jurisdiction: US

text:
This is a proceeding instituted by the Mayor and City Council of Baltimore on the 15th June, 1912, in the Circuit Court for Baltimore County, to condemn certain land in the Gunpowder Valley for "augmenting and improving the municipal water supply of Baltimore City." The answer of the defendants to the petition denies the necessity for the acquisition of the land for the purpose named, and this question was submitted to a jury in Baltimore County, which, by its verdict rendered on the 27th June, 1913, found the existence of the necessity, i.e., that the City was entitled to have the land, which verdict was followed by a judgment in accordance with the verdict on the 16th July, 1913. Thereafter an order was passed appointing appraisers to value the land desired to be acquired by the City, and their report was filed. Exceptions to the return of the appraisers, both by the Mayor and City Council and the land owners, followed next in order, and thereafter the City filed its suggestion and affidavit for the removal of the case under section 8 of Article IV of the Constitution. The Circuit Court refused to grant the application for removal, and it is from the action of the Court in that respect, that the present appeal is taken. There is involved, therefore, but the single question, whether or not a proceeding for the condemnation of land is such a one, as entitles either party upon making affidavit that he or it cannot have a fair and impartial trial in the Court in which the same may be pending, to have the case removed to some other jurisdiction.
 The issue is a narrow one and was fully and ably presented by counsel upon both sides, both in the oral arguments and in their briefs. *Page 137
 The constitutional provisions, insofar as it is applicable to the present case, is as follows:
 "The parties to any cause may submit the same to the court for detrmination without the aid of a jury, and in all suits or actions at law, issues from the Orphans' Court or from any court sitting in equity, and in all cases of presentments or indictments for offenses which are or may be punishable by death pending in any of the courts of law of this State having jurisdiction thereof, upon suggestion in writing under oath of either of the partites to said proceedings, that such party can not have a fair and impartial trial in the court in which the same may be pending, the said court shall order and direct the record of proceedings in such suit or action, issue, presentment or indictment, to be transmitted to some other court having jurisdiction in such case, for trial."
 The vital words involved are "all suits or actions at law." The contention upon behalf of the City may be summed up in a very few words, namely, That a proceeding of this character is an action at law, and that being an action at law, it comes within the terms of the constitutional provision giving a right of removal.
 It is not open to question in this State that a proceeding to condemn land is an action at law. That has been distinctly held in the case of Ridgely v. Baltimore City, 119 Md. 567, and earlier cases. The proceeding is not one according to the common law, and is in derogation of private right, and wholly dependent upon statutory regulation and provision. Fork Ridge CemeteryCo. v. Redd, 33 W. Va. 262, cited in 1 Lewis on EminentDomain (3rd Ed.), section 387. But in any case the proceeding is a judicial one, and involves the exercise of judicial power; 15Cyc. 807; Ridgely v. Balto. City, supra. In some jurisdictions it is held to be a proceeding in rem, but it is described with more accuracy in Chandler v. R.R. Commrs.,141 Mass. 212, where it is said *Page 138
 that, "it is not a proceeding in rem, although in some respects resembling such a proceeding." It is rather in the nature of an inquest, to determine (1) the necessity upon the part of the City for the acquisition of the land described in the petition, and if this necessity is found to exist, then (2) the proper compensation to be paid to the owners for the land so to be taken. The power of the city to acquire lands for the purpose specified in the petition by resort to condemnation is fully conferred by Chapter 214 of the Acts of 1908, p. 649, and by section 6 of the Charter of the City, as framed in 1898, and the procedure to be followed in such cases was fully set out in the Acts above named, and Chapter 32 of the Acts of 1912. That proceedure involved the application upon the part of the City to a justice of the peace of the county in which the lands were situate, to issue his warrant to the sheriff for the summoning of a jury, and then after certain other proceedings, it provided that "the said jury shall reduce their inquisition to writing and shall sign and seal the same, and it shall then be returned by said sheriff to the clerk of the Circuit Court for said county, and be filed by such clerk in his office, and shall be confirmed by said Court at its next session, if no sufficient cause to the contrary be shown; and when confirmed shall be recorded by the said clerk at the expense of the City."
 By Chapter 117 of the Acts of 1912 a somewhat different method of procedure was provided to be followed in cases of condemnation, the material element in which was, that the application was to be made in the first instance to the Court, instead of to a Justice of the Peace. This Act, however, affected no substantive right of either the land owner or the condemning party, it related only to the method of proceedure to be pursued in such a case. As has already been pointed out, the proceeding for the condemnation of land was one involving the exercise of judicial power; that power was necessarily applied prior to the adoption of the Act of 1912; in that there was required the confirmation of the *Page 139
 inquisition of the jury by the Court and the same power is equally involved under the provisions of the Act of 1912. Provision was made in both cases for the filing of exceptions, either to the inquisition of the jury, or the return of the appraisers, and the condemning party could acquire no rights under the proceeding in either event, until after the confirmation of the inquisition or appraisement by the Court. The distinction attempted to be drawn by the City Solicitor, that prior to the Act of 1912 the Court in reality sat as an appellate tribunal, but under the Act became a Court of original jurisdiction, is without force.
 This Court does not understand that it is seriously contended that any right of removal is claimed to have existed prior to the passage of the Act of 1912, but whether this is true or not is of slight importance. The right of condemnation being one purely of statutory creation, is one to be strictly construed, and where the Legislature which has conferred the right has also laid down the mode of proceedure for the acquisition of property under it, that method and none other is the one to be followed.
 It is not every case on the law side of the Court in which the parties are entitled to a removal upon the suggestion and filing of affidavit specified in the constitution. It has thus been repeatedly held that an equity case may not be removed from one jurisdiction to another; Hoshall v. Hoffacker, 11 Md. 364;Cooke v. Cooke, 41 Md. 362; nor appeals from a Justice of the Peace, Geekie v. Harbourd, 52 Md. 460; nor an application for the forfeiture of a charter, Bel Air Club v. State,74 Md. 297; nor an appeal from the Commissioners for Opening Streets,Chappell v. Edmondson Ave. Co., 83 Md. 512.
 As a result of a somewhat peculiar phraseology of the statute a change of venue has been allowed in Minnesota and Missouri in cases of condemnation of lands, while in California in a water case, under a statute not very dissimilar from the one now involved, the removal of such a case was held to have been correctly refused. Santa Rosa v. Fountain *Page 140 Water Co., 138 Cal. 579. When we turn to the statutes in this State we find no provision whatever enacted by the Legislature providing for the removal of a condemnation case; nor in the opinion of this Court is such a case one in which the right of removal exists under the phraseology of the constitution, unless that right be expressly conferred by statute. In that respect it is quite analagous to the case of Gardiner v. Baltimore City,96 Md. 361, in which it was held that no right existed in the municipal corporation to appeal from an award of damages, in the absence of statutory authorization for such appeal. The reasoning of the Court in that case is equally applicable in the present one.
 But again, as appears by the record in this case, the initial question of the necessity for the acquisition of the property having been determined in favor of the City, and that by the verdict of the jury, it was at least equivalent in effect to a judgment by default, and, therefore, it comes directly under the rule as applied in Northern Central Railway v. Rutledge,41 Md. 372, where it was laid down, that where a judgment by default had been entered, and the sole question remaining was the inquisition of damages, it was too late to invoke the constitutional right of removal.
 The question of first importance here was the existence, velnon, of the necessity for the acquisition of the property by the City. If upon the petition for a condemnation being filed, the defendants had by inaction permitted a judgment by default to go against them, it would have presented the exact question that was before this Court in the Rutledge case, and a fortiori when after hearing, a verdict and judgment had been entered in favor of the City, with even greater reason an application for removal came too late, granting for this purpose only, that there ever was a time when the case could have been removed.
 The judgment of the Circuit Court for Baltimore County will therefore be affirmed.
 Judgment affirmed, with costs. *Page 141


type: wikipedia

text:
Elena Kubiliūnaitė-Garbačiauskienė (14 September 1900 – 19 April 1997) was a Lithuanian athlete, sports journalist, one of the women's sports pioneers in Lithuania. She was one of the first tennis, basketball, athletics organizers and participants. Elena previously held Lithuanian 60 meters running, 200 meters running, long jump, high jump and shot put records.
 Biography
 During World War I she moved to Russia and later lived in Central Asia and The Crimea. In 1920 she returned to Kaunas, Lithuania.
 In 1922–1926 Elena worked at the Ministry of Education, 1928–1931 – Vytautas Magnus University library. In 1922 she edited the first Lithuanian sports magazine, Lietuvos sportas.
 In 1920 she was one of the Lietuvos Fizinio Lavinimo Sąjunga (English: Lithuanian Physical Education Union), in 1922 – Lietuvos sporto lyga (English: Lithuanian Sports League) founders, serving as the organization's secretary. She was also Lietuvos moterų sporto lyga (English: Lithuanian Women's Sports League) Committee Head. In 1931, with her husband, she moved to Zürich.
 Elena Kubiliūnaitė-Garbačiauskienė was buried at Petrašiūnai Cemetery.
 References
 1900 births
 1997 deaths
 20th-century Lithuanian people
 Lithuanian female tennis players
 Lithuanian female high jumpers
 Lithuanian female long jumpers
 Lithuanian female shot putters
 Lithuanian women's basketball players
 Burials at Petrašiūnai Cemetery


type: other

text:
 Es ist zeitlich unbeschränkt aufzubewahren die oberste Bodenschutzbehörde kann Ausnahmen
 Bodenschutzkataster:
 (1) Die in § 11 Abs. 1 bis 3 genannten Flächen werden in einem Bodenschutzkataster geführt. In das Kataster sind die Daten, Tatsachen und Erkenntnisse aufzunehmen, die über diese Flächen erfasst und bei deren Untersuchung, Bewertung und Sanierung sowie bei der Durchführung sonstiger Maßnahmen oder der Überwachung ermittelt werden.
 (2) Das Bodenschutzkataster ist laufend fortzuschreiben. Es ist zeitlich unbeschränkt aufzubewahren; die oberste Bodenschutzbehörde kann Ausnahmen zulassen.
 Erfassung und Bewertung von Flächen für das Bodenschutzkataster:
 (1) Die zuständige Behörde erfasst Flächen, bei denen Anhaltspunkte für die Einstufung als Verdachtsflächen vorliegen.
 Soweit die Flächen nach Satz 1 großflächig sind, werden sie vom Landesamt für Geologie und Bergbau erfasst. Das Landesamt für Umwelt, Wasserwirtschaft und Gewerbeaufsicht erfasst Altablagerungen und Altstandorte.
 (2) Die obere Bodenschutzbehörde führt bei den nach Absatz 1 erfassten Flächen eine Bewertung durch, ob die betroffenen Flächen als Verdachtsflächen oder als altlastverdächtige Flächen einzustufen sind.
 (3) Die obere Bodenschutzbehörde führt bei den aufgrund der Bewertung nach Absatz 2 als Verdachtsflächen oder als altlastverdächtige Flächen eingestuften Flächen im Rahmen der Gefährdungsabschätzung nach § 9 Abs. 1 BBodSchG die notwendigen orientierenden Untersuchungen durch, ob diese Flächen als schädliche Bodenveränderungen oder Altlasten eingestuft werden können.
 (4) Die Behörden des Landes, die Gemeinden, die Landkreise und die sonstigen der Aufsicht des Landes unterstehenden Körperschaften, Anstalten und Stiftungen des öffentlichen Rechts sowie Beliehene teilen den Behörden, deren Aufgabenbereich berührt wird, die ihnen vorliegenden Erkenntnisse über die in den Absätzen 1 bis 3 genannten Flächen unverzüglich mit.
 (5) Die obere Bodenschutzbehörde teilt der Grundstückseigentümerin oder dem Grundstückseigentümer ihre Entscheidung über die Einstufung des Grundstücks als schädliche Bodenveränderung oder als Altlast mit.
 (6) Die Entscheidung der oberen Bodenschutzbehörde über die Einstufung als Altlast oder als schädliche Bodenveränderung ist dem zuständigen Vermessungs- und Katasteramt zum Zwecke der Aufnahme eines Hinweises in das Liegenschaftskataster mitzuteilen. Gesicherte Altlasten und gesicherte schädliche Bodenveränderungen verbleiben gekennzeichnet im Liegenschaftskataster.
 (1) Die zuständige Behörde ist berechtigt, die zum Zwecke der Aufgabenerfüllung nach diesem Gesetz, dem Bundes-Bodenschutzgesetz sowie der aufgrund dieser Gesetze erlassenen Rechtsverordnungen erforderlichen Daten zu erheben und zu verarbeiten.
 (2) Personenbezogene Daten im Sinne von § 3 Abs.1 des Landesdatenschutzgesetzes sind grundsätzlich bei den Betroffenen zu erheben. Werden personenbezogene Daten nicht bei den Betroffenen erhoben, so hat die erhebende Stelle die Betroffenen von der Speicherung sowie über die Zweckbestimmung der Verarbeitung zu unterrichten. Erfolgt eine Übermittlung, hat die Unterrichtung spätestens bei der ersten Übermittlung zu erfolgen. Eine Pflicht zur Benachrichtigung besteht nicht, wenn
 1. die Betroffenen auf andere Weise von der Speicherung oder der Übermittlung Kenntnis erlangt haben,
 2. die Unterrichtung der Betroffenen einen unverhältnismäßigen Aufwand erfordern würde oder
 3. die Speicherung oder Übermittlung der Daten aufgrund eines Gesetzes ausdrücklich vorgesehen ist.
 (3) Die zuständige Behörde darf personenbezogene Daten an öffentliche Stellen übermitteln, soweit diese Aufgaben des Umweltschutzes, insbesondere solche der Information, der Vorsorge, der Überwachung, der Gefahrenabwehr oder der Schadensbeseitigung wahrnehmen und die Daten zur Erfüllung dieser Aufgaben erforderlich sind.
