type: other

text:
1978. évi IV. törvény. a Büntetı Törvénykönyvrıl 1 - PDF
 Download "1978. évi IV. törvény. a Büntetı Törvénykönyvrıl 1"
 1 1. 2 I. fejezet 6. 7 Büntetés végrehajtásának átvétele és átengedése 7. 8 A büntetıeljárás felajánlása Lezárva: július oldal évi IV. törvény a Büntetı Törvénykönyvrıl 1 ÁLTALÁNOS RÉSZ A büntetı törvény célja A büntetı törvény hatálya Idıbeli hatály 2. A bőncselekményt az elkövetése idején hatályban levı törvény szerint kell elbírálni. Ha a cselekmény elbírálásakor hatályban levı új büntetı törvény szerint a cselekmény már nem bőncselekmény, vagy enyhébben bírálandó el, akkor az új törvényt kell alkalmazni; egyébként az új büntetı törvénynek nincs visszaható ereje. Területi és személyi hatály 3. (1) A magyar törvényt kell alkalmazni a belföldön elkövetett bőncselekményre, valamint a magyar állampolgár külföldön elkövetett olyan cselekményére, amely a magyar törvény szerint bőncselekmény. (2) A magyar törvényt kell alkalmazni a Magyar Köztársaság határain kívül tartózkodó magyar hajón vagy magyar légi jármővön elkövetett bőncselekményre is. 4. (1) A magyar törvényt kell alkalmazni a nem magyar állampolgár által külföldön elkövetett cselekményre is, ha az a) a magyar törvény szerint bőncselekmény és az elkövetés helyének törvénye szerint is büntetendı, b) 3 állam elleni bőncselekmény (X. fejezet), kivéve a szövetséges fegyveres erı ellen elkövetett kémkedést (148. ), tekintet nélkül arra, hogy az elkövetés helyének törvénye szerint büntetendı-e, c) emberiség elleni (XI. fejezet) vagy olyan egyéb bőncselekmény, amelynek üldözését nemzetközi szerzıdés írja elı. (2) 4 A nem magyar állampolgár által külföldön, a szövetséges fegyveres erı ellen elkövetett kémkedés (148. ) esetében a magyar büntetı törvényt kell alkalmazni, feltéve, hogy e bőncselekmény az elkövetés helyének törvénye szerint is büntetendı. (3) 5 Az (1)-(2) bekezdés eseteiben a büntetıeljárás megindítását a legfıbb ügyész rendeli el. Diplomáciai és nemzetközi jogon alapuló egyéb mentesség 5. 6 A diplomáciai és a nemzetközi jogon alapuló egyéb mentességet élvezı személyek büntetıjogi felelısségre vonására nemzetközi szerzıdés, ennek hiányában a nemzetközi gyakorlat irányadó. A nemzetközi gyakorlat kérdésében az igazságügyért felelıs miniszter nyilatkozatát kell alapul venni. Külföldi ítélet érvénye Kihirdetve: XII Hatályon kívül helyezte: évi XVII. törvény 103. (1). Hatálytalan: V. 15-tıl. 3 Megállapította: évi CXX. törvény 1. (1). Hatályos: III. 1-tıl. 4 Megállapította: évi CXX. törvény 1. (2). Hatályos: III. 1-tıl. 5 Beiktatta: évi CXX. törvény 1. (3). Hatályos: III. 1-tıl. 6 Módosította: évi XXVII. törvény 89. (4) a). 7 Hatályon kívül helyezte: évi XIII. törvény 14. (2) a). Hatálytalan: IV. 12-tıl. 8 Hatályon kívül helyezte: évi XXXVIII. törvény 84.. Hatálytalan: VII. 15-tıl.
 2 9. 1 II. fejezet Lezárva: július oldal A kiadatás és a menedékjog A bőncselekmény és az elkövetı I. cím A bőncselekmény 10. (1) Bőncselekmény az a szándékosan vagy - ha a törvény a gondatlan elkövetést is bünteti - gondatlanságból elkövetett cselekmény, amely veszélyes a társadalomra, és amelyre a törvény büntetés kiszabását rendeli. (2) Társadalomra veszélyes cselekmény az a tevékenység vagy mulasztás, amely a Magyar Köztársaság állami, társadalmi vagy gazdasági rendjét, az állampolgárok személyét vagy jogait sérti vagy veszélyezteti. Bőntett és vétség 11. (1) A bőncselekmény bőntett vagy vétség. (2) Bőntett az a szándékosan elkövetett bőncselekmény, amelyre a törvény két évi szabadságvesztésnél súlyosabb büntetés kiszabását rendeli el. Minden más bőncselekmény vétség. Halmazat 12. (1) Bőnhalmazat az, ha az elkövetı egy vagy több cselekménye több bőncselekményt valósít meg, és azokat egy eljárásban bírálják el. (2) Nem bőnhalmazat, hanem folytatólagosan elkövetett bőncselekmény az, ha az elkövetı ugyanolyan bőncselekményt, egységes elhatározással, azonos sértett sérelmére, rövid idıközökben többször követ el. Szándékosság és gondatlanság 13. Szándékosan követi el a bőncselekményt, aki magatartásának következményeit kívánja, vagy e következményekbe belenyugszik. 14. Gondatlanságból követi el a bőncselekményt, aki elıre látja magatartásának lehetséges következményeit, de könnyelmően bízik azok elmaradásában; úgyszintén az is, aki e következmények lehetıségét azért nem látja elıre, mert a tıle elvárható figyelmet vagy körültekintést elmulasztja. 15. Az eredményhez mint a bőncselekmény minısítı körülményéhez főzött súlyosabb jogkövetkezmények akkor alkalmazhatók, ha az elkövetıt az eredmény tekintetében legalább gondatlanság terheli. II. cím Kísérlet és elıkészület 16. Kísérlet miatt büntetendı, aki a szándékos bőncselekmény elkövetését megkezdi, de nem fejezi be. 17. (1) A kísérletre a befejezett bőncselekmény büntetési tételét kell alkalmazni. (2) 2 A büntetést korlátlanul enyhíteni vagy mellızni is lehet, ha a kísérletet alkalmatlan tárgyon, alkalmatlan eszközzel vagy alkalmatlan módon (3) Nem büntethetı kísérlet miatt, akinek önkéntes elállása folytán marad el a bőncselekmény befejezése, továbbá az sem, aki az eredmény bekövetkezését önként elhárítja. (4) Ha a (2)-(3) bekezdés esetén a kísérlet már önmagában is megvalósít más bőncselekményt, az elkövetı e bőncselekmény miatt büntetendı. 18. (1) Ha a törvény külön elrendeli, elıkészület miatt büntetendı, aki a bőncselekmény elkövetése céljából az ehhez szükséges vagy ezt könnyítı feltételeket biztosítja, az elkövetésre felhív, ajánlkozik, vállalkozik, vagy a közös elkövetésben megállapodik. 3 (2) Nem büntethetı elıkészület miatt a) akinek önkéntes elállása folytán marad el a bőncselekmény elkövetésének a megkezdése; b) aki az elkövetés elhárítása céljából felhívását, ajánlkozását, vállalkozását visszavonja, vagy arra törekszik, hogy a többi közremőködı az elkövetéstıl elálljon, feltéve, hogy a bőncselekmény elkövetésének megkezdése bármely okból elmarad; c) aki az elıkészületet a hatóságnál feljelenti. (3) A (2) bekezdés eseteiben, ha az elıkészület már önmagában is más bőncselekmény, az elkövetı e bőncselekmény miatt büntetendı. 1 Hatályon kívül helyezte: évi XXXVIII. törvény 84.. Hatálytalan: VII. 15-tıl. 2 Megállapította: évi LXXX. törvény 1.. Hatályos: VIII. 9-tıl. 3 Lásd: 5/1999. Büntetı jogegységi határozat.
 3 3. oldal III. cím Az elkövetık Elkövetık a tettes, a közvetett tettes és a társtettes (tettesek), valamint a felbujtó és a bőnsegéd (részesek). 20. (1) Tettes az, aki a bőncselekmény törvényi tényállását megvalósítja. (2) 2 Közvetett tettes az, aki a szándékos bőncselekmény törvényi tényállását e cselekményért gyermekkor, kóros elmeállapot, kényszer, fenyegetés miatt nem büntethetı vagy tévedésben levı személy felhasználásával valósítja meg. (3) 3 Társtettesek azok, akik a szándékos bőncselekmény törvényi tényállását, egymás tevékenységérıl tudva, közösen valósítják meg. 21. (1) Felbujtó az, aki mást bőncselekmény elkövetésére szándékosan rábír. (2) Bőnsegéd az, aki bőncselekmény elkövetéséhez szándékosan segítséget nyújt. (3) A részesekre is a tettesekre megállapított büntetési tételt kell alkalmazni. 22. A büntethetıséget kizárja: a) a gyermekkor, b) a kóros elmeállapot, c) a kényszer és a fenyegetés, d) a tévedés, e) 4 f) a jogos védelem, g) a végszükség, h) a magánindítvány hiánya, i) a törvényben meghatározott egyéb ok. III. fejezet A büntetıjogi felelısségre vonás akadályai I. cím A büntethetıséget kizáró okok A gyermekkor 23. Nem büntethetı, aki a cselekmény elkövetésekor tizennegyedik életévét nem töltötte be. A kóros elmeállapot 24. (1) Nem büntethetı, aki a cselekményt az elmemőködés olyan kóros állapotában - így különösen elmebetegségben, gyengeelméjőségben, szellemi leépülésben, tudatzavarban vagy személyiségzavarban - követi el, amely képtelenné teszi a cselekmény következményeinek felismerésére vagy arra, hogy e felismerésnek megfelelıen cselekedjék. 5 (2) A büntetés korlátlanul enyhíthetı, ha az elmemőködés kóros állapota az elkövetıt korlátozza a cselekmény következményeinek felismerésében vagy abban, hogy e felismerésnek megfelelıen cselekedjék. 25. A 24. rendelkezései nem alkalmazhatók arra, aki a cselekményt önhibájából eredı ittas vagy bódult állapotban követi el. A kényszer és a fenyegetés 26. (1) Nem büntethetı, aki a cselekményt olyan kényszer vagy fenyegetés hatása alatt követi el, amely miatt képtelen az akaratának megfelelı magatartásra. (2) A büntetés korlátlanul enyhíthetı, ha a kényszer vagy a fenyegetés az elkövetıt korlátozza az akaratának megfelelı magatartásban. A tévedés 27. (1) Nem büntethetı az elkövetı olyan tény miatt, amelyrıl az elkövetéskor nem tudott. (2) Nem büntethetı, aki a cselekményt abban a téves feltevésben követi el, hogy az a társadalomra nem veszélyes, és erre a feltevésre alapos oka van. (3) A tévedés nem zárja ki a büntethetıséget, ha gondatlanság okozza, és a törvény a gondatlanságból eredı elkövetést is bünteti. 1 Megállapította: évi LXXX. törvény 2.. Hatályos: VIII. 9-tıl. 2 Beiktatta: évi LXXX. törvény 3.. Hatályos: VIII. 9-tıl. 3 Számozását módosította: évi LXXX. törvény Hatályon kívül helyezte: évi LI. törvény 285. (1) d). Hatálytalan: VII. 1-tıl. 5 Értelmezésére lásd: 3/1998. Büntetı jogegységi határozat. Megjelent: Magyar Közlöny: 1998/49.
 4 28. 1 A jogos védelem Lezárva: július oldal A cselekmény társadalomra veszélyességének csekély foka 29. (1) Nem büntethetı, akinek a cselekménye a saját, illetıleg a mások személye, javai vagy közérdek ellen intézett, illetıleg ezeket közvetlenül fenyegetı jogtalan támadás elhárításához szükséges. (2) 2 Nem büntethetı az sem, aki az elhárítás szükséges mértékét ijedtségbıl vagy menthetı felindulásból túllépi. (3) 2 A megtámadott nem köteles kitérni a jogtalan támadás elıl. 29/A. 3 Nem büntethetı, aki a saját, illetıleg a mások személye vagy javai elleni jogtalan támadás megelızéséhez szükséges védelmi eszközt alkalmaz, ha az az élet kioltására nem alkalmas, és annak folytán a jogtalan támadó szenved sérelmet, továbbá ha a védekezı a sérelem elkerülése érdekében mindent megtett, ami tıle az adott helyzetben elvárható volt. A végszükség 30. (1) Nem büntethetı, aki a saját, illetıleg a mások személyét vagy javait közvetlen és másként el nem hárítható veszélybıl menti, vagy a közérdek védelmében így jár el, feltéve, hogy a veszély elıidézése nem róható a terhére, és a cselekménye kisebb sérelmet okoz, mint amelynek elhárítására törekedett. (2) Nem büntethetı az sem, aki azért okoz akkora vagy nagyobb sérelmet, mint amelynek elhárítására törekedett, mert ijedtségbıl vagy menthetı felindulásból képtelen felismerni a sérelem nagyságát. (3) A büntetés korlátlanul enyhíthetı, ha az ijedtség vagy a menthetı felindulás az elkövetıt korlátozza a sérelem nagyságának felismerésében. (4) Nem állapítható meg végszükség annak javára, akinek a veszély vállalása hivatásánál fogva kötelessége. A magánindítvány hiánya 31. (1) A törvényben meghatározott esetekben a bőncselekmény csak magánindítványra büntethetı. (2) A magánindítvány elıterjesztésére a sértett jogosult. (3) Ha a sértett korlátozottan cselekvıképes, a magánindítványt törvényes képviselıje is, ha pedig cselekvıképtelen, kizárólag a törvényes képviselıje terjesztheti elı. Ezekben az esetekben a magánindítvány elıterjesztésére a gyámhatóság 4 is jogosult. (4) Ha a magánindítvány elıterjesztésére jogosult sértett meghal, a hozzátartozója jogosult a magánindítvány elıterjesztésére. (5) Bármelyik elkövetıvel szemben elıterjesztett magánindítvány valamennyi elkövetıre hatályos. (6) A magánindítvány nem vonható vissza. 32. A büntethetıséget megszünteti a) az elkövetı halála, b) az elévülés, c) a kegyelem, d) 5 a tevékeny megbánás, e) a törvényben meghatározott egyéb ok. 33. (1) A büntethetıség elévül II. cím A büntethetıséget megszüntetı okok A büntethetıség elévülése a) 6 olyan bőntett esetén, amely életfogytig tartó szabadságvesztéssel is büntethetı, húsz év; b) egyéb bőncselekmény esetén a büntetési tétel felsı határának megfelelı idı, de legalább három év elteltével. (2) 7 Nem évül el a) az évi VII. törvénnyel törvényerıre emelt és az 1440/1945. (V. 1.) ME rendelettel módosított és kiegészített 81/1945. (II. 5.) ME rendelet 11. és 13. -ában meghatározott háborús bőntettek; 8 b) az emberiség elleni egyéb bőncselekmények (XI. fejezet); c) 9 az emberölés súlyosabban minısülı esetei [166. (2) bekezdés a)-h) pontjai]; 1 Hatályon kívül helyezte: évi LI. törvény 285. (1) d). Hatálytalan: VII. 1-tıl. 2 Megállapította: évi LXXX. törvény 4.. Hatályos: VIII. 9-tıl. 3 Beiktatta: évi LXXX. törvény 5.. Hatályos: VIII. 9-tıl. 4 Lásd: 149/1997. (IX. 10.) Korm. rendelet Megállapította: évi LI. törvény Hatályos: I. 1-tıl. 6 Megállapította: évi XVII. törvény 1. (1). Hatályos: V. 15-tıl. 7 Megállapította: évi XVII. törvény 1. (2). Hatályos: V. 15-tıl. 8 Lásd: 2/1994. (I. 14.) AB határozat. 9 Módosította: évi II. törvény 88. (1) a).
