type: legislation

jurisdiction: EU

text:
 |
 52011PC0276
 RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le haitheantas frithpháirteach do bhearta cosanta in ábhair shibhialta Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le haitheantas frithpháirteach do bhearta cosanta in ábhair shibhialta /* COIM/2011/0276 leagan deireanach */
 MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
 1.
 COMHTHÉACS AN TOGRA
 Tá an togra seo
 ina chuid de phacáiste reachtach a bhfuil sé mar aidhm leis cearta íospartach
 san AE a neartú agus lena n-áirítear na heilimintí seo a leanas freisin:
 Teachtaireacht maidir le cearta íospartach a neartú san AE agus Treoir lena
 mbunaítear íoschaighdeáin maidir le cearta, tacaíocht agus cosaint íospartaigh
 na coireachta. Is é is aidhm leis an togra seo a dhéileálann le horduithe
 cosanta arna ndéanamh in ábhair shibhialta, tionscnamh de chuid na mBallstát a
 chomhlánú, ar tionscnamh é ó Mheán Fómhair 2009 maidir le Treoir i dtaca
 leis an Ordú Cosanta Eorpach[1], a áiritheoidh aitheantas
 frithpháirteach do bhearta cosanta arna ndéanamh in ábhair choiriúla
 Tá sé leagtha amach mar chuspóir dó féin ag an
 Aontas Eorpach limistéar saoirse, slándála agus ceartais a chothabháil agus a
 fhorbairt, agus is é bunchloch an limistéir sin prionsabal an aitheantais
 fhrithpháirtigh do bhreithiúnais agus do chinntí eile ó údaráis bhreithiúnacha
 laistigh den Aontas.
 I gClár Stócólm (2010-2014)[2]
 agus i bplean gníomhaíochta an Choimisiúin chun é a chur chun feidhme,
 aithnítear an gá atá le tuilleadh gníomhaíochta chun riachtanais íospartaigh na
 coireachta a chur i gcroílár ár gcóras ceartais. Cuirtear íospartaigh ag barr
 chlár oibre an AE sna cáipéisí sin agus tugann siad bunús daingean leis an ngá
 agus leis an rún cur chuige comhtháite agus comhordaithe a chruthú maidir le
 híospartaigh, i gcomhréir le conclúidí na Comhairle um Cheartas agus um
 Ghnóthaí Baile (JHA) Deireadh Fómhair 2009[3].
 Tá beart déanta ag
 an Aontas Eorpach cheana maidir le cearta íospartach le linn imeachtaí coiriúla
 trí bhíthin Chinneadh Réime 2001/220/JHA ón gComhairle an 15 Márta 2001
 maidir le seasamh íospartach in imeachtaí coiriúla. Cé go bhfuil feabhas éigin
 curtha ar chearta íospartach, níl cuspóirí an Chinnidh Réime ón gComhairle
 bainte amach ina n-iomláine go fóill.
 D'iarr Parlaimint
 na hEorpa ar an gComhairle freisin creat cuimsitheach dlí a ghlacadh lena
 dtabharfar an chosaint is leithne is féidir d'íospartaigh na coireachta[4].
 Ina rún an 26 Samhain 2009[5] maidir le foréigean in
 aghaidh ban a dhíothú, iarrann Parlaimint na hEorpa ar na Ballstáit feabhas a
 chur ar a ndlíthe náisiúnta agus ar a mbeartais náisiúnta chun gach sórt
 foréigin in aghaidh ban a chomhrac agus iarrann sí orthu gníomhú chun dul i
 ngleic le cúiseanna an fhoréigin in aghaidh ban, go háirithe trí úsáid a bhaint
 as bearta coisctheacha agus iarrann sí ar an Aontas an ceart chun cúnaimh,
 cosanta agus tacaíochta do gach íospartach na coireachta a ráthú.
 I gcomhlimistéar saoirse, slándála agus
 ceartais, má tá beart cosanta déanta i mBallstát amháin ar son íospartach
 foréigin (foréigean teaghlaigh mar shampla) nó ar son daoine a bhfuil a
 n-iomláine choirp agus/nó shíceolaíoch nó a saoirse i mbaol, ba cheart an
 leibhéal céanna cosanta a bheith ar fáil dóibh i mBallstáit eile má théann siad
 chun cónaithe iontu nó má thaistealaíonn siad iontu, gan dul trí nósanna
 imeachta costasacha fadálacha. Freagra is ea beart den sórt sin ar éileamh an
 Choimisiúin tuilleadh a dhéanamh chun na baic ar chearta saoránach a bhaint,
 rud atá leagtha amach ina Thuarascáil ar Shaoránacht an 27 Deireadh
 Fómhair 2010[6].
 I Meán Fómhair 2009, chuir 12 Bhallstát togra
 le haghaidh Treorach ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an
 ordú cosanta Eorpach[7] ar aghaidh. Le linn na
 gcaibidlíochtaí sin, chonacthas nach raibh na meicníochtaí arna n-úsáid san
 ionstraim sin, a bunaíodh ar Airteagal 82 den CFAE a bhaineann le
 haitheantas frithpháirteach in ábhair choiriúla, comhoiriúnach leis an
 gcaighdeán uaillmhianach a baineadh amach cheana maidir le hábhair shibhialta,
 atá cumhdaithe in Airteagal 81 den CFAE. Is é aidhm an togra seo dá bhrí
 sin ionstraim dlí a chríochnú maidir le haitheantas frithpháirteach do bhearta
 cosanta arna ndéanamh in ábhair choiriúla chun a áirithiú go mbeidh meicníocht
 éifeachtúil ann chun sochair gach birt chosanta arna dhéanamh i mBallstát chun
 a shaorchúrsaíocht a áirithiú ar fud an AE.
 2.
 COMHAIRLIÚCHÁN AGUS MEASÚNÚ IARMHARTA
 Tháinig an gá nach
 mbeadh an togra seo infheidhme ach i ndáil le horduithe cosanta arna ndéanamh
 in imeachtaí sibhialta chun cinn le linn caibidlíochtaí do thionscnamh na
 mBallstát maidir le hordú cosanta Eorpach a raibh Measúnú Iarmharta ag gabháil
 leis. Chun comhairliúchán níos sainiúla a
 fháil i dtaca leis an ngá leis an togra seo agus na rialacha mionsonraithe a
 bhaineann leis, lainseáil an Coimisiún comhairliúcháin bhreise leis na
 Ballstáit, le hinstitiúidí eile agus le saineolaithe ó chúlraí éagsúla.
 Reáchtáil an Coimisiún
 cruinniú saineolaithe den chéad uair an 25 Bealtaine 2010 inar
 dearbhaíodh go raibh bearta cosanta dlí shibhialta curtha i bhfeidhm ag cuid
 mhaith de na Ballstáit, agus go bhféadfaí aitheantas frithpháirteach a
 thabhairt dóibh de réir na gcomhchaighdeán a úsáidtear in ábhair shibhialta,
 seachas de réir na nósanna imeachta níos troime ar gnáthchaighdeán iad in
 ábhair choiriúla.
 Rinne an Coimisiún
 Eorpach conradh freisin chun staidéar seachtrach a fháil chun cabhrú leis an
 measúnú iarmharta maidir le riachtanais íospartaigh na coireachta a
 shainaithint, chun fáil amach cé na bearta a bhféadfaí a bhunú chun na
 riachtanais sin a shásamh agus chun tionchar na roghanna a bhí ar fáil a scrúdú[8].
 Mar chuid d'ullmhú an Mheasúnaithe Iarmharta, reáchtáil an Coimisiún
 comhairliúchán poiblí ón 15 Iúil 2010 go dtí an 30 Meán Fómhair 2010,
 a bhí ar oscailt don phobal, agus d'eagraíochtaí rialtasacha agus
 neamhrialtasacha chomh maith, chun a dtuairimí a fháil i dtaobh na mbeart ba
 cheart don AE a dhéanamh chun feabhas a chur ar staid íospartaigh na
 coireachta, lena n-áirítear bearta i réimse na n-orduithe cosanta.
 Rinneadh conradh
 chun staidéar eile a fháil chun roghanna a scrúdú maidir leis an gcuspóir
 sonrach, is é sin a áirithiú nach gcaillfear an chosaint a thugann ordú cosanta
 nuair a thaistealaíonn duine faoi chosaint go Ballstát eile nó nuair a théann
 sé chun cónaithe ann[9].
 3.
 EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA
 3.1.
 Bunús dlí
 Tá an togra seo
 bunaithe ar Airteagal 81(2)(a), (e) agus (f) den Chonradh ar Fheidhmiú an
 Aontais Eorpaigh. De réir Airteagal 81,
 déanfaidh an tAontas forbairt ar an gcomhar breithiúnach sna hábhair shibhialta
 a bhfuil impleachtaí trasteorann acu, arna bhunú ar phrionsabal an aitheantais
 fhrithpháirtigh do bhreithiúnais agus do chinntí i gcásanna seachbhreithiúnacha.
