jurisdiction: EU

text:
 EUROPSKA KOMISIJA
 Bruxelles, 22.6.2017.
 COM(2017) 332 final
 2017/0135(NLE)
 Prijedlog
 ODLUKE VIJEĆA
 o potpisivanju, u ime Europske unije, Sporazuma u obliku razmjene pisama između Europske unije i Novog Zelanda na temelju članka XXIV. stavka 6. i članka XXVIII. Općeg sporazuma o carinama i trgovini (GATT) iz 1994. u pogledu izmjene koncesija u rasporedu Republike Hrvatske u okviru njezina pristupanja Europskoj uniji
 OBRAZLOŽENJE
 1.KONTEKST PRIJEDLOGA
 •Razlozi i ciljevi prijedloga
 Pristupanjem Republike Hrvatske proširena je carinska unija Europske unije. Zbog toga je Europska unija na temelju pravila Svjetske trgovinske organizacije (WTO) (članak XXIV. stavak 6. GATT-a iz 1994.) morala pokrenuti pregovore s članicama WTO-a koje imaju pregovaračka prava povezana s tarifnim rasporedom Hrvatske kako bi se postigao dogovor o kompenzacijskoj prilagodbi. Takva se prilagodba provodi ako donošenje vanjskog tarifnog sustava EU-a dovodi do povećanja carina iznad razine na koju se zemlja pristupnica obvezala pri WTO-u.
 Vijeće je 15. srpnja 2013. ovlastilo Komisiju da otvori pregovore na temelju članka XXIV. stavka 6. GATT-a iz 1994. Komisija je s članicama WTO-a koje imaju pregovaračka prava pregovarala o ukidanju određenih koncesija u vezi s ukidanjem rasporeda Republike Hrvatske u okviru njezina pristupanja Europskoj uniji.
 Iz pregovora s Novim Zelandom proizišao je nacrt Sporazuma u obliku razmjene pisama koji je parafiran 18. svibnja 2017. u Ženevi („Sporazum”). Stoga Europska komisija predlaže Vijeću da odobri potpisivanje Sporazuma.
 •Usklađenost s postojećim odredbama u tom području politike
 Prijedlog je u skladu s praksom EU-a iz prethodnih proširenja EU-a.
 •Usklađenost s drugim politikama Unije
 Prijedlog se temelji na praksi EU-a koja je u skladu s politikom EU-a u području vanjskog djelovanja, industrije i poljoprivrede.
 2.PRAVNA OSNOVA, SUPSIDIJARNOST I PROPORCIONALNOST
 •Pravna osnova
 Članak 207. Ugovora o funkcioniranju Europske unije (UFEU) u vezi s člankom 218. stavkom 5. UFEU-a o potpisivanju međunarodnih sporazuma.
 •Supsidijarnost (za neisključivu nadležnost)
 Prijedlog je u isključivoj nadležnosti Unije u skladu s člankom 3. stavkom 1. točkom (e) Ugovora o funkcioniranju Europske unije. Načelo supsidijarnosti stoga se ne primjenjuje.
 •Proporcionalnost
 Ukidanje koncesija Hrvatske utjecalo je na Novi Zeland. Kompenzacijske prilagodbe ne prelaze prava Novog Zelanda u tom pogledu. Prijedlog je u skladu s načelom proporcionalnosti.
 •Odabir instrumenta
 Na temelju članka 218. stavka 5. UFEU-a zahtijeva se Odluka Vijeća o odobrenju potpisivanja Sporazuma.
 3.SAVJETOVANJA S DIONICIMA
 •Savjetovanja s dionicima
 S Vijećem (Odbor za trgovinsku politiku) redovito su održavana savjetovanja o sadržaju i napretku pregovora. Obaviješten je Europski parlament (Odbor INTA).
 4.UTJECAJ NA PRORAČUN
 Vidi financijski izvještaj.
 5.OSTALI ELEMENTI
 •Planovi provedbe
 Komisija predlaže Vijeću da se u ime Unije potpiše Sporazum u obliku razmjene pisama s Novim Zelandom. Istovremeno se Vijeću podnosi i zaseban prijedlog o sklapanju tog Sporazuma.
 Rezultati su Sporazuma sljedeći:
 dodaje se 1 875 tona carinskoj kvoti EU-a za „meso od životinja vrste goveda, smrznuto – jestivi klaonički proizvodi od životinja vrste goveda, smrznuti”, tarifne oznake 0202 i 0206.29.91, a zadržava se sadašnja stopa unutar kvote od 20 %. Nova carinska kvota iznosi 54 875 tona.
 dodaje se 135 tona (masa trupa) carinskoj kvoti EU-a dodijeljenoj Novom Zelandu za „ovčje ili kozje meso, svježe, rashlađeno ili smrznuto”, tarifna oznaka 0204, a zadržava se sadašnja stopa unutar kvote od 0 %. Nova carinska kvota dodijeljena Novom Zelandu iznosi 228 389 tona.
 Komisija će na temelju članka 187. točke (a) Uredbe o jedinstvenoj zajedničkoj organizaciji tržišta (ZOT) (Uredba (EU) br. 1308/2013) donijeti provedbene uredbe o proširenju relevantnih kvota i upravljanju njima.
 Te provedbene mjere pripremaju se istovremeno s ovim prijedlogom.
 2017/0135 (NLE)
 Prijedlog
 ODLUKE VIJEĆA
 o potpisivanju, u ime Europske unije, Sporazuma u obliku razmjene pisama između Europske unije i Novog Zelanda na temelju članka XXIV. stavka 6. i članka XXVIII. Općeg sporazuma o carinama i trgovini (GATT) iz 1994. u pogledu izmjene koncesija u rasporedu Republike Hrvatske u okviru njezina pristupanja Europskoj uniji
 VIJEĆE EUROPSKE UNIJE,
 uzimajući u obzir Ugovor o funkcioniranju Europske unije, a posebno njegov članak 207. stavak 4. prvi podstavak u vezi s člankom 218. stavkom 5.,
 uzimajući u obzir prijedlog Europske komisije,
 budući da:
 (1)Vijeće je 15. srpnja 2013. ovlastilo Komisiju da otvori pregovore s određenim drugim članicama Svjetske trgovinske organizacije na temelju članka XXIV. stavka 6. Općeg sporazuma o carinama i trgovini (GATT) iz 1994. u okviru pristupanja Republike Hrvatske Uniji.
 (2)Pregovore je vodila Komisija u skladu s pregovaračkih smjernicama koje je donijelo Vijeće.
 (3)Pregovori su zaključeni te je Sporazum u obliku razmjene pisama između Europske unije i Novog Zelanda na temelju članka XXIV. stavka 6. i članka XXVIII. GATT-a iz 1994. u pogledu izmjene koncesija u rasporedu Republike Hrvatske u okviru njezina pristupanja Uniji parafiran 18. svibnja 2017.
 (4)Sporazum bi trebalo potpisati,
 DONIJELO JE OVU ODLUKU:
 Članak 1.
 Odobrava se potpisivanje, u ime Unije, Sporazuma u obliku razmjene pisama između Europske unije i Novog Zelanda na temelju članka XXIV. stavka 6. i članka XXVIII. GATT-a iz 1994. u pogledu izmjene koncesija u rasporedu Republike Hrvatske u okviru njezina pristupanja Europskoj uniji, podložno sklapanju navedenog Sporazuma
 1
 .
 Članak 2.
 Predsjednika Vijeća ovlašćuje se da odredi osobe ovlaštene za potpisivanje Sporazuma u ime Unije.
 Članak 3.
 Ova Odluka stupa na snagu na dan donošenja.
 Sastavljeno u Bruxellesu
 Za Vijeće
 Predsjednik
 FINANCIJSKI IZVJEŠTAJ
 DATUM:
 1.
 NASLOV PRORAČUNA:
 Poglavlje 12. – Carine i ostale pristojbe
 2.
 NASLOV:
 Prijedlog Odluke Vijeća o potpisivanju, u ime Europske unije, Sporazuma u obliku razmjene pisama između Europske unije i Novog Zelanda na temelju članka XXIV. stavka 6. i članka XXVIII. Općeg sporazuma o carinama i trgovini (GATT) iz 1994. u pogledu izmjene koncesija u rasporedu Republike Hrvatske u okviru njezina pristupanja Europskoj uniji
 3.
 PRAVNA OSNOVA:
 Ugovor o funkcioniranju Europske unije, a posebno njegovi članci 207. i 218.
 4.
 CILJEVI:
 Odobrenje potpisivanja Sporazuma u obliku razmjene pisama između Europske unije i Novog Zelanda.
 5.
 FINANCIJSKI UTJECAJ
 TEKUĆA FINANCIJSKA GODINA, 2017.
 (u milijunima EUR)
 SLJEDEĆA FINANCIJSKA GODINA, 2018.
 (u milijunima EUR)
 FINANCIJSKA GODINA 2019.
 (u milijunima EUR)
 5.0.
 RASHODI
 –
 NA TERET PRORAČUNA EU-a
 (POVRATI/INTERVENCIJE)
 –
 NACIONALNA TIJELA
 –
 OSTALO
 –
 –
 –
 5.1.
 PRIHODI
 –
 VLASTITA SREDSTVA EU-a
 (PRISTOJBE/CARINE)
 –
 NACIONALNI
 –
 –
 –
 2017.
 2018.
 2019.
 5.0.1.
 PREDVIĐENI RASHODI
 5.1.1.
 PREDVIĐENI PRIHODI
 –
 –
 –
 5.2.
 METODA IZRAČUNA: –
 6.0.
 MOŽE LI SE PROJEKT FINANCIRATI ODOBRENIM SREDSTVIMA IZ ODGOVARAJUĆEG POGLAVLJA TEKUĆEG PRORAČUNA?
 NE
 6.1.
 MOŽE LI SE PROJEKT FINANCIRATI PRIJENOSOM SREDSTAVA IZ JEDNOG POGLAVLJA TEKUĆEG PRORAČUNA U DRUGO?
 NE
 6.2.
 HOĆE LI BITI POTREBAN DODATNI PRORAČUN?
 NE
 6.3.
 HOĆE LI BITI POTREBNO UNIJETI ODOBRENA SREDSTVA U BUDUĆE PRORAČUNE?
 NE
 NAPOMENE:
 (1)
 Tekst Sporazuma objavit će se zajedno s odlukom o njegovu sklapanju.
 ---documentbreak---
 EUROPSKA KOMISIJA
 Bruxelles, 22.6.2017.
 COM(2017) 332 final
 PRILOG
 Prijedlogu odluke Vijeća
 o potpisivanju, u ime Europske unije, Sporazuma u obliku razmjene pisama između Europske unije i Novog Zelanda na temelju članka XXIV. stavka 6. i članka XXVIII. Općeg sporazuma o carinama i trgovini (GATT) iz 1994. u pogledu izmjene koncesija u rasporedu Republike Hrvatske u okviru njezina pristupanja Europskoj uniji
 SPORAZUM U OBLIKU RAZMJENE PISAMA
 između Europske unije i Novog Zelanda na temelju članka XXIV. stavka 6. i članka XXVIII. Općeg sporazuma o carinama i trgovini (GATT) iz 1994. u pogledu izmjene koncesija u rasporedu Republike Hrvatske u okviru njezina pristupanja Europskoj uniji
 A. Pismo Unije
 Poštovani,
 nakon pregovora na temelju članka XXIV. stavka 6. i članka XXVIII. Općeg sporazuma o carinama i trgovini (GATT) iz 1994. u pogledu izmjene rasporeda Republike Hrvatske u okviru njezina pristupanja Europskoj uniji čast mi je predložiti sljedeće:
 Europska unija u svoj raspored, za carinsko područje EU 28, uključuje koncesije sadržane u rasporedu EU 27 sa sljedećim izmjenama:
 dodaje se 1 875 tona carinskoj kvoti EU-a za „meso od životinja vrste goveda, smrznuto – jestivi klaonički proizvodi od životinja vrste goveda, smrznuti”, tarifne oznake 0202 i 0206.29.91, a zadržava se sadašnja stopa unutar kvote od 20 %. Nova carinska kvota iznosi 54 875 tona.
 dodaje se 135 tona (masa trupa) carinskoj kvoti EU-a dodijeljenoj Novom Zelandu za „ovčje ili kozje meso, svježe, rashlađeno ili smrznuto”, tarifna oznaka 0204, a zadržava se sadašnja stopa unutar kvote od 0 %. Nova carinska kvota dodijeljena Novom Zelandu iznosi 228 389 tona.
 Europska unija i Novi Zeland međusobno se obavješćuju o završetku svojih unutarnjih postupaka za stupanje Sporazuma na snagu. Sporazum stupa na snagu 14 dana od datuma primitka zadnje obavijesti.
 Bio bih Vam zahvalan kad biste mi potvrdili da je Vaša Vlada suglasna sa sadržajem ovog pisma. Čast mi je predložiti da, ako je navedeno prihvatljivo Vašoj Vladi, ovo pismo i Vaš potvrdni odgovor zajedno čine Sporazum u obliku razmjene pisama između Europske unije i Novog Zelanda.
