type: wikipedia

text:
Sovietsky zväz, dlhý tvar Zväz sovietskych socialistických republík (skratka: ZSSR; ; hovorovo: Sojúz, Sojuz, Sajúz), bol federatívny socialistický zväzový štát vo východnej Európe a severnej časti Ázie existujúci v rozmedzí rokov 1922 až 1991. Rozlohou 22,4 milióna km2 bol rozlohou najväčším štátom sveta. Jeho hlavným mestom bola Moskva.
 Zväz sovietskych socialistických republík sa rozprestieral vo východnej Európe, strednej a severnej Ázii. Svojou rozlohou 22,4 milióna km2 zaberal takmer jednu šestinu súše sveta. Bol najväčším štátom v histórii ľudstva. Štatistiky OSN vyčleňovali ZSSR pre jeho obrovskú rozlohu a spoločensko-hospodársku špecifickosť ako osobitný, svetadielom zodpovedajúci celok. V ZSSR žilo začiatkom roku 1989 287,6 milióna obyvateľov, vyše sto veľkých a malých národností odlišujúcich sa jazykom a kultúrou, ktoré ale spájali rovnaké historické korene a osud. Približne polovica obyvateľov boli Rusi. Sovietsky zväz tvorilo 15 štátov: Rusko, Ukrajina, Bielorusko, Moldavsko, Gruzínsko, Arménsko, Azerbajdžan, Kazachstan, Uzbekistan, Turkménsko, Tadžikistan, Kirgizsko, Estónsko, Lotyšsko a Litva.
 Dejiny
 Vznik
 V priebehu prvej svetovej vojny došlo v Cárskom Rusku k veľkému oslabeniu neefektívneho cárskeho režimu. 8. až 12. marca 1917 došlo v Petrohrade k štrajku a protestom, ktoré prerástli do otvoreného boja s cárskou mocou. Tieto udalosti sú známe ako februárová revolúcia. V dôsledku neschopnosti riešiť vzniknutú situáciu, ako aj veľkému odporu verejnosti voči jeho osobe, 15. marca 1917 cár Mikuláš II. abdikoval. Správou krajiny bola poverená Dočasná vláda pod vedením konštitučného demokrata Georgija Ľvova neskôr od júna 1917 esera Alexandra Kerenského. Dočasná vláda sa delila o moc s Petrohradským revolučným výborom, tzv. Petrohradským sovietom, ich cieľom bolo doviesť krajinu do demokratických volieb do Ústavodarného zhromaždenia. V dôsledku komplikovanej vojnovej, ekonomickej aj sociálnej situácie sa však jednalo o zložitý proces. Dočasná vláda v priebehu roka postupne strácala podporu verejnosti, čo úspešne využili boľševici pod Leninovým vedením.
 Dňa 7. novembra roku 1917 rozpútali v Petrohrade boľševici tzv. októbrový prevrat. Jedným z jeho dôsledkov bola krutá občianska vojna, ktorá spôsobila systémový aj územný rozpad Ruska. Samostatnosť vyhlásili krajiny, ktoré boli do prvej svetovej vojny pod cudzou nadvládou: Poľsko, Fínsko, Ukrajina, Gruzínsko, Arménsko a Azerbajdžan. Na jednu stranu postavili prívrženci cára („Bieli“ alebo Bielogvardejci) a prívrženci radikálnej socialistickej revolúcie – boľševici na čele s V.I. Leninom. Do občianskej vojny bolo zatiahnuté obyvateľstvo celej krajiny. Okrem spomínaných „Bielych“ a „Červených“ možno spomenúť aj kozákov na Ukrajine a Done či jednotky anarchistov, ktorí na krátku dobu na Ukrajine ustanovili vlastný štát (išlo o prvý pokus o budovanie anarchistického štátneho útvaru v histórii). Boľševici formálne uznali zásady „sebaurčenia národov“. V okolitých krajinách však začali podporovať lokálne komunistické strany. Podporu najčastejšie sprevádzali aj intervencie Červenej armády. Na obsadených oblastiach vyhlasovali „vládu sovietov“, spravovanú formálne cez robotníkov a roľníkov – fakticky cez straníckych komisárov. Prebiehala konfiškácia priemyselných závodov a nehnuteľností, roľníkom neskôr zaberali „prebytky potravín“. Teror voči politickým protivníkom a predstaviteľom „triedy vlastníkov“: statkárom, podnikateľom, zámožným roľníkom (kulakom) nebol v tom období výnimkou. Októbrová revolúcia však napokon skončila víťazstvom boľševickej Červenej armády.
