text:
Burkina Faso je vnitrozemský stát ležící v Západní Africe. Do roku 1984 se tento stát jmenoval republika Horní Volta, poté byl přejmenován na Burkina Faso, což znamená v překladu republika Země spravedlivých. Hraničí se šesti státy: Mali na severu, Nigerem na východě, Beninem na jihovýchodě, Togem a Ghanou na jihu a s Pobřeží slonoviny na jihozápadě. Na území o rozloze 274 200 km2 žije více než 20 miliónů obyvatel. Hlavním městem je Ouagadougou.
 Dějiny
 Předkoloniální a koloniální období
 Mezi 11.–14. stoletím vznikly na území dnešního státu silné mossijské státy (Vagadugu-Ouagadougou, Jatenga, Dagomba), které byly s to vzdorovat expanzi sousedů. Francie si zajistila kontrolu území až v 90. letech 19. století. Od roku 1896 ustanovila Francie protektorát nad královstvím Wagadugu. Mezi léty 1904–1919 bylo toto území součástí kolonie Horní Senegal-Niger (v rámci Francouzské Západní Afriky), v letech 1919–1932 fungovala už jako samostatná kolonie Horní Volta. V letech 1932-47 bylo toto území rozděleno mezi Francouzský Súdán, Pobřeží slonoviny a Niger. Roku 1947 byla dnešní Burkina Faso obnovena v původních hranicích z roku 1919 jako zámořské území Horní Volta.
 Samostatnost
 V roce 1958 získala statut autonomní republiky v rámci Francouzského společenství. Dne 5. 8. 1960 byla vyhlášena nezávislost republiky Horní Volta. V lednu 1966 prezident vyhlásil výjimečný stav a byl proveden vojenský převrat. Do začátku 80. let byli v čele státu příslušníci armády. V roce 1983 se dostal k moci kapitán Thomas Sankara a byla ustanovena vojensko-civilní vláda, která hleděla do budoucnosti s optimismem, a proto změnila jméno a symboly země (vlajku, hymnu i ústavu). V rámci této vlády však byl nastolen socialismus a došlo k postupnému zestátňování půdy. Vláda slíbila emancipaci žen a zdvojnásobení pracovních příležitostí. Brzy však zakázala politické strany a rozpustila parlament. Roku 1985 bylo touto vládou změněno koloniální jméno Horní Volta na Burkinu Faso. Další státní převrat následoval roku 1987, když Sankara vyzval k založení jediné socialistické politické strany. To bylo však pro lidovou frontu vedenou kapitánem Blaisem Compaorém příliš. Vojenské komando zavraždilo Sankaru i třináct jeho nejbližších spolupracovníků a připravilo Lidové frontě cestu k moci. O rok později zavedl Compaoré hospodářské reformy podporující soukromý sektor a zahraniční investice. Ve skutečnosti se však změnilo málo.
 Současnost
 Během 90. let došlo k velké akumulaci moci v rukou prezidenta. V květnu 1992 se bídou sužovaná země pokusila o první krok k demokracii konáním voleb, jež však kýženou změnu nepřinesly. V roce 1998 se Compaoré opět dostal do čela státu díky drtivému volebnímu vítězství. Vojenský převrat z roku 2003 byl neúspěšný a tak byl Compaoré zvolen do čela Burkiny Faso i po třetí roku 2005. Jeho vláda byla poznamenána diktátorskými prvky, zejména silnou mocí tajné policie, která sloužila k pronásledování a mučení mnoha odpůrců Compaorého režimu. Dle názoru veřejného mínění a některých lidskoprávních organizací byly volby během jeho vlády silně falšovány.
 Na konci října 2014 se proti Compaorého snaze dál vést zemi zvedla vlna nepokojů. Poté, co demonstranti zapálili budovu parlamentu, vyhlásil prezident dočasně výjimečný stav. Compaoré demonstrantům nabídl, že povede po dohodě s opozicí přechodnou vládu, a to až do voleb v roce 2015. To ale protestující odmítli, Compaoré tedy podal demisi. Funkci prezidenta přechodně převzal plukovník Isaac Zida, kterého v této funkci podpořila armáda (původně chtěl tuto funkci převzít náčelník generálního štábu Honoré Traoré, ten ale neměl armádní podporu). Demonstranti ale převzetí prezidentského úřadu armádou odmítli.
 Krátce po převzetí moci armádou se konala schůzka zástupců armády, opozice, příznivců bývalého prezidenta Compaorého a náboženských a tradičních předáků, kde mělo být dohodnuto složení vlády, která zemi povede do voleb v listopadu 2015. Na schůzce však nedošlo k žádné dohodě. V polovině listopadu se ale nakonec (pod tlakem ze zahraničí) armáda dohodla s opozicí na vzniku přechodné vlády, v níž by post prezidenta a předsedy Přechodné národní rady (Conseil national du transition) měli civilisté, post premiéra by mohl obsadit představitel armády. Po této dohodě byl prezidentem jmenován diplomat Michel Kafando, premiérem se stal dosavadní přechodný prezident Isaac Zida.
 Nová vláda se distancovala od předchozího režimu: rozpustila stranu Congrès pour la démocratie et le progrès, spojenou s bývalým prezidentem, slíbila, že prošetří období vlády Blaise Compaorého a bude vyžadovat jeho vydání (po převratu utekl nejdříve do Pobřeží slonoviny, posléze do Maroka). Dne 16. září 2015 prezidentská stráž, podporující bývalého prezidenta Compaorého, zajala prezidenta Kafandoa, premiéra Zidu a několik ministrů. Následujícího dne prohlásila státní instituce za zrušené a vytvořila Národní radu pro demokracii v čele s generálem Gilbertem Diendérém. Zbytek armády se však k puči nepřidal a vyzval pučisty, ať složí zbraně. To se stalo 21. září. Při puči zahynulo 10 lidí a více než 100 bylo raněno.
 Dodnes je tento stát jednou z nejchudších zemí na světě. Hlavním problémem je zde neutěšená sociální situace, negramotnost a vysoká inflace.