 Primite izraze mojeg najdubljeg poštovanja.
 Za Europsku uniju
 B. Pismo Novog Zelanda
 Poštovani,
 čast mi je potvrditi primitak Vašeg pisma s današnjim datumom ________, koje glasi:
 „Nakon pregovora na temelju članka XXIV. stavka 6. i članka XXVIII. Općeg sporazuma o carinama i trgovini (GATT) iz 1994. u pogledu izmjene rasporeda Republike Hrvatske u okviru njezina pristupanja Europskoj uniji čast mi je predložiti sljedeće:
 Europska unija u svoj raspored, za carinsko područje EU 28, uključuje koncesije sadržane u rasporedu EU 27 sa sljedećim izmjenama:
 dodaje se 1 875 tona carinskoj kvoti EU-a za „meso od životinja vrste goveda, smrznuto – jestivi klaonički proizvodi od životinja vrste goveda, smrznuti”, tarifne oznake 0202 i 0206.29.91, a zadržava se sadašnja stopa unutar kvote od 20 %. Nova carinska kvota iznosi 54 875 tona.
 dodaje se 135 tona (masa trupa) carinskoj kvoti EU-a dodijeljenoj Novom Zelandu za „ovčje ili kozje meso, svježe, rashlađeno ili smrznuto”, tarifna oznaka 0204, a zadržava se sadašnja stopa unutar kvote od 0 %. Nova carinska kvota dodijeljena Novom Zelandu iznosi 228 389 tona.
 Europska unija i Novi Zeland međusobno se obavješćuju o završetku svojih unutarnjih postupaka za stupanje Sporazuma na snagu. Sporazum stupa na snagu 14 dana od datuma primitka zadnje obavijesti.
 Bio bih Vam zahvalan kad biste mi potvrdili da je Vaša Vlada suglasna sa sadržajem ovog pisma. Čast mi je predložiti da, ako je navedeno prihvatljivo Vašoj Vladi, ovo pismo i Vaš potvrdni odgovor zajedno čine Sporazum u obliku razmjene pisama između Europske unije i Novog Zelanda.”
 U ime svoje Vlade izražavam suglasnost s prethodno navedenim pismom.
 Za Novi Zeland


type: other

text:
Strajk i inne rodzaje akcji protestacyjnych jako metody rozwiązywania sporów zbiorowych [Janusz Żołyński] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE
 Autor: Janusz Żołyński Liczba stron: 459
 ISBN: 978-83-264-5812-5 Data wydania: 2013-05-07
 Publikacja adresowana jest do szerokiego kręgu odbiorców - zarówno teoretyków zbiorowego prawa pracy, praktyków, jak i pracodawców oraz przedstawicieli związków zawodowych. Może być również pomocna w zdobywaniu wiedzy z zakresu zbiorowego prawa pracy przez studentów oraz aplikantów zawodów prawniczych.
 'Zaprezentowano w publikacji szereg interesujących wątków o charakterze praktycznym. Autor w sposób rzetelny analizuje problematykę rozmaitych kategorii akcji protestacyjnych. Wielokroć mają one przymiot wnikliwości, a formułowane poglądy będą niewątpliwie użyteczne dla osób uczestniczących bezpośrednio bądź pośrednio w rozmaitych rodzajach sporów zbiorowych'.
 STRAJK I INNE RODZAJE AKCJI PROTESTACYJNYCH JAKO METODY ROZWIĄZYWANIA SPORÓW ZBIOROWYCH Janusz Żołyński Warszawa 2013 Stan prawny na 1 marca 2013 r. Recenzent Prof. dr hab. Krzysztof W. Baran Wydawca Magdalena Stojek-Siwińska Redaktor prowadzący Ewa Wysocka Opracowanie redakcyjne Agnieszka Bąk Łamanie Wolters Kluwer Polska Układ typografi czny Marta Baranowska Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl POLSKA IZBA KSI(cid:141)(cid:257)KI © Copyright by Wolters Kluwer Polska SA, 2013 ISBN 978-83-264-4149-3 ISSN 1897-4392 Wydane przez: Wolters Kluwer Polska SA Redakcja Książek 01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Książkę dedykuję in memoriam moim dziadkom Franciszce i Karolowi Chodynieckim oraz dr. Januszowi Morylowi i Gustawowi Mogrskiemu Spis treści Wykaz skrótów / 11 Od autora / 15 Rozdział I Spór zbiorowy / 19 1. 2. Pojęcie sporu zbiorowego / 19 Przedmiot sporu zbiorowego / 27 2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5. 2.6. Spór zbiorowy a spór indywidualny / 44 Spór zbiorowy a obowiązywanie układu zbiorowego pracy lub innego porozumienia / 51 Spór zbiorowy w przypadku częściowego wypowiedzenia układu zbiorowego pracy / 64 Spór zbiorowy co do części żądań nieobjętych ustawą o rozwiązywaniu sporów zbiorowych / 65 Możliwość rozszerzenia sporu zbiorowego o nowe żądania / 67 Spór zbiorowy a przekształcenia własnościowe pracodawcy (prywatyzacja) oraz procesy restrukturyzacyjne / 77 Spór zbiorowy a zwolnienia grupowe / 81 Spór zakładowy i spór wielozakładowy / 84 3. 2.7. 2.8. Podmioty sporu zbiorowego / 87 3.1. Pojęcie pracodawcy / 88 3.1.1. Zmiana pracodawcy i jej wpływ na status prawny sporu zbiorowego i zakładową organizację związkową / 102 Zmiana pracodawcy a status prawny zakładowej organizacji związkowej / 103 3.1.2. 7 Spis treści 3.1.3. Zmiana pracodawcy i jej wpływ na spór zbiorowy / 110 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. Pojęcie strony pracowniczej / 114 Spór zbiorowy prowadzony przez związek zawodowy, który utracił uprawnienia zakładowej organizacji związkowej / 137 Powołanie związku zawodowego jedynie w celu przeprowadzenia sporu zbiorowego / 139 Status prawny związku zawodowego przystępującego do wszczętego sporu zbiorowego / 142 Rozdział II Porozumienia zawierane w trakcie trwania sporu zbiorowego / 144 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Uwagi wstępne / 144 Porozumienia zawierane pomiędzy związkami zawodowymi / 145 Porozumienia zawierane pomiędzy pracodawcami / 149 Porozumienia zawierane pomiędzy pracodawcą a związkiem zawodowym w trakcie trwania sporu zbiorowego / 152 Porozumienie o zawieszeniu sporu zbiorowego / 153 Charakter prawny porozumienia kończącego spór zbiorowy / 155 Podjęcie sporu zbiorowego uprzednio zakończonego podpisaniem porozumienia / 172 Dopuszczalność odstąpienia (wypowiedzenia) od zawartego porozumienia kończącego spór zbiorowy / 174 Skuteczność porozumień zawieranych przez nieuprawniony związek zawodowy / 177 Rozdział III Charakter prawny prawa do strajku / 180 Strajk jako pojęcie prawne / 180 Charakter prawny prawa do strajku w dokumentach prawa międzynarodowego / 199 Ograniczenia prawne dopuszczalności przeprowadzania strajku / 205 1. 2. 3. 8 Spis treści 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. Zakaz wywoływania strajków na stanowiskach pracy, urządzeniach i instalacjach, na których zaniechanie pracy zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu lub bezpieczeństwu państwa / 211 Zakaz organizowania strajków ze względu na miejsce zatrudnienia / 216 Zakaz organizowania strajków określanych jako „dzikie” / 219 Zakaz organizowania strajków politycznych / 221 Zakaz prowadzenia strajku z uwagi na ważny interes państwa / 227 Zakaz prowadzenia strajku głodowego / 228 Rozdział IV Typologia strajków (rodzaje strajków) / 231 1. 2. 3. 4. Strajk podstawowy (klasyczny) / 234 Strajk ostrzegawczy (prewencyjny) / 265 Strajk solidarnościowy / 271 Kryteria podziału strajków / 231 Strajki w systemie polskiego zbiorowego prawa pracy / 234 2.1. 2.2. 2.3. Rodzaje strajków nieregulowane przepisami ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych / 277 3.1. 3.2. 3.3. Strajk sporadyczny / 279 Strajk zorganizowany dla przeciwdziałania niezgodnym z prawem praktykom pracodawcy / 280 Strajk w obronie wolności i praw związkowych (strajk kompetencyjny) / 281 Strajk obrotowy / 283 3.4. Strajk przerywany / 284 3.5. Inne rodzaje strajków / 285 Strajk generalny / 285 4.1. Strajk perlisty / 286 4.2. Strajk czynny / 286 4.3. Strajk czarny / 287 4.4. Strajk absencyjny / 287 4.5. Strajk demonstracyjny / 288 4.6. Strajki terminowe i strajki bezterminowe / 289 4.7. 9 Spis treści Rozdział V Strajk okupacyjny / 290 1. 2. 3. 4. 1. 2. Uwagi wstępne / 290 Kryteria warunkujące dopuszczalność strajku okupacyjnego / 294 Obowiązki organizatorów strajku okupacyjnego / 302 Wnioski końcowe / 313 Rozdział VI Inne rodzaje pracowniczych akcji protestacyjnych / 326 Pozastrajkowe akcje protestacyjne / 326 Pracownicze akcje protestacyjne określane jako „strajk” / 345 2.1. 2.2. 2.3. 2.4. Strajk włoski / 346 Strajk obstrukcyjny / 348 Strajk japoński / 349 Strajk tajny / 350 Rozdział VII Status prawny komitetu strajkowego / 358 1. 2. 3. 4. 5. 6. Uwagi wstępne / 358 Powołanie komitetu strajkowego / 359 Powołanie komitetu strajkowego przez komitet założycielski związku zawodowego / 363 Kompetencje komitetu strajkowego / 366 Komitet strajkowy w wypadku strajku ostrzegawczego i strajku solidarnościowego / 385 Odpowiedzialność prawna komitetu strajkowego / 386 6.1. 6.2. 6.3. Odpowiedzialność cywilna / 387 Odpowiedzialność karna / 395 Odpowiedzialność pracownicza / 396 Zakończenie / 407 Conclusion / 419 Bibliografia / 425 Wykaz aktów prawnych / 447 Wykaz orzecznictwa / 453 Wykaz skrótów Akty prawne Europejska Karta Społeczna z dnia 18 paź- dziernika 1961 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.) ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.) ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 94 z późn. zm.) ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks pracy (Dz. U. Nr 24, poz. 142 z późn. zm.) 11 EKS k.c. k.k. Konstytucja RP k.p. k.p.c. k.p.k. p.w.k.c. p.w.k.p. Wykaz skrótów u.o.d.o. ustawa o spor. zbior. ustawa o ZFŚS ustawa o zwol. grup. u.z.n.k. u.z.z. ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 101 poz. 926 z późn. zm.) ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywa- niu sporów zbiorowych (Dz. U. Nr 55, poz. 236 z późn. zm.) ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 592 z późn. zm.) ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczegól- nych zasadach rozwiązywania z pracownika- mi stosunków pracy z przyczyn niedotyczą- cych pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844 z późn. zm.) ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalcza- niu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.) ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 z późn. zm.) Inne BHP DGP Dz. U. Dz. Urz. UE ETS GSP IPiSS KAS LEX bezpieczeństwo i higiena pracy Dziennik Gazeta Prawna Dziennik Ustaw Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej Europejski Trybunał Sprawiedliwości Gdańskie Studia Prawnicze Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Kolegium Arbitrażu Społecznego przy Sądzie Najwyższym System Informacji Prawnej LEX 12 MOP M.P.Pr. NP NSA OSNC OSNKW OSNP OSP OSPiKA OTK OTK-A PiM PiP PiZS ppoż. PS PUP RPEiS Sł. Prac. SN SO SR St. Cyw. St. Praw. TK Wykaz skrótów Międzynarodowa Organizacja Pracy Monitor Prawa Pracy Nowe Prawo Naczelny Sąd Administracyjny Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywil- na Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Karna i Wojskowa Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicz- nych Orzecznictwo Sądów Polskich Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Ar- bitrażowych Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego; zbiór urzędowy, Seria A Prawo i Medycyna Państwo i Prawo Prawo i Zabezpieczenie Społeczne przeciwpożarowe Przegląd Sądowy Powiatowy Urząd Pracy Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologicz- ny Służba Pracownicza Sąd Najwyższy Sąd Okręgowy Sąd Rejonowy Studia Cywilistyczne Studia Prawnicze Trybunał Konstytucyjny 13 Wykaz skrótów UZP ZNUJ układ zbiorowy pracy Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskie- go 14 Od autora Konflikty społeczne są immanentną cechą społeczności ludzkiej. Przejawiają się one od zarania dziejów w różny sposób. Są to wojny, konflikty natury religijnej, gospodarczej, światopoglądowej, kulturowej itp. Konflikty te podlegają badaniom różnych gałęzi nauki, od historii, ekonomii, socjologii, psychologii, kulturoznawstwa, politologii poczy- nając, a kończąc na społecznej nauce Kościoła katolickiego. Jednym z przejawów konfliktów społecznych, który jest wynikiem industriali- zacji od końca XVIII wieku, jest spór zachodzący pomiędzy pracodaw- cami a pracownikami. Konflikt ten jest różnie określany i nazywany – zatarg zbiorowy, spór zbiorowy itp. Gałęzią nauki, która procesy te bada, analizuje, poszukuje ich genezy, a także poszukuje rozwiązań przeciwdziałających tym zjawiskom, jest prawo, a ściślej – szeroko ro- zumiane prawo pracy. Spór na linii pracownicy – pracodawca przechodzi różne etapy, fazy rozwoju. Są to etapy prowadzenia rozmów pomiędzy tymi uczestnikami (nazywane rokowaniami i mediacjami), które w wyniku nieosiągnięcia konsensusu mogą przerodzić się w najostrzejszą formę jego rozwiązywania, bezpośredniej konfrontacji, jaką jest przerwanie pracy przez pracowników i wywołanie strajku, a tym samym wyrządze- nie szeroko rozumianej szkody pracodawcy (szkody materialnej i nie- materialnej). Konsekwencje wywołania strajku są obopólne, nie ponosi ich wyłącznie pracodawca. W szerokim znaczeniu szkoda ta dotyczy także samych strajkujących, pozbawiając ich przez czas trwania strajku środków na własne utrzymanie (wynagrodzenia), a w przypadku dopro- wadzenia w wyniku strajku do likwidacji pracodawcy – także szeroko rozumianego społeczeństwa, co może potęgować konflikty społeczne. Konfliktowi temu polskie (i nie tylko) prawo pracy poświęciło przez wiele dziesiątków lat bardzo dużo opracowań zarówno teoretycznych (w tym wiele monografii), jak i praktycznych. Mimo tego problem 15 Od autora sporu zbiorowego i będącego jego wynikiem strajku cały czas wywołuje wiele wątpliwości natury interpretacyjnej. Zachodzące w trakcie sporu zbiorowego zjawiska mają bowiem charakter dynamiczny i często nie- przewidywalny. Nie sposób zatem wszystkie je ująć w ramy prawne, a tym samym na bieżąco dokonywać ich stosownej analizy i objąć ko- mentarzem. Jednym z takich zjawisk jawi się zagadnienie formy (posta- ci), sposobu prowadzenia strajku okupacyjnego. Dotyczy to także pro- blemu organu przygotowującego, proklamującego strajk, a następnie kierującego nim. Organ ten w literaturze określany jest mianem „komi- tetu strajkowego”. W tym miejscu należy zauważyć, że pomimo doniosłości proble- matyki strajku, w literaturze polskiej jest niewiele opracowań o charak- terze monograficznym, które odnosiłyby się w sposób szczególny do istoty strajku jako zjawiska społecznego i prawnego. Uzasadnione jest także stwierdzenie, że w zasadzie brak jest opracowań, który by zagad- nienie strajku poruszały także od strony praktycznej. Autor ma jednak świadomość, że próbując dokonać opisu i analizy tych zjawisk i insty- tucji, nie jest w stanie uczynić tego całościowo. Nie jest w stanie odpo- wiedzieć na wszystkie nasuwające się pytania i wątpliwości. Jest to zresztą zrozumiałe, gdyż życie społeczne cały czas podlega zmianom, rozwojowi i ewoluuje w różne kierunki i w różnych postaciach. Niemniej jednak opracowanie to jest próbą odpowiedzi na pewne zjawiska pod- noszone w doktrynie zbiorowego prawa pracy oraz na wiele nurtujących pracowników (w tym związki zawodowe) i pracodawców problemów prawnych, w oparciu o istniejące rozwiązania prawne, orzecznictwo sądowe, poglądy różnych autorów (w tym zagranicznych), a także własne spostrzeżenia piszącego. Opracowanie zostało podzielone tematycznie na części dotyczące pojęcia sporu zbiorowego, porozumień zawieranych w trakcie sporu zbiorowego, charakteru prawa do strajku, typologii strajków oraz innych pracowniczych akcji protestacyjnych. Autor dokonał także wyodrębnie- nia w poszczególnych rozdziałach problematyki strajku okupacyjnego oraz komitetu strajkowego, gdzie dokonano ich pogłębionej analizy. Jest to zamierzenie celowe, ponieważ instytucji strajku okupacyjnego w literaturze polskiej poświęcono dotychczas niewiele opracowań, przy czym czyniono to raczej na marginesie innych rozważań. Z kolei zagad- nienie komitetu strajkowego nie spotkało się w doktrynie z szerszym zainteresowaniem, a tym samym instytucja ta dotychczas nie doczekała 16 Od autora się stosownej i odrębnej pracy badawczej (zarówno od strony doktry- nalnej, jak i praktycznej) oraz właściwej analizy prawnej. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że opracowanie to nie preten- duje do bycia monografią sensu stricto, bowiem to wymagałoby rozwa- żenia wielu ważnych aspektów (pominiętych lub jedynie zasygnalizo- wanych) oraz pogłębionej analizy doktrynalnej, a to z kolei wymagałoby znacznie szerszej objętości dzieła. Ponadto zamiarem autora było za- chowanie pewnej spójności i logiczności opracowania. Z pewnością nie uniknął on jednak pewnych niedoskonałości czy nieprecyzyjności, w tym także w formułowaniu poglądów i stawianych tez, jak również ułomności językowo-redakcyjnych. Autor pragnie podziękować wielu życzliwym osobom, które udzieliły mu wprost nieocenionej pomocy przy pisaniu niniejszej książki, czyniąc to bezinteresownie. Nie sposób wymienić wszystkie te osoby. Autor podziękowania swoje kieruje pod adresem recenzenta wydawniczego Pana Prof. dr. hab. Krzysztofa Wojciecha Barana, a także Pana dr. hab. Arkadiusza Sobczyka, który udzielił Autorowi wielu cennych spostrzeżeń i wskazówek. Szczególne podziękowania Autor kieruje pod adresem Pana dr. Bolesława Macieja Ćwiertniaka, który w sposób szczególny przyczynił się do ostatecznej redakcji tekstu. Lubin, marzec 2013 r. 17 Rozdział I Spór zbiorowy 1. Pojęcie sporu zbiorowego Spory na linii pracodawca – pracownik/pracownicy są nieodłączną częścią funkcjonowania obecnej cywilizacji przemysłowej. Szczególne znaczenie mają spory zbiorowe. Są one mianowicie interakcją praco- dawcy na żądania wysuwane przez pracowników lub sprzeciwem pra- cowników wobec działań pracodawcy. Mechanizmy prawne ich rozwią- zywania determinują tym samym poziom pokoju społecznego i w sposób pośredni rzutują na funkcjonowanie całego systemu społecz- no-gospodarczego. Konsekwencją tych sporów jest bowiem bunt pra- cowników przejawiający się niejednokrotnie w postaci strajków. Kon- flikty pomiędzy pracodawcami a pracownikami (oczywiście różnie określane i nieodnoszące się do obecnie obowiązujących rozwiązań prawnych) istniały od niepamiętnych czasów1. Zawsze polecający wy- konanie danej usługi swojemu podwładnemu dążył do jak najlepszego wykonania zadania przy minimalizacji wynagrodzenia za wykonaną czynność. Stąd powstawały konflikty indywidualne, które w ramach rozwoju szeroko rozumianych stosunków handlowo-przemysłowych przeradzały się w konflikty zbiorowe. Genezę współczesną sporu zbio- rowego należy traktować jako wynik niesprawiedliwości, nędzy mate- rialnej i krzywdy towarzyszącej ludziom pracy zaistniałych podczas drugiej rewolucji przemysłowej, np. bunt tkaczy w Lyonie z 1831 r., 1 Zalążków strajków we współczesnym rozumieniu można dopatrywać się już w późnym średniowieczu. W szczególności początek temu dał średniowieczny rozwój cechów i konflikty między starszyzną cechową a czeladnikami i uczniami. 19 Rozdział I. Spór zbiorowy okupiony ofiarą 600 istnień ludzkich2. Od tego momentu następuje na świecie (z wieloma trudnościami i oporami przed legalizacją prawa koalicji pracowniczej) proces instytucjonalizacji sporów powstałych w trakcie pracy. Odnosząc się do zatargów na linii pracodawca – pracownicy na gruncie prawa polskiego, należy wyraźnie zaznaczyć, że polskie doświad- czenia legislacyjne w zakresie rozwiązywania sporów zbiorowych są bardzo małe3. Wpływ na to miały między innymi względy historyczne i polityczne – zabory oraz krótki okres funkcjonowania odrodzonego państwa polskiego po I wojnie światowej i ścierające się ówcześnie różne opcje polityczne. W okresie międzywojennym4 problematyka sporów zbiorowych nie była ujęta w ramy jednego aktu prawnego, lecz regulowana była kilkoma aktami prawnymi, chodzi między innymi o przepisy: a) o załatwianiu zatargów zbiorowych pomiędzy pracodaw- cami i pracownikami rolnymi5, b) o zatargach zbiorowych między właścicielami nieruchomości miejskich a dozorcami domowymi6 czy c) o zatargach zbiorowych w przemyśle i handlu7. Sytuacja nie uległa większej zmianie po 1945 r. Po II wojnie światowej pierwszym aktem 2 W. Masewicz, Zatarg zbiorowy pracy, Biblioteczka Służby Pracowniczej, z. 75, Bydgoszcz 1994, s. 7–8. Autor ten opublikował tę samą pracę pod identycznym tytułem w tym samym roku w innym wydawnictwie w Poznaniu. 3 Szeroko na ten temat m.in. A.M. Świątkowski, Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (w:) Zbiorowe prawo pracy. Komentarz, pod red. J. Wratnego, K. Walczaka, Warszawa 2009, s. 246–259. Zob. też J. Bloch, Kodeks pracy. Ustawy, rozporządzenia, dekrety, orzecznictwo, komentarz, Warszawa 1936, s. 555 i n. 4 Na temat rozwiązywania sporów zbiorowych w Polsce przed II wojną światową zob.: H. Sadokierski, Przepisy o załatwianiu zatargów między pracodawcami a pracowni- kami rolnymi. Komentarz, Warszawa 1936; J.G. Wengierow, Problemy rozjemstwa w zatargach zbiorowych, Warszawa 1938; czy B. Wertheim, Pojęcie i wolność strajku w świetle prawa, Warszawa 1933. 5 Ustawa z dnia 28 marca 1919 r. o załatwianiu zatargów zbiorowych pomiędzy pracodawcami a pracownikami rolnymi, Dz. U. Nr 29, poz. 251 oraz ustawa z dnia 1 sierpnia 1919 r. o załatwianiu zatargów zbiorowych pomiędzy pracodawcami a pracow- nikami rolnymi, tekst jedn.: Dz. U. z 1931 r. Nr 90, poz. 706 z późn. zm. 6 Ustawa z dnia 23 stycznia 1920 r. o rozszerzeniu działania przepisów ustawy z dnia 1 sierpnia 1919 r. o załatwianiu zatargów zbiorowych pomiędzy pracodawcami a pracow- nikami rolnymi (Dziennik Praw z 1919 r. Nr 65, poz. 394) na zatargi zbiorowe między właścicielami nieruchomości miejskich a dozorcami domowymi, Dz. U. Nr 8, poz. 53 z późn. zm. 7 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. o komisjach rozjemczych do załatwiania zatargów zbiorowych pomiędzy pracodawcami a pracownikami w przemyśle i handlu, Dz. U. Nr 82, poz. 604 z późn. zm. 20 1. Pojęcie sporu zbiorowego prawnym regulującym prawa i zasady postępowania odnoszące się do rozwiązywania sporów zbiorowych była dopiero ustawa z dnia 8 paź- dziernika 1982 r. o związkach zawodowych8. Należy w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć, że faktycznie jednak dopiero zmiana ustrojowa i zmiana sytuacji społeczno-polityczno-gospodarczej, która miała miejsce po 1989 r., „wymusiła” opracowanie aktu prawnego, który w miarę „zbiorczy” sposób uregulował prezentowaną problematykę. Jest to obecnie obowiązująca ustawa z 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych9. Rozpatrując zagadnienie sporu zbiorowego10, należy mieć na uwadze, że jest to pojęcie stosunkowo nowe11 i składa się z trzech części składowych – zbiorowości, zatargu i jego związku z pracą. Jest odbiciem pojęcia zatargu zbiorowego, konfliktu przemysłowego (ang. industrial conflict) czy konfliktu socjalnego (niem. Socjale Konflikt) (szeroko na temat społeczno-ekonomicznych przyczyn sporów zbiorowych wypo- wiedział się między innymi W. Masewicz)12. Jak już wcześniej wspo- mniano, we wzajemnych relacjach między pracodawcami i pracowni- kami niejednokrotnie dochodzi do różnego rodzaju zatargów, konflik- tów i sporów. Są to konflikty mające wymiar jednostkowy (indywidu- alny), jak i konflikty dotyczące większej zbiorowości pracowników (konflikty zbiorowe). Stąd w rozumieniu przepisów prawa pracy spory te możemy podzielić na spory indywidualne i spory zbiorowe (grupo- we)13. 