 Postupne sa boľševikom podarilo ovládnuť väčšinu územia bývalého cárskeho Ruska a 30. decembra 1922 bol vytvorený Sovietsky zväz. Zakladajúcimi zväzovými republikami boli Ruská SFSR, Ukrajinská SSR, Bieloruská SSR a Zakaukazská SFSR, ktorej súčasťou boli Arménska SSR, Azerbajdžanská SSR a Gruzínska SSR.
 Neskôr pribúdali ďalšie: z teritória RSFSR sa vyčlenili 27. októbra 1924 Turkménska SSR a Uzbecká SSR. 5. decembra 1929 Tadžická SSR. 5. decembra 1936 bola zrušená Zakaukazská SFSR, ktorá sa zmenila na tri samostatné SSR. K tomu ešte toho istého roku pribudli vyčlenením zo RSFSR aj Kazašská SSR a Kirgizská SSR, takže v ústave ZSSR z roku 1936 figuruje už 11 rovnocenných republík. Zvyšovanie počtu členských republík bolo neskôr spojené s obsadením Pobaltia, sovietsko-fínskou vojnou a druhou svetovou vojnou.
 Dňa 31. marca 1940 zjednotením novodobytých území so ZSSR a následným vyčlenením vznikla Karelsko-fínska SSR. Roku 1939 podľa tzv. paktu Ribbentrop-Molotov, boli po 17. septembri 1939 pričlenené Západná Ukrajina a Západné Bielorusko, ktoré boli kedysi súčasťou cárskeho Ruska a boli stratené vo vojne s Poľskom v roku 1921. 2. augusta bola tiež pričlenená Besarábia odňatá Rumunsku a vznikla Moldavská SSR, ktorá bola pôvodne autonómnou republikou Ukrajinskej SSR.
 V dôsledku pobytu sovietskych jednotiek v pobaltských krajinách, a vyvolania „socialistických revolúcií“ v týchto štátoch vznikli: 6. augusta 1940 Estónska SSR, 3. augusta 1940 Litovská SSR a 5. augusta 1940 Lotyšská SSR. ZSSR sa teda nakoniec skladal zo 16 zväzových republík. V nasledujúcom období už k vzniku nových republík nedošlo, 16. júna 1956 bola Karelsko-fínska SSR zlúčená s Ruskou SFSR ako jej autonómna republika.
 Stalinova vláda
 Po smrti Lenina v roku 1924 sa dostal na čelo Josif Stalin. Ten najprv využil nejednotnosť svojej opozície v strane a postupne odstraňoval svojich politických protivníkov. Bol to najmä Lev Trockij a Alexandr Zinovjev. Následne sa začala premena krajiny podľa Stalinových predstáv. Začala sa brutálna kolektivizácia a prenasledovanie odporcov sovietskeho režimu, za obeť Stalinovej politiky v tej dobe len na Ukrajine zomrelo 10 miliónov ľudí. Začalo sa tiež intenzívne spriemyselňovanie.
 Neskôr koncom 30. rokov Stalin zintenzívnil boj proti svojim vnútorným nepriateľom nielen v strane, ale aj v armáde. Vrcholili stalinské represie, najbrutálnejšie z nich sú označované ako veľký teror. Za obeť týchto čistiek padli mnohé významné osobnosti ako Nikolaj Bucharin. Na krajinu mali veľmi zlý dopad tiež čistky v armáde, ktorým padli za obeť 3 z piatich vtedajších maršalov, ale aj tisíce ďalších generálov a nižších dôstojníkov. Až zimná vojna s Fínskom ukázala, v akom bezútešnom stave sa sovietske ozbrojené sily skutočne nachádzajú. Sovietsky zväz sa v tomto období angažoval vo viacerých ozbrojených konfliktoch s Japonskom, v ktorých však na rozdiel od bojov s Fínskom červená armáda obstála veľmi dobre. Stalin navyše medzitým podpísal zmluvu o priateľstve s nacistickým Nemeckom, ktoré ako dúfal, sa prv než udrie na ZSSR oslabí bojom v západnej Európe. Plánovaná reorganizácia a dozbrojenie armády malo byť ukončené v roku 1942. Od začiatku roka 1941 však bolo evidentné, že ďalším cieľom Hitlerových vojsk bude práve Sovietsky zväz. Stalin však celkom ignoroval všetky varovné informácie, dnes sa všeobecne predpokladá, že tak chcel oddialiť nemecký útok.
