text:
 29.11.2016
 MT
 Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
 L 321/3
 FTEHIM TA' SĦUBIJA
 dwar ir-Relazzjonijiet u l-Kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u New Zealand, min-naħa l-oħra
 L-UNJONI EWROPEA, minn hawn 'il quddiem imsejħa “l-Unjoni”,
 u
 IR-RENJU TAL-BELĠJU,
 IR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA,
 IR-REPUBBLIKA ĊEKA,
 IR-RENJU TAD-DANIMARKA,
 IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA,
 IR-REPUBBLIKA TAL-ESTONJA,
 L-IRLANDA,
 IR-REPUBBLIKA ELLENIKA,
 IR-RENJU TA' SPANJA,
 IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA,
 IR-REPUBBLIKA TAL-KROAZJA,
 IR-REPUBBLIKA TALJANA,
 IR-REPUBBLIKA TA' ĊIPRU,
 IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA,
 IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA,
 IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU,
 L-UNGERIJA,
 IR-REPUBBLIKA TA' MALTA,
 IR-RENJU TAN-NETHERLANDS,
 IR-REPUBBLIKA TAL-AWSTRIJA,
 IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA,
 IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA,
 IR-RUMANIJA,
 IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA,
 IR-REPUBBLIKA SLOVAKKA,
 IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA,
 IR-RENJU TAL-IŻVEZJA,
 IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U L-IRLANDA TA' FUQ,
 l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea, minn hawn 'il quddiem imsejħa “l-Istati Membri”,
 minn naħa waħda, u
 NEW ZEALAND,
 min-naħa l-oħra,
 minn hawn 'il quddiem imsejħa “il-Partijiet”,
 FILWAQT LI JIKKUNSIDRAW il-valuri komuni tagħhom u r-rabtiet stretti storiċi, politiċi, ekonomiċi u kulturali tagħhom,
 FILWAQT LI JILQGĦU l-progress li sar fl-iżvilupp tar-relazzjoni reċiprokament benefika tagħhom sa mill-adozzjoni tad-Dikjarazzjoni Konġunta dwar ir-Relazzjonijiet u l-Kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u New Zealand fil-21 ta' Settembru 2007,
 FILWAQT LI JAFFERMAW MILL-ĠDID l-impenn tagħhom lejn l-għanijiet u l-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti (“il-Karta tan-NU”) u għat-tisħiħ tar-rwol tan-Nazzjonijiet Uniti (“NU”),
 FILWAQT LI JAFFERMAW MILL-ĠDID l-impenn tagħhom lejn il-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet tal-bniedem, kif stipulati fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem u strumenti internazzjonali rilevanti oħrajn dwar id-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll mal-prinċipji tal-istat tad-dritt u l-governanza tajba,
 FILWAQT LI JIRRIKONOXXU l-impenn partikolari tal-Gvern ta' New Zealand lejn il-prinċipji tat-Trattat ta' Waitangi,
 FILWAQT LI JENFASIZZAW in-natura komprensiva tar-relazzjoni tagħhom u l-importanza li jingħata qafas koerenti biex jiġi promoss l-iżvilupp ta' din ir-relazzjoni,
 FILWAQT LI JESPRIMU r-rieda komuni tagħhom biex jelevaw ir-relazzjonijiet tagħhom lejn sħubija msaħħa,
 FILWAQT LI JIKKONFERMAW ix-xewqa tagħhom li jintensifikaw u jiżviluppaw id-djalogu politiku u l-kooperazzjoni tagħhom,
 DETERMINATI li jikkonsolidaw, japprofondixxu u jiddiversifikaw il-kooperazzjoni f'oqsma ta' interess reċiproku, fil-livelli bilaterali, reġjonali u globali u għall-benefiċċju reċiproku tagħhom,
 FILWAQT LI JIRRIKONOXXU l-ħtieġa għal kooperazzjoni msaħħa fil-qasam tal-ġustizzja, il-libertà u s-sigurtà,
 FILWAQT LI JIRRIKONOXXU x-xewqa tagħhom li jippromwovu l-iżvilupp sostenibbli fid-dimensjonijiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali tiegħu;
 FILWAQT LI JIRRIKONOXXU WKOLL l-interess komuni tagħhom fil-promozzjoni ta' fehim reċiproku u rabtiet b'saħħithom bejn in-nies, inkluż permezz tat-turiżmu, arranġamenti reċiproċi li jippermettu liż-żgħażagħ iżuru pajjiżi oħra u jaħdmu jew jistudjaw, u żjarat qosra oħra,
 FILWAQT LI JAFFERMAW MILL-ĠDID l-impenn qawwi tagħhom biex jippromwovu t-tkabbir ekonomiku, il-governanza ekonomika globali, l-istabbiltà finanzjarja u multilateraliżmu effettiv,
 FILWAQT LI JAFFERMAW MILL-ĠDID l-impenn tagħhom li jikkooperaw fil-promozzjoni tal-paċi u s-sigurtà internazzjonali,
 FILWAQT LI JIBNU fuq il-ftehimiet konklużi bejn l-Unjoni u New Zealand, b'mod partikolari b'rabta mal-ġestjoni tal-kriżijiet, ix-xjenza u t-teknoloġija, is-servizzi tal-ajru, il-proċeduri ta' valutazzjoni tal-konformità u l-miżuri sanitarji,
 FILWAQT LI JINNUTAW li fil-każ li l-Partijiet jiddeċiedu, fil-qafas ta' dan il-Ftehim, li jidħlu fi ftehimiet speċifiċi fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja li kellhom jiġu konklużi mill-Unjoni skont Titolu V tal-Parti Tlieta tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, id-dispożizzjonijiet ta' tali ftehimiet futuri ma jorbtux lir-Renju Unit u/jew l-Irlanda sakemm l-Unjoni, fl-istess ħin mar-Renju Unit u/jew l-Irlanda fir-rigward tar-relazzjonijiet bilaterali preċedenti tagħhom, ma tinnotifikax lil New Zealand li r-Renju Unit u/jew l-Irlanda intrabat/intrabtu minn tali ftehimiet bħala parti mill-Unjoni b'konformità mal-Protokoll Nru 21 dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u l-Irlanda fir-rigward tal-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja anness mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. B'mod simili, kull miżura sussegwenti interna tal-Unjoni li jkollha tiġi adottata skont l-imsemmi Titolu V biex jiġi implimentat dan il-Ftehim, ma torbotx lir-Renju Unit u/jew lill-Irlanda sakemm dawn ma jkunux innotifikaw ix-xewqa tagħhom li jieħdu sehem jew li jaċċettaw tali miżuri b'konformità mal-Protokoll Nru 21. Filwaqt li jinnutaw ukoll li tali ftehimiet futuri jew tali miżuri interni sussegwenti tal-UE jkunu jaqgħu taħt il-Protokoll Nru 22 dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka annessa ma' dawk it-Trattati,
 FTIEHMU KIF ĠEJ:
 TITOLU I
 DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI
 Artikolu 1
 Għan tal-Ftehim
 L-għan ta' dan il-Ftehim huwa li tiġi stabbilita sħubija msaħħa bejn il-Partijiet u li tiġi approfondita u msaħħa l-kooperazzjoni fir-rigward ta' kwistjonijiet ta' interess reċiproku, li jirrefletti valuri kondiviżi u prinċipji komuni, inkluż permezz tal-intensifikazzjoni ta' djalogu f'livell għoli.
 Artikolu 2
 Bażi għall-kooperazzjoni
 1. Il-Partijiet jaffirmaw mill-ġdid l-impenn tagħhom lejn il-prinċipji demokratiċi, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, u l-istat tad-dritt u l-governanza tajba.
 Ir-rispett għall-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali kif stipulat fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem u strumenti internazzjonali rilevanti oħrajn dwar id-drittijiet tal-bniedem, u għall-prinċipju tal-istat tad-dritt, jirfed il-politiki domestiċi u internazzjonali tal-Partijiet u jikkostitwixxi element essenzjali ta' dan il-Ftehim.
 2. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom lejn il-Karta tan-NU u lejn il-valuri kondiviżi espressi fiha.
 3. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom favur il-promozzjoni tal-iżvilupp u t-tkabbir sostenibbli fid-dimensjonijiet kollha tagħhom, li jikkontribwixxu għall-kisba ta' għanijiet ta' żvilupp maqbula internazzjonalment u li jikkooperaw biex jindirizzaw sfidi ambjentali globali, inkluż it-tibdil fil-klima.
 4. Il-Partijiet jenfasizzaw l-impenn komuni tagħhom favur in-natura komprensiva tar-relazzjoni bilaterali tagħhom u li jwessgħu u japprofondixxu din ir-relazzjoni inkluż permezz tal-konklużjoni ta' ftehimiet jew arranġamenti speċifiċi.
 5. L-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipji tad-djalogu, ir-rispett reċiproku, is-sħubija ugwali, il-kunsens u r-rispett għad-dritt internazzjonali.
 Artikolu 3
 Djalogu
 1. Il-Partijiet jaqblu li jsaħħu d-djalogu regolari tagħhom fl-oqsma kollha koperti b'dan il-Ftehim bil-ħsieb li jilħqu l-għan tiegħu.
 2. Id-djalogu bejn il-Partijiet għandu jseħħ permezz ta' kuntatti, skambji u konsultazzjonijiet fi kwalunkwe livell, b'mod partikolari fil-forom li ġejjin:
 (a)
 laqgħat fil-livell tal-mexxejja, li għandhom isiru regolarment, kull meta l-Partijiet iqisuh neċessarju;
 (b)
 konsultazzjonijiet u żjarat f'livell ministerjali, li għandhom isiru f'tali okkażjonijiet u postijiet kif determinat mill-Partijiet;
 (c)
 konsultazzjonijiet fil-livell ta' ministri tal-affarijiet barranin, li għandhom isiru regolarment, meta possibli kull sena;
 (d)
 laqgħat fil-livell ta' uffiċjali għolja għall-konsultazzjonijiet rigward kwistjonijiet ta' interess reċiproku jew ta' laqgħat ta' informazzjoni u kooperazzjoni dwar żviluppi domestiċi jew internazzjonali maġġuri;
 (e)
 djalogi settorjali dwar kwistjonijiet ta' interess komuni; u
 (f)
 skambji ta' delegazzjonijiet bejn il-Parlament Ewropew u l-Parlament ta' New Zealand.
 Artikolu 4
 Kooperazzjoni f'organizzazzjonijiet reġjonali u internazzjonali
 Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jikkooperaw billi jiskambjaw fehmiet dwar kwistjonijiet ta' politika li huma ta' interess reċiproku, u, fejn xieraq, li jiskambjaw informazzjoni dwar il-pożizzjonijiet f'fora u f'organizzazzjonijiet reġjonali u internazzjonali.
 TITOLU II
 DJALOGU POLITIKU U KOOPERAZZJONI DWAR POLITIKA ESTERA U KWISTJONIJIET TA' SIGURTÀ
 Artikolu 5
 Djalogu politiku
 Il-Partijiet jaqblu li jsaħħu d-djalogu politiku regolari tagħhom fil-livelli kollha, speċjalment bil-għan li jiddiskutu kwistjonijiet ta' interess komuni koperti b'dan it-Titolu u li jsaħħu l-approċċ komuni tagħhom għal kwistjonijiet internazzjonali. Il-Partijiet jaqblu li għall-finijiet ta' dan it-Titolu t-terminu “djalogu politiku” għandu jfisser skambji u konsultazzjonijiet, kemm formali jew informali, fi kwalunkwe livell tal-gvern.
 Artikolu 6
 Impenn favur il-prinċipji demokratiċi, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt
 Fl-interess tal-avvanz tal-impenn komuni tal-Partijiet favur il-prinċipji demokratiċi, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, il-Partijiet jaqblu li:
 (a)
 jippromwovu l-prinċipji fundamentali rigward il-valuri demokratiċi, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, inkluż f'fora multilaterali; u
 (b)
 fejn xieraq, jikkollaboraw u jikkoordinaw fir-rigward tal-avvanz prattiku tal-prinċipji demokratiċi, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, inkluż f'pajjiżi terzi.
 Artikolu 7
 Ġestjoni tal-kriżijiet
 Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jippromwovu l-paċi u s-sigurtà internazzjonali inkluż, fost l-oħrajn, permezz tal-Ftehim bejn New Zealand u l-Unjoni Ewropea li jistabbilixxi qafas għall-parteċipazzjoni ta' New Zealand f'operazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea għall-ġestjoni tal-kriżijiet, iffirmat fi Brussell fit-18 ta' April 2012.
 Artikolu 8
 Ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-armi ta' qerda massiva
 1. Il-Partijiet jikkunsidraw li l-proliferazzjoni tal-armi ta' qerda massiva (“AQM”) u s-sistemi ta' kunsinna tagħhom, kemm għand atturi statali kif ukoll mhux statali, tirrappreżenta waħda mill-akbar theddidiet serji għall-paċi u s-sigurtà internazzjonali. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom biex fuq livell nazzjonali jikkonformaw mal-obbligi eżistenti tagħhom taħt trattati u ftehimiet internazzjonali ta' diżarmament u ta' nonproliferazzjoni u ma' obbligi internazzjonali oħrajn rilevanti, u jimplimentawhom kompletament. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw u jikkontribwixxu fil-ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-AQM u s-sistemi ta' kunsinna tagħhom. Il-Partijiet jaqblu li din id-dispożizzjoni tikkostitwixxi element essenzjali ta' dan il-Ftehim.
 2. Barra minn hekk, il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw u jikkontribwixxu fil-prevenzjoni tal-proliferazzjoni tal-AQM u s-sistemi ta' kunsinna tagħhom billi:
 (a)
 jieħdu passi, kif opportun, biex jiffirmaw, jirratifikaw, jew jaderixxu għal, u jimplimentaw kompletament kull strument internazzjonali rilevanti ieħor;
 (b)
 iżommu sistema effettiva ta' kontrolli fuq l-esportazzjonijiet nazzjonali, li tikkontrolla l-esportazzjoni kif ukoll it-tranżitu tal-prodotti relatati mal-AQM, inkluż il-kontroll tal-użu aħħari tal-AQM fuq it-teknoloġiji b'użu doppju, u li tinkludi sanzjonijiet effettivi għall-ksur tal-kontrolli fuq l-esportazzjoni.
 3. Il-Partijiet jaqblu li jistabbilixxu djalogu politiku regolari fuq dawn il-kwistjonijiet.
 Artikolu 9
 Armi ħfief u ta' kalibru żgħir
 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-manifattura, it-trasferiment u ċ-ċirkolazzjoni illegali ta' armi ħfief u ta' kalibru żgħir (SALW), inkluż il-munizzjon tagħhom, u l-akkumulazzjoni eċċessiva tagħhom, il-ġestjoni ħażina, il-ħażniet li mhumiex adegwatament siguri, u t-tixrid mhux ikkontrollat tagħhom, ikomplu joħolqu theddida serja għall-paċi u s-sigurtà internazzjonali.