8 Tekst jedn.: Dz. U. z 1985 r. Nr 54, poz. 277 z późn. zm. 9 Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, Dz. U. Nr 55, poz. 236 z późn. zm. 10 W słowniku terminów polskiego prawa pracy określenie „spór zbiorowy” wystę- puje od uchwalenia ustawy o związkach zawodowych z 1982 r., A. Świątkowski, Spory zbiorowe, PiZS 1987, nr 8, s. 8. 11 Należy zauważyć, że termin „zbiorowe prawo pracy” pojawiał się już w materiałach Delegatury Rządu RP na Kraj, Departamentu Pracy i Opieki Społecznej, przygotowującej między innymi tezy pt. „Zbiorowe prawo pracy i rozjemstwo”, W. Szubert, Problemy pracy w koncepcjach programowych Delegatury Rządu na Kraj (1941–1945), Łódź 2012, s. 103 i n. 12 W. Masewicz, Zatarg zbiorowy..., s. 7–29; czy tenże, Strajk. Studium prawno-so- cjologiczne, Warszawa 1986. 13 Niektórzy autorzy wyróżniają wśród sporów zbiorowych konflikty organizacyjne. Rozróżnienie to jest wynikiem rodzaju zaangażowania podmiotów. Zdaniem J. Jończyka spór zbiorowy jest konfliktem między pracownikiem a pracodawcą, natomiast konflikt organizacyjny jest to spór pomiędzy pracownikami a związkami zawodowymi; na ten temat J. Jończyk, Zbiorowe prawo pracy, Wrocław 1983, s. 144 i n.; tenże, Prawo pracy, 21 Rozdział I. Spór zbiorowy Spory indywidualne w teoretycznym ujęciu są to spory wynikające z różnicy stanowisk pracownika i pracodawcy co do treści uprawnień lub obowiązków stron objętych stosunkiem pracy. Spór taki może być rozstrzygnięty polubownie bezpośrednio pomiędzy pracownikiem i pracodawcą lub poprzez wkroczenie organu zewnętrznego – poprzez wydanie stosownego orzeczenia sądowego14. Spór zbiorowy jest niewątpliwie kategorią prawną odrębną od sporu indywidualnego, ponieważ charakteryzuje się innymi właściwo- ściami i elementami. Jest to konflikt „na większą skalę”. Jest sporem na linii pracownicy (a więc występuje zbiorowość, kolektyw) – pracodawca i dotyczy warunków pracy, płacy, świadczeń socjalnych oraz praw i wolności związkowych i jak każdy inny spór jest przejawem realnie istniejącego konfliktu, a więc jest kategorią socjologiczną15. Powstaje on z dążenia do uzyskania korzystniejszych uprawnień przez pracow- ników16. Jak zauważył Z. Masternak, spór zbiorowy ma niejako dwie płaszczyzny: płaszczyznę faktyczną i płaszczyznę prawną. Z tego też względu „realne stosunki zachodzące w faktycznej płaszczyźnie sporu zbiorowego są niekiedy w tych sporach na tyle silne, że uniemożliwiają realizację przepisów prawnych, którym poddany jest spór”. Dokonując zatem analizy prawnych aspektów sporu zbiorowego, należy zdawać sobie z tego sprawę, gdyż faktyczny przebieg sporu zbiorowego często Warszawa 1995, s. 229–235; czy W. Sanetra, Prawo pracy. Zarys wykładu, t. 1, Białystok 1994, s. 339–342. 14 Zob.: K.W. Baran, Procesowe prawo pracy, Kraków 2003; tenże, Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy z kazusami, Gdańsk–Kraków 1999; L. Florek, Ochrona praw i interesów pracownika, Warszawa 1990. 15 Na temat problematyki pojęcia sporu zbiorowego zob. m.in.: K.W. Baran, Spór indywidualny a spór zbiorowy w prawie pracy (w:) Zbiorowe prawo pracy w społecznej gospodarce rynkowej, pod red. G. Goździewicza, Toruń 2000; tenże, Zbiorowe prawo pracy. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2010; tenże, Zbiorowe prawo pracy, Kraków 2002; B. Cudowski, Spory zbiorowe w polskim prawie pracy, Białystok 1998; H. Lewandowski, Spory zbiorowe pracy. Pojęcie, przedmiot i strony sporu zbiorowego, Studia z zakresu prawa pracy i polityki społecznej, pod red. A. Świątkowskiego, Kraków 1997/1998; tenże, Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (w:) Prawo pracy, t. 3, pod red. Z. Salwy, Warszawa 1998; A.M. Świątkowski, Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (w:) Zbiorowe prawo pracy. Komentarz, pod red. J. Wratnego, K. Walczaka, Warszawa 2009; tenże, Spory zbiorowe, cz. 1 i 2, PiZS 1987, nr 8 i 9; tenże, Rozwiązywanie sporów zbioro- wych pracy, Studia z zakresu prawa i polityki społecznej, pod red. A. Świątkowskiego, Kraków 1994; czy W. Masewicz, Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Komentarz, Warszawa 1992. 16 R. Jurkowski, Negocjacje zbiorowe: kiedy, o czym i jak rozmawia pracodawca z przedstawicielstwem pracowników, Warszawa 2000, s. 348. 22 1. Pojęcie sporu zbiorowego odbiega od jego modelu wynikającego z przepisów prawnych. „Doko- nując oceny prawnej można wręcz powiedzieć, że uczestnicy sporów zbiorowych stosunkowo często nie przestrzegają prawa”17. Składa się na to wiele czynników. Jedyną rzeczą, która łączy spór indywidualny i spór zbiorowy, jest drugi podmiot tego konfliktu – jest nim zawsze pracodawca. Z teoretycznego punktu widzenia spory zbiorowe dzielą się na spory o prawo (np. o realizację przez pracodawcę obowiązków wynika- jących z ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych)18 oraz spory o interesy (np. o wypłatę przez pracodawcę odsetek za zaległości od niedokonanych wpłat na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych). Jak wskazano na powyższych przykładach, rozróżnienie sporu o prawa i interesy nie zawsze jest jednak proste. Stanowisko moje wynika także z faktu, że, po pierwsze – ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych w art. 1 nie używa terminu „prawa” ani „interes”. Należy jednakże za- uważyć, że wzmianka, iż spór zbiorowy jest sporem o interesy pracow- nicze, została zawarta w ustawie o związkach zawodowych – w art. 3719. Po drugie – pojęcie interesu kojarzy się z szeroko rozumianymi korzy- ściami, a nie ze stratą. Nie jest ponadto terminem prawnym. Jest to termin ekonomiczny, którym w różnych konfiguracjach posługują się również nauki społeczne20. Pojęcie interesu tłumaczone jest zazwyczaj przez pryzmat potrzeby, dążenia czy motywu. Po trzecie – pojęcie sporu o interes w doktrynie prawa pracy nie jest w zasadzie zdefinio- wane21. Ponadto samo pojęcie interesów pracowniczych nie ma także 17 Z. Masternak, Spory zbiorowe (w:) Z. Kubot, T. Kuczyński, Z. Masternak, H. Szurgacz, Prawo pracy. Zarys wykładu, Warszawa 2005, s. 377. 18 Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 592 z późn. zm. 19 Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 z późn. zm. 20 Zob.: W. Masewicz, Zbiorowy spór pracy w polskim ustawodawstwie i w praktyce, RPEiS 1988, z. 4, s. 118–119; L. Florek, Ochrona praw i interesów pracownika, Warszawa 1990, s. 126 i n. 21 W. Masewicz, Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbioro- wych..., s. 6. 23 Rozdział I. Spór zbiorowy ustalonej definicji ustawowej22. Po czwarte23 – część doktryny uznaje szerokie rozumienie pojęcia sporów zbiorowych, przez które rozumie zarówno spory o interesy, jak i spory o prawa24, a część zawęża je wy- łącznie do sporów o interesy25. Pomimo tych wątpliwości i braku zdefiniowania pojęcia sporu o interes można jednak uznać, że sformułowanie to oznaczać będzie zainteresowanie pracowników odmiennym ukształtowaniem ich pozycji, często połączone z koniecznością zmiany wewnętrznych aktów praw- nych (układu zbiorowego pracy, szeroko rozumianych regulaminów wynagradzania itp.)26. Pracownicy dążą do osiągnięcia szeroko rozu- mianych korzyści, pożytków, efektów związanych z pozostawaniem w stosunku pracy u danego pracodawcy i niekoniecznie związanych z bezpośrednim świadczeniem pracy (np. uzyskanie prawa do wszelkich świadczeń chorobowych w wymiarze 100 wynagrodzenia już od pierwszego dnia niezdolności do pracy czy praw związanych z przej- ściem i pozostawaniem na emeryturze – uzyskanie wyższej odprawy emerytalnej, zachowanie praw do deputatów, które posiadali jako pra- cownicy, a także uzyskanie obniżonej odpłatności za korzystanie z obiektów wypoczynkowych). Sporem o interesy będzie także ochrona przed zmniejszeniem ich uprawnień (np. w sytuacjach kryzysowych), czyli zachowanie status quo lub tylko ich nieznaczne ograniczenie. Spory o interesy będą zatem sporami o charakterze ofensywnym lub defensywnym27. Pracownicy będą tym samym dążyli do zmiany szeroko rozumianych podstaw prawnych tworzących i w trakcie trwania 22 A.M. Świątkowski, Ustawa o rozwiązywaniu sporów..., s. 272 czy B. Cudowski, Spory zbiorowe w polskim prawie..., s. 24. 23 Na temat sporów o prawa i sporów o interesy zob. m.in.: H. Lewandowski, Spory zbiorowe pracy. Pojęcie, przedmiot i strony..., s. 128 i n. czy B. Cudowski, Spory zbiorowe w polskim prawie..., s. 24–33. 24 Tak np.: G. Goździewicz, Spory zbiorowe. Strajk (Komentarz do ustawy z dnia 23 maja 1991 r.), Toruń 1991, s. 8–9; A. Świątkowski, Rozwiązywanie sporów zbiorowych..., s. 293; J. Jończyk, Prawo pracy, Warszawa 1995, s. 236; czy H. Lewandowski, Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (w:) Prawo pracy, t. 3, pod red. Z. Salwy, Warszawa 1998, s. III/E/151; oraz tenże, Spory zbiorowe pracy..., s. 130. 25 Na przykład: W. Masewicz, Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych..., s. 6–7; Z. Salwa, Nowa regulacja rozwiązywania sporów zbiorowych, PiZS 1991, nr 8–9, s. 5; B. Cudowski, Pojęcie i przedmiot sporu zbiorowego, PiZS 1995, nr 11, s. 33–34; czy K. Kolasiński, Prawo pracy znowelizowane, Toruń 1996, s. 251. 26 Na temat ochrony interesów pracowniczych zob. m.in. L. Florek, Ochrona praw i interesów pracownika, Warszawa 1990. 27 Szerzej zob. H. Lewandowski, Ustawa o rozwiązywaniu sporów..., s. III/E/152 i n. 24 1. Pojęcie sporu zbiorowego stosunku pracy kształtujących ten stosunek warunków wynikających z umów o pracę, regulaminów ZFŚS, regulaminów wynagradzania (premiowania, nagród) czy układów zbiorowych pracy, lub ich za- chowania. Spory o interesy w rozumieniu cywilistycznym są zatem sporami o ukształtowanie prawa. Z kolei za spory o prawa możemy uznać konflikty na tle wykładni lub zastosowania określonych przepisów (rozbieżności co do stosowania prawa). Stąd spory te nie są częstym zjawiskiem i niewątpliwie nie mają takiego ciężaru gatunkowego jak spory zbiorowe o interesy28. Spory zbiorowe mogą również dotyczyć szeroko rozumianych in- teresów pracowniczych, jak i stosowania bądź wykładni norm prawnych w przedmiocie praw i wolności zbiorowych29. W życiu społeczno-go- spodarczym zaistnieć mogą również spory zbiorowe o charakterze „mieszanym” – spór o prawo łączony ze sporem o interesy, np. sporem o prawo jest spór o realizację obowiązków pracodawcy wynikających z ustawy o ZFŚS, a sporem o interesy jest żądanie od pracodawcy wpłaty zaległych odsetek na fundusz socjalny30. Jak już wspomniałem, materia sporu zbiorowego dotyczy określonej zbiorowości, „interesów większej” grupy pracowników, a więc prawa i interesy stanowiące podstawę sporu zbiorowego powinny mieć cha- rakter kolektywny, czyli dotyczyć szerszej grupy pracowników (z reguły całej lub części załogi zakładu pracy). Zbiorowość łączy zatem wspólny cel, wspólne dobro, które jest przedmiotem żądania. Spór zbiorowy od sporu indywidualnego odróżnia więc liczba „mnoga”. Stroną sporu zbiorowego nie może być pracownik jako jed- nostka i tak samo pracownik jako jednostka nie może inicjować sporu zbiorowego (nie mieszczą się w ramach sporu zbiorowego żądania przywrócenia do pracy indywidualnego pracownika, z wyjątkiem przypadku, gdy pracodawca rozwiązał stosunek pracy z prowadzącym spór zbiorowy działaczem związkowym, o czym będzie mowa w dalszej części opracowania). Przepisy jednak nie wskazują, jaka liczba pracow- ników uznana zostanie już za „zbiorowość”, co spowoduje, że powstały konflikt może przybrać charakter sporu zbiorowego w świetle prawa 28 H. Lewandowski, Spory zbiorowe pracy. Pojęcie, przedmiot i strony..., s. 129. 