 Druhá svetová vojna
 Dňa 22. júna 1941 krajinu napadlo nacistické Nemecko a rad jeho spojencov, čim otvorili tzv. východný front začala sa najväčšia ozbrojená kampaň v histórii. V krajinách bývalého Sovietskeho zväzu je toto obdobie bežne označované ako Veľká vlastenecká vojna (tento názov po prvýkrát použil Stalin). Vojna sa pre krajinu začala za tých najnevhodnejších podmienok a ZSSR hneď na začiatku utrpel ťažké straty. Do velenia armády navyše mnohokrát neodborne zasahoval Stalin, najprv prikázal viesť frontálny protiútok nepripravenými, nedostatočne zmobilizovanými a nerozvinutými jednotkami západných okruhov, čo malo za následok stratu väčšiny týchto jednotiek, neskôr vo viacerých momentoch trval na držaní významných bodov namiesto ústupu. Tak bolo pri len Kyjeve zajatých alebo zabitých vyše 600 000 sovietskych vojakov. Okrem toho však pomerne účinne pôsobil na zahraničnopolitickej, propagandistickej a hospodárskej scéne. Okamžite po napadnutí krajiny uzavrel spojenectvo so Spojeným kráľovstvom a USA, to i napriek tomu, že tieto krajiny boli ideologickými nepriateľmi sovietskeho systému. V priebehu vojny tiež zvýšil spoluprácu s pravoslávnou cirkvou a prakticky pozastavil jej prenasledovanie. Týmito krokmi si nielen zabezpečil dôležitých spojencov pre boj proti veľmi silnému nepriateľovi, ale v časti obyvateľstva vyvolal dojem, že po vojne sa pomery v krajine zmenia k lepšiemu. Veľmi dôležitá bola tiež mobilizácia obyvateľstva, ktorú Stalin zvládol veľmi dobre, rovnako ako pomerne úspešne evakuoval veľkú časť priemyslu a robotníkov, ktorá sa nachádzala v oblastiach ohrozených nemeckým vpádom.
 Počas bitky pred Moskvou sa začal rysovať skutočný obrat v druhej svetovej vojne. Ukázalo sa, že napriek všetkým snahám Nemci Moskvu nedosiahnu a naopak, boli po prvýkrát za vojnu nútení ustupovať. Toto však netrvalo dlho, Sovieti nepredpokladali tak skoré zotavenie nemeckých jednotiek a na jar 1942 boli zaskočení silnými protiútokmi. Nacistické vojská opäť prenikli hlboko do územia ZSSR, teraz však smerom k dolnému toku Volgy na Kaukaz. Nasledovala ťažká bitka o Stalingrad, v ktorej však Nemcov opäť zastavil silný odpor sovietskych vojsk a nečakaný protiútok, ktorý zničil ich 6. armádu a ťažko poznamenal 4. tankovú a ďalšie 3 rumunské a maďarské armády.
 Počas bitky pri Kursku zlyhala posledná nemecká šanca o možnosť vybojovať na východe rovnováhu. Nemci však ešte neboli zničení a ich vytlačenie z krajiny trvajúce do leta 1944 si vyžiadalo tisíce mŕtvych. Oblasti, ktoré boli zasiahnuté bojmi, boli ťažko poškodené, miestami navyše celkom vyľudnené. Nemci na sovietskom území spáchali jedny z najťažších vojnových zločinov. Proti nacistickej okupácii sa v krajine postavilo silné hnutie odporu, ktoré viedlo na okupovaných územiach intenzívnu partizánsku vojnu. O život prišlo vyše 15 miliónov sovietskych civilistov, len v obkľúčenom Leningrade zomrelo od hladu takmer milión obyvateľov. Vo vojne položilo život celkovo vyše 9 miliónov vojakov, z toho 3 milióny v zlých podmienkach nemeckého zajatia. 2. mája 1945 sovietske jednotky dovŕšili likvidáciu nemeckých vojsk v Berlíne. Neskôr bola ich časť presmerovaná na Prahu, kde sa stále nachádzalo vyše 500 000 nemeckých vojakov unikajúcich na západ. V noci z 8. na 9. mája 1945 nemecké vojská kapitulovali. Ozbrojené sily sovietskeho zväzu sa podieľali alebo sami oslobodili Poľsko, Rumunsko, Bulharsko, Maďarsko, Česko-Slovensko, Juhosláviu, Nórsko a Nemecko, ktoré bolo rozdelené na okupačné zóny. Krajinou, ktorá sa na porážke nacistického Nemecka podieľala najväčšou mierou bol práve Sovietsky zväz.