 5 5. oldal d) az emberrablás és az elöljáró vagy szolgálati közeg elleni erıszak súlyosabban minısülı esetei [175/A. (4) bekezdés, 355. (5) bekezdés a) pont]; e) 1 a terrorcselekmény, a légi jármő, vasúti, vízi, közúti tömegközlekedési vagy tömeges áruszállításra alkalmas jármő hatalomba kerítése és a zendülés súlyosabban minısülı esetei, ha a halált szándékosan okozva követik el [261. (1) bekezdés, 262. (2) bekezdés, 352. (3) bekezdés b) pont] büntethetısége. 34. Az elévülés határidejének kezdı napja a) befejezett bőncselekmény esetén az a nap, amikor a törvényi tényállás megvalósul, b) kísérlet és elıkészület esetén az a nap, amikor az ezeket megvalósító cselekmény véget ér, c) olyan bőncselekmény esetén, amely kizárólag kötelesség teljesítésének elmulasztásával valósul meg, az a nap, amikor az elkövetı még a büntetı törvényben megállapított következmény nélkül eleget tehetne kötelességének, d) olyan bőncselekmény esetén, amely jogellenes állapot fenntartásában áll, az a nap, amikor ez az állapot megszőnik. 35. (1) Az elévülést félbeszakítja a büntetı ügyekben eljáró hatóságoknak az elkövetı ellen a bőncselekmény miatt foganatosított büntetıeljárási cselekménye. A félbeszakítás napján az elévülés határideje ismét elkezdıdik. (2) 2 Ha a büntetıeljárást felfüggesztik, a felfüggesztés tartama az elévülés határidejébe nem számít be. Ez a rendelkezés nem alkalmazható, ha a büntetıeljárást azért függesztik fel, mert az elkövetı kiléte a nyomozásban nem volt megállapítható, ismeretlen helyen tartózkodik vagy elmebeteg lett. (3) 3 Az elévülés határidejébe nem számít be az a tartam sem, amely alatt személyes mentesség folytán a büntetıeljárás azért nem volt megindítható vagy folytatható, mert a törvényben biztosított mentelmi jogot a döntésre jogosult nem függesztette fel, illetıleg az eljárás megindításához vagy folytatásához a hozzájárulását nem adta meg. Ez a rendelkezés nem alkalmazható olyan magánindítványra büntethetı bőncselekmény esetén, amely miatt a vádat a magánvádló képviseli. (4) 4 Próbára bocsátás (72. ) esetén a próbaidı tartama az elévülés határidejébe nem számít be. (5) 5 Ha az ügyész a vádemelést elhalasztja, ennek tartama az elévülés határidejébe nem számít be. Tevékeny megbánás (1) 7 Nem büntethetı, aki a személy elleni (XII. fejezet I. és III. cím), közlekedési (XIII. fejezet) vagy vagyon elleni (XVIII. fejezet) vétség vagy három évi szabadságvesztésnél nem súlyosabban büntetendı bőntett elkövetését a vádemelésig beismerte, és közvetítıi eljárás keretében a sértett által elfogadott módon és mértékben a bőncselekménnyel okozott sérelmet jóvátette. (2) 7 A büntetés korlátlanul enyhíthetı, ha az elkövetı az (1) bekezdésben meghatározott bőncselekmények esetében az öt évi szabadságvesztésnél nem súlyosabban büntetendı bőntett elkövetését a vádemelésig beismerte, és közvetítıi eljárás keretében a sértett által elfogadott módon és mértékben a bőncselekménnyel okozott sérelmet jóvátette. (3) Az (1)-(2) bekezdés alkalmazásának nincs helye, ha az elkövetı a) többszörös vagy különös visszaesı, b) a bőncselekményt bőnszervezetben követte el, c) bőncselekménye halált okozott, d) a szándékos bőncselekményt a szabadságvesztés felfüggesztésének próbaideje alatt vagy a szándékos bőncselekmény elkövetése miatt végrehajtandó szabadságvesztésre ítélése után, a szabadságvesztés végrehajtásának befejezése elıtt, illetıleg próbára bocsátás vagy vádemelés elhalasztásának tartama alatt követte el, e) 8 korábban szándékos bőncselekménye miatt közvetítıi eljárásban vett részt, és ennek eredményeként vele szemben a 36. (1) vagy (2) bekezdését alkalmazták, ha az ügydöntı határozat jogerıre emelkedésétıl az újabb szándékos bőncselekmény elkövetéséig két év még nem telt el. IV. fejezet Büntetések és intézkedések I. cím 1 Módosította: évi XXVII. törvény 89. (4) a). 2 Megállapította: évi LXXXIII. törvény 51.. Hatályos: VIII. 13-tól. 3 Beiktatta: évi CXXI. törvény 2.. Hatályos: IV. 1-tıl. 4 Számozását módosította: évi CXXI. törvény Beiktatta: évi LI. törvény 263. (2). Hatályos: VII. 1-tıl. 6 Megállapította: évi LI. törvény Hatályos: I. 1-tıl. 7 Megállapította: évi LXXX. törvény 6. (1). Hatályos: VIII. 9-tıl. 8 Beiktatta: évi LXXX. törvény 6. (2). Hatályos: VIII. 9-tıl.
 6 39. 4 A szabadságvesztés Lezárva: július oldal A büntetések A büntetés célja 37. A büntetés a bőncselekmény elkövetése miatt a törvényben meghatározott joghátrány. A büntetés célja a társadalom védelme érdekében annak megelızése, hogy akár az elkövetı, akár más bőncselekményt kövessen el. 38. (1) 1 Fıbüntetések 1. a szabadságvesztés, 2. a közérdekő munka, 3. a pénzbüntetés. (2) Mellékbüntetések 1. a közügyektıl eltiltás, 2. a foglalkozástól eltiltás, 3. a jármővezetéstıl eltiltás, 4. a kitiltás, 5. a kiutasítás, a pénzmellékbüntetés. A büntetési nemek (3) 3 A (2) bekezdés 2-3. és 5. pontjában felsorolt mellékbüntetések önállóan, fıbüntetés kiszabása helyett (88. ) is alkalmazhatók, ha az alkalmazásuk egyéb törvényi feltételei fennállnak. A halálbüntetés 40. (1) A szabadságvesztés életfogytig vagy határozott ideig tart. (2) 5 A határozott ideig tartó szabadságvesztés legrövidebb tartama két hónap, leghosszabb tartama tizenöt év; életfogytig tartó szabadságvesztéssel is büntetendı bőncselekmény, bőnszervezetben, különös vagy többszörös visszaesıként történı elkövetés, továbbá halmazati vagy összbüntetés esetén húsz év. (3) 6 Életfogytig tartó szabadságvesztés azzal szemben szabható ki, aki a bőncselekmény elkövetésekor a huszadik életévét betöltötte. 41. (1) A szabadságvesztést büntetésvégrehajtási intézetben, fegyház, börtön vagy fogház fokozatban kell végrehajtani. (2) A szabadságvesztés végrehajtásának rendjét, valamint az elítélt kötelezettségeit és jogait külön jogszabály határozza meg. (3) A szabadságvesztés végrehajtása alatt szünetelnek az elítéltnek azok az állampolgári jogai és kötelezettségei, amelyek a büntetés céljával ellentétesek, így különösen, amelyekre a közügyektıl eltiltás kiterjed. 42. (1) 7 Fegyházban kell végrehajtani az életfogytig tartó szabadságvesztést. (2) Fegyházban kell végrehajtani a három évi vagy ennél hosszabb tartamú szabadságvesztést, ha a) állam vagy emberiség elleni bőncselekmény (X. és XI. fejezet), b) terrorcselekmény (261. ), légi jármő, vasúti, vízi, közúti tömegközlekedési vagy tömeges áruszállításra alkalmas jármő hatalomba kerítése (262. ), visszaélés robbanóanyaggal vagy robbantószerrel (263. ), visszaélés lıfegyverrel vagy lıszerrel [263/A. (1)-(3) bek.], haditechnikai termékkel és szolgáltatással, illetıleg kettıs felhasználású termékkel visszaélés (263/B. ), bőnszervezetben részvétel (263/C. ), visszaélés nemzetközi szerzıdés által tiltott fegyverrel (264/C. ), az emberölés, az emberrablás, az emberkereskedelem, az erıszakos közösülés, a szemérem elleni erıszak, a közveszélyokozás, a nemzetközi gazdasági tilalom megszegése és a rablás súlyosabban minısülı esetei [166. (2) bek., 175/A. (2)-(4) bek., 175/B. (3)-(5) bek., 197. (2)-(3) bek., 198. (2)-(3) bek., 259. (2)-(3) bek., 261/A. (3) bek., 321. (3)-(4) bek.], visszaélés kábítószerrel súlyosabban minısülı esetei [282. (2) bek., 282/A. (2) és (3) bek., 282/B. (2) és (3) bek.], 1 Megállapította: évi XVII. törvény 2.. Hatályos: V. 15-tıl. 2 Hatályon kívül helyezte: évi CXXI. törvény 88. (2) a). Hatálytalan: IV. 1-tıl. 3 Megállapította: évi CXXI. törvény 3.. Módosította: évi LXXX. törvény 56. (4) a). 4 Megsemmisítette: 23/1990. (X. 31.) AB határozat. Hatálytalan: X. 31-tıl. 5 Megállapította: évi LXXX. törvény 8.. Hatályos: VIII. 9-tıl. 6 Beiktatta: évi LXXXVII. törvény 2.. Hatályos: III. 1-tıl. 7 Megállapította: évi XVII. törvény 4. (1). Hatályos: V. 15-tıl. 8 Megállapította: évi LXXXVII. törvény 3.. Módosította: évi CXXI. törvény 88. (3) a). 9 Módosította: évi II. törvény 88. (1) a), évi XXVII. törvény 89. (4) a). 10 Megállapította: évi CXXI. törvény 5. (1). Módosította: évi II. törvény 88. (1) a), évi XCI. törvény 29. (3) a), évi XXVII. törvény 89. (3) a). 11 Megállapította: évi II. törvény 2.. Hatályos: III. 1-tıl.
 7 7. oldal c) 1 életfogytig tartó szabadságvesztéssel is büntethetı katonai bőncselekmények (XX. fejezet) miatt szabták ki. (3) 2 Fegyházban kell végrehajtani a kétévi vagy ennél hosszabb tartamú szabadságvesztést, ha az elítélt többszörös visszaesı, vagy a bőncselekményt bőnszervezetben követte el. 43. Börtönben kell végrehajtani a szabadságvesztést - a 42. esetét kivéve -, ha a) bőntett miatt szabták ki, b) vétség miatt szabták ki és az elítélt visszaesı. 44. Fogházban kell végrehajtani a vétség miatt kiszabott szabadságvesztést, kivéve, ha az elítélt visszaesı. 45. (1) 3 Ha a bíróság szabadságvesztést alkalmaz, fegyházat, börtönt vagy fogházat szab ki. (2) A büntetés kiszabásánál irányadó körülményekre (83. ) - különösen az elkövetı személyiségére és a bőncselekmény indítékára - tekintettel a törvényben elıírtnál eggyel szigorúbb vagy enyhébb végrehajtási fokozat határozható meg. 46. (1) A büntetés végrehajtása alatt tanúsított kifogástalan magatartás esetén a bíróság úgy rendelkezhet, hogy a büntetés hátralevı részét eggyel enyhébb fokozatban kell végrehajtani; ha pedig az elítélt a büntetésvégrehajtás rendjét ismételten és súlyosan megzavarja, a bíróság elrendelheti, hogy a büntetés hátralevı részét eggyel szigorúbb fokozatban hajtsák végre. (2) Az elítélt megváltozott magatartására figyelemmel a bíróság az (1) bekezdés alapján hozott határozatát hatályon kívül helyezheti. (3) 4 Életfogytig tartó szabadságvesztés büntetés végrehajtása során az (1) bekezdés nem alkalmazható. Feltételes szabadságra bocsátás 47. (1) A bíróság a határozott ideig tartó szabadságvesztésre ítéltet feltételes szabadságra bocsátja, ha - különösen a büntetés végrehajtása alatt tanúsított kifogástalan magatartására és arra a készségére tekintettel, hogy törvénytisztelı életmódot fog folytatni - alaposan feltehetı, hogy a büntetés célja további szabadságelvonás nélkül is elérhetı. (2) Feltételes szabadságra bocsátásnak csak akkor van helye, ha az elítélt - fegyházban végrehajtandó büntetésének legalább négyötöd részét, - börtönben végrehajtandó büntetésének legalább háromnegyed részét, - fogházban végrehajtandó büntetésének legalább kétharmad részét kitöltötte. (3) 5 Három évet meg nem haladó szabadságvesztés kiszabása esetén - különös méltánylást érdemlı esetben - a bíróság ítéletében akként rendelkezhet, hogy az elítélt a büntetése fele részének letöltése után feltételes szabadságra bocsátható. Ez a rendelkezés nem alkalmazható, ha az elítélt többszörös visszaesı. (4) 6 Nem bocsátható feltételes szabadságra a) akit olyan szándékos bőncselekmény miatt ítéltek szabadságvesztésre, amelyet korábbi végrehajtandó szabadságvesztésre ítélése után, a végrehajtás befejezése elıtt követett el, b) 7 aki a szabadságvesztésbıl legalább két hónapot nem töltött ki, c) 8 az erıszakos többszörös visszaesı, d) 9 aki a bőncselekményt bőnszervezetben követte el, e) 10 aki a szabadságvesztés letöltését önhibájából nem kezdte meg. (5) 11 47/A. 12 (1) Életfogytig tartó szabadságvesztés kiszabása esetén a bíróság az ítéletében meghatározza a feltételes szabadságra bocsátás legkorábbi idıpontját, vagy a feltételes szabadságra bocsátás lehetıségét kizárja. (2) Ha a bíróság a feltételes szabadságra bocsátás lehetıségét nem zárja ki, annak legkorábbi idıpontját legalább húsz évben, ha az életfogytig tartó szabadságvesztést olyan bőncselekmény miatt szabta ki, amelynek büntethetısége nem évül el, legalább harminc évben határozza meg. 47/B. 13 (1) Ha az elítéltet az életfogytig tartó szabadságvesztésre ítélése elıtt elkövetett bőncselekmény miatt az életfogytig tartó szabadságvesztés végrehajtása alatt határozott tartamú végrehajtandó szabadságvesztésre ítélik, a bíróság a feltételes szabadságra bocsátás legkorábbi idıpontját a határozott tartamú szabadságvesztés idıtartamáig elhalasztja. (2) Ha az elítéltet az életfogytig tartó szabadságvesztésre ítélése elıtt elkövetett bőncselekmény miatt az életfogytig tartó szabadságvesztésbıl történı feltételes szabadságra bocsátás alatt határozott tartamú végrehajtandó szabadságvesztésre ítélik, a bíróság a feltételes szabadságot megszünteti, és a feltételes szabadságra bocsátás legkorábbi idıpontját a határozott tartamú szabadságvesztés idıtartamáig elhalasztja. 1 Megállapította: évi XVII. törvény 4. (2). Hatályos: V. 15-tıl. 2 Megállapította: évi CXXI. törvény 5. (2). Hatályos: IV. 1-tıl. 3 Megállapította: évi III. törvény 3.. Hatályos: I. 1-tıl. 4 Beiktatta: évi XXVII. törvény 1.. Hatályos: VI. 1-tıl. 5 Beiktatta: évi LXXIII. törvény 1.. A második mondatot beiktatta: évi II. törvény 3.. Hatályos: III. 1-tıl. 6 Megállapította: évi XVII. törvény 5.. Hatályos: V. 15-tıl. Számozását módosította: évi LXXIII. törvény Megállapította: évi LXXXVII. törvény 4.. Hatályos: III. 1-tıl. 8 Megállapította: évi LXXX. törvény 9. (1). Hatályos: VIII. 9-tıl. 9 Megállapította: évi CXXI. törvény 6.. Hatályos: IV. 1-tıl. 10 Megállapította: évi LXXX. törvény 9. (2). Hatályos: VIII. 9-tıl. 11 Hatályon kívül helyezte: évi XVII. törvény 103. (1). Hatálytalan: V. 15-tıl. Számozása módosítva: évi LXXIII. törvény 1. alapján. 12 Megállapította: évi LXXXVII. törvény 5.. Hatályos: III. 1-tıl. Lásd még: 93. (7) 13 Beiktatta: évi LXXXVII. törvény 5.. Hatályos: III. 1-tıl. Lásd még: 93. (7).