 2. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li josservaw u jimplimentaw kompletament l-obbligi rispettivi tagħhom sabiex jindirizzaw il-kummerċ illegali ta' SALW, inkluż il-munizzjon tagħhom, skont ftehimiet internazzjonali eżistenti u riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU (“KSNU”), kif ukoll l-impenji tagħhom fil-qafas ta' strumenti internazzjonali oħrajn applikabbli f'dan il-qasam, bħall-Programm ta' Azzjoni tan-NU għall-Prevenzjoni, il-Ġlieda u l-Qerda tal-Kummerċ Illegali ta' Armi Ħfief u ta' Kalibru Żgħir fl-Aspetti Kollha Tiegħu.
 3. Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jikkooperaw u jiżguraw il-koordinazzjoni u l-komplementarjetà fl-isforzi tagħhom biex jindirizzaw il-kummerċ illegali ta' SALW, inkluż il-munizzjon tagħhom, fil-livelli globali, reġjonali, sottoreġjonali u nazzjonali u jaqblu li jistabbilixxu djalogu politiku regolari dwar dawn il-kwistjonijiet.
 Artikolu 10
 Qorti Kriminali Internazzjonali
 1. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid li l-aktar reati serji ta' tħassib għall-komunità internazzjonali b'mod ġenerali ma jistgħux ma jiġux puniti u li l-prosekuzzjoni tagħhom għandha tiġi żgurata permezz ta' miżuri fil-livell domestiku jew internazzjonali, inkluż permezz tal-Qorti Kriminali Internazzjonali.
 2. Bil-promozzjoni tat-tisħiħ tal-paċi u tal-ġustizzja internazzjonali, il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid id-determinazzjoni tagħhom biex:
 (a)
 jieħdu passi biex jimplimentaw l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali (“L-Istatut ta' Ruma”) u, kif xieraq, l-istrumenti relatati;
 (b)
 jaqsmu l-esperjenza ma' sħab reġjonali dwar l-adozzjoni tal-aġġustamenti legali meħtieġa sabiex jippermettu r-ratifika u l-implimentazzjoni tal-Istatut ta' Ruma; u
 (c)
 jikkooperaw biex imexxu 'l quddiem l-għan tal-universalità u l-integrità tal-Istatut ta' Ruma.
 Artikolu 11
 Kooperazzjoni fil-ġlieda kontra t-terroriżmu
 1. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-importanza tal-ġlieda kontra t-terroriżmu b'rispett sħiħ lejn l-istat tad-dritt, id-dritt internazzjonali, b'mod partikolari l-Karta tan-NU u r-riżoluzzjonijiet tal-KSNU rilevanti, il-liġi dwar id-drittijiet tal-bniedem, il-liġi dwar ir-refuġjati u l-liġi umanitarja internazzjonali.
 2. F'dan il-qafas u, filwaqt li jittieħed kont tal-Istrateġija Globali tan-NU kontra t-Terroriżmu, li tinsab fir-Riżoluzzjoni 60/288 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU tat-8 ta' Settembru 2006, il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fil-prevenzjoni u t-trażżin tat-terroriżmu, b'mod partikolari, kif ġej:
 (a)
 fil-qafas tal-implimentazzjoni sħiħa tar-Riżoluzzjonijiet tal-KSNU 1267, 1373 u 1540 u ta' riżoluzzjonijiet tan-NU u ta' strumenti internazzjonali applikabbli oħra;
 (b)
 bl-iskambju ta' informazzjoni dwar gruppi terroristiċi u n-netwerks tagħhom li jappoġġawhom f'konformità mal-liġijiet internazzjonali u nazzjonali applikabbli;
 (c)
 bl-iskambju ta' fehmiet dwar:
 (i)
 mezzi u metodi użati sabiex jiġi miġġieled it-terroriżmu, inkluż f'oqsma tekniċi u taħriġ;
 (ii)
 il-prevenzjoni tat-terroriżmu; u
 (iii)
 l-aħjar prattika fir-rigward tal-ħarsien tad-drittijiet tal-bniedem fil-ġlieda kontra t-terroriżmu;
 (d)
 billi jikkooperaw sabiex japprofondixxu l-kunsens internazzjonali dwar il-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-qafas normattiv tiegħu u billi jaħdmu lejn ftehim dwar il-Konvenzjoni Komprensiva dwar it-Terroriżmu Internazzjonali mill-aktar fis possibbli sabiex jikkomplimenta l-istrumenti eżistenti tan-NU kontra t-terroriżmu; u
 (e)
 billi jippromwovu l-kooperazzjoni fost l-Istati Membri tan-NU biex jimplimentaw b'mod effettiv l-Istrateġija Globali Kontra t-Terroriżmu tan-NU bil-mezzi kollha xierqa.
 3. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom favur l-istandards internazzjonali stabbiliti mit-Task Force ta' Azzjoni Finanzjarja (“FATF”) biex jiġi miġġieled il-finanzjament tat-terroriżmu.
 4. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jaħdmu flimkien sabiex jipprovdu assistenza għall-bini ta' kapaċità kontra t-terroriżmu lil stati oħrajn li jeħtieġu riżorsi u għarfien espert biex jimpedixxu u jirrispondu għal attivitajiet terroristiċi, inkluż fil-kuntest tal-Forum Globali Kontra t-Terroriżmu (GCTF).
 TITOLU III
 KOOPERAZZJONI DWAR L-IŻVILUPP GLOBALI U L-GĦAJNUNA UMANITARJA
 Artikolu 12
 Żvilupp
 1. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jappoġġaw l-iżvilupp sostenibbli f'pajjiżi fil-fażi tal-iżvilupp sabiex inaqqsu l-faqar u jikkontribwixxu għal dinja iktar sigura, ekwa u għanja.
 2. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-valur li jaħdmu flimkien biex jiżguraw li l-attivitajiet ta' żvilupp ikollhom impatt, medda u influenza ikbar, inkluż fil-Paċifiku.
 3. Għal dan l-għan, il-Partijiet jaqblu li:
 (a)
 jiskambjaw fehmiet u, fejn xieraq, jikkoordinaw pożizzjonijiet dwar kwistjonijiet ta' żvilupp f'fora reġjonali u internazzjonali sabiex jippromwovu t-tkabbir inklussiv u sostenibbli għall-iżvilupp uman; u
 (b)
 jiskambjaw informazzjoni dwar il-programmi ta' żvilupp rispettivi tagħhom u, fejn xieraq, jikkoordinaw l-involviment fil-pajjiż biex iżidu l-impatt tagħhom fuq l-iżvilupp sostenibbli u l-qerda tal-faqar.
 Artikolu 13
 Għajnuna Umanitarja
 Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn komuni tagħhom favur l-għajnuna umanitarja u għandhom jagħmlu ħilithom biex joffru risponsi koordinati kif opportun.
 TITOLU IV
 KOOPERAZZJONI DWAR KWISTJONIJIET EKONOMIĊI U KUMMERĊJALI
 Artikolu 14
 Djalogu dwar kwistjonijiet ekonomiċi, kummerċjali u ta' investiment
 1. Il-Partijiet huma impenjati favur id-djalogu u l-kooperazzjoni f'oqsma relatati mal-ekonomija, il-kummerċ u l-investiment sabiex jiffaċilitaw il-kummerċ bilaterali u l-flussi tal-investiment. Fl-istess waqt, filwaqt li jirrikonoxxu l-importanza li dan isir permezz ta' sistema kummerċjali multilaterali bbażata fuq ir-regoli, il-Partijiet jaffermaw l-impenn tagħhom li jaħdmu flimkien fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (“WTO”) sabiex jiksbu iktar liberalizzazzjoni tal-kummerċ.
 2. Il-Partijiet jaqblu li jippromwovu l-iskambju ta' informazzjoni u l-kondiviżjoni ta' esperjenzi dwar il-politiki u x-xejriet makroekonomiċi rispettivi tagħhom, inkluż l-iskambju ta' informazzjoni dwar il-koordinazzjoni tal-politiki ekonomiċi fil-kuntest tal-kooperazzjoni ekonomika u integrazzjoni reġjonali.
 3. Il-Partijiet għandhom ifittxu li jkollhom djalogu sostantiv immirat li jippromwovi l-kummerċ tal-merkanzija, inklużi prodotti bażiċi agrikoli u oħrajn, ta' materja prima,ta' prodotti manifatturati u ta' prodotti b'valur miżjud għoli. Il-Partijiet jirrikonoxxu li approċċ trasparenti msejjes fuq is-suq huwa l-aħjar mod li bih jinħoloq ambjent li jiffavorixxi l-investiment fil-produzzjoni u l-kummerċ ta' tali prodotti u biex jiġu promossi l-allokazzjoni u l-użu effiċjenti tagħhom.
 4. Il-Partijiet għandhom ifittxu li jkollhom djalogu sostantiv immirat li jippromwovi l-kummerċ bilaterali fis-servizzi u li jiġu skambjati l-informazzjoni u l-esperjenzi dwar l-ambjenti superviżorji rispettivi tagħhom. Il-Partijiet jaqblu wkoll li jsaħħu l-kooperazzjoni bil-ħsieb li jtejbu l-kontabbiltà, l-awditjar, is-sistemi superviżorji u regolatorji fis-settur bankarju, fis-settur tal-assigurazzjoni u f'partijiet oħra tas-settur finanzjarju.
 5. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu l-iżvilupp ta' ambjent attraenti u stabbli għall-investiment reċiproku permezz ta' djalogu mmirat lejn it-tisħiħ tal-fehim reċiproku u tal-kooperazzjoni fi kwistjonijiet marbuta mal-investiment, l-esplorazzjoni ta' mekkaniżmi biex jiffaċilitaw il-flussi tal-investiment, u t-trawwim ta' regoli stabbli, trasparenti u miftuħa għall-investituri.
 6. Il-Partijiet għandhom iżommu lil xulxin infurmati rigward l-iżvilupp tal-kummerċ bilaterali u internazzjonali, aspetti relatati mal-investiment u l-kummerċ ta' politiki oħrajn, inklużi l-approċċi tal-politiki tagħhom lejn il-ftehimiet ta' kummerċ ħieles (“FTAs”) u l-aġendi u kwistjonijiet regolatorji relatati mal-FTA rispettivi, b'impatt potenzjali fuq il-kummerċ u l-investiment bilaterali.
 7. Tali djalogu u kooperazzjoni dwar il-kummerċ u l-investiment se jiġu segwiti permezz ta', fost l-oħrajn:
 (a)
 djalogu annwali rigward il-politika kummerċjali fil-livell ta' uffiċjali għolja, ikkumplementat minn laqgħat ministerjali dwar il-kummerċ, meta jiddeċiedu l-Partijiet;
 (b)
 djalogu annwali dwar il-kummerċ agrikolu; u
 (c)
 skambji settorjali oħra, meta jiddeċiedu l-Partijiet.
 8. Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jikkooperaw sabiex jiżguraw il-kondizzjonijiet għal iżjed kummerċ u investiment bejniethom, u l-promozzjoni tagħhom, inkluż permezz tan-negozjar ta' ftehimiet ġodda, fejn fattibli.
 Artikolu 15
 Kwistjonijiet sanitarji u fitosanitarji
 1. Il-Partijiet jaqblu li jsaħħu l-kooperazzjoni dwar kwistjonijiet sanitarji u fitosanitarji (“SPS”) fil-qafas tal-Ftehim tad-WTO dwar l-Applikazzjoni ta' Miżuri Sanitarji u Fitosanitarji u l-Kummissjoni tal-Codex Alimentarius, l-Organizzazzjoni Dinjija għas-Saħħa tal-Annimali (“OIE”) u l-organizzazzjonijiet rilevanti internazzjonali u reġjonali li jaħdmu fil-qafas tal-Konvenzjoni Internazzjonali dwar il-Protezzjoni tal-Pjanti (“IPPC”). Din il-kooperazzjoni għandu jkollha l-għan li ttejjeb il-fehim reċiproku tal-miżuri SPS tal-Parti l-oħra u biex tiffaċilita l-kummerċ bejn il-Partijiet, u tista' tinkludi:
 (a)
 il-kondiviżjoni ta' informazzjoni;
 (b)
 l-applikazzjoni ta' rekwiżiti tal-importazzjoni għat-territorju sħiħ tal-Parti l-oħra;
 (c)
 it-twettiq ta' verifika tas-sistemi ta' spezzjoni u ċertifikazzjoni kollha jew parti minnhom tal-awtoritajiet tal-Parti l-oħra, b'konformità mal-istandards rilevanti internazzjonali tal-Codex Alimentarius, l-OIE u l-IPPC dwar il-valutazzjoni ta' tali sistemi; u
 (d)
 ir-rikonoxximent ta' żoni ħielsa mill-pesti u l-mard, u żoni bi prevalenza baxxa ta' pesti jew mard.
 2. Għal dak il-għan, il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jagħmlu użu sħiħ mill-istrumenti eżistenti, bħall-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u New Zealand dwar miżuri sanitarji applikabbli għall-kummerċ f'annimali ħajjin u prodotti tal-annimali, iffirmat fi Brussell fis-17 ta' Diċembru 1996, u li jikkooperaw f'forum bilaterali adattat dwar kwistjonijiet SPS oħrajn mhux koperti minn dak il-Ftehim.
 Artikolu 16
 Trattament xieraq tal-annimali
 Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid ukoll l-importanza li jżommu l-fehim reċiproku u l-kooperazzjoni tagħhom dwar kwistjonijiet ta' trattament xieraq tal-annimali, u se jkomplu jaqsmu l-informazzjoni u jikkooperaw fil-Forum tal-Kummissjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni dwar it-Trattament Xieraq tal-Annimali u l-awtoritajiet kompetenti ta' New Zealand u li jaħdmu mill-qrib flimkien fl-OIE fuq dawn il-kwistjonijiet.
 Artikolu 17
 Ostakoli tekniċi għall-kummerċ
 1. Il-Partijiet għandhom il-fehma komuni li kompattibbiltà ikbar tal-istandards, ir-regolamenti tekniċi u l-proċeduri ta' valutazzjoni tal-konformità hija element ewlieni fl-iffaċilitar tal-kummerċ tal-merkanzija.
 2. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-interess reċiproku tagħhom li jitnaqqsu l-ostakoli tekniċi għall-kummerċ, u għal dan il-għan jaqblu li jikkooperaw fil-qafas tal-Ftehim dwar l-Ostakoli Tekniċi għall-Kummerċ tad-WTO u permezz tal-Ftehim dwar għarfien reċiproku b'relazzjoni mal-istima ta' konformità bejn il-Komunità Ewropea u New Zealand, iffirmat f'Wellington fil-25 ta' Ġunju 1998.