 Na požiadanie Spojencov v auguste 1945 zaútočili sovietske vojská na japonskú armádu v Mandžusku a prispeli tak k skorej kapitulácii poslednej z krajín Osi, ktorá ešte vzdorovala ich tlaku.
 Obdobie povojnovej Stalinovej vlády
 Stalin počas vojny na základe dohôd so západnými Spojencami získal vplyv vo východoeurópskych krajinách, kde po vojne podporoval rozmach komunistických režimov. Očakávania mnohých ľudí v zlepšenie vzťahov so západom sa však nenaplnili. USA a ZSSR sa začali viesť nevraživú politiku, ktorá vyústila do studenej vojny. Stalin navyše pokračoval v nezmyselne krutej domácej politike, opäť obrátil hnev proti nepriateľom režimu, do pracovných táborov poslal milióny bývalých vojakov, či ďalších „nepriateľov vlasti“. Chyby v jeho vnútornej aj zahraničnej politike mali podstatný vplyv na to, že po jeho smrti v roku 1953 začala krajina mocensky, ako aj ekonomicky upadať. Tento úpadok mal neskôr výrazný vplyv na samotný rozpad ZSSR.
 19531985
 Po Stalinovej smrti jeho bývalí blízki spolupracovníci, často zodpovední za brutálne stalinské zločiny radikálne zmenili politický kurz. Berija (minister vnútra) napríklad začal s prepúšťaním politických väzňov z rúk ministerstva vnútra (bývalého NKVD) a kritikou Stalina na vnútrostraníckej úrovni. V dôsledku obáv ostatných špičiek sovietskej politiky z nárastu jeho moci však bol pomerne rýchlo odstránený a popravený. Hlavou štátu bezprostredne po smrti Stalina bol G. M. Malenkov, ktorý sa pokúšal o ekonomické reformy, z postu predsedu rady ministrov však bol odstránený agilnejším Chruščovom. Po XX. zjazde komunistickej strany v roku 1956, nový prvý sekretár strany N. S. Chruščov odsúdil kult osobnosti ako aj mnohé Stalinove kroky. Chruščov, ale i jeho nasledovníci, však už neboli ochotní stavať svoju moc na krutovláde a pracovných táboroch v takej miere, ako ich predchodca. Ako ukázala neskôr napr. Karibská kríza, neboli ochotní ani riskovať priamy konflikt s USA alebo inou krajinou NATO. Za vlády Nikitu Chruščova však prebehlo aj zblíženie ZSSR s USA, bola napr. zriadená horúca linka medzi Kremľom a Bielym domom, ktorá v kritických situáciách umožňovala okamžitý kontakt vodcov oboch krajín. Popri množstve chaotických reforiem, o ktoré sa Chruščov pokúsil, patrí medzi výsledky jeho aktivít aj napr. pričlenenie Krymu k Ukrajinskej SSR. Roku 1964 bol Chruščov zbavený moci členmi tvrdého krídla Strany a odsunutý do úzadia. Na jeho miesto sa tlačili hneď niekoľkí predstavitelia elity: predseda vlády Alexej Kosygin, predseda prezídia Najvyššieho sovietu Nikolaj Podgornyj (funkcia formálnej hlavy ZSSR) a stranícky byrokrat Leonid Iľjič Brežnev, zastávajúci post prvého tajomníka UV KSSS. Spomedzi nich získal v priebehu 2 rokov najvyšší vplyv Leonid Brežnev.
 Brežnev rýchlo skoncoval s Chruščovovým štýlom neustálych zmien, oprel sa o armádu, posilnil centrálne rozhodovanie z Moskvy, do vedenia vniesol stabilnejšie a pragmatickejšie metódy práce a aj ľud prijal zmenu v Kremli s uspokojením. XXIII. zjazd KSSZ roku 1966 potvrdil novú líniu strany, ktorá bola súčasne neoficiálnou rehabilitáciou stalinizmu. Práve on mal v nasledujúcich rokoch veľký podiel na intervencii do Česko-Slovenska v lete roku 1968. Počas jeho vlády sa výrazne zhoršili vzťahy s Čínou. Čínski vodcovia označovali ZSSR za svojho najväčšieho nepriateľa. Prebehlo tiež niekoľko menších ozbrojených stretnutí, v marci roku 1969 na rieke Ussuri a na riečnom ostrove Damanskij (čínsko-sovietske konflikty). Ako aj na hraniciach Kazachstanu a ČĽR v auguste toho istého roku. Brežnev sa v tejto dobe obklopil vedením, ktoré sa skladalo z členov všetkých dôležitých záujmových skupín komunistickej strany. Okrem toho, že Brežnev uvoľnil svojou zahraničnou politikou napätie v Európe, pokúšal sa normalizovať aj vzťahy s USA, ktoré už niekoľko rokov predávali veľké množstvo obilia do ZSSR. Výsledkom rokovaní medzi USA a ZSSR bola dohoda o obmedzení strategických jadrových zbraní SALT I.