 Geografie
 Stát Burkina Faso leží v Západní Africe. Hraničí se státy: Mali, Niger, Benin, Ghana, Pobřeží slonoviny a Togo. Tento vnitrozemský stát z velké části pokrývá rovinatá, místy mírně zvlněná plošina s výškami 250 – 350 metrů nad mořem. Jde o střední a nižší část Hornoguinejské vysočiny, která zde formuje jakoby jednotlivé vyvýšené ostrovy a směrem na západ strmě spadá do příkopového zlomu Falaise de Banfora. Protékají zde tři řeky: Červená, Bílá a Černá Volta (jediný stálý tok). Na jihozápadě najdeme až 750 metrů vysoké pískovcové tabule s nejvyšším vrcholem Ténakourou (749 m n. m.) a na východě Nigerijskou pánev. V oblasti Sahelu převládá tropické suché podnebí, v jižní části země zase vlhké tropy. Půda je rozdělena mezi lesy (50 %), pastviny (22 %), ornou půdu (13 %) a ostatní (15 %).
 Burkina Faso má dva hlavní typy krajiny:
 Severní, východní a střední část země je typická mírně zvlněnou krajinu, místy prostoupenou několika kopci.
 Jihozápad Burkiny Faso je tvořen pískovcovým masívem, kde se nachází nejvyšší vrchol státu – Ténakourou.
 Průměrná nadmořská výška se pohybuje okolo 400 m n. m. a rozdíl mezi nejvýše a nejníže položeným bodem není víc než 600 m n. m. Burkina Faso tedy leží v relativně rovném terénu bez významných převýšení.
 Podnebí
 Burkina Faso má především tropické klima se dvěma rozdílnými sezónami. Deštivé období je charakteristické srážkami v rozmezí 600-900 milimetrů a suché období, během kterého vane saharský suchý vítr harmattan. Deštivé období trvá asi čtyři měsíce a je kratší na severu země.
 Burkina Faso má tři hlavní klimatické pásy/zóny:
 Sahelský pás – Oblast suché tropické savany, s nízkými srážkami a vysokými teplotami. Dříve v této oblasti rostlo mnoho stromů, ale dnes ve vyprahlé krajině rostou stromy jen sporadicky. V této oblasti někdy po celá léta neprší, což má za následek různě intenzivní hladomory.
 Súdánsko-sahelský pás – Přechodná zóna mezi oběma hlavními typy je charakteristická především vydatnějšími srážkami.
 Súdánsko-guinejský pás – Tento pás je typický nižšími průměrnými teplotami a deštivějším počasím.
 Administrativní rozdělení
 Burkina Faso je rozdělena na 13 regionů, 45 provincií a 301 obcí. Existují následující regiony:
 Boucle du Mouhoun
 Cascades
 Centre
 Centre-Est
 Centre-Nord
 Centre-Ouest
 Centre-Sud
 Est
 Hauts-Bassins
 Nord
 Plateau-Central
 Sahel
 Sud-Ouest
 Obyvatelstvo
 Na území Burkiny Faso trvale žije přes 160 různých etnik. Dominantním etnikem jsou Mossiové (40 %-50 %), kteří odvozují svůj původ od válečníků, kteří na dnešní území přišli v dávné minulosti, dále jsou zde zastoupeni Fulbové (8 %-10 %) či Lobiové (7 %). Asi 50 % z nich vyznává islám, 40 % obyvatel vyznává tradiční africká náboženství a asi 10 % jsou křesťané, hlavně katolíci. I když je zde úředním jazykem francouzština, obyvatelé mluví také arabsky, nebo místními domorodými jazyky jako je more, mande, pularština a fulbština.
 Nejvíce obyvatel žije v jižních oblastech Burkiny Faso, což je také způsobeno každoroční migrací statisíců obyvatel z této oblasti do sousední Ghany a Pobřeží slonoviny za sezónními pracemi. V republice je velmi vysoká negramotnost – 82 %. Asi 80 % obyvatel žije na venkově. Pravděpodobná míra dožití je u mužů 51 a u žen 54 let. Populační přírůstek se pohybuje okolo 3,1 % ročně, na jednu ženu zde připadá více než 6 dětí.
 Ekonomika
 HDP Burkiny Faso se odhaduje na asi 6 miliard dolarů. Ekonomika Burkiny Faso je především založena na zemědělství, farmářství a chovu zvířat. Burkina Faso měla v roce 2014 paritu kupní síly na obyvatele 1 900 dolarů, to je v přepočtu zhruba 44 200 Kč a nominální na obyvatele 790 dolarů, což je 18 390 Kč. Více než 80 % populace se spoléhá na soběstačné zemědělství, pouze malá část obyvatelstva je zapojena do průmyslu a služeb. Mezi dlouhodobé problémy Burkiny Faso patří vysoce proměnlivé srážky, špatná půda, nedostatek prostředků na rozvoj dopravy a jiné infrastruktury, například telekomunikace. Mezi další problémy patří dále stávající stagnace ekonomiky i přes globální pomoc. Exportní ekonomické zboží rovněž nadále podléhá výkyvům světových cen.
 Země má vysokou hustotu osídlení, ale málo přírodních zdrojů a také velmi neúrodnou půdu, která je nevhodná k pěstování. V průmyslu dominují privatizované firmy a organizace. Po devalvaci měny afrického franku v lednu 1994 vláda aktualizovala svůj rozvojový program ve spolupráci s mezinárodními agenturami a ekonomický růst se podstatně zvýšil. Udržování makroekonomického pokroku ale závisí na pokračující nízké inflaci, snižování obchodního deficitu a reformách zaměřených na podporu soukromých investic a firem.
 Bankovní sektor
 Finanční systém Burkiny Faso představuje až 30 % HDP země a je ovládán především bankovním sektorem, jež řídí až 90 % celkových aktiv finančního systému. Státní bankovní sektor je sám o sobě poměrně rozvinutý, přičemž tři největší banky v zemi drží až 60 % všech aktiv finančního sektoru. V zemi působí jedenáct bank a pět nebankovních finančních institucí. Banky jsou obecně přiměřeně kapitalizovány, ale jsou zranitelné kvůli nestabilitě měny, díky které ceny podléhají významnému kolísání.