 Artikolu 18
 Politika dwar il-kompetizzjoni
 Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jippromwovu l-kompetizzjoni fl-attivitajiet ekonomiċi permezz tal-liġijiet u r-regolamenti dwar il-kompetizzjoni rispettivi tagħhom. Il-Partijiet jaqblu li jaqsmu informazzjoni dwar il-politika tal-kompetizzjoni u kwistjonijiet relatati u li jsaħħu l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tagħhom.
 Artikolu 19
 Akkwist mill-gvern
 1. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom favur oqfsa tal-akkwist mill-gvern miftuħa u trasparenti li, konsistenti mal-obbligi internazzjonali tagħhom, jippromwovu valur tajjeb għall-flus, swieq kompetittivi, u prattiki ta' xiri nondiskriminatorji u b'hekk jissaħħaħ il-kummerċ bejn il-Partijiet.
 2. Il-Partijiet jaqblu li jkomplu jsaħħu l-konsultazzjoni, il-kooperazzjoni u l-iskambji ta' esperjenza u l-aħjar prattiki tagħhom fil-qasam tal-akkwist mill-gvern fir-rigward ta' kwistjonijiet ta' interess reċiproku, inkluż dwar l-oqfsa regolatorji rispettivi tagħhom.
 3. Il-Partijiet jaqblu li jesploraw modi biex ikomplu jippromwovu l-aċċess għas-swieq ta' xulxin f'dak li jirrigwarda l-akkwist mill-gvern u jiskambjaw fehmiet dwar miżuri u prattiki li jistgħu jaffetwaw b'mod ħażin il-kummerċ tal-akkwist bejniethom.
 Artikolu 20
 Materja prima
 1. Il-Partijiet se jsaħħu l-kooperazzjoni dwar kwistjonijiet relatati mal-materja prima permezz tad-djalogu bilaterali jew f'kuntesti plurilaterali rilevanti jew istituzzjonijiet internazzjonali, fuq talba ta' Parti minnhom. B'mod partikolari, din il-kooperazzjoni għandha timmira lejn it-tneħħija tal-ostakoli għall-kummerċ fil-materja prima, it-tisħiħ ta' qafas globali bbażat fuq ir-regoli għall-kummerċ tal-materja prima u l-promozzojni tat-trasparenza fis-swieq globali għall-materja prima.
 2. Suġġetti għall-kooperazzjoni jistgħu jinkludu, fost l-oħrajn:
 (a)
 kwistjonijiet ta' provvista u domanda, kwistjonijiet bilaterali dwar il-kummerċ u l-investiment, kif ukoll kwistjonijiet ta' interess li jinbtu mill-kummerċ internazzjonali;
 (b)
 ostakoli tariffarji u nontariffarji għall-materji primi, servizzi relatati u investimenti;
 (c)
 l-oqfsa regolatorji rispettivi tal-partijiet; u
 (d)
 l-aħjar prattiki fil-qasam tal-iżvilupp sostenibbli tal-industrija tal-minjieri, inkluża l-politika dwar il-minerali, l-ippjanar tal-użu tal-art u proċeduri ta' awtorizzazzjoni.
 Artikolu 21
 Proprjetà intellettwali
 1. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-importanza tad-drittijiet u l-obbligi tagħhom fir-rigward tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, inklużi d-drittijiet tal-awtur u d-drittijiet relatati, trademarks, indikazzjonijiet ġeografiċi, disinji u privattivi, u l-infurzar tagħhom, f'konformità mal-ogħla standards internazzjonali li l-Partijiet josservaw.
 2. Il-Partijiet jaqblu li jiskambjaw l-informazzjoni u jikkondividu l-esperjenzi dwar kwistjonijiet tal-proprjetà intellettwali inklużi:
 (a)
 il-prattika, il-promozzjoni, it-tixrid, is-simplifikazzjoni, il-ġestjoni, l-armonizzazzjoni, il-protezzjoni u l-implimentazzjoni effettiva tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali;
 (b)
 il-prevenzjoni ta' ksur tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali;
 (c)
 il-ġlieda kontra l-falsifikazzjoni u l-piraterija, permezz tal-forom xierqa ta' kooperazzjoni; u
 (d)
 il-funzjonament ta' korpi responsabbli mill-protezzjoni u l-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali.
 3. Il-Partijiet jaqblu li jiskambjaw l-informazzjoni u jippromwovu d-djalogu dwar il-protezzjoni tar-riżorsi ġenetiċi, l-għarfien tradizzjonali u l-folklor.
 Artikolu 22
 Dwana
 1. Il-Partijiet għandhom itejbu l-kooperazzjoni fir-rigward ta' kwistjonijiet doganali, inkluża l-faċilitazzjoni tal-kummerċ, bil-ħsieb ta' aktar simplifikazzjoni u armonizzazzjoni ta' proċeduri doganali u l-promozzjoni tal-azzjoni konġunta fil-kuntest ta' inizjattivi internazzjonali rilevanti.
 2. Mingħajr preġudizzju għal forom oħra ta' kooperazzjoni previsti f'dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jikkunsidraw il-possibbiltà li jikkonkludu strumenti dwar il-kooperazzjoni doganali u l-assistenza amministrattiva reċiproka fi kwistjonijiet doganali.
 Artikolu 23
 Kooperazzjoni fi kwistjonijiet ta' tassazzjoni
 1. Bil-ħsieb li jissaħħu u jiġu żviluppati l-attivitajiet ekonomiċi b'kunsiderazzjoni għall-ħtieġa li jiġi żviluppat qafas regolatorju xieraq, il-Partijiet jirrikonoxxu u jimpenjaw ruħhom li fil-qasam tat-taxxi jimplimentaw il-prinċipji tal-governanza tajba, jiġifieri t-trasparenza, l-iskambju ta' informazzjoni u l-kompetizzjoni ġusta fit-taxxi.
 2. Għal dan il-għan, b'mod konformi mal-kompetenzi rispettivi tagħhom, il-Partijiet se jaħdmu biex itejbu l-kooperazzjoni internazzjonali fil-qasam tat-taxxa, biex jiffaċilitaw il-ġbir tad-dħul leġittimu mit-taxxa, u jiżviluppaw miżuri għall-implimentazzjoni effettiva tal-prinċipji ta' governanza tajba msemmija fil-paragrafu 1.
 Artikolu 24
 Trasparenza
 Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tat-trasparenza u tal-proċess ġust fl-amministrazzjoni tal-liġijiet u r-regolamenti tagħhom marbuta mal-kummerċ, u għal dan l-għan il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenji tagħhom kif stipulati fil-Ftehimiet tad-WTO, inkluż l-Artikolu X tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ tal-1994 u l-Artikolu III tal-Ftehim Ġenerali dwar il-Kummerċ fis-Servizzi.
 Artikolu 25
 Kummerċ u żvilupp sostenibbli
 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-kontribut lejn l-għan ta' żvilupp sostenibbli li jista' jsir permezz tal-promozzjoni ta' politiki ta' sostenn reċiproku dwar il-kummerċ, l-ambjent u x-xogħol, u jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jippromwovu l-kummerċ u l-investiment globali u bilaterali b'tali mod li jikkontribwixxu lejn dan l-għan.
 2. Il-Partijiet jirrikonoxxu d-dritt ta' kull Parti li tistabbilixxi l-livelli proprji tagħha ta' protezzjoni domestika tal-ambjent u tax-xogħol, u li tadotta jew timmodifika l-liġijiet u l-politiki rilevanti tagħha, b'mod konsistenti mal-impenn tagħhom favur standards u ftehimiet rikonoxxuti internazzjonalment.
 3. Il-Partijiet jirrikonoxxu li mhuwiex xieraq li l-kummerċ jew l-investiment jiġu inkoraġġuti billi jitnaqqsu jew jiġi offrut li jitnaqqsu l-livelli ta' protezzjoni mogħtija fil-liġijiet domestiċi ambjentali u tax-xogħol. Il-Partijiet jirrikonoxxu wkoll li mhuwiex xieraq li liġijiet, politiki u prattiki ambjentali jew tax-xogħol jintużaw għall-finijiet tal-protezzjoniżmu kummerċjali.
 4. Il-Partijiet għandhom jiskambjaw l-informazzjoni u jaqsmu flimkien l-esperjenza dwar l-azzjonijiet tagħhom biex jippromwovu l-koerenza u l-appoġġ reċiproku bejn l-objettivi kummerċjali, soċjali u ambjentali, inkluż f'oqsma bħalma huma r-responsabbiltà soċjali korporattiva, il-prodotti u s-servizzi ambjentali, il-prodotti u t-teknoloġiji li ma jagħmlux ħsara lill-klima u skemi li jassiguraw is-sostenibbiltà, kif ukoll dwar l-aspetti l-oħrajn stipulati fit-Titolu VIII, u għandhom isaħħu d-djalogu u l-kooperazzjoni fir-rigward ta' kwistjonijiet ta' żvilupp sostenibbli li jistgħu jinqalgħu fil-kuntest tar-relazzjonijiet kummerċjali.
 Artikolu 26
 Djalogu mas-soċjetà ċivili
 Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu d-djalogu bejn l-organizzazzjonijiet governattivi u nongovernattivi, bħalma huma t-trade unions, l-impjegaturi, l-assoċjazzjonijiet tan-negozju, il-kmamar tal-kummerċ u l-industrija, bil-ħsieb li jippromwovu l-kummerċ u l-investiment f'oqsma ta' interess reċiproku.
 Artikolu 27
 Kooperazzjoni kummerċjali
 Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu rabtiet aktar b'saħħithom bejn in-negozji u jsaħħu r-rabtiet bejn il-gvern u n-negozju permezz ta' attivitajiet li jinvolvu l-kummerċ, inkluż fil-kuntest tal-Laqgħa bejn l-Asja u l-Ewropa (“ASEM”).
 B'mod partikolari, din il-kooperazzjoni għandu jkollha l-għan li ttejjeb il-kompetittività tal-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju.
 Artikolu 28
 Turiżmu
 Filwaqt li jirrikonoxxu l-valur tat-turiżmu fl-approfondiment tal-fehim u l-apprezzament reċiproku bejn il-popli tal-Unjoni u ta' New Zealand, u l-benefiċċji ekonomiċi li jirriżultaw minn żieda fit-turiżmu, il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw bil-għan li jiżdied it-turiżmu fiż-żewġ direzzjonijiet bejn l-Unjoni u New Zealand.
 TITOLU V
 KOOPERAZZJONI DWAR IL-ĠUSTIZZJA, IL-LIBERTÀ U S-SIGURTA
 Artikolu 29
 Kooperazzjoni legali
 1. Il-Partijiet jaqblu li jiżviluppaw kooperazzjoni fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali b'mod partikolari fir-rigward tan-negozjati, ir-ratifika u l-implimentazzjoni ta' konvenzjonijiet multilaterali dwar il-kooperazzjoni ġudizzjarja f'materji ċivili u, b'mod partikolari, il-Konvenzjonijiet tal-Konferenza tal-Aja dwar id-Dritt Internazzjonali Privat fil-qasam tal-kooperazzjoni legali internazzjonali u l-litigazzjoni, kif ukoll il-protezzjoni tat-tfal.
 2. Fir-rigward tal-kooperazzjoni ġudizzjarja f'materji kriminali, il-Partijiet għandhom ikomplu jinvolvu ruħhom fi kwistjonijiet ta' assistenza legali reċiproka, f'konformità mal-istrumenti internazzjonali rilevanti.
 Dan jista' jinkludi, fejn xieraq, l-adeżjoni ma', u l-implimentazzjoni ta,' strumenti rilevanti tan-NU. Jista' jinkludi wkoll, fejn xieraq, appoġġ għal strumenti rilevanti tal-Kunsill tal-Ewropa u kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet rilevanti ta' New Zealand u l-Eurojust.
 Artikolu 30
 Kooperazzjoni fl-infurzar tal-liġi
 Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fost l-awtoritajiet, l-aġenziji u s-servizzi tal-infurzar tal-liġi u li jikkontribwixxu sabiex ifixklu u jiżmantellaw il-kriminalità transnazzjonali u theddidiet terroristiċi komuni għall-Partijiet. Il-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet, l-aġenziji u s-servizzi tal-infurzar tal-liġi tista' tieħu l-forma ta' assistenza reċiproka fl-investigazzjonijiet, il-kondiviżjoni ta' tekniki investigattivi, edukazzjoni u taħriġ konġunti għall-persunal tal-infurzar tal-liġi, u kwalunkwe tip ieħor ta' attività u għajnuna konġunti kif jista' jiġi determinat reċiprokament mill-Partijiet.
 Artikolu 31
 Ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni
 1. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jikkooperaw dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, ekonomika u finanzjarja transnazzjonali, il-korruzzjoni, l-iffalsifikar u t-tranżazzjonijiet illegali, permezz ta' konformità sħiħa mal-obbligi internazzjonali reċiproki tagħhom eżistenti f'dan il-qasam, inklużi dawk dwar il-kooperazzjoni effettiva fl-irkupru ta' assi jew fondi li ġejjin minn atti ta' korruzzjoni.
 2. Il-Partijiet għandhom jippromwovu l-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tan-NU Kontra l-Kriminalità Organizzata Transnazzjonali, adottata fil-15 ta' Novembru 2000.
 3. Il-Partijiet għandhom jippromwovu wkoll l-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tan-NU kontra l-Korruzzjoni, adottata fil-31 ta' Ottubru 2002, filwaqt li jqisu l-prinċipji tat-trasparenza u l-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili.
 Artikolu 32
 Ġlieda kontra d-drogi illeċiti
 1. Fil-kuntest tas-setgħat u l-kompetenzi rispettivi tagħhom, il-Partijiet għandhom jikkooperaw biex jiżguraw approċċ bilanċjat u integrat fir-rigward ta' kwistjonijiet ta' droga.
 2. Il-Partijiet għandhom jikkooperaw bil-ħsieb li jiżmantellaw in-netwerks kriminali transnazzjonali involuti fit-traffikar tad-droga permezz ta', fost l-oħrajn, l-iskambju ta' informazzjoni, it-taħriġ jew il-kondiviżjoni tal-aħjar prattiki, inklużi tekniki investigattivi speċjali. Għandu jsir sforz partikolari biex tiġi miġġielda l-infiltrazzjoni tal-ekonomija leċita mill-kriminali.