29 B. Skulimowska, Procedury pojednawstwa i rozjemstwa w zatargach zbiorowych (studium porównawcze), t. 2, Warszawa 1982, s. 7. 30 Uzasadnienie do postanowienia KAS z dnia 17 października 1996 r., KAS 2/96, OSNP 1997, nr 10, poz. 180, z glosą B. Cudowskiego. 25 Rozdział I. Spór zbiorowy pracy (notabene nie czynią tego także przepisy o sporach zbiorowych obowiązujące w innych krajach)31. Słusznie zauważa W. Masewicz32, że „zbiorowy” charakter sporu nie może być określony wskaźnikami ilościowymi, gdyż w małych liczebnie zakładach pracy „zbiorowy” charakter może mieć spór dotyczący na przykład pięciu pracowników. Ponadto należy wyraźnie zaznaczyć, że praktyka prowadzenia sporów zbiorowych w Polsce powoduje, że wysuwane żądania z reguły mają charakter ekonomiczny (żądanie podwyżki wynagrodzeń, skróce- nia czasu pracy) lub socjalny (budowa własnego ośrodka wypoczynko- wego, zapewnienie bezpłatnego leczenia sanatoryjnego). Żądania eko- nomiczne są to żądania dotyczące ustanowienia nowych warunków płacy lub pracy, które z mocy art. 262 § 2 pkt 1 k.p. nie podlegają kogni- cji sądów pracy. Z kolei żądania socjalne z uwagi na swoją istotę nie mają charakteru roszczeniowego i nie mogą być dochodzone na drodze sądowej w trybie indywidualnego powództwa pracowniczego. Podsumowując tę część rozważań, należy uznać, że pojęcie sporu zbiorowego winno być rozpatrywane w trzech kategoriach: 1) podmiotowej – określającej, kto może być stroną sporu zbiorowego, 2) przedmiotowej – określającej, czego może dotyczyć spór zbiorowy, 3) czasowej – wyznaczającej moment powstania sporu zbiorowego. Wskazane powyżej kategorie mają istotne znaczenie dla powstania, a następnie rozwoju sporu zbiorowego. Składają się one bowiem na definicję sporu zbiorowego i decydują o tym, czy wszczęty protest załogi jest sporem w rozumieniu ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, a więc czy jest sporem legalnym. Niespełnienie jednego z tych warunków skutkuje nielegalnością pracowniczej akcji protestacyjnej. W tym też względzie na gruncie ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych nieodzowne jest zwrócenie uwagi, że w doktrynie prawa pracy niektórzy autorzy wyróżniają dwa rodzaje likwidowania zbiorowych sporów pracy, tj. metodę ireniczną33 i nieireniczną. Według metody irenicznej likwidowanie sporu sprowadza się do pokojowego jego rozwiązywania, bez uciekania się do użycia przymusu, w szczególności ekonomicznego bądź organizacyjnego. Zalicza się do tego rokowania, mediacje i arbitraż. 31 H. Lewandowski, Ustawa o rozwiązywaniu sporów..., s. III/E/148. 32 W. Masewicz, Rokowania oraz spory zbiorowe pracy, Biblioteczka Pracownicza, poradnik nr 26, Warszawa 1993, s. 33. 33 Przymiotnik „ireniczny” pochodzi od greckiego słowa eirene, co oznacza „pokój”. 26 2. Przedmiot sporu zbiorowego Z kolei metoda nieireniczna sprowadza się do użycia przymusu ekono- micznego, organizacyjnego bądź psychologicznego wywieranego na partnera socjalnego w celu uzyskania zgody na stawiane w sporze żąda- nia. Do tej metody zalicza się strajk i inne akcje protestacyjne34. 2. Przedmiot sporu zbiorowego Zakres przedmiotowy sporu zbiorowego – czyli katalog dóbr (wartości), których spór zbiorowy może dotyczyć – określony został w art. 1 ustawy o spor. zbior. W doktrynie zbiorowego prawa pracy formułuje się na podstawie tego pogląd, że podstawową treścią sporu zbiorowego jest ustanowienie prawa lub zmiana prawa już istniejącego35. Zgodnie z przywołanym powyżej artykułem ustawy o rozwiązywa- niu sporów zbiorowych spór zbiorowy może dotyczyć wyłącznie czte- rech zagadnień: a) warunków pracy, b) warunków płacy, c) świadczeń socjalnych, d) praw i wolności pracowników lub innych grup, którym przysługuje prawo zrzeszania się w związkach zawodowych. W tym miejscu szczególnego podkreślenia wymaga fakt, że zamiesz- czony w ustawie katalog dóbr, które mogą być przedmiotem sporu zbiorowego, ma charakter enumeratywny, przy czym, co także wymaga wyraźnego zaznaczenia, przedmiot sporu zbiorowego został zakreślony ogólnie, przy użyciu zwrotów niedookreślonych i nieostrych. Jak zauwa- żono w doktrynie, określenie przedmiotu sporu jest niewystarczające. Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych w art. 1 zawiera tylko kategorie spraw, których spór może dotyczyć, a tym samym nie zawiera żadnego wskazania dotyczącego rodzaju żądań, jakie mogą poprzez 34 K.W. Baran, Zbiorowe prawo pracy, Kraków 2002, s. 266. 35 G. Goździewicz, Z. Myszka, J. Piątkowski, Uprawnienia związków zawodowych w stosunkach pracy (ustawy związkowe z dnia 23 maja 1991 r.), Gdańsk 1991, s. 183. W najnowszej literaturze na temat przedmiotu sporu zbiorowego zob.: B. Cudowski, Przedmiot i strony zakładowego sporu zbiorowego pracy (w:) Związkowe przedstawicielstwo pracowników zakładu pracy, pod red. Z. Hajna, Warszawa 2012; A.M. Świątkowski, Ustawa o rozwiązywaniu sporów...; K.W. Baran, Zbiorowe prawo pracy..., 2010; czy M. Kurzynoga, Warunki legalności strajku, Warszawa 2011. 27 Rozdział I. Spór zbiorowy formułowanie ich przez stronę pracowniczą być przedmiotem żądań. „W przepisie tym nie znajdujemy odpowiedzi na pytanie, co może być treścią żądań, z czym łączy się dylemat, czy spory zbiorowe są sporami o interesy, czy także sporami o prawa”36. Stąd w praktyce bardzo często występują między związkami zawodowymi a pracodawcą rozbieżności, kontrowersje, trudności interpretacyjne, a tym samym liczne wątpliwoś- ci i niejasności, czy zgłaszane żądania mieszczą się w przedmiocie sporu zbiorowego. W tym też zakresie Komitet Wolności Związkowej MOP wyraźnie opowiada się za niedopuszczalnością organizowania strajków (a więc i wszczynania sporów zbiorowych – J.Ż.) dla poparcia roszczeń, które wynikają z odmiennej interpretacji obowiązujących przepisów prawa pracy37. Pomimo tego należy kategorycznie stwierdzić, że spory niemieszczące się w zakresie definicji sporu zbiorowego nie są spo- rami w rozumieniu ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych38. Niedopuszczalne jest zatem ich rozwiązywanie w oparciu o przepisy cyt. ustawy. Dlatego wszelkie akcje protestacyjne dotyczące np.: reorga- nizacji pracodawcy (przedsiębiorstwa), jego rozwoju, strategii, prze- kształceń własnościowych, sposobu zarządzania tym podmiotem, wy- boru władz, które w imieniu pracodawcy zarządzają zakładem, nie mogą być poddane pod spór zbiorowy w świetle przepisów ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych39. Można w tym miejscu postawić tezę, że ustawodawca ustanowił zamknięty katalog dozwolonych przez prawo przyczyn wszczęcia legalnego sporu zbiorowego, które to przy- czyny mogą być następnie podstawą strajku lub innej akcji protestacyj- nej40. 36 H. Lewandowski, Ustawa o rozwiązywaniu sporów..., s. III/E/148. 37 A.M. Świątkowski, Ustawa o rozwiązywaniu sporów..., s. 382. 38 Podobne stanowisko w literaturze zajmuje się m.in. H. Lewandowski, który roz- patrując zagadnienie strajku politycznego, uznaje, że brak któregokolwiek z wymienionych elementów definicji ustawowej sporu powoduje, że w odróżnieniu od legalnego lub nie- legalnego strajku, zaistniały konflikt nie jest sporem zbiorowym w rozumieniu ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, H. Lewandowski, Spory zbiorowe pracy. Pojęcie, przedmiot i strony..., s. 135–136. 39 Na ten temat zob. pkt 2.6. Spór zbiorowy a przekształcenia własnościowe praco- dawcy (prywatyzacja) oraz procesy restrukturyzacyjne. 40 Przykłady spraw rozstrzyganych przez kolegia arbitrażu społecznego dotyczących przedmiotu sporu zbiorowego przywołał A. Rycak, Praktyka arbitrażu społecznego w zbiorowych sporach pracy w Polsce (w:) Arbitraż i mediacja w prawie pracy. Doświad- czenia amerykańskie i polskie, pod red. G. Goździewicza, Lublin 2005, s. 137–138. 28 2. Przedmiot sporu zbiorowego Warunki pracy Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, a także inne przepisy prawa pracy nie precyzują pojęcia warunków pracy41. Pojęcie to ma charakter okazjonalny i odnosi się do różnych aspektów pracy, takich jak: techniczno-organizacyjne, zarobkowe, higieniczno-sanitarne, so- cjalne itp. Terminu tego używają jednak różne przepisy prawa pracy, nadając mu „indywidualną” treść odpowiednią do materii, którą nor- mują (np. art. 42 k.p.). Stąd pojęcie to może być rozumiane rozmaicie. W doktrynie prawa pracy przyjmuje się: • węższe ich rozumienie – jako warunki, w których praca jest wyko- nywana (okoliczności świadczenia pracy), • szersze rozumienie – jako wszelkie warunki, w jakich praca jest wykonywana, w tym również warunki specyficzne ze względu na właściwości danej gałęzi pracy, zawodu, regionu czy zakładu pracy42. Według tego rozumienia obejmuje ono także istotne warunki treści stosunku pracy43. Na tym tle występuje na przykład problem z za- kwalifikowaniem do warunków umowy o pracę, a tym samym z zakwalifikowaniem do warunków pracy rodzaju umów o pracę (umowy terminowe i bezterminowe)44. Pomimo braku definicji ustawowych w tym zakresie opowiadam się za szerokim ujęciem warunków pracy, a tym samym przyjmuję, że są to wszelkie kwestie o charakterze zarówno technicznym, organiza- cyjnym, jak i socjalnym, odnoszące się do miejsca, w którym pracownicy świadczą pracę45. Argumentacją przemawiającą za szerokim ujęciem „warunków pracy” jest to, że bardzo wąska interpretacja w sposób 41 Zdaniem W. Masewicza zwrot „warunki pracy” może być odnoszony do różnych aspektów pracy, zob. W. Masewicz, Ustawa o związkach zawodowych, ustawa o rozwią- zywaniu sporów zbiorowych, Warszawa 1998, s. 142. 42 G. Goździewicz, Układy zbiorowe pracy. Komentarz, Bydgoszcz 1994, s. 29. 43 A.M. Świątkowski, Ustawa o rozwiązywaniu sporów..., s. 276–278. 44 Odmienne poglądy prezentują: T. Zieliński, Wypowiedzenie warunków umowy o pracę według kodeksu pracy, NP 1975, nr 5, s. 642; W. Piotrowski, Rozwiązanie stosunku pracy (w:) Studia nad kodeksem pracy, Poznań 1975, s. 79; oraz T. Bińczycka-Majewska, Zmiana treści umownego stosunku pracy, Warszawa 1985, s. 61. 45 Za szerokim ujęciem warunków pracy opowiadają się także m.in.: G. Goździewicz, Spory zbiorowe. Strajk..., s. 9; W. Masewicz, Ustawa o związkach, ustawa o rozwiązywaniu sporów..., s. 8; czy I. Boruta, Z. Góral, Z. Hajn, Komentarz do ustaw o: związkach zawo- dowych, organizacjach pracodawców, zbiorowych sporach pracy, Łódź 1992, s. 103. 