 (4) Soweit die zuständige Behörde Angaben aus dem Bodeninformationssystem der Öffentlichkeit zugänglich macht, darf die Bekanntgabe keine personenbezogenen Daten (§ 3 Abs. 1 des Landesdatenschutzgesetzes) enthalten. Dies gilt nicht, wenn solche Angaben offenkundig sind oder ihre Bekanntgabe zur Abwehr von Gefahren oder aus anderen überwiegenden Gründen des Wohls der Allgemeinheit erforderlich ist.
 Zuständigkeiten, Ausgleich, Ordnungswidrigkeiten
 (1) Oberste Bodenschutzbehörde ist das für den Bodenschutz zuständige Ministerium. Obere Bodenschutzbehörde ist die Struktur- und Genehmigungsdirektion. Untere Bodenschutzbehörde ist die Kreisverwaltung, in kreisfreien Städten die Stadtverwaltung. Die Landkreise und kreisfreien Städte nehmen die Aufgabe als Auftragsangelegenheit wahr.
 (2) Zuständige Behörde im Sinne des Bundes-Bodenschutzgesetzes, dieses Gesetzes und der aufgrund dieser Gesetze erlassenen Rechtsverordnungen ist, soweit nichts anderes bestimmt ist,
 1. das Landesamt für Geologie und Bergbau für betriebliche Flächen, die der Bergaufsicht unterliegen,
 2. der Landesbetrieb Straßen und Verkehr für Flächen, die zur Wahrnehmung der Aufgaben nach § 48 Abs. 1 des Landesstraßengesetzes für die Straßenbaulastträger Bund, Land und Landkreise beansprucht werden,
 3. die untere Bodenschutzbehörde für Flächen mit Anlagen zum Umgang mit wassergefährdenden Stoffen sowie für sonstige Flächen, auf denen mit wassergefährdenden Stoffen umgegangen wird oder sich Unfälle mit wassergefährdenden Stoffen ereignet haben, ausgenommen altlastverdächtige Flächen und Altlasten sowie die in den Nummern 1 und 2 genannten Flächen,
 4. die obere Bodenschutzbehörde für alle übrigen Flächen.
 (3) Die zuständige Behörde beteiligt bei Fragen fachlicher Art insbesondere das Landesamt für Umwelt, Wasserwirtschaft und Gewerbeaufsicht, das Landesamt für Geologie und Bergbau, den Landesbetrieb Straßen und Verkehr, das Gesundheitsamt, dasDienstleistungszentrumLändlicher Raum Rheinhessen-Nahe-Hunsrück und die Struktur- und Genehmigungsdirektion im Rahmen ihrer jeweiligen Zuständigkeiten.
 (4) Dem Landesamt für Umwelt, Wasserwirtschaft und Gewerbeaufsicht obliegt die Wahrnehmung wissenschaftlichfachlicher Aufgaben auf dem Gebiet des Bodenschutzes; dem Landesamt für Geologie und Bergbau obliegt die Ermittlung der bodenkundlichen Grunddaten und die Fortschreibung der Auswertungsmethoden für den vorsorgenden Bodenschutz.
 Dies beinhaltet insbesondere die Erarbeitung von Grundlagen und Methoden sowie die Vermittlung des Standes der Technik an die zuständigen Behörden.
 (5) Bei Fragen, die die landwirtschaftliche Bodennutzung betreffen, entscheidet die zuständige Behörde im Einvernehmen mit dem Dienstleistungszentrum Ländlicher Raum Rheinhessen-Nahe-Hunsrück. Bei Fragen, die die forstwirtschaftliche Bodennutzung betreffen, entscheidet die zuständige Behörde im Einvernehmen mit der oberen Forstbehörde.
 (6) Die Vermittlung der Grundsätze der guten fachlichen Praxis der landwirtschaftlichen Bodennutzung nach § 17 Abs. 1 Satz 2 BBodSchG obliegt den Dienstleistungszentren Ländlicher Raum im Rahmen ihrer jeweiligen Zuständigkeiten. Diese stellen fest, ob die sich aus den Grundsätzen der guten fachlichen Praxis ergebenden Anforderungen an die Gefahrenabwehr im Sinne des § 17 Abs. 3 BBodSchG eingehalten sind.
 (7) Die obere Bodenschutzbehörde kann, wenn sie es für erforderlich hält, die Befugnisse der unteren Bodenschutzbehörde ausüben. Dabei hat sie die untere Bodenschutzbehörde über die getroffenen Maßnahmen unverzüglich zu unterrichten.
 (1) Über die Gewährung eines Ausgleichs nach § 10 Abs. 2 BBodSchG entscheidet die zuständige Behörde auf Antrag der oder des Betroffenen. Sie trifft diese Entscheidung im Benehmen mit der oberen landwirtschaftlichen Behörde, wenn die landwirtschaftliche, und im Benehmen mit der oberen Forstbehörde, wenn die forstwirtschaftliche Bodennutzung betroffen ist.
 (2) Der Ausgleich ist, sofern nichts anderes vereinbart wird, durch eine Geldleistung zu gewähren.


type: legislation

jurisdiction: EU

text:
 Avis juridique important
 |
 31982D0444
 82/444/EWG: Beschluß des Rates vom 29. Juni 1982 zur Ernennung eines Mitglieds des Beratenden Ausschusses für die zahnärztliche Ausbildung
 Amtsblatt Nr. L 206 vom 14/07/1982 S. 0037 - 0037
 ***** BESCHLUSS DES RATES vom 29. Juni 1982 zur Ernennung eines Mitglieds des Beratenden Ausschusses für die zahnärztliche Ausbildung (82/444/EWG) DER RAT DER EUROPÄISCHEN GEMEINSCHAFTEN - gestützt auf den Beschluß 78/688/EWG des Rates vom 25. Juli 1978 zur Einsetzung eines Beratenden Ausschusses für die zahnärztliche Ausbildung (1), insbesondere auf die Arti- kel 3 und 4, in Erwägung nachstehender Gründe: Mit dem Beschluß 80/376/EWG (2) hat der Rat Herrn Erik R. Hansen für die Zeit bis zum 25. März 1983 zum Mitglied ernannt. Die dänische Regierung hat am 8. Juni 1982 Herrn Eli Schwarz als Nachfolger des Mitglieds des genannten Ausschusses, Herrn Erik R. Hansen, benannt. BESCHLIESST: Einziger Artikel Herr Eli Schwarz wird als Nachfolger von Herrn Erik R. Hansen für dessen verbleibende Amtszeit, d.h. bis zum 25. März 1983, zum Mitglied des Beratenden Ausschusses für die zahnärztliche Ausbildung ernannt. Geschehen zu Brüssel am 29. Juni 1982. Im Namen des Rates Der Präsident P. de KEERSMÄKER (1) ABl. Nr. L 233 vom 24. 8. 1978, S. 15. (2) ABl. Nr. L 93 vom 10. 4. 1980, S. 22.


text:
RPO | PRAWO TURYSTYCZNE
 RPO wystąpił do Ministra Finansów w sprawie kantorów internetowych
 Posted on Czerwiec 1, 2015 | Dodaj komentarz
 Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Ministra Finansów w sprawie kantorów internetowych. W przesłanym piśmie wskazuje na problemy, które istnieją na tym rynku, także dla osób podróżujących. Pismo dostępne jest tutaj.
 Przy okazji muszę niestety wspomnieć, że mimo kilkukrotnego zgłaszania problemu związanego z funkcjonowaniem systemu ochrony klientów na wypadek niewypłacalności organizatorów turystyki Rzecznik Praw Obywatelskich nie zainteresował się tym problemem w odpowiedni sposób, z dużą szkodą dla polskich konsumentów. Problem kantorów w porównaniu ze wspomnianym problemem to problem wręcz marginalny.
 Otagowane RPO
 RPO w sprawie ochrony danych osobowych pasażerów
 Posted on Sierpień 25, 2014 | 1 komentarz
 „Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymuje skargi pasażerów komunikacji miejskiej kwestionujących legalność gromadzenia i przetwarzania przez Zarząd Transportu Miejskiego danych osobowych przy składaniu wniosku o wydanie spersonalizowanej karty miejskiej. Pasażerowie wyrażają obawy, że ZTM może gromadzić dane o lokalizacji właścicieli kart, trasach i częstotliwości podróży, historii użycia karty itp. Jednym ze standardów demokratycznego państwa prawnego jest możliwość poruszania się w sposób anonimowy. Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca się z prośbą o zbadanie, czy proces przetwarzania i gromadzenia danych osobowych na potrzeby wydania i obsługi karty miejskiej jest zgodny z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych i gwarantuje ochronę prywatności obywateli przed nieuzasadnioną ingerencją”.
 Wystąpienie RPO do GIODO.
 Źródło: strona internetowa RPO
 Otagowane prawa pasażerów, RPO
 Czy Rzecznik Praw Obywatelskich dostrzega problem poszkodowanych klientów niewypłacalnych biur podróży?
 Posted on Styczeń 23, 2013 | 1 komentarz
 Nie wiem jaka jest dokładnie liczba poszkodowanych klientów biur podróży w związku z ich niewypłacalnością podczas ostatnich wakacji. Pewnie kilka, a może kilkadziesiąt tysięcy. Osoby te nie otrzymały zwrotu dokonanej wcześniej organizatorowi turystyki wpłaty za imprezę turystyczną, mimo że zgodnie z prawem unijnym powinny otrzymać te środki niezwłocznie i w pełnej wysokości. Wynika to przede wszystkim z wadliwych regulacji zabezpieczenia finansowego organizatorów turystyki, które – po zmianie – w założeniu miały doprowadzić do tego, że ochrona klientów miała się znacznie poprawić, a co najważniejsze – spełniać wskazane wcześniej wymagania wynikające z prawa unijnego. Władzom Polski (na razie) udało się nawet przekonać Komisję Europejską, że tak się w rzeczywistości stało (zob. stanowisko komisarz Viviane Reding w imieniu Komisji).
 Obecnie toczą się prace nad zmianami regulacji w tym zakresie. Niestety nie widać ze strony naszych władz żadnego pomysłu odnośnie do sytuacji poszkodowanych już klientów. Wszystko wskazuje na to, że pozostanie im droga dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa w związku z nieprawidłowo wdrożonym w prawie polskim art. 7 dyrektywy 90/314. Z pewnością taka ścieżka nie sprzyja jednak budowaniu zaufania do naszego państwa i jego instytucji.
 Wracając do tytułowej kwestii – w dniu 4 września 2012 r. (tj. ponad cztery i pół miesiąca temu) wystąpiłem do Rzecznika Praw Obywatelskich o zajęcie stanowiska w sprawie nieprawidłowości związanych z wdrożeniem w prawie polskim art. 7 dyrektywy 90/314. Do dnia dzisiejszego odpowiedzi nie otrzymałem. Jak dzisiaj dowiedziałem się w rozmowie telefonicznej z pracownikiem jego Biura, sprawa jest jeszcze rozpatrywana.
 Mimo ogromnej skali problemu, niestety po upływie około pół roku od głośnych przypadków niewypłacalności biur podróży, wciąż niestety nie wiemy jakie stanowisko w tej kwestii reprezentuje Rzecznik Praw Obywatelskich.
 Otagowane RPO, Sprawa "Sky Club", zabezpieczenie finansowe
 RPO wystąpił o uregulowanie w ustawie o usługach turystycznych odpowiedzialności za tzw. zmarnowany urlop
 Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich zagadnienie odpowiedzialności biura podróży za szkodę polegającą na zmarnowanym urlopie powinno zostać wprost uregulowane w ustawie o usługach turystycznych. W ten sposób zostanie w interesującym zakresie osiągnięty efekt w postaci implementacji przez polskiego prawodawcę postanowień dyrektywy 90/314.
 Zob. pełny tekst pisma Rzecznika Praw Obywatelskich do Minister Sportu i Turystyki
 Otagowane RPO, zmarnowany urlop
 Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do UOKiK w sprawie prawa niepełnosprawnych konsumentów do uzyskania rzetelnej informacji o obiektach hotelarskich
 Posted on Styczeń 23, 2012 | Dodaj komentarz
 12 stycznia 2012 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie prawa niepełnosprawnych konsumentów do uzyskania rzetelnej informacji na temat dostępności i przystosowania obiektów hotelarskich. Poniżej zamieszczam przedmiotowe pismo. Pomysł ciekawy, jednak niosący istotne trudności praktyczne w przypadku zagranicznych obiektów, zwłaszcza w państwach pozaeuropejskich (z uwagi na bardzo różne standardy). Wydaje się, że w pierwszej kolejności warto poprawić stan rzeczy istniejący w Polsce. Obowiązujące przepisy ustawy o usługach turystycznych często nie są przestrzegane.
 RPO-688218/ll-V/GM
 i Konsumentów
 Pragnę zasygnalizować możliwość zaistnienia praktyki naruszającej zbiorowe interesy niepełnosprawnych konsumentów w zakresie prawa do uzyskania rzetelnej informacji na temat dostępności i przystosowania obiektów hotelarskich, jak również poddać ocenie Pani Prezes potrzebę podjęcia w tym zakresie stosownych działań legislacyjnych.
 Impulsem dla podjęcia niniejszej sprawy była skarga dotycząca wycieczki do Kenii wykupionej w biurze podróży (................................................................), za pośrednictwem strony internetowej (.............) Oferowany w ramach tej wycieczki hotel (..................................) reklamowany był na tej stronie, jako obiekt bez barier z udogodnieniami i pokojami dla osób niepełnosprawnych. O przystosowaniu hotelu dla osób niepełnosprawnych wnioskodawczyni miała zostać także zapewniona przez pracownika w/w firmy. Zgodnie z przekazanymi przez wnioskodawczynię informacjami, w/w obiekt okazał się w rzeczywistości całkowicie nieprzystosowany do obsługi osób niepełnosprawnych.