 Féadfar a áireamh i gcomhar den sórt sin bearta a ghlacadh chun dlíthe agus
 rialacháin na mBallstát a chomhfhogasú.
 Chun na críocha
 sin, déanfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle, ag gníomhú dóibh i
 gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, bearta a ghlacadh, go háirithe
 nuair is gá sin ar mhaithe le dea-fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh, a bhfuil
 sé mar aidhm leo, inter alia, aitheantas agus forghníomhú
 frithpháirteach idir Ballstáit a áirithiú i ndáil le breithiúnais agus le cinntí
 i gcásanna seachbhreithiúnacha.
 3.2.
 Achoimre ar an rialachán atá beartaithe
 Chun cosaint a thabhairt d'íospartaigh
 foréigin, go háirithe íospartaigh foréigin teaghlaigh, stalcaireachta nó
 foréigin in aghaidh leanaí, foráiltear i ndlíthe náisiúnta na mBallstát maidir
 leis an deis bearta coisctheacha agus sealadacha a ghlacadh d'fhonn duine a
 chosaint i gcás ina measfar gurb ann do bhaol tromchúiseach d'iomláine choirp
 agus/nó shíceolaíoch an duine nó do shaoirse an duine. Eisíonn údarás
 breithiúnach nó údarás eile bearta cosanta arna iarraidh sin don duine atá i
 mbaol. Déantar an-chuid acu a ordú gan an duine is cúis leis an mbaol a
 thoghairm a theacht i láthair, go háirithe i gcás práinne (nósanna imeachta
 "ex parte"). Is éard atá i gceist le bearta cosanta an
 oibleagáid, mar shampla, gan dul i bhfoisceacht an duine faoi chosaint laistigh
 d'achar sainordaithe, nó an oibleagáid gan dul isteach i gceantair áirithe ina
 bhfuil cónaí ar an duine faoi chosaint nó a thaithíonn sé. Sainiúlacht de chuid
 go leor beart cosanta is ea nach bhfuil baint ghníomhach ag na húdaráis phoiblí
 lena bhforfheidhmiú: i gcás ina sáraíonn an duine is cúis leis an mbaol a
 oibleagáid, bíonn an duine sin faoi réir smachtbhanna go díreach, smachtbhanna
 coiriúil go minic.
 De bharr an mhéadaithe atá tagtha ar
 shaorghluaiseacht tá níos mó daoine ag dul chun cónaithe nó ag taisteal ar an
 gcoigríoch. Dá thoradh sin, tá sé ríthábhachtach a áirithiú go gcothabhálfar
 cosaint shealadach den sórt sin arna tabhairt i mBallstát amháin i gcás ina
 dtaistealaíonn duine nó ina dtéann sé chun cónaithe i mBallstát eile gan
 iachall a bheith air dul trí nósanna imeachta costasacha fadálacha. Forbraíodh
 an comhar breithiúnach sibhialta i gcomhthéacs margadh inmheánach Eorpach a
 chruthú atá bunaithe ar aitheantas frithpháirteach a thabhairt do chinntí
 breithiúnacha agus seachbhreithiúnacha. Tháinig feabhas de réir a chéile ar an
 aitheantas frithpháirteach sin trí na rialuithe a dhéantar ar chinntí
 eachtrannacha san Aontas a laghdú. Tá foráil déanta sa togra seo maidir le
 meicníocht mhear agus éifeachtúil lena n-áiritheofar go ndéanfaidh an Ballstát
 a dtéann an duine atá i mbaol chun cónaithe ann an beart cosanta a d'eisigh an
 chéad Bhallstát a aithint gan aon fhoirmiúlachtaí idirmheánacha. Dála
 ionstraimí aitheantais fhrithpháirtigh eile in ábhair shibhialta, tugtar
 deimhniúchán caighdeánaithe isteach leis an togra seo, ar deimhniúchán é ina
 bhfuil an fhaisnéis ar fad is ábhartha maidir le haitheantas agus, más
 infheidhme, forghníomhú. Dá bhrí sin, eiseoidh údarás inniúil an chéad
 Bhallstáit deimhniúchán, ex officio nó arna iarraidh sin don duine faoi
 chosaint, agus ansin rachaidh an t-údarás sin i dteagmháil leis na húdaráis
 inniúla sa dara Ballstát agus soláthródh sé an deimhniúchán dóibh. Cuirfidh
 údaráis inniúla an dara Ballstát an duine is cúis leis an mbaol ar an eolas
 maidir le réim gheografach an bhirt chosanta eachtrannaigh, na smachtbhannaí is
 infheidhme i gcás a sháraithe agus, más infheidhme, áiritheoidh siad go
 ndéanfar é a fhorghníomhú.
 Chun meicníocht atá gasta, neamhchostasach
 agus éifeachtúil a áirithiú maidir le cúrsaíocht beart cosanta san Aontas
 Eorpach, leanadh éirim Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003 ón gComhairle an
 27 Samhain 2003 maidir le dlínse agus aithint agus forghníomhú
 breithiúnas in ábhair a bhaineann le pósadh agus le freagracht tuismitheora,
 lena n‐aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1347/2000 ('An Bhruiséil II‐bis')[10]
 agus go háirithe Airteagal 41 agus Airteagal 42 de. Fuarthas inspreagadh
 freisin sa togra ón gCoimisiún maidir le hathmhúnlú ar Rialachán (CE)
 Uimh. 44/2001 ón gComhairle ('An Bhruiséil I')[11].
 Déantar foráil sa togra maidir le nósanna imeachta idirmheánacha a dhíothú agus
 níor beartaíodh aon fhorais le haghaidh diúltú, ach amháin más ann do chinneadh
 sa Bhallstát aitheantais atá bunoscionn leis an mbeart.
 Is infheidhme
 aitheantas uathoibríoch freisin i gcás nach bhfuil bearta cosanta in ábhair
 shibhialta ag an mBallstát aitheantais agus/nó forghníomhaithe. Go deimhin,
 bunphrionsabal de chuid an aitheantais fhrithpháirtigh in ábhair shibhialta is
 ea an méid seo a leanas: más rud é nach ndéantar foráil maidir le beart i ndlí
 inmheánach an Bhallstáit ina bhfuil aitheantas agus/nó forghníomhú á lorg, ní
 mór nach ndéanfaidh sé difear d'oibleagáid an Bhallstáit sin an beart arna
 dhéanamh i mBallstát eile a aithint agus, más infheidhme, a fhorghníomhú. Ní
 cinntitheach ina leith sin cineál an údaráis a rinne an beart cosanta (cúirt
 shibhialta, méara, cúirt choiriúil).
 Beidh cosaintí ar
 chearta bunúsacha ag gabháil le díothú na nósanna imeachta idirmheánacha:
 –
 Beidh ar údarás an chéad Bhallstáit a n‐iarrfar
 air an deimhniúchán a eisiúint seiceáil a dhéanamh gur urramaíodh ceart an
 duine is cúis leis an mbaol chun trialach cóire, go háirithe a cheart chun
 cosanta. I gcás nár ráthaíodh na cearta sin, ní fhéadtar an deimhniúchán a
 eisiúint.
 –
 I gcás ina ndéanfaidh an chéad Bhallstát an beart
 cosanta a chur ar fionraí nó a aistarraingt, ní mór d'údarás inniúil an dara
 Ballstát, arna iarraidh é don duine is cúis leis an mbaol, an t‐aitheantas
 atá tugtha aige agus, más infheidhme, an forghníomhú a chur ar fionraí nó a
 aistarraingt.
 –
 Ní mór d'údaráis inniúla an dá Bhallstát aon
 fhaisnéis a bhaineann leis an mbeart cosanta a eisiúint, a aithint, a chur ar
 fionraí nó a aistarraingt, nó le forghníomhú agus smachtbhanna a d'fhéadfadh a
 bheith ann, a fhógairt don duine is cúis leis an mbaol agus don duine faoi
 chosaint.
 Áiritheofar trí
 bhíthin na gcosaintí sin ar fad go ráthófar na cearta bunúsacha agus na
 prionsabail atá aitheanta, go háirithe, i gCairt an Aontais Eorpaigh um Chearta
 Bunúsacha, agus spárálfar an t‐am agus na costais a bheadh ag baint leis
 an nós imeachta exequatur.
 Ní dhéileálann an
 togra le smachtbhannaí coiriúla arna gcur i bhfeidhm ag Ballstáit i gcás sárú
 ar bheart cosanta. Leanfar de dhéileáil leis an tsaincheist sin trí bhíthin dlí
 náisiúnta gach Ballstáit ar leith.