 Artikolu 33
 Ġlieda kontra ċ-ċiberkriminalità
 1. Il-Partijiet għandhom isaħħu l-kooperazzjoni biex jimpedixxu u jiġġieldu r-reati ta' teknoloġija għolja, ċibernetiċi u elettroniċi u d-distribuzzjoni ta' kontenut illegali, inkluż kontenut terroristiku u materjal ta' abbuż sesswali tat-tfal, permezz tal-internet, billi jiskambjaw l-informazzjoni u l-esperjenzi prattiċi b'konformità mal-leġislazzjoni nazzjonali tagħhom u l-obbligi internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem.
 2. Il-Partijiet għandhom jiskambjaw informazzjoni fl-oqsma tal-edukazzjoni u t-taħriġ tal-investigaturi taċ-ċiberkriminalità, l-investigazzjoni taċ-ċiberkriminalità, u x-xjenza forensika diġitali.
 Artikolu 34
 Ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu
 1. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid il-ħtieġa li jikkooperaw sabiex jipprevjenu li s-sistemi finanzjarji tagħhom jintużaw biex isir il-ħasil tar-rikavat mill-attivitajiet kriminali kollha, inkluż it-traffikar tad-droga u l-korruzzjoni, u sabiex jiġġieldu kontra l-finanzjament tat-terroriżmu. Din il-kooperazzjoni testendi għall-irkupru ta' assi jew fondi li jkunu ġejjin minn attivitajiet kriminali.
 2. Il-Partijiet għandhom jiskambjaw informazzjoni rilevanti fil-qafas tal-leġislazzjoni rispettiva tagħhom, u jimplimentaw miżuri adatti biex jiġġieldu l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, b'konformità ma' standards adottati minn korpi internazzjonali rilevanti attivi f'dan il-qasam, bħalma hi l-FATF.
 Artikolu 35
 Migrazzjoni u ażil
 1. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jikkooperaw u jiskambjaw fehmiet fl-oqsma tal-migrazzjoni, inklużi l-immigrazzjoni irregolari, it-traffikar tal-bnedmin, l-ażil, l-integrazzjoni, il-mobilità tax-xogħol u l-iżvilupp, il-viżi, is-sigurtà tad-dokumenti, il-bijometrika u l-ġestjoni tal-fruntieri.
 2. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw sabiex jipprevjenu u jikkontrollaw il-migrazzjoni irregolari. Għal dan il-għan:
 (a)
 New Zealand għandha tieħu lura kull wieħed miċ-ċittadini tagħha li jkunu jinsabu irregolarment fit-territorju ta' Stat Membru, fuq talba ta' dan tal-aħħar u mingħajr formalitajiet ulterjuri; u
 (b)
 kull Stat Membru għandu jieħu lura kull wieħed miċ-ċittadini tiegħu li jinsab irregolarment fit-territorju ta' New Zealand, fuq talba ta' din tal-aħħar u mingħajr formalitajiet ulterjuri.
 Konsistenti mal-obbligi internazzjonali tagħhom, inkluż skont il-Konvenzjoni dwar l-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali, iffirmata fis-7 ta' Diċembru 1944, l-Istati Membri u New Zealand għandhom jipprovdu liċ-ċittadini tagħhom b'dokumenti xierqa ta' identità għal skopijiet bħal dawn.
 3. Il-Partijiet, fuq talba ta' kwalunkwe waħda mill-Partijiet, se jesploraw il-possibiltà li jikkonkludu ftehim bejn New Zealand u l-Unjoni dwar ir-riammissjoni skont l-Artikolu 52(1) ta' dan il-Ftehim. Dan il-ftehim se jinkludi l-konsiderazzjoni ta' arranġamenti xierqa għal ċittadini ta' pajjiżi terzi u persuni apolidi.
 Artikolu 36
 Protezzjoni konsulari
 1. New Zealand taqbel li l-awtoritajiet diplomatiċi u konsulari ta' kwalunkwe Stat Membru rappreżentat jistgħu jeżerċitaw il-protezzjoni konsulari fi New Zealand f'isem Stati Membri oħra li ma jkollhomx rappreżentazzjoni permanenti aċċessibbli fi New Zealand.
 2. L-Unjoni u l-Istati Membri jaqblu li l-awtoritajiet diplomatiċi u konsulari ta' New Zealand jistgħu jeżerċitaw protezzjoni konsulari f'isem pajjiż terz u li pajjiżi terzi jistgħu jeżerċitaw protezzjoni konsulari f'isem New Zealand fl-Unjoni f'postijiet fejn New Zealand jew il-pajjiż terz ikkonċernat ma jkollhomx rappreżentazzjoni permanenti aċċessibbli.
 3. Il-paragrafi 1 u 2 huma maħsuba biex ineħħu kull rekwiżit għal notifika jew kunsens li b'mod ieħor ikunu jistgħu japplikaw.
 4. Il-Partijiet jaqblu li jiffaċilitaw djalogu dwar affarijiet konsulari bejn l-awtoritajiet kompetenti rispettivi tagħhom.
 Artikolu 37
 Protezzjoni tad-data personali
 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw bil-ħsieb li javvanzaw ir-relazzjoni tagħhom wara d-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-protezzjoni adegwata tad-data personali minn New Zealand, u li jiżguraw livell għoli ta' protezzjoni tad-data personali, f'konformità ma' strumenti u standards internazzjonali rilevanti, inklużi l-Linji Gwida dwar il-Protezzjoni tal-Privatezza u l-Fluss Bejn il-Fruntieri ta' Informazzjoni Personali tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiku (“OECD”).
 2. Din il-kooperazzjoni tista' tinkludi, fost l-oħrajn, l-iskambju ta' informazzjoni u għarfien espert. Din tista' wkoll tinkludi l-kooperazzjoni bejn kontrapartijiet regolatorji f'korpi bħall-Grupp ta' Ħidma tal-OECD dwar is-Sigurtà u l-Privatezza fl-Ekonomija Diġitali u n-Netwerk Globali ta' Infurzar tal-Privatezza.
 TITOLU VI
 KOOPERAZZJONI FL-OQSMA TAR-RIĊERKA, L-INNOVAZZJONI U S-SOĊJETÀ TAL-INFORMAZZJONI
 Artikolu 38
 Riċerka u innovazzjoni
 1. Il-Partijiet jaqblu li jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom fl-oqsma tar-riċerka u l-innovazzjoni.
 2. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu, jiżviluppaw u jiffaċilitaw attivitajiet ta' kooperazzjoni fl-oqsma tar-riċerka u l-innovazzjoni għal skopijiet paċifiċi, b'appoġġ jew komplimentari għall-Ftehim dwar kooperazzjoni xjentifika u teknoloġika bejn il-Komunità Ewropea u l-Gvern ta' New Zealand, iffirmat fi Brussell fis-16 ta' Lulju 2008.
 Artikolu 39
 Soċjetà tal-informazzjoni
 1. Billi jirrikonoxxu li t-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni huma elementi ewlenin tal-ħajja moderna u ta' importanza vitali għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali, il-Partijiet jaqblu li jiskambjaw il-fehmiet tagħhom dwar il-linji ta' politika rispettivi tagħhom f'dan il-qasam.
 2. Il-kooperazzjoni f'dan il-qasam tista' tiffoka, fost l-oħrajn, fuq:
 (a)
 l-iskambju ta' fehmiet dwar aspetti differenti tas-soċjetà tal-informazzjoni, b'mod partikolari l-varar ta' broadband b'veloċità għolja, politiki u regolamentazzjoni tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, inkluż is-servizz universali, il-liċenzjar u l-awtorizzazzjonijiet ġenerali, il-protezzjoni tal-privatezza u d-data personali, il-gvern elettroniku u l-gvern miftuħ, is-sigurtà tal-internet u l-indipendenza u l-effiċjenza tal-awtoritajiet regolatorji;
 (b)
 l-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà tan-netwerks ta' riċerka u infrastrutturi u servizzi tad-data tal-kompjuters u x-xjenza, inkluż f'kuntest reġjonali;
 (c)
 l-istandardizzazzjoni, iċ-ċertifikazzjoni u t-tixrid ta' teknoloġiji ġodda tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni;
 (d)
 aspetti ta' sigurtà, fiduċja u privatezza ta' teknoloġiji u servizzi tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni, inkluż il-promozzjoni tas-sikurezza online, il-ġlieda kontra l-użu ħażin tat-teknoloġija tal-informatika u kull forma ta' mezzi elettroniċi, u l-kondiviżjoni tal-informazzjoni; u
 (e)
 l-iskambju ta' fehmiet dwar miżuri biex jindirizzaw il-kwistjoni tal-ispejjeż tar-roaming internazzjonali bil-mobiles.
 TITOLU VII
 KOOPERAZZJONI FIL-QASAM TAL-EDUKAZZJONI, IL-KULTURA U L-KUNTATTI POPLU MA' POPLU
 Artikolu 40
 Edukazzjoni u taħriġ
 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-kontribut kruċjali li jagħtu l-edukazzjoni u t-taħriġ lill-ħolqien ta' impjiegi ta' kwalità u t-tkabbir sostenibbli għall-ekonomiji bbażati fuq l-għarfien, b'mod partikolari permezz tal-iżvilupp ta' ċittadini li ma jkunux biss imħejjija għal parteċipazzjoni infurmata u effettiva fil-ħajja demokratika, iżda li jkollhom ukoll il-kapaċità li jsolvu problemi u jieħdu l-opportunitajiet li jirriżultaw mid-dinja globalment konnessa tas-seklu 21. Konsegwentement, il-Partijiet jagħrfu li għandhom interess komuni li jikkooperaw fl-oqsma tal-edukazzjoni u t-taħriġ.
 2. B'mod konformi mal-interessi reċiproċi tagħhom u l-miri tal-politiki tagħhom dwar l-edukazzjoni, il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jappoġġaw flimkien attivitajiet adatti ta' kooperazzjoni fil-qasam tal-edukazzjoni u t-taħriġ. Din il-kooperazzjoni se tikkonċerna s-setturi kollha tal-edukazzjoni u tista' tinkludi:
 (a)
 kooperazzjoni dwar il-mobilità tat-tagħlim ta' individwi permezz tal-promozzjoni u l-faċilitazzjoni tal-iskambju ta' studenti, riċerkaturi, persunal akkademiku u amministrattiv ta' istituzzjonijiet tal-edukazzjoni terzjarja u għalliema;
 (b)
 proġetti ta' kooperazzjoni konġunti bejn istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u t-taħriġ fl-Unjoni u New Zealand bil-ħsieb li jiġi promoss l-iżvilupp tal-kurrikulu, programmi tal-istudju u lawrji konġunti u l-mobilità tal-persunal u l-istudenti.
 (c)
 il-kooperazzjoni, rabtiet u sħubijiet istituzzjonali bil-għan li jissaħħaħ l-element edukattiv fit-trijanglu tal-għarfien u biex jiġi promoss l-iskambju ta' esperjenza u kompetenzi; u
 (d)
 l-appoġġ għar-riforma tal-politiki permezz ta' studji, konferenzi, seminars, gruppi ta' ħidma, eżerċizzji ta' parametri referenzjarji u l-iskambju ta' informazzjoni u prattika tajba, b'mod partikolari fid-dawl tal-proċessi ta' Bolonja u ta' Kopenħagen u l-għodda u prinċipji li jżidu t-trasparenza u l-innovazzjoni fl-edukazzjoni.
 Artikolu 41
 Kooperazzjoni kulturali, awdjoviżiva u tal-midja
 1. Il-Partijiet jaqblu li jippromwovu kooperazzjoni eqreb fis-setturi kulturali u kreattivi, sabiex jitjieb, fost l-oħrajn, il-fehim reċiproku u l-għarfien tal-kulturi rispettivi tagħhom.
 2. Il-Partijiet għandhom jaħdmu biex jieħdu miżuri xierqa sabiex jippromwovu skambji kulturali u jwettqu inizjattivi konġunti f'diversi oqsma kulturali filwaqt li jużaw l-istrumenti u l-oqfsa ta' kooperazzjoni disponibbli.
 3. Il-Partijiet għandhom jaħdmu biex jippromwovu l-mobilità ta' professjonisti tal-kultura, ta' xogħlijiet tal-arti u oġġetti kulturali oħra bejn New Zealand u l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha.
 4. Il-Partijiet jaqblu li jesploraw, permezz tad-djalogu dwar il-politiki, firxa ta' modi li bihom l-oġġetti kulturali miżmuma barra mill-pajjiż ta' oriġini tagħhom ikunu jistgħu jsiru aċċessibbli għall-komunitajiet fejn oriġinaw l-oġġetti.
 5. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu d-djalogu interkulturali bejn organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili kif ukoll bejn individwi miż-żewġ Partijiet.
 6. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw, b'mod partikolari permezz tad-djalogu ta' politika, f'fora internazzjonali rilevanti, b'mod partikolari l-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, Xjenza u Kultura (UNESCO), bil-għan li jsegwu objettivi komuni u jippromwovu d-diversità kulturali, inkluż permezz tal-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tal-UNESCO dwar il-Protezzjoni u l-Promozzjoni tad-Diversità tal-Espressjonijiet Kulturali.
 7. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu, jappoġġaw u jiffaċilitaw l-iskambji, il-kooperazzjoni u d-djalogu bejn l-istituzzjonijiet u l-professjonisti fis-setturi awdjoviżivi u tal-midja.
 Artikolu 42
 Kuntatti poplu ma' poplu
 Filwaqt li jirrikonoxxu l-valur tal-kuntatti poplu ma' poplu u l-kontribuzzjoni tagħhom lejn it-titjib tal-fehim bejn l-Unioni u New Zealand, il-Partijiet jaqblu li jinkoraġġixxu, irawmu u jfanndu tali kuntatti kif xieraq. Tali kuntatti jistgħu jinkludu skambji ta' uffiċjali u apprendistati għall-perijodu qasir għal studenti postgradwatorji.
 TITOLU VIII
 KOOPERAZZJONI FIL-QASAM TAL-IŻVILUPP SOSTENIBBLI, L-ENERĠIJA U T-TRASPORT
 Artikolu 43
 Ambjent u riżorsi naturali
 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw dwar kwistjonijiet ambjentali, inkluża l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali. L-għan ta' din il-kooperazzjoni huwa l-promozzjoni tal-ħarsien ambjentali u l-integrazzjoni ta' konsiderazzjonijiet ambjentali fis-setturi rilevanti tal-kooperazzjoni, inkluż f'kuntest internazzjonali u reġjonali.
 2. Il-Partijiet jaqblu li kooperazzjoni tista' titwettaq permezz ta' mezzi bħad-djalogu, workshops, seminars, konferenzi, programmi u proġetti kollaborattivi, il-kondiviżjoni ta' informazzjoni bħall-aħjar prattiki, u skambji ta' esperti, inkluż fuq livell bilaterali jew multilaterali. Is-suġġetti u l-objettivi għall-kooperazzjoni għandhom jiġu identifikati b'mod konġunt fuq talba ta' kwalunkwe waħda mill-Partijiet.