 Opisana sprawa stanowi jednostkową skargę. Nie mam jednak wątpliwości, iż zjawisko, dla której jest ona przykładem, może mieć zasięg szerszy, a co za tym idzie może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Jednocześnie sprawa ta wywołuje ważną – z punktu widzenia ochrony praw niepełnosprawnych konsumentów – kwestię, a mianowicie potrzebę oceny w jakim zakresie oraz na ile sprawdzone i prawdziwe są informacje udzielane tym klientom o dostosowaniu danego obiektu do potrzeb osób niepełnosprawnych.
 Warto w tym miejscu odwołać się do tezy wyrażonej przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt XVII Arna 43/09, który uznał, iż „do uznania danej praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów wystarczy potencjalne zagrożenie naruszenia interesów konsumentów ( . . . )” Wcześniej, podobne stanowisko Sąd ten przedstawił w wyroku z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt XVII Arna 26/08, stwierdzając, iż „Jeżeli potencjalną daną praktyką przedsiębiorcy może być dotknięty każdy konsument w analogicznych okolicznościach, to ma miejsce naruszenie zbiorowych interesów”. W załączeniu przesyłam kopię otrzymanej w tej sprawie skargi wraz z wydrukiem internetowym w/w oferty, prezentowanej jeszcze w grudniu ubiegłego roku, co niewątpliwie potwierdza, iż oferta ta była dostępna przez dłuższy okres, a w konsekwencji istniało potencjalne zagrożenie naruszenia interesów większej liczby niepełnosprawnych konsumentów.
 Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji.
 W myśl art. 24 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się także nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji.
 Obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (j.t: Dz. U. z 2004 r., Nr 223, poz. 2268 ze zm.) nie zawierają przepisu, który expressis verbis nakazywałby organizatorowi turystyki lub pośrednikowi turystycznemu poinformowanie klienta o przystosowaniu danego obiektu do potrzeb osób niepełnosprawnych, ani nie stanowią o wymaganym zakresie informacji – j e ż e li jest ona przekazywana. Istnieje w mojej ocenie potrzeba podjęcia odpowiednich działań w tym kierunku, o czym w dalszej części pisma.
 Działanie przedsiębiorcy polegające na niepełnym bądź nierzetelnym lub nieprawdziwym informowaniu o przystosowaniu obiektu do potrzeb osób niepełnosprawnych może jednak, w mojej ocenie, posiadać cechy bezprawności, o której mowa w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nawet w przypadku, gdy brak jest wyraźnego przepisu ustawy o usługach turystycznych, który statuowałby obowiązek udzielenia w tym zakresie rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji.
 Co prawda, przepis art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie stanowi samodzielnej podstawy obowiązku informacyjnego, który musi wynikać z poszczególnych aktów prawa konsumenckiego. Jednak obowiązek udzielania konsumentom informacji wynika również z dobrych obyczajów przyjętych w relacjach pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami. Postulat uczciwości i transparentności w relacjach pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami może być spełniony wtedy, gdy konsumenci mają dostęp do pełnej, rzetelnej i prawdziwej informacji na temat nabywanych usług. Same praktyki naruszenia obowiązku informacyjnego można podzielić natomiast na dwie grupy: pierwszą- gdzie udzielenie informacji jest wymagane przez prawo, drugą – gdy prawo nie wymaga od przedsiębiorcy podania konsumentowi informacji, jednak ten przekazują ją w sposób nieprawdziwy, niepełny lub nierzetelny lub w inny sposób prowadzący do ryzyka wprowadzenia konsumenta w błąd (por. Komentarz do art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Stawicki A. (red.), Stawicki E. (red.) Baehr J., Kruger J., Kwieciński T., Radwański M, Turno B., Wędrychowska-Karpińska A., Wiercińska-Krużewska A., Wierciński A.,Lex,2011).
 Mając powyższe na uwadze warto w tym miejscu podkreślić, iż naruszenie dobrych obyczajów, ale także zasad współżycia społecznego, może stanowić wystarczającą przesłankę dla uznania danej praktyki za bezprawną. Wskazał na to Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt XVII Arna 26/09, uznając, iż „( . . .) bezprawnymi działaniami są nie tylko te działania, które są sprzeczne z prawem, ale również z dobrymi obyczajami oraz zasadami współżycia społecznego, które jako normy postępowania obowiązujące w obrocie gospodarczym winny być przestrzegane tak jak przepisy prawa ( . . . ) „. Nie ulega zaś mojej wątpliwości, iż wprowadzenie osoby niepełnosprawnej w błąd, co do faktu lub zakresu przystosowania danego obiektu do obsługi osób niepełnosprawnych może naruszać powyższe wartości.
 Następnie, należy rozważyć możliwość zaistnienia w tej sytuacji czynu nieuczciwej praktyki rynkowej lub czynu nieuczciwej konkurencji, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Informacja o przystosowaniu obiektu do potrzeb osób niepełnosprawnych, zawierająca treści wskazujące, iż jest to obiekt bez barier, może stanowić formę reklamy skierowaną do osób niepełnosprawnych w celu zachęcenia ich do skorzystania z danej oferty. Z pewnością ma ona cechy informacji o walorze reklamowym. Tego rodzaju informacja jest natomiast dla osób niepełnosprawnych jedną z kluczowych przy podejmowaniu decyzji, co do nabycia usługi turystycznej. W świetle przepisu art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (j.t.: Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.), czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy jest w szczególności reklama wprowadzająca w błąd i mogąca przez to wpłynąć na decyzję, co do nabycia towaru lub usługi. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 8 czerwca 2009 r., sygn. akt XVII Ama 101/08, wskazał, iż „Jeżeli praktyka przedsiębiorcy godzi w podstawowe prawo konsumenta, jakim jest prawo do rzetelnej i prawdziwej informacji, której konsument może oczekiwać od przekazu reklamowego,
 to mamy do czynienia z czynem nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji, który jednocześnie godzi w interesy konsumentów. Takie działanie w świetle prawa stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów”.
 W odniesieniu natomiast do przepisów ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206) należy w pierwszej kolejności wskazać, iż na gruncie tej regulacji pojęcie praktyk rynkowych obejmuje m.in., oświadczenie lub informację handlową w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta (art. 2 pkt 4 w/w ustawy).
 W myśl art. 4 ust. 2 powyższej ustawy, za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę wprowadzającą w błąd, jeżeli jest to sprzeczne z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowego przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu.
 Z kolei w myśl art. 5 cytowanej ustawy praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął (ust. 1). Działaniem wprowadzającym w błąd może być w szczególności rozpowszechnianie informacji nieprawdziwych (ust. 2 pkt 1) oraz może dotyczyć dostępności produktu (ust. 3 pkt 1) lub jego cech m.in. dotyczących jakości, sposobu wykonania, wyposażenia dodatkowego (ust. 3 pkt 2).
 Należy w tym miejscu przywołać definicję ustawową „przeciętnego konsumenta”, za którego uważa się konsumenta dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego. Oceny w tym zakresie dokonuje się m.in. z uwzględnieniem przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, m.in. takie jak niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 2 pkt 8 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym).
 Nie budzi mojej wątpliwości, iż osoby niepełnosprawne, korzystające z usług turystycznych, stanowią grupę osób szczególnie podatną na informację o przystosowaniu danego obiektu dla ich potrzeb. Jest to bezwzględnie informacja, która wywiera wpływ na ich ostateczną decyzję, co do wyboru usługi. Przekazywanie im w tym zakresie informacji niepełnej, nierzetelnej, niesprawdzonej bądź nieprawdziwej, może w konsekwencji – w świetle przepisów wyżej cytowanej ustawy – stanowić działanie zakazane, któremu należy przeciwdziałać. »
 Powyższe informacje przedstawiam Pani Prezes celem oceny, czy w omówionym zakresie, zachodzą przesłanki do podjęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie ustalania, czy doszło do naruszenia uzasadniającego wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.
 Jednocześnie, pragnę poddać pod ocenę Pani Prezes sam problem braku regulacji przewidującej obowiązek udzielenia, niewprowadzającej w błąd, informacji o przystosowaniu obiektu do obsługi osób niepełnosprawnych, celem rozważenia skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 31 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym do zakresu działania Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów należy opracowywanie i przedkładanie Radzie Ministrów projektów aktów prawnych dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów. Takie działania stanowiłyby wypełnienie pozytywnego obowiązku Państwa wynikającego z normy konstytucyjnej zawartej art. 76 Konstytucji RP, zgodnie z którym władze publiczne chronią konsumentów (...) przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.
 Odnosząc się do usług turystycznych, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o usługach turystycznych, organizator turystyki lub pośrednik turystyczny, który proponuje klientom imprezy turystyczne lub usługi turystyczne, udostępniając im odpowiednie informacje pisemne, a w szczególności broszury, foldery, katalogi, jest obowiązany wskazać w tych materiałach w sposób dokładny i zrozumiały m.in. położenie, rodzaj i kategorię obiektu zakwaterowania, według przepisów kraju pobytu. Przekazywane w tym zakresie informacje nie mogą wprowadzać klienta w błąd (por. art. 12 ust. la w/w ustawy). Na gruncie obecnej regulacji zawartej w w/w ustawie można postawić tezę, iż obowiązek określony w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o usługach turystycznych nie obejmuje informacji o przystosowaniu obiektu do obsługi osób niepełnosprawnych. Należy bowiem zauważyć, iż w art. 44 powyższej ustawy, dotyczącym informacji, które muszą być umieszczone w obiektach hotelarskich, ustawodawca rozróżnił informację dotyczącą rodzaju i kategorii obiektu od informacji o przystosowaniu obiektu do obsługi
 osób niepełnosprawnych. Z tego też względu można postawić tezę, iż pod pojęciem rodzaju i kategorii obiektu zakwaterowania, którym ustawodawca posłużył się w art. 12 ust. 1 pkt 4 w/w 7 ustawy, nie można rozumieć także informacji o przystosowaniu obiektu do obsługi osób niepełnosprawnych. Podobnie przepis art. 14 ust. 2 ustawy, określający elementy umowy o świadczenie usług turystycznych, nie wymienia expressis verbis informacji o przystosowaniu obiektu do potrzeb osób niepełnosprawnych.
 W mojej ocenie aktualny kształt regulacji zawartej w ustawie o usługach turystycznych wymaga podjęcia stosownych działań legislacyjnych w kierunku wyraźnego określenia powyższego obowiązku informacyjnego oraz jego zakresu, co czyniłoby zadość jednemu z podstawowych celów prawa konsumenckiego, jakim jest zapewnienie konsumentom dostępu do pełnej, rzetelnej i prawdziwej informacji o interesujących ich towarach i usługach, jak również przyczyniłoby się do pełniejszej ochrony osób niepełnosprawnych przed nieuczciwymi działaniami przedsiębiorców.
 Niewątpliwie, istnieje obecnie tendencja do poszerzania obowiązków przedstawiania konsumentom określonych informacji – co widać na przykładzie regulacji dotyczącej kredytu konsumenckiego – a prawo konsumenckie zdaje się ewoluować w kierunku rozszerzenia regulacji przewidującej dostęp i weryfikację przez konsumentów coraz bardziej szczegółowych informacji dotyczących cech towarów, cen, zasad płatności, innych elementów umów. W ten sposób prawo gwarantuje konsumentowi dostęp do informacji, odpowiednie warunki umożliwiające dokonanie świadomego wyboru, a także sprzyja edukacji konsumentów – poszerzania ich wiadomości o cechach towarów, usług i umów (por. w/w Komentarz do art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów).
 Ponadto, obecny sposób określenia zakresu informacji przekazywanych konsumentowi, zgodnie przytoczonym wcześniej art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o usługach turystycznych, może prowadzić do nierównego traktowania osób niepełnosprawnych w porównaniu z osobami pełnosprawnymi. Przepis ten nakłada obowiązek udzielenia podstawowych informacji o obiekcie zakwaterowania. Zakres przewidzianych informacji można uznać za wystarczający w odniesieniu do osób pełnosprawnych. Dla osób niepełnosprawnych jedną z podstawowych informacji jest jednak ta dotycząca przystosowania obiektu do ich potrzeb.
 Ustawowo określone minimum podstawowych informacji przekazywanych klientom korzystającym z usług turystycznych powinno uwzględniać specyficzne potrzeby osób niepełnosprawnych. Obecny zakres informacji różnicuje jednak ich sytuację w odniesieniu do klientów pełnosprawnych, którym w/w przepis gwarantuje uzyskanie podstawowych i wystarczających dla nich informacji o docelowym obiekcie. W przypadku osób niepełnosprawnych podstawowy i wystarczający poziom informacji powinien, w mojej ocenie, uwzględniać także kwestię przystosowania obiektu do obsługi osób niepełnosprawnych – będącą dla tych osób jedną z kluczowych informacji przy dokonywaniu wyboru usługi.
 Mając powyższe na uwadze, najbardziej pożądanym byłoby, w mojej ocenie, umieszczenie w katalogu zawartym w art. 12 ust. 1 w/w ustawy obowiązku udzielenia pełnej i rzetelnej informacji na temat przystosowania obiektu do obsługi osób niepełnosprawnych. W myśl art. 12 ust. la ustawy, przedmiotowa informacja nie mogłaby wprowadzać w błąd, co stanowiłoby pewną gwarancję dla ochrony ich praw w stopniu adekwatnym dla ochrony przysługującej obecnie osobom pełnosprawnym.
 Pragnę przy tym zauważyć, iż wykonanie tego obowiązku, przynajmniej w odniesieniu do obiektów hotelarskich funkcjonujących na terenie Polski, nie powinno powodować trudności.