 8 8. oldal (3) Ha az elítéltet az életfogytig tartó szabadságvesztés végrehajtása alatt elkövetett bőncselekmény miatt az életfogytig tartó szabadságvesztés végrehajtása alatt határozott tartamú szabadságvesztésre ítélik, a bíróság a feltételes szabadságra bocsátás legkorábbi idıpontját a határozott ideig tartó szabadságvesztés tartamáig, de legalább öt és legfeljebb húsz év közötti idıtartamra elhalasztja. (4) Ha az elítéltet az életfogytig tartó szabadságvesztés végrehajtása alatt elkövetett bőncselekmény miatt az életfogytig tartó szabadságvesztésbıl történı feltételes szabadságra bocsátás alatt határozott tartamú szabadságvesztésre ítélik, a bíróság a feltételes szabadságot megszünteti, és a feltételes szabadságra bocsátás legkorábbi idıpontját a határozott tartamú szabadságvesztés tartamáig, de legalább öt és legfeljebb húsz év közötti idıtartamra elhalasztja. (5) Ha az elítéltet az életfogytig tartó szabadságvesztésbıl történt feltételes szabadságra bocsátás alatt elkövetett bőncselekmény miatt határozott tartamú szabadságvesztésre ítélik, a bíróság a feltételes szabadságot megszünteti, és a feltételes szabadságra bocsátás legkorábbi idıpontját a határozott tartamú szabadságvesztés tartamáig, de legalább öt és legfeljebb húsz év közötti idıtartamra elhalasztja. (6) 1 Ha az életfogytig tartó szabadságvesztésbıl történı feltételes szabadságra bocsátás legkorábbi idıpontjának elhalasztására az (1), (2), (4) és (5) bekezdés szerinti határozott tartamú szabadságvesztés miatt kerül sor, a feltételes szabadságra bocsátás legkorábbi idıpontját a határozott tartamú szabadságvesztésbe beszámított elızetes fogva tartás, valamint házi ırizet idejének figyelembevételével kell megállapítani. 47/C. 2 (1) A bíróság az életfogytig tartó szabadságvesztésre ítéltet akkor bocsáthatja feltételes szabadságra, ha a szabadságvesztésbıl az elítélt letöltötte a bíróság által meghatározott idıtartamot, és alaposan feltehetı, hogy a büntetés célja további szabadságelvonás nélkül is elérhetı. (2) Nem bocsátható feltételes szabadságra az elítélt, ha ismételten életfogytig tartó szabadságvesztésre ítélik. Ha a korábbi életfogytig tartó szabadságvesztést még nem hajtották végre, az ismételten kiszabott életfogytig tartó szabadságvesztés nem hajtható végre. 48. (1) 3 A feltételes szabadság tartama azonos a szabadságvesztés hátralevı részével, de legalább egy év, életfogytig tartó szabadságvesztés esetén tizenöt év. (2) Ha a szabadságvesztés hátralevı része egy évnél rövidebb, és végrehajtását nem rendelték el, a büntetést - a feltételes szabadság letelte után - a hátralevı rész utolsó napjával kell kitöltöttnek tekinteni. (3) 4 A feltételes szabadság tartamára, de legkevesebb egy évre az elítélt pártfogó felügyelet alá helyezhetı. Ha a feltételes szabadságra bocsátott elítélt visszaesı, pártfogó felügyelet alatt áll. (4) 5 A bíróság a feltételes szabadságot megszünteti, ha az elítéltet az ítélet jogerıre emelkedését megelızıen vagy azt követıen elkövetett bőncselekmény miatt a feltételes szabadság alatt végrehajtandó szabadságvesztésre ítélik. Ha az elítéltet egyéb büntetésre ítélik, vagy ha a magatartási szabályokat megszegi, a bíróság a feltételes szabadságot megszüntetheti. (5) A feltételes szabadság megszüntetése esetén a feltételes szabadságon eltöltött idı a szabadságvesztésbe nem számít be. 48/A. 6 (1) 7 Ha az elítélttel szemben több határozott ideig tartó, összbüntetésbe nem foglalható szabadságvesztést kell végrehajtani - ideértve a pénzbüntetés vagy a közérdekő munka helyébe lépı szabadságvesztést is -, és a szabadságvesztések folyamatos végrehajtása során a bíróság az elítéltet bármely szabadságvesztésbıl feltételes szabadságra bocsátotta, a feltételes szabadság mindaddig nem kezdhetı meg, amíg az elítélt más szabadságvesztést tölt. (2) Ha a bíróság az elítéltet több szabadságvesztésbıl bocsátotta feltételes szabadságra, az elítélt a több feltételes szabadságot egyidejőleg párhuzamosan tölti. (3) A 48. (4) bekezdése esetén a párhuzamosan töltött feltételes szabadságok mindegyikénél külön kell vizsgálni, hogy a feltételes szabadság megszüntetésének feltételei fennállnak-e. A közérdekő munka (1) A közérdekő munkára ítélt köteles a részére - a bíróság ítéletében - meghatározott munkát végezni. Az elítélt személyi szabadsága egyébként nem korlátozható. (2) Közérdekő munkaként olyan munka végzése határozható meg, amelyet az elítélt - figyelemmel egészségi állapotára és képzettségére - elıreláthatóan képes elvégezni. (3) A közérdekő munkát az elítélt - ha jogszabály másként nem rendelkezik - hetenként legalább egy napon, a heti pihenınapon vagy a szabadidejében díjazás nélkül végzi. (4) A közérdekő munka legrövidebb tartama egy nap, leghosszabb tartama ötven nap. Egy napi közérdekő munkának hat óra munkavégzés felel meg. 1 Beiktatta: évi CLXII. törvény 1.. Hatályos: I. 1-tıl. 2 Beiktatta: évi LXXXVII. törvény 5.. Hatályos: III. 1-tıl. Lásd még: 93. (7). 3 Megállapította: évi LXXXVII. törvény 6.. Hatályos: III. 1-tıl. 4 Megállapította: évi LXXX. törvény 10. (1). Hatályos: VIII. 9-tıl. 5 Megállapította: évi LXXX. törvény 10. (2). Hatályos: VIII. 9-tıl. 6 Megállapította: évi CXX. törvény 3.. Hatályos: III. 1-tıl. 7 Megállapította: évi LXXX. törvény 11.. Hatályos: VIII. 9-tıl. Lásd még: évi LXXX. törvény 56. (8). 8 Megállapította: évi XVII. törvény 7.. Hatályos: V. 15-tıl. 9 Megállapította: évi LXXIII. törvény 3.. Hatályos: IX. 15-tıl.
 9 9. oldal (1) Ha az elítélt a munkakötelezettségének önként nem tesz eleget, a közérdekő munka, illetıleg ennek hátralévı része helyébe szabadságvesztés lép. Ezt a szabadságvesztést fogházban kell végrehajtani. (2) 2 A közérdekő munka, illetıleg ennek hátralévı része helyébe lépı szabadságvesztést úgy kell megállapítani, hogy egynapi közérdekő munkának egynapi szabadságvesztés felel meg. Ilyenkor a szabadságvesztés két hónapnál rövidebb is lehet. A pénzbüntetés (1) A pénzbüntetést úgy kell kiszabni, hogy - figyelemmel a cselekménnyel elért vagy elérni kívánt anyagi elınyre is - meg kell állapítani a pénzbüntetés napi tételeinek számát és - az elkövetı vagyoni, jövedelmi, személyi viszonyaihoz és életviteléhez mérten - az egynapi tételnek megfelelı összeget. (2) A pénzbüntetés legkisebb mértéke harminc, legnagyobb mértéke ötszáznegyven napi tétel. Egynapi tétel összegét legalább száz, de legfeljebb húszezer forintban kell meghatározni A pénzbüntetést, meg nem fizetése esetén, fogházban végrehajtandó szabadságvesztésre kell átváltoztatni. Egynapi tétel összegének a helyébe egynapi szabadságvesztés lép. Ilyenkor a szabadságvesztés két hónapnál rövidebb is lehet. A közügyektıl eltiltás 53. Azt, akit szándékos bőncselekmény elkövetése miatt végrehajtandó szabadságvesztésre ítélnek, és méltatlan arra, hogy a közügyekben részt vegyen, azok gyakorlásától el kell tiltani. 54. (1) A közügyektıl eltiltott a) 5 nem vehet részt népképviseleti szerv tagjainak választásában, népszavazásban és népi kezdeményezésben, b) nem lehet hivatalos személy, c) nem mőködhet népképviseleti szerv testületében (bizottságában), d) 6 nem viselhet tisztséget társadalmi szervezetben, köztestületben, közalapítványban, e) nem érhet el katonai rendfokozatot, f) nem kaphat belföldi kitüntetést és külföldi kitüntetés elfogadására engedélyt. (2) A közügyektıl eltiltott az ítélet jogerıre emelkedésével elveszti a) mindazon tagságát, állását, tisztségét, vagy megbízatását, amelynek elnyerését az (1) bekezdés kizárja, b) katonai rendfokozatát, továbbá belföldi kitüntetését és azt a jogát, hogy külföldi kitüntetést viselhessen. 55. (1) A közügyektıl eltiltás legrövidebb tartama egy év, leghosszabb tartama tíz év. (2) 7 A közügyektıl eltiltás tartama az ítélet jogerıre emelkedésével kezdıdik. Ebbe nem számít bele az az idı, amely alatt a közügyektıl eltiltással érintett jogok a 41. (3) bekezdése értelmében szünetelnek, valamint az az idı sem, amely alatt az elítélt kivonja magát a szabadságvesztés végrehajtása alól. Ha a feltételes szabadságot nem szüntetik meg, a feltételes szabadságon töltött idıt a közügyektıl eltiltás tartamába be kell számítani. A foglalkozástól eltiltás (1) Foglalkozásától azt lehet eltiltani, aki a bőncselekményt a) szakképzettséget igénylı foglalkozása szabályainak megszegésével követi el, vagy b) foglalkozásának felhasználásával, szándékosan követi el. (2) A foglalkozástól eltiltás mellékbüntetés alkalmazása szempontjából foglalkozásnak minısül az is, ha az elkövetı a gazdálkodó szervezet általános vezetését ellátó szerv tagja, illetve igazgatója; a szövetkezet igazgatóságának vagy felügyelıbizottságának tagja; a gazdasági társaság vezetı tisztségviselıje, illetve felügyelıbizottságának tagja vagy egyéni vállalkozó. (3) Az (1) bekezdés a) pontja azzal szemben is alkalmazható, aki a bőncselekmény elkövetésekor a tevékenységet nem a foglalkozásaként gyakorolta, de rendelkezik annak a foglalkozásnak a gyakorlásához szükséges szakképesítéssel, amely szabályainak megszegésével a bőncselekményt elkövette. 57. (1) 9 A foglalkozástól eltiltás végleges hatályú vagy határozott ideig tart. Végleges hatállyal az tiltható el, aki a foglalkozás gyakorlására alkalmatlan, vagy arra méltatlan. A határozott ideig tartó eltiltás legrövidebb tartama egy év, leghosszabb tartama tíz év. (2) A közügyektıl eltiltás tartamának számítására vonatkozó rendelkezést [55. (2) bekezdés] foglalkozástól eltiltás esetében megfelelıen alkalmazni kell. 1 Megállapította: évi XVII. törvény 8.. Hatályos: V. 15-tıl. 2 A második mondatot beiktatta: évi LXXXVII. törvény 7.. Hatályos: III. 1-tıl. 3 Megállapította: évi LXXXVII. törvény 8.. Hatályos: III. 1-tıl. 4 Megállapította: évi XVII. törvény 10.. A harmadik mondatot beiktatta: évi LXXXVII. törvény 9.. Hatályos: III. 1-tıl. 5 Megállapította: évi XVII. törvény 11.. Hatályos: V. 15-tıl. 6 Megállapította: évi CXXI. törvény 7.. Hatályos: IV. 1-tıl. 7 Megállapította: évi LIV. törvény 1.. Hatályos: XII. 29-tıl. 8 Megállapította: évi XLVII. törvény 100. (1). Hatályos: VI. 30-tól. 9 Megállapította: évi CXXI. törvény 8. (1). Hatályos: IV. 1-tıl.