 Artikolu 44
 Titjib, protezzjoni u regolamentazzjoni tas-saħħa
 1. Il-Partijiet jaqblu li jtejbu l-kooperazzjoni fil-qasam tas-saħħa, inkluż fil-kuntest tal-globalizzazzjoni u t-tibdil demografiku. Għandhom isiru sforzi sabiex jiġu promossi l-kooperazzjoni u l-iskambji ta' informazzjoni u esperjenzi dwar:
 (a)
 il-protezzjoni tas-saħħa;
 (b)
 is-sorveljanza ta' mard li jittieħed (bħalma huma l-influwenza u t-tifqigħat ta' mard akut) u attivitajiet oħra li jaqgħu fl-ambitu tar-Regolamenti Internazzjonali tas-Saħħa (2005), inkluż azzjonijiet ta' tħejjija kontra theddid kbir transfruntier, b'mod partikolari għall-ippjanar ta' tħejjija u l-valutazzjoni tar-riskju;
 (c)
 il-kooperazzjoni dwar l-istandards, u l-valutazzjoni tal-konformità għall-ġestjoni tar-regolamentazzjoni u r-riskju minn prodotti (inklużi l-farmaċewtiċi u t-tagħmir mediku);
 (d)
 kwistjonijiet relatati mal-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni ta' Qafas dwar il-Kontroll fuq it-Tabakk tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (“WHO”); u
 (e)
 kwistjonijiet relatati mal-implimentazzjoni tal-Kodiċi ta' Prattika Globali tal-WHO dwar ir-Reklutaġġ Internazzjonali tal-Persunal fil-Qasam tas-Saħħa.
 2. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenji tagħhom li jirrispettaw, jippromwovu u jimplimentaw b'mod effettiv, kif xieraq, prattiki u standards tas-saħħa rikonoxxuti internazzjonalment.
 3. Il-forom ta' kooperazzjoni jistgħu jinkludu, fost l-oħrajn, programmi u proġetti speċifiċi, kif sar qbil fuqhom reċiprokament, kif ukoll djalogu, kooperazzjoni u inizjattivi dwar suġġetti ta' interess komuni fuq livell bilaterali jew multilaterali.
 Artikolu 45
 Tibdil fil-klima
 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu li t-tibdil fil-klima huwa preokkupazzjoni globali u urġenti li teħtieġ azzjoni kollettiva konsistenti mal-għan ġenerali li ż-żieda fit-temperatura medja globali tinżamm taħt żewġ gradi Celsius ogħla mil-livelli preindustrijali. Fl-ambitu tal-kompetenzi rispettivi tagħhom u mingħajr preġudizzju għal diskussjonijiet f'fora oħrajn, il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw f'oqsma ta' interess konġunt, inkluż, iżda mhux limitat għal:
 (a)
 it-tranżizzjoni lejn ekonomiji b'emissjonijiet baxxi ta' gassijiet serra permezz ta' strateġiji u azzjonijiet ta' mitigazzjoni adatti għas-sitwazzjoni nazzjonali, inklużi strateġiji ta' tkabbir ekoloġiku;
 (b)
 it-tfassil, l-implimentazzjoni u l-użu ta' mekkaniżmi bbażati fuq is-suq, u b'mod partikolari ta' skemi ta' kummerċ ta' emissjonijiet tal-karbonju;
 (c)
 strumenti ta' finanzjament tas-settur pubbliku u dak privat għal azzjoni favur il-klima;
 (d)
 ir-riċerka, l-iżvilupp, u t-tqegħid fl-użu ta' teknoloġija b'emissjonijiet baxxi ta' gass serra; u
 (e)
 il-monitoraġġ ta' gassijiet serra u l-analiżi tal-effetti tagħhom, inkluż l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' strateġiji ta' adattament kif xieraq.
 2. Iż-żewġ Partijiet jaqblu li jikkooperaw aktar dwar l-iżviluppi internazzjonali f'dan il-qasam u, b'mod partikolari, dwar il-progress lejn l-adozzjoni ta' ftehim internazzjonali ġdid għal wara l-2020 skont il-Konvenzjoni ta' Qafas tan-NU dwar it-Tibdil fil-Klima kif ukoll fuq inizjattivi ta' kooperazzjoni komplementari li jgħinu biex jiġi indirizzat id-distakk fir-rigward tal-mitigazzjoni qabel l-2020.
 Artikolu 46
 Ġestjoni tar-riskju ta' diżastri u protezzjoni ċivili
 Il-Partijiet jirrikonoxxu l-ħtieġa li jimmaniġġaw ir-riskji għal diżastri naturali u kkawżati mill-bniedem domestiċi u globali. Il-Partijiet jaffermaw l-impenn komuni tagħhom li jtejbu l-miżuri ta' prevenzjoni, mitigazzjoni, tħejjija, rispons u ta' rkupru sabiex tiżdied ir-reżiljenza tas-soċjetajiet u l-infrastrutturi tagħhom, u li jikkooperaw kif xieraq, fuq il-livell politiku bilaterali u multilaterali biex itejbu r-riżultati tal-ġestjoni tar-riskju tad-diżastri globali.
 Artikolu 47
 Enerġija
 Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tas-settur tal-enerġija, u r-rwol ta' suq tal-enerġija li jaħdem tajjeb. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-enerġija għall-żvilupp sostenibbli, it-tkabbir ekonomiku u l-kontribut tagħha għall-kisba ta' għanijiet ta' żvilupp miftiehma internazzjonalment, kif ukoll l-importanza tal-kooperazzjoni sabiex jiġu indirizzati sfidi ambjentali globali, b'mod partikolari t-tibdil fil-klima. Il-Partijiet għandhom ifittxu, fl-ambitu tal-kompetenzi rispettivi tagħhom, li jtejbu l-kooperazzjoni f'dan il-qasam bil-ħsieb li:
 (a)
 jiżviluppaw politiki biex iżidu s-sigurtà tal-enerġija;
 (b)
 jippromwovu l-kummerċ u l-investiment globali tal-enerġija;
 (c)
 itejbu l-kompetittività;
 (d)
 itejbu l-funzjonament tas-swieq globali tal-enerġija;
 (e)
 jiskambjaw l-informazzjoni u l-esperjenzi ta' politiki permezz ta' fora multilaterali eżistenti tal-enerġija;
 (f)
 jippromwovu l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli kif ukoll l-iżvilupp u l-adozzjoni ta' teknoloġiji tal-enerġija ndaf, diversi u sostenibbli, inklużi teknoloġiji b'enerġija rinnovabbli u teknoloġiji b'emissjonijiet baxxi tal-enerġija;
 (g)
 jiksbu użu razzjonali tal-enerġija b'kontribuzzjonijiet kemm ta' min iforni kif ukoll ta' min jagħmel id-domanda, billi jippromwovu l-effiċjenza tal-enerġija fil-produzzjoni, it-trasport, id-distribuzzjoni u l-użu finali tal-enerġija;
 (h)
 jimplimentaw l-impenji internazzjonali rispettivi tagħhom biex jirrazzjonalizzaw u fuq it-terminu medju gradwalment inaqqsu s-sussidji ineffiċjenti għall-karburanti fossili li jinkoraġġixxu l-konsum ħali; u
 (i)
 jikkondividu l-aħjar prattiki fl-esplorazzjoni u l-produzzjoni tal-enerġija.
 Artikolu 48
 Trasport
 1. Il-Partijiet għandhom jikkooperaw fl-oqsma rilevanti kollha tal-politika dwar it-trasport, inkluża l-politika integrata dwar it-trasport, bil-ħsieb tat-titjib tal-moviment tal-merkanzija u l-passiġġieri, il-promozzjoni tas-sigurtà u s-sikurezza fit-trasport bil-baħar u tal-avjazzjoni, il-promozzjoni tal-ħarsien tal-ambjent u ż-żieda fl-effiċjenza tas-sistemi tat-trasport tagħhom.
 2. Il-kooperazzjoni u d-djalogu bejn il-Partijiet f'dan il-qasam irid ikollhom l-għan li jippromwovu:
 (a)
 l-iskambju ta' informazzjoni dwar il-politiki u l-prattiki rispettivi tagħhom;
 (b)
 it-tisħiħ tar-relazzjonijiet tal-avjazzjoni bejn l-Unjoni u New Zealand bil-ħsieb li:
 (i)
 jiġu mtejba l-aċċess għas-suq, l-opportunitajiet ta' investiment u l-liberalizzazzjoni tas-sjieda tal-linji tal-ajru, u l-klawsoli tal-kontroll fi ftehimiet tas-servizzi tal-ajru b'konformità mal-politiki domestiċi;
 (ii)
 titwessa' u titfannad il-kooperazzjoni regolatorja fis-sikurezza u s-sigurtà tal-avjazzjoni, u r-regolamentazzjoni ekonomika tal-industrija tat-trasport bl-ajru; u
 (iii)
 jiġu appoġġati l-konverġenza regolatorja u t-tneħħija tal-ostakoli biex isir in-negozju, kif ukoll il-kooperazzjoni fil-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru;
 (c)
 l-għanijiet ta' aċċess bla xkiel għas-swieq u l-kummerċ marittimi internazzjonali bbażati fuq il-kompetizzjoni ġusta fuq bażi kummerċjali; u
 (d)
 l-għarfien reċiproku tal-liċenzji tas-sewqan għal vetturi bil-mutur fuq l-art.
 Artikolu 49
 Agrikoltura, żvilupp rurali u forestrija
 1. Il-Partijiet jaqblu li jinkoraġġixxu l-kooperazzjoni u d-djalogu fl-agrikoltura, l-iżvilupp rurali u l-forestrija.
 2. Oqsma li fihom jistgħu jiġu kkunsidrati l-attivitajiet jinkludu, iżda mhumiex limitati għal, il-politika agrikola, il-politika ta' żvilupp rurali, l-istruttura ta' setturi ta' attivitajiet fl-art, u indikazzjonijiet ġeografiċi.
 3. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw, fil-livell nazzjonali u dak internazzjonali, fuq il-ġestjoni sostenibbli tal-foresti u politiki u regolamenti relatati, inklużi miżuri biex jiġi miġġieled il-qtugħ illegali tas-siġar u l-kummerċ relatat, kif ukoll il-promozzjoni tal-governanza tajba tal-foresti.
 Artikolu 50
 Sajd u affarijiet marittimi
 1. Il-Partijiet għandhom isaħħu d-djalogu u l-kooperazzjoni dwar kwistjonijiet ta' interess komuni fl-oqsma tas-sajd u l-affarijiet marittimi. Il-Partijiet għandhom jimmiraw li jippromwovu l-konservazzjoni u l-ġestjoni sostenibbili fit-tul tar-riżorsi tal-baħar ħajjin, il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (“is-sajd IUU”) u l-implimentazzjoni ta' approċċ għall-ġestjoni bbażat fuq l-ekosistema.
 2. Il-Partijiet jistgħu jikkooperaw u jagħmlu skambju ta' informazzjoni rigward il-konservazzjoni tar-riżorsi ħajjin tal-baħar permezz tal-organizzazzjonijiet reġjonali tal-ġestjoni tas-sajd (“RFMOs”) u fora multilaterali (in-NU, l-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-Nazzjonijiet Uniti). B'mod partikolari, il-Partijiet għandhom jikkollaboraw sabiex:
 (a)
 jiżguraw, permezz ta' ġestjoni effettiva min-naħa tal-Kummissjoni għas-Sajd fil-Punent tal-Paċifiku u l-Paċifiku Ċentrali, u abbażi tal-aqwa xjenza disponibbli, il-konservazzjoni fit-tul u l-użu sostenibbli ta' stokkijiet ta' ħut li jpassi ħafna tul il-firxa tagħhom fl-Oċean Paċifiku tal-punent u ċentrali, inkluż billi jagħtu rikonoxximent sħiħ, skont il-Konvenzjonijiet rilevanti tan-NU u strumenti internazzjonali oħra, lir-rekwiżiti speċjali ta' Stati Gżejjer Żgħar u Territorji li qed Jiżviluppaw, u jiżguraw proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet trasparenti;
 (b)
 jiżguraw il-konservazzjoni u l-użu razzjonali ta' riżorsi ħajjin tal-baħar taħt il-kompetenza tal-Kummissjoni għall-Konservazzjoni tar-Riżorsi Marittimi Ħajjin tal-Antartiku, inklużi sforzi biex jiġu miġġielda l-attivitajiet IUU fiż-żona li fiha l-Konvenzjoni dwar il-Konservazzjoni tar-Riżorsi Ħajjin Marittimi tal-Antartiku tapplika;
 (c)
 jiżguraw l-adozzjoni u l-implimentazzjoni ta' miżuri effettivi ta' konservazzjoni u ġestjoni għall-istokkijiet taħt il-kompetenza ta' RFMO għan-Nofsinhar tal-Paċifiku; u
 (d)
 jiffaċilitaw l-adeżjoni għal RFMOs li tagħhom Parti waħda tkun Membru u l-oħra Parti aderenti.
 3. Il-Partijiet għandhom jikkooperaw sabiex jippromwovu approċċ integrat lejn l-affarijiet marittimi fil-livell internazzjonali.
 4. Il-Partijiet għandhom ikollhom djalogu regolari biennali fil-livell ta' uffiċjali għolja, sabiex isaħħu d-djalogu u l-kooperazzjoni, kif ukoll biex jiskambjaw l-informazzjoni u l-esperjenzi fuq il-politika tas-sajd u l-affarijiet marittimi.
 Artikolu 51
 Impjiegi u affarijiet soċjali
 1. Il-Partijiet jaqblu li jtejbu l-kooperazzjoni fil-qasam tal-impjiegi u l-affarijiet soċjali, inkluż fil-kuntest tad-dimensjoni soċjali tal-globalizzazzjoni u t-tibdil demografiku. Għandhom isiru sforzi sabiex jiġu promossi l-kooperazzjoni u l-iskambji ta' informazzjoni u ta' esperjenza rigward l-impjiegi u kwistjonijiet tax-xogħol. L-oqsma ta' kooperazzjoni jistgħu jinkludu politiki dwar l-impjiegi, il-liġi tax-xogħol, kwistjonijiet relatati mas-sessi, in-nondiskriminazzjoni fl-impjieg, l-inklużjoni soċjali, il-politiki tas-sigurtà soċjali u l-protezzjoni soċjali, ir-relazzjonijiet industrijali, id-djalogu soċjali, l-iżvilupp tal-ħiliet tul il-ħajja, impjieg taż-żgħażagħ, is-saħħa u s-sikurezza fuq il-post tax-xogħol, il-responsabbiltà soċjali korporattiva u x-xogħol deċenti.