 3.3.
 Anailís ar na hAirteagail is tábhachtaí
 Ionstraim
 aitheantais fhrithpháirtigh in ábhair shibhialta is ea an togra seo agus dá
 bharr sin leanann sé éirim na n‐ionstraimí atá ag an AE cheana i réimse
 an chomhair bhreithiúnaigh in ábhair shibhialta agus tráchtála, ós iad na
 hionstraimí sin a bhí mar eiseamláir dó. Tá go leor de na hairteagail
 comhchosúil nó comhionann leis na hairteagail chomhfhreagracha sa reachtaíocht
 thuasluaite.
 Airteagal 1
 – Raon Feidhme
 Tá bearta cosanta
 áirithe cumhdaithe cheana ag na Rialacháin An Bhruiséil I[12]
 agus An Bhruiséil II‐bis, dá bharr sin tá sé den tábhacht an nasc idir an
 togra agus na rialacháin sin a shoiléiriú.
 Bunaítear leis an
 Rialachán seo rialacha speisialta maidir le bearta cosanta. I gcomhréir le
 prionsabal ginearálta dlí, glacfaidh sé ionad na rialacha ginearálta atá
 leagtha amach in An Bhruiséil I dá bhrí sin.
 Ní ionann an staid
 maidir leis an Rialachán An Bhruiséil II‐bis, a bhfuil sé mar aidhm leis
 na himeachtaí ar fad a bhaineann le haon cholscaradh nó scaradh dlíthiúil
 áirithe a lárú. Ní mór gan rialacha lena rialaítear dlínse agus an t‐aitheantas
 do bhreithiúnais atá san ionstraim shonrach sin a chur i gcontúirt tríd an deis
 a sholáthar leis an togra seo dlínse Ballstáit eile a ghabháil i dtaobh na
 mbeart cosanta arna ndéanamh i gcomhthéacs na n‐imeachtaí atá ar siúl. Ar
 na cúiseanna sin, leanfar de na bearta cosanta ar fad a thagann faoi raon
 feidhme An Bhruiséil II‐bis a rialú leis an ionstraim sin. Cumhdóidh an
 togra seo na bearta cosanta sin nach dtagann faoi inniúlacht An
 Bhruiséil II‐bis, áfach, e.g. bearta cosanta a bhaineann le lánúin
 nár phós riamh, lánúineacha comhghnéis nó comharsana.
 Airteagal 2 – Sainmhínithe
 Bearta cosanta – sa sainmhíniú ar an téarma 'beart cosanta' leagtar béim air gur de
 chineál coisctheach agus sealadach iad bearta den sórt sin, ar bearta iad a
 dhéantar i mBallstát d'fhonn duine a chosaint i gcás inarb ann do chúiseanna
 tromchúiseacha lena mheas go bhfuil iomláine choirp agus/nó shíceolaíoch an
 duine nó saoirse an duine i mbaol. Féadfar 'beart cosanta' a dhéanamh in
 imeachtaí ex parte (gan an duine is cúis leis an mbaol a thoghairm a
 theacht i láthair) nó in imeachtaí inar tugadh fógra don dá pháirtí.
 Údarás – Tá sainmhíniú leathan ag an téarma 'údarás' chun aon údarás arna
 ainmniú ag Ballstát mar údarás a bhfuil inniúlacht aige in ábhair a thagann
 faoi raon feidhme an Rialacháin seo a chur san áireamh. Dá bhrí sin, cuimsíonn
 an téarma sin ní amháin cúirteanna agus binsí, ach údaráis riaracháin agus eile
 a bhfuil inniúlacht acu faoi dhlí náisiúnta Ballstáit in ábhair a thagann faoi
 raon feidhme an Rialacháin seo.
 Airteagal 3 – Dlínse
 Ba cheart na rialacha maidir le dlínse a
 bheith rí‐intuartha. Dá bhrí sin, tá siad bunaithe ar an bprionsabal go
 bhfuil an dlínse ag údaráis an Bhallstáit ina bhfuil iomláine choirp agus/nó
 shíceolaíoch an duine nó saoirse an duine i mbaol agus ina dteastaíonn cosaint
 ón duine. Cé gurb ionann é sin agus áit ghnáthchónaithe an duine de ghnáth, ní
 amhlaidh atá i gcónaí, i.e. i gcás ina mbogann an duine thar sáile go ceann
 tréimhse cinnte atá sách gearr chun staidéar a dhéanamh, mar shampla.
 Airteagal 4 – Aitheantas
 Bhí ionstraimí eile maidir le haitheantas
 frithpháirteach in ábhair a bhaineann le dlí sibhialta mar eiseamláir don
 Airteagal seo, mar atá an togra le haghaidh An Bhruiséil I agus An Bhruiséil II‐bis
 a athmhúnlú maidir leis an gceart chun rochtana nó tabhairt ar ais an linbh. Ní theastaíonn
 aon nósanna imeachta idirmheánacha: tugtar an t‐aitheantas go
 huathoibríoch.
 Airteagal 5 – Deimhniúchán
 Teastaíonn an
 deimhniúchán ionas gur féidir leis an duine atá i mbaol an beart cosanta a
 agairt i mBallstát eile. Leanadh éirim Airteagal 41 agus Airteagal 42
 de An Bhruiséil II‐bis ina ndéileáiltear le cinntí maidir leis an
 gceart chun rochtana nó tabhairt ar ais an linbh.
 Eiseoidh údaráis
 inniúla an Bhallstáit tionscnaimh an deimhniúchán, ex officio nó arna
 iarraidh sin don duine faoi chosaint, de réir na foirme caighdeánaí atá leagtha
 amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo. Ansin, is faoin
 bpáirtí ar mian leis an beart a agairt i mBallstát eile a bheidh sé an
 deimhniúchán a eisíodh a sholáthar d'údaráis inniúla an Bhallstáit sin. Beidh
 an fhaisnéis ar fad is ábhartha maidir le haithint agus/nó forghníomhú an bhirt
 chosanta eachtrannaigh ar an deimhniúchán, go háirithe tuairisc ar an mbeart
 cosanta a scríobhfar sa bhealach go gcuirfidh sé ar chumas údaráis inniúla an
 dara Ballstát aitheantas a thabhairt dó agus, más infheidhme, é a fhorghníomhú
 faoina dhlí náisiúnta. Dá bhrí sin, níor cheart tagairtí sonracha don dlí
 náisiúnta a chur ar an deimhniúchán, i.e. Airteagal X de Chód Y
 seachas míniú an bhirt, ná tagairtí sonracha d'áiteanna áitiúla, i.e. seoladh sonrach
 in ionad tagartha ginearálta don áit oibre nó don áit chónaithe.
 Féadfaidh údaráis
 inniúla an dara Ballstát traslitriú nó aistriúchán dá bhfuil sa deimhniúchán a
 iarraidh, eadhon den tuairisc ar an mbeart.
 Airteagal 8 – Oiriúnú
 Baineann an
 tAirteagal seo leis an gcás nach eol an beart cosanta eachtrannach faoi dhlí
 náisiúnta an dara Ballstát. Dá bhrí sin, beidh ar údarás inniúil an Bhallstáit
 sin an beart cosanta a oiriúnú, an oiread is féidir, do bheart arb ann dó ina
 dhlí féin agus a bhfuil éifeachtaí inchurtha aige agus a bhfuil aidhmeanna agus
 leasanna inchurtha aige. Go deimhin, riail thimthriallach i dtaca le
 hionstraimí aitheantais fhrithpháirtigh in ábhair shibhialta is ea oiriúnú.
 Airteagal 9 – Bearta cosanta áirithe a
 fhorghníomhú
 Faoi dhlí náisiúnta, ní éilítear ar na
 húdaráis inniúla idirghabháil ghníomhach a dhéanamh chun éifeacht a thabhairt
 do na bearta ach i gcás líon beag beart cosanta.
 Sna cásanna sin,
 beidh ar údarás inniúil Bhallstát an fhorghníomhaithe na rialacha atá ar fáil
 faoina dhlí náisiúnta le haghaidh beart cosanta inchurtha a chur i bhfeidhm,
 gan aon nós imeachta speisialta a bheith de dhíth.