 10 10. oldal (3) 1 Határozott ideig tartó eltiltás esetén a szakképzettséget igénylı foglalkozás újból való gyakorlása attól tehetı függıvé, hogy az eltiltott a foglalkozás gyakorlásához szükséges jártasságot az eltiltás tartamának letelte után meghatározott módon igazolja. A végleges hatályú eltiltás alól a bíróság az eltiltottat kérelemre mentesítheti, ha az eltiltás óta tíz év eltelt, és az eltiltott a foglalkozás gyakorlására alkalmas, illetıleg arra érdemes. Nem mentesíthetı, aki a bőncselekményt bőnszervezetben követte el, és méltatlanság miatt a bíróság a foglalkozástól véglegesen eltiltotta. A jármővezetéstıl eltiltás 58. (1) A jármővezetéstıl el lehet tiltani azt, aki az engedélyhez kötött jármővezetés szabályainak megszegésével követi el a bőncselekményt, vagy bőncselekmények elkövetéséhez jármővet használ. (2) A jármővezetéstıl eltiltás meghatározott fajtájú jármőre is vonatkozhat. 59. (1) A jármővezetéstıl eltiltás végleges hatályú vagy határozott ideig tart. Végleges hatállyal az tiltható el, aki a jármővezetésre alkalmatlan. A határozott ideig tartó eltiltás legrövidebb tartama egy év, leghosszabb tartama tíz év. (2) A közügyektıl eltiltás tartamának számítására [55. (2) bekezdés], valamint a foglalkozáshoz szükséges jártasság igazolására és a végleges eltiltás alóli mentesítésre vonatkozó rendelkezést [57. (3) bekezdés] a jármővezetéstıl eltiltás esetén megfelelıen alkalmazni kell. A kitiltás 60. (1) 2 A törvényben meghatározott esetekben azt, akit szabadságvesztésre ítélnek, egy vagy több helységbıl vagy az ország meghatározott részébıl ki lehet tiltani, ha e helyeken tartózkodása a közérdeket veszélyezteti. (2) A kitiltás legrövidebb tartama egy év, leghosszabb tartama öt év. A közügyektıl eltiltás tartamának számítására vonatkozó rendelkezést [55. (2) bekezdés] kitiltás esetében megfelelıen alkalmazni kell. A kiutasítás (1) Azt a nem magyar állampolgár elkövetıt, akinek az országban tartózkodása nem kívánatos, a Magyar Köztársaság területérıl ki kell utasítani. A kiutasított köteles az ország területét elhagyni, és a kiutasítás tartama alatt nem térhet vissza. (2) 4 Nem utasítható ki az, aki a külön törvényben meghatározottak szerint menedékjogot élvez. (3) 5 A kiutasítás végleges hatályú, vagy határozott ideig tart. Végleges hatállyal az utasítható ki, akit legalább tíz évi szabadságvesztésre ítélnek állam vagy emberiség elleni bőncselekmény (X. és XI. fejezet), emberrablás (175/A. ), emberkereskedelem (175/B. ), terrorcselekmény (261. ), nemzetközi gazdasági tilalom megszegése (261/A. ), légi jármő, vasúti, vízi, közúti tömegközlekedési vagy tömeges áruszállításra alkalmas jármő hatalomba kerítése (262. ), visszaélés robbanóanyaggal vagy robbantószerrel [263. (2) bek.], visszaélés lıfegyverrel vagy lıszerrel [263/A. (2) bek.], visszaélés kábítószerrel ( /B. ), illetve bőncselekménynek bőnszervezetben ( pont) történı elkövetése miatt, és - figyelemmel az elkövetés jellegére, az elkövetı kapcsolataira - az országban tartózkodása a közbiztonságot jelentısen veszélyeztetné. A külön törvény szerinti szabad mozgás és tartózkodás jogával rendelkezı személy végleges hatállyal nem utasítható ki. (4) 6 A határozott ideig tartó kiutasítás legrövidebb tartama egy év, leghosszabb tartama tíz év. A kiutasítás tartama az ítélet jogerıre emelkedésével kezdıdik. A kiutasítás tartamába nem számít bele az az idı, amely alatt az elítélt a szabadságvesztés-büntetését tölti. (5) A végleges hatályú kiutasítás alól a bíróság a kiutasítottat, kérelmére mentesítheti, ha arra érdemes és a kiutasítás óta tíz év eltelt. (6) 7 A külön törvény szerinti szabad mozgás és tartózkodás jogával rendelkezı személy, valamint a Magyar Köztársaság területén letelepedettként vagy bevándoroltként tartózkodási joggal rendelkezıvel szemben kiutasításnak csak olyan bőncselekmény elkövetése miatt lehet helye, amely öt évi vagy azt meghaladó (7) 8 Kiutasításnak csak tízévi vagy azt meghaladó tartamú szabadságvesztés kiszabása esetén lehet helye azzal szemben, a) aki a Magyar Köztársaság területén legalább tíz éve jogszerően tartózkodik, b) aki fiatalkorú, c) akinek a családi élet tiszteletben tartásához való joga sérülne feltéve, ha az elkövetınek az országban tartózkodása a közbiztonságot jelentısen veszélyeztetné. 1 Megállapította: évi CXXI. törvény 8. (2). Hatályos: IV. 1-tıl. 2 Megállapította: évi 19. törvényerejő rendelet 3.. Módosította: évi XVII. törvény 103. (1). 3 Megállapította: évi LXXXVII. törvény 10.. Hatályos: III. 1-tıl. 4 Megállapította: évi LXXX. törvény 18.. Hatályos: VIII. 9-tıl. 5 Megállapította: évi XXVII. törvény 2. (1). Hatályos: VII. 1-tıl. 6 Megállapította: évi XCI. törvény 1. (1). Hatályos: IX. 1-tıl. Az Európai Gazdasági Térségrıl szóló Egyezményben részes tagállam azon állampolgára vagy annak családtagja, akivel szemben a bíróság IX. 1-je elıtt hozott jogerıs ítéletében végleges hatályú kiutasításról határozott, az ítélet jogerıre emelkedésétıl számított tíz év elteltével mentesül a végleges hatályú kiutasítás alól. 7 Megállapította: évi XXVII. törvény 2. (2). Hatályos: VII. 1-tıl. 8 Beiktatta: évi XCI. törvény 1. (2). Hatályos: IX. 1-tıl.
 11 A pénzmellékbüntetés Lezárva: július oldal A vagyonelkobzás 64. (1) Akit határozott tartamú szabadságvesztésre ítélnek, és megfelelı keresete (jövedelme) vagy vagyona van a) pénzmellékbüntetésre kell ítélni, ha a bőncselekményt haszonszerzés céljából követi el, b) pénzmellékbüntetésre lehet ítélni, ha ezzel újabb bőncselekmény elkövetésétıl hatásosabban lehet visszatartani. (2) 2 A pénzmellékbüntetés legalacsonyabb összege tízezer forint, legmagasabb összege tízmillió forint. (3) (1) A pénzmellékbüntetést meg nem fizetés esetén fogházban végrehajtandó szabadságvesztésre kell átváltoztatni. Ha a fıbüntetést végre kell hajtani, ennek fokozata a pénzmellékbüntetés helyébe lépı szabadságvesztésre is irányadó. (2) 3 A pénzmellékbüntetésnek szabadságvesztésre átváltoztatása esetén ezer forinttól tizenötezer forintig terjedı összeg helyett egy-egy napi szabadságvesztést kell számítani. A pénzmellékbüntetés helyébe lépı szabadságvesztés egy napnál rövidebb és két évnél hosszabb nem lehet. 66. A büntetés végrehajtását kizárja a) az elítélt halála, b) az elévülés, c) a kegyelem, d) a törvényben meghatározott egyéb ok. A büntetés végrehajtását kizáró okok A büntetés elévülése 67. (1) A fıbüntetés elévül: a) tizenöt évi szabadságvesztés, valamint ennél súlyosabb büntetés esetén húsz év, b) tízévi vagy ezt meghaladó szabadságvesztés esetén tizenöt év, c) ötévi vagy ezt meghaladó szabadságvesztés esetén tíz év, d) 4 öt évet el nem érı szabadságvesztés esetén öt év, e) 4 közérdekő munka vagy pénzbüntetés esetén három év elteltével. (2) 5 A kiutasítás végrehajthatósága elévül: a) ötévi vagy ezt meghaladó tartam esetén tíz év, b) öt évet el nem érı tartam esetén öt év elteltével. (3) 6 A pénzmellékbüntetés három év elteltével évül el. (4) 6 Nem évül el az évi VII. törvénnyel törvényerıre emelt és az 1440/1945. (V. 1.) ME rendelettel módosított és kiegészített 81/1945. (II. 5.) ME rendelet 11. és 13. -ában meghatározott háborús bőntettek miatt kiszabott tizenöt évi szabadságvesztés vagy ennél súlyosabb büntetés, valamint az emberiség elleni egyéb bőncselekmény (XI. fejezet) miatt kiszabott büntetés. 68. (1) A fıbüntetés elévülésének határideje a büntetést kiszabó határozat jogerıre emelkedésének napján, ha pedig a büntetés végrehajtását felfüggesztik, a próbaidı leteltének napján kezdıdik. Ha az elítélt a szabadságvesztés végrehajtása alatt megszökik, az elévülés határideje a szökés napjával ismét elkezdıdik. (2) 7 A kiutasítás elévülésének határideje, ha fıbüntetés mellett alkalmazzák, a fıbüntetés végrehajtása befejezésének, illetıleg a végrehajthatósága megszőnésének napján, egyéb esetben a határozat jogerıre emelkedésének napján kezdıdik. (3) 8 A pénzmellékbüntetés elévülésének határideje a fıbüntetés végrehajtása befejezésének, illetıleg végrehajthatósága megszőnésének napján, ha pedig a szabadságvesztés végrehajtását felfüggesztik, a próbaidı leteltének napján kezdıdik. (4) 8 Az elévülést félbeszakítja az elítélt ellen a büntetés végrehajtása végett tett intézkedés. A félbeszakítás napjával az elévülés határideje ismét elkezdıdik. (5) 8 A pénzmellékbüntetés alkalmazása esetén akár a fıbüntetés, akár a mellékbüntetés végrehajtása iránt tett intézkedés mindkét büntetés elévülését félbeszakítja. 1 Hatályon kívül helyezte: évi CXXI. törvény 88. (2) a). Hatálytalan: IV. 1-tıl. 2 Megállapította: évi LXXXVII. törvény 13.. Hatályos: III. 1-tıl. 3 Megállapította: évi LXXXVII. törvény 14.. Hatályos: III. 1-tıl. 4 Megállapította: évi XVII. törvény 15.. Hatályos: V. 15-tıl. 5 Beiktatta: évi CXXI. törvény 9.. Hatályos: IV. 1-tıl. 6 Számozását módosította: évi CXXI. törvény Beiktatta: évi CXXI. törvény 10.. Hatályos: IV. 1-tıl. 8 Számozását módosította: évi CXXI. törvény 10..
 12 12. oldal A büntetés végrehajtásának kizárása életfogytig tartó szabadságvesztés esetén Életfogytig tartó szabadságvesztés esetén a határozott ideig tartó szabadságvesztés és a közérdekő munka nem hajtható végre. 70. (1) Intézkedések 1. a megrovás, 2. a próbára bocsátás, 3. a kényszergyógykezelés, 4. az alkoholisták kényszergyógyítása, 2 5. az elkobzás, 6. 3 vagyonelkobzás, 7. a pártfogó felügyelet, II. cím Az intézkedések Az intézkedési nemek 8. 4 a jogi személlyel szemben alkalmazható intézkedések. (2) 5 Az (1) bekezdés 1-3. pontjában felsorolt intézkedések önállóan, büntetés helyett, a 4. pontjában megjelölt intézkedés büntetés mellett, az 5. és 6. pontjában megjelölt intézkedés önállóan, és büntetés vagy intézkedés mellett is, a 7. pontjában megjelölt intézkedés büntetés, illetve intézkedés mellett alkalmazható. (3) 6 Az (1) bekezdés 8. pontja szerinti intézkedésekrıl külön törvény rendelkezik. A megrovás (1) Megrovásban kell részesíteni azt, akinek a cselekménye az elbíráláskor már nem veszélyes, vagy oly csekély fokban veszélyes a társadalomra, hogy a törvény szerint alkalmazható legkisebb büntetés kiszabása, vagy más intézkedés - ide nem értve az elkobzást és a vagyonelkobzást - alkalmazása is szükségtelen. (2) A megrovással a hatóság a rosszallását fejezi ki, és az elkövetıt felhívja, hogy a jövıben tartózkodjék bőncselekmény elkövetésétıl. A próbára bocsátás 72. (1) 8 A bíróság a vétség, valamint a háromévi szabadságvesztésnél nem súlyosabban büntetendı bőntett miatt a büntetés kiszabását próbaidıre elhalaszthatja, ha alaposan feltehetı, hogy a büntetés célja így is elérhetı. (2)-(3) 9 (4) 10 Nem bocsátható próbára a többszörös visszaesı. (5) 11 A próbaidı tartama egy évtıl három évig terjedhet; a tartamot években kell meghatározni. (6) 12 A próbára bocsátott pártfogó felügyelet alá helyezhetı. Ha a próbára bocsátott visszaesı, pártfogó felügyelet alatt áll. 73. (1) A próbaidı egy ízben, legfeljebb egy évvel meghosszabbítható, ha a próbára bocsátott a pártfogó felügyelet magatartási szabályait megszegi. (2) 13 A próbára bocsátást meg kell szüntetni, és büntetést kell kiszabni, ha a próbára bocsátott a pártfogó felügyelet magatartási szabályait súlyosan megszegi, vagy a próbaidı alatt elkövetett bőncselekmény miatt, valamint ha a próbaidı elıtt elkövetett bőncselekmény miatt a próbaidı alatt elítélik. (3) A (2) bekezdés esetén kívül a próbaidı elteltével az elkövetı büntethetısége megszőnik. 1 Megállapította: évi XVII. törvény 16.. Hatályos: V. 15-tıl. 2 Az évi III. törvény 9. -ával elrendelt módosítása, aminek a hatálybalépésérıl külön jogszabály rendelkezett volna, nem lép hatályba, mert az évi III. törvény hatályon kívül helyezve: évi LXXXII. törvény 1. (1) alapján. 3 Megállapította: évi CXXI. törvény 11. (1). Hatályos: IV. 1-tıl. 4 Beiktatta: évi CXXI. törvény 11. (1). Hatályos: IV. 1-tıl. 5 Megállapította: évi CXXI. törvény 11. (2). Hatályos: IV. 1-tıl. 6 Beiktatta: évi CXXI. törvény 11. (3). Hatályos: IV. 1-tıl. 7 Megállapította: évi LI. törvény Hatályos: VII. 1-tıl. 8 Megállapította: évi II. törvény 4.. Hatályos: III. 1-tıl. 9 Hatályon kívül helyezte: évi II. törvény 88. (1) e). Hatálytalan: III. 1-tıl. 10 Megállapította: évi 19. törvényerejő rendelet 6. (1). Számozását módosította: évi LXXXVII. törvény Számozását módosította: évi LXXXVII. törvény Módosította: évi 19. törvényerejő rendelet 6. (2). Számozását módosította: évi LXXXVII. törvény Megállapította: évi I. törvény Hatályos: VII. 1-tıl.