 2. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid il-ħtieġa li jappoġġaw proċess ta' globalizzazzjoni li jkun ta' benefiċċju għal kulħadd u li jippromwovu x-xogħol produttiv u għal kulħadd u x-xogħol diċenti bħala element prinċipali tal-iżvilupp sostenibbli u t-tnaqqis tal-faqar. F'dan il-kuntest, il-Partijiet ifakkru d-Dikjarazzjoni dwar il-Ġustizzja Soċjali għal Globalizzazzjoni Ġusta tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (“ILO”).
 3. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jirrispettaw, jippromwovu u jwettqu prinċipji u drittijiet internazzjonalment rikonoxxuti tax-xogħol, kif stipulat b'mod partikolari fid-Dikjarazzjoni tal-ILO dwar il-Prinċipji u d-Drittijiet Fundamentali fuq ix-Xogħol.
 4. Il-forom ta' kooperazzjoni jistgħu jinkludu, fost l-oħrajn, programmi u proġetti speċifiċi, kif determinati reċiprokament, kif ukoll djalogu, kooperazzjoni u inizjattivi dwar suġġetti ta' interess komuni fuq livell bilaterali jew multilaterali.
 TITOLU IX
 QAFAS ISTITUZZJONALI
 Artikolu 52
 Ftehimiet jew arranġamenti oħrajn
 1. Il-Partijiet jistgħu jikkumplementaw dan il-Ftehim billi jikkonkludu ftehimiet jew arranġamenti speċifiċi fi kwalunkwe qasam ta' kooperazzjoni li jaqa' fl-ambitu tiegħu. Tali ftehimiet u arranġamenti speċifiċi konklużi wara l-iffirmar ta' dan il-Ftehim għandhom ikunu parti integrali mir-relazzjonijiet bilaterali globali regolati minn dan il-Ftehim u għandhom jiffurmaw parti minn qafas istituzzjonali komuni. Il-ftehimiet u l-arranġamenti eżistenti bejn il-Partijiet ma jiffurmawx parti mill-qafas istituzzjonali komuni.
 2. Xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jaffettwa jew jippreġudika l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni ta' ftehimiet oħrajn bejn il-Partijiet, inklużi dawk imsemmija fil-paragrafu 1. B'mod partikolari, id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim bl-ebda mod ma għandhom jissostitwixxu jew jaffettwaw id-dispożizzjonijiet għas-soluzzjoni jew it-tmiem tat-tilwim ta' ftehimiet oħra bejn il-Partijiet.
 Artikolu 53
 Kumitat Konġunt
 1. Il-Partijiet b'dan jistabbilixxu Kumitat Konġunt li jikkonsisti minn rappreżentanti tal-Partijiet.
 2. Il-konsultazzjonijiet għandhom isiru fil-Kumitat Konġunt sabiex tiġi faċilitata l-implimentazzjoni u biex jitmexxew 'il quddiem l-għanijiet ġenerali ta' dan il-Ftehim, kif ukoll biex tinżamm koerenza ġenerali fir-relazzjonijiet bejn l-Unjoni u New Zealand.
 3. Il-funzjonijiet tal-Kumitat Konġunt għandhom ikunu li:
 (a)
 jippromwovi l-implimentazzjoni effettiva ta' dan il-Ftehim;
 (b)
 jimmonitorja l-iżvilupp tar-relazzjoni komprensiva bejn il-Partijiet;
 (c)
 jitlob, skont il-bżonn, informazzjoni minn kumitati jew korpi oħrajn stabbiliti taħt ftehimiet speċifiċi oħrajn bejn il-Partijiet li jagħmlu parti mill-qafas istituzzjonali komuni skont l-Artikolu 52(1), u jikkunsidra kwalunkwe rapport imressaq minnhom;
 (d)
 jiskambja fehmiet u jagħmel suġġerimenti dwar kull kwistjoni ta' interess komuni, inklużi azzjonijiet futuri u r-riżorsi disponibbli sabiex jitwettqu;
 (e)
 jistabbilixxi prijoritajiet b'rabta mal-għan ta' dan il-Ftehim;
 (f)
 ifittex metodi adatti biex jiġu evitati l-problemi li jistgħu jinħolqu fl-oqsma koperti minn dan il-Ftehim;
 (g)
 jagħmel ħiltu biex isolvi kwalunkwe tilwima li tinqala' fl-applikazzjoni jew l-interpretazzjoni ta' dan il-Ftehim;
 (h)
 jeżamina l-informazzjoni ppreżentata minn Parti skont l-Artikolu 54; u
 (i)
 jagħmel rakkomandazzjonijiet u jadotta deċiżjonijiet, fejn xieraq, biex jagħti effett lil aspetti speċifiċi ta' dan il-Ftehim.
 4. Il-Kumitat Konġunt għandu jopera b'kunsens. Huwa għandu jadotta r-regoli ta' proċedura tiegħu. Huwa jista' jistabbilixxi sottokumitati u gruppi ta' ħidma biex jittrattaw kwistjonijiet speċifiċi.
 5. Il-Kumitat Konġunt għandu, normalment, jiltaqa' darba fis-sena fl-Unjoni u New Zealand alternattivament, sakemm ma jiġix deċiż mod ieħor bejn iż-żewġ Partijiet. Għandhom isiru laqgħat speċjali tal-Kumitat Konġunt meta jintalbu minn xi waħda mill-Partijiet. Il-Kumitat Konġunt għandu jkun kopresedut miż-żewġ naħat. Normalment huwa għandu jiltaqa' fil-livell ta' uffiċjali anzjani.
 Artikolu 54
 Modalitajiet għall-implimentazzjoni u soluzzjoni tat-tilwim
 1. Il-Partijiet għandhom jieħdu kwalunkwe miżura ġenerali jew speċifika li hija meħtieġa sabiex ikunu ssodisfati l-obbligi tagħhom taħt dan il-Ftehim.
 2. Mingħajr preġudizzju għall-proċedura deskritta fil-paragrafi 3 sa 8 ta' dan l-Artikolu, kwalunkwe tilwima relatata mal-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni ta' dan il-Ftehim għandha tiġi riżolta biss permezz ta' konsultazzjonijiet bejn il-Partijiet fil-Kumitat Konġunt. Il-Partijiet għandhom jippreżentaw l-informazzjoni rilevanti meħtieġa għal eżami bir-reqqa ta' din il-kwistjoni lill-Kumitat Konġunt, bl-intenzjoni li tiġi riżolta t-tilwima.
 3. Filwaqt li jaffermaw mill-ġdid l-impenn qawwi u kondiviż tagħhom favur id-drittijiet tal-bniedem u n-nonproliferazzjoni, il-Partijiet jaqblu li jekk kwalunkwe waħda mill-Partijiet tqis li l-Parti l-oħra tkun wettqet ksur partikolarment serju u sostanzjali ta' kwalunkwe obbligu deskritt fl-Artikoli 2(1) u 8(1) bħala elementi essenzjali, li jhedded il-paċi u s-sigurtà internazzjonali b'tali mod li jeħtieġ reazzjoni immedjata, din minnufih għandha tinnotifika lill-Parti l-oħra dwar dan il-fatt u l-miżura(i) xierqa li jkollha l-intenzjoni li tieħu skont dan il-Ftehim. Il-parti notifikanti għandha tavża lill-Kumitat Konġunt dwar il-ħtieġa li jorganizza konsultazzjonijiet urġenti dwar il-kwistjoni.
 4. Barra minn hekk, ksur partikolarment serju u sostanzjali tal-elementi essenzjali jista' jservi bħala bażi għal miżuri adatti fil-qafas istituzzjonali komuni kif imsemmi fl-Artikolu 52(1).
 5. Il-Kumitat Konġunt għandu jkun forum għal djalogu, u l-Partijiet għandhom jagħmlu l-almu tagħhom sabiex isibu soluzzjoni amikevoli fil-każ improbabbli li tinqala' sitwazzjoni kif deskritt fil-paragrafu 3. Jekk il-Kumitat Konġunt ma jkunx jista' jilħaq soluzzjoni reċiprokament aċċettabbli fi żmien 15-il jum mill-bidu tal-konsultazzjonijiet, u mhux aktar tard minn 30 jum mid-data tan-notifika deskritta fil-paragrafu 3, il-kwistjoni għandha tiġi riferuta għal konsultazzjonijiet fil-livell ministerjali, li għandhom jinżammu għal perjodu ieħor ta' mhux aktar minn 15-il jum.
 6. Jekk l-ebda soluzzjoni reċiprokament aċċettabli ma tkun instabet fi żmien 15-il jum mill-bidu tal-konsultazzjonijiet fuq livell ministerjali, u mhux aktar tard minn 45 jum mid-data tan-notifika, il-Parti li tagħmel in-notifika tista' tiddeċiedi li tieħu l-miżuri xierqa notifikati skont il-paragrafu 3. Fl-Unjoni, id-deċiżjoni ta' sospensjoni tkun teħtieġ unanimità. Fi New Zealand, id-deċiżjoni ta' sospensjoni tittieħed mill-Gvern ta' New Zealand f'konformità mal-liġijiet u r-regolamenti tiegħu.
 7. Għall-finijiet ta' dan l-Artikolu, “miżuri xierqa” tfisser is-sospensjoni parzjali, is-sospensjoni sħiħa jew it-terminazzjoni ta' dan il-Ftehim jew, skont kif ikun il-każ, ta' ftehim speċifiku ieħor li jagħmel parti mill-qafas istituzzjonali komuni, kif imsemmi fl-Artikolu 52(1), skont id-dispożizzjonijiet rilevanti ta' tali ftehim. Miżuri xierqa meħuda minn Parti biex tissospendi dan il-Ftehim parzjalment, għandhom japplikaw biss għad-dispożizzjonijiet li jaqgħu taħt it-Titoli I sa VIII. Fl-għażla tal-miżuri xierqa, trid tingħata prijorità lil dawk li jfixklu l-inqas ir-relazzjonijiet bejn il-Partijiet. Dawn il-miżuri, li huma suġġetti għall-Artikolu 52(2), għandhom ikunu proporzjonati għall-ksur tal-obbligi taħt dan il-Ftehim, u għandhom ikunu f'konformità mad-dritt internazzjonali.
 8. Il-Partijiet għandhom jeżaminaw b'mod kostanti l-iżvilupp tas-sitwazzjoni li wasslet għal azzjoni taħt dan l-Artikolu. Il-Parti li tieħu l-miżuri xierqa għandha tirtirahom hekk kif ikun ġustifikat, u fi kwalunkwe każ hekk kif iċ-ċirkostanzi li jkunu wasslu għall-applikazzjoni tagħhom ma jibqgħux jeżistu.
 TITOLU Х
 DISPOŻIZZJONIJIET FINALI
 Artikolu 55
 Definizzjonijiet
 Għall-finijiet ta' dan il-Ftehim, it-terminu “il-Partijiet” ifisser l-Unjoni jew l-Istati Membri tagħha, jew l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha, skont il-kompetenzi rispettivi tagħhom, minn naħa waħda, u New Zealand, min-naħa l-oħra.
 Artikolu 56
 Żvelar ta' informazzjoni
 1. Xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jikkawża preġudizzju għal-liġijiet u r-regolamenti nazzjonali jew għall-atti tal-Unjoni dwar l-aċċess pubbliku għal dokumenti uffiċjali.
 2. Xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jiġi interpretat li jitlob lil xi Parti li tipprovdi informazzjoni li l-iżvelar tagħha hija tqis li jmur kontra l-interessi tas-sigurtà essenzjali tagħha.
 Artikolu 57
 Emendar
 Dan il-Ftehim jista' jiġi emendat permezz ta' ftehim bil-miktub bejn il-Partijiet. Tali emendi għandhom jidħlu fis-seħħ fid-data jew dati kif miftiehem mill-Partijiet.
 Artikolu 58
 Dħul fis-seħħ, durata u notifika
 1. Dan il-Ftehim għandu jidħol fis-seħħ fit-tletin jum wara d-data li fiha l-Partijiet ikunu nnotifikaw lil xulxin dwar it-tlestija tal-proċeduri legali rispettivi tagħhom neċessarji għal dak il-għan.
 2. Minkejja l-paragrafu 1, New Zealand u l-Unjoni jistgħu japplikaw dispożizzjonijiet determinati reċiprokament ta' dan il-Ftehim sakemm jidħol fis-seħħ. Tali applikazzjoni proviżorja għandha tibda fit-tletin jum wara d-data li fiha kemm New Zealand kif ukoll l-Unjoni jkunu nnotifikaw lil xulxin dwar it-tlestija tal-proċeduri interni rispettivi tagħhom neċessarji għal tali applikazzjoni proviżorja.
 3. Dan il-Ftehim għandu jkun validu għal żmien indefinit. Kwalunkwe Parti tista' tinnotifika lill-Parti l-oħra bil-miktub dwar l-intenzjoni tagħha li tittermina dan il-Ftehim. It-terminazzjoni għandha tidħol fis-seħħ sitt xhur wara d-data tan-notifika.
 4. In-notifiki magħmula skont dan l-Artikolu għandhom isiru lis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u lill-Ministeru għall-Affarijiet Barranin u l-Kummerċ ta' New Zealand.
 Artikolu 59
 Applikazzjoni territorjali
 Dan il-Ftehim għandu japplika, minn naħa waħda, għat-territorji li fihom japplikaw it-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u skont il-kundizzjonijiet stipulati f'dawk it-Trattati, u, min-naħa l-oħra, għat-territorju ta' New Zealand, iżda ma għandux jinkludi lil Tokelau.
 Artikolu 60
 Testi awtentiċi
 Dan il-Ftehim huwa magħmul b'żewġ kopji fil-lingwa Bulgara, Ċeka, Daniża, Estonjana, Finlandiża, Franċiża, Ġermaniża, Griega, Ingliża, Kroata, Latvjana, Litwanjana, Maltija, Netherlandiża, Pollakka, Portugiża, Rumena, Slovakka, Slovena, Spanjola, Taljana, Ungeriża u Żvediża, b'kull test ugwalment awtentiku. F'każ ta' xi diverġenza bejn it-testi ta' dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jirreferu l-kwistjoni lill-Kumitat Konġunt.
 Съставено в Брюксел на пети октомври през две хиляди и шестнадесета година.
 Hecho en Bruselas, el cinco de octubre de dos mil dieciséis.
 V Bruselu dne pátého října dva tisíce šestnáct.
 Udfærdiget i Bruxelles den femte oktober to tusind og seksten.
 Geschehen zu Brüssel am fünften Oktober zweitausendsechzehn.
 Kahe tuhande kuueteistkümnenda aasta oktoobrikuu viiendal päeval Brüsselis.
 Έγινε στις Βρυξέλλες, στις πέντε Οκτωβρίου δύο χιλιάδες δεκαέξι.