 Airteagal 10 –
 Cosaintí ar chearta bunúsacha
 Is mó an tosaíocht a thugann an AE do chosaint
 chearta bunúsacha an duine aonair anois go bhfuil Conradh Liospóin tagtha i
 bhfeidhm: tá Cairt an AE ina ceangal dlí ar an Aontas anois agus tá an AE ar tí
 aontú don Choinbhinsiún Eorpach um Chearta Daonna (CECD). Agus íospartaigh
 i dtrácht, is ábhartha raon ceart bunúsach: dínit an duine, an ceart chun na
 beatha, an ceart chun iomláine an duine, an ceart chun saoirse agus slándála,
 urraim ar shaol an teaghlaigh agus ar an saol príobháideach, cosaint sonraí
 pearsanta, an ceart chun maoine, saorghluaiseachta agus cónaithe, comhionannas
 os comhair an dlí, cearta an linbh, cearta daoine aosta, imeascadh daoine faoi
 mhíchumas, agus an ceart chun leighis éifeachtaigh agus chun trialach cóire,
 agus sa deireadh thiar toimhde na neamhchiontachta agus an ceart chun cosanta.
 Faoi mar atá
 leagtha amach go mionsonraithe sa mheasúnú tionchair a ghabhann leis an togra
 seo agus i gcomhréir le straitéis an Aontais maidir le cur chun feidhme
 éifeachtach Chairt um Chearta Bunúsacha an AE[13], urramaíonn gach
 eilimint den Rialachán na cearta atá leagtha amach sa Chairt um Chearta
 Bunúsacha, agus go háirithe an ceart chun leighis éifeachtaigh agus chun
 trialach cóire atá ráthaithe in Airteagal 47 de.
 I gcás birt
 chosanta arna dhéanamh i mBallstát amháin, ní mór cosaintí do chearta bunúsacha
 a bheith ann má dhíothaítear aon fhoirmiúlachtaí idirmheánacha maidir le
 haithint agus, más infheidhme, forghníomhú an bhirt sin sa dara Ballstát.
 Cuireann an tAirteagal seo cosaint stóinsithe ar fáil, ós rud é nach féidir an
 deimhniúchán a eisiúint sa chás nár ráthaíodh ceart an duine is cúis leis an
 mbaol chun trialach cóire.
 Airteagal 12 –
 Aitheantas nó forghníomhú a dhiúltú, a chur ar fionraí nó a aistarraingt
 Ba cheart aithint agus, más infheidhme,
 forghníomhú beart cosanta arna ndéanamh i mBallstát a bheith bunaithe ar
 phrionsabal na muiníne frithpháirtí agus ba cheart na forais le haitheantas a
 dhiúltú a choinneáil ag an íosmhéid atá éilithe. I gcomhréir leis an
 bprionsabal sin, níl ach foras amháin beartaithe le haghaidh diúltú. Ar mhaithe
 le dea‐riar ceartais is gá an dóchúlacht go ndéanfaí cinntí atá
 bunoscionn le chéile a laghdú. Dá bhrí sin, féadfaidh údarás inniúil an
 Bhallstáit aitheantais diúltú, ar iarratas ón duine is cúis leis an mbaol,
 aitheantas a thabhairt don bheart cosanta arna dhéanamh ag an gcúirt tionscnaimh
 má tá sé bunoscionn le cinneadh arna dhéanamh sa Bhallstát aitheantais.
 Tá sé den tábhacht
 a áirithiú i gcás ina gcuirfear beart cosanta ar fionraí nó ina n‐aistarraingeofar
 é sa Bhallstát tionscnaimh, go ndéanfaidh údarás inniúil an Bhallstáit
 aitheantais aitheantas agus, más infheidhme, forghníomhú an bhirt chosanta a
 chur ar fionraí nó a aistarraingt. Tá sé de fhreagracht ar an duine is cúis
 leis an mbaol iarratas a chur isteach air sin. Chuige sin, tá foirm iarratais
 chaighdeánaithe in iarscríbhinn a ghabhann leis an togra.
 Airteagal 13 –
 Fógra
 Maidir le hionstraimí eile aitheantais
 fhrithpháirtigh in ábhair shibhialta, déantar foráil san Airteagal seo maidir
 le comhchuibhiú bunúsach íoschaighdeán i dtaobh an ghá aon fhaisnéis a
 bhaineann leis an mbeart cosanta a eisiúint, a aithint, a chur ar fionraí nó a
 aistarraingt, nó le forghníomhú agus smachtbhanna a d'fhéadfadh a bheith ann, a
 fhógairt don duine is cúis leis an mbaol agus don duine faoi chosaint. I mír 2,
 tugtar isteach an oibleagáid chéanna le haghaidh an dara Ballstát. Áiritheofar
 sa dóigh sin go n‐urramófar cearta bunúsacha de réir mar atá leagtha
 amach i gCairt um Chearta Bunúsacha an AE.
 4.
 Coimhdeacht agus Comhréireacht
 Ní féidir leis na
 Ballstáit ina n‐aonar cuspóir an togra a bhaint amach go leordhóthanach,
 de dheasca gnéithe trasnáisiúnta na saincheiste. Tá sé den tábhacht a
 áirithiú nach gcailleann daoine an chosaint a deonaíodh dóibh nuair a théann
 siad chun cónaithe nó nuair a thaistealaíonn siad ar an gcoigríoch. Ní
 féidir leis na Ballstáit ina n‐aonar an mheicníocht dá bhforáiltear sa
 Rialachán seo a bhaint amach, mar atá aon fhoirmiúlachtaí idirmheánacha a
 dhíothú, trí bhíthin úsáide deimhniúcháin atá caighdeánaithe agus ilteangach.
 Is trí reachtaíocht ar an leibhéal Eorpach amháin is féidir cothromaíocht a
 bhaint amach. Dá bhrí sin, comhlíonann an togra prionsabal na coimhdeachta.
 Comhlíonann an
 togra prionsabal na comhréireachta freisin toisc nach dtéann sé níos faide ná
 an t‐íosmhéid a bhfuil gá leis chun an cuspóir sonraithe a bhaint amach
 ar leibhéal Eorpach ná níos faide ná a bhfuil gá leis chun na críche sin.
 2011/0130 (COD)
 Togra le haghaidh
 RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 ÓN gCOMHAIRLE
 maidir le haitheantas frithpháirteach do
 bhearta cosanta in ábhair shibhialta
 TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
 Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
 Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 81(2)(a), (e) agus (f) de,
 Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
 Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur
 chuig na Parlaimintí náisiúnta,
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
 agus Sóisialta na hEorpa[14],
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún[15],
 Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós
 imeachta reachtach,
 De bharr an méid seo a leanas:
 (1)
 Tá curtha de chuspóir roimhe ag an Aontas Eorpach
 limistéar saoirse, slándála agus ceartais a fhorbairt agus a chothabháil, ag
 éascú dó ar an dóigh sin rochtain ar cheartas, go háirithe trí chinntí
 breithiúnacha agus seachbhreithiúnacha in ábhair shibhialta a aithint go
 frithpháirteach. Chun limistéar den sórt sin a bhunú de réir a chéile, ba
 cheart don Aontas bearta, i measc nithe eile, a bhaineann le comhar
 breithiúnach in ábhair shibhialta a ghlacadh, go háirithe nuair is gá sin ar
 son dhea‐fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh.
 (2)
 Tagann an réimse seo faoi chomhar breithiúnach in
 ábhair shibhialta de réir bhrí Airteagal 81 den Chonradh ar Fheidhmiú an
 Aontais Eorpaigh.
 (3)
 Cuireann difríochtaí idir na rialacha náisiúnta
 lena rialaítear bearta cosanta bac ar dhea‐fheidhmiú an mhargaidh
 inmheánaigh. Tá sé sár‐riachtanach forálacha a bheith ann chun a áirithiú
 go dtabharfar aitheantas go mear simplí agus, más infheidhme, go ndéanfaidh
 Ballstáit a bhfuil an Rialachán seo de cheangal orthu bearta cosanta a
 fhorghníomhú ionas go n‐áiritheofar go gcothabhálfar an chosaint arna
 tabhairt i gcás ina dtaistealaíonn duine go Ballstát eile nó ina dtéann sé chun
 cónaithe i mBallstát eile.
 (4)
 Chun saorghluaiseacht beart cosanta a bhaint amach,
 is gá agus is iomchuí na rialacha lena rialaítear dlínse agus aithint agus, más
 infheidhme, forghníomhú beart cosanta a bheith á rialú ag ionstraim dlí de
 chuid an Aontais a bheidh go huile is go hiomlán ina ceangal agus infheidhme go
 díreach.
 (5)
 Baineann an Rialachán seo le bearta cosanta arna ndéanamh
 in imeachtaí sibhialta cibé cineál údaráis atá i gceist, bíodh cúirt, binse,
 údarás riaracháin nó aon chineál eile údaráis ann.
 (6)
 Baineann an rialachán le gach beart cosanta de réir
 mar atá sainmhínithe ann. Ní bhaineann sé, áfach, le bearta cosanta atá
 cumhdaithe le Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003 an 27 Samhain 2003
 maidir le dlínse agus aithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair maidir le
 pósadh agus le freagracht tuismitheora, lena n‐aisghairtear Rialachán
 (CE) Uimh. 1347/2000. I gcás beart a thagann faoi raon feidhme an
 Rialacháin seo, glacfaidh an Rialachán ionad Rialachán (CE) Uimh. 44/2001
 ón gComhairle an 22 Nollaig 2000 maidir le dlínse agus aithint agus
 forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála.
