhainní agus carbóin a spreagadh,
 go háirithe i réimsí na tarraingthe feithiclí, na tiomána/galbhruithe, na
 pleanála córas agus oibríochtaí, na comhroinnte acmhainní agus comhair;
 (e)
 margaí, saintréithe agus feidhmíocht flít,
 riachtanais riaracháin agus acmhainní daonna a anailísiú, faisnéis a sholáthar
 fúthu agus faireachán a dhéanamh orthu.
 Airteagal 39
 Teicneolaíochtaí nua agus nuálaíocht
 Coimeádfaidh an gréasán cuimsitheach suas le
 forbairtí teicneolaíocha úrscothacha agus a n-úsáidí. Féachfar leo go háirithe
 leis an méid seo a leanas a dhéanamh:
 (a)
 an méid carbóin arna úsáid san iompar a ísliú trí
 aistriú go teicneolaíochtaí nuálaíocha iompair;
 (b)
 ísliú an mhéid carbóin sna modhanna uile iompair a
 éascú trí éifeachtúlacht fuinnimh a spreagadh chomh maith le córais tiomána
 mhalartacha a thabhairt isteach agus trí bhonneagar comhfhreagrach a sholáthar.
 Féadfaidh eangacha agus na saoráidí eile is gá le haghaidh an tsoláthair
 fuinnimh a bheith ar áireamh sa bhonneagar sin, féadfaidh sé an comhéadan
 feithiclí–bonneagair a chur san áireamh agus féadfaidh sé córais chliste
 iompair a chuimsiú.
 (c)
 sábháilteacht agus inbhuanaitheacht ghluaiseacht
 daoine agus earraí a fheabhsú;
 (d)
 oibriú, inrochtaineacht, idir-inoibritheacht,
 ilmhódúlacht agus éifeachtúlacht an ghréasáin a fheabhsú, lena n-áirítear
 ticéadú ilmhódach;
 (e)
 bearta chun laghdú costas seachtrach a chur chun
 cinn, amhail truailliú de shaghas ar bith, lena n-áirítear torann, brú tráchta
 agus dochar don tsláinte a laghdú;
 (f)
 teicneolaíocht slándála agus caighdeáin
 sainaitheantais chomhoiriúnacha a thabhairt isteach ar na gréasáin;
 (g)
 seasmhacht i gcoinne athrú aeráide a fheabhsú;
 (h)
 forbairt agus úsáid córas cliste iompair a chur
 chun cinn tuilleadh laistigh de mhodhanna iompair agus eatarthu.
 Airteagal 40
 Bonneagar sábháilte agus slán
 Tabharfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile
 tionscadal aird chuí ar a áirithiú go ndéantar foráil sa bhonneagar iompair
 maidir le leibhéal ard sábháilteachta agus slándála do ghluaiseachtaí
 paisinéirí agus lasta.
 Airteagal 41
 Bonneagar atá díonach ar athrú aeráide agus seasmhacht i gcoinne tubaistí
 Le linn bonneagar a phleanáil, tabharfaidh na
 Ballstáit agus tionscnóirí eile tionscadal aird chuí ar na measúnuithe riosca
 agus na bearta oiriúnaithe lena bhfeabhsófar go leormhaith an tseasmhacht i
 gcoinne an athraithe aeráide, go háirithe i ndáil le frasaíocht, tuillte,
 stoirmeacha, teocht ard agus tonnta teasa, triomach, ardú leibhéal na mara agus
 borradh cósta, i gcomhlíonadh aon cheanglais a fhéadfar a leagan amach i
 reachtaíocht ábhartha an Aontais.
 I gcás inarb iomchuí, ba cheart aird chuí a
 thabhairt ar sheasmhacht an bhonneagair i gcoinne tubaistí nádúrtha nó tubaistí
 de dhéantús an duine i gcomhlíonadh aon cheanglais a fhéadfar a leagan amach i
 reachtaíocht ábhartha an Aontais.
 Airteagal 42
 Cosaint an chomhshaoil
 Déanfaidh na Ballstáit agus tionscnóirí eile
 tionscadal measúnú comhshaoil ar phleananna agus ar thionscadail go háirithe,
 dá bhforáiltear i dTreoir 85/337/CEE ón gComhairle an 27 Meitheamh 1985
 maidir le measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí tionscadal poiblí agus príobháideach
 áirithe ar an gcomhshaol[55],
 i dTreoir 92/43/CEE ón gComhairle an 21 Bealtaine 1992 maidir le
 gnáthóga nádúrtha agus fauna agus flora fiáine a chaomhnú[56], agus i dTreoir 2000/60/CE ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2000
 lena mbunaítear creat le haghaidh gníomhaíochta Comhphobail i réimse an
 bheartais uisce[57],
 i dTreoir 2001/42/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Meitheamh
 2001 maidir le measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí pleananna agus clár áirithe ar
 an gcomhshaol[58],
 agus i dTreoir 2009/147/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Samhain
 2009 maidir le héin fhiáine a chaomhnú[59],
 déanfaidh siad an measúnú comhshaoil sin chun iarmhairtí diúltacha ar an
 gcomhshaol a sheachaint, amhail ilroinnt an tírdhreacha, séalú ithreach,
 truailliú uisce agus aeir chomh maith le truailliú torainn, nó, nuair nach
 bhfuil an méid sin indéanta, chun na hiarmhairtí diúltacha sin a mhaolú nó a
 chúiteamh, agus chun bithéagsúlacht a chosaint ar bhealach éifeachtach.