 V tomto období rýchlo rástla životná úroveň obyvateľstva. Mzdy rástli podstatne rýchlejšie ako životné náklady. To však spôsobovalo disproporcie medzi úsporami a produktmi, ktoré bolo možné za ne nakúpiť, vzhľadom na to že výroba spotrebného tovaru pomaly klesala. Na druhej strane sa zvyšovala vybavenosť sovietskych domácností. Zlepšili sa tiež bytové podmienky. Vzrástla motorizácia a skvalitnila sa výživa obyvateľstva. Na druhej strane sa sovietske kolchozy prejavili ako neefektívne. Sovietsky zväz nedokázal pravidelne vyprodukovať dostatok potravín pre vlastnú potrebu. Tretina zožatého obilia bola zničená kvôli zlému uskladneniu. Naproti tomu 2530 % poľnohospodárskej výroby pochádzalo zo záhumienok, ktoré tvorili len 3 % celkovej ornej pôdy. Pre celé hospodárstvo bolo príznačné lajdáctvo a potláčanie akejkoľvek iniciatívy. Počas 18 rokov, keď bol Brežnev najmocnejším mužom Kremľa, sa pomery v ZSSR síce stabilizovali, no odmietaním progresívnych zmien sa zároveň konzervovali. Pod jeho vedením systém nedokázal adekvátne čeliť vnútropolitickým a ekonomickým problémom. V roku 1979 pomocou KGB zorganizoval v Afganistane puč, po ktorom nasledovala zdĺhavá krvavá vojna. Na sklonku jeho vlády bolo vedenie ZSSR prestarnuté a nehybnosť sovietskeho režimu sa skončila až po Brežnevovej smrti roku 1982.
 Nástupcom Brežneva sa stal Jurij Vladimirovič Andropov, bývalý šéf KGB. Sovietska tajná služba, bola v tej dobe organizáciou, ktorá mala najlepší prehľad o skutočnom dianí v krajine. Andropov sa prejavoval ako opatrný reformátor. Pokúšal sa obmedziť absentérstvo, alkoholizmus (vskutku zaujímavé je, že príjmy z alkoholu tvorili 58 % HDP ZSSR), čierny trh, vystupňoval boj proti korupcii, pokúsil sa zvýšiť všeobecnú disciplínu, obzvlášť pracovnú. Asi najväčším úspechom Andropova počas jeho 15 mesiacov v úrade bola jeho kádrová politika. Presadzoval nové, mladšie stranícke kádre a odstraňoval prestarnutú brežnevovskú garnitúru. Od polovice roku 1983 sa však rýchlo zhoršoval jeho zdravotný stav, až nakoniec 9. februára 1984 zomrel. V svojom odkaze ústrednému výboru strany žiadal Andropov za svojho nástupcu Michaila Gorbačova. Ten sa však zdal starej brežnevovskej garde veľmi mladý, tá si navyše ešte priala udržať moc. Za nového generálneho tajomníka bol zvolený Konstantin Černenko, ten ale nevládol ani 1 rok a zomrel 10. marca 1985. Politbyro do 24 hodín od jeho smrti odporučilo Ústrednému výboru strany, aby bol za nového tajomníka zvolený Gorbačov.
 Prestavba a rozpad
 Michail Gorbačov sa stal vodcom chorej veľmoci. Ako predstaviteľ mladých, umiernených reformátorov v Komunistickej strane sa snažil napraviť, oživiť a pokiaľ možno liberalizovať strnulý sovietsky systém. To sa chcel pokúsiť dosiahnuť takým spôsobom, aby ho nemusel zásadne meniť. Nemal však jasné predstavy o reformách a ich hĺbke. Ako sa neskôr ukázalo, nemal ani presné predstavy o skutočnom stave v krajine. Pri reformách sprvu dával dôraz na zvýšenie stagnujúceho ekonomického rastu. Ten bol okrem skostnatenosti riadiaceho aparátu spôsobený aj problémami so systematickým falšovaním ekonomických výsledkov, čo bolo bežnou praxou v krajine. Pokúšal sa odstrániť byrokraciu a centralizmus, pre to bolo potrebné zvýšiť otvorenosť a informovanosť spoločnosti. Nasledovala tzv. „Glasnosť“, a neskôr potreba hlbších reforiem komunistického systému, tzv. „Perestrojka“. Za Gorbačovovej vlády sa podstatne zlepšili vzťahy ZSSR s USA ako aj západoeurópskymi krajinami. Gorbačov sa stal veľmi uznávaný v zahraničí. Vo vzťahu k východoeurópskym krajinám presadzoval politiku nezasahovania. To neskôr vyústilo do postupného pádu komunistických režimov v týchto krajinách.