 Zemědělství
 Na celkové tvorbě HDP se sektor zemědělství v roce 2005 podílelo 34,4 %, zaměstnává však až 84 % obyvatel. Burkina Faso je vývozcem skotu (zejména tura domácího) do sousedních zemí. Chov se koncentruje především do oblasti Fulbe, kde se mu věnují především kočovné kmeny. Navzdory vysoké zaměstnanosti v zemědělství je podíl zemědělského sektoru na hrubém domácím produktu (HDP) pouze cca 35% (2012; pro srovnání HPD ze služeb je cca 38%). Nejdůležitější pěstovanou plodinou z hlediska národního hospodářství je bavlna – Burkina Faso je největším africkým producentem této komodity. V roce 2006 se sklidilo rekordních 0,74 mil tun. Země aktivně prosazuje omezení subvencí ze strany USA a evropských zemí, ovšem tyto subvence jsou kritizovány WTO. Ostatní pěstované plodiny: proso, rýže, cukrová třtina, čirok, kukuřice, arašídy, zelenina – obdělávána je ovšem pouze malá část území na jihu země, Burkina Faso má proto problém s dosažením soběstačnosti a nezávislosti na importu surovin. Stát dlouhodobě podporuje pěstování pšenice; první úspěšná sklizeň proběhla v roce 2006. Dobrým vývozním artiklem posledních let se stává mango.
 Průmysl
 Průmysl se podílí na tvorbě HDP asi 18 %. Nosným odvětvím je těžební průmysl; v posledních dvou letech vláda vydala 370 nových licencí. V roce 2007 má začít těžba ze tří nových dolů (investice kanadských a britských firem) – celková těžba zlata má do tří let růst na 9,4 tun. Dalším těženým kovem je zinek (70 tisíc tun). Výrobní sektor je malý – důležitějšími odvětvími jsou zemědělsko–potravinářský, a textilní. Výrobní podniky v Burkině Faso se potýkají se značnými problémy, zejména díky vysokým cenám ropy a vysokým přepravním nákladům z přístavu v Lomé (Togo) a Tema (Ghana).
 Těžba zlata
 V roce 2012 se v Burkině Faso nacházelo 6 zlatých dolů. Burkina Faso je 3. největším exportérem zlata v Africe. Západoafrické zlato avšak nedosahuje vysoké kvality zlata z Jižní Afriky . Současnými největšími odběrateli zlata v zemi jsou společnosti Ghana (78%), brazilská společnost Indústria Metalúrgica (12%) a vláda (10%)
 Podle ministerstva financí se zlato stalo hlavní exportní komoditou. V roce 2011 Burkina Faso vydělala na obchodě s nerostným bohatstvím cca 127 miliard CFA (247 milionů USD). V letech 2007 až 2011 vynesla produkce 440 miliard CFA, což představuje 64,7 procenta veškerého vývozu a 8 procent HDP. Produkce vzrostla z 23 tun v roce 2010 na 32 tun v roce 2011. Zlaté doly jsou rozmístěny v severních, západních, jihozápadních a centrálních oblastech země.
 Zlatý průmysl Burkiny Faso zaměstnává otrocké dělníky a rozhodně nešetří ani děti. V roce 2013 Americké Ministerstvo práce uvedlo, že těžba zlata se stává ještě výnosnějším průmyslem, což má za následek „zvýšený počet dětí pracujících ve zlatých dolech a tisíce studentů opouštějících školu" . Článek z internetového časopisu AllAfrica odhalil, že současný boom v odvětví těžby zlata v zemi za poslední tři roky učinil ze země jednoho z předních afrických producentů. Zpráva ale dále naznačila informace o masovému přílivu nezletilých pracujících. Deník dále uvedl, že až šestileté děti opouštějí školní instituce, aby mohly pracovat v dolech, především z iniciativy jejich rodičů.
 Zpráva amerického ministerstva práce z roku 2014 obsahuje seznam zboží vyrobeného dětskou nebo nucenou prací a Burkina Faso je uvedena mezi 74 dalšími zeměmi, kde byly takové pracovní podmínky pozorovány.
 Těžba zinku
 Zinek je, hned po zlatě, druhou nejrozšířenější těžebnou surovinou, kterou Burkina Faso exportuje do světa. V současné době těžba probíhá především v oblasti Perkoa v centrální oblasti země. Koncentráty zinku jsou přepravovány po železnici do přístavu Abidjan na Pobřeží slonoviny a do přístavu Tema v Ghaně.
 Stavebnictví
 Stavební sektor v posledních letech prodělává boom. Vláda s pomocí mezinárodních donorů investovala do výstavby silnic, vodních děl a malých přehrad. Velmi ambiciózní je projekt přestavby hlavního města.
 Sektor vodohospodářství
 Burkina Faso dosáhla pozoruhodných výsledků v odvětví vodního hospodářství a hygieny, které Světová banka podporuje již více než 15 let. V červnu 2018 schválila Světová banka bezprecedentní financování ve výši 300 milionů USD zaměřené na zlepšení přístupu, udržitelnosti a účinnosti vodohospodářských a hygienických služeb v městských a venkovských oblastech, z čehož nakonec bude mít prospěch 2,4 milionu lidí.
 Služby
 Na tvorbě HDP se podílí 39,6 %. Burkina Faso má malý finanční sektor (8 větších komerčních bank, 3 pojišťovací ústavy). Turistický potenciál není využíván – větší návštěvnost je registrována v období Festpaco (největší africký filmový festival), národního dne kultury a mezinárodní výstavy řemesel (SIAO).