 (7)
 Ba cheart na rialacha maidir le dlínse a bheith rí‐intuartha
 agus ba cheart iad a bheith bunaithe ar an bprionsabal go bhfuil dlínse ag an
 mBallstát ina bhfuil iomláine choirp agus/nó shíceolaíoch an duine nó saoirse
 an duine i mbaol. Ba cheart an dlínse a bheith ar fáil i gcónaí ar na forais
 sin.
 (8)
 Chun go bhfeidhmeoidh an ceartas go comhchuí níor
 cheart cinntí atá bunoscionn le chéile a thabhairt in dhá Bhallstát ar leith.
 Chun na críche sin, ba cheart foráil a dhéanamh sa Rialachán seo maidir le
 foras le haitheantas agus/nó forghníomhú a dhiúltú, ar iarratas ón duine is
 cúis leis an mbaol, i gcás cinntí atá bunoscionn le chéile.
 (9)
 Tá call le nósanna imeachta chun bearta cosanta a
 aithint agus/nó a fhorghníomhú gan foirmiúlachtaí idirmheánacha ar mhaithe le
 muinín fhrithpháirteach i gcur i bhfeidhm ceartais san Aontas agus leis an
 aidhm cúrsaíocht beart cosanta atá níos gasta agus níos saoire a áirithiú
 laistigh den Aontas Eorpach. I ngeall air sin, ba cheart caitheamh le beart
 cosanta arna dhéanamh i mBallstát, chun críocha aitheantais agus, más
 infheidhme, chun críocha forghníomhaithe, amhail is dá mba sa Bhallstát ina
 bhfuil an t‐aitheantas agus/nó an forghníomhú á iarraidh a rinneadh é.
 (10)
 Más rud é, faoi dhlí náisiúnta an dara Ballstát,
 gur gá d'údaráis inniúla an Bhallstáit sin idirghabháil a dhéanamh chun
 éifeacht a thabhairt don bheart cosanta, ba cheart an nós imeachta le haghaidh
 forghníomhú den sórt sin ar an mbeart cosanta a bheith rialaithe ag dlí an
 Bhallstáit sin.
 (11)
 Ní dhéileálann an Rialachán seo le smachtbhannaí
 coiriúla arna gcur i bhfeidhm ag Ballstáit i gcás sárú ar bheart cosanta, nithe
 a leanann de bheith faoi réir dhlí náisiúnta gach Ballstáit.
 (12)
 Chun saorghluaiseacht beart cosanta a éascú san
 Aontas Eorpach, ba cheart samhail aonfhoirmeach don deimhniúchán a thabhairt isteach
 trí bhíthin an Rialacháin seo agus údarás a cheapadh a bheidh a eisiúint
 d'inniúlacht aige. Chun prionsabal na coimhdeachta a urramú, níor cheart go
 nglacfadh an deimhniúchán sin ionad nós imeachta inmheánach na mBallstát.
 (13)
 Níor cheart an deimhniúchán a bheith faoi réir
 athchomhairc. Má chuirtear an beart cosanta ar fionraí nó má aistarraingítear é
 sa chéad Bhallstát áfach, ba cheart d'údarás inniúil an dara Ballstát, arna
 iarraidh é don duine is cúis leis an mbaol, aitheantas agus/nó forghníomhú an bhirt
 chosanta a chur ar fionraí nó a aistarraingt.
 (14)
 Chun a áirithiú go bhfeidhmeoidh an Rialachán seo
 go mear éifeachtúil, ba cheart an chumhacht a tharmligean chun an Choimisiúin
 gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar
 Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh i leith aon leasuithe ar na foirmeacha atá
 leagtha amach sna hIarscríbhinní. Tá sé fíorthábhachtach go ndéanfadh an
 Coimisiún comhairliúcháin iomchuí le linn a réamhoibre, ag leibhéal saineolach
 freisin. Agus gníomhartha tarmligthe á n‐ullmhú agus á ndréachtú ag an
 gCoimisiún, ba cheart dó a áirithiú go dtarchuirtear na doiciméid ábhartha
 chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle go tráthúil iomchuí agus go
 comhuaineach.
 (15)
 Leis an Rialachán seo, urramaítear na cearta
 bunúsacha agus na prionsabail a aithnítear go háirithe i gCairt um Chearta
 Bunúsacha an Aontais Eorpaigh. Go háirithe, is aidhm leis an ceart chun cosanta
 agus an ceart chun trialach cóire a áirithiú, de réir mar a bhunaítear iad in
 Airteagal 47 de. Ní mór an Rialachán seo a chur chun feidhme i gcomhréir
 leis na cearta agus na prionsabail sin.
 (16)
 Ó tharla nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an
 Rialacháin seo a bhaint amach go leordhóthanach agus gur fearr a fhéadfar é a
 bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh
 i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar atá leagtha amach in
 Airteagal 5 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.
 I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, mar atá leagtha amach
 san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil
 riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach.
 (17)
 [I gcomhréir le hAirteagail 1, 2, 3 agus 4 den
 Phrótacal maidir le seasamh na Ríochta Aontaithe agus na hÉireann i leith an
 Limistéir saoirse, slándála agus ceartais, atá i gceangal leis an gConradh ar
 an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, tá sé
 curtha in iúl ag an Ríocht Aontaithe agus ag Éirinn gur mian leo bheith
 rannpháirteach i nglacadh agus i gcur i bhfeidhm an Rialacháin seo] / [gan
 dochar d'Airteagal 4 den Phrótacal maidir le seasamh na Ríochta Aontaithe
 agus na hÉireann i leith an Limistéir saoirse, slándála agus ceartais, atá i
 gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar
 Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ní bheidh an Ríocht Aontaithe ná Éire
 rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus ní bheidh sé ina cheangal
 orthu ná ní bheidh siad faoi réir a chur i bhfeidhm].
 (18)
 I gcomhréir le hAirteagal 1 agus le
 hAirteagal 2 den Phrótacal maidir le seasamh na Danmhairge, mar atá i
 gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar
 Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ní bheidh an Danmhairg páirteach i nglacadh an
 Rialacháin seo agus ní bheidh sé ina cheangal ar an Danmhairg ná ní bheidh sí
 faoi réir a chur i bhfeidhm dá bhrí sin,
 TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
 CAIBIDIL I
 Raon feidhme,
 sainmhínithe agus dlínse
 Airteagal 1 – Raon Feidhme
 Baineann an Rialachán seo le bearta cosanta
 arna ndéanamh in ábhair shibhialta cibé cineál údaráis atá i gceist. Ní bhaineann
 sé le bearta cosanta atá cumhdaithe le Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003.
 Airteagal 2 – Sainmhínithe
 Chun críocha an Rialacháin seo:
 (a) ciallaíonn 'beart cosanta' aon chinneadh, gan beann ar a nglaotar air,
 de chineál coisctheach agus sealadach arna dhéanamh ag údarás i mBallstát i
 gcomhréir lena dhlí náisiúnta d'fhonn duine a chosaint i gcás inarb ann do
 chúiseanna tromchúiseacha lena mheas go bhfuil iomláine choirp agus/nó
 shíceolaíoch an duine nó saoirse an duine i mbaol. Áireofar leis bearta arna n‐ordú
 gan an duine is cúis leis an mbaol a thoghairm a theacht i láthair.
 Bearta cosanta is ea iad na nithe seo a leanas:
 (i) oibleagáid gan dul isteach i gceantair,
 áiteanna nó limistéir shainithe áirithe ina bhfuil cónaí ar an duine faoi
 chosaint, ina n‐oibríonn sé nó a thaithíonn sé; nó
 (ii) oibleagáid gan dul i dteagmháil, de
 shórt ar bith, leis an duine faoi chosaint, lena n‐áirítear tríd an
 bhfón, trí ríomhphost nó trí ghnáthphost, trí fhacs nó trí mhodh ar bith eile;
 nó
 (iii) oibleagáid gan dul i bhfoisceacht an
 duine faoi chosaint laistigh d'achar sainordaithe; nó
 (iv) cinneadh lena dtugtar úsáid eisiach
 árais choitinn beirte don duine faoi chosaint.
 (b) áireofar le 'údarás' aon údarás arna
 ainmniú ag Ballstát mar údarás a bhfuil inniúlacht aige in ábhair a thagann
 faoi raon feidhme an Rialacháin seo;
 (c) ciallaíonn 'Ballstát tionscnaimh' an
 Ballstát ina ndearnadh an beart cosanta;
 (d) ciallaíonn 'Ballstát aitheantais' an
 Ballstát ina bhfuil aitheantas agus, más ábhartha, forghníomhú an bhirt
 chosanta á lorg.