 Airteagal 43
 Inrochtaineacht do gach úsáideoir
 Le bonneagar iompair beidh gluaiseacht gan
 uaim agus inrochtaineacht ar fáil do na húsáideoirí uile, go háirithe do
 dhaoine scothaosta, do dhaoine a bhfuil a soghluaiseacht laghdaithe agus do
 phaisinéirí faoi mhíchumas.
 CAIBIDIL III
 AN CROÍGHRÉASÁN
 Airteagal 44
 Sainaithint an chroíghréasáin
 1.
 Is éard a bheidh sa chroíghréasán na codanna sin is
 mó tábhacht straitéiseach den ghréasán cuimsitheach chun cuspóirí an bheartais
 um ghréasán tras-Eorpach iompair a bhaint amach. Cuideoidh an croíghréasán go
 háirithe le déileáil le gluaiseacht mhéadaithe agus le córas iompair
 ísealcharbóin a fhorbairt.
 2.
 Beidh an croíghréasán idirnasctha le nóid agus
 déanfar foráil maidir le nascanna le gréasáin bhonneagair iompair na dtíortha
 comharsanachta.
 3.
 Léirítear na bonneagair iompair arb ionann iad agus
 an croíghréasán sna léarscáileanna ábhartha den ghréasán cuimsitheach atá in
 Iarscríbhinn I.
 Airteagal 45
 Ceanglais
 1.
 Léireoidh an croíghréasán éileamh tráchta atá ag
 forbairt agus an gá atá le hiompar ilmhódach. Déanfar teicneolaíochtaí
 úrscothacha agus bearta rialúcháin agus rialála maidir le húsáid bonneagair a
 bhainistiú a chur san áireamh chun úsáid bonneagair iompair atá tíosach ar
 acmhainní a áirithiú agus chun toilleadh leordhóthanach a sholáthar.
 2.
 Comhlíonfaidh bonneagar an chroíghréasáin na
 ceanglais ar fad atá leagtha amach i gCaibidil II, gan eisceacht. Ina
 theannta sin, comhlíonfaidh bonneagar an chroíghréasáin na ceanglais seo a
 leanas freisin:
 (a)
 i gcás bonneagair iompair iarnróid:
 –
 leictriúchán iomlán na línte iarnróid;
 –
 línte a mbíonn trácht rialta lasta orthu: ualach
 acastóra 22.5 tonna ar a laghad, luas líne 100 km/u agus fad traenach
 750 m;
 (b)
 i gcás loingseoireachta intíre agus bonneagair
 muiriompair:
 –
 infhaighteacht breoslaí glana malartacha;
 (c)
 i gcás bonneagair iompair de bhóthar:
 –
 forbairt limistéar scíthe tuairim is gach
 50 ciliméadar ar mhótarbhealaí chun, inter alia, dóthain slí
 páirceála a sholáthar d'úsáideoirí tráchtála bóthair, ina mbeidh leibhéal
 iomchuí sábháilteachta agus slándála;
 –
 infhaighteacht breoslaí glana malartacha;
 (d)
 i gcás bonneagair aeriompair:
 –
 acmhainneacht chun breoslaí glana malartacha a chur
 ar fáil.
 Airteagal 46
 An croíghréasán a fhorbairt
 1.
 Déanfar an bonneagar iompair atá sa chroíghréasán a
 fhorbairt i gcomhréir le forálacha comhfhreagracha Chaibidil II.
 2.
 Déanfar tionscadail leasa choitinn a chuidíonn leis
 an gcroíghréasán a thabhairt chun críche a chur chun feidhme mar thosaíocht.
 3.
 Gan dochar d'Airteagal 47(2) ná (3),
 áiritheoidh na Ballstáit go dtabharfar an croíghréasán i gcrích agus go
 gcomhlíonfaidh sé forálacha na Caibidle seo faoin 31 Nollaig 2030 ar
 a dhéanaí.
 Airteagal 47
 Nóid an chroíghréasáin
 1.
 Leagtar nóid an chroíghréasáin amach in
 Iarscríbhinn II agus áirítear orthu:
 –
 nóid uirbeacha, lena n-áirítear a gcalafoirt agus a
 n-aerfort;
 –
 calafoirt mhuirí;
 –
 pointí trasnaithe teorann chuig tíortha
 comharsanachta.
 2.
 Ceanglófar calafoirt mhuirí atá luaite i gCuid 2
 d'Iarscríbhinn II le bonneagar iompair iarnróid agus bonneagar iompair de
 bhóthar an ghréasáin thras-Eorpaigh iompair faoin 31 Nollaig 2030 ar
 a dhéanaí, ach amháin i gcásanna cuí-réasúnaithe.
 3.