 13 76. 2 Az elkobzás Lezárva: július oldal A kényszergyógykezelés 74. (1) Személy elleni erıszakos vagy közveszélyt okozó büntetendı cselekmény elkövetıjének kényszergyógykezelését kell elrendelni, ha elmemőködésének kóros állapota miatt nem büntethetı, és tartani kell attól, hogy hasonló cselekményt fog elkövetni, feltéve, hogy büntethetısége esetén egyévi szabadságvesztésnél súlyosabb büntetést kellene kiszabni. (2) A kényszergyógykezelést az erre kijelölt, zárt intézetben hajtják végre. (3) A kényszergyógykezelést meg kell szüntetni, ha szükségessége már nem áll fenn. Az alkoholisták kényszergyógyítása Az elkövetı kényszergyógyítása rendelhetı el, ha bőncselekménye alkoholista életmódjával függ össze és hat hónapot meghaladó, végrehajtandó szabadságvesztésre ítélik (1) El kell kobozni azt a dolgot, a) amelyet a bőncselekmény elkövetéséhez eszközül használtak, vagy arra szántak, b) amelynek birtoklása a közbiztonságot veszélyezteti, vagy jogszabályba ütközik, c) amely bőncselekmény elkövetése útján jött létre, d) 4 amelyre a bőncselekményt elkövették, vagy a bőncselekmény befejezését követıen e dolog elszállítása céljából használtak. (2) El kell kobozni azt a sajtóterméket, amelyben a bőncselekmény megvalósul. (3) Az (1) bekezdés a) és d) pontja esetében az elkobzást nem lehet elrendelni, ha a dolog nem az elkövetı tulajdona, kivéve, ha a tulajdonos az elkövetésrıl elızetesen tudott, feltéve, hogy az elkobzás mellızését nemzetközi jogi kötelezettség nem zárja ki. (4) 5 Az elkobzást akkor is el kell rendelni, ha az elkövetı gyermekkor vagy kóros elmeállapot miatt nem büntethetı, vagy ha az elkövetıt megrovásban részesítették. (5) Nincs helye elkobzásnak a cselekmény büntethetıségének elévülésére megállapított idı, de legalább öt év elteltével. (6) Nem lehet elrendelni annak a dolognak az elkobzását, amelyre a vagyonelkobzás kiterjed. (7) 6 Az elkobzott dolog tulajdonjoga törvény eltérı rendelkezése hiányában az államra száll. 77/A. 7 (1) A 77. (1) bekezdésének a) és d) pontjában meghatározott esetben az elkobzás kivételesen mellızhetı, ha az elkövetıre vagy a tulajdonosra a bőncselekmény súlyával arányban nem álló, méltánytalan hátrányt jelentene, feltéve, hogy az elkobzás mellızését nemzetközi jogi kötelezettség nem zárja ki. (2) Az (1) bekezdés nem alkalmazható, ha az elkövetı a bőncselekményt bőnszervezetben követte el. Vagyonelkobzás 8 77/B. 8 (1) Vagyonelkobzást kell elrendelni arra a) a bőncselekmény elkövetésébıl eredı vagyonra, amelyet az elkövetı a bőncselekmény elkövetése során vagy azzal összefüggésben szerzett, 9 b) a vagyonra, amelyet az elkövetı bőnszervezetben való részvétele ideje alatt szerzett, c) a vagyonra, amely a bőncselekmény elkövetésébıl eredı, a bőncselekmény elkövetése során vagy azzal összefüggésben szerzett vagyon helyébe lépett, d) a vagyonra, amelyet a bőncselekmény elkövetése céljából az ehhez szükséges vagy ezt könnyítı feltételek biztosítása végett szolgáltattak vagy arra szántak, 9 e) 10 a vagyonra, amely az adott vagyoni elıny tárgya volt. (2) A vagyonelkobzást el kell rendelni arra a bőncselekmény elkövetésébıl eredı, a bőncselekmény elkövetése során vagy azzal összefüggésben szerzett vagyonra is, amellyel más gazdagodott. Ha gazdálkodó szervezet gazdagodott ilyen vagyonnal, a vagyonelkobzást vele szemben kell elrendelni. (3) Ha az elkövetı, vagy a (2) bekezdés szerint gazdagodott személy meghalt, illetıleg a gazdálkodó szervezet átalakult, a vagyonelkobzást a jogutóddal szemben kell elrendelni arra az (1) bekezdés szerinti vagyonra, amelyre a jogutódlás történt. (4) Az (1) bekezdés b) pontja esetében, az ellenkezı bizonyításáig vagyonelkobzás alá esı vagyonnak kell tekinteni a bőnszervezetben való részvétel ideje alatt szerzett valamennyi vagyont. (5) Vagyonelkobzás nem rendelhetı el 1 Az évi III. törvény 11. -ával elrendelt módosítása, aminek a hatálybalépésérıl külön jogszabály rendelkezett volna, nem lép hatályba, mert az évi III. törvény hatályon kívül helyezve: évi LXXXII. törvény 1. (1) alapján. 2 Hatályon kívül helyezte: évi XIV. törvény 4. (2). Hatálytalan: II. 1-tıl. 3 Megállapította: évi CXXI. törvény 12.. Hatályos: IV. 1-tıl. 4 Megállapította: évi XXVII. törvény 3.. Hatályos: VI. 1-tıl. 5 Megállapította: évi LI. törvény Hatályos: VII. 1-tıl. 6 Megállapította: évi II. törvény 5.. Hatályos: III. 1-tıl. 7 Megállapította: évi CXXI. törvény 13.. Hatályos: IV. 1-tıl. 8 Beiktatta: évi CXXI. törvény 14.. Hatályos: IV. 1-tıl. 9 Lásd: 1/2008. Büntetı jogegységi határozat. 10 Beiktatta: évi II. törvény 6.. Hatályos: III. 1-tıl.
 Harmadik körös értékelés. Értékelı jelentés Magyarországról Büntetendı cselekmények (ETS 173 és 191, GPC 2) (I. Téma)
 EMBERI JOGI ÉS JOGI ÜGYEK FİIGAZGATÓSÁGA ELLENİRZÉSI IGAZGATÓSÁG Strasbourg, 2010. június 11. Bizalmas Greco Eval III Rep (2009) 8E I. Téma Harmadik körös értékelés Értékelı jelentés Magyarországról Büntetendı
 2012. évi C. törvény indokolása. a Büntetı Törvénykönyvrıl. Általános indokolás
 2012. évi C. törvény indokolása a Büntetı Törvénykönyvrıl Általános indokolás I. Az új törvény megalkotásának alapvetı indokai, annak tartalmi iránya A Büntetı Törvénykönyvrıl szóló 1978. évi IV. törvény
 1979. évi 11. törvényerejő rendelet. a büntetések és az intézkedések végrehajtásáról
 E törvényerejő rendelet célja az, hogy szabályozza a büntetések és intézkedések (Btk IV. fejezet) végrehajtását, meghatározza az elítéltek kötelezettségeit és jogait, elımozdítsa a büntetés és intézkedés


type: caselaw

jurisdiction: EU

text:
 29.3.2008
 BG
 Официален вестник на Европейския съюз
 C 79/29
 Жалба, подадена на 4 януари 2008 г. — Koinotita Grammatikou/Комисия
 (Дело T-13/08)
 (2008/C 79/57)
 Език на производството: гръцки
 Страни
 Жалбоподател: Kinotita Grammatikou (Атина, Гърция) (представител: A. Papakonstantinou и M. Khaïntarlis, dikigoroi)
 Ответник: Комисия на Европейските общности
 Искания на жалбоподателя
 —
 да се отмени Решение No C(2004) 5509 на Комисията от 21 декември 2004 г. относно предоставянето на помощ по Кохезионния фонд за проект „Изграждане на депо за отпадъци в инсталацията за обработка и управление на отпадъци в Североизточна Атика в местността Mavro Vouno Grammatikou в Република Гърция“,
 —
 в случай на съмнение, да се разпореди проверка на място, в представляващия предмет на спора район на проекта, и да се изискат независими технически експертизи с оглед потвърждаване на доводите на жалбоподателя,
 —
 да се осъди Комисията да заплати съдебните разноски.
 Правни основания и основни доводи
 С оглед изискването за наличие на правен интерес от подаване на жалбата за отмяна на основание член 230 ЕО жалбоподателят счита че обжалваното решение, насочено към изграждане на депо за отпадъци върху територия, която се намира в границите на община Grammatiko, го засяга пряко и лично, доколкото жалбоподателят представлява публичноправен субект, отговарящ за защитата на общественото здраве и на околната среда в района на финансирания проект.
 Жалбоподателят изтъква, че обжалваното решение, чието съдържание твърди, че е узнал на 9 ноември 2007 г., нарушава редица разпоредби на първичното общностно право, свързани със защитата на здравето и околната среда, както и разпоредбите на вторичното общностно право, които ги поясняват.
 Жалбоподателят твърди по-конкретно, че финансирането на проекта противоречи на целите за опазване, защита и подобряване качеството на околната среда, за защита на общественото здраве, както и на внимателното и рационално използване на природните ресурси. Освен това според жалбоподателя обжалваното решение на Комисията нарушава преди всичко членове 3, 4 и 6 от Директива 75/442 (1) и членове 3 и 4 от Директива 91/156 (2), които налагат определени задължения в областите на предотвратяване и намаляване на производството на отпадъци и неговото вредно въздействие.
 На последно място, според жалбоподателя е явно, че изграждането на инсталация за управление и преработка на отпадъци в защитен район по никакъв начин не би могло да се счита за проект, за който е допустимо финансиране посредством финансов инструмент като Кохезионният фонд, който по дефиниция финансира само проекти, съобразени с изискванията за защита на околната среда.
 (1) Директива 75/442/ЕИО на Съвета от 15 юли 1975 година относно отпадъците (ОВ 1975 L 194, стр. 39).
 (2) Директива 91/156ЕИО на Съвета от 18 март 1991 година за изменение на Директива 75/442/ЕИО относно отпадъците (ОВ 1991 L 78, стр. 32).


type: wikipedia

text:
Η Τήνος είναι το τρίτο σε μέγεθος νησί των Κυκλάδων (έκταση 197 τ.χλμ.) μετά τη Νάξο και την Άνδρο. Έχει 8.636 κατοίκους (απογραφή 2011) μοιρασμένους σε 62 οικισμούς. Ανήκει στις βόρειες Κυκλάδες και βρίσκεται νοτιοανατολικά της Άνδρου και βορειοδυτικά της Μυκόνου.
 Η απόσταση από την Άνδρο, το λεγόμενο στενό Άνδρου - Τήνου, είναι 1/2 μίλι, ενώ η κοντινότερη απόσταση από τις ακτές της Μύκονου είναι περίπου 5 μίλια και 9 μίλια από λιμάνι σε λιμάνι. Νοτιοδυτικά του νησιού και σε απόσταση 12 μιλίων βρίσκεται η Σύρος, και η πρωτεύουσα του νομού Κυκλάδων, η Ερμούπολη.
 Ο Τσικνιάς που βρίσκεται στα ανατολικά είναι το ψηλότερο βουνό του νησιού με 726 μ. ύψος. Στο κεντρικό τμήμα δεσπόζει ο απόκρημνος βράχος του Εξώμβουργου (ή Ξώμπουργο) με 641 μ. ύψος με την αρχαία και βενετική πόλη, του οποίου το ανώτερο τμήμα είναι απρόσβλητο γιατί είναι απόκρημνο από τις τρεις πλευρές και το οροπέδιο του Πατέλα ή «κάμπος πολέμου». Το σχήμα του νησιού είναι επίμηκες τριγωνικό. Το συνολικό μήκος της ακτογραμμής, που παρουσιάζει πλούσιο οριζόντιο και κάθετο διαμελισμό, με πολλούς όρμους και ακρωτήρια, υπολογίζεται συνολικά σε 114 χιλιόμετρα μαζί με τις βραχονησίδες Καλόγεροι στο βόρειο άκρο, και τις νησίδες Πλανήτης, Δρακονήσι και Πρασονήσια στις βόρειες ακτές, ενώ ο περίπλους των παραλίων της σε μικρή απόσταση από την ακτή φθάνει τα 37 περίπου ναυτικά μίλια.
 Κλίμα
 Το κλίμα είναι γενικά εύκρατο μεσογειακό. Ο χειμώνας είναι ήπιος και το καλοκαίρι δροσερό και με αρκετούς ανέμους, κυρίως βοριάδες (άνεμοι που δυσκολεύουν την προσέγγιση στο κεντρικό λιμάνι του νησιού) κατά την περίοδο των μελτεμιών. Το θερμόμετρο το χειμώνα σπάνια κατεβαίνει στο μηδέν και το καλοκαίρι σπάνια ξεπερνά τους 37° Κελσίου. Οι μέγιστες βροχοπτώσεις σημειώνονται τον Ιανουάριο και οι ελάχιστες τον Ιούλιο. Κατά τη θερινή περίοδο επικρατεί συνήθως ξηρασία. Παρόλα αυτά η υγρασία είναι έντονη ανεξαρτήτως εποχής.
 Μορφολογία
 Το έδαφος γενικά είναι ορεινό με υψόμετρο που δεν ξεπερνά τα 729 μέτρα. Δεν υπάρχουν δάση και μεγάλες πεδινές εκτάσεις. Χαρακτηριστικό είναι το επικλινές του εδάφους στο μεγαλύτερο μέρος του νησιού, έτσι ώστε οι αγροί να παρουσιάζουν εικόνα μεγάλων σκαλοπατιών, τα λεγόμενα «πεζούλες» ή «χαλιά», που διαχωρίζονται από χαμηλούς μαντρότοιχους, τους τράφους από «ξερολιθιές». Γι' αυτό το χαρακτηριστικό της η Τήνος χαρακτηρίστηκε από τον Κορνήλιο Καστοριάδη ως «χειροποίητο νησί». Πεδινή έκταση συναντάται στον κάμπο της Κολυμπήθρας, στο βόρειο μέρος του νησιού, όπου καλλιεργούνται οπωροκηπευτικά και εσπεριδοειδή.
 Τα ψηλότερα βουνά είναι κατά σειρά ο Τσικνιάς (729 μ.) στο νοτιοανατολικό τμήμα του νησιού, η Πατέλα ή Πολέμου Κάμπος (616 μ.) στο δυτικό τμήμα του νησιού και το Κεχροβούνι (604 μ.) με τη Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου και το Όρος (375 μ.).
 Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του νησιού είναι οι πολλοί και με αξιοθαύμαστη αρχιτεκτονική περιστεριώνες και τα εκατοντάδες εξωκλήσια του. Συνολικά, εκκλησίες και εξωκλήσια μαζί φτάνουν τα 750.