 Airteagal 3 – Dlínse
 Is ag údaráis an Bhallstáit ina bhfuil
 iomláine choirp agus/nó shíceolaíoch an duine nó saoirse an duine i mbaol a
 bheidh dlínse.
 CAIBIDIL II
 Bearta cosanta a aithint agus a
 fhorghníomhú
 Airteagal 4 – Aitheantas
 Déanfar beart cosanta arna dhéanamh i
 mBallstát a aithint sna Ballstáit eile gan aon nós imeachta speisialta a bheith
 ag teastáil agus gan aon deis a bheith ann chun cur in aghaidh a aitheanta má
 tá an cinneadh deimhnithe sa Bhallstát tionscnaimh i gcomhréir le hAirteagal 5.
 Airteagal 5 – Deimhniúchán
 1. Maidir le páirtí ar mian leis
 ordú cosanta atá aitheanta de bhun an Airteagail seo a agairt i mBallstát eile,
 tabharfaidh sé an deimhniúchán arna eisiúint i gcomhréir leis an Airteagal seo
 d'údaráis inniúla an Bhallstáit aitheantais.
 2. Eiseoidh údaráis inniúla an
 Bhallstáit tionscnaimh an deimhniúchán ag baint úsáide as an bhfoirm
 chaighdeánach atá leagtha amach san Iarscríbhinn, ina bhfuil, inter alia,
 tuairisc ar an mbeart a scríobhfar sa bhealach go n‐éascóidh sí aithint
 agus, más infheidhme, forghníomhú sa dara Ballstát.
 3. Déanfar an deimhniúchán a
 eisiúint:
 (i) ex‐officio i gcás ina
 bhfuil gnéithe trasteorann i gceist tráth a ghlactar an beart cosanta; chun
 críche an Rialacháin seo, baineann impleachtaí trasteorann leis an ábhar ach
 amháin más ann don bhaol ar iomláine choirp agus/nó shíceolaíoch an duine nó ar
 shaoirse an duine sa Bhallstát tionscnaimh go heisiach;
 (ii) arna iarraidh sin don duine faoi
 chosaint in aon chás eile; agus beart cosanta á ghlacadh aige, cuirfidh údarás
 inniúil an Bhallstáit tionscnaimh an duine faoi chosaint ar an eolas maidir
 leis an deis deimhniúchán a iarraidh de réir mar a bhunaítear sa Rialachán seo.
 4. Más gá, féadfaidh údaráis
 inniúla an Bhallstáit aitheantais traslitriú nó aistriúchán a iarraidh dá
 bhfuil sa deimhniúchán, i gcomhréir le hAirteagal 15.
 Airteagal 6 – Éifeachtaí an
 deimhniúcháin
 Beidh éifeacht ag an deimhniúchán laistigh de
 theorainneacha infhorghníomhaitheachta an chinnidh amháin.
 Airteagal 7 – Ceartú an deimhniúcháin
 1. Is infheidhme dlí an
 Bhallstáit tionscnaimh maidir le haon cheartú ar an deimhniúchán.
 2. Ní fhéadfar aon athchomharc a
 dhéanamh i gcoinne deimhniúchán a eisiúint.
 Airteagal 8 – An beart cosanta eachtrannach
 a oiriúnú
 I gcás nach eol beart cosanta sa Bhallstát
 aitheantais, déanfaidh an t‐údarás inniúil sa Bhallstát sin, a mhéid is
 féidir, an beart cosanta a oiriúnú do bheart cosanta is eol faoina dhlí féin,
 ar beart é a bhfuil éifeachtaí comhionanna aige agus ag a bhfuil aidhmeanna
 agus leasanna comhchosúla.
 Airteagal 9 – Bearta cosanta áirithe a
 fhorghníomhú
 1.
 Sa mhéid go n‐éilíonn beart cosanta arna
 dhéanamh i mBallstát amháin go ndéanann údaráis inniúla Ballstáit eile
 idirghabháil faoi dhlí an Bhallstáit eile sin chun éifeacht a thabhairt don bheart
 cosanta, déanfar é a fhorghníomhú sa Bhallstát eile sin gan dearbhú
 infhorghníomhaitheachta a bheith ag teastáil.
 2.
 Is le dlí an Bhallstáit aitheantais a rialófar an
 nós imeachta le haghaidh forghníomhú beart cosanta arna ndéanamh i mBallstát
 eile, lena n‐áirítear athchomharc i gcoinne ghlacadh an bhirt chosanta
 arna dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 8.
 Airteagal 10 – Cosaint ar chearta bunúsacha
 1. Ní eiseoidh údaráis an
 Bhallstáit tionscnaimh an deimhniúchán dá dtagraítear in Airteagal 5 ach
 amháin má urramaíodh na cosaintí ar chearta bunúsacha atá leagtha amach san
 Airteagal seo.
 2. I gcás nár tháinig an duine
 is cúis leis an mbaol i láthair sa Bhallstát tionscnaimh, beidh sé de cheart
 aige iarratas a dhéanamh ar athbhreithniú an bhirt chosanta os comhair údarás
 inniúil an Bhallstáit sin sna cásanna seo a leanas:
 (a)
 ní dhearnadh doiciméad tionscanta na n‐imeachtaí
 nó doiciméad comhionann a sheirbheáil air in am trátha agus ar dhóigh a
 chumasófaí dó socrú a dhéanamh é féin a chosaint; nó
 (b) coisceadh air an beart cosanta a
 chonspóid mar gheall ar force majeure nó de dhroim imthosca
 urghnácha, gan aon locht a bheith air féin;
 ach amháin má theip air agóid a dhéanamh i gcoinne
 an bhirt chosanta tráth arbh fhéidir leis déanamh amhlaidh.
 2. I gcás ina ndéanfar an beart
 cosanta gan toghairm a chur ar an duine is cúis leis an mbaol teacht i láthair
 agus ina mbeartófar an beart a aithint agus/nó a fhorghníomhú gan é a
 sheirbheáil roimh ré ar an duine sin, beidh sé de cheart ag an duine sin agóid
 a dhéanamh i gcoinne an bhirt faoi dhlí an Bhallstáit tionscnaimh.
 Airteagal 11 – Gan athbhreithniú ó thaobh
 substainte de
 Ní fhéadfar in imthosca ar bith beart cosanta
 arna dhéanamh i mBallstát a athbhreithniú ó thaobh a shubstainte de sa
 Bhallstát sin ina n‐iarrtar aitheantas agus/nó forghníomhú.
 Airteagal 12 – Aitheantas nó forghníomhú a
 dhiúltú, a chur ar fionraí nó a aistarraingt
 1. Féadfaidh údarás inniúil an
 Bhallstáit aitheantais diúltú, ar iarratas ón duine is cúis leis an mbaol,
 aitheantas a thabhairt don bheart cosanta arna dhéanamh ag an gcúirt
 tionscnaimh má tá sé bunoscionn le cinneadh arna dhéanamh sa Bhallstát
 aitheantais.
 2. Má chuirtear an beart cosanta
 ar fionraí nó má aistarraingítear é sa Bhallstát tionscnaimh, déanfaidh an
 Ballstát aitheantais, ar iarratas ón duine is cúis leis an mbaol, aitheantas
 agus, más infheidhme, forghníomhú an bhirt chosanta a chur ar fionraí nó a
 aistarraingt. Cuirfear an t‐iarratas isteach ag úsáid na foirme atá
 leagtha amach in Iarscríbhinn II.
 4. Ní fhéadfar diúltú aitheantas
 a thabhairt do bheart cosanta toisc nach ndéantar foráil i ndlí an Bhallstáit
 aitheantais maidir le beart den sórt sin bunaithe ar na fíorais chéanna.
 Airteagal 13 – Fógra
 1. Déanfaidh údaráis inniúla an
 Bhallstáit tionscnaimh, gan mhoill agus de réir dhlí an Bhallstáit sin, na
 nithe seo a leanas a fhógairt don duine is cúis leis an mbaol agus don duine
 faoi chosaint:
 (i) eisiúint bhirt chosanta;
 (ii) más infheidhme, na bearta
 forghníomhaitheachta comhfhreagracha;
 (iii) más infheidhme, na smachtbhannaí i gcás
 sárú ar an mbeart cosanta;
 (iv) aon fhionraí nó aistarraingt maidir leis
 an mbeart cosanta.