 Ekonomický růst
 Zpráva Světové banky z prosince 2018 naznačuje, že bavlna se stala nejdůležitější tržní plodinou. Vývoz zlata je také v rámci 21. století na vzestupu- spolu s manganovou rudou a zinkem se jedná o nejvýnosnější zdroje nerostného bohatství v zemi. V roce 2017 se ekonomický růst zvýšil na 6,4 % (oproti 5,9 % v roce 2016), hlavně díky produkci zlata a zvýšeným investicím do infrastruktury. Růst spotřeby spojený s růstem mezd rovněž podpořil ekonomický růst. Inflace v roce 2018 zůstala nízká, 0,4 %, ale veřejný schodek vzrostl na 7,7 % HDP (vs. 3,5 % v roce 2016). Vláda nadále pokračuje v získávání finanční pomoci a půjček na splácení státního druhu. Světová banka uvedla, že ekonomický výhled zůstane v krátkodobém a střednědobém výhledu příznivý, ačkoliv neschopnost půjčky a zakázky splácet by mohlo mít negativní dopad do budoucna. Mezi rizika patří vysoké ceny dovozu ropy a nižší ceny vývozu bavlny a zlata, ale také například teroristické hrozby nebo stávky pracovní síly.
 Hlavní makroekonomické indikátory
 Tabulka hrubého domácího produktu, odhad MMF v milionech afrických franků (CFA).
 Pro srovnání kupní síly je 1 americký dolar směňován za 470,70 afrických franků. Průměrné mzdy v roce 2009 činily 0,56 USD pro člověka za hodinu.
 HDP na obyvatele Burkiny Faso vzrostl v šedesátých letech o 13% a v sedmdesátých letech dosáhl maximálního růstu 237%. To se však ukázalo jako neudržitelné a růst se v osmdesátých letech následně snížil na 23%. Nakonec se v devadesátých letech snížil o 37%. Průměrné mzdy v roce 2007 se pohybují kolem 2 až 3 dolarů za den.
 Přestože je Burkina Faso znevýhodněna domácí ekonomikou s extrémním nedostatkem zdrojů, zůstává oddána programu strukturálních úprav (Structural adjustment programs - SAPs), který zahájila v roce 1991. Tím se z velké části zotavila z devalvace CFA v lednu 1994, s tempem růstu v roce 1996 5,9%.
 Mnoho Burkinů migruje za prací do sousedních zemí. Burkina Faso se pokouší zlepšit ekonomiku rozvojem nerostných zdrojů, zdokonalením své infrastruktury, zvýšením produktivity a konkurenceschopnosti zemědělského i živočišného sektoru a stabilizací dodávek a cen obilovin.
 Zemědělské hospodářství je i nadále vysoce citlivé na kolísání dešťových srážek. Většina populace se živí jako soběstační farmáři, kteří se potýkají s problémy klimatu, erozí půdy a stagnací základních technologií. Základními plodinami jsou proso, čirok, kukuřice a rýže. Nejvýnosnější komodity jsou bavlna, podzemnice olejná, karite (bambucké ořechy) a sezam.
 Správa spolku Africké rozvojové banky z roku 2018 konstatovala, že země: „více investuje do sociálních služeb, což ovšem přispívá k celkovému deficitu“. Predikce z roku 2018 dále naznačila, že se schodek rozpočtu sníží na 4,8% HDP v roce 2018 a na 2,9% v roce 2019. Veřejný dluh související s Národním plánem hospodářského a sociálního rozvoje byl v roce 2017 odhadován na 36,9% HDP.
 Zahraniční obchod
 Centra průmyslu, který je stále v zárodečné fázi, se nachází především v Bobo-Dioulasso, Ouagadougou, Banfora a Koudougou. Výroba je omezena na zpracování potravin a textilu. Tyto komodity jsou ovšem silně chráněny cly a poplatky. Některé továrny jsou v soukromém vlastnictví a jiné jsou privatizovány. Využitelné přírodní zdroje Burkiny Faso jsou velice omezené, ačkoli na vzdáleném severovýchodě se nachází ložiska manganové rudy a zinku. Těžba zlata od poloviny 80. let 20. století výrazně vzrostla a je spolu s bavlnou předním zdrojem zisku z exportního obchodu. Od roku 2009 je zlato nejdůležitějším exportním artiklem; V roce 2013 bylo 72% příjmů z vývozu získáno vývozem zlata, přičemž většina výnosů směřovala ze zahraničí (zejména z Kanady). Zlato se těží po staletí a je jedním z nejdůležitějších zdrojů příjmů v zemi. Kanadská společnost Orezone vidí velký potenciál v ložiscích zlata Burkiny Faso.
 Těžba manganu má být v budoucnu rozšířena. Doprava do míst těžby je obzvláště problematická; ložiska jsou převážně na severu, který je z hlediska infrastruktury špatně rozvinutý. Plánované rozšíření jediné železniční tratě Burkina Faso do dolů Tambao nebylo nikdy dokončeno. Těžba zlata se avšak stala hybnou silou hospodářského růstu, který se však v letech 2014/15 zhroutil v důsledku poklesu cen zlata a bavlny. Podle zprávy amerického ministerstva práce z roku 2014 je však zlato i bavlna uvedeno jako zboží vyrobené převážně dětskou prací a nucenými pracemi.
 Infrastruktura
 Doprava
 Země má kolem 15 000 km silnic, z toho je zhruba 4800 km asfaltovaných. Železnice vede z města Kaya (přes Ouagadougou a Bobo-Dioulasso) do Abidjanu, avšak krádeže a přepadení jsou zde na denním pořádku. Podél této železnice také leží téměř všechna velká burkinská města. Mezinárodní letiště je v Ouagadougou a Burkina Faso má pravidelné spojení linkou Air France a Brussels Airlines. Místní společnost Air Burkina zajišťuje spojení do některých okolních západoafrických zemí.
 Telekomunikace
 Telekomunikační síť je velmi řídká – přípojku má zhruba 100 000 účastníků. Naopak rychle roste počet mobilních telefonů, které má kolem 500 000 účastníků. Vláda chce povzbudit rozvoj telekomunikací privatizací státní telekomunikační společnosti ONATEL. 51 % akcií bylo v roce 2006 prodáno Maroc Telecom. V Burkině Faso působí tři operátoři mobilních sítí.