 Przepis art. 44 ust. 1 pkt 4 ustawy o usługach turystycznych nakłada bowiem obowiązek umieszczenia w obiektach hotelarskich w widocznym miejscu informacji o przystosowaniu obiektu do obsługi osób niepełnosprawnych. Jednocześnie minimalne wymagania, co do wyposażenia w zakresie dostosowania obiektów hotelarskich do potrzeb osób niepełnosprawnych określone zostały w załączniku nr 8 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (j.t.: Dz. U. z 2006 r., Nr 22, poz. 169).
 Potrzeba rozważenia podjęcia postulowanych działań nabiera szczególnego znaczenia w kontekście wniosku dotyczącego ratyfikacji, podpisanej przez Polskę w dniu 30 marca 2007 r., ONZ-towskiej Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych.
 Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) Konwencji Państwa – Strony, w celu zapewnienia i promowania pełnej realizację wszystkich praw człowieka i fundamentalnych swobód przez osoby niepełnosprawne, bez jakiejkolwiek dyskryminacji, zobowiązały się podjąć wszystkie stosowne legislacyjne środki dla wdrożenia praw wymienionych w Konwencji.
 W myśl art. 9 ust. 1 Konwencji należy umożliwić osobom niepełnosprawnym pełne uczestnictwo we wszystkich sferach życia, m.in. poprzez zapewnienie, na zasadzie równości z innymi osobami, dostępu do informacji, a także usług, rozpoznając i eliminując, istniejące w tym zakresie, przeszkody i bariery.
 Przepis art. 30 Konwencji stanowi z kolei o prawie osób niepełnosprawnych do udziału w życiu kulturalnym, rekreacji, wypoczynku i sporcie. Zgodnie z ust. 5 tegoż artykułu dla umożliwienia osobom niepełnosprawnym udziału, na zasadzie równości z innymi osobami, w działalności rekreacyjnej, wypoczynkowej i sportowej, Państwa Strony podejmą odpowiednie środki m.in. w celu: zapewnienia osobom niepełnosprawnym dostępu do usług świadczonych przez organizatorów działalności w zakresie rekreacji, turystyki, wypoczynku i sportu.
 Powyższe uwagi przedstawiam Pani Prezes stosownie do art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 14, poz. 147 ze zm.) z uprzejmą prośbą o ocenę i zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie.
 Rzecznika Praw Obywatelskich/-/ Stanisław Trociuk
 Źródło: strona internetowa UOKiK (23.01.12 r.)
 Otagowane PRAWO TURYSTYCZNE, RPO, ustawa o usługach turystycznych, usługi hotelarskie
 Otagowane prawa pasażerów, PRAWO TURYSTYCZNE, RPO
 Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Prezesa UOKiK w związku z działaniami Signal Iduna (sprawa „Egiptu”)
 Posted on Luty 19, 2011 | 3 Komentarze
 Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Prezesa UOKiK w związku z działaniami Signal Iduna. Firma ta poinformowała na swojej stronie internetowej, że:
 W piśmie do Prezesa UOKiK, RPO podniósł m.in. następujące zastrzeżenia związane z tą praktyką:
 1. forma podania tej decyzji do wiadomości klientów tuż przed zaplanowaną podróżą – tylko za pośrednictwem oświadczenia umieszczonego na stronie internetowej – musi rodzić wątpliwości, czy prawo konsumenta do informacji zostało należycie zabezpieczone;
 2. komunikat o podjęciu przez Zarząd Signal Iduna Polska TU S.A. decyzji o zawieszeniu ochrony ubezpieczeniowej nie odsyła do żadnej podstawy prawnej, postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia, czy zawartych umów, uzasadniających przedmiotowe decyzje Ubezpieczyciela;
 3. działania Signal Iduna Polska TU S.A. w opisanej sprawie budzą poważne zastrzeżenia z punktu widzenia należytej ochrony praw konsumenta. Ryzyko działalności ubezpieczeniowej nie może być arbitralnie i w dowolnym czasie przerzucane z podmiotu profesjonalnego – Ubezpieczyciela – na konsumenta;
 4. przyjęta przez Signal Iduna praktyka odstąpienia od umowy ubezpieczenia ze skutkiem natychmiastowym nie znajduje oparcia w przepisach prawa, narusza zasady współżycia społecznego oraz podważa jedną z najbardziej charakterystycznych cech umowy ubezpieczenia, tj. zasadę najwyższego zaufania, nakładającą na strony umowy obowiązek szczególnej lojalności i zaufania w wykonaniu zawartej umowy ubezpieczenia;
 5. kwestią budzącą moje zastrzeżenia z punktu widzenia prawa i ochrony konsumenta jest odmowa zwrotu wpłaconych składek podróżnym, którzy wyjechali do Egiptu po 30 stycznia 2011 r., nieobjętym, zgodnie ze stanowiskiem Ubezpieczyciela, ochroną ubezpieczeniową
 W związku z taką oceną, wystąpił do Prezesa UOKiK o zbadanie przedmiotowej sprawy, a także o udzielenie informacji o poczynionych w sprawie ustaleniach. Jak wynika z treści skierowanego pisma, wystąpienie to jest związane z podejrzeniem stosowania przez wiodącego ubezpieczyciela w omawianym zakresie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
 Poniżej zamieszczam pełny tekst pisma z 14 lutego 2011 r. opublikowanego na stronie internetowej Rzecznika Praw Obywatelskich (podkr. P.C.):
 „Z wielką uwagą obserwuję sytuację na rynku usług turystycznych w związku z aktualną sytuacją polityczną w Egipcie. Wybuch zamieszek w kraju znanym z wielu atrakcji i popularnych kurortów turystycznych wpłynął bowiem na realizację zawartych umów turystycznych i ochronę praw konsumentów.
 Moje zastrzeżenia wzbudziła informacja zamieszczona na stronie internetowej Signal Iduna Polska Towarzystwo Ubezpieczeń S.A., które reklamuje się jako „wiodący ubezpieczyciel na rynku ubezpieczeń turystycznych”. Klienci ubezpieczeni przez to towarzystwo zostali poinformowani, iż „w związku z zaistniałą sytuacją w Egipcie oraz po wydaniu oficjalnego komunikatu polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych zawierającego stanowczą rekomendację o wstrzymaniu się z podróżami w rejon konfliktu, Zarząd Signal Iduna Polska TU S.A. podjął decyzję o zawieszeniu ochrony ubezpieczeniowej dla osób i grup zorganizowanych, które wyjadą do tego kraju po 30 stycznia 2011 r.”. W konsekwencji, jak dalej informuje Ubezpieczyciel, ubezpieczenie Signal Iduna w stosunku do tych klientów nie działa i oznacza całkowity brak ochrony ubezpieczeniowej, natomiast zapłacona składka nie podlega zwrotowi.
 Ubezpieczyciel poinformował także, iż dla tych klientów, którzy wyjechali do Egiptu przed 31 stycznia 2011 r., ubezpieczenie Signal Iduna pozostaje w mocy i zapewnia ochronę ubezpieczeniową zgodnie z wykupionym zakresem ubezpieczenia (jednakże ochroną ubezpieczeniowa nie są objęte koszty leczenia oraz koszty powstałe w związku z koniecznością powrotu Ubezpieczonego do Rzeczpospolitej Polskiej, koszty transportu zwłok Ubezpieczonego, jak również pozostałe koszty będące przedmiotem ubezpieczenia, jeżeli powstały w przypadku udziału Ubezpieczonego w zamieszkach, rozruchach, strajkach, akcjach protestacyjnych, blokadach dróg i bójkach).
 Odnośnie klientów, którzy wykupili indywidualne ubezpieczenie Signal Iduna, a nie wyjechali do Egiptu, została podjęta decyzja o możliwości uzyskania 100% zwrotu wpłaconej składki ubezpieczeniowej, w terminie 30 dni kalendarzowych od daty przekazania danych potrzebnych do przesłania rozliczenia (numer polisy, adres korespondencyjny, numer konta bankowego).
 Mając na uwadze powyżej opisane działania Ubezpieczyciela i rozwój wypadków w Egipcie, pragnę na wstępie podnieść krytyczną uwagę, iż forma podania tej decyzji do wiadomości klientów tuż przed zaplanowaną podróżą – tylko za pośrednictwem oświadczenia umieszczonego na stronie internetowej – musi rodzić wątpliwości, czy prawo konsumenta do informacji zostało należycie zabezpieczone. Jednocześnie komunikat o podjęciu przez Zarząd Signal Iduna Polska TU S.A. decyzji o zawieszeniu ochrony ubezpieczeniowej nie odsyła do żadnej podstawy prawnej, postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia, czy zawartych umów, uzasadniających przedmiotowe decyzje Ubezpieczyciela.
 W mojej ocenie, działania Signal Iduna Polska TU S.A. w opisanej sprawie budzą poważne zastrzeżenia z punktu widzenia należytej ochrony praw konsumenta. Ryzyko działalności ubezpieczeniowej nie może być arbitralnie i w dowolnym czasie przerzucane z podmiotu profesjonalnego – Ubezpieczyciela – na konsumenta. Pragnę zauważyć, iż komunikat Zarządu Signal Iduna Polska TU S.A. nie zawiera daty rekomendacji Ministerstwa Spraw Zagranicznych (MSZ), która ma uzasadniać zawieszenie ochrony ubezpieczeniowej. Na stronie internetowej Ministerstwa oświadczenie „Egipt – ostrzeżenie dla obywateli polskich”, w którym odradza się podróżowanie do tego kraju do czasu normalizacji sytuacji, pochodzi z dnia 30 stycznia 2011 r. Zestawienie z datą wskazaną w oświadczeniu Signal Iduna wskazuje, iż podróżni wyjeżdżający przykładowo w dniu 31 stycznia 2011 r., mogli nawet nie mieć możliwości uzyskania informacji, iż nie są już objęci ochroną
 ubezpieczeniową, a podróżni wyjeżdżający w terminie późniejszym – realnej możliwości zawarcia umowy z innym Ubezpieczycielem. Mam więc wątpliwości, czy działanie Ubezpieczyciela nie stanowi naruszenia zbiorowych interesów konsumentów.
 W moim przekonaniu, przyjęta przez Signal Iduna praktyka odstąpienia od umowy ubezpieczenia ze skutkiem natychmiastowym nie znajduje oparcia w przepisach prawa, narusza zasady współżycia społecznego oraz podważa jedną z najbardziej charakterystycznych cech umowy ubezpieczenia, tj. zasadę najwyższego zaufania, nakładającą na strony umowy obowiązek szczególnej lojalności i zaufania w wykonaniu zawartej umowy ubezpieczenia. Zgodnie z art. 812 § 5 Kodeksu cywilnego, jeżeli umowa zawarta jest na czas określony, ubezpieczyciel może ją wypowiedzieć jedynie w przypadkach wskazanych w ustawie, a także z ważnych powodów określonych w umowie lub ogólnych warunkach ubezpieczenia. Należy wyrazić ocenę, iż ustawowo określone przypadki dopuszczające
 możliwość wypowiedzenia umowy przez Ubezpieczyciela (art. 814 § 2 k.c, art. 816 k.c, art. 830 § 1 i 3 k.c.) nie znajdują zastosowania w sygnalizowanej sprawie, a tym samym nie uzasadniają stanowiska Signal Iduna.
 Analizując ogólne warunki ubezpieczeń, udostępnione na stronie internetowej Signal Iduna, można przykładowo zwrócić uwagę na zapisy Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Bezpieczne Podróże (dalej OWU). Paragraf 5 OWU dotyczący kwestii odstąpienia i rozwiązania umowy nie przewiduje możliwości natychmiastowego rozwiązania umowy przez Ubezpieczyciela. Co prawda przepisy OWU przewidują sytuację ograniczenia odpowiedzialności Ubezpieczyciela, ale nie zawieszenia i związanego z tym całkowitego braku ochrony ubezpieczeniowej. Odnośnie ubezpieczenia kosztów leczenia ograniczenie odpowiedzialności dotyczy między innymi kosztów leczenia oraz kosztów powstałych w związku z koniecznością powrotu Ubezpieczonego do kraju stałego miejsca zamieszkania, kosztów transportu zwłok Ubezpieczonego, jak również pozostałe koszty będące przedmiotem ubezpieczenia, jeżeli powstały w przypadku działań wojennych, aktów terroru, stanu wojennego, stanu wyjątkowego lub udziału Ubezpieczonego w zamieszkach, rozruchach, strajkach, akcjach protestacyjnych, blokadach dróg i bójkach (§10 ust. 2 pkt d in principio).
 Przytoczone zapisy chronią więc Ubezpieczyciela i ograniczają jego odpowiedzialność, zwalniając z obowiązku ponoszenia kosztów w określonych sytuacjach, które hipotetycznie mogą zaistnieć w Egipcie, zarówno przed, jak i po 30 stycznia 2011 r. Całkowite wycofanie się z ochrony ubezpieczeniowej wobec podróżnych wyjeżdżających po 30 stycznia 2011 r., może więc stanowić nadużycie prawa – chroniony bowiem już odpowiednimi zapisami OWU, Ubezpieczyciel poszerza zakres ochrony swoich interesów kosztem praw konsumenta.
 Konsument wylatujący do Egiptu po 30 stycznia 2011 r., który wskutek nagłego zachorowania lub nieszczęśliwego wypadku (niezwiązanego w żaden sposób z trwającymi tam obecnie zamieszkami i sytuacją w kraju) musi bezzwłocznie poddać się leczeniu ( § 9 ust. 1 OWU) lub też poniesie szkodę wskutek zniszczenia lub ubytku wartości bagażu spowodowanej, np. niespodziewanymi zjawiskami atmosferycznymi (§ 14 ust. 3 lit b OWU), powinien nadal korzystać z ochrony ubezpieczeniowej, zgodnie z opłaconą polisą.