 2. Nuair a fhaigheann údaráis
 inniúla an Bhallstáit aitheantais an deimhniúchán de bhun Airteagal 5 a
 sholathraíonn an duine faoi chosaint, déanfaidh sé na nithe seo a leanas a
 fhógairt, gan mhoill agus más gá de réir rialacha Rialachán (CE)
 Uimh. 1393/2007[16], don duine is cúis leis
 an mbaol agus don duine faoi chosaint:
 (i) aithint an
 bhirt chosanta;
 (ii) más infheidhme, na bearta
 forghníomhaitheachta comhfhreagracha;
 (iii) más infheidhme, na smachtbhannaí i gcás
 sárú ar an mbeart cosanta;
 (iv) aon fhionraí nó aistarraingt maidir leis
 an mbeart cosanta.
 CAIBIDIL III
 Forálacha eile
 Airteagal 14 – Reachtaíocht agus
 foirmiúlachtaí comhchosúla eile
 Ní bheidh gá le reachtaíocht ná le
 foirmiúlacht chomhchosúil eile i gcomhthéacs an Rialacháin seo.
 Airteagal 15 – Traslitriú nó aistriúchán
 I gcás ina n‐éilítear traslitriú nó
 aistriúchán faoin Rialachán seo, déanfar an traslitriú nó an t‐aistriúchán
 sin go teanga oifigiúil nó go ceann amháin de theangacha oifigiúla an
 Bhallstáit aitheantais nó go haon teanga eile ar chuir an Ballstát aitheantais
 in iúl gur féidir leis glacadh léi. Is duine atá cáilithe chun aistriúcháin a
 dhéanamh i gceann de na Ballstáit a dhéanfaidh aon aistriúchán faoin Airteagal
 seo.
 Airteagal 16 – An ceart chun cúnaimh
 dhlíthiúil
 Aon iarratasóir ar tugadh cúnamh dlíthiúil nó
 díolúine ó chostais nó ó chaiteachas go hiomlán nó go páirteach dó sa Bhallstát
 tionscnaimh, beidh sé i dteideal, in aon imeacht a bhaineann le
 hinfhorghníomhaitheacht an bhirt chosanta, tairbhiú den chúnamh dlíthiúil is
 fabhraí nó den díolúine is fairsinge ó chostais nó ó chaiteachas dá
 bhforáiltear i ndlí an Bhallstáit aitheantais.
 CAIBIDIL IV
 Forálacha ginearálta agus críochnaitheacha
 Airteagal 17 – Forálacha idirthréimhseacha
 Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le
 bearta cosanta arna ndéanamh ó lá theacht i bhfeidhm an Rialacháin, fiú má
 cuireadh an t‐iarratas ar na bearta cosanta sin isteach roimh an dáta
 sin.
 Airteagal 18 – Leasuithe ar an bhfoirm
 Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún
 gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 19 maidir le
 haon leasú ar na foirmeacha atá leagtha amach sna hIarscríbhinní.
 Airteagal 19 – An tarmligean a fheidhmiú
 1. Tugtar de chumhacht don
 Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh faoi réir na gcoinníollacha atá
 leagtha síos san Airteagal seo.
 2. Tabharfar tarmligean na
 cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 18 go ceann tréimhse éiginnte ama ón
 [Dáta a thiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm].
 3. Féadfaidh Parlaimint na
 hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na gcumhachtaí dá dtagraítear in
 Airteagal 18 a chúlghairm tráth ar bith. I gcás cinnidh maidir le
 haisghairm, cuirfear deireadh le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa
 chinneadh sin. Beidh éifeacht aige ón lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris
 Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ag dáta níos déanaí a shonrófar ann. Ní
 dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm
 cheana féin.
 4. A luaithe agus a ghlacfaidh
 sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra ina leith go comhuaineach
 do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle.
 5. Ní thiocfaidh gníomh
 tarmligthe arna glacadh de bhun Airteagal 18 i bhfeidhm ach amháin mura
 gcuireann Parlaimint na hEorpa ná an Chomhairle ina choinne laistigh de
 thréimhse 2 mhí ó fhógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa
 agus don Chomhairle nó más rud é, sula dtéann an tréimhse sin in éag, go
 gcuireann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon in iúl nach gcuirfidh
 siad ina choinne. Cuirfear [2 mhí] leis an tréimhse sin ar thionscnamh ó
 Pharlaimint na hEorpa nó ón gComhairle.
 Airteagal 20 – Clásal athbhreithnithe
 Faoin [cúig bliana ó dháta a theachta i
 bhfeidhm in Airteagal 23] ar a dhéanaí, cuirfidh an Coimisiún
 tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus Choiste
 Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin
 seo. Beidh tograí chun an Rialachán seo a oiriúnú in éineacht leis an tuarascáil,
 más gá.
 Airteagal 21 – Faisnéis a chur ar fáil don
 phobal
 Faoi chuimsiú an Ghréasáin Bhreithiúnaigh
 Eorpaigh in ábhair shibhialta agus tráchtála a bunaíodh le
 Cinneadh 2001/470/CE ón gComhairle[17], tabharfaidh na
 Ballstáit tuairisc ar na rialacha agus nósanna imeachta náisiúnta maidir le
 bearta cosanta, lena n‐airítear údaráis atá inniúil maidir le haitheantas
 agus/nó forghníomhú, d'fhonn í a chur ar fáil don phobal.
 Coimeádfaidh na Ballstáit an fhaisnéis sin
 cothrom le dáta i gcónaí.
 Airteagal 22 – Teachtaireachtaí ó na
 Ballstáit
 Faoin [1 bhliain sula dtiocfaidh an
 Rialachán seo i bhfeidhm], cuirfidh na Ballstáit an méid seo a leanas in
 iúl don Choimisiún
 (a) na húdaráis a bhfuil inniúlacht acu sna
 hábhair a thagann faoi raon feidhme an Rialacháin seo;
 (b) na teangacha a bhfuil sé inghlactha an
 deimhniúchán 5 a aistriú isteach iontu de réir mar a thagraítear dóibh in
 Airteagal 15.
 Cuirfidh an Coimisiún an fhaisnéis ar fáil don
 phobal trí aon mhodh iomchuí, go háirithe tríd an nGréasán Breithiúnach Eorpach
 in ábhair shibhialta agus tráchtála a bunaíodh le Cinneadh 2001/470.
 Airteagal 23 – Teacht i bhfeidhm agus cur i
 bhfeidhm
 Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an
 fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
 Beidh feidhm aige ón [12 mhí tar éis
 dó teacht i bhfeidhm].
 Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile
 agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach sna Ballstáit i gcomhréir
 leis na Conarthaí.
 Arna dhéanamh i/in/sa [...]
 IARSCRÍBHINN I
 AN
 DEIMHNIÚCHÁN ATÁ LUAITE FAOI AIRTEAGAL 5
 1. BALLSTÁT TIONSCNAIMH
 AT □ BE □ BG
 □CY □ CZ □ DE □ EE □ EL □ ES □ FI
 □ FR □ HU □ IE □ IT □ LT □ LU □ LV
 □ MT □ NL □ PL □ PT □ RO □SE □ SI □
 SK □ UK □
 2. AN tÚDARÁS
 INNIÚIL ATÁ AG EISIÚINT AN DEIMHNIÚCHÁIN
 2.1 Ainm:
 2.2 Seoladh:
 2.3 Teileafón/Facs/R‐phost:
 3. AN DUINE FAOI CHOSAINT
 3.1 Ainm iomlán (sloinne,
 céadainm)
 3.2 An seoladh a úsáidfear chun
 críocha fógra a thabhairt de réir mar a fhoráiltear in Airteagal 13
 3.3 Dáta breithe agus áit
 bhreithe (más eol)
 4. AN DUINE IS CÚIS LEIS AN mBAOL
 4.1 Ainm iomlán (sloinne,
 céadainm):
 4.2 An seoladh a úsáidfear chun
 críocha fógra a thabhairt de réir mar a fhoráiltear in Airteagal 13
 4.3 Dáta breithe agus áit
 bhreithe (más eol)
 5. AN BEART COSANTA
 5.1 Dáta agus uimhir thagartha:
 6. TUAIRISC AR AN mBEART
 COSANTA[18]
 Deimhnímse, a bhfuil mo
 shíniú anseo thíos, leis seo go ndearnadh an beart cosanta sa Bhallstát
 tionscnaimh i gcoinne an duine is cúis leis an mbaol atá leagtha amach i
 bpointe 4 agus gur urramaíodh na cosaintí ar chearta bunúsacha atá leagtha
 amach in Airteagal 10.
 Má cuireadh leathanaigh
 bhreise leis seo, luaigh líon na leathanach sin: ...
 Arna dhéanamh i/in/sa: ...