29 Rozdział I. Spór zbiorowy znaczący ograniczyłaby pracownikom możliwość legalnej walki – w oparciu o określone procedury ustawowe – o własne prawa (z reguły o szeroko rozumianym charakterze socjalnym) lub ich ochronę. Z tego też względu przez warunki pracy należy rozumieć takie czynniki, jak: 1) środowisko pracy (praca świadczona w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze), 2) organizacja pracy (oczywiście nie wszystkie aspekty, gdyż np. kwestia samych rozkładów czasu pracy budziłaby już wątpli- wości), 3) warunki BHP i ppoż. (np. warunki wykonywania pracy z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa dla życia i zdrowia pracowników z uwagi na występowanie wysokiej szkodliwości środków i mate- riałów stosowanych w procesie pracy)46, 4) wyposażenie zakładu pracy (w części mającej wpływ na warunki pracy), 5) infrastruktura społeczna w zakładzie, 6) dostępność do służby zdrowia, 7) dostępność do środków komunikacji (dojazdy do pracy); rozu- miem przez to, że w przypadku trudności komunikacyjnych i ze względu na specyfikę lokalizacji zakładu pracy pracodawca jest zobowiązany do zorganizowania tzw. przewozów pracowniczych, 8) stan techniczny uzbrojenia pracy, 9) możliwość podnoszenia kwalifikacji i szkoleń, 10) zagadnienia związane z czasem pracy, urlopami, ochroną trwałości zatrudnienia, równym traktowaniem w zatrudnieniu, przeciwdzia- łaniem mobbingowi, 11) zmiany rodzajów umów o pracę zawartych z grupą pracowników, 12) kryteria oceny pracownika i wyników jego pracy, 13) stosunki społeczne zachodzące w procesie pracy, a zwłaszcza sto- sunki między przełożonymi i podwładnymi47. W literaturze za przedmiot żądań strajkujących (a więc i za przed- miot sporu zbiorowego) związanych z warunkami pracy niektórzy au- torzy uznają także przenoszenie pracowników do firm zewnętrznych (tzw. outsourcing), zawarcie umów o pracę z grupą pracowników czy 46 H. Lewandowski, Ustawa o rozwiązywaniu sporów..., s. III/E/155. 47 W. Masewicz, Rokowania oraz spory zbiorowe..., s. 22. 30 2. Przedmiot sporu zbiorowego zatrudnienie większej liczby osób48. Z tego też względu w rachubę wchodzą nie tylko kwestie organizacyjne, ochronne, techniczne, ale również normatywne. Niemniej jednak postulaty w sporze zbiorowym zazwyczaj zmierzają do korzystniejszego ukształtowania warunków zatrudnienia49. Wyrażam odmienny pogląd w zakresie możliwości wszczynania sporu, a następnie strajku na tle dokonywania zmian strukturalnych u pracodawcy. Dlatego spór zbiorowy mający za podstawę sam outsour- cing, tj. zakazanie pracodawcy jego przeprowadzenia, uważam za niedopuszczalny. Stanowisko swoje uzasadniam tym, że outsourcing związany jest z reguły z tzw. decyzjami zarządczymi, często dotyczącymi zmian o charakterze strategicznym, reorganizującym przedsiębiorstwo, jego rozwoju, na które to decyzje związki zawodowe nie powinny wpływać. Uznając, że outsourcing (jeszcze raz podkreślam – sam out- sourcing) może być podstawą sporu zbiorowego, tym samym należałoby uznać, iż podstawą sporu zbiorowego mogłyby być przekształcenia własnościowe po stronie pracodawcy czy też zbycie wydzielonej części przedsiębiorstwa, gdyż nowy pracodawca (właściciel) mógłby próbować wpłynąć na niekorzystną dla pracowników szeroko rozumianą zmianę warunków pracy. Stąd a priori zakładano by, że zmiany te są niekorzyst- ne dla pracowników. Ten sposób wykładni ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych i takie rozumowanie jej przepisów uważam za niedopuszczalne i łamiące konstytucyjną zasadę wolności gospodarczej. Pomimo że spór mający za podstawę sam outsourcing uważam za nie- dopuszczalny, niemniej jednak stoję na stanowisku, iż przedmiotem sporu zbiorowego mogą być bezpośrednie dla pracowników skutki, jakie on wywołuje. Dlatego przedmiotem sporu zbiorowego nie może być zakazanie pracodawcy przeprowadzenia procesu outsourcingu, lecz negocjowane przez związki zawodowe warunki, na jakich pracow- nicy przechodzą do innego pracodawcy (zakaz obniżania wynagrodzenia czy rozwiązania stosunku pracy z przekazywanymi pracownikami przez pewien „okres ochronny”). 48 M. Kurzynoga, Warunki legalności..., s. 151. 49 W najnowszej literaturze szerzej powyższym zagadnieniem zajmuje się m.in. M. Kurzynoga, która przywołuje z praktyki przykłady sporów zbiorowych wszczynanych przez związki zawodowe na tle warunków pracy, tamże, s. 148–152. 31 Rozdział I. Spór zbiorowy Warunki płacy Termin „płaca” jest pojęciem ekonomicznym, mimo to używa się go powszechnie w przepisach i nauce prawa pracy. Równie powszechnie używa się terminu „warunki płacy”, choć nie zostały one jednak zdefi- niowane w ustawie o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. W ogóle za- gadnienie warunków płacy budzi wątpliwości, które sprowadzają się do pytań: • czy pojęcie płacy jest równoznaczne z pojęciem wynagrodzenia, • oraz o zasadność wszczynania sporów u pracodawców, którzy nie mają wpływu na ilość środków przeznaczonych na wynagrodzenia (tzw. sfera budżetowa). Na występujące w tym względzie wątpliwości zwrócił uwagę w lite- raturze między innymi B. Cudowski50. Wynagrodzenie za pracę jest mianowicie obligatoryjnym świadczeniem pracodawcy, które jest wy- płacane odpowiednio do rodzaju i ilości pracy pracownika, według z góry ustalonych stawek51. Nie wchodzą w zakres tego pojęcia więc takie świadczenia pieniężne, jak wypłaty za czas niewykonywania pracy, wypłaty kompensacyjne, świadczenia odszkodowawcze, odprawy po- śmiertne i nagrody52. Nie jest również zaliczane do wynagrodzenia za pracę wynagrodzenie za pracowniczy projekt wynalazczy53. Z tego też względu autor ten formułuje pogląd, że świadczenia niewchodzące w skład wynagrodzenia nie mogą być przedmiotem sporu zbiorowego. Możliwość taką jednak dopuszcza, jeżeli dane świadczenia można by zakwalifikować do warunków pracy. Konkluduje to stwierdzeniem, że: „Trudno jednak o taką kwalifikację w przypadku świadczeń odszkodo- wawczych czy odpraw pośmiertnych. Świadczenia tego rodzaju mogą stać się przedmiotem sporu zbiorowego, ale tylko wtedy, gdy są okreś- lone w układzie zbiorowym pracy”54. Autor ten zauważa (czynią to zresztą także licznie inni autorzy) również ograniczenia sporów zbiorowych na tle płacowym u pracodaw- 50 B. Cudowski, Pojęcie i przedmiot sporu..., s. 37–39. 51 Szerzej M. Seweryński, Wynagrodzenie za pracę, Warszawa 1981. 52 Z. Salwa, Prawo pracy, Olsztyn 1994, s. 203–204. 53 Uchwała 7 sędziów SN z dnia 23 lutego 1993 r., I PZP 37/92, OSNC 1993, nr 7–8, 54 B. Cudowski, Pojęcie i przedmiot sporu..., s. 38. poz. 119. 32 2. Przedmiot sporu zbiorowego ców sfery budżetowej. Uznaje on mianowicie, że prowadzenie sporu zbiorowego z takim pracodawcą jest bezcelowe, ponieważ płace są re- gulowane przepisami, których zmiana nie leży w gestii pracodawcy. Tacy pracodawcy z reguły nie dysponują środkami pozwalającymi na zwiększenie wynagrodzeń. Jedynym więc problemem mogącym wywołać spór zbiorowy może być rozdział środków przeznaczonych na podwyżkę wynagrodzeń. Pomimo przedstawionych powyżej wątpliwości, stoję na stanowi- sku, że do tej kategorii należy zaliczyć zjawiska, które dotyczą: 1) wysokości wynagrodzeń (dokonywanie podwyżek płac), w tym mające szczególny charakter żądanie godziwego wynagrodzenia; z uwagi na specyficzny charakter tego ostatniego żądania należy poświęcić mu więcej uwagi (zostanie omówione poniżej); 2) dodatków do wynagrodzeń, odpraw; 3) tworzenia i podziału środków przeznaczonych na fundusz płac; 4) tworzenia regulaminów płacowych (regulaminu wynagrodzeń, premiowania, nagród); 5) ustalania struktur wynagrodzeń; 6) tworzenia układów zbiorowych pracy; 7) zasady wartościowania pracy; 8) stawek wynagrodzenia odpowiadających kategoriom zaszerego- wania, w tym rozpiętości stawek wynagrodzenia wyrażonych stosunkiem stawki najniższego zaszeregowania do stawki najwyż- szej; 9) przyznawania dodatków; 10) terminu i formy wypłaty wynagrodzenia; 11) proporcji pomiędzy wynagrodzeniem zasadniczym a jego skład- nikami dodatkowymi; 12) nieuzgodnienia z zakładową organizacją związkową zasad podziału środków na wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych w państwowej jednostce sfery budżetowej (art. 27 ust. 2 u.z.z.). Żądanie otrzymywania godziwego wynagrodzenia, jako pożądany kierunek w kształtowaniu wynagrodzeń u pracodawcy, może być przedmiotem sporu zbiorowego; nie może być natomiast co do zasady przedmiotem sporu indywidualnego. Stanowisko to wynika z normy prawnej zawartej w treści art. 13 k.p., który gwarantuje pracownikowi prawo do godziwego wynagrodzenia. Warunki realizacji tego prawa określają przepisy prawa pracy oraz polityka w dziedzinie płac, 33 Rozdział I. Spór zbiorowy w szczególności poprzez ustalenie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przepis ten nie precyzuje, co należy rozumieć przez godziwe wynagrodzenie. Wskazuje jedynie, że nie może być ono niższe od mi- nimalnej płacy. Poza tym zawiera odesłanie do niedookreślonych przepisów prawa pracy, będących instrumentami kształtowania pozio- mu wynagrodzenia na godziwym poziomie. W ocenie Sądu Najwyższe- go55 próba zdefiniowania godziwego wynagrodzenia uwzględniać musi nie tylko rodzaj, ilość i nakład pracy (art. 78 § 1 k.p.) czy też zapewnienia pracownikowi i jego rodzinie godziwego poziomu życia (art. 4 ust. 1 Europejskiej Karty Społecznej z 18 października 1961 r., nieratyfikowa- nej przez Polskę, lecz przydatnej do ustalenia definicji wynagrodzenia godziwego), ale także nie może naruszać ogólnej kondycji gospodarczej państwa. Oznacza to, że pojęcie godziwego wynagrodzenia uwarunko- wane jest nie tylko indywidualnymi okolicznościami, wynikającymi z konkretnego stosunku pracy, lecz ma wymiar globalny, uwzględnia elementy ekonomiczne. Dlatego SN uznał, że z uwagi na ogólny i nie- dookreślony charakter normy prawnej zawartej w art. 13 k.p. oraz to, iż obiektywne ustalenie godziwego wynagrodzenia uwarunkowane jest zbyt wieloma czynnikami, przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy roszczeń płacowych pracownika, z wyjątkiem wyrównania wynagrodzenia do poziomu minimalnego. Można zatem uznać, że wyrażona w art. 13 k.p. zasada ma jedynie charakter postulatywny, określający raczej pożądany kierunek, w jakim ma zmierzać polityka kształtowania wynagrodzeń pracowniczych. Przedmiotem sporu zbiorowego w zakresie warunków płacy może być również zachowanie dotychczasowych uprawnień, przywilejów płacowych, które w dobie przemian rynkowych (występującej jeszcze prywatyzacji) niejednokrotnie ulegają zmianom (z reguły obniżeniu lub tzw. optymalizacji i restrukturyzacji). Dotyczyć to będzie zazwyczaj sytuacji, gdy pracodawca wypowiada układ zbiorowy pracy lub inne porozumienie płacowe. Stąd dopuszczalny jest spór zbiorowy w sytua- cji, gdy pracodawca odmawia zawarcia układu zbiorowego pracy. W tym też względzie Kolegium Arbitrażu Społecznego przy Sądzie Najwyższym orzekło, że spór o określenie podstawy obliczenia szczegó- łowego składnika wynagrodzenia górników, jakim jest dodatkowa na- groda roczna (tzw. 14. pensja), jest sporem zbiorowym pracy56. W naj- 55 Wyrok SN z dnia 29 maja 2006 r., I PK 230/05, OSNP 2007, nr 11–12, poz. 155. 56 Orzeczenie KAS z dnia 18 kwietnia 1994 r., KAS 1/94, OSNP 1994, nr 12, poz. 201. 