 W kontekście ewentualnego nadużycia prawa należy także przytoczyć zapis zawarty w § 10 ust 2 pkt d in fine OWU, zgodnie z którym „odpowiedzialności Ubezpieczyciela nie ma w przypadku, gdy podroż zagraniczna odbywa się do kraju, na którego terytorium wojna lub wojna domowa już trwa, a także gdy Ubezpieczony bierze aktywny/czynny udział w wojnie, aktach terroru lub wojnie domowej”. Przytoczony zapis nie wymienia „zamieszek” jako przyczyny wyłączającej odpowiedzialność Ubezpieczyciela (a pojęcie to jest wymieniane w innych miejscach OWU – przykładowo § 4 ust 6, czy § 10 ust 2 pkt d in principio). Obecna sytuacja polityczna w Egipcie nie powinna być natomiast arbitralnie interpretowana, jako wojna domowa, na potrzeby Ubezpieczyciela.
 W świetle powyższych zapisów poważne wątpliwości budzi całkowite wycofanie się przez Ubezpieczyciela z ochrony ubezpieczeniowej, czy nawet sama możliwość wyłączenia odpowiedzialności ponad zdarzenia przewidziane w § 10 OWU (i podobnych regulacji zawartych w § 12 ust. 1 pkt f odnośnie ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków, w § 15 ust. 3 pkt f odnośnie ubezpieczenia bagażu podróżnego, czy w § 25 ust. 1 pkt f odnośnie ubezpieczenia rezygnacji z imprezy turystycznej, przerwania imprezy turystycznej, anulacji biletu).
 Kolejną kwestią budzącą moje zastrzeżenia z punktu widzenia prawa i ochrony konsumenta jest odmowa zwrotu wpłaconych składek podróżnym, którzy wyjechali do Egiptu po 30 stycznia 2011 r., nieobjętym, zgodnie ze stanowiskiem Ubezpieczyciela, ochroną ubezpieczeniową. Należy w tym miejscu wskazać, iż przepis art. 3853 k.c., za niedozwolone postanowienia umowne uznaje te, które w szczególności przewidują utratę prawa żądania zwrotu świadczenia konsumenta spełnionego wcześniej niż świadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadają rozwiązują lub odstępują od umowy (pkt 13).
 W mojej ocenie działania Signal Iduna w stosunku do klientów, którzy zakupili oferowane ubezpieczenia turystyczne budzą wątpliwości co do ich zgodności z obowiązującym prawem. Konieczne jest więc zbadanie, czy przyjęta praktyka Ubezpieczyciela nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. W świetle stanowiska judykatury, dla oceny, czy w danym przypadku występuje praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów, konieczne jest ustalenie, iż działanie przedsiębiorcy jest działaniem bezprawnym oraz narusza zbiorowy interes konsumenta (...). Bezprawnymi działaniami są nie tylko te działania, które są sprzeczne z prawem, ale również z dobrymi obyczajami oraz zasadami współżycia społecznego, które jako normy postępowania obowiązujące w obrocie gospodarczym winny być przestrzegane tak jak przepisy prawa. Bezprawne praktyki przedsiębiorców muszą być ponadto wymierzone w interesy zbiorowe konsumentów, czyłi odnosić się do obecnych, przyszłych i potencjalnych konsumentów, gdy będą naruszać prawa nieograniczonej i błiżej nieokreśłonej liczby konsumentów.” (wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt XVII Ama 26/09). Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2001 r., Nr 14, poz. 147, z późn. zm.) zwracam się do Pani Prezes o zbadanie przedmiotowej sprawy, a także o udzielenie informacji o poczynionych w sprawie ustaleniach”.
 Otagowane bezpieczeństwo, ochrona konsumenta, RPO, ubezpieczenia


text:
Volfgangas Amadėjus Mocartas (, 1756 m. sausio 27 d. Zalcburgas, Šventoji Romos imperija – 1791 m. gruodžio 5 d. Viena, Austrija) – austrų klasicistinės muzikos kompozitorius, muzikantas – virtuozas.
 Mocartas sukūrė daugiau kaip 600 kūrinių, kurių daugelis pripažįstami kaip simfoninės, koncertinės, kamerinės, operinės ir chorinės muzikos šedevrai. Jis laikomas vienu didžiausių visų laikų klasikinės muzikos kompozitorių.
 Vaikystė
 Volfgangas Amadėjus Mocartas gimė 1756 m. sausio 27 d. Leopoldo Mocarto (1719–1787) ir Anos Marijos Pertl (1720–1778) šeimoje Zalcburge, Getreidegasse g. 9. Zalcburgas tuo metu buvo Zalcburgo arkivyskupystės, kuri priklausė Šventosios Romos imperijai, sostinė. Volfgangas Amadėjus buvo jauniausias iš septynių Mocartų vaikų, iš kurių penki mirė vaikystėje. Mocartas buvo pakrikštytas Zalcburgo katedroje kitą dieną po gimimo, jam suteiktas vardas „Jonas Krisostomas Volfgangas Teofilijus“. Vyresnioji Mocarto sesuo buvo vardu Marija Ana Mocart (1751–1829), kurią visi vadino tiesiog „Nanerle“.
 Tėvas Leopoldas Mocartas, kilęs iš tuomet laisvojo miesto statusą turėjusio Augsburgo, buvo kompozitorius ir patyręs muzikos mokytojas. 1743 m. jis buvo paskirtas ketvirtuoju smuikininku dvaro kapeloje, kurią įsteigė Zalcburgo valdytojas kunigaikštis-arkivyskupas Leopoldas Antonas fon Firmianas.
 Leopoldas Mocartas Zalcburge vedė Aną Mariją. 1763 m. jis tapo orkestro pavaduotoju – kapelmeisteriu. Sūnaus Volfgango Amadėjaus gimimo metais Leopoldas išleido smuiko vadovėlį „Traktatas apie pamatinius grojimo smuiku principus“, kuris sulaukė sėkmės.
 Kai Nanerlei sukako 7 metai, tėvas ją pradėjo mokyti groti klavesinu. Šias pamokėles stebėjo jaunasis trimetis Volfgangas Amadėjus ir jos turėjo didelį poveikį jo muzikiniam vystymuisi. Berniukas sėsdavosi prie instrumento ir rinkdavo klaviatūroje įvairius garsų sąskambius. Be to, išgirdęs muzikinių kūrinių ištraukas, jaunasis Mocartas gebėjo jas atkurti grodamas klavesinu. Tai nustebino berniuko tėvą ir jis keturmetį sūnų pradėjo mokyti groti klavesinu nedideles pjeses ir menuetus. Būdamas penkerių metų Volfgangas Amadėjus jau kūrė neilgus kūrinius, kuriuos grojo tėvui. Šis kūrinius užrašė. Ankstyvieji kūriniai, kuriuos jaunasis Mocartas sukūrė 1761 m. sausio pab. – balandžio pradž., žinomi pavadinimais K. 1–5, sudaro „Nannerl Notenbuch“.
 Ankstyvaisiais Volfgango Amadėjaus Mocarto vaikystės metais jo tėvas buvo vienintelis mokytojas. Be muzikos jis mokė savo vaikus užsienio kalbų ir akademinių dalykų. Vienos mokyklos kompozitorių biografas Solomonas Maynardas pažymi, kad, nors Leopoldas buvo atsidavęs savo vaikų mokytojas, yra įrodymų, kad Mocartas norėjo žengti toliau, negu jį mokė. Pirmoji rašalu išmarginta muzikinė kompozicija ir ankstyvos pastangos išmokti groti smuiku buvo jaunojo kompozitoriaus asmeninė iniciatyva, nustebinusi tėvą.
 1762 metų kelionė
 Vaikystėje Volfgangas Amadėjus kartu su seserimi ir tėvais keletą kartų keliavo po Europą. Kadangi Leopoldas Mocartas vylėsi, jog iš jo sūnaus išaugs kompozitorius, jis organizavo Europos dvarų publikai Volfgango Amadėjaus koncertus. Tėvas ketino vaikui gauti gerą tarnybą ateityje ar surasti tarp aukštuomenės jo talento rėmėjų. 1762 m. sausio mėn. Leopoldas Mocartas kartu su abiem vaikais, palikęs žmoną namuose, koncertavo Miunchene. Volfgangui tuo metu buvo sukakę šešeri metai. Ši kelionė truko tris savaites. Žinoma, jog jos metu vaikai pasirodė Bavarijos kurfiurstui Maksimiljanui III.
 Sėkmė Miunchene ir entuziazmas, kuriuo publika sutiko Volfgango Amadėjaus ir jo sesers Nanerlės koncertus, sustiprino Leopoldo ketinimus tęsti keliones. Netrukus grįžęs namo jis nusprendė, kad visa šeima rudenį vyks į Vieną. Ne be reikalo Leopoldas turėjo vilčių Vienos atžvilgiu: tuo metu tai buvo Europos kultūros ir meno centras, todėl muzikantams čia atsiverdavo plačios galimybės, juos palaikė įtakingi mecenatai. Likusius iki kelionės devynis mėnesius Leopoldas Mocartas lavino sūnų. Volfgangas Amadėjus išmoko įvairių triukų, kuriuos mėgo tuometinė publika, pvz., groti uždengta audeklu klaviatūra užrištomis akimis ir nedaryti grojimo klaidų. Gavęs iš arkivyskupo leidimą atostogoms Leopoldas Mocartas kartu su šeima 1762 m. rugsėjo 18 d. išvyko į Vieną. Kelionės metu jie sustojo Lince, kur surengė koncertą. Jame dalyvavo grafai Gerberšteinas ir Palfi, pagarsėję muzikos mylėtojai. Juos tiek sužavėjo Amadėjaus ir Nanerlės Mocartų pasirodymas, jog jie pažadėjo atkreipti Vienos publikos dėmesį į mažuosius muzikantus.
 Iš Linco Mocartai į Vieną iškeliavo pašto laivu Dunojaus upe. Pakeliui sustojus Ibse ir apsilankius pranciškonų vienuolyne, Volfgangas Amadėjus pirmą kartą gyvenime pabandė groti vargonais. Išgirdę muzikos garsus vienuoliai – pranciškonai atbėgo į bažnyčią ir „vos nemirė iš susižavėjimo", taip vėliau sakė berniuko tėvas Leopoldas.
 1762 m. spalio 6 d. Mocartai atvyko į Vieną. Grafai Gerberšteinas ir Palfi išlaikė žodį ir dar gerokai iki Mocartų pasirodymo papasakojo apie koncertą Lince hercogui Juozapui II, šis savo motinai imperatorienei Marijai Teresei. Dėl to Leopoldas Mocartas gavo kvietimą 1762 m. spalio 13 d. audiencijai Šenbruno rūmuose. Kol Mocartai laukė audiencijos dienos, jie gavo daugybę pasiūlymų surengti koncertus privačiuose Vienos aukštuomenės namuose. Išgirdę Volfgango Amadėjaus grojimą klausytojai likdavo susižavėję. Netrukus visa Vienos aristokratija tik ir kalbėjo apie mažąjį virtuozą.
 1762 m. spalio 13 d. Mocartai nuvyko į Šenbruno rūmus. Imperatorienė surengė šiltą priėmimą. Koncerte, kuris tęsėsi kelias valandas, Volfgangas Amadėjus Mocartas grojo įvairią muziką: nuo savų improvizacijų iki kūrinių, kuriuos jam nurodė imperatorienės kompozitorius Georgas Vagenzeilis. Imperatorius Pranciškus I, norėdamas įsitikinti Mocarto talentu, liepė jam atlikti kuo įvairiausius triukus: nuo grojimo vienu pirštu iki grojimo uždengta audiniu klaviatūra. Volfgangas be jokių sunkumų susidorojo su kiekviena užduotimi. Imperatorienė liko sužavėta mažuoju virtuozu. Baigiantis vizitui, Mocartams buvo leista apžiūrėti rūmus. Mocartai Vienoje Šenbruno rūmus aplankė du kartus. Tam, kad galėtų visuomenėje atrodyti nepriekaištingai, imperatorienė padovanojo du kostiumus – vieną Volfgangui Amadėjui, kitą – jo seseriai Nanerlei.
 Mažojo virtuozo atvykimas Vienoje sukėlė sensaciją, todėl Leopoldas Mocartas kasdien buvo kviečiamas į priėmimus miesto aristokratijos namuose. Leopoldas nenorėjo atsisakyti kvietimų, gautų iš aukšto rango asmenų, nes matė juose galimus sūnaus globėjus. Pasirodymai, kurie kartais trukdavo kelias valandas, išvargindavo Volfgangą Amadėjų. Viename iš laiškų, siųstų į namus, Leopoldas reiškė baimę dėl sūnaus sveikatos. Iš tiesų, spalio 21 d., po dar vieno koncerto imperatorienei, Volfgangas Amadėjus pasijuto blogai. Berniuką išbėrė, jis ėmė stipriai karščiuoti ir susirgo skarlatina.
 Gero gydytojo dėka berniukas greitai pasveiko, tačiau kvietimai į priėmimus ir koncertus liovėsi, nes aristokratai bijojo pasigauti infekciją. Dėl to Leopoldas noriai priėmė Vengrijos didikų kvietimą ir nuvežė vaikus į Presburgą (dab. Bratislava).
 Grįždami į Zalcburgą Mocartai kelias dienas užtruko Vienoje ir namo parkeliavo 1763 m. pirmosiomis dienomis.