 Síniú agus/nó stampa údarás inniúil an
 Bhallstáit tionscnaimh:
 IARSCRÍBHINN II
 IARRATAS
 AR AITHEANTAS NÓ AR FHORGHNÍOMHÚ A CHUR AR FIONRAÍ NÓ A AISTARRAINGT FAOI
 AIRTEAGAL 12
 1. AN tIARRATASÓIR
 (AN DUINE IS CÚIS LEIS AN mBAOL)
 1.1 Ainm iomlán (sloinne,
 céadainm)
 1.2 An seoladh a úsáidfear chun
 críocha fógra a thabhairt de réir mar a fhoráiltear in Airteagal 13
 1.3 Dáta breithe agus áit
 bhreithe (más eol)
 2. AN tÚDARÁS
 INNIÚIL SA BHALLSTÁT TIONSCNAIMH
 2.1 Ainm
 2.2 Seoladh
 2.3 Ballstát
 AT □ BE □ BG
 □CY □ CZ □ DE □ EE □ EL □ ES □ FI
 □ FR □ HU □ IE □ IT □ LT □ LU □ LV
 □ MT □ NL □ PL □ PT □ RO □SE □ SI □
 SK □ UK □
 2.4. Teileafón/Facs/R‐phost
 3. AN CINNEADH LENA nDÉANTAR
 BEART COSANTA A CHUR AR FIONRAÍ NÓ A AISTARRAINGT
 3.1 Dáta agus uimhir thagartha
 3.2 Achoimre ar an gcinneadh lena
 ndéantar beart cosanta a chur ar fionraí nó a aistarraingt
 4. AN DUINE FAOI CHOSAINT
 4.1 Ainm iomlán (sloinne,
 céadainm)
 4.2 An seoladh a úsáidfear chun
 críocha fógra a thabhairt de réir mar a fhoráiltear in Airteagal 13
 4.3 Dáta breithe agus áit
 bhreithe (más eol)
 Má cuireadh leathanaigh
 bhreise leis seo, luaigh líon na leathanach sin: ...
 Arna dhéanamh i/in/sa: ...
 Síniú:
 [1] IO C 69, 18.3.2010, lch. 5-18,
 13577/09 COPEN 176 an 23 Meán Fómhair 2009.
 [2] Clár ilbhliantúil ina leagtar amach
 tosaíochtaí an Aontais Eorpaigh i ndáil leis an limistéar ceartais, saoirse
 agus slándála ar feadh na tréimhse 2010-2014: "Clár Stócólm – Eoraip atá
 oscailte agus slán, freastal agus cosaint ar shaoránaigh", [IO C 115,
 4.5.2010, lch. 1).
 [3] 2969ú cruinniú de Chomhairle JAI an
 23/10/2009, [14936/09 (Presse 306)].
 [4] Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 7
 Bealtaine 2009 maidir le limistéar ceartais choiriúil a fhorbairt don Aontas
 Eorpach, [P6_TA(2009)0386].
 [5] Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 26
 Samhain 2009 maidir le foréigean in aghaidh ban a dhíothú, [P7_TA(2009)0098].
 [6] Tuarascáil an AE ar Shaoránacht
 2010, "Dismantling the obstacles tu EU citizens' rights" - COIM(2010)
 603.
 [7] 13577/09 COPEN 176 an 23 Meán
 Fómhair 2009.
 [8] Matrix Insight/Andersson Elfers
 Felix, "A Study for an Impact Assessment on Ways of Improving the Support,
 Protection and Rights of Victims across Europe", Tuarascáil Deiridh, an 3
 Samhain 2010.
 [9] Burkhard Hess:
 "Feasibility Study: The European Protection Order and the European Law of Civil
 Procedure", a bheidh ar fáil go luath ag: http://ec.europa.eu/justice/index_en.htm.
 [10] Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003
 ón gComhairle an 27 Samhain 2003 maidir le dlínse agus aithint agus forghníomhú
 breithiúnas in ábhair maidir le pósadh agus le freagracht tuismitheora, lena n‐aisghairtear
 Rialachán (CE) Uimh. 1347/2000 (IO L 338, 23.12.2003, lch. 1).
 [11] Togra le haghaidh Rialacháin ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le dlínse agus aithint agus
 forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála (Athmhúnlú) -
 COIM(2010) 748, 14.12.2010.
 [12] Rialachán (CE) Uimh. 44/2001 ón
 gComhairle an 22 Nollaig 2000 maidir le dlínse agus aithint agus
 forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála (IO L 12,
 16.1.2001, lch. 1).
 [13] Teachtaireacht ón gCoimisiún,
 "Strategy for the effective implementation of the Charter of Fundamental
 Rights by the European Union" - COIM(2010) 573, 19.10.2010.
 [14] IO C [...], [...], lch. [...].
 [15] IO C [...], [...], lch. [...].
 [16] IO L 324, 10.12.2007, lch. 79.
 [17] IO L 174, 27.6.2001, lch. 25.
 [18] Ní mór an tuairisc ar an mbeart
 cosanta a scríobh sa bhealach go gcuirfear ar chumas údaráis inniúla an dara
 Ballstát é a aithint agus, más infheidhme, a fhorghníomhú faoi dhlí náisiúnta
 an Bhallstáit sin. Dá bhrí sin, níor
 cheart tagairtí sonracha a dhéanamh don dlí náisiúnta, i.e. Airteagal X de Chód
 Y seachas an beart a mhíniú, ná tagairtí sonracha d'áiteanna áitiúla, i.e.
 seoladh sonrach seachas tagairt ghinearálta don áit oibre nó don áit chónaithe. Mar gheall air sin, ní mór tuairisc ghinearálta
 ar an mbeart a thabhairt, e.g. oibleagáid gan dul isteach sa láthair ina n‐oibríonn
 an duine faoi chosaint, seachas oibleagáid gan dul i ngiorracht Shráid X ná
 trácht ar bheart cosanta arna ghlacadh i gcomhréir le Airteagal X de Dhlí Y. I gcás nach eol an beart cosanta sa dara Ballstát
 nó ina mbaineann difear beag lena rialáil sa Bhallstát sin, déanfaidh údarás an
 Bhallstáit sin, a mhéid is féidir, an beart a oiriúnú le beart arb eol é faoina
 dhlí náisiúnta agus a bhfuil éifeachtaí inchurtha aige agus a bhfuil aidhmeanna
 inchurtha aige.


type: caselaw

text:
12.11.2005
 DA
 Den Europæiske Unions Tidende
 C 281/3
 DOMSTOLENS DOM
 (Første Afdeling)
 af 15. september 2005
 i sag C-140/04 (anmodning om præjudiciel afgørelse indgivet af hof van beroep te Antwerpen): United Antwerp Maritime Agencies NV mod Belgische Staat, og Seaport Terminals NV mod Belgische Staat, United Antwerp Maritime Agencies NV (1)
 (Toldunion - opståen af toldskyld ved indførsel - vare under midlertidig opbevaring - unddragelse af varen fra toldtilsyn - toldskyldens debitor)
 (2005/C 281/07)
 Processprog: nederlandsk
 I sag C-140/04, angående en anmodning om præjudiciel afgørelse i henhold til artikel 234 EF, indgivet af hof van beroep te Antwerpen (Belgien) ved afgørelse af 11. marts 2004, indgået til Domstolen den 16. marts 2004, i sagen United Antwerp Maritime Agencies NV mod Belgische Staat, og Seaport Terminals NV mod Belgische Staat, United Antwerp Maritime Agencies NV, har Domstolen (Første Afdeling), sammensat af afdelingsformanden, P. Jann, og dommerne K. Lenaerts, J.N. Cunha Rodrigues (refererende dommer), E. Juhász og M. Ilešič; generaladvokat: D. Ruiz-Jarabo Colomer; justitssekretær: ekspeditionssekretær M.M. Ferreira, den 15. september 2005 afsagt dom, hvis konklusion lyder således:
 Artikel 203, stk. 3, fjerde led, i Rådets forordning (EØF) nr. 2913/92 af 12. oktober 1992 om indførelse af en EF-toldkodeks skal fortolkes således, at »den person, som det påhviler at opfylde de forpligtelser, der opstår ved varens midlertidige opbevaring eller ved anvendelsen af den toldprocedure, som varen er undergivet«, er den person, der efter losningen af varerne har dem i hænde for at flytte eller opbevare dem.
 (1) EUT C 106 af 30.4.2004.


type: wikipedia

text:
Two-tiered pricing refers to a system under which commodities for domestic use are supported at one level and those for export markets at another, lower level.
 In the United States, the peanut price support program, until policy changes made by the 2002 farm bill (P.L. 101-171, Section 1301-1310), used a two-tiered pricing system with a higher level of support for “quota peanuts” that could be sold domestically as edible peanuts and a lower level of support for “additional peanuts” that only could be exported or crushed if that stayed in the United States.
 References
 Pricing