 Ceanglófar na príomhaerfoirt atá luaite i gCuid 1b
 d'Iarscríbhinn II le bonneagar iompair iarnróid agus de bhóthar an
 ghréasáin thras‐Eorpaigh iompair faoin 31 Nollaig 2050 ar a
 dhéanaí. Agus an t-éileamh tráchta ionchasach á chur san áireamh, déanfar na
 haerfoirt sin a chomhtháthú isteach sa ghréasán iarnróid ardluais aon uair is
 féidir.
 CAIBIDIL IV
 AN CROÍGHRÉASÁN A CHUR CHUN FEIDHME TRÍ CHONAIRÍ AN
 CHROÍGHRÉASÁIN
 Airteagal 48
 Cuspóir ginearálta chonairí an chroíghréasáin
 1.
 Is uirlis iad conairí an chroíghréasáin chun cur
 chun feidhme comhordaithe an chroíghréasáin a éascú. Beidh conairí an
 chroíghréasáin bunaithe ar chomhtháthú módach, ar idir-inoibritheacht, agus ar
 bhonneagar a fhorbairt agus a bhainistiú ar bhealach comhordaithe, chun iompar
 ilmhódach atá tíosach ar acmhainní a bhaint amach.
 2.
 Soláthróidh conairí an chroíghréasáin cur chuige
 comhordaithe maidir le húsáid bonneagair agus infheistíochtaí, chun
 acmhainneachtaí a bhainistiú ar an mbealach is éifeachtúla. Déanfar bonneagar
 ilmhódach a thógáil agus a chomhordú laistigh de chonairí an chroíghréasáin,
 nuair is gá, ar bhealach a chuirfidh barrfheabhas ar úsáid gach nóid iompair
 agus a gcomhoibriú. Tacóidh conairí an chroíghréasáin le húsáid chuimsitheach
 corás idir‐inoibritheach um bainistiú tráchta.
 Airteagal 49
 Conairí an chroíghréasáin a shainiú
 1.
 Is codanna den chroíghréasán atá i gconairí an
 chroíghréasáin. Beidh trí mhodh iompair ag baint leo ar a laghad agus trasnóidh
 siad trí Bhallstát ar a laghad. Cumhdóidh siad na sreabha fadraoin trasteorann
 is tábhachtaí sa chroíghréasán.
 2.
 I gcásanna cuí-réasúnaithe féadfaidh dhá mhodh
 iompair a bheith i gconair an chroíghréasáin.
 3.
 Áireofar calafoirt mhuirí agus a mbealaí rochtana i
 gconairí an chroíghréasáin, ach amháin i gcásanna cuí-réasúnaithe.
 Airteagal 50
 Liosta de chonairí an chroíghréasáin
 1.
 Beidh gach Ballstát rannpháirteach i gconair amháin
 de chuid an chroíghréasáin ar a laghad.r
 2.
 Leagtar amach liosta de chonairí an chroíghréasáin
 in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. XXX/2012 an ...
 [an Áis um Nascadh na hEorpa].
 Airteagal 51
 Conairí an chroíghréasáin a chomhordú
 1.
 Chun cur chun feidhme comhordaithe chonairí an
 chroíghréasáin a éascú, ainmneoidh an Coimisiún, tar éis dó dul i gcomhairle
 leis na Ballstáit lena mbaineann, agus tar éis dó dul i gcomhairle le
 Parlaimint na hEorpa, daoine ar a dtabharfar 'Comhordaitheoir Eorpach'.
 2.
 Roghnófar an Comhordaitheoir Eorpach, go háirithe,
 ar bhonn a thaithí/a taithí ar institiúidí Eorpacha agus ar bhonn eolais ar shaincheisteanna
 a bhaineann le príomhthionscadail a mhaoiniú agus meastóireacht a dhéanamh
 orthu ó thaobh na socheacnamaíochta agus an chomhshaoil de.
 3.
 Sonrófar sa chinneadh ón gCoimisiún lena
 n-ainmneofar an Comhordaitheoir Eorpach conas atá na cúraimí dá dtagraítear i
 mír 5 le cur i gcrích.
 4.
 Gníomhóidh an Comhordaitheoir Eorpach in ainm agus
 thar ceann an Choimisiúin. Bainfidh sainchúram an Chomhordaitheora Eorpaigh le
 conair aonair de chuid an chroíghréasáin. Déanfaidh an Comhordaitheoir Eorpach
 plean oibre do na gníomhaíochtaí atá le cur i gcrích a tharraingt suas in
 éineacht leis na Ballstáit lena mbaineann.
 5.