 Done at Brussels on the fifth day of October in the year two thousand and sixteen.
 Fait à Bruxelles, le cinq octobre deux mille seize.
 Sastavljeno u Bruxellesu petog listopada godine dvije tisuće šesnaeste.
 Fatto a Bruxelles, addì cinque ottobre duemilasedici.
 Briselē, divi tūkstoši sešpadsmitā gada piektajā oktobrī.
 Priimta du tūkstančiai šešioliktų metų spalio penktą dieną Briuselyje.
 Kelt Brüsszelben, a kétezer-tizenhatodik év október havának ötödik napján.
 Magħmul fi Brussell, fil-ħames jum ta’ Ottubru fis-sena elfejn u sittax.
 Gedaan te Brussel, vijf oktober tweeduizend zestien.
 Sporządzono w Brukseli dnia piątego października roku dwa tysiące szesnastego.
 Feito em Bruxelas, em cinco de outubro de dois mil e dezasseis.
 Întocmit la Bruxelles la cinci octombrie două mii șaisprezece.
 V Bruseli piateho októbra dvetisícšestnásť.
 V Bruslju, dne petega oktobra leta dva tisoč šestnajst.
 Tehty Brysselissä viidentenä päivänä lokakuuta vuonna kaksituhattakuusitoista.
 Som skedde i Bryssel den femte oktober år tjugohundrasexton.
 Voor het Koninkrijk België
 Pour le Royaume de Belgique
 Für das Königreich Belgien
 Deze handtekening verbindt eveneens de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap, de Duitstalige Gemeenschap, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
 Cette signature engage également la Communauté française, la Communauté flamande, la Communauté germanophone, la Région wallonne, la Région flamande et la Région de Bruxelles-Capitale.
 Diese Unterschrift bindet zugleich die Deutschsprachige Gemeinschaft, die Flämische Gemeinschaft, die Französische Gemeinschaft, die Wallonische Region, die Flämische Region und die Region Brüssel-Hauptstadt.
 За Република България
 Za Českou republiku
 For Kongeriget Danmark
 Für die Bundesrepublik Deutschland
 Eesti Vabariigi nimel
 Thar cheann Na hÉireann
 For Ireland
 Για την Ελληνική Δημοκρατία
 Por el Reino de España
 Pour la République française
 Za Republiku Hrvatsku
 Per la Repubblica italiana
 Για την Κυπριακή Δημοκρατία
 Latvijas Republikas vārdā –
 Lietuvos Respublikos vardu
 Pour le Grand-Duché de Luxembourg
 Magyarország részéről
 Għar-Repubblika ta' Malta
 Voor het Koninkrijk der Nederlanden
 Für die Republik Österreich
 W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
 Pela República Portuguesa
 Pentru România
 Za Republiko Slovenijo
 Za Slovenskú republiku
 Suomen tasavallan puolesta
 För Republiken Finland
 För Konungariket Sverige
 For the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
 За Европейския съюз
 Por la Unión Europea
 Za Evropskou unii
 For Den Europæiske Union
 Für die Europäische Union
 Euroopa Liidu nimel
 Για την Ευρωπαϊκή Ένωση
 For the European Union
 Pour l'Union européenne
 Za Europsku uniju
 Per l'Unione europea
 Eiropas Savienības vārdā –
 Europos Sąjungos vardu
 Az Európai Unió részéről
 Għall-Unjoni Ewropea
 Voor de Europese Unie
 W imieniu Unii Europejskiej
 Pela União Europeia
 Pentru Uniunea Europeană
 Za Európsku úniu
 Za Evropsko unijo
 Euroopan unionin puolesta
 För Europeiska unionen
 For New Zealand


type: other

text:
Vásárlás: Lancome Génifique Soleil napozókrém arcra SPF 30 - 50ml Naptej, napolaj árak összehasonlítása, Génifique Soleil napozókrém arcra SPF 30 50 ml boltok
 Itt van: Főoldal > Szépségápolás és egészség > Naptej, napolaj > Lancome Naptej, napolaj > Lancome Génifique Soleil napozókrém arcra SPF 30 - 50ml
 Lancome Génifique Soleil napozókrém arcra SPF 30 - 50ml
 Ajánlataink Lancome Génifique Soleil napozókrém arcra SPF 30 - 50ml termékre
 Lancôme Soleil Bronzer napozókrém arcra SPF 30 50 ml
 Paraméterek, termékleírás - Lancome Génifique Soleil napozókrém arcra SPF 30 - 50ml
 Lancome Soleil Bronzer napozókrém arcra SPF 30 (Smoothing Protective Cream Luminous and Even Tan for Face) 50 ml. Lancome Soleil Bronzer a legjobb ár. Lancome. Így is ismerheti: Génifique Soleil napozókrém arcra SPF 30 50 ml, GénifiqueSoleilnapozókrémarcraSPF3050ml, Génifique Soleil napozókrém arcra SPF 30 50ml, GénifiqueSoleilnapozókrémarcraSPF30-50ml, Génifique Soleil napozókrém arcra SPF 30 - 50 ml
 Lancome Génifique Soleil napozókrém arcra SPF 30 - 50ml teljes leírás »
 Árdiagram - Lancome Génifique Soleil napozókrém arcra SPF 30 - 50ml
 További Lancome termékek: Lancome Naptej, napolaj
 1 230 Ft Eveline Sun Care Napvédő arckrém SPF 30 50ml (0 vélemény) 4 068 Ft-tól La Roche-Posay Anthelios napvédő krém SPF 30 - 50ml (0 vélemény) 8 090 Ft Shiseido Protection Sun napozókrém arcra SPF 30 - 50ml (0 vélemény) 3 930 Ft PIZ BUIN Allergy napozókrém arcra SPF 30 - 50ml (0 vélemény)


text:
Keskkonnaõiguse uudiskiri mai-juuni 2010
 Keskkonnamõjude hindamine Ruumiline planeerimine Kliimamuutus ja energeetika Looduskaitse Vesi Maapõu Metsandus Jäätmed Ohtlikud ained Kalandus Jahindus KESKKONNAMÕJUDE HINDAMINE
 Eelnõu eesmärgiks on viia seadus kooskõlla EL direktiiviga 2001/42/EÜ teatavate kavade ja programmide keskkonnamõju strateegilise hindamise kohta (nn KSH direktiiv). Seaduse täpsustamise vajadusele on juhtinud tähelepanu Euroopa Komisjon. Vt. eelnõu algteksti ja seletuskirja Riigikogu kodulehel RUUMILINE PLANEERIMINE
 Riigikohus: kui arendajat ei teavitata infrastruktuuri rahastamise tingimusest enne planeeringu algatamist, jäävad need KOVi kanda Riigikohus on 19. mai 2010.a. haldusasjas nr 3-3-1-26-10 tehtud lahendis võtnud seisukoha ehitusseaduse §-st 13 tuleneva KOVi kohustuse osas tagada detailplaneeringus ettenähtud infrastruktuuri (sh. avalikud teed) väljaehitamise kuni arendatava kinnistuni. Seda KOVile kuuluvat kohustust on EhS § 13 kohaselt võimalik ka kokkuleppe alusel arendajale üle anda.
 1) KOV ei rääkinud arendajaga kohustuste ülevõtmise osas läbi juba planeeringu algatamisel ja need tulid arendajale üllatusena; 2) KOV jättis detailplaneeringu kehtestamata põhjusel, et arendaja ei nõustunud täitma lepingut, millest tulenesid EhS § 13 kohustused, kuid tegelikult olid lepingus seatud kohustused märksa ulatuslikumad. Analoogses küsimuses on Riigikohus võtnud seisukohti ka varem, nt lahendis 3-3-1-66-08, mida oleme põhjalikumalt käsitlenud KÕKi 2009.a. veebruarikuu uudiskirjas, kus Riigikohus pidas õigustatuks detailplaneeringu kehtestamata jätmist, kui KOVil puuduvad rahalised vahendid infrastruktuuride väljaehitamiseks. Käesolevas asjas Riigikohus aga täpsustab, et kui KOV ei ole planeeringu algatamise taotlemise staadiumis arendajaga kulutuste kandmise osas jõudnud kokkuleppele ja arendajale ei ole saadetud KOV poolt selles osas kirjalikku seisukohta, tuleb eeldada, et EhS § 13 tagamiskohustus on KOV ülesanne.
 Vt Riigikohtu otsust haldusasjas nr 3-3-1-26-10 Vt Riigikohtu varasemat otsust haldusasjas nr 3-3-1-66-08 Loe lahendi 3-3-1-66-08 kohta põhjalikumalt KÕKi 2009.a. veebruarikuu uudiskirjast
 Riigikogu võttis 13. mail 2010 vastu välisõhu kaitse seaduse muutmise seaduse. Muudatuste eesmärk on täiendada Kyoto protokolli artikli 17 kohaselt riigi lubatud heitkoguse ühikute müümise ning sellega kaasneva rohelise investeerimisskeemi rakendamise õiguslikku regulatsiooni. Täiendused on vajalikud selleks, et tagada lubatud heitkoguse ühikute müügi ja sellest saadavate tulude kasutamise suurem läbipaistvus. Seadust täiendatakse rohelise investeerimisskeemi mõiste ning rakendamise regulatsiooniga. Riigi lubatud heitkoguste müügitehingute tegemise õiguse võib keskkonnaminister muudatuste kohaselt halduslepinguga üle anda ning siin tehakse ka mitmeid erandeid halduskoostöö seadusest tulenevate nõuete osas. Praktikas hakkab heitkoguste kauplemisega halduslepingu alusel tegelema Keskkonnainvesteeringute Keskus (KIK). Vt muudatuste teksti Riigi Teatajas
 Vt eelnõu 752 SE teksti ja seletuskirja Riigikogu kodulehel Vt ka uudist KÕKi 2010 a. jaanuari uudiskirjas Vt Riigikohtu otsust asjas nr 3-1-1-104-09, millest selgus LKS puudulikkus
 Kaitse alla võeti kaks III kaitsekategooria putukaliikide püsielupaika Keskkonnaminister võttis 19. aprillil määrusega nr 11 kaitse alla kaks III kaitsekategooria putukaliigi püsielupaika ja kehtestas neile kaitse-eeskirja. Valga maakonnas asuvad püsielupaigad on mõeldud kiili-liigi rohe-vesihobu ning liblikaliikide suur-kuldtiiva, teelehe-mosaiikliblika ja suur-mosaiikliblika kaitseks väljaspool kaitsealasid ja hoiualasid, et tagada liikide soodne seisund.
 Kaitse alla võeti viisteist väike-konnakotka püsielupaika Keskkonnaminister võttis 19. aprilli määrusega nr 12 kaitse alla ja kehtestas kaitse-eeskirja 15 väike-konnakotka püsielupaigale kokku üheksas maakonnas. Püsielupaigad on mõeldud väike-konnakotkaste isendite kaitseks väljaspool kaitsealasid. Väike-konnakotkas on hävimisohus olev I kategooria kaitsealune liik.
 Avalikustamisel on looduskaitse arengukava eelnõu Looduskaitse arengukava on strateegiline lähtedokument looduse kaitse ja kasutamisega seotud valdkondade arendamiseks järgneva kümne aasta jooksul, milles sätestatakse suunad ja põhimõtted eri valdkondade üksikküsimuste integreeritud lahendamiseks. Kava on avalikkusele ettepanekute esitamiseks välja pandud osalusveebi ning Keskkonnaministeeriumi kodulehele 21. maist 14. juunini 2010.a. Kommentaare oodatakse eelkõige taustakirjelduse ja probleemide ning eesmärkide, meetmete ja tegevuste osale. Vabariigi Valitsus kiitis Looduskaitse arengukava 2035 (LAK) eelnõu heaks juba 2006.a. juunis ning see esitati Riigikogule heakskiitmiseks 2006.a. augustis, kuid kava menetlus Riigikogus ei jõudnud valitsuse vahetuse tõttu eelmise koosseisu ajal lõpuni. Viimased neli aastat (2006-2010) on kava olnud Keskkonnaministeeriumis täiendamisel.
 Veeseaduse ja kemikaaliseaduse muutmise seaduse eelnõu saadeti Riigikogus kolmandale lugemisele Riigikogus oli 8. juunil 2010.a. teisel lugemisel veeseaduse ja kemikaaliseaduse muutmise eelnõu (710 SE), millega plaanitakse sätestada senisest täpsemad veekaitse põhimõtted oluliste veeprobleemide lahendamiseks ning vee hea seisundi saavutamiseks. Seaduste muutmise vajadus tuleneb Euroopa Liidu õigusest ja on tingitud nn veepoliitika raamdirektiivi sätete täiendava ülevõtmise kohustusest. Seaduse menetlemise käigus Riigikogus on esialgsele eelnõule (mille sisu kajastasime KÕKi aprillikuu uudiskirjas) tehtud ka hulk muudatusettepanekuid, millega juhtivkomisjon nõustus, muuhulgas on eelnõud täiendatud veemajanduskavade avalikustamise sätetega. Vt ka samal teemal KÕKi aprillikuu uudiskirja
 Vt eelnõu teksti, seletuskirja ja muudatusettepanekuid Riigikogu kodulehel MAAPÕU
 Samas leidis Riigikohus, et kui seadus on vastu võetud, on tegu juba Riigikogu selgelt väljendatud seisukohaga, seadusandja tahtega, mistõttu võib Riigikogus seaduse vastuvõtmisest peale alata haldusorganil kaalutlusõigus veel jõustumata, kuid vastu võetud seadusega arvestada ning haldusmenetlus seadusest tulenevatel alustel peatada. KKM tegevusetust MaaPS § 75 lg 6 Riigikogus vastuvõtmisest alates pidas Riigikohus õiguspäraseks, kuna viidatud seadusesäte peatas kaevandusloa menetluse. Kahju hüvitamise nõuet otsus ei käsitlenud, kuna see eraldati Tallinna halduskohtu poolt õigusvastasuse tuvastamise nõudest eraldi menetlemiseks. Vt Riigikohtu otsust haldusasjas nr 3-3-1-16-10
 Valminud on maapõue kaitse ja kasutamise kontseptsioon Keskkonnaministeerium (KKM) on avalikustanud maapõue kaitse ja kasutamise kontseptsiooni, mis saab aluseks uue maapõueseaduse eelnõule. KKM hinnangul ei vasta maapõuealased õigusaktid praeguseks väljakujunenud olukorrale ja vajadustele, ning vajavad tervikuna ülevaatamist.