 Energetika
 Pouze 1 % energetických potřeb obyvatel je kryto elektrickou energií (91 % je kryto tradičními palivy-dřevným uhlím atd.). Vyrábí se asi 400 MW elektrické energie, z toho 76 % v tepelných/generátorových elektrárnách a 24 % v malých vodních elektrárnách. Elektřina je dostupná pouze ve velkých městech (7 % území je elektrifikováno). Monopolním výrobcem a distributorem je státní společnost Sonabel.
 Politika
 Burkina Faso je prezidentská republika, kde prezident plní funkci jak hlavy státu, tak předsedy vlády. Exekutivní moc je vykonávána vládou. Legislativní moc má jak parlament, tak také vláda. Soudní moc je nezávislá na vládě a parlamentu. Prezidentem byl Blaise Compaoré, předsedou vlády byl Tertious Zongo, zvolený roku 2007. Prezident je volen na 7 let, s neomezeným množstvím následujících mandátů. Předseda vlády je vybírán prezidentem a musí být schválen parlamentem.
 Roku 1990 svolala Národní fronta první národní kongres, který ustanovil komisi, jež měla vytvořit ústavu. Ta byla schválena v referendu roku 1991. Následujícího roku byl za prezidenta hladce zvolen Blaise Compaoré díky bojkotu voleb ze strany opozice. Opozice se však aktivně účastnila následných voleb do parlamentu a strana ODP/MT získala většinu křesel v parlamentu.
 Současný vládní systém zahrnuje silný prezidentský úřad, předsedu vlády, radu ministrů dohlížející na prezidenta, dvoukomorové národní shromáždění a soudní moc. Legislativa a soudní moc jsou nezávislé, ale stále zůstávají náchylné k vnějším vlivům.
 V roce 1995 se v Burkině Faso konaly první pluralitní volby do obecních zastupitelstev. Kromě několika výjimek byly volby shledány bezúhonnými a svobodnými místními organizacemi ochraňujícími lidská práva. Vládnoucí strana ODP/MT získala 1100 křesel z 1700 možných.
 V únoru 1996 se vládní ODP/MT sloučila s několika malými opozičními stranami a vytvořila Kongres pro demokracii a pokrok (CDP). Zbylé opoziční strany se připravovaly na další volby, které se konaly roku 1997 a 1998 (parlamentní a prezidentské). Roku 1997 získal CDP v parlamentu 101 z 111 možných křesel. Do r.2014 byl Kongres pro demokracii a pokrok u moci v čele s Blaisem Compaorém. Ten rezignoval po protestech 31. října 2014. / VIZ výše odstavec Současnost.
 Přehled hlav státu
 Náboženství
 Burkina Faso je nábožensky rozmanitá země. Dominantním náboženstvím je islám. Podle statistik se 63,2 % populace hlásí k islámu. Většina muslimů v Burkině Faso jsou sunnitští muslimové, kteří následují Malíkovskou právní školu (tzv. Malíkovský mazhab) ovlivněnou súfismem. Šíitská forma islámu má v zemi také malé zastoupení. Značný počet sunnitských muslimů se ztotožňuje s řádem Tijaniyah. Římských katolíků je 24,6 %, protestantů 6,9 %. Tradiční africká náboženství vyznává 4,2 % obyvatel. Mnoho lidí praktikuje islám nebo křesťanství spolu s některým z tradičních náboženství (vícečetná náboženská identita), případně jejich synkretismus.
 Odkazy
 Reference
 Související články
 Hnutí za národní osvobození
 Externí odkazy
 Umění v Burkině Faso
 Informace o Burkina Faso, fotogalerie a tipy na výlet – česky
 Radio Impuls: Cestování s Jiřím Kolbabou - 21.12.2008
 Vnitrozemské státy
 Státy Afriky
 Státy a území vzniklé roku 1960
 Nejméně rozvinuté země


type: contracts

jurisdiction: EU

text:
 Svarīgs juridisks paziņojums
 |
 21986A0610(01)
 Oficiālais Vēstnesis L 155 , 10/06/1986 Lpp. 0009 - 0010
 Protokols,ar ko pārjauno Eiropas Ekonomikas kopienas un Taizemes Karalistes Sadarbības nolīgumu par maniokas ražošanu, realizāciju un tirdzniecībuEIROPAS KOPIENU PADOME,no vienas puses,TAIZEMES KARALISTES VALDĪBA,no otras puses,APSPRIEŽOTIES saskaņā ar 9. pantu pēc Taizemes Karalistes valdības lūguma par Eiropas Ekonomikas kopienas un Taizemes Karalistes Sadarbības nolīgumu par maniokas ražošanu, realizāciju un tirdzniecību, turpmāk – "sadarbības nolīgums",ŅEMOT VĒRĀ to, ka Taizemes Karaliste kopš šā sadarbības nolīguma stāšanās spēkā ir kļuvusi par Vispārējās vienošanās par tarifiem un tirdzniecību (VVTT) līgumslēdzēju pusi,ATZĪSTOT to, ka šis sadarbības nolīgums ir bijis pienācīgi piemērots,ŅEMOT VĒRĀ to, ka Taizemē sākotnējā piecu gadu perioda laikā nebija iespējams sasniegt visus lauksaimniecības attīstības un diversifikācijas mērķus, un ka tādēļ šajā sakarā jāveicina šo mērķu sasniegšana, tostarp, vajadzības gadījumā, jāveicina arī izskatīšana ministru līmenī,APSTIPRINOT savu vēlmi paturēt spēkā šo sadarbības nolīgumu,NOLĒMUŠAS pārjaunot šo sadarbības nolīgumu, ar šo protokolu papildinot un grozot tā 1., 3. un 9. panta noteikumus, un šim nolūkam iecēlušas savus pilnvarotos:EIROPAS KOPIENU PADOMI:TAIZEMES KARALISTES VALDĪBU:KAS, iepazinušās ar pārējo Pušu pilnvarām, atzīst tās par likumīgām un spēkā esošām,IR VIENOJUŠĀS