 Déanfaidh an Comhordaitheoir Eorpach an méid seo a
 leanas:
 (a)
 beidh sé i gceannas ar chur chun feidhme
 comhordaithe chonair an chroíghréasáin chun go n-urramófar an t‐amchlár
 atá leagtha amach sa chinneadh cur chun feidhme maidir leis an gconair
 croíghréasáin i dtrácht;
 (b)
 tuairisceoidh sé do na Ballstáit, don Choimisiún
 agus, mar is iomchuí, do na heintitis eile go léir a bhfuil baint dhíreach acu
 le forbairt chonair an chroíghréasáin faoi aon deacrachtaí atá ann agus
 cuideoidh sé le réitigh iomchuí a fháil;
 (c)
 tarraingeoidh sé suas tuarascáil gach bliain do
 Pharlaimint na hEorpa, don Choimisiún agus do na Ballstáit lena mbaineann faoin
 dul chun cinn atá déanta i gcur chun feidhme chonair an chroíghréasáin;
 (d)
 i gcomhar leis na Ballstáit lena mbaineann,
 rachaidh sé i gcomhairle, go háirithe, le húdaráis réigiúnacha agus áitiúla,
 bainisteoirí bonneagair, oibreoirí iompair, úsáideoirí iompair agus, de réir
 mar is iomchuí, le heintitis phoiblí agus phríobháideacha eile, d'fhonn eolas
 níos fearr a fháil ar an éileamh ar sheirbhísí iompair, ar na féidearthachtaí
 maidir le maoiniú agus cistiú infheistíochta agus na bearta atá le déanamh agus
 ar na coinníollacha atá le comhlíonadh chun go n-éascófar rochtain ar an
 gcistiú nó ar an maoiniú sin.
 6.
 Comhoibreoidh na Ballstáit lena mbaineann leis an
 gComhordaitheoir Eorpach agus déanfaidh siad an fhaisnéis is gá chun na cúraimí
 dá dtagraítear i mír 5 a chur i gcrích a thabhairt don Chomhordaitheoir.
 7.
 Gan dochar do na nósanna imeachta is infheidhme atá
 leagtha síos i ndlí an Aontais agus sa dlí náisiúnta, féadfaidh an Coimisiún
 tuairim an Chomhordaitheora a iarraidh agus iarratais ar chistiú ón Aontas le
 haghaidh chonairí an chroíghréasáin á scrúdú aige, conairí a bhfuil an
 Comhordaitheoir freagrach astu.
 Airteagal 52
 Conairí an chroíghréasáin a rialáil
 1.
 I gcás gach conaire croíghréasáin, bunóidh na
 Ballstáit lena mbaineann clár conaire a bheidh freagrach as cuspóirí ginearálta
 chonair an chroíghréasáin a shainiú agus as na bearta dá dtagraítear in Airteagal 53(1)
 a ullmhú agus a mhaoirsiú.
 2.
 Beidh an clár conaire comhdhéanta d'ionadaithe ó na
 Ballstáit lena mbaineann agus, de réir mar is iomchuí, d'eintitis phoiblí agus
 phríobháideacha eile. I ngach cás, na bainisteoirí ábhartha bonneagair mar atá
 sainmhínithe i dTreoir 2001/14/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
 26 Feabhra 2001 maidir le hacmhainn bonneagair iarnróid a leithroinnt
 agus muirir ar úsáid bonneagair iarnróid a thobhach[60], beidh siad rannpháirteach sa
 chlár conaire.
 3.
 Beidh an Comhordaitheoir Eorpach ina chathaoirleach
 ar an gclár conaire.
 4.
 Bunófar an clár conaire mar eintiteas dlíthiúil
 buan, amhail Grúpa Eorpach um Leas Eacnamaíoch.
 5.
 Beidh bunú clár conaire gan dochar don phrionsabal
 gur ag tairbhí thacaíocht airgeadais an Aontais atá an fhreagracht deiridh as
 cur chun feidhme na dtionscadal.
 Airteagal 53
 Plean forbartha conairí
 1.
 I gcás gach conaire croíghréasáin, déanfaidh na
 Ballstáit lena mbaineann, i gcomhar leis an gclár conaire, plean forbartha
 conairí a tharraingt suas go comhpháirteach agus a chur in iúl don Choimisiún
 laistigh de shé mhí tar éis don Rialachán seo a theacht i bhfeidhm. Áireofar an
 méid seo a leanas sa phlean go háirithe:
 (a)
 tuairisc ar shaintréithe chonair an chroíghréasáin,
 lena n‐áirítear scrogaill;
 (b)
 cuspóirí do chonair an chroíghréasáin go háirithe i
 dtéarmaí feidhmíochta arna gcur in iúl mar cháilíocht na seirbhíse, a toilleadh
 agus mar a chomhlíonann sí na ceanglais atá leagtha amach i gCaibidil II;
 (c)
 clár na mbeart is gá chun conair an chroíghréasáin
 a fhorbairt;
 (d)
 staidéar ar an margadh iompair ilmhódaigh;
 (e)
 plean cur chun feidhme, lena n-áirítear:
 –
 plean úsáide a bhaineann le córais idir‐inoibritheacha
 um bainistiú tráchta ar chonairí ilmhódacha lasta gan dochar do reachtaíocht is
 infheidhme an Aontais;
 –
 plean chun bacainní fisiceacha, teicniúla,
 oibríochtúla agus riaracháin idir modhanna iompair agus laistigh díobh a bhaint
 agus chun iompar ilmhódach éifeachtúil agus seirbhísí ilmhódacha éifeachtúla a
 fheabhsú;
 –
 bearta lena bhfeabhsófar an acmhainn riaracháin
 agus theicniúil chun tionscadail leasa choitinn a ghiniúint, a phleanáil, a
 dhearadh, a sholáthar, a chur chun feidhme agus chun faireachán a dhéanamh
 orthu;
 –
 measúnú riosca, lena n-áirítear iarmhairtí
 féideartha an athraithe aeráide ar an mbonneagar agus, i gcás inar iomchuí,
 bearta atá beartaithe chun seasmhacht i gcoinne an athraithe aeráide a
 fheabhsú;
 –
 bearta atá le déanamh chun astaíochtaí gáis
 cheaptha teasa a mhaolú;
 (f)
 plean infheistíochta, atá le tabhairt cothrom le
 dáta go rialta, lena n-áirítear:
 –
 liosta na dtionscadal chun bonneagar iompair dá
 dtagraítear in Airteagal 2(2) a leathnú, a athnuachan nó a athúsáid i gcás
 gach ceann de na modhanna iompair a bhaineann le conair an chroíghréasáin;
 –
 an plean airgeadais gaolmhar, leis na foinsí
 éagsúla a bheartaítear le haghaidh cistiú agus maoiniú, ar leibhéal
 idirnáisiúnta, náisiúnta, réigiúnach, áitiúil agus Aontais, lena n-áirítear,
 aon uair is féidir, córais thrasmhaoinithe chomharthaithe chomh maith le
 caipiteal príobháideach, mar aon le méid na ngealltanas atá tugtha cheana agus,
 i gcás inarb infheidhme, tagairt do ranníocaíocht an Aontais atá beartaithe
 faoi chláir airgeadais an Aontais.