 Χλωρίδα - πανίδα
 Η χλωρίδα αποτελείται από μικρά θαμνώδη φυτά όπως οι κέδροι, μυρτιές, πουρνάρια, σπάρτα και θαμνολιβαδικά κατάλληλα για αφέψημα και μαγειρική όπως φασκόμηλο, τσάι βουνού, αγριομέντα, ρίγανη, κάπαρη, θυμάρι κ.α. Στην Τήνο υπάρχουν άγρια μανιτάρια σε πολλές ποικιλίες, κάποια από τα οποία τρώγονται. Τα πιο γνωστά είναι οι αρναδικές ή αρναδκίτες.Επίσης υπάρχουν οι αγκαθίτες, οι κοκκινομανίτες και οι γλιστρίτες.Οι αρνα(δ)κίτες ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τα πλευρώτους που κυκλοφορούν ευρέως και η επιστημονική τους ονομασία είναι Pleurotus eryngii var. ferulae.
 Από πλευράς πανίδας υπάρχουν αγριοπερίστερα, λαγοί, αγριοκούνελα, σαύρες, φίδια κι άλλα ερπετά, αγριοκάτσικα, πέρδικες και διάφορα αποδημητικά πουλιά (τρυγόνια, ορτύκια, αγριόπαπιες κ.α) με πέρασμα τους μήνες Σεπτέμβριο μέχρι και Φεβρουάριο.
 Ιστορία
 Προέλευση ονόματος
 Η Τήνος έλαβε το όνομά της από τον πρώτο οικιστή της, τον Τήνο, αρχηγό Ιώνων αποίκων από την Καρία της Μικράς Ασίας που εγκαταστάθηκαν πρώτοι στο νησί.
 Σχετικά προσωνύμια που αναφέρονται στο κυριότερο χαρακτηριστικό του νησιού, το αποκαλούν «Υδρούσσα», αντί Δρυούσσα εξαιτίας της άφθονης δενδροκάλυψής του, αλλά και «Οφιούσσα» ή «Φιδούσσα» από το πλήθος των «φίδων» ή «εφίδων» ένα είδος κέδρου που ευδοκιμούσε στο νησί (σήμερα το συναντούμε μόνο στην περιοχή του Πανόρμου). Μάλιστα, την ξεχωριστή θέση που κατέχει αυτό το φυτό-θάμνος στη ζωή των Τηνιακών, μπορούμε να τη διαπιστώσουμε από την ευρεία χρήση του σε οικοδομήματα, όπως σπίτια και στάβλους, αφού είναι γερό και ανθεκτικό σε υγρασία και σκώρο. Στην αρχαιότητα η Τήνος αναφέρεται, επίσης, από τον Αριστοφάνη ως «Σκορδοφόρος» για τα εκλεκτά της σκόρδα, από τον Καλλίμαχο ως «Αγαθούσσα» από σύγχυση με τη νήσο Τήλο, από τον Αριστοτέλη ως «Υδρούσσα» και από τον Δημοσθένη και τον Αισχίνη ως «Ερούσσα» ή Ερεικούσσα. Σήμερα, η Τήνος φέρει και το προσωνύμιο «νησί του Αιόλου» για τους δυνατούς βοριάδες της.
 Μυθολογία
 Σύμφωνα με ένα μύθο της ελληνικής μυθολογίας, ο θεός της θάλασσας Ποσειδώνας έστειλε στο νησί αυτό, ένα σμήνος πελαργών προκειμένου να απαλλάξει τους αρχαίους κατοίκους του από τα πολλά φίδια που το είχαν σχεδόν κατακλύσει. Επρόκειτο για συστηματική εκδίωξη και εξόντωση των αρχικών κατοίκων του, πιθανότατα Τυρρηνών ή Ετρούσκων, και πάντως εκ μέρους των Ιώνων που από την εποχή του Πεισίστρατου κατέκτησαν και την Τήνο. Οι κάτοικοι από τον 4ο αιώνα π.Χ. κ.ε. τιμώντας τον Ποσειδώνα και τη μυθική σύζυγό του Αμφιτρίτη ανήγειραν ναό στην σημερινή τοποθεσία «Κιόνια» τους οποίους τιμούσαν ως προστάτες τους. Η τοποθεσία με το ιερό κατά τους ιστορικούς χρόνους εξελίχθηκε σε μεγάλο θρησκευτικό κέντρο όπου οι προσκυνητές της ιερής Δήλου σταματούσαν πρώτα για κάθαρση.
 Ένας άλλος μύθος που συνδέεται με το νησί, είναι αυτός των Βορεάδων, τον οποίο γνωρίζουμε αποσπασματικά από διάφορες πηγές. Σημαντικότερη πηγή για αυτόν τον μύθο παραμένει ο Απολλώνιος ο Ρόδιος στα σχόλια που κάνει για την Αργοναυτική εκστρατεία. Σύμφωνα με αυτόν τον μύθο οι δύο Βορεάδες, Ζήτης και Καλάις, κατά την επιστροφή τους από την Αργοναυτική εκστρατεία έγιναν θύματα του μίσους του Ηρακλή για τον πατέρα τους. Ο Ηρακλής τους κυνηγούσε αμέσως μετά την έξοδο του πλοίου της Αργούς από τον Ελλήσποντο στο Αιγαίο, αλλά οι Βορεάδες ήταν πτερωτοί και τους έφθασε αρκετά πιο κάτω στο Αιγαίο, επάνω από την Τήνο, όπου και τους φόνευσε τελικά. Σύμφωνα με τον ίδιο μύθο, οι Βορεάδες ενταφιάστηκαν στο όρος Γύρος, το οποίο ταυτίζεται από πολλούς με τον σημερινό Τσυκνιά. Πάνω στο τάφο κάθε Βορεάδη ο μύθος λέει ότι τοποθετήθηκε ένας ογκόλιθος που εσείετο αέναα, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο ανάλογα με την πνοή του πατέρα τους Βορέα, του θεού των ανέμων. Πρόκειται για καθαρό συμβολισμό των δύο βασικών ανέμων, του Βορρά και του Νότου, που φυσούν ασταμάτητα και πνέουν ισχυρά στο νησί κάθε χρόνο, με τέτοια δύναμη ώστε σηκώνουν ακόμα και τους λίθους....
 Αρχαία και Ρωμαϊκά χρόνια
 Ίχνη πρώτης εγκατάστασης, που βρέθηκαν στις νοτιοδυτικές ακτές της Τήνου, στη θέση «Καστρί» αλλά και σε κοντινή περιοχή της Καρδιανής, ανήκουν στη νεολιθική και πρωτοκυκλαδική εποχή. Το 776 π.Χ. η Τήνος βρίσκεται υπό την επικράτεια των Ερετριέων και το 650 π.Χ. πέρασε στη κηδεμονία των Αθηναίων. Το 505 π.Χ. ανήκε στον Μιλήσιο Τύραννο Αρισταγόρα και το 490 π.Χ. πέρασε στους Πέρσες.
 Κατά τους Περσικούς πολέμους ο Τήνιος Παναίτιος έσπευσε και αποκάλυψε στους Έλληνες τα σχέδια των Περσών. Για το λόγο αυτό, το όνομα της Τήνου αναγράφηκε ετεροχρονισμένα στον τρίποδα που αφιέρωσαν οι Έλληνες στους Δελφούς. Ο τριήρης του Παναιτίου είναι σήμερα το έμβλημα του Δήμου Τήνου. Στη συνέχεια η Τήνος αποτέλεσε μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας. Κατά τον 3ο αιώνα π.Χ. που η Τήνος πέρασε στο Βασίλειο των Μακεδόνων, το ιερό του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης ανακαινίστηκε και παρείχε ασυλία. Την εποχή εκείνη η Τήνος αποτελούσε την έδρα του, ανανεωμένου από τους Ρόδιους, Κοινού των Νησιωτών και γνώρισε μεγάλη ακμή. Αργότερα η Τήνος υπάχθηκε στη ρωμαϊκή επαρχία της Ασίας και υπέφερε από τους πειρατές.
 Μεσαίωνας - Βυζάντιο - Ενετοκρατία
 Χαρακτηριστικό της μεσαιωνικής περιόδου είναι οι πειρατικές επιδρομές, η άνιση κατανομή της γης και σκληροί φόροι. Στα χρόνια αυτά η Τήνος παρακμάζει.
 Η Κωνσταντινούπολη κατακτήθηκε από τους Λατίνους που συμμετείχαν στην Δ ́ Σταυροφορία και δημιουργήθηκε η Λατινική Αυτοκρατορία (1204). Τα επόμενα χρόνια οι Σταυροφόροι ξεκίνησαν την κατάκτηση των νησιών του Αιγαίου. Η Τήνος και η Μύκονος κατακτήθηκαν από τους αδελφούς Ανδρέα και Ιερεμία Γκίζι, ανήκαν στην επιφανή Οικογένεια Γκίζι από τη Βενετία και ήταν ανιψιοί του δόγη Ενρίκο Ντάντολο.
 Ο Ανδρέας Γκίζι έγινε ο πρώτος Λατίνος κυβερνήτης του νησιού υπό την υψηλή κυριαρχία του Δούκα του Αρχιπελάγους Μάρκου Σανούδου (1207). Τον Ανδρέα Γκίζι διαδέχθηκε ο γιος του Βαρθολομαίος Α ́ Γκίζι (19 Μαρτίου 1277), λίγο πριν τον θάνατο του (1303) πήρε σαν δώρο την Κέα και τη Σέριφο που ανακατέλαβαν οι Βενετοί από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Οι Γκίζι κυβέρνησαν το νησί περίπου δυο αιώνες και τα μέλη της οικογένειας γνώρισαν μεγάλες διακρίσεις. Ο γιος του Βαρθολομαίου Α ́ Γεώργιος Α ́ Γκίζι έγινε μέσω του πρώτου γάμου του Βαρώνος της Χαλανδρίτσας στο Πριγκιπάτο της Αχαΐας (1286 - 1311) και Καστελάνος της Καλαμάτας (1292). Με τον δεύτερο γάμο του με την Αλίκη νταλε Κάρτσερι εξασφάλισε την Τριτημορία της Εύβοιας που κληρονόμησε ο γιος του Βαρθολομαίος Β ́ Γκίζι από τη μητέρα του (1313). Ο τελευταίος γόνος της Οικογένειας Γκίζι που κυβέρνησε την Τήνο ήταν ο Γεώργιος Γ ́ Γκίζι, με τον θάνατο του χωρίς απογόνους (1390) το νησί μεταβιβάστηκε στη Δημοκρατία της Βενετίας.
 Ο τελευταίος άρχοντας της Τήνου Γεώργιος Γ ́ Γκίζι πέθανε το 1390 χωρίς απογόνους και κληροδότησε με τη διαθήκη του τα δύο νησιά που κυβερνούσε Τήνο και Μύκονο στη Δημοκρατία της Βενετίας (1390). Σε αντίθεση με τη γειτονική Μύκονο που έπεσε γρήγορα στους Τούρκους (1537) η Τήνος διατηρήθηκε στα χέρια των Βενετών για δυό ακόμη αιώνες παρά τις κατά καιρούς οθωμανικές επιθέσεις. Ως το 1715 η Τήνος όχι μόνο δεν πέρασε στα χέρια των Οθωμανών, αλλά υπήρξε ορμητήριο καταστροφικών επιδρομών εναντίον τους. Η κεντρική της θέση στο πέλαγος εξηγεί την επιμονή των Βενετών: όποιος είχε την Τήνο, είχε τον έλεγχο του Αιγαίου. Η μακροχρόνια παρουσία τους εξηγεί επίσης την ύπαρξη μεγάλης καθολικής κοινότητας στο νησί μέχρι σήμερα.
 Τουρκοκρατία
 Το 1715 οι Τούρκοι παρέλαβαν το νησί. Ήταν το τελευταίο νησί του Αιγαίου που παραδόθηκε στους Τούρκους. Εξαιτίας αυτού τα 100 χρόνια της Τουρκοκρατίας οι Τήνιοι κράτησαν πολλά προνόμια -θρησκευτικά, διοικητικά, οικονομικά- και μπόρεσαν να αναπτύξουν το εμπόριο, τη ναυτιλία και τις βιοτεχνίες. Στο διάστημα αυτό και μετά τα Ορλωφικά η Τήνος πέρασε για λίγο στη Ρωσική κατοχή (1770-1774). Το νησί πήρε ενεργό μέρος στην Επανάσταση του 1821 και οι Τήνιοι πρόσφεραν πολλά στον αγώνα για την απελευθέρωση από τους Τούρκους τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα. Ο εθνικο-απελευθερωτικός αγώνας άρχισε μάλλον από τον Πύργο της Τήνου στις 31 Μαρτίου 1821 με αρχηγό το Γεώργιο Παλαμάρη. Ακολούθησε η χώρα στις 30 Απριλίου.
 Την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης ο πληθυσμός της Τήνου σημείωσε μεγάλη αύξηση λόγω εγκατάστασης στο νησί Μικρασιατών και νησιωτών προσφύγων από περιοχές που είχαν υποστεί αντίποινα των Τούρκων, όπως οι Κυδωνίες της Μικράς Ασίας, τα Μοσχονήσια της Μικράς Ασίας, η Χίος, τα Ψαρά, η Κάσος και η Κρήτη.
 Μεγάλη ανάπτυξη γνώρισε η πόλη μετά την ανέγερση του ναού του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, την περίοδο της Ελληνικής επανάστασης, χάρη στον οποίο εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα στον ελλαδικό χώρο.
 Νεότερα χρόνια
 Στα τέλη του 18ου αιώνα πληθαίνουν οι σχέσεις με τον ελληνισμό των Μικρασιατικών παραλίων και ακμάζει στη Σμύρνη η παροικία των Τηνίων, γόνος της οποίας υπήρξε ο άγιος Αμβρόσιος, μετέπειτα Μητροπολίτης Μοσχονησίων και μάρτυρας της Μικρασιατικής Καταστροφής.
 Η εύρεση της εικόνας της Παναγίας στις 30 Ιανουαρίου του 1823 προκαλεί εθνική συγκίνηση και ερμηνεύεται ως ιερό μήνυμα για το δίκαιο του Αγώνα. Ο Ναός της Παναγίας της Τήνου ξεκίνησε να κτίζεται από το 1825 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ευστράτιου Καλονάρη από τη Σμύρνη.
 Στις 15 Αυγούστου 1940 ο τορπιλισμός του ευδρόμου «Έλλη» από ιταλικό υποβρύχιο, προκάλεσε συγκίνηση αλλά και αγανάκτηση σε όλους τους Έλληνες.