 Didžioji kelionė (1763–1766)
 Po kelių mėnesių pertraukos Leopoldas Mocartas nusprendė tęsti koncertines išvykas su vaikais. Naujos kelionės tikslu jis pasirinko Paryžių – vieną iš tuo metu didžiausių muzikos centrų Europoje. Leopoldo Mocarto globėjas kunigaikštis-arkivyskupas Sigizmundas fon Šratebachas Zalcburgietis palaimino pavaldinio planą ir suteikė jam atostogas, tačiau jis nesitikėjo, jog Leopoldo Mocarto nebus Vienoje daugiau kaip trejus metus.
 Šeima išvyko iš Zalcburgo 1763 m. liepos 9 d. Aplankę pakeliui daugybę Vokietijos kunigaikštysčių ir dvarų, kuriuose Mocartai koncertavo, jie atvyko į Paryžių tik 1763 m. lapkričio 18 d. Garsas apie du vaikus muzikantus-virtuozus greitai sklido. Dėl to žmonių skaičius, kurie norėjo išgirsti Mocartą, buvo gana didelis.
 Paryžius Mocartams padarė didelį įspūdį. 1764 m. sausio mėnesį Volfgangas Amadėjus sukūrė pirmąsias keturias sonatas klavesinui ir smuikui, kurias tėvas Leopoldas atidavė spaudai. Tituliniame leidinio puslapyje buvo nurodyta, jog kūriniai parašyti septynmečio berniuko. Mocartų vaikų koncertai sukeldavo didžiulį ažiotažą. Dėl Frankfurte gauto rekomendacinio laiško Leopoldas ir jo šeima buvo globojami vokiečių enciklopedisto, diplomato Fridricho Melchioro fon Grimo, kuris turėjo daug ryšių. Būtent Grimo pastangų dėka Mocartai buvo pakviesti koncertuoti karaliaus Liudviko XV Versalio rūmuose. 1763 m. gruodžio 24 d. Mocartų šeima atvyko į Versalį ir šiuose rūmuose praleido dvi savaites koncertuodama Prancūzijos karaliui bei markizei de Pompadur.
 Paryžiuje Volfgangas ir Nanerlė pasiekė meistriškumo aukštumų – Nanerlės grojimas prilygo pirmavusiems Paryžiaus virtuozams, o Volfgangas Amadėjus, be fenomenalių pianisto, smuikininko ir vargonininko sugebėjimų, stebino publiką improvizuoto akomponavimo menu. Po dviejų didelių koncertų balandžio mėnesį Leopoldas nusprendė tęsti kelionę ir aplankyti Londoną. Mocartai daug koncertavo Paryžiuje, todėl uždirbo pinigų, be to, jiems buvo įteikinėjamos įvairios brangios dovanos – emalinės uostomosios dėžutės, laikrodžiai, papuošalai ir kiti niekučiai.
 1764 m. balandžio 10 d. Mocartai paliko Paryžių ir per Doverio sąsiaurį pasamdytu laivu išvyko į Doverį. Į Londoną jie atvyko 1764 m. balandžio 23 d. ir praleido šiame mieste penkiolika mėnesių. Atvykimas į Angliją turėjo įtakos Volfgango Amadėjaus muzikiniam išsilavinimui: Anglijoje jis susipažino su žymiais to meto Londono kompozitoriais Johanu Kristijanu Bachu, jaunesniuoju Johano Sebastjano Bacho sūnumi, ir Karlu Frydrichu Abeliu.
 Nepaisant didelio amžiaus skirtumo, Johannas Kristijanas Bachas susidraugavo su Volfgangu Amadėjumi ir dėstė šiam pamokas: Volfgango grojimo stilius tapo laisvesnis ir elegantiškesnis. Bachas Mocartui skyrė daug dėmesio, ištisas valandas praleisdavo su juo prie instrumento ir grojo su juo keturiomis rankomis.
 Londone Volfgangas Amadėjus susipažino su garsiuoju italų operos solistu Džovaniu Manzuoli, kuris pamokė berniuką dainavimo meno. Jau balandžio 27 d. Mocartas spėjo pasirodyti karaliaus Jurgio III dvare. Monarchas šiltai priėmė visą šeimą. Kitame gegužės 19 d. koncerte Volfgangas Amadėjus sužavėjo žiūrovus grodamas J. Ch. Bacho, G. K. Vagenzeilio, K. F. Abelio ir Hendelio pjeses. Apie entuziastingą sūnaus sėkmę Leopoldas parašė laiške, išsiųstame namo:
 „Tai, ką jis mokėjo, kai mes išvykome iš Zalcburgo – tik šešėlis to, ką jis moka dabar [...] Užtenka to, jog mano mergaitė – viena iš profesionaliausių atlikėjų Europoje, nors jai tik 12 metų, o mano berniukas, trumpai tariant, būdamas 8 metų moka viską, ko galima reikalauti iš 40 metų atlikėjo“.
 Iš tiesų, atvykęs į Angliją kaip virtuozas, Volfgangas Amadėjus paliko ją kaip kompozitorius: Londone jis daug kūrė, tačiau ne tik kūrinius klavesinui ir smuikui, bet ir vokalinę simfoninę muziką. Susirgus tėvui Leopoldui, šeima persikėlė į namą kaimo vietovėje Čelsyje, esančioje netoli Londono. Volfgangui buvo uždrausta groti klavesinu, kad netrukdytų sergančiam tėvui. Neturėdamas galimybės groti, Volfgangas Amadėjus daugiau laiko praleido kurdamas muziką. Tuo metu jis parašė savo pirmąją simfoniją (Nr. 1, E♭ mažore pagal „Kechelio katalogą"). Volfgango muzikinis pasiruošimas jau pasiekė tokį lygmenį, jog jis laisvai mokėjo kompozicijos taisykles ir formas. Tačiau nuomonė, jog Volfgangas Amadėjus tuo metu jau siekė kompozitoriaus įgūdžių viršūnę, nėra visiškai teisinga: kai kuriais atvejais Leopoldas redagavo ir tvarkė sūnaus sukurtus kūrinius. 1765 m. liepos 19 d., prabėgus daugiau kaip metų laiko viešnagei Anglijoje, Mocartai aplankė Britų muziejų.
 1765 m. liepos 26 d. Mocartas išvyko iš Londono ir, pasidavęs atkakliems Nyderlandų ambasadoriaus prašymams, per kuriuos išreiškė princesės norą išgirsti vunderkindų muziką, nusprendė vykti į Hagą. Tai nebuvo pirminių Leopoldo planų dalis, jis ketino prieš vykdamas namo aplankyti Italiją, tačiau to teko atsisakyti.
 Rugpjūčio 1 d. palikę Doverį, jūra Mocartai pasiekė Kalė. Į Hagą jie atvyko tik po mėnesio. Olandijoje, kur Mocartai praleido devynis mėnesius, Volfgangas parašė dar vieną simfoniją (K.22, B♭-dur) bei šešias sonatas klavesinui ir smuikui. Rugsėjo mėnesį Volfgangas Amadėjus grojo karaliaus rūmuose. Šio koncerto metu jis atliko ir pirmąsias sukurtas simfonijas. Kelionė į Olandiją Mocartams vos netapo lemtinga: Leopoldas vėl susirgo, po jo susirgo ir vaikai: Nanerlė – vidurių šiltine, nuo jos užsikrėtė ir Volfgangas Amadėjus. Nepaisant ligų, tėvą Leopoldą Olandijoje aplankė sėkmė, jo knygą „Traktatas apie pamatinius grojimo smuiku principus“ išvertė į olandų kalbą ir išleido.
 1766 m. balandžio mėn., prabėgus daugiau kaip trejiems metams nuo kelionės pradžios, Mocartų šeima nusprendė grįžti namo. Gegužės 10 dieną jie atvyko į Paryžių, kur jų globėjas F. M. fon Grimas buvo jiems paruošęs būstą. Paryžiaus visuomenė, kurią taip žavėjo vaikai-vunderkindai, tapo šaltesne ūgtelėjusiems Mocartams. Vis dėlto globėjo Grimo pastangų dėka Mocartus vėl pakvietė koncertuoti Versalio rūmuose.
 Po dviejų mėnesių, 1766 m. liepos 9 d. šeima paliko Paryžių ir pasuko į namus, į Zalcburgą. Pakeliui jie koncertavo Lione, Ženevoje bei Miunchene, praleisdami kiekviename iš miestų po kelias savaites. 1766 m. lapkričio mėn. pabaigoje Mocartai sugrįžo į Zalcburgą.
 Pirmosios operos
 Kelionė pranoko lūkesčius: ji atnešė didžiulę sėkmę Leopoldui Mocartui ir vaikams. Per trejus metus Volfgangas Amadėjus virto dešimties metų kompozitoriumi. Nėra duomenų, ar Volfgangas Amadėjus lankė mokyklą Zalcburge, tačiau galėjo būti, kad pats Leopoldas mokė savo vaikus: jam vadovaujant, Volfgangas Amadėjus mokėsi skaityti, rašyti ir aritmetikos, istorijos, geografijos. Ypatingas dėmesys buvo skiriamas užsienio kalbų studijoms – Volfgangas Amadėjus mokėsi lotynų, italų kalbų, kuriomis vėliau laisvai rašė ir kalbėjo, taip pat prancūzų ir tikriausiai šiek tiek anglų kalbų.
 Po kelionės Volfgangas Amadėjus Mocartas gavo užsakymą sukurti pagiriamąją muziką Zalcburgo kunigaikščio-arkivyskupo fon Štratenbacho kunigystės priėmimo metinių proga („A Berenice... Sol nascente“, taip pat žinomas kaip „Licenza“, K.70 / 61c). Spektaklis, tiesiogiai skirtas šioms iškilmėms, įvyko 1766 m. gruodžio 21 d. Taip pat pagal rūmų užsakymą Mocartas sukūrė oratorijos „Die Schuldigkeit des ersten Gebotes“ 1-ąją dalį, 2-ąją ir 3 -iąją dalis parašė kompozitoriai Johanas Michaelis Haidnas ir Antonas Adlgaseris. Oratorijos 1-oji dalis buvo atlikta 1767 m. kovo 12 d., o 1767 m. gegužės mėn. įvyko pirmosios Volfgango Amadėjaus Mocarto muzikinės dramos-operos lotynų kalba, šiuo metu žinomos pavadinimu „Apolonas ir Hiacintas“, premjera. Opera buvo skirta Zalcburgo universiteto studentų pasirodymui universiteto teatre.
 1767 m. rudenį turėjo įvykti imperatorienės Marijos Teresės dukters, jaunosios erchercogienės Marijos Juzefos santuoka su Neapolio karaliumi Ferdinandu. Šis įvykis tapo dar vienos Mocartų kelionės į Vieną priežastimi. Leopoldas tikėjosi, kad į sostinę susirinkę svečiai galės įvertinti jo vunderkindų vaikų grojimą.
 Tačiau atvykus į Vieną, Mocartams iš karto nepasisekė: erchercogienė susirgo raupais ir mirė. Dėl sumaišties, kuri karaliavo rūmuose, neatsirado nė vienos galimybės surengti koncertą. Mocartai ketino palikti epidemijos apimtą miestą, tačiau juos sulaikė viltis, kad, nepaisant gedulo, jie visgi bus pakviesti į rūmus. Galų gale, saugodamas vaikus nuo ligų, Leopoldas su šeima pabėgo į Olomoucą, tačiau Volfgangas, o vėliau Nanerlė sunkiai susirgo, Volfgangas net devynias dienas buvo netekęs regėjimo. Vaikams pasveikus, Mocartai sugrįžo į Vieną 1768 m. sausio 10 d., ir jiems patiems nebesitikint, gavo imperatorienės kvietimą atvykti į rūmus.
 1769–1774 m. Mocartai praleido Italijoje. 1770 m. Romoje Volfgangas Amadėjus visus nustebino, kai Siksto koplyčioje išgirstą kompozitoriaus Gregorijaus Alegrio „Miserere“ iš atminties užrašė natomis. Bolonijoje jie susitiko su tuo metu itin populiariu Italijoje kompozitoriumi Josefu Myslivecčeku ir kompozitoriumi Džiovaniu Martiniu. Bolonijoje Volfgangas Amadėjus Mocartas buvo priimtas į filharmonijos akademiją jos nariu.
 1771 m. Milane buvo pastatyta Mocarto opera „Mitridate, Re di Ponto“, sužavėjusi publiką. Tokia pat sėkmė lydėjo ir kitą operą „Lucio Silla“ (1772 m.).
 Zalcburgui išrinkus naują arkivyskupą, V. A. Mocartas parašė kūrinį „Il sogno di Scipione“ 1772 m. Miunchenui sukūrė operą „La bella finta Giardiniera“ (1774 m.). Kai Volfgangui Amadėjui Mocartui sukako 17 metų, jis jau buvo sukūręs 4 operas, 13 simfonijų, 24 sonatas, taip pat daugybę nedidelių kompozicijų.
 1775–1780 m., nepaisant bevaisės kelionės į Miuncheną, Manheimą ir Paryžių, motinos netekties, Volfgangas Amadėjus Mocartas, be kita ko, parašė sonatas klavesinui, keletą sonatų smuikui ir koncertų fortepijonui, koncertą obojui ir orkestrui, koncertą fleitai ir arfai, tris kvartetus fleitai, smuikui, altui ir violončelei, „Didžiąją simfoniją Nr. 31 D-dur“, kūrinių baletui ir kt.
 1779 m. Volfgangas Amadėjus Mocartas buvo priimtas į vargonininko ir kapelmeisterio tarnybą Zalcburgo rūmuose (bendradarbiavo su Michaeliu Johanu Haidnu).