 2.
 Tabharfaidh an Coimisiún a thuairim uaidh i bhfianaise
 an phlean forbartha conairí arna sholáthar ag na Ballstáit lena mbaineann.
 3.
 Chun tacú le cur chun feidhme chonairí an
 chroíghréasáin, féadfaidh an Coimisiún cinntí cur chun feidhme a ghlacadh i
 dtaobh chonairí an chroíghréasáin. Féadfar a áireamh sna cinntí sin:
 (a)
 an phleanáil infheistíochta, na costais ghaolmhara
 agus amlíne an chur chun feidhme a mheastar is gá chun conairí an
 chroíghréasáin a chur chun feidhme i gcomhréir le cuspóirí an Rialacháin seo.
 (b)
 na bearta uile a shainiú atá dírithe ar chostais sheachtracha
 a laghdú, go háirithe astaíochtaí gáis cheaptha teasa agus torann, agus ar
 bearta iad a dhíríonn ar theicneolaíochtaí nua i mbainistiú tráchta agus
 toillte a thabhairt isteach.
 (c)
 foráil a dhéanamh maidir le bearta eile is gá chun
 an plean forbartha conairí a chur chun feidhme agus chun bonneagar chonair an
 chroíghréasáin a úsáid ar bhealach éifeachtúil.
 Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i
 gcomhréir leis an nós imeachta comhairliúcháin dá dtagraítear in
 Airteagal 55(2).
 CAIBIDIL V
 FORÁLACHA COITEANNA
 Airteagal 54
 Tabhairt cothrom le dáta agus tuairisciú
 1.
 Cuirfidh na Ballstáit an Coimisiún ar an eolas go
 leanúnach tríd an gcóras faisnéise geografaí agus teicniúla idirghníomhach don
 ghréasán tras-Eorpach iompair (GTE teic), maidir leis an gcur chun cinn atá
 déanta i gcur chun feidhme tionscadal leasa choitinn agus na n-infheistíochtaí
 a rinneadh chun na críche sin.
 Cuirfidh na Ballstáit ar fáil don Choimisiún
 achomaireachtaí ar phleananna agus ar cláir náisiúnta atá á dtarraingt suas acu
 d'fhonn an gréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt, go háirithe i ndáil leis
 an gcroíghréasáin. Chomh luath agus a ghlacfar iad, cuirfidh na Ballstáit na
 pleananna agus na cláir náisiúnta chuig an gCoimisiún mar eolas.
 2.
 Gach dhá bhliain amhail ó theacht i bhfeidhm an
 Rialacháin seo agus tar éis dul i gcomhairle leis an gCoiste dá dtagraítear in Airteagal 54,
 foilseoidh an Coimisiún tuarascáil ar an dul chun cinn atá déanta i gcur chun
 feidhme na dtreoirlínte, a chuirfear faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle,
 an Choiste Eacnamaíoch agus Shóisialta agus Choiste na Réigiún.
 3.
 Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha
 tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 56 maidir le
 hIarscríbhinní I, II agus III a oiriúnú chun athruithe féideartha a thig as na
 tairseacha cainníochtúla arna leagan síos in Airteagail 16, 24, 29 agus 33
 a chur san áireamh. Agus na hIarscríbhinní á n-oiriúnú, déanfaidh an Coimisiún
 an méid seo a leanas:
 (a)
 cláir lóistíochta, críochfoirt lasta, calafoirt
 intíre, calafoirt mhuirí, agus aerfoirt a áireamh sa ghréasán cuimsitheach, má
 thaispeántar gur mó an meánmhéid tráchta sa dá bhliain dheireanacha ná an
 tairseach ábhartha;
 (b)
 cláir lóistíochta, críochfoirt lasta, calafoirt
 intíre, calafoirt mhuirí, agus aerfoirt a eisiamh ón ngréasán cuimsitheach, má
 thaispeántar gur lú an meánmhéid tráchta le sé bliana anuas ná an tairseach
 ábhartha;
 (c)
 na léarscáileanna le haghaidh bonneagair bhóithre,
 iarnróid agus uiscebhealaí intíre a choigeartú sa chaoi is go léirítear an dul
 chun cinn agus an gréasán á thabhairt i gcrích. Agus na léarscáileanna sin á
 gcoigeartú, ní cheadóidh an Coimisiún aon choigeartú ar ailíniú bealaí thar an
 méid a cheadaítear leis an nós imeachta ábhartha um údarú tionscadail.