34 2. Przedmiot sporu zbiorowego nowszej literaturze szerzej na zagadnienie warunków płac zwróciła uwagę między innymi M. Kurzynoga57. Świadczenia socjalne Pojęcie świadczeń socjalnych budzi wiele wątpliwości i niejasności zarówno pod względem szeroko rozumianego prawa pracy (przez co rozumiem także zabezpieczenie społeczne), jak i na przykład prawa podatkowego. Stan ten wynika między innymi z tego, że pojęcie to nie jest zdefiniowane ani przez ustawę o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, ani przez ustawę o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, ani przez inne przepisy prawa pracy. Określenie „świadczenia socjalne” nie jest pojęciem normatywnym i nie ma ściśle oznaczonej treści58. W nomenklaturze prawniczej pojęcie to rozumiane jest z reguły jako uprawnienie do zasiłków, dopłat, zapomóg, ulg, pożyczek itp. Należy uznać, że do świadczeń socjalnych zalicza się m.in.: 1) wypoczynek pracowników i ich rodzin; 2) działalność kulturalno-oświatową (w tym obiekty służące działal- ności kulturalnej); 3) działalność sportowo-rekreacyjną (w tym ośrodki wczasowe, obiekty sportowo-rekreacyjne); 4) pomoc materialną dla pracowników i ich rodzin oraz pomoc materialną dla byłych pracowników (zapomogi, dopłaty, paczki na święta, zasiłki, pożyczki, dofinansowania); w tym także zwięk- szenie środków pomocowych; 5) zaspokajanie potrzeb bytowych (budownictwo mieszkaniowe); 6) budowę własnego ośrodka wypoczynkowego; 7) zapewnienie bezpłatnego leczenia sanatoryjnego; 8) opiekę nad dziećmi w żłobkach i przedszkolach; 9) wydłużenie urlopów; 10) świadczenia socjalne mogą również polegać na udostępnianiu pomieszczeń, środków transportu, organizowaniu czasu wolnego59. Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że spory zbiorowe na tle socjalnym mogą zatem dotyczyć m.in.: 57 M. Kurzynoga, Warunki legalności..., s. 152–155. 58 H. Lewandowski, Spory zbiorowe pracy. Pojęcie, przedmiot i strony..., s. 133. 59 B. Cudowski, Pojęcie i przedmiot sporu..., s. 39. 35 Rozdział I. Spór zbiorowy • zasad wydatkowania środków z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (i – moim zdaniem – z zakładowego funduszu mieszka- niowego, które były kiedyś powszechne, a obecnie występują tylko wyjątkowo); • niezgodnego z prawem wydatkowania tych środków; • ulg w odpłatnościach za otrzymywane towary, świadczone usługi, korzystanie z lokali, pomieszczeń itp.60; • a także kwestii przekazywania należnych środków na ten fundusz przez pracodawcę61. Adresatami obowiązków pracodawcy w zakresie świadczeń socjal- nym są więc: a) pracownicy, przy czym zachowanie i ich realizacja nie ma wpływu na sytuację pracowników w ramach stosunku pracy62, b) byli pracownicy (emeryci, renciści), c) członkowie rodzin pracowników lub członkowie rodzin byłych pracowników. Należy tu zwrócić uwagę, że ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w art. 8 ust. 3 umożliwia wprawdzie związkom zawodowym występowanie na drogę sądową w dochodzeniu od praco- dawcy roszczeń „o zwrot Funduszowi środków wydatkowanych nie- zgodnie z przepisami ustawy lub o przekazanie należnych środków na Fundusz”, lecz wobec braku wyraźnego zakazu w ustawie o rozwiązy- waniu sporów zbiorowych oraz faktu, że sprawa ta nie jest sprawą in- dywidualną w rozumieniu art. 4 ustawy o spor. zbior. – spór zbiorowy w tym zakresie jest – moim zdaniem – dopuszczalny. (W wyroku z dnia 16 sierpnia 2005 r. SN uznał, że sprawa o zwrot środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych wydatkowanych niezgodnie z przepisa- mi ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych jest sprawą ze stosunku pracy. Legitymowanym biernie w takiej sytuacji jest praco- dawca, który ma zdolność sądową i procesową, choćby nie posiadał osobowości prawnej. Czynnie legitymowana do wystąpienia z takim 60 W. Masewicz, Ustawa o związkach zawodowych. Ustawa o rozwiązywaniu spo- 61 A. Sobczyk, Nowelizacja ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych – wybrane problemy, PiZS 1996, nr 8–9, s. 87. 62 H. Lewandowski, Ustawa o rozwiązywaniu sporów..., s. III/E/156. rów..., s. 143. 36 2. Przedmiot sporu zbiorowego roszczeniem jest nie tylko zakładowa organizacja związkowa, lecz i międzyzakładowa organizacja związkowa obejmująca swoim działa- niem pozwanego pracodawcę)63. Spór zbiorowy może zatem dotyczyć np. żądania przekazania na rachunek bankowy zakładowego funduszu świadczeń socjalnych odsetek od zaległych kwot, które powinny zostać przekazane w wysokości i w terminach określonych w art. 5 i 6 ustawy o ZFŚS64. Żądanie to ma wprawdzie oparcie w przepisach określających obowiązek opłacania składek, natomiast może być uzasadnione z uwagi na szczególny interes pracowników i stać się przedmiotem zo- bowiązania ustanowionego przez kolegium arbitrażu społecznego65. Za dopuszczalne należy uznać także wszczęcie sporu, który będzie dotyczył zmiany regulaminu świadczeń socjalnych czy też sposobu wydatkowania środków w ramach obowiązującego już regulaminu. Stanowisko moje wynika z faktu, że pod pewnymi warunkami, wynika- jącymi z art. 30 ust. 5 u.z.z., pracodawca może „przeforsować” swoją wersję warunków regulaminu świadczeń socjalnych, a tym samym ograniczyć lub pozbawić pracowników niektórych świadczeń. Może także tak „skonstruować” zasady przyznawania pomocy socjalnej, że będzie to niezgodne z ustawą o ZFŚS. W wyroku SN z dnia 16 września 2009 r.66 zwrócono uwagę, że przyznanie wszystkim pracownikom bo- nów, bez uwzględnienia ich sytuacji materialnej, nie jest świadczeniem z funduszu socjalnego, lecz świadczeniem dodatkowym, które narusza art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS. Stąd będąc konsekwentnym, wyrażam po- gląd, że w tych podmiotach, gdzie nie ma obowiązku tworzenia ZFŚS, spór o jego utworzenie jest także dopuszczalny67. Jest to bowiem – moim zdaniem – przejaw szeroko rozumianej funkcji ochronnej prawa pracy i poniekąd walki pracowników o warunki pracy (z funduszu so- cjalnego mogą być bowiem realizowane dopłaty do wczasów leczni- czo-profilaktycznych, pomoc materialna dla rodzin pracowników znajdujących się w niedostatku, zasiłki, pożyczki, dofinansowania itp.). 63 I PK 12/05, OSNP 2006, nr 11–12, poz. 182. 64 Związek zawodowy wszczynający spór z pracodawcą o nakazanie przekazania środków na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych zwolniony jest z kosztów opłaty sądowej – art. 96 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 z późn. zm. 65 Postanowienie KAS z dnia 17 października 1996 r., KAS 2/96, OSNP 1997, nr 10, poz. 180. 66 I UK 121/09, OSNP 2011, nr 9–10, poz. 133. 67 Tak również B. Cudowski, Spory zbiorowe w polskim prawie..., s. 46. 37 Rozdział I. Spór zbiorowy Osobnego zwrócenia uwagi wymaga fakt, że w świetle ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (art. 4 ust. 1) nie jest z kolei możliwe prowadzenie sporu zbiorowego w sprawie wypłaty świadczenia urlopowego, wynikającego art. 3 ust. 5 ustawy o ZFŚS. Stanowisko powyższe wynika z natury prawnej tego świadczenia. Otóż świadczenie urlopowe nie jest „świadczeniem socjalnym” sensu stricto. Ma bowiem zindywidualizowany charakter, związany ze stosunkiem pracy konkret- nego pracownika i może być dochodzone przez niego (w przeciwień- stwie do świadczeń socjalnych sensu stricto) – jako świadczenie o cha- rakterze roszczeniowym – na drodze postępowania przed sądem pracy68. Nie są to zatem roszczenia grupowe, lecz indywidualne69. Prawa i wolności pracowników, którym przysługuje prawo zrzesza- nia się w związkach zawodowych Ani ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, ani ustawa o związkach zawodowych nie definiuje pojęcia praw i wolności związ- kowych. Termin ten jest natomiast powszechnie uży
 <a href="http://cyfroteka.pl/ebooki/Strajk_i_inne_rodzaje_akcji_protestacyjnych_jako_metody_rozwiazywania_sporow_zbiorowych-ebookRO/p0204125i020" target="_blank" title="Strajk i inne rodzaje akcji protestacyjnych jako metody rozwiązywania sporów zbiorowych [Janusz Żołyński] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="http://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Strajk i inne rodzaje akcji protestacyjnych jako metody rozwiązywania sporów zbiorowych [Janusz Żołyński] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


type: contracts

text:
 Avis juridique important
 |
 12001C/PRO/04
 Treaty of Nice amending the Treaty on European Union, the Treaties establishing the European Communities and certa in related acts - Protocols Annexed To The Treaty Establishing The European Community - Protocol on Article 67 of the Treaty establishing the European Community
 Official Journal 080 , 10/03/2001 P. 0069 - 0069
 Protocol on Article 67 of the Treaty establishing the European CommunityTHE HIGH CONTRACTING PARTIESHAVE AGREED UPON the following provision, which shall be annexed to the Treaty establishing the European Community:Sole ArticleFrom 1 May 2004, the Council shall act by a qualified majority, on a proposal from the Commission and after consulting the European Parliament, in order to adopt the measures referred to in Article 66 of the Treaty establishing the European Community.


type: caselaw

text:
 28.1.2012
 BG
 Официален вестник на Европейския съюз
 C 25/31
 Преюдициално запитване, отправено от Hoge Raad der Nederlanden (Нидерландия) на 24 октомври 2011 г. — Staatssecretaris van Financiën/Codirex Expeditie BV
 (Дело C-542/11)
 (2012/C 25/55)
 Език на производството: нидерландски
 Запитваща юрисдикция
 Hoge Raad der Nederlanden
 Страни в главното производство
 Жалбоподател: Staatssecretaris van Financiën
 Ответник: Codirex Expeditie BV
 Преюдициален въпрос
 В кой момент необщностните стоки със статут на „временно складирани стоки“, декларирани за поставяне под режим външен общностен транзит, получават митническо направление по смисъла на член 50 от МКО (1)?
 (1) Регламент (ЕИО) No 2913/92 на Съвета от 12 октомври 1992 година относно създаване на Митнически кодекс на Общността (ОВ L 302, стр. 1; Специално издание на български език, 2007 г., глава 2, том 5, стр. 58).


text:
Impressum: Verantwortlich für den Inhalt der websites - www.proworkshops.de - www.tischmeyer-mastering.de, www.tischmeyer-publishing.com und - www.tischmeyer-publishing.de ist die
 Tischmeyer Publishing America Incorporation
 Santa Cruz CA 95060 USA Das CMS (Content Management System) dieser Internetseite ist von www.stellinet.de Disclaimer / Haftungsausschluss: 1. Inhalt des Onlineangebotes
 Informationen zur Zahlung per Kreditkarte im Mailorderverfahren werden nur fernmündlich, per Post oder via Faxformular für Kreditkartenbezahlung entgegengenommen. Kreditkartendaten werden nach den strengen Richtlinien für Fernabsatzgeschäfte (Payment Card Industry Data Security Standard) gehandhabt und NICHT elektronisch gespeichert. Bitte übermitteln Sie nie Kreditkartendaten per Email. Sie werden nie von einem Mitarbeiter der Firma Tischmeyer Publishing America Inc. zur Übermittlung von Kreditkartendaten auf elektronischem Weg aufgefordert werden.
 - KPN-Nummer (Kartenprüfnummer) (bei Visa und Master dreistellige Zahl auf der Rückseite im Unterschriftenfeld / bei Amex vierstellige Zahl auf Vorderseite).
 1. Für die Geschäftsbeziehungen jeglicher Art zwischen der Firma Tischmeyer Publishing America Inc. und dem Kunden gelten die nachfolgenden allgemeinen Geschäftsbedingungen in ihrer jeweils gültigen Fassung. Abweichende Bedingungen oder allgemeine Geschäftsbedingungen des Kunden haben keine Gültigkeit, es sei denn, es ist schriftlich etwas anderes vereinbart worden.