PAR TURPMĀKO.1. pantsSadarbības nolīgums tiek pagarināts uz četru gadu laika posmu, kas sākas 1987. gada 1. janvārī.Pēc šā laika posma beigām to turpina piemērot turpmākajos četru gadu laika posmos, pamatojoties uz daudzumiem, kas noteikti četru gadu laika posmam no 1987. gada 1. janvāra līdz 1990. gada 31. decembrim, ja vien šo nolīgumu nedenonsē viena no pusēm vismaz vienu gadu pirms šā četru gadu sākumposma vai kāda turpmākā četru gadu posma beigām. Denonsēšana stājas spēkā tā četru gadu laika posma beigās, kurā par to ir paziņots.Tomēr jebkura puse pirms nolīguma denonsēšanas paziņošanas apspriežas ar otru pusi, lai meklētu risinājumus vai vienotos par grozījumiem, kā rezultātā sadarbības nolīgums paliktu spēkā.2. pants1. Četru gadu laika posmā no 1987. gada 1. janvāra līdz 1990. gada 31. decembrim un katrā turpmākajā četru gadu laika posmā eksporta kopapjoms ir 21 miljonu tonnu katrā laika posmā. Tomēr eksporta apjoms katrā atsevišķā gadā nedrīkst pārsniegt 5,5 miljonu tonnu kopējo daudzumu.2. Lai saglabātu maniokas piedāvājuma nepārtrauktību laika posmā starp 1986. un 1987. gadu un starp turpmākajiem pagarinājumiem, sākot ar 1991. gadu, Taizemē eksportam 1986. un 1990. gada pēdējā ceturksnī un jebkura turpmākā četru gadu laika posma pēdējā gadā, ievērojot iepriekšminētajā 1. punktā paredzētos maksimālos gada daudzumus, var izsniegt eksporta atļaujas, kurās ir norādīti papildus daudzumi līdz 500000 tonnām. Šo daudzumu pieskaita pēc tāda eksporta daudzuma, kāds ir noteikts tūlīt sekojošam nākamajam četru gadu laika posmam.3. pants1. Attiecībā uz saskaņotiem daudzumiem Eiropas Ekonomikas kopiena turpina piemērot maksimālo procentuālo ievedmuitas nodokli 6 % apmērā ad valorem attiecībā uz maniokas saknēm un produktiem, kas tiek pašreiz ievesti saskaņā ar sadarbības nolīgumu un kuri ietver tādas cietas granulas ("hard pellets"), kas iegūtas, maniokas saknes pirms granulēšanas sākotnēji pārstrādājot miltos/putraimos. Ir atzīts, ka tehnoloģiskus uzlabojumus maniokas pārstrādes procesā, lai veicinātu tā transportēšanu un/vai risinātu vides problēmas, pārskata kopēja darba grupa, kas nodibināta saskaņā ar sadarbības nolīguma 7. pantu.2. Šā panta 1. punkta noteikumus neskar jaunas harmonizētās tarifikācijas sistēmas stāšanās spēkā.3. Tomēr šā panta noteikumi neietekmē un netraucē abu šādu produktu grupu noteikšanu nākotnē:a) produkti, uz kuriem attiecas pašreiz pārtrauktā Kopienas sākotnējā VVTT konsolidēšana; vai arīb) tādi produkti, uz kuriem attiecas pašreizējās VVTT vienošanās, kas ir iekļautas Kopienas VVTT konsolidēšanas pagaidu pārtraukšanā, kura ir aizstāta ar tarifu kvotu.4. Šō sadarbības nolīgumu neietekmē nekāda turpmākā 3. punktā paredzētās Kopienas VVTT konsolidēšanas vai pagaidu pārtraukšanas režīma noteikšana vai interpretācija.4. pantsŠis protokols ir sagatavots divos eksemplāros angļu, dāņu, franču, grieķu, holandiešu, itāļu, portugāļu, spāņu, taizemiešu un vācu valodā, un visi teksti ir vienlīdz autentiski.--------------------------------------------------Informācija attiecībā uz protokolu, ar ko pārjauno Kopienas un Taizemes sadarbības nolīgumu par maniokuProtokolu, ar ko pārjauno sadarbības nolīgumu par manioku, 1986. gada 23. maijā Eiropas Kopienas vārdā parakstījis Komisijas vicepriekšsēdētājs F. Andriessen un Taizemes Karalistes vārdā – tirdzniecības ministrs, kapteinis S. Osathanugrah.--------------------------------------------------


type: wikipedia

text:
Estela es un nombre propio femenino de origen latino que significa "estrella de la mañana".
 Origen y significado del nombre
 El nombre Estela es de origen latino, es un nombre afectivo de origen medieval derivado del italiano Stella y en parte refleja la devoción por "Maria Santissima della Stella". El significado del nombre Estela es "Estrella de la mañana"
 Variantes en otros idiomas
 <div style=;overflow:auto; padding:3px;" >
 Onomástico
 En el Santoral Católico, la festividad onomática se celebra el 11 de mayo en memoria de Santa Estela, mártir francesa del .
 Personajes con este nombre
 Santos y Beatos
 Santa Estela, mártir.
 Personas famosas
 Blanca Estela Pavón
 Estela Barnes de Carlotto
 Estela Canto
 Estela Durán
 Estela Giménez
 Estela Magnone
 Estela Núñez
 Estela Raval
 Estela Reynolds
 Estela Fenollosa
 María Estela León
 María Estela Martínez de Perón
 María Estela Salas Marín
 Estela Pitarch
 Variantes en otros idiomas
 Stella (Club Winx)
 Stella Adler
 Stella Díaz Varín
 Stella Gibbons
 Stella Maris
 Stella Márquez
 Stella McCartney
 Stella Nova (músico)
 Stella Obasanjo
 Stella Sierra
 Stella Stevens
 Estelle
 Estelle Getty
 Estelle Harris
 Estelle Parsons
 Estelle Talavera Baudet
 Estella Warren
 Estela puede referirse a
 Estela, nombre propio de mujer.