 Beidh na coigeartuithe faoi phointí (a) agus
 (b) bunaithe ar na staitisticí is déanaí atá ar fáil, arna fhoilsiú ag
 Eurostat.
 4.
 Tionscadail leasa choitinn a bhaineann le bonneagar
 atá nua-áirithe sa ghréasán tras-Eorpach iompair, beidh siad incháilithe chun
 críocha Airteagal 7(5) ó dháta theacht i bhfeidhm na ngníomhartha
 tarmligthe de bhun mhír 3.
 Tionscadail leasa choitinn a bhaineann le
 bonneagar atá eisithe ón ngréasán tras-Eorpach iompair, ní bheidh siad
 incháilithe a thuilleadh ó dháta theacht i bhfeidhm na ngníomhartha tarmligthe
 de bhun mhír 3. Ní dhéanfaidh deireadh na hincháilitheachta difear do
 chinntí maoinithe ná deontas arna nglacadh ag an gCoimisiún roimh an dáta sin.
 Airteagal 55
 Coiste
 1.
 Tabharfaidh coiste cúnamh don Choimisiún. Coiste
 laistigh de bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 a bheidh sa choiste sin.
 2.
 I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh
 feidhm ag Airteagal 4 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
 Airteagal 56
 An tarmligean a fheidhmiú
 1.
 Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha
 tarmligthe a ghlacadh faoi réir na gcoinníollacha atá leagtha síos san Airteagal seo.
 2.
 Tabharfar an chumhacht don Choimisiún na
 gníomhartha tarmligthe dá dtagraítear in Airteagal 54(3) a ghlacadh ar
 feadh tréimhse éiginnte ón [dáta teacht i bhfeidhm an Rialacháin].
 3.
 Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle
 tarmligean na gcumhachtaí dá dtagraítear in Airteagal 54(3) a chúlghairm
 tráth ar bith. I gcás cinnidh maidir le cúlghairm, cuirfear deireadh le
 tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Beidh éifeacht aige ón
 lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó
 ag dáta ina dhiaidh sin a shonrófar inti. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht
 aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana féin.
 4.
 A luaithe agus a ghlacann sé gníomh tarmligthe,
 tabharfaidh an Coimisiún fógra ina thaobh sin do Pharlaimint na hEorpa agus don
 Chomhairle an tráth céanna.
 5.
 Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun
 Airteagal 54(3) i bhfeidhm ach amháin má tá agóid déanta ag Parlaimint na
 hEorpa nó ag an gComhairle ina choinne laistigh de thréimhse dhá mhí ó cuireadh
 Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle ar an eolas faoin ngníomh sin nó, sula
 dtéann an tréimhse sin in éag, má tá sé curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa
 agus ag an gComhairle araon don Choimisiún nach ndéanfaidh siad agóid ina
 choinne. Cuirfear dhá mhí leis an tréimhse sin ar thionscnamh Pharlaimint na
 hEorpa nó na Comhairle.
 Airteagal 57
 Athbhreithniú
 Faoin 31 Nollaig 2023 ar a dhéanaí,
 déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú ar chur chun feidhme an chroíghréasáin,
 ina ndéanfar meastóireacht ar chomhlíonadh na bhforálacha atá leagtha síos sa
 Rialachán seo agus ar an dul chun cinn sa chur chun feidhme.
 Airteagal 58
 Údarás Teagmhála Aonair
 Féadfaidh Ballstáit Údarás Teagmhála Aonair a
 cheapadh chun na próisis cheadúcháin le haghaidh tionscadal leasa choitinn, go
 háirithe tionscadail trasteorann, a éascú agus a chomhordú, i gcomhréir le acquis
 ábhartha an Aontais.
 Airteagal 59
 Moill i dtabhairt chun críche an chroíghréasáin
 1.
 I gcás moille suntasaí i dtosú nó i dtabhairt chun
 críche na hoibre ar an gcroíghréasán, iarrfaidh an Coimisiún ar na Ballstáit
 lena mbaineann na cúiseanna leis an moill a thabhairt laistigh de thrí mhí. Ar
 bhonn an fhreagra a thugtar, rachaidh an Coimisiún i gcomhairle leis an
 mBallstát lena mbaineann chun an fhadhb as ar tháinig an mhoill a réiteach.
 2.
 Féadfaidh an Coimisiún, mar chuid dá fhaireachán
 ghníomhach ar chur chun feidhme an chroíghréasáin agus ag tabhairt aird chuí ar
 phrionsabal na comhréireachta agus na coimhdeachta, a chinneadh bearta iomchuí
 a dhéanamh.
 3.
 Déanfar aon bheart a dhéantar a chur i bhfios do
 Pharlaimint na hEorpa agus do na Ballstáit láithreach.