 Uvoľňovanie vzťahov v samotnom ZSSR malo ale zhubný vplyv aj na samotné republiky. Predstavitelia jednotlivých republík sa začali navzájom obviňovať z ekonomického zaostávania krajiny. Neskôr do popredia vystúpili aj národnostné nepokoje najmä v Pobaltí a Zakaukazsku. Jednotlivé národné parlamenty sa začali odkláňať od Moskvy a dokonca žiadali autonómiu. Gorbačov sa ocitol medzi dvoma tábormi. Radikálni reformátori ho považovali za príliš konzervatívneho, naopak konzervatívni komunisti za priveľmi radikálneho. Práve predstavitelia tvrdej línie sa 18. augusta 1991 pokúsili o puč. Ten bol ale veľmi slabo naplánovaný a mal nízku podporu, hlavne armády. Po piatich dňoch bola väčšina pučistov zatknutá alebo spáchala samovraždu. Vtedy sa na scénu znovu dostal Boris Jeľcin, populárny predstaviteľ Moskovskej straníckej organizácie. Najvyšší Soviet mu vtedy udelil mimoriadne právomoci, Jeľcin prevzal kontrolu nad ozbrojenými silami na území Ruska, zastavil činnosť Komunistickej strany. Nasledovala likvidácia celozväzových inštitúcií a mnohých ministerstiev. 4. novembra 1991 vyhlásili nezávislosť Pobaltské republiky. 8. decembra 1991 sa na chate v Bielovežskom pralese zišli prezidenti Ruska a Ukrajiny, Jeľcin a Kravčuk, ktorí presvedčili predsedu Najvyššieho sovietu Bieloruska, Stanislava Šuškieviča, aby súhlasil s rozpustením Sovietskeho zväzu a jeho nahradením voľným združením, Spoločenstvom nezávislých štátov (SNŠ). Legitimitu tohto kroku odôvodňovali skutočnosťou, že roku 1922 tieto štáty vytvorili podpisom zväzovej zmluvy ZSSR a mali ho teda aj právo rozpustiť. Predstavitelia väčšiny ostatných republík boli rýchlym spádom udalostí prebiehajúcich mimo ich vplyvu značne prekvapení. Vymohli si preto taktiež vstup do SNŠ, ktoré malo vytvoriť podmienky pre uchovanie potrebných vzťahov medzi novovzniknutými krajinami. Stalo sa tak 21. decembra 1991, keď 11 zostalých republík ZSSR (pobaltské štáty a Gruzínsko sa odmietli pripojiť) vyhlásilo, že vytvorením SNŠ prestal existovať Sovietsky zväz. Ten bol formálne zrušený 31. decembra 1991. Niekoľko dní pred tým rezignoval Gorbačov, prvý aj posledný prezident tejto krajiny.