 Kontseptsioonis nähakse muuhulgas vajadust piiritleda täpsemalt maapõue ruumilist ulatuvust, et vältida keskkonnakaitselisi liialdusi (nt kaitseruumi laiendamine maapõuele), mille tõttu on keelatud allmaakaevandamine kaitsealade all mistahes sügavuses. Allmaakaevandamise huvidest lähtuvalt peetakse vajalikuks arvestada planeeringutes ka sügavuse mõõtmega ning sätestada seaduses maatoe mõiste. Maatugi on kontseptsiooni kohaselt maapõue looduslik osa, mis on vajalik ehitiste, kaitstavate loodusobjektide ja mälestiste hoidmiseks, samuti allmaaehitiste rajamiseks. Vajalikuks peetakse ka ehitusgeoloogiliste uuringute lisamist maapõue uuringute hulka. Kuna senine jaotus üleriigilise ja kohaliku tähtsusega maardlateks on ebaselgelt põhjendatud, soovitatakse seada kriteeriumid, mille alusel kuuluvus ühte või teise kategooriasse seada. Senisest erinevana soovitatakse liigitada ka maavaravaru – majandustähtsuse ja keskkonnapiirangute alusel - kaevandatavaks, aktiivseks ja passiivseks (mis omakorda jaguneks kaht tüüpi varuks p1 ja p2, millest p2 jääb eeldatavasti passiivseks väga pika aja jooksul ning millele on lubatud rajada ka ehitisi, säilitades ligipääsu varule). Keskkonnaloa saamise eeldusena nähakse keskkonnamõju hindamise soovituste alusel koostatud korrastamise kava olemasolu ning selle kohustuse täitmise tagamiseks soovitatakse kehtestada ka tagatisraha nõue. Samuti näeb kontseptsioon ette senise kaevandamisõiguse tasu asemel mäerendi kehtestamise. Vt. Maapõue kasutamise ja kaitse kontseptsiooni KKM kodulehel
 Jõustusid metsandusalaseid toetusi reguleerivad määrused 4. juunil jõustus põllumajandusministri 20.mai 2010. a. määrus, mis sätestab üksikasjaliku otsustuskorra kahjustatud metsa taastamise ja metsatulekahju ennetamise investeeringutoetuse saamisele. Vt. määruse teksti Riigi Teatajas https://www.riigiteataja.ee/ert/act.jsp?id=13316661
 4. juunil jõustus põllumajandusministri 20. mai 2010. a. määrus, millega kehtestatakse üksikasjalik otsustuskord metsa majandusliku väärtuse parandamise investeeringutoetuse saamisele. Vt. määruse teksti Riigi Teatajas
 11. juunil jõustus põllumajandusministri 27. mai 2010. a. määrus, millega kehtestatakse üksikasjalikud nõuded põllu- ja metsamajanduse infrastruktuuri investeeringutoetuste saamisele. Vt määruse teksti Riigi Teatajas
 11. juunil jõustusid muudatused keskkonnaministri 11. veebruari 2009 a. määrusele nr 11 „Erametsanduse toetuse andmise alused, toetuse taotlusele esitatavad nõuded, taotluse hindamise kord ja hindamiskriteeriumid, toetuse tagasinõudmise kord, kinnituskirja vorm ja nõuded sisule ning metsa inventeerimise ja metsamajandamiskava koostamise toetuste täpsustatud määrad”. Määruses reguleeritakse muuhulgas olukorda, kui metsa uuendamise ja erametsaomanike metsa inventeerimise ja metsamajandamiskava koostamise toetuste saamiseks esitatud nõuetekohaste taotluste summa ületab taotlusvooru eelarvet. Sel juhul arvutatakse välja rahastamise määr, mille ulatuses saab kõiki esitatud taotlusi rahastada. Vt. määruse teksti Riigi Teatajas Valminud on metsanduse arengukava eelnõu Arengukava põhieesmärk on metsade tootlikkuse ja elujõulisuse ning mitmekesise ja tõhusa kasutamise tagamine. Kavas on määratletud metsanduse eesmärgid aastateks 2011–2020, kirjeldatud nende saavutamiseks vajalikke meetmeid ja vahendeid ning esitatud kava elluviimise meetodid. Kava koostajaks on keskkonnaministeeriumi metsaosakond. Riigielu tähtsa küsimusena kuulub kava kinnitamisele Riigikogu poolt.
 Vt. metsanduse arengukava osalusveebis JÄÄTMED
 Loodi Euroopa Liidu biotsiidiregister Euroopa Liidu Teatajas on avaldatud EL otsus nr 2010/296/EL biotsiidiregistri loomise kohta. Biotsiidiregister aitab liikmesriikidel täita paremini direktiivi 98/8/EÜ (biotsiidide turuleviimise kohta) nõuet teabe esitamise kohta loa saanud või registreeritud biotsiidide osas. Andmete ühtsuse tagamiseks peaksid kõik liikmesriigid kandma registrisse direktiivi 98/8/EÜ artikli 18 lg 1 nõutud teabe, mh. loa andmise ja vajaduse korral selle muutmise või tühistamise tingimused. Otsust kohaldatakse alates 1. juulist 2010.
 1. detsembrist 2010.a. kehtivad Euroopa Liidus uued kemikaalide ohutuskaartide nõuded Euroopa komisjoni 20. mai 2010 määrusega nr 453/2010 muudetakse nn. REACH määrust 1907/2006 kemikaalide registreerimise, hindamise, autoriseerimise ja piiramise kohta. Määrusega asendatakse alates 1. detsembrist 2010 REACH määruse lisas II sätestatud ohutuskaartide nõuded uue määruse lisas I toodud ohutuskaartide nõuetega. Alates 1. juunist 2015 aga asendatakse ohutuskaartide nõuded uue määruse lisas II toodud nõuetega. Vt. muudatuste teksti Euroopa Liidu Teatajas Vt REACH määruse teksti Euroopa Liidu Teatajas Riigikogus läbis teise lugemise biotsiidiseaduse muutmise seaduse eelnõu Biotsiidiseaduse muutmise eelnõu (748 SE) väljatöötamine on tingitud liikmesriigile pandud kohustusest üle võtta Euroopa Parlamendi ja Nõukogu 2009. a direktiiv, millega muudetakse omakorda 1998. aasta biotsiidide turuleviimise direktiivi. Direktiivi eesmärgiks on säilitada Euroopas biotsiidide turg, pikendades selleks biotsiidi direktiivis ettenähtud üleminekuperioodi 4 aasta võrra, et oleks võimalik täita toimeainete läbivaatamisprogrammi. Eelnõuga täpsustatakse ka kehtiva seaduse reguleerimisala, et see oleks kõigile rakendajatele üheselt arusaadav ning täiendatakse riikliku järelevalvet teostavate asutuste järelevalvepädevust.
 Vt eelnõu teksti ja seletuskirja Riigikogu kodulehel Moodustati Kemikaaliohutuse Komisjon Vabariigi Valitsuse 20. mai 2010.a. korraldusega moodustati Kemikaaliohutuse Komisjon. Komisjoni ülesandeks kemikaaliseaduse kohaselt on aktuaalsete kemikaaliohutuse alaste probleemide analüüs, valdkondlike poliitikate, strateegiate ja õigusaktide jälgimine ja hindamine ning ettepanekute tegemine strateegiate väljatöötamiseks, uuringute läbiviimiseks jms. Komisjoni kuuluvad liikmed erinevatest ministeeriumidest, aga ka Eesti Keemiatööstuse Liidu tegevdirektor, Maksu-ja tolliameti esindaja ning Riikliku Eksami- ja Kvalifikatsioonikeskuse esindaja. Vt. komisjoni moodustamise otsust Riigi Teatajas
 Vt. määruse nr 1005/2008/EÜ teksti Kalapüügiseaduse muutmise seaduse eelnõu läbis esimese lugemise
 Vt. eelnõu teksti ja seletuskirja Riigikogu kodulehel Kalapüügieeskirja muudatustega seati püügipiirangud lestale ja täpsustati kaaspüügi tingimusi 25. aprillil 2010.a. jõustusid kalapüügieeskirja muudatused, mille kohaselt keelatakse lesta püük kõikide püügivahenditega 15. veebruarist 31. maini Läänemerel Soome lahe piirkonnas. Püügikeelu eesmärk just lesta kudeajal on tagada piisavat järelkasvu. Muudatuste kohaselt sätestatakse, et lesta kaaspüük on lubatud vastavalt nõukogu asjakohasele määrusele, millega kehtestatakse Läänemere püügivõimalused ning lisatingimused. Lisaks lestale lubatakse kaaspüüki seni kalapüügieeskirjas nimetamata liikidel ahvenal, räimel ja meritindil. Vt. muudatuste teksti Riigi Teatajas
 Valminud on uus jahiseaduse kontseptsioon Keskkonnaministeerium esitas 7. mail 2010 Justiitsministeeriumile kooskõlastamiseks uue jahiseaduse eelnõu kontseptsiooni, millega kavandatakse senisesse jahipidamise süsteemi tuua mitmeid põhimõttelise muudatusi. Kehtiva seaduse kohaselt planeeritakse jahiulukite küttimismahtusid kümne aasta tagant igale jahipiirkonnale koostatud jahimaakorralduskava alusel. Uue kontseptsiooni kohaselt jahimaakorralduskavasid ei koostata, ja edaspidi jääb riigi ülesandeks koostöös jahimeestega iga-aastase jahiulukite seire korraldamine. Küttimismahu kohta annavad hinnangu jahimehed ise, arvestades muuhulgas riikliku seire tulemusi. Seireandmete põhjal on riigil õiguse vajadusel jahipidamine peatada, kui ulukiasurkonna soodne seisund on ohtu sattumas.
 Teise lahendamist vajava probleemina nähakse seda, et täna on maaomanikul õigus oma kinnistul vaid jahipidamist keelata, mitte aga rääkida kaasa jahipiirkonna loomises. Uue kontseptsiooni kohaselt moodustab jahipiirkonnad ka edaspidi riik, kuid jahirentniku otsustavad riigi asemel maaomanikud. Nii saavad maaomanikud asuda jahindusorganisatsiooniga dialoogi ja otsustada ise, millist jahirentnikku oma maadele valida. Vastastikuses lepingus saab ära määrata ka jahiulukite tekitatud kahjustuste hüvitamise või vältimise kohustused. Olulist muudatust kavandatakse ka jahimaa maksustamise osas. Kui praegu maksustab riik jahimaa kasutamist jahiulukite elupaikade ulatuse ja kvaliteedi alusel, siis sellist jahipiirkonna kasutustasu jahindusorganisatsioonid enam maksma ei hakka. Jahimaa kasutamise eest tuleb edaspidi maksta maaomanikule, kui viimane seda nõuab. Riigimaa valdajal (nt RMK) aga on õigus küsida jahirenti. Senine jahipiirkonna kasutusõiguse tasu asendataks jahimehe aastamaksuga, mis toimiks sarnaselt harrastuskalapüügi riikliku maksustamisega. Lisaks soovitakse muuta regulatsiooni jahiulukikahjustuste hüvitamise, välismaalase jahipidamisõiguse, jahimeeste koolituste ja ka jahipidamisvahendite loetelu osas. Vt. jahiseaduse kontseptsiooni teksti e-õiguses Uudiskirja väljaandmist rahastas Kodanikuühiskonna Sihtkapital (KÜSK).


type: caselaw

jurisdiction: EU

text:
 8.9.2014
 FR
 Journal officiel de l'Union européenne
 C 303/42
 Recours introduit le 13 juin 2014 — M/Parlement européen
 (Affaire T-453/14)
 2014/C 303/50
 Langue de procédure: le hongrois
 Parties
 Partie requérante: M (Pannonhalma, Hongrie) (représentant: D. Sobor, avocat)
 Partie défenderesse: Parlement européen
 Conclusions
 La partie requérante conclut à ce qu’il plaise au Tribunal:
 —
 annuler la décision MS/sd[IPOL-COM-PETI D (2014) 14486] de la commission des pétitions du Parlement européen, du 16 avril 2014, de classer la pétition présentée par le requérant (pétition no 1002/2013), dans l’affaire du château Lónyay à Rusovce (République slovaque);
 —
 ordonner à la commission des pétitions du Parlement européen d’examiner la pétition et d’exécuter toute mesure imposée par le droit;
 —
 condamner le Parlement européen aux dépens.
 Moyens et principaux arguments
 À l’appui du recours, la partie requérante fait valoir que la commission des pétitions a enfreint le droit de la procédure en ce que la décision attaquée fait apparaître un défaut de motivation.
 À cet égard, la partie requérante note que conformément à l’article 201, paragraphe 8, du règlement du Parlement européen, les pétitions déclarées irrecevables par la commission des pétitions sont classées et que la décision motivée est notifiée au pétitionnaire. La partie requérante fait en outre valoir qu’en dépit de cette disposition, la partie défenderesse n’a pas indiqué les motifs pour lesquels elle estime que la pétition ne relèverait pas des domaines d’activité de l’Union. La partie requérante invoque à cet égard l’arrêt du Tribunal du 14 septembre 2011, Tegebauer/Parlement (T-308/07, Rec. p. II-279).


type: contracts

text:
 Avis juridique important
 |
 11951K/PRO/CJ/48
 Euroopan hiili- ja teräsyhteisön perustamissopimus (EHTY) - Pöytäkirja Euroopan hiili- ja teräsyhteisön tuomioistuimen perussäännöistä - IV osasto - Euroopan yhteisöjen ensimmäisen oikeusasteen tuomioistuin - Asian käsittely yhteisön ensimmäisen oikeusasteen tuomioistuimessa - 48 artikla
 Virallinen lehti nro L 319 , 25/11/1988 s. 0001
 Euroopan hiili- ja teräsyhteisön perustamissopimus (EHTY) - Pöytäkirja Euroopan hiili- ja teräsyhteisön tuomioistuimen perussäännöistä - IV osasto (*) - Euroopan yhteisöjen ensimmäisen oikeusasteen tuomioistuin - Asian käsittely yhteisön ensimmäisen oikeusasteen tuomioistuimessa - 48 artikla(*) Osasto lisätty Euroopan yhteisöjen ensimmäisen oikeusasteen tuomioistuimen perustamisesta 24 päivänä lokakuuta 1988 tehdyn neuvoston päätöksen (EYVL N:o L 319 25.11.1988 s. 1) 5 artiklalla.Yhteisön ensimmäisen oikeusasteen tuomioistuimen kirjaaja antaa yhteisön ensimmäisen oikeusasteen tuomioistuimen lopulliset päätökset päätökset joilla tehdään osittainen asiaratkaisu tai päätökset joilla ratkaistaan prosessiväite toimivallan puuttumisesta tai siitä että asia on jätettävä tutkittavaksi ottamatta tiedoksi kaikille asianosaisille samoin kuin kaikille jäsenvaltioille ja yhteisön toimielimille vaikka nämä eivät olisi olleet väliintulijoina asian käsittelyssä yhteisön ensimmäisen oikeusasteen tuomioistuimessa.