 Estela, rastro que deja tras de sí un objeto en movimiento.
 Estela, monumento en forma de lápida, pedestal o cipo (ejemplo: Estela cántabra, Estela de Merenptah, Estela maya...).
 Estela, freguesia (parroquia) de la ciudad portuguesa de Póvoa de Varzim.
 Estela, localidad argentina del partido de Puan, provincia de Buenos Aires.
 Estela, en Botánica, el nombre dado al patrón que presentan los haces de xilema y floema en el corte transversal del tallo, raíz o pecíolo de las plantas.
 Estela, es uno de los nombres con los que se conoce al pie de león (Alchemilla vulgaris).
 Véase también
 Antroponimia
 Apellido
 Descripción
 Escopónimo
 Etimología
 Gentilicios ordenados por topónimos
 Hipocorístico
 Latín
 Nombre
 Nombre colectivo
 Nombre español
 Nombre propio
 Número gramatical
 Onomástica
 Palíndromo
 Patronímico
 Plural
 Semiología
 Signo lingüístico
 Stella Artois
 Stella Awards
 Enlaces externos
 Significado de los nombres Escriba un nombre y aprenda el significado del nombre
 Todas las páginas en Wikipedia que comienzan por «Estela»
 Nombres femeninos
 Nombres latinos


text:
 Ważna informacja prawna
 |
 12008E/PRO/02
 Wersja skonsolidowana Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - PROTOKOŁY - Protokół (nr 2) w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności
 Dziennik Urzędowy 115 , 09/05/2008 P. 0206 - 0209
 PROTOKÓŁ (nr 2)W SPRAWIE STOSOWANIA ZASAD POMOCNICZOŚCI I PROPORCJONALNOŚCIWYSOKIE UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY,PRAGNĄC zapewnić podejmowanie decyzji na poziomie możliwie najbliższym obywatelom Unii,ZDECYDOWANE określić warunki stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności określonych w artykule 5 Traktatu o Unii Europejskiej oraz ustanowić system kontroli stosowania tych zasad,UZGODNIŁY następujące postanowienia, które są dołączone do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej:Artykuł 1Każda instytucja stale czuwa nad poszanowaniem zasad pomocniczości i proporcjonalności, określonych w artykule 5 Traktatu o Unii Europejskiej.Artykuł 2Przed zgłoszeniem wniosku dotyczącego aktu prawodawczego Komisja prowadzi szerokie konsultacje. Konsultacje te, w stosownym przypadku, powinny uwzględniać wymiar regionalny i lokalny przewidywanych działań. W szczególnie pilnych przypadkach Komisja nie prowadzi konsultacji. W swoim wniosku uzasadnia taką decyzję.Artykuł 3Do celów niniejszego Protokołu, przez "projekty aktów prawodawczych" rozumie się wnioski Komisji, inicjatywy grupy Państw Członkowskich, inicjatywy Parlamentu Europejskiego, wnioski Trybunału Sprawiedliwości, zalecenia Europejskiego Banku Centralnego i wnioski Europejskiego Banku Inwestycyjnego mające na celu przyjęcie aktu prawodawczego.Artykuł 4Komisja przekazuje parlamentom narodowym swoje projekty i swoje zmienione projekty aktów prawodawczych równocześnie z ich przekazaniem prawodawcy Unii.Parlament Europejski przekazuje parlamentom narodowym swoje projekty i swoje zmienione projekty aktów prawodawczych.Rada przekazuje parlamentom narodowym projekty i zmienione projekty aktów prawodawczych pochodzących od grupy Państw Członkowskich, Trybunału Sprawiedliwości, Europejskiego Banku Centralnego lub Europejskiego Banku Inwestycyjnego.Rezolucje legislacyjne Parlamentu Europejskiego oraz stanowiska Rady są, po ich przyjęciu, przekazywane przez te instytucje parlamentom narodowym.Artykuł 5Projekty aktów prawodawczych są uzasadniane w odniesieniu do zasad pomocniczości i proporcjonalności. Każdy projekt aktu prawodawczego powinien zawierać szczegółowe stwierdzenie umożliwiające ocenę zgodności z zasadami pomocniczości i proporcjonalności. Takie stwierdzenie powinno zawierać dane umożliwiające ocenę skutków finansowych danego projektu aktu oraz, w przypadku dyrektywy, jej skutków dla regulacji wprowadzanych przez Państwa Członkowskie, w tym, w stosownym przypadku, dla prawodawstwa regionalnego. Podstawy stwierdzenia, że cel Unii może zostać lepiej osiągnięty na poziomie Unii, są uzasadniane na podstawie wskaźników jakościowych, a tam gdzie to możliwe, ilościowych. Projekty aktów prawodawczych biorą pod uwagę konieczność zminimalizowania wszelkich obciążeń finansowych lub administracyjnych nakładanych na Unię, rządy krajowe, władze regionalne lub lokalne, podmioty gospodarcze i obywateli oraz to, by takie obciążenia były współmierne do zamierzonego celu.Artykuł 6Każdy parlament narodowy lub każda izba parlamentu narodowego może, w terminie ośmiu tygodni od daty przekazania projektu aktu prawodawczego w językach urzędowych Unii, przesłać przewodniczącym Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji uzasadnioną opinię zawierającą powody, dla których uznaje, że dany projekt nie jest zgodny z zasadą pomocniczości. Do parlamentu narodowego lub izby parlamentu narodowego należy konsultowanie się, w stosownym przypadku, z parlamentami regionalnymi mającymi kompetencje prawodawcze.Jeżeli projekt aktu prawodawczego pochodzi od grupy Państw Członkowskich, przewodniczący Rady przekazuje opinię rządom tych Państw Członkowskich.Jeżeli projekt aktu prawodawczego pochodzi od Trybunału Sprawiedliwości, Europejskiego Banku Centralnego lub Europejskiego Banku