 Príčiny rozpadu
 Národnostné príčiny a decentralizácia moci
 V období prebiehajúcich decentralizačných reforiem sa miestne komunistické strany v jednotlivých oblastiach menili na lokálne centrá moci, ktoré boli čoraz menej závislé na Moskve. Nepokoje, ktoré prebehli po tom, ako bol roku 1986 vymenený kvôli korupcii prvý tajomník komunistickej strany v Kazachstane pôvodom Kazach za iného funkcionára, ktorý však bol Rus, ukázali citlivosť národnostnej otázky, ktorú sa dlhú dobu darilo tvrdými protiopatreniami potláčať. Do popredia tak pomaly vystupovala otázka krívd spôsobených neruským národom. Mnoho príslušníkov neruských národov videlo za krivdami a nešťastiami, ktoré im spôsobil režim, Rusov. Dôvodom však bolo v prevažnej miere to, že o ruské obyvateľstvo sa opieralo cárske Rusko, ktorého štruktúry do značnej miery Sovietsky zväz prebral. Práve ruské obyvateľstvo bolo najčastejšie využívané ako mobilná pracovná sila, či ako riadiaci element posielaný do všetkých kútov krajiny. Ruština sa však stala preferovaná ako jazyk inteligencie a to aj napriek tomu, že štát garantoval rozvoj všetkých národov a národností, ba aj ich tradícií a kultúry. Na druhej strane ale dôkladne monitoroval a potlačoval všetko, čo bolo z politického a ideologického hľadiska považované za nacionalizmus. Na Rusov v tomto prípade dopadá vina za chyby režimu z veľkej časti neprávom. RSFR napríklad nemala nikdy svoju vlastnú stranu, ktorá by bránila jej záujmy, tak ako ich mali ostatné republiky. Problémom bola takisto rýchlo rastúca populácia stredoázijských, prevažne moslimských republík, ktorých obyvateľstvo na rozdiel od slovanského (ruského obzvlášť) nebolo ochotné sťahovať sa do inej oblasti, tobôž osídľovať riedko obývanú Sibír. Tá sa mimochodom vyľudňovala počas celého povojnového obdobia, aj napriek tomu, že štát prisťahovalcov do týchto oblasti krajiny zvýhodňoval. V rámci „glasnosti“ sa koncom 80. rokov v ZSSR otvorene hovorilo o zločinoch, ale aj problémoch režimu, čo však bohužiaľ vôbec neviedlo k ich riešeniu, ale skôr k ich rozmazávaniu. Mnoho obyvateľov bolo zaskočených, ba až znechutených režimom, ktorý to všetko spôsobil. Vládla dezilúzia. Po neúspešnom puči v auguste 1991, bola väčšina obyvateľstva zväzových republík natoľko zhnusená dianím v krajine, že nik nezasiahol, keď sa v tomto momente oddelili od krajiny pobaltské republiky. Moci v krajinách sa vtedy rozhodli chopiť miestne elity, ktoré dovŕšili rozpad krajiny v decembri 1991 zrušením ZSSR a vytvorením jeho nepodarenej „demokratickej“ náhrady vo forme Spoločenstva nezávislých štátov.
 Ekonomické a sociálne problémy
 Postupné spomaľovanie ekonomického rastu ZSSR badateľné od polovice 70. rokov bolo spôsobené tým, že krajina prešla fázou, kedy čerpala z extenzívneho rastu. Centrálne plánovaná ekonomika v tomto období dosiahla zenit svojej výkonnosti a začala upadať. Poľnohospodárstvo stagnovalo už dlhšiu dobu. Priemyselná výroba potrebovala v tomto období nutné reformy, ale Brežnevova administratíva sa ich obávala spustiť. Veľká časť finančných prostriedkov štátu sa míňala na zbrojenie – v priemere 10 % až 18 % HDP. Štát plytval prostriedkami na podporu svojich spojencov v konfliktoch po celom svete. Prakticky všetky tieto prostriedky boli nenávratne stratené. Výdaje na zbrojenie ešte zvýšil aj Afganský konflikt, do ktorého Brežnev zbytočne zatiahol krajinu. Na zbrojenie sa orientoval aj prakticky všetok výskumný potenciál. Civilný sektor sa zanedbával, čo ešte viac zvýraznilo sovietske zaostávanie v špičkových technológiách, najmä elektronike. V 80. rokoch sa už začal prejavovať nedostatok spotrebného tovaru a niektorých druhov potravín. Vzrastal význam sivej ekonomiky. Odhady vravia, že dosahovala 10 – 25 % celkového HDP, pričom tvorila 30 – 40 % celkových príjmov obyvateľstva. Ekonomická kríza sa prehlbovala hlavne v období po smrti Brežneva. V roku 1984 54 % exportu krajiny tvoril vývoz ropy a zemného plynu. Sovietsky zväz čoraz viac pripomínal krajiny tretieho sveta, keď až 40 % jeho dovozu tvorili potraviny. Krízu prehĺbil aj pokles cien ropy na svetových trhoch. Stav ekonomiky bol hlavným podnetom, ktorý viedol Gorbačova k začatiu reforiem. Ten však už po dvoch rokoch musel uznať, že aj hospodárski plánovači z Moskvy stratili predstavu o tom, podľa akých zákonov vlastne sovietska ekonomika funguje. Reformy však tiež príliš nepomáhali. Zákon o štátnom podniku napríklad oprávňoval zamestnancov voliť riaditeľa podniku. To viedlo mnohých riaditeľov veľkých priemyselných podnikov k populistickým krokom, a tak namiesto investícií do modernizácie výroby míňali na neadekvátne zvyšovanie platov zamestnancov. Spomaľoval sa rast hospodárstva. Kolchozy prestali byť ochotné predávať štátu poľnohospodárske produkty za nízke (štátom určené) výkupné ceny. Jednotlivé republiky sa bránili odlivu potravín a výrobkov do centra. Až v roku 1991 sa štát odhodlal priblížiť umelo udržiavané ceny niektorých tovarov ich trhovej hodnote. Ako väčšina Gorbačovových reforiem, aj toto bol len polovičatý krok, pretože štát sa stále pokúšal držať cenovú hladinu vo svojich rukách. Na niektoré druhy tovaru bolo potrebné čakať v dlhých frontách. Často ani to nezaručilo, že kupujúci tovar dostal. Začali sa prejavovať občianske nepokoje (napríklad protesty baníkov v Doneckej panve roku 1989), národnostné trenice a všeobecná dezilúzia prestavbou komunizmu. Definitívnym klincom do rakvy bol puč zorganizovaný zástancami tvrdého krídla Strany 18. augusta v Moskve.