 1781 m. sausio 29 d. Miunchene buvo pastatyta opera „Idomenėjas“, kuri tapo svarbiu Mocarto kūrybos etapu. Stiprioji operos dalis yra chorai, kuriems įtaką padarė Kristoforo Vilibaldo fon Gliuko stilius. Opera buvo sėkminga, tačiau apsiribojo keliais pastatymais Miunchene. Gyvendamas Zalcburge Volfgangas Amadėjus Mocartas parašė 13 sonatų fortepijonui, keletą variacijų fortepijonui ciklų, serenadų, divertismentų. Garsiausia serenada – „Mažoji nakties serenada“ (K.525).
 Vienos periodas
 Patekęs į Zalcburgo arkivyskupo nemalonę, Volfgangas Amadėjus Mocartas 1781 m. kovo 16 d. išvyko į Vieną. Čia jis susipažino su žinomu mecenatu, muzikantų globėju, rūmų bibliotekos vadovu baronu Gotfridu van Svitenu. Baronas turėjo sukaupęs didelę J. S. Bacho ir G. F. Hendelio kūrinių kolekciją, kurią atsivežė iš Berlyno. Van Sviteno siūlymu, Mocartas parašė keletą baroko stiliaus kūrinių, tikėdamasis tokiu būdu praturtinti savo paties kūrybą. Iš tiesų pažintis su Bacho ir Hendelio darbais, pasak daugelio tyrinėtojų ir muzikologų, padarė didelę įtaką Mocarto kūrybai.
 1781 m. liepos pabaigoje Mocartas pradėjo rašyti operą „Pagrobimas iš seralio“, kurios premjera įvyko 1782 m. liepos 16 d. Opera buvo entuziastingai priimta Vienoje ir netrukus paplito Europoje vokiškai kalbančiose šalyse. Po šios operos premjeros imperatorius Juozapas II pakomentavo: „tiek daug natų, mano mielas Mocartai“, į ką Mocartas atsakė „tiksliai tiek, kiek būtina, Jūsų Didenybe“.
 Siekdamas gauti vietą rūmuose, Mocartas tikėjosi, kad padedamas buvusio Zalcburgo mecenato – jaunesniojo imperatoriaus brolio, erchercogo Maksimiliano, taps Viurtembergo princesės Elžbietos, kurios išsilavinimą perėmė Juozapas II, muzikos mokytoju. Erchercogas šiltai rekomendavo Mocartą princesei, tačiau imperatorius į šias pareigas paskyrė kompozitorių Antonijų Saljerį, kaip geresnį dainavimo mokytoją. Kaip ir dauguma kitų vieniečių, imperatorius Mocartą žinojo tik kaip pianistą. Pavyzdžiui, 1781 m. gruodžio 24 d. imperatorius, mėgęs rengti muzikantų konkursus, įsakė Mocartui atvykti į rūmus, kad galėtų konkuruoti su tuo metu į Vieną atvykusiu italų virtuozu Mucijumi Klemenčiu. Pasak varžybose dalyvavusio kompozitoriaus Karlo Ditersdorfo, vėliau imperatorius pažymėjo, kad Klemenčio pjesėje dominuoja tik menas, o Mocarto pjesėje – menas ir skonis. Už pergalę varžybose imperatorius skyrė Mocartui 50 dukatų.
 Iki 1782 m. žiemos padaugėjo Mocarto mokinių, tarp kurių buvo ir Teresė fon Tratner, jai kompozitorius reiškė šiltus jausmus. Vėliau jis paskyrė Teresei „Sonatą c-moll“ (K.457) ir „Fantaziją c-moll“ (K.475).
 Dar gyvendamas Vienoje pas bičiulius Vėberius, Mocartas pradėjo rodyti dėmesį jų vidurinei dukteriai Konstancijai. 1781 m. gruodžio 15 d. Mocartas parašė tėvui laišką, kuriame paskelbė, kad ketina vesti Konstanciją Vėber. Tėvas nelabai pritarė tuoktuvėms, tačiau pora 1782 m. rugpjūčio 4 d. Šv. Stepono katedroje susituokė, likus dienai iki tėvo sutikimo gavimo paštu.
 1783 m. birželio 17 d. Mocartai susilaukė pirmagimio, kuriam duotas Raimundo Leopoldo, krikštatėvio, barono Raimundo Vetzlaro fon Plakinšterno, turtingo žydo, vardas. Antrasis vardas vaikui buvo suteiktas jo senelio Leopoldo Mocarto garbei.
 1783 m. liepos mėn. Mocartas su žmona Konstancija aplankė savo šeimą Zalcburge. Mocarto tėvas ir sesuo buvo mandagūs su Konstancija. Vizitas paskatino Volfgangą Amadėjų sukurti vieną iš didžiųjų liturginių kūrinių – „Mišias c-moll“ (vok. Große Messe in c-Moll, K. 427/417a). Nors kūrinys nebuvo baigtas, jo premjera įvyko Zalcburge, Konstancija dainavo solo partiją. Pora paliko Zalcburgą 1783 m. spalio 27 d. Nepaisant visų pastangų, pagrindinis kelionės tikslas – pakeisti tėvo nusiteikimą Konstancijos naudai – nebuvo pasiektas. Spalio 30 d. Mocartai užsuko į Lincą, kur apsistojo trims savaitėms pas seną Mocarto draugą grafą Jozefą Tuną. Čia viešėdamas Mocartas parašė „Simfoniją Nr. 36 C-dur“ (K.425), kurios premjera įvyko lapkričio 4 dieną grafo namuose.
 Apie 1784 metus Volfgangas Amadėjus Mocartas Vienoje susipažino su Jozefu Haidnu. Abu kompozitoriai tapo draugais. Kai Haidnas lankėsi Vienoje, jie kartais grojo improvizuotame styginių kvartete. Šeši Mocarto Haidnui skirti kvartetai (K. 387, K. 421, K. 428, K. 458, K. 464 ir K. 465) datuojami 1782–1785 m. ir yra vertinami kaip atsakas į Haidno „Opus“.
 1782–1785 m. Mocartas surengė solo koncertus, kiekviename sezone pristatydamas tris ar keturis naujus kūrinius. Kadangi erdvės teatruose buvo nedaug, jis užsisakė netradicines vietas: didelį kambarį „Trattnerhof“ daugiabučiame name ir restorano „Mehlgrube“ pobūvių salę. Koncertai buvo gausiai lankomi.
 1784 m. gruodžio 14 d. Mocartas tapo masonu. Laisvoji mūrininkystė suvaidino nemenką vaidmenį likusiame Mocarto gyvenime: jis dalyvavo susitikimuose, nemaža dalis jo draugų buvo masonai, įvairiomis progomis kūrė muziką masonams, pvz. kūrinį „Maurerische Trauermusik“.
 1785 m. vasario 11 d. – balandžio 25 d. Leopoldas Mocartas aplankė sūnų Vienoje. Leopoldas labai didžiavosi fantastiška sūnaus, kuris tada buvo kūrybos pakilime, sėkme. Pirmąją viešnagės Vienoje dieną tėvas dalyvavo sūnaus koncerte, kurį stebėjo ir imperatorius. Čia įvyko Mocarto koncerto fortepijonui Nr. 20 d-moll (K466) premjera.
 Apie 1786 metus Volfgangas Amadėjus Mocartas nustojo pasirodyti viešuose koncertuose, jo pajamos sumažėjo. Tai buvo sunkus laikas muzikantams Vienoje dėl Austrijos ir Turkijos karo: sumažėjo ir bendras pragyvenimo lygis, ir aristokratijos domėjimasis muzika.
 Iki 1788 m. vidurio V. A. Mocartas su šeima persikėlė iš Vienos centro į priemiestį. Persikėlęs į priemiestį Mocartas nesumažino savo išlaidų, pradėjo skolintis pinigus, dažniausiai iš savo draugų.
 Operos „Figaro vedybos" bei „Don Žuanas"
 Volfgangas Amadėjus Mocartas iš imperatoriaus gavo užsakymą sukurti naują operą. Pagalbos parašyti libretą jis kreipėsi į rūmų poetą Lorencą Da Pontę, kurį sutiko barono Veclaro namuose 1783 m. Kaip medžiagą libretui Mocartas pasiūlė Pjero Bomaršė komediją „Figaro vedybos“. Kai kurie šaltiniai teigia, kad visa opera buvo parašyta per šešias savaites, tai yra iki 1785 m. lapkričio pabaigos, tačiau tai mažai tikėtina: kartu su operos kūrimu Mocartas taip pat dirbo prie koncertų fortepijonui ir operos „Der Schauspieldirektor“. 1786 m. vasario mėn. opera „Figaro vedybos“ buvo baigta.
 Operos premjera įvyko 1786 m. gegužės 1 d. Vienos „Burgtheater“ teatre. Opera buvo palankiai sutikta, kai kurie numeriai ir arijos buvo atliekami pakartotinai, tačiau operos sėkmės negalima vadinti grandiozine: Venoje ji buvo parodyta tik devynis kartus. 1789 m. jos pastatymą atnaujino kompozitorius Antonijus Saljeris, „Figaro vedybas“ laikęs geriausia Mocarto opera.
 1786 m. spalio 18 d. Mocartams gimė trečias sūnus Johanas Tomas Leopoldas, kuris gyveno tik mėnesį ir mirė tų pačių metų lapkričio 15 d. Po sūnaus mirties Mocartų pora nebevadino savo vaikų senelio vardu. Tačiau dvi mergaites, gimusias 1787 ir 1789 m., jie pavadino Mocarto motinos Anos Marijos vardais.
 Maždaug tuo pačiu metu, 1786 m. rudenį, Mocartas mąstė apie kelionę į Angliją. Keliauti į šią šalį jį skatino jo mokinys ir bičiulis anglas Tomas Atvudas, solistė, atlikusi Siuzanos vaidmenį operoje „Figaro vedybos“ Nansi Storačė bei jos brolis Stivenas. Jie svajojo įsikurti anglų dvare.
 Mocartas netgi lankė porą anglų kalbos pamokų, kad papildytų savo žinias, tačiau jo planas keliauti į Angliją žlugo dėl tėvo pasipriešinimo: Leopoldas atsisakė rūpintis anūkais ir tarnais, kuriuos kelionės metu sutuoktiniai norėjo palikti seneliui. Be to, jis atkreipė dėmesį į gana kuklią sūnaus finansinę padėtį, nes norint nuvažiuoti tokį nemenką atstumą, reikėjo turėti bent 2000 florinų.
 Tačiau tai, jog nenuvyko į Angliją, nebuvo nesėkmė. Kaip tik tuo metu Prahoje pastatytos visos Volfgango Amadėjaus Mocarto operos susilaukė didžiulio pasisekimo.
 Prabėgus vos keliems mėnesiams po Vienos premjeros, 1786 m. gruodžio mėn., Prahoje įvyko Paskvalės Bondinio trupės atlikta operos „Figaro vedybos“, premjera, kurios sėkmė buvo stulbinanti: visa Praha buvo apsėsta opera, jos melodijas dainavo gatvėse ir net grojo smuklėse. Šios sėkmės dėka per 1786 m. šv. Kalėdas Mocartas gavo kvietimą atvykti į Prahą. Kartu su žmona Prahoje jis pasirodė 1787 m. sausio 11 d. ir išbuvo iki vasario 8 dienos. Čia Mocartas buvo šiltai sutiktas. Mocartai buvo reguliariai kviečiami į vakarienes, priėmimus ir spektaklius.
 V. A. Mocartas dalyvavo keliuose operos „Figaro vedybos“ spektakliuose, o sausio 20 d. pats, sėdėdamas prie klavesino, dirigavo operai. Dieną prieš tai, sausio 19 d., Mocartas surengė koncertą, kurį žiūrovai sutiko griausmingomis ovacijomis. Galiausiai jis pasirašė sutartį su P. Bondiniu dėl naujos operos sukūrimo.
 Grįžęs į Vieną 1787 m. vasarį, Mocartas ėmėsi operos. Dėl „Figaro vedybos“ sėkmės Lorencą Da Pontę jis laikė idealiu libretistu. Kaip siužetą libretui Da Pontė pasiūlė pjesę „Don Žuanas“. Tai patiko Mocartui.
 1787 m. balandžio 7 d. į Vieną atvyko jaunasis Liudvikas van Bethovenas. Remiantis plačiai paplitusia nuomone, Volfgangas Amadėjus Mocartas, išklausęs Bethoveno improvizacijų, tariamai sušuko: „Jis privers visus kalbėti apie save!“. Tačiau, ar iš tiesų Mocartas pasakė šią frazę, įrodymų nėra. Bethovenas, išgirdęs apie sušlubavusią motinos sveikatą, išbuvęs Vienoje tik dvi savaites, išskubėjo namo.
 Įpusėjus operos kūrybai, 1787 m. gegužės 28 d. mirė Leopoldas Mocartas. Šis įvykis sukrėtė Volfgangą Amadėjų, kuris buvo įpratęs nuolat jausti tėvo palaikymą.
 Spalio pradžioje V. A. Mocartas antrą kartą atvyko į Prahą prižiūrėti operos repeticijų. Operos „Don Žuanas“ premjera įvyko 1787 m. spalio 29 d. Prahos „Estates“ teatre. Paties Mocarto žodžiais, opera jam atnešė pačią didžiausią sėkmę.
 Mocartas grįžo į Vieną lapkričio 15 d. Gruodžio 7 d. mirus Kristofui Vilibaldui Gliukui, Mocarto pareigos buvo paaukštintos, t. y. jis tapo imperatoriaus kameriniu kompozitoriumi, tačiau jo užduotys apsiribojo daugiausia maskaradinių šokių kūrimu.
 „Don Žuano“ pastatymui Vienoje, apie kurį svajojo Mocartas ir Lorencas Da Pontė, sutrukdė vis didesnė naujos Antonijaus Saljerio operos „Aksuras, Hormūzo karalius“, kurios premjera įvyko 1788 m. sausio 8 d., sėkmė. Galiausiai imperatoriaus Juozapo II, kurį domino Prahoje patirtas Mocarto operos pasisekimas, dėka „Don Žuanas“ buvo parodytas 1788 m. gegužės 7 d. Vienos teatre.