Inwestycyjnego, przewodniczący Rady przekazuje opinię danej instytucji lub organowi.Artykuł 71. Parlament Europejski, Rada i Komisja oraz, w stosownym przypadku, grupa Państw Członkowskich, Trybunał Sprawiedliwości, Europejski Bank Centralny lub Europejski Bank Inwestycyjny, jeżeli projekt aktu prawodawczego pochodzi od nich, uwzględniają uzasadnione opinie wydane przez parlamenty narodowe lub izbę parlamentu narodowego.Każdy parlament narodowy dysponuje dwoma głosami rozdzielonymi w zależności od krajowego systemu parlamentarnego. W dwuizbowym krajowym systemie parlamentarnym każda z izb dysponuje jednym głosem.2. W przypadku gdy uzasadnione opinie o niezgodności projektu aktu prawodawczego z zasadą pomocniczości stanowią co najmniej jedną trzecią głosów przyznanych parlamentom narodowym zgodnie z ustępem 1 akapit drugi, projekt zostaje poddany ponownej analizie. Próg ten wynosi jedną czwartą w przypadku projektu aktu prawodawczego dotyczącego przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, przedłożonego na podstawie artykułu 76 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.Po ponownej analizie, Komisja lub, w stosownym przypadku, grupa Państw Członkowskich, Parlament Europejski, Trybunał Sprawiedliwości, Europejski Bank Centralny lub Europejski Bank Inwestycyjny, jeżeli projekt aktu prawodawczego pochodzi od nich, mogą postanowić o podtrzymaniu, zmianie lub wycofaniu projektu. Decyzja ta musi być uzasadniona.3. Ponadto, jeżeli w ramach zwykłej procedury prawodawczej uzasadnione opinie o niezgodności wniosku dotyczącego aktu prawodawczego z zasadą pomocniczości stanowią co najmniej zwykłą większość głosów przyznanych parlamentom narodowym zgodnie z ustępem 1 akapit drugi, wniosek zostaje poddany ponownej analizie. Po ponownej analizie Komisja może postanowić o podtrzymaniu, zmianie lub wycofaniu wniosku.Jeżeli Komisja postanowi podtrzymać wniosek, powinna przedstawić uzasadnioną opinię określającą przyczyny, dla których uważa, że wniosek ten jest zgodny z zasadą pomocniczości. Wspomniana uzasadniona opinia, a także uzasadnione opinie parlamentów narodowych, powinny zostać przekazane prawodawcy Unii w celu ich wzięcia pod uwagę w ramach procedury prawodawczej:a) przed zakończeniem pierwszego czytania prawodawca (Parlament Europejski i Rada) rozważa zgodność wniosku prawodawczego z zasadą pomocniczości, biorąc w szczególności pod uwagę powody podane i podzielane przez większość parlamentów narodowych, jak również uzasadnioną opinię Komisji;b) jeżeli większością głosów wynoszącą 55 % członków Rady lub większością głosów oddanych w Parlamencie Europejskim prawodawca stwierdzi, że jego zdaniem wniosek nie jest zgodny z zasadą pomocniczości, wniosek prawodawczy nie będzie dalej analizowany.Artykuł 8Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania w zakresie skarg w sprawie naruszenia przez akt prawodawczy zasady pomocniczości wniesionych przez Państwo Członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w artykule 263 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub przekazanych przez nie zgodnie z jego porządkiem prawnym w imieniu jego parlamentu narodowego lub izby tego parlamentu.Zgodnie z zasadami określonymi w tym samym artykule skargi takie mogą być również wnoszone przez Komitet Regionów w odniesieniu do aktów prawodawczych, do których przyjęcia Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wymaga jego konsultacji.Artykuł 9Komisja przedkłada co roku Radzie Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i parlamentom narodowym sprawozdanie w sprawie stosowania artykułu 5 Traktatu o Unii Europejskiej. To sprawozdanie roczne jest również przekazywane Komitetowi Ekonomiczno–Społecznemu i Komitetowi Regionów.--------------------------------------------------


text:
Alumīnija oksīds (Al2O3) ir alumīnija un skābekļa binārais savienojums. Tā ir cieta, ķīmiski visai inerta, samērā grūti kūstoša, bezkrāsaina kristāliska viela.
 Īpašības
 Alumīnija oksīds ir amfotērais oksīds. Alumīnija oksīdam ir iespējamas vairākas kristāliskās modifikācijas. Izplatītākā (vienīgā dabā pastāvošā) ir alfa alumīnija oksīds jeb korunds. Lielu kristālu vai monolīta stikla veidā alumīnija oksīds ir caurspīdīgs. Sīku kristālu veidā alumīnija oksīds ir balts.
 Nereaģē ar ūdeni. Kristāliskais alumīnija oksīds nereaģē pat ar koncentrētām skābēm, bet pamazām reaģē ar karstiem sārmu šķīdumiem vai izkausētiem sārmiem.
 Dielektriskā caurlaidība ir 9,5—10. Dielektriskā izturība ir 10 kV/mm.
 Iegūšana
 Tīru alumīnija oksīdu iegūst no boksītiem, nefelīniem, kaolīna, alunītiem. Boksīti ir alumīnija un dzelzs oksīdu un hidroksīdu maisījums (satur arī SiO2 piemaisījumus). Alumīnija oksīdu no boksīta atdala, iedarbojoties uz boksītu zem spiediena ar nātrija sārma šķīdumu (veidojas nātrija alumināts). Šī iemesla dēļ alumīnija oksīds bieži satur nātrija piemaisījumus.
 Izmantošana
 Alumīnija oksīds veidojas uz alumīnija un tā sakausējumu virsmām, uzlabojot to korozijas izturību.
 Lielāko daļu saražotā alumīnija oksīda lieto alumīnija ražošanai. Pārējie pielietojumi ir šķīstošie reaģenti (alumīnija sulfāts) ūdens attīrīšanai, ceolīti, alumīnija oksīda keramika un abrazīvi.
 Atsauces
 Alumīnijs
 Oksīdi