 Puč 18. augusta 1991
 18. augusta 1991 sa členovia konzervatívneho vedenia strany na čele s Vladimírom Krjučkovom pokúsili o prevrat. Zatkli Gorbačova, ktorý sa v tej dobe nachádzal na Kryme, vo viacerých mestách vyhlásili výnimočný stav a tankmi zaútočili na budovu parlamentu (Biely dom). Pučistické tanky však zastavili rozhorčené davy Moskovčanov a jednotky armády, ktoré zostali lojálne legitímnemu vedeniu krajiny. Pri stretoch zomreli 3 ľudia. Jedným z politikov, ktorí sa podieľali na rozvrátení puču bol Jeľcin, ktorý sa angažoval priamo v uliciach, napríklad i známym prejavom z veže tanku. Napriek tomu, že sa Gorbačov onedlho vrátil do Moskvy, stratil už fakticky všetku svoju moc. Formálnu vládu nad Sovietskym zväzom prevzala ruská vláda. Jeľcin 23. augusta zakázal činnosť komunistickej strany na území Ruska, o deň neskôr Gorbačov odstúpil zo svojej funkcie generálneho tajomníka, zjazd ľudových poslancov schválil zmeny v ústave. V tomto období fakticky vládu nad každou z republík prevzali lokálne vlády. 6. septembra moskovská vláda uznala nezávislosť troch pobaltských republík – Litvy, Lotyšska a Estónska. Vodcovia Ukrajiny (Leonid Kravčuk), Bieloruska (Stanislav Šuškievič) a Ruska (Boris Jeľcin) sa po referende, v ktorom sa obyvatelia Ukrajiny rozhodli oddeliť od ZSSR, 8. decembra 1991 dohodli na vzniku slovanského trojspoločenstva. Väčšina ostatných bývalých zväzových republík (s výnimkou pobaltských republík a Gruzínska) ich nasledovala a 21. decembra sa v Alma-Ate dohodla na vzniku Spoločenstva nezávislých štátov – SNŠ.
 Geografia
 Poloha a hranice
 Územie ZSSR predstavoval kompaktný, veľmi slabo rozčlenený pevninový blok, rozprestierajúci sa od Baltského mora na západe po Tichý oceán na východe, čo je vyše , a zo severu na juh od Severného ľadového oceánu po pohoria Strednej Ázie, čo je vyše . Krajné body: na severe – mys Fligeli na Rudolfovom ostrove (zem Františka Jozefa), (81° 51 ́ sev. zemepisnej šírky), resp. na pevnine Čeľuskinov mys na polostrove Tajmýr (77° 43 ́ sev. zem. šírky); na juhu – južne od mesta Kuška v Turkménskej SSR (35° 08 ́ sev. zem. šírky); na západe – Baltská kosa v Kaliningradskej oblasti (19° 33 ́ vých. zem. dĺžky); na východe – Ratmanovov ostrov v Beringovom prielive (169° 02 ́ záp. zem. dĺžky), resp. na pevnine Dežňovov mys na Čukotskom polostrove (169° 40 ́ záp. zem. dĺžky). Z celkovej rozlohy 22,4 mil km2 pripadalo na európsku časť 5,6 mil. km2, na ázijskú časť 16,8 mil km2. Ostrovy a polostrovy zaberali 1,3 mil. km2. Územie ZSSR sa rozprestieralo v 11 časových pásmach. S obrovskou rozlohou bola spätá aj veľká rozmanitosť prírodných podmienok ako aj nesmierne nerastné bohatstvo. Celková dĺžka hraníc bola okolo