 Την περίοδο του εμφυλίου πολέμου και τα ακόλουθα χρόνια εξαπολύθηκαν διώξεις και βιαιοπραγίες εναντίον Τηνίων δημοκρατικών πεποιθήσεων υπό την εποπτεία του διαβόητου μητροπολίτου Σύρου-Τήνου Φιλαρέτου Ιωαννίδη, με επικεφαλής βασανιστηρίων τον χωροφύλακα Λεβέντη. Ορισμένοι Τήνιοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το νησί για να γλιτώσουν τις αντικομμουνιστικές εμφυλιοπολεμικές διώξεις.
 Διοίκηση
 Ολόκληρο το νησί της Τήνου αποτελεί έναν δήμο, τον Δήμο Τήνου. Ο ενιαίος δήμος Τήνου δημιουργήθηκε το 2011 με το Πρόγραμμα Καλλικράτης και προέκυψε από την συγχώνευση δύο δήμων και μίας κοινότητας: του -παλιού- δήμου Τήνου, του Δήμου Εξωμβούργου και της Κοινότητας Πανόρμου. Ο Δήμος Τήνου υπάγεται στην περιφερειακή ενότητα Τήνου, η οποία με την σειρά της είναι μέρος της ευρύτερης Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Από την άλλη μεριά, ο Δήμος Τήνου διαιρείται σε τρεις δημοτικές ενότητες: την Δημοτική Ενότητα Τήνου, Εξωμβούργου και Πανόρμου (οι πρώην δήμοι έγιναν δημοτικά διαμερίσματα).
 Άνθρωποι – Ενασχόληση – Οικονομία
 Οι κάτοικοι του νησιού ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία, την κτηνοτροφία, τη μελισσοκομία, καθώς και με τη ναυτιλία, την αλιεία και τον τουρισμό.
 Αρκετοί κάτοικοι του νησιού ασχολούνται με την επεξεργασία του μαρμάρου - Τηνιακή Μαρμαροτεχνία - ως μαρμαροτεχνίτες ή τοποθετητές καθώς και με το εμπόριο μαρμαροπλακών όπου εξάγουν το φημισμένο μάρμαρο της Τήνου και σε χώρες του εξωτερικού. Η Τηνιακή Μαρμαροτεχνία περιλαμβάνεται στον Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Γνωστή είναι και η σχολή μαρμαροτεχνίας στο χωριό Πύργος.
 Η οικονομία στηρίζεται κυρίως στον τουρισμό που κατά τους θερινούς μήνες βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο, αλλά και σε όλη τη διάρκεια του χρόνου, λόγω του πανελλαδικού προσκυνήματος της εικόνας της Ευαγγελίστριας. Οι Τηνιακοί θεωρούν την Παναγία προστάτιδά τους. Πανηγυρίζει στα πάρα πολλά ξωκλήσια και εκκλησίες των χωριών και σε κάθε πανηγύρι στρώνεται πλούσια τράπεζα με φαγητά και άφθονο κρασί για όλους τους προσκυνητές που συρρέουν από τα γύρω χωριά και την πόλη της Τήνου.
 Παναγία της Τήνου
 Στην Τήνο βρίσκεται και ο ναός της Παναγίας Ευαγγελίστριας, με την ομώνυμη θαυματουργό, κατά τη χριστιανική παράδοση, εικόνα. Η εκκλησία γιορτάζει στις 25 Μαρτίου (Ευαγγελισμός της Θεοτόκου), ωστόσο αποτελεί τον πιο δημοφιλή προορισμό του Δεκαπενταύγουστου (Κοίμηση της Θεοτόκου). Στις 30 Ιανουαρίου (Τριών Ιεραρχών) γιορτάζεται η επέτειος της εύρεσης της Αγίας Εικόνας της Μεγαλόχαρης. Την ημέρα αυτή πραγματοποιείται κάθε χρόνο το έθιμο «Φαναράκια». Το απόγευμα της ίδιας ημέρας ακολουθεί λιτανεία και περιφορά της εικόνας στη χώρα της Τήνου. Η εκκλησία της Ευαγγελίστριας (και ένα μέρος του συγκροτήματος) υπήρξε το πρώτο δημόσιο οικοδόμημα της ελεύθερης Ελλάδας. Ανεγέρθηκε κατά τη διάρκεια της επανάστασης (1823-1831).
 Επικεφαλής της οικοδόμησης ήταν ο Ευστράτιος Εμμανουήλ Καλονάρης, Τήνιος εγκατεστημένος στη Σμύρνη, από όπου και ονομάσθηκε «Σμυρναίος». Αυτός σχεδίασε τον ναό, μαζί με τα αρχικά του προσκτίσματα, το (πρώτο) καμπαναριό, τα αρχιτεκτονικά διακοσμήματα και διηύθυνε τις εργασίες.. Ακολουθώντας τα αρχιτεκτονικά πρότυπα του νησιού και εντάσσοντας σε αυτά καινοτομίες από τη δυτική αλλά και τη μικρασιατική παράδοση, δημιούργησε ένα μοναδικό οικοδόμημα, ειδικά σχεδιασμένο να δέχεται προσκυνητές. Μαζί με τον Ευστράτιο εργάστηκε ένας πολύ σημαντικός μαρμαροτεχνίτης, ο Χατζησίμος Νικολάου από τα Υστέρνια της Τήνου. Σε αυτόν και στο εργαστήριο του οφείλονται το κάτω τμήμα του τέμπλου, ο άμβωνας, οι στύλοι στις κλίμακες, η ανάγλυφη εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής του αγιάσματος, το υπέρθυρο της εισόδου του ναού με την κτητορική επιγραφή και τέλος κρήνες και πορτοσιές.
 Εξίσου ονομαστοί ήταν στην εποχή τους και οι λοιποί μάστορες που εργάστηκαν στο ναό: ο ξυλογλύπτης Φραγκίσκος Καναχίλης, ο οποίος σκάλισε τα ξύλινα τμήματα του τέμπλου, το δεσποτικό θρόνο, τα παραθρόνια και το παλαιό προσκυνητάριο, σε στυλ μπαρόκ με επιχρυσώσεις και ο Σμυρναίος ζωγράφος Χατζη-Λαμπρινός που ιστόρησε τις δεσποτικές εικόνες του τέμπλου (1824-1825) . Ο ζωγράφος Ιωάννης Σιώτος υπογράφει την εικόνα της Μεταμορφώσεως και εικονίδια εορτών (1826), ο Φραγκίσκος Δεσίπρης από τον Τριπόταμο της Τήνου την Κοίμηση της Θεοτόκου στο αριστερό κλίτος (1840), ο Ν. Γ.Αλβέρτης τους Αρχαγγέλους στις πλάγιες πύλες του ιερού (1858).
 Πλήθος πιστών από όλο τον κόσμο συρρέει στην Τήνο για προσκύνημα, αν και γενικότερα είναι πόλος έλξης για πολλούς πιστούς σε όλη τη διάρκεια του χρόνου. Ο αριθμός των επισκεπτών - προσκυνητών εκτιμάται σε 1,5 εκατομμύρια το χρόνο.
 Προϊόντα
 Προϊόντα της Τήνου είναι τα λαχανικά και τα οπωροκηπευτικά, με κύριο εκπρόσωπο την άγρια αγκινάρα που καλλιεργείται στην κοιλάδα της Κώμης (λιβάδι). Είναι φημισμένα από την αρχαιότητα τα τηνιακά σκόρδα (βλέπε αναφορά του Αριστοφάνη στον Πλούτο: χαρακτηρίζει τα τηνιακά σκόρδα ως «φάρμακο των ματιών»). Στο νησί αναπτύσσονται αυτοφυή θαμνώδη φυτά, όπως κάπαρη, μανιτάρια, αλιφόνοι, δίκταμο, θυμάρι, ρίγανη, φραγκόσυκα, φασκόμηλο, χαμομήλι και όλων των ειδών τα αφεψήματα. Γαλακτοκομικά όπως το τηνιακό τυρί (τυράκι Τήνου), το πέτρωμα (τυρί ανάλατο), η κοπανιστή και η γραβιέρα Τήνου (προϊόν προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης), το ανθότυρο, το μαλαθούνι και παστεριωμένο γάλα παράγονται στο τυροκομείο της Τήνου. Επίσης το θυμαρίσιο μέλι και το «ροζακί» σταφύλι. Το τοπικό ρακί, ελαφρύ και εξαιρετικής ποιότητας, συνοδεύει απαραίτητα τις κοινωνικές εκδηλώσεις των κατοίκων. Ξεχωριστοί μεζέδες του γιορτινού τραπεζιού είναι η λούζα -χοιρομέρι ψημένο στο κόκκινο κρασί και μπαχαρικά, το τηνιακό λουκάνικο, το σκορδάτο. Οι λιαστές ντομάτες και η κάπαρη, δε λείπουν ποτέ από το Τηνιακό τραπέζι, αποτελώντας βασικά υλικά σε αρκετές παραδοσιακές συνταγές. Τελευταίο απόκτημα είναι το ελαιοτριβείο το οποίο δίνει στους Τήνιους αγνό παρθένο ελαιόλαδο. Επίσης, κυρίως κατά τη διάρκεια του Πάσχα, τα ζαχαροπλαστεία του νησιού παρασκευάζουν αμυγδαλωτά, τις γνωστές γλυκιές τυρόπιτες,, ξεροτήγανα (δίπλες), «ψαράκια» (σκαλτσούνια), μπεζέδες, λουκούμια κ.ά.
 Παραλίες Τήνου
 Συνολικά υπάρχουν 41 παραλίες, 20 στη νότια-νοτιοδυτική πλευρά, 8 στη νοτιοανατολική και 13 στη βόρεια-βορειοανατολική πλευρά.
 Εκδηλώσεις
 Σκυλαντάρια, πρωτάθλημα τάβλι που διεξάγεται στην παραλία Σκυλαντάρ της Τήνου, η οποία δίνει και το όνομά της στο θεσμό. Ξεκίνησε το 2004.
 Κολυμπήθρες, πρωτάθλημα Beach Volley διεξάγεται στην παραλία Κολυμπήθρα, η μια από τις 2 παραλίες που ονομάζονται Κολυμπήθρες, κάθε χρόνο απο το 1994
 Κάμπος, γιορτή μελιού στις αρχές του Σεπτέμβρη με πολύ χορό, τραγούδι και κεράσματα με βάση το ντόπιο μέλι.
 Κώμη, Γιορτή της Αγγινάρας που διεξάγεται κάθε χρόνο από το 2005 στο χωριό παραγωγής της την πανέμορφη Κώμη. Το μήνα Μάιο η Κώμη περιμένει τους εκατοντάδες επισκέπτες να δοκιμάσουν διάφορα φαγητά με κύριο συστατικό την αγγινάρα. Γλέντι και πολύς χορός με παραδοσιακά τοπικά τραγούδια.
 Φαλατάδος,Το χωριό φημίζεται για τη ρακή του και το Σεπτέμβριο οργανώνεται το Ρακιζιό (,ρακιζιό λεγόταν ο χώρος όπου παραγόταν το ποτό όμως πλέον, εννοούμε όλη τη διαδικασία ). Η αναβίωση του συγκεκριμένου εθίμου έχει πάρει διαστάσεις πανηγυριού∙ Τα καζάνια στήνονται στην αυλή του δημοτικού σχολείου του χωριού, τα όργανα κουρδίζονται, το πρώτο ζεστό ρακί μοιράζεται στους παρευρισκόμενους (Τηνιακούς και επισκέπτες ) και κάπως έτσι, το γλέντι ξεκινά σιγά σιγά.
 Πανηγύρια
 Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου | Φαλατάδος | 26 Σεπτεμβρίου
 Της Ευρέσεως (Φαναράκια) | Χώρα της Τήνου | 30 Ιανουαρίου
 Αγ. Χαράλαμπος / Ταραμπάδος Αγ. Τριάδα, Χώρα της Τήνου, Βαθύ | 10 Φεβρουαρίου
 Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου | Παναγία της Τήνου | 25 Μαρτίου
 Παναγία Καλαμάν | Βωλάξ | 1η Πέμπτη μετά το Πάσχα
 Ζωοδόχου Πηγής | Ξώμπουργο, Δυο Χωριά | 1η Παρασκευή μετά το Πάσχα
 Η Ανάληψη του Χριστού | Αρνάδος | Πέμπτη, 40 μέρες μετά το Πάσχα
 Αγ. Πνεύματος | Αγ. Τριάδα, Καρδιανή, Φαλατάδος, Χατζηράδος | Δευτέρα, 50 μέρες μετά το Πάσχα
 Όσιος Θεόδωρος Ηγιασμένος | Στο στενό της Άνδρου | 16 Μαΐου
 Κωνσταντίνου και Ελένης | Αγ. Τριάδα | 21 Μαΐου
 Αγ. Αντώνιος της Πάδοβας | Σμαρδάκιτο, Ξώμπουργο | 13 Ιουνίου
 Πέτρου και Παύλου | Τριαντάρος | 29 Ιουνίου
 Αγ. Αποστόλων | Τριαντάρος | 30 Ιουνίου
 Αγ. Αναργύρων | Αρνάδος, Μαρλάς, Πόρτο | 01 Ιουλίου
 Προφήτη Ηλία | Βακέτα, Χώρα | 20 Ιουλίου
 Αγ. Άννας | Τζάδος | 25 Ιουλίου
 Αγ. Παρασκευής | Υστέρνια | 26 Ιουλίου
 Αγ. Ιγνάτιος | Λουτρά | 31 Ιουλίου
 Μεταμορφώσεως | Πριάστρο, Καρυά | 06 Αυγούστου
 Κοίμηση τής Θεοτόκου | Χώρα της Τήνου, Βρυσί | 15 Αυγούστου
 Αγ. Αγαπητού | Αγάπη | 18 Αυγούστου
 Κυρά Ξένη | Πύργος | 1η ή 2η Κυριακή μετά τις 15 Αυγούστου
 Εννιάμερα της Παναγίας | Τσικνιάς | 23 Αυγούστου
 Αποκεφαλισμός Αγ. Ιωάννου | Κώμη | 29 Αυγούστου
 Αγ. Σώζων | Αγ. Σώστης | 07 Σεπτεμβρίου
 Γενέθλιο της Παναγίας | Βουρνιώτισσα | 08 Σεπτεμβρίου
 Τιμίου Σταυρού | Κτικάδος, Χώρα της Τήνου | 14-15 Σεπτεμβρίου
 Αγ. Δημητρίου | Καρυά, Τσικινάς | 26 Οκτωβρίου
 Ταξιαρχών | Χώρα της Τήνου | 08 Νοεμβρίου
 Αγ. Μηνά | Καρδιανή, Ξώμπουργο | 11 Νοεμβρίου
 Εισόδια Θεοτόκου | Τριπόταμος | 21 Νοεμβρίου
 Αγ. Αικατερίνης | Κάμπος | 25 Νοεμβρίου
 Αγ. Βαρβάρα | Χώρα της Τήνου | 04 Δεκεμβρίου
 Αγ. Σάββα | Χώρα της Τήνου | 05 Δεκεμβρίου
 Αγ. Νικόλαος | Στενή | 06 Δεκεμβρίου
 Αγ. Σπυρίδωνα | Κτικάδος | 12 Δεκεμβρίου
 Αγ. Λουκίας | Καρυά, Αρνάδος |13 Δεκεμβρίου
 Μονοπάτια
 Η Τήνος διατηρεί ένα εκτεταμένο δίκτυο πεζοπορικών διαδρομών. Παλαιότερα τα πέτρινα μονοπάτια χρησιμοποιούνταν για την επικοινωνία των χωριών της Τήνου. Η ιστορία πολλών μονοπατιών ξεκινά σίγουρα χιλιάδες χρόνια πριν, αν και είναι δύσκολο να εξακριβωθεί η ηλικία καθενός μονοπατιού. Το αρχικό μήκος των μονοπατιών ήταν στα 400 χιλιόμετρα, ωστόσο μέχρι 270 χιλιόμετρα έχουν καταγραφεί και διατηρηθεί. Μέρος του δικτύου καταστράφηκε από την δημιουργία νέων αμαξωτών δρόμων. Η καταγραφή και διατήρηση των μονοπατιών της Τήνου οφείλεται σε έναν μεγάλο βαθμό στον Κάρολο Μέρλιν (γεννημένος το 1968). Το 2020 ολοκληρώθηκαν οι εργασίες για μία νέα σύγχρονη σήμανση μονοπατιών από τον Δήμο Τήνου, ενώ παράλληλα δημιουργήθηκε και το Τinos Trails, το επίσημο δίκτυο μονοπατιών στην Τήνο. Το μήκος των μονοπατιών του Τinos Trails ξεπερνά τα 150 χιλιόμετρα, οργανωμένα σε 12 διαδρομές. Με την ανάδειξη των μονοπατιών της Τήνου επιδιώκεται η προσέλκυση εναλλακτικών τουριστών.