 Vienoje premjera nepavyko: žiūrovai buvo atvėsę Mocarto kūrybai, negalėjo priprasti prie naujo ir neįprasto kūrinio ir apskritai liko jam abejingi.
 1788 m. vasarą Mocartas parašė tris simfonijas: Nr. 39 Es-dur (K.543), Nr. 40 G-moll (K.550) ir Nr. 41 C-dur („Jupiteris“, K.551). Priežastys, paskatinusios Mocartą parašyti šias simfonijas, nežinomos. Tik viena simfonija, Nr. 40 g-moll, buvo atlikta 1791 m. Antonijaus Saljerio vadovaujamuose koncertuose. Nuo 1788 m. pabaigos Mocartas savo globėjo barono van Svieteno prašymu pertvarkė ir aranžavo įvairius J. S. Bacho ir H. F. Hendelio kūrinius, kuriuos atliko savo namuose.
 Opera „Užburtoji fleita" ir paskutinieji gyvenimo metai
 1789 m. pavasarį Volfgangas Amadėjus Mocartas lankėsi Berlyne, kur susipažino su Prūsijos karaliumi Frydrichu Vilhelmu II.
 Beveik iš karto po grįžimo Mocartas ėmė kurti kvartetus Frydrichui Vilhelmui II. To metu sirgo jo žmona ir šeimai trūko lėšų. Pabuvus kurorte žmonos Konstancijos sveikata pasitaisė. Šiek tiek pasitaisė ir šeimos finansinė padėtis. Tuo metu opera „Figaro vedybos“ buvo pastatyta Vienos teatro scenoje ir sulaukė didelės sėkmės. Mocartas vėl entuziastingai ėmėsi darbo teatre: rašė arijas savo ir kitų kompozitorių operoms. Tuo pačiu metu Da Pontė parašė kompozitoriui Saljeriui visiškai originalų libretą „La scuola degli amanti“ (iš italų kalbos – „Meilužių mokykla“). Tačiau Saljeris nustojo dirbti prie operos. Po to libretas pateko Mocartui, jis pakeitė pavadinimą į „Così fan tutte“ („Visos jos tokios“). Operos premjera įvyko 1790 m. sausio 26 d. „Burgtheater“ teatre.
 Nuo 1791 m. sausio mėn. Mocarto kūryboje juntamas pakilimas. Mocartas sukūrė vienintelį ir paskutinį koncertą fortepijonui ir orkestrui (Nr. 27 B-dur-dur, K.595), taip pat parengė antrąjį savo simfonijos Nr. 40 g-moll leidimą (Nr. 40, K.550), prie partitūros pridėdamas klarnetų partijas. Vėliau, 1791 m. balandžio 16 ir 17 dienomis, ši simfonija buvo atliekama labdaros koncertuose, kuriuos vedė kompozitorius Antonijus Saljeris.
 Po nesėkmingo bandymo tapti antruoju dirigentu, Saljerio pavaduotoju, Volfgangas Amadėjus Mocartas žengė žingsnį kita linkme: 1791 m. gegužės pradžioje jis nusiuntė peticiją Vienos miesto magistratui, prašydamas paskirti jį į neatlygintinas Šv. Stepono katedros dirigento padėjėjo pareigas. Prašymas buvo patenkintas ir Mocartas gavo šią tarnybą. Tuo metu sunkiai sirgo dirigentas Leopoldas Hofmanas ir jo mirties atveju Mocartas būtų užėmęs šio vietą, tačiau Hofmanas Mocartą pergyveno.
 1791 m. kovo mėn. Mocarto bičiulis, teatro „Freihaus auf der Wieden“ režisierius Emanuelis Šikanederis paprašė išgelbėti jo teatrą nuo nuosmukio, sukuriant operą su pasakos siužetu.
 1791 m. rugsėjo mėn. Prahoje pastatyta itališkoji opera „Tito gailestingumas”, K.621, buvo priimta šaltai, tačiau tą patį mėnesį Vienoje priemiesčio teatre pastatyta „Užburtoji fleita“ sulaukė tokios sėkmės, kokios Mocartas daugelį metų nebuvo regėjęs Austrijos sostinėje. Plačioje ir įvairioje Mocarto veikloje ši pasakų opera užima ypatingą vietą.
 Mocartas, kaip ir dauguma jo amžininkų, taip pat daug dėmesio skyrė sakralinei muzikai. Vienas jo paskutinių nebaigtų kūrinių „Requiem“, prie kurio kompozitorius dirbo paskutiniais savo gyvenimo mėnesiais. Kūrinys buvo užsakytas turtingo aristokrato (grafo F. van Valzego). Mocartui mirus, kūrinį baigė jo mokinys Francas Ksaveras Ziusmajeris.
 Volfgangas Amadėjus Mocartas mirė 1791 m. gruodžio 5 d. Vienoje.
 Mocarto kūryba
 V. A. Mocarto kūriniai numeruojami pagal vadinamąjį Köchel-Verzeichnis – Kechelio sąrašą, sudarytą 1862 m. Prieš kūrinių numerius prirašomos raidės K arba KV.
 Simfoninė muzika: apie 40 simfonijų, iš jų žymiausios paskutinės –„Hafnerio simfonija“ (K.385), „Linco simfonija“ (K.425), „Prahos simfonija“ D-dur (K.504), simfonija Nr. 40 g-moll (K.550) ir simfonija Nr. 41 C-dur („Jupiterio simfonija“, K.551), divertismentai, serenados (Nr. 13 „Mažoji nakties muzika“, K 525), maršai, šokiai.
 Operos (apie 10, įvairių tipų, zingšpyliai): „Idomenėjas (1781), „Pagrobimas iš seralio“ (1782), „Figaro vedybos“ („Le Nozze di Figaro", 1786 m. pastatyta Vienoje), „Don Žuanas“ („Don Giovanni", 1787 m. pastatyta Prahoje), „Visos jos tokios“ (1790), „Užburtoji fleita“ (1791), „Tito gailestingumas“ (1791).
 Chorinė muzika: 18 mišių, „Requiem d-moll", K 626 (1791) ir kt.
 Klavyrinė muzika: 17 klavyrinių sonatų (tarp jų „Sonata fortepijonui Nr. 11 A-dur", garsi „Turkų maršo“ tema), 3 fantazijos (fantazija ir sonata fortepijonui c-moll (K.475, K.457 (1785)), variacijos.
 Kameriniai instrumentiniai kūriniai: 26 styginių kvartetai, styginių kvintetai, fortepijoniniai trio ir kvartetai, 42 sonatos smuikui ir fortepijonui.
 Koncertai: 27 fortepijonui ir orkestrui (tarp jų paminėtini koncertai Nr. 20, Nr. 21 ir Nr. 23), 5 smuikui ir orkestrui, taip pat koncertai klarnetui, obojui, fleitai ir arfai.
 Šaltiniai
 Austrijos kompozitoriai
 Klasicizmo epochos kompozitoriai
 Masonai


type: caselaw

text:
 11.10.2008
 NL
 Publicatieblad van de Europese Unie
 C 260/3
 Arrest van het Hof (Eerste kamer) van 10 juli 2008 (verzoek om een prejudiciële beslissing ingediend door de Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu — Republiek Polen) — Alicja Sosnowska/Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu Ośrodek Zamiejscowy w Wałbrzychu
 (Zaak C-25/07) (1)
 (Btw - Richtlijnen 67/227/EEG en 77/388/EEG - Nationale wettelijke regeling tot vaststelling van nadere regels voor teruggaaf van btw-overschot - Beginsel van fiscale neutraliteit en evenredigheidsbeginsel - Bijzondere afwijkende maatregelen)
 (2008/C 260/04)
 Procestaal: Pools
 Verwijzende rechter
 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
 Partijen in het hoofdgeding
 Verzoekende partij: Alicja Sosnowska
 Verwerende partij: Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu Ośrodek Zamiejscowy w Wałbrzychu
 Voorwerp
 Verzoek om een prejudiciële beslissing — Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu — Uitlegging van artikel 5, derde alinea, EG, van artikel 2 van richtlijn 67/227/EEG van de Raad van 11 april 1967 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting (PB 71, blz. 1301), alsmede van de artikelen 18, lid 4, en 27, lid 1, van de Zesde richtlijn (77/388/EEG) van de Raad van 17 mei 1977 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting — Gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde: uniforme grondslag (PB L 145, blz. 1) — Nationale regeling inzake omzetbelasting waarbij met betrekking tot de termijn voor teruggaaf van het overschot in minder gunstige modaliteiten wordt voorzien voor belastingplichtigen die belaste handelingen beginnen te verrichten en zijn geregistreerd als belastingplichtigen die intracommunautaire leveringen verrichten — Beginsel van fiscale neutraliteit en evenredigheidsbeginsel
 Dictum
 1)
 Artikel 18, lid 4, van de Zesde richtlijn (77/388/EEG) van de Raad van 17 mei 1977 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting — Gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde: uniforme grondslag, zoals gewijzigd bij richtlijn 2005/92/EG van de Raad van 12 december 2005, en het evenredigheidsbeginsel verzetten zich tegen een nationale regeling als die in het hoofdgeding, waarbij, teneinde de tot voorkoming van belastingfraude en -ontwijking noodzakelijke controles mogelijk te maken, de termijn waarover de nationale belastingadministratie beschikt voor de teruggaaf van het overschot aan belasting over de toegevoegde waarde aan een categorie van belastingplichtigen, wordt verlengd van 60 tot 180 dagen vanaf de indiening van de aangifte in de belasting over de toegevoegde waarde door de belastingplichtige, tenzij deze een zekerheid van 250 000 PLN stelt.
 2)
 Bepalingen als die in het hoofdgeding vormen geen „bijzondere [...] afwijkende maatregelen” tot voorkoming van bepaalde vormen van belastingfraude of -ontwijking in de zin van artikel 27, lid 1, van de Zesde richtlijn (77/388), zoals gewijzigd bij richtlijn 2005/92.
 (1) PB C 69 van 24.3.2008.


text:
How many words can you make out of knackwurst
 Total Number of words made out of Knackwurst =236
 Knackwurst is a 10 letter long Word starting with K and ending with T. Below are Total 236 words made out of this word.
 7 letter Words made out of knackwurst
 6 letter Words made out of knackwurst
 1). cantus 2). struck 3). knacks 4). krauts 5). knaurs 6). untack 7). kurtas 8). cranks 9). tranks 10). trucks 11). trunks 12). tracks 13). wracks 14). santur
 5 letter Words made out of knackwurst
 1). trans 2). kurta 3). truck 4). sutra 5). knurs 6). knaur 7). snack 8). knars 9). tarns 10). trank 11). knack 12). karts 13). karst 14). karns 15). track 16). tanks 17). stark 18). stank 19). runts 20). stack 21). snuck 22). snark 23). skunk 24). scuta 25). scaur 26). scart 27). rucks 28). straw 29). narcs 30). narks 31). tacks 32). swart 33). swank 34). racks 35). ranks 36). rants 37). stunk 38). stuck 39). scant 40). curst 41). wacks 42). arcus 43). carts 44). turns 45). carns 46). carks 47). warts 48). wurst 49). canst 50). cants 51). aunts 52). warns 53). warks 54). wants 55). wauks 56). craws 57). wrack 58). crank 59). tucks 60). turks 61). crust 62). ankus 63). curns 64). tunas 65). trunk
 4 letter Words made out of knackwurst
 1). want 2). wars 3). star 4). warn 5). staw 6). wark 7). skat 8). wart 9). waur 10). wauk 11). scut 12). wats 13). wast 14). scat 15). snaw 16). skua 17). suck 18). wans 19). tusk 20). tarn 21). turn 22). taws 23). turk 24). tuns 25). tars 26). task 27). taus 28). tuna 29). tuck 30). twas 31). tans 32). sunk 33). sura 34). wack 35). swan 36). utas 37). cant 38). swat 39). tack 40). urns 41). tank 42). ursa 43). tsar 44). scar 45). acts 46). cats 47). caws 48). craw 49). crus 50). curn 51). curs 52). curt 53). cuts 54). karn 55). kart 56). kats 57). knar 58). knur 59). narc 60). cast 61). cask 62). ants 63). anus 64). arcs 65). arks 66). arts 67). auks 68). aunt 69). cusk 70). awns 71). cans 72). cark 73). carn 74). cars 75). cart 76). nark 77). rack 78). ruck 79). sank 80). raws 81). rank 82). rant 83). rats 84). sack 85). sark 86). ruts 87). stun 88). nuts 89). runs 90). rust 91). runt 92). sawn 93). scan 94). rusk
 3 letter Words made out of knackwurst
 1). uts 2). awn 3). car 4). sac 5). urn 6). can 7). wan 8). uta 9). ant 10). saw 11). wat 12). arc 13). sau 14). ark 15). sat 16). ars 17). art 18). ska 19). war 20). ask 21). auk 22). uns 23). rut 24). sun 25). ras 26). act 27). cut 28). nut 29). tar 30). taw 31). kas 32). tau 33). kat 34). tas 35). ran 36). rat 37). nus 38). twa 39). run 40). cat 41). caw 42). tun 43). raw 44). tsk 45). naw 46). cur 47). tan 48). was
 2 letter Words made out of knackwurst
 ar na an ta as ka un at aw ut us nu
 Note There are 2 vowel letters and 8 consonant letters in the word knackwurst. K is 11th, N is 14th, A is 1st, C is 3rd, W is 23rd, U is 21th, R is 18th, S is 19th, T is 20th, Letter of Alphabet series.
 k nk ak ck w
 k uk rk sk t
 t st rt ut wt k
 t ct at nt k