 2. Die Firma Tischmeyer Publishing America Incorporation wird im Folgenden als „Die Firma“ bezeichnet.
 3. Sämtliche Angebote, unabhängig davon, ob sie telefonisch, per Telefax, Internet, E-Mail oder in sonstiger Weise erteilt werden, sind für die Firma erst verbindlich, wenn sie schriftlich bestätigt worden sind bzw. die Ware zur Auslieferung gebracht und/oder eine Rechnung erteilt wurde.
 4. Die Firma behält sich vor, die versprochene Leistung nicht zu erbringen, wenn sich nach Vertragsschluss herausstellt, dass die Ware nicht verfügbar ist, obwohl ein entsprechendes Deckungsgeschäft abgeschlossen wurde. In einem solchen Fall erhält der Kunde unverzüglich Nachricht. Eventuell bereits erbrachte Gegenleistungen des Kunden werden unverzüglich erstattet. Weitere Ansprüche des Kunden gegen die Firma sind ausgeschlossen.
 1. Die Lieferung erfolgt auf Gefahr des Kunden. Sobald die Ware von der Firma einem Transportunternehmen übergeben worden ist, geht das Risiko auf den Kunden über. Dies gilt auch bei Teillieferungen. Die Lieferung erfolgt an die vom Kunden angegebene Lieferadresse. Ist der Käufer Verbraucher im Sinne des §13 BGB, so geht die Gefahr des zufälligen Untergangs und der zufälligen Verschlechterung der verkauften Sache auch beim Versendungskauf erst mit der Übergabe der Sache auf den Käufer über. Der Übergabe steht es gleich, wenn der Käufer im Verzug der Annahme ist.
 2. Sämtliche Preise sind Barzahlungspreise inkl. Mehrwertsteuer zuzüglich eventuell anfallender Verpackungs- und Transportkosten, ausgenommen, es ist im Shop ausdrücklich anders angegeben.
 5. Schadensersatzansprüche gegen die Firma wegen Nichterfüllung oder Verzuges sind ausgeschlossen, soweit weder Vorsatz noch grobe Fahrlässigkeit vorliegt.
 6. Bei Lieferungen auf Nachnahme, die nicht innerhalb der Lagerfrist abgeholt und infolge dessen retourniert werden, sind Porto-, Verpackungs- und Nachnahmekosten zuzüglich Aufwandsentschädigung in Höhe von 5 % des Warenwertes, mindestens € 5,- vollständig vom Kunden nach Rechnungsstellung zu begleichen. Sofern die Ware durch den vergeblichen Transport beschädigt wurde, ist die Firma berechtigt, die Ware vollständig in Rechnung zu stellen.
 7. Die erhöhten Versandkosten aufgrund Angabe unvollständiger oder falscher Lieferadresse gehen zu Lasten des Kunden. §3 Rückgaberecht
 1. Der Kunde hat die Möglichkeit, ohne Angabe von Gründen alle Artikel aus unserem aktuellen Angebot innerhalb von 30 Tagen an uns zurückzusenden, soweit er Verbraucher im Sinne des §13 BGB ist. Dies gilt nur für Fernabsatzverträge gemäß §312b BGB. Die Ware muss in ordnungsgemäßem Zustand, ohne Gebrauchsspuren und frei von Rechten Dritter an die Firma zurückgeschickt werden. Zur Fristwahrung genügt die rechtzeitige Absendung.
 2. Das Rückgaberecht besteht bei der Bestellung von eingeschweißten oder versiegelten Datenträgern wie CDs, Audiokassetten, Videos, DVDs sowie Büchern und Software nur dann, wenn die entsprechende Ware in der Einschweißfolie bzw. mit einem unbeschädigten Siegel an uns zurückgesandt wird.
 3. Das Rückgaberecht kann nur durch Rücksendung der Ware ausgeübt werden, es sei denn, die Ware kann nicht als Paket versandt werden. Die Rückgabefrist beginnt mit der Ablieferung der Ware beim Kunden.
 4. Das Rückgaberecht ist vollständig ausgeschlossen, soweit Waren nach Wunsch des Kunden angefertigt werden. Das gilt insbesondere für Studiodienstleistungen.
 5. Macht der Kunde von seiner Möglichkeit der Rückgabe Gebrauch, ist die Firma berechtigt, für die Zeit des Verbleibs der Ware beim Kunden eine angemessene Nutzungsvergütung zu verlangen.
 6. Des Weiteren hat der Kunde, der von seinem Rückgaberecht Gebrauch macht, der Firma die Wertminderung oder den Wert der Ware zu ersetzen, soweit der Kunde die Ware nicht ordnungsgemäß zurücksenden kann, weil er die Verschlechterung, den Untergang oder die anderweitige Unmöglichkeit zu vertreten hat. Dies gilt nicht, wenn die Verschlechterung der Ware ausschließlich auf deren Prüfung wie sie Ihnen etwa im Ladengeschäft möglich gewesen wäre zurückzuführen ist. Im Übrigen können Sie die Wertersatzpflicht vermeiden, indem Sie die Ware nicht wie ein Eigentümer in Gebrauch nehmen und alles unterlassen, was deren Wert beeinträchtigt.
 7. Der Kunde trägt die Kosten der Rücksendung. Die Rücksendung ist zu richten an:
 Tischmeyer Publishing Aerica Incorporation
 1. Mängel oder Beschädigungen, die auf schuldhafte oder unsachgemäße Behandlung oder unsachgemäßen Einbau sowie Verwendung ungeeigneten Zubehörs oder Änderungen der Originalteile durch den Kunden oder einer von der Firma nicht beauftragten Dritten zurückzuführen sind, sind von der Gewährleistung ebenfalls ausgeschlossen.
 5. Die Gewährleistungsfrist für neue Sachen beträgt 24 Monate. Die Frist beginnt mit Gefahrenübergang. Die Gewährleistungsfrist für gebrauchte Sachen beträgt ein Jahr. Ist der Kunde Unternehmer im Sinne des §14 BGB, so beträgt die Gewährleistungsfrist für neue Sachen ein Jahr und für gebrauchte Sachen sechs Monate ab Gefahrenübergang.
 7. Für andere als durch Verletzung von Leben, Körper und Gesundheit entstehende Schäden haftet die Firma lediglich, soweit diese auf vorsätzlichem oder grob fahrlässigem Handeln oder auf schuldhafter Verletzung einer wesentlichen Vertragspflicht durch die Firma oder Erfüllungsgehilfen (z. B. dem Zustelldienst) der Firma beruhen. Eine darüber hinausgehende Haftung auf Schadensersatz ist ausgeschlossen. Die Bestimmungen des Produkthaftungsgesetzes bleiben unberührt.
 Wird eine wesentliche Vertragspflicht fahrlässig verletzt, so ist die Haftung der Firma auf den voraussehbaren Schaden begrenzt.
 1. Die Rechnungen der Firma sind – soweit nicht schriftlich etwas anderes vereinbart wurde – unverzüglich und ohne Abzug zahlbar.
 2. Kommt der Kunde mit der Bezahlung des Kaufpreises in Verzug, so ist die Summe des Kaufpreises während des Verzuges mit fünf Prozentpunkten über dem jeweiligen Basiszinssatz zu verzinsen. Falls der Firma ein höherer Verzugsschaden nachweisbar entstanden ist, ist die Firma berechtigt, diesen geltend zu machen.
 1. Bis zur vollständigen Bezahlung aller gegen den Kunden bestehenden Ansprüche, einschließlich aller Nebenforderungen, verbleibt die gelieferte Ware im Eigentum der Firma. Bei Verträgen mit Verbrauchern, §13 BGB, behält sich die Firma das Eigentum bis zur vollständigen Zahlung des Kaufpreises vor.
 2. Der Kunde ist nicht berechtigt, die Ware bis zur vollständigen Bezahlung des Kaufpreises Dritten zu veräußern oder sonstige, das Eigentum der Firma gefährdende Maßnahmen zu ergreifen. Der Kunde tritt bereits jetzt seine künftigen Ansprüche gegenüber dem Erwerber in Höhe des zwischen der Firma und dem Kunden vereinbarten Kaufpreises samt Zinsen und Nebenforderungen an die Firma ab. Die Firma nimmt diese Abtretung an.
 1. Es gilt ausschließlich US-amerikanisches Recht.
 2. Erfüllungsort für alle Leistungen aus der mit der Firma bestehenden Geschäftsbeziehungen ist Santa Cruz / USA, soweit der Kunde Kaufmann, juristische Person des öffentlichen Rechts oder öffentlich-rechtliches Sondervermögen ist.
 3. Ausschließlicher Gerichtsstand für Klagen gegen die Firma ist Santa Cruz, USA. Dieses gilt auch für Klagen der Firma gegen den Kunden, soweit der Kunde Kaufmann, juristische Person des öffentlichen Rechts oder öffentlich-rechtliches Sondervermögen ist.
 Copyright 2008 by Tischmeyer Publishing America Incorporation


text:
 30.8.2008
 LV
 Eiropas Savienības Oficiālais Vēstnesis
 C 223/19
 Tiesas (trešā palāta) 2008. gada 11. jūlija spriedums (Lietuvos Aukščiausiasis Teismas (Lietuvas Republika) lūgums sniegt prejudiciālu nolēmumu) — Tiesvedība, ko ierosināja Inga Rinau
 (Lieta C-195/08 PPU) (1)
 (Tiesu iestāžu sadarbība civillietās - Jurisdikcija un spriedumu izpilde - Izpilde laulības lietās un lietās par vecāku atbildību - Regula (EK) Nr. 2201/2003 - Pieteikums par sprieduma par citā dalībvalstī nelikumīgi aizturēta bērna atpakaļatdošanu neatzīšanu - Steidzamības prejudiciāla nolēmuma tiesvedība)
 (2008/C 223/30)
 Tiesvedības valoda — lietuviešu
 Iesniedzējtiesa
 Lietuvos Aukščiausiasis Teismas
 Lietas dalībniece pamata procesā
 Inga Rinau
 Priekšmets
 Lūgums sniegt prejudiciālu nolēmumu — Lietuvos Aukščiausiasis Teismas — Padomes 2003. gada 27. novembra Regulas (EK) Nr. 2201/2003 par jurisdikciju un spriedumu atzīšanu un izpildi laulības lietās un lietās par vecāku atbildību un par Regulas (EK) Nr. 1347/2000 atcelšanu (OV L 338, 1. lpp.) 21., 23., 24. panta, 31. panta 1. punkta, 40. panta 2. punkta un 42. panta interpretācija — Pieteikums neatzīt A dalībvalstī B dalībvalsts tiesas nolēmumu, kas paredz bērna, kurš uzskatīts par tā mātes nelikumīgi aizturētu A dalībvalstī, atpakaļatdošanu tā tēvam, kas dzīvo B dalībvalstī un ieguvis aizbildnības tiesības
 Rezolutīvā daļa:
 1)
 tiklīdz spriedums par bērna neatdošanu atpakaļ ir pasludināts un paziņots izcelsmes tiesai, saistībā ar Padomes 2003. gada 27. novembra Regulas (EK) Nr. 2201/2003 par jurisdikciju un spriedumu atzīšanu un izpildi laulības lietās un lietās par vecāku atbildību un par Regulas (EK) Nr. 1347/2000 atcelšanu 42. pantā paredzētās apliecības izsniegšanu nav nozīmes tam, ka šis spriedums ir apturēts, pārskatīts, atcelts vai katrā ziņā nav galīgi stājies spēkā vai ir aizstāts ar spriedumu par atpakaļatdošanu, ja vien bērns nav faktiski atdots atpakaļ. Ja nav paustas nekādas šaubas par šīs apliecības autentiskumu un ja tā ir sagatavota atbilstoši veidlapai, kuras paraugs ir iekļauts Regulas IV pielikumā, ir aizliegts celt iebildumus pret sprieduma par atpakaļatdošanu atzīšanu, un tiesai, kas izskata lietu, ir tikai jākonstatē apliecinātā sprieduma izpildāmība un jāpiespriež bērna atpakaļatdošana nekavējoties;
 2)
 izņemot gadījumus, kad procedūra attiecas uz spriedumu, kas apliecināts atbilstoši Regulas Nr. 2201/2003 11. panta 8. punktam un no 40. līdz 42. pantam, jebkura ieinteresētā puse var lūgt tiesas sprieduma neatzīšanu, pat ja iepriekš nav bijis iesniegts pieteikums par sprieduma atzīšanu;
 3)
 Regulas Nr. 2201/2003 31. panta 1. punkts tiktāl, ciktāl tajā ir noteikts, ka šajā tiesvedības posmā personai, pret kuru lūgta izpilde, un bērnam nav tiesību iesniegt apsvērumus, nav piemērojams tiesas sprieduma neatzīšanas procedūrai, kas ierosināta, lai gan iepriekš nav bijis iesniegts pieteikums par šā paša sprieduma atzīšanu. Šādā situācijā atbildētājs, kas lūdz atzīt spriedumu, var iesniegt apsvērumus.
 (1) OV C 171, 5.7.2008.