 Φωτογραφίες
 Παραπομπές
 Πηγές
 Στοιχεία για το παρόν άρθρο προέρχονται κατόπιν σχετικής άδειας από την ιστοσελίδα http://www.tinos.gr
 Στοιχεία ονοματοδοσίας προέρχονται από την ιστοσελίδα http://www.e-tinos.gr
 «Τήνος: Το οπλοστάσιο της κοσμογονίας». Ειδικό αφιέρωμα περιοδικού Γεωτρόπιο, τεύχος 9, σ.86-95 (Ιουν. 2000).
 Άρθρο του Ε.Χ. Πασχάλη στην Καθημερινή-Επτά Ημέρες, Κυριακή 15/08/1993
 Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Περιφερειακή Ενότητα Τήνου
 Δήμος Τήνου
 Επίσημος Ταξιδιωτικός Οδηγός Τήνου, από το Δήμο Τήνου
 Δήμος Εξωμβούργου
 Ο Ιερός Ναός της Ευαγγελίστριας της Τήνου (Παναγία της Τήνου)
 Μετεωρολογικός σταθμός Εξωμβούργο 595 μέτρα
 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ
 Η ΤΗΝΟΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΗΓΗΤΩΝ
 Βιβλία για την Τήνο του δρ Αρχαιολογίας και Ιστορικού Χάρη Κουτελάκη:1. «Τήνιοι αγιογράφοι και ζωγραφικά έργα στην Τήνο», Συριανά Γράμματα 3 (1988) 248-258. 2. «Το Σκλαβοχωριό και η εκκλησία της Ελεούσας», Τηνιακά Ανάλεκτα 1 (1979) 35-40. 3. «Το σπήλαιο των Γαστριών στην Τήνο (επιγραφές)», Τηνιακά Ανάλεκτα 2 (1981) 98-109. 4. TINOS. Οδηγός του επισκέπτη, Αθήνα 1981. Έκδοση στα Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά. 5. «Το τέμπλο του Αγ. Αντωνίου Στενής Τήνου», Αντίφωνον, συλλογικός τόμος αφιερωμένος στον καθηγητή Ν. Δρανδάκη), Θεσσαλονίκη 1993, 96-108 και πίνακες 680-688. 6. «Ο ναός του Αγ. Ελευθερίου Χώρας Τήνου», Τα Ψαρά, τεύχη 127-135 (1991) 34-35. 7. «Ιταλική εικόνα της Παναγίας Maestà σε ορθόδοξο ναό της Τήνου», Πρόγραμμα και Περιλήψεις ανακοινώσεων 11ου συμποσίου Βυζαντινής και μεταβυζαντινής Αρχαιολογίας και Τέχνης, Αθήνα 1-2 Ιουνίου 1991. Το ίδιο στα ιταλικά (βλ. το Νο 10). 8. ΤΗΝΟΣ (Ιστορία-Τέχνη-Αρχαιολογία), Αθήνα 1994. 9. «Υδρούσα-Οφιούσα : Μια νέα ερμηνεία για τα νησιά ΤΗΝΟΣ-ΑΝΔΡΟΣ-ΚΕΩΣ», Τηνιακά 1 (1996) 33-41. 10. «Icona italiana della madonna «Maestà» in una chiesa ortodossa dell’ isola di Tinos», Δελτίον Εραλδικής Γενεαλογικής Εταιρείας Ελλάδος 10 (1996) 42-68. 11. «Πέντε όψεις της Τήνου με τα μάτια των ναυτικών του 17ου αι.», Πρακτικά «Τήνος και θάλασσα» (Τήνος, Σεπτ. 1996), Αθήνα 1997, 29-46. 12. Ιστορία και Παράδοση: Κτικάδος-Χατζηράδος-Καλουμενάδο-Τριπόταμος-Κιόνια Τήνου, Αθήνα 1998, έκδ. Ερίννη. 13. «Οικόσημα του αρχαιολογικού Μουσείου Τήνου», Πρακτικά Γ ́ πανελληνίου συμποσίου Ε.Γ.Ε.Ε., Δελτίον Εραλδικής Γενεαλογικής Εταιρείας Ελλάδος 11 (2001) 151-158. 14. «Εικόνα από την Κιουρά των Χιόνων Μοδενάδου», Τηνιακά Ανάλεκτα 2 (1998) 41-56. 15. «Ο Δυτικός μοναχισμός στα Πάνω Μέρη της Τήνου», Πρακτικά τριημέρου «Τήνος Εώα και Εσπέρια», Αθήνα 1999, 143-154. 16. «Οι Σκουριές της Τήνου», Πρακτικά τριημέρου «Η Τήνος εκτός των τειχών» (18-8-1999)», Αθήνα 2002, 155-162. 17. «Κατάλογος των ευγενών οικογενειών της Χίου στην Τήνο (1822-1830)», Δελτίον Εραλδικής Γενεαλογικής Εταιρείας Ελλάδος 9 (1992) 255-263. 18. Τήνος, Αρχαία και Χριστιανική: προβλήματα και απαντήσεις για το παρελθόν της, Αθήνα 2001, έκδοση 1η, του Ιερού Ιδρύματος Ευαγγελιστρίας Τήνου και της Αδελφότητας των εν Αθήναις Τηνίων. 19. «Κυκλάδες ή μήπως Κυκνάδες;», Ιστορικά Θέματα 4 (Φεβρ.2002) 16-19. 20. «Άγιος Χαράλαμπος Ταραμπάδου Τήνου», Τηνιακά 2 (2004) 381-422. 21. «Άγ. Νικόλαος Χώρας Τήνου», Bolletino di S. Nicola di Bari 4 (Aprile 1998) 11-13. 22. «Σίφνιοι αγγειοπλάστες στην Τήνο», Πρακτικά Β ́ διεθνούς Σιφναϊκού συμποσίου (Σίφνος, Ιούνιος 2003), τ. Γ ́ (Αθήνα 2006) 271-278. 23. «Ενθυμήσεις επί παραφύλλων στους ναούς της Ζωοδόχου Πηγής και Αγ. Φωτεινής Κτικάδου-Καλουμενάδου και Αγ. Νικολάου Βάνης», Τηνιακά 4 (2010) 337-353 24. «Βιβλιοκρισίες στα πονήματα των Κ. Δανούση, π. Αντ. Φόνσου και π. Μάρκου Φώσκολου», Τηνιακά 4 (2010) 483-505. 25. «Η αρχιτεκτονική έκφραση της φιλενωτικής πολιτικής στα Μοναστήρια της Τήνου», Πρόγραμμα και Περιλήψεις 31ου Συμποσίου Χ.Α.Ε (Αθήνα 13-15 Μαΐου 2011), Αθήνα 2011, 46-47. 26. «Το καθολικό χωριό Μοναστήρια της Τήνου: Ονομασία προέλευσης και οικιστική συγκρότηση», Analecta Catholica 2 (2012) 141-180. 27. Τήνος: Θεά Περιστέρα (ανακοίνωση στην Αδελφότητα των εν Αθήναις Τηνίων, 16 Νοεμβρίου 2011). Βλ. εφ. Περί Τήνου, φ. 9 (Οκτ.-Δεκ. 2011) 4. 28. Ιστορία του χωριού Αγάπητος Τήνου και της ενορίας του. Σειρά: Αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας. Τμήμα : Βυζαντινά και Μεσαιωνικά Νο 1, Τήνος 2013. 29. Τοπωνυμικά και Ονοματολογικά της νήσου Τήνου. Σειρά: Αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας. Τμήμα: Βυζαντινά και Μεσαιωνικά Νο 2, Αθήνα 2012, και β ́έκδοση 2013. 30. «Μαρκόπουλο Μεσογαίας Αττικής: Η πιθανή προέλευση του ονόματός του», Analecta Catholica 2 (2013)81-102, έτος Β ́. 31. Προϊστορικά της νήσου Τήνου / Tenos in the prehistoric era, Σειρά: Αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας. Τμήμα: Βυζαντινά και Μεσαιωνικά Νο 3, Αθήνα 2012 και β ́ έκδ. 2014. 32. Φραγκοκρατούμενη Αθήνα και Τήνος (1204-1688): δεσμοί και σχέσεις μεταξύ των τοπικών αρχόντων και οι επιπτώσεις τους στα χριστιανικά μνημεία, Αθήνα 2013. 33. Οξωμεριά = Κουτελάκης Χάρης, «Βιβλιοκριτική στο έργο του π. Μ. Φώσκολου, Η Οξωμεριά της Τήνου κατά τον ύστερο Μεσαίωνα, Αθήνα 2012, έκδοση της Αδελφότητας των εν Αθήναις Τηνίων», στο www.Academia.edu, facebook, www.Tinosbiz.gr και www.Tiniaki.gr 34. Κουτελάκης, 2013 = Κουτελάκης Χάρης, Η «ΑΡΧΑΙΑ ΤΗΝΟΣ» στο μικροσκόπιο. Βιβλιοκριτική στο ομώνυμο βιβλίο των Έtienne Roland, Κούρου Νότα, Σημαντώνη-Μπουρνιά Εύα, Η αρχαία Τήνος, Τήνος 2013, 1-159 + περίληψη στα γαλλικά (160-183), έκδοση του Ι.ΤΗ.Π., στο www.Academia.edu και www.Tinosbiz.gr και www.Tiniaki.gr. Ομοίως στο Κεφ. «Κείμενα αντί Εισαγωγής» στο Προϊστορικά της νήσου Τήνου, στη β ́ έκδοση του 2014. 35. «Εικόνες δυτικών αγίων στην Τήνο», Analecta Catholica No 2 (2014) 147-158. 36. «Παρατηρήσεις με αφορμή μια εικόνα του 19ου αι.», Τηνιακά 5 (2014) 587-600. 37. Η Χώρα Τήνου και το παραθαλάσσιο καστέλλι της, Αθήνα 2014. 38. Προϊστορικά της νήσου Τήνου / Tenos in the prehistoric era: Η ονοματοδοσία του νησιού και των Κυκλάδων, η λατρεία για τα περιστέρια, η πιθανή κατοίκηση μεταλλουργών Λυδών-Τυρρηνών-Ετρούσκων στο νησί και η συμβολή τους στη διαμόρφωση του διονυσιακού «θεάτρου», Αθήνα 2014, β ́ έκδοση βελτιωμένη και επαυξημένη. 39. Ονομάτων επίσκεψις: Βιβλιοκριτική στο ομώνυμο βιβλίο του λαογράφου Αλέκου Φλωράκη, στο site www.Koutelakis.com 40. Κουτελάκης Χαρ., Τήνος Αρχαία και Χριστιανική (από την Προϊστορία μέχρι και την δημιουργία του ελληνικού κράτους), Αθήνα 20152+3. 41. Κουτελάκης, Κριτική στην Σημαντώνη-Μπουρνιά και Νότα Κούρου = Κουτελάκης Χαρ., Οι Πότνιες της Τήνου: Κριτική στα άρθρα της Σημαντώνη-Μπουρνιά και Νότα Κούρου, στο www.academia.edu (29-12-2017). 42. Κουτελάκης, Κριτική στην Κουμανούδη = Κουτελάκης, TENOS one more time: Review of Koumanoudi Marina / Κριτική στο άρθρο της Μαρίνας Κουμανούδη, «Ο επικηρυγμένος επαναστάτης ή πως οι Loredan κυριάρχησαν στην οικονομική ζωή της Τήνου και Μυκόνου (15ος αι.)», Ministerium Historiae, Αθήνα 2017, 291-315, στο www.academia.edu.(2017) 43. Κουτελάκης, Κριτική στη Νότα Κούρου και Βίκυ Βλάχου = Koutelakis, Review Article of Nota Kourou and Vicky Vlachou "Mythological traditions related to mount Tsiknias (Tinos island)”, Τάμα 4 (Summer 2016) 18-19, στο www.academia.edu.(2017) 44. Η «Οφιούσσα» και «Υδρούσσα» Τήνος και η περίπτωση των «Πιθηκουσσών», www.academia.edu 45. Επισκόπηση της κεραμικής της Τήνου / overview of the ceramics of the island of Tinos, στο www.academia.edu (2017) 46. Κινητικότητα και μετακινήσεις πληθυσμού προς και από την Ανατολική Αττική από τον 11ο έως τον 20ο αιώνα (Ανακοίνωση στην ΙΣΤ ́ επιστημονική Συνάντηση Αν. Αττικής, 2018). 47. Οδύσσεια και Τήνος (ομιλία στο χωριό Αετοφωλιά, 27-8-2019). Επίσης στο περ. Τηνιακά (2020) 48. Σχέσεις Δωδεκανήσου και Κυκλάδων: Η περίπτωση της Τήνου και της Σύρου από τα χρόνια της Φραγκοκρατίας μέχρι τον 18ο αι. / Relations between the Dodecanese and the Cyclades: The case of Tenos and Syros islands from the years of Frankish rule to the 18th century, Ανακοίνωση στο Κ ́ Πολιτιστικό Συμπόσιο Δωδεκανήσου (Ρόδος, 29 Ιουνίου-2 Ιουλίου 2017). στο www.academia.edu (18-9-2019)
 Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