 Airteagal 60
 Comhoiriúnacht le dlí agus bearta an Aontais
 Gníomhaíochtaí a dhéanfar faoin Rialachán seo,
 cuirfidh siad san áireamh aon bheartais ábhartha de chuid an Aontais, go
 háirithe iad siúd a bhaineann le hiomaíocht, le rochtain ar an margadh, le
 cosaint an chomhshaoil, le sláinte, le forbairt inbhuanaithe agus le soláthar
 poiblí.
 Airteagal 61
 Cur chun cinn agus meastóireacht
 Déanfaidh an Coimisiún forás bheartas an
 ghréasáin thras-Eorpaigh iompair agus a chur chun feidhme iomlán a chur chun
 cinn agus déanfaidh sé meastóireacht orthu sin.
 Airteagal 62
 Aisghairm
 Déantar Cinneadh 661/2010/AE a aisghairm.
 Leanfaidh d'fheidhm a bheith ag Cinneadh Uimh. 611/2010/AE
 i gcás aon chinnidh mhaoiniúcháin atá bunaithe ar Rialachán (CE) Uimh. 680/2007[61].
 Airteagal 63
 Teacht i bhfeidhm
 Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an
 fichiú lá tar éis a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
 Beidh an Rialachán seo ina cheangal
 go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.
 Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
 Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar
 ceann na Comhairle
 An tUachtarán An
 tUachtarán
 [1] Cinneadh Uimh. 1692/96/CE ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 1996 maidir le
 treoirlínte Comhphobail chun an gréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt, IO
 L 228, 9.9.1996, lch. 1.
 [2] Cinneadh Uimh. 884/2004/CE ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 lena
 leasaítear Cinneadh Uimh. 1692/96/CE maidir le treoirlínte Comhphobail
 chun an gréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt, IO L 201, 7.6.2004,
 lch. 1.
 [3] Rialachán (CE) Uimh. 680/2007
 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2007 lena
 leagtar síos rialacha ginearálta maidir le cabhair airgeadais Chomhphobail a
 dheonú i réimse na ngréasán tras-Eorpach iompair agus fuinnimh, IO L 162,
 22.6.2007, lch.1
 [4] Cinneadh Uimh. 661/2010/AE ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Iúil 2010 maidir le
 treoirlínte Aontais chun an gréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt
 (athmhúnlú) IO L 204, 5.8.2010, lch. 1.
 [5] COIM(2011) 144.
 [6] Rialachán (AE) Uimh. 913/2010
 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Meán Fómhair 2010 maidir
 le gréasán iarnróid Eorpach i gcomhair lasta iomaíoch, IO L 276,
 20.10.2010, lch. 22.
 [7] Féach Roinn 3.1: ''Bonneagar iompair: comhtháthú críochach agus fás eacnamaíoch' d'Iarscríbhinn 1 a ghabhann
 leis an bPáipéar Bán.
 [8] COIM(2010) 245
 críochnaitheach/2.
 [9] COIM(2011) 206 críochnaitheach.
 [10] COIM(2010) 2020 críochnaitheach.
 [11] 'GTE-I: Athbhreithniú beartais. I
 dtreo gréasán tras‐Eorpach iompair níos comhtháite chun freastal ar an
 gComhbheartas Iompair', COIM (2009) 44 críochnaitheach.
 [12] Is iad na réimsí a chumhdaíonn na
 grúpaí saineolaithe: struchtúr
 gréasáin chuimsithigh agus croíghréasáin agus an mhodheolaíocht do phleanáil an
 GTE-I, comhtháthú an bheartais iompair i bpleanáil an GTE-I, córais chliste
 iompair agus teicneolaíochtaí nua laistigh de chreat an GTE-I, GTE-I agus
 ceangail lasmuigh den AE, maoiniú an GTE-I, gnéithe dlí agus neamhairgeadais an
 GTE-I.
 [13] 'Comhairliúchán ar beartas an
 ghréasáin thras-Eorpaigh iompair sa todhchaí', COIM (2010) 212
 críochnaitheach.
 [14] ''Beartas Nua an Ghréasáin
 Thras-Eorpaigh Iompair. Saincheisteanna
 pleanála agus cur chun feidhme', SEC (2011) 101.
 [15] Foilsíodh an mhodheolaíocht
 mhionsonraithe sa Doiciméad Inmheánach Oibre ón gCoimisiún 'The New
 Trans-European Transport Network Policy – Planning and Implementation Issues
 (Beartas nua an Ghréasáin Thras‐Eorpaigh Iompair – Saincheisteanna
 Pleanála agus Cur Chun Feidhme)' i mí Eanáir 2011. Tá sé faoi réir mionchoigeartuithe maidir le saincheisteanna a ardaíodh
 ag cruinniú na nAirí Iompair an 7/8 Feabhra 2011 agus ag cruinnithe
 ionadaithe ard-leibhéil Bhallstáit uile an AE.
 [16] In Iarscríbhinn III cuirtear líonraí
 réigiúnacha iompair na dtíortha sin ar fáil sa mhéid is go bhfuil siad sainithe
 cheana féin. I gcás tíortha
 comharsanachta faoi Chomhpháirtíocht an Oirthir, saineofar an gréasán
 réigiúnach tar éis don Phainéal Iompair obair a dhéanamh faoi Chomhpháirtíocht
 an Oirthir, ag cur leis an obair a rinneadh faoi chuimsiú TRACECA. I gcás na dtíortha comharsanachta sa Deisceart,
 saineofar an gréasán réigiúnach ar bhonn an hoibre a dhéantar faoi chuimsiú
 Fhóram Iompair na hEorpa/na Meánmhara.
 [17] COIM(2011) 500 críochnaitheach.
 [18] D'fhéadfadh maoiniú ó Áis
 Infheistíochta na Comharsanachta (NIF) nó ón Ionstraim um Chúnamh Réamhaontais
 (IPA) a bheith mar chuid den chomhordú sin.
 [19] IO C , , lch. .
 [20] IO C , , lch. .
 [21] IO L 228, 9.9.1996, lch.1.
 [22] IO L 204, 5.8.2010, lch. 1.
 [23] COIM(2011) 144 críochnaitheach.
 [24] COIM(2007) 575 críochnaitheach.
 [25] IO L 276, 20.10.2010,
 lch. 22.
 [26] IO L 194, 25.7.2009,
 lch. 60.
 [27] Rialachán (AE) Uimh. XXX/2012 an
 ... [an Áis um Nascadh na hEorpa]
 [28] Rialachán (CE) Uimh. 1085/2006
 an 17 Iúil 2006 lena mbunaítear Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais
 (IPA), IO L 210, 31.7.2006, lch. 82.
 [29] COIM(2011) 615 críochnaitheach.
 [30] IO L 55, 28.2.2011, lch. 13.
 [31] COIM(2004) 106 críochnaitheach.
 [32] IO L 96, 31.3.2004,
 lch. 26.
 [33] IO L 64, 2.3.2007, lch. 1.
 [34] IO L 208, 5.8.2002,
 lch. 10.
 [35] IO L 255, 30.9.2005,
 lch. 152.
 [36] IO L 284, 16.10.2006,
 lch. 1.
 [37] IO L 342, 7.12.2006,
 lch. 1.
 [38] IO L 123, 12.5.2011,
 lch. 11.
 [39] IO L 191, 18.7.2008,
 lch. 1.
 [40] Leithead rianta ainmniúil
 caighdeánach Eorpach dá dtagraítear sa tsonraíocht theicniúil
 d'idir-inoibritheacht maidir le bonneagar, Roinn 4.2.5.1 do na gnáthlínte
 (anseo feasta: R TSI) de Chinneadh
 2011/275/AE ón gCoimisiún an 26 Aibreán 2011 maidir le sonraíocht
 theicniúil d'idir-inoibritheacht a bhaineann le fochóras 'bonneagair' an
 ghnáthchórais iarnróid thras-Eorpaigh, IO L 126, 14.5.2011, lch. 53,
 agus Roinn 4.2.2. do na línte ardluais (anseo feasta: HS TSI) de Chinneadh 2008/217/AE ón gCoimisiún an
 26 Aibreán 2011 maidir le sonraíocht theicniúil d'idir-inoibritheacht
 a bhaineann le fochóras 'bonneagair' an chórais iarnróid ardluais
 thras-Eorpaigh, IO L 77, 19.03.2008, lch. 1.
 [41] Féach na ceanglais maidir le catagóir
 líne V-F atá sonraithe i Roinn 4.2.2. den CR TSI.
 [42] Ceanglais maidir le catagóirí líne
 IV-F, IV-M, VI-F agus VI-M mar atá sonraithe i Roinn 4.2.4.3. den CR TSI.
 [43] Comhdháil Eorpach na nAirí iompair
 (ECMT), ECMT/CM(92)6/Críochnaitheach.
 [44] IO L 319, 29.11.2008, lch. 59.
 [45] IO
 L 167, 30.4.2004, lch. 39.
 [46] IO L 166, 30.04.2004,
 lch. 124.
 [47] IO L 268, 13.10.2009,
 lch. 11.
 [48] IO L 207,
 6.8.2010, lch. 1.
 [49] IO L 332, 28.11.2000,
 lch. 81.
 [50] IO L 97, 9.4.2008, lch. 72.
 [51] IO
 L 96, 31.3.2004, lch. 1.
 [52] IO
 L 96, 31.3.2004, lch. 10.
 [53] IO
 L 96, 31.3.2004, lch. 20.
 [54] IO
 L 96, 31.3.2004, lch. 26.
 [55] IO L 175, 5.7.1985,
 lch. 40.
 [56] IO L 206, 22.7.1992, lch. 7.
 [57] IO L 327, 22.12.2000,
 lch. 1.
 [58] IO L 197, 21.07.2001,
 lch. 30.
 [59] IO L 20, 26.1.2010, lch. 7.
 [60] IO L 75, 15.3.2001,
 lch. 29.
 [61] Rialachán (CE) Uimh. 680/2007 ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2007 lena leagtar
 síos rialacha ginearálta maidir le cabhair airgeadais Chomhphobail a dheonú i
 réimse na ngréasán tras-Eorpach iompair agus fuinnimh, IO L 162, 22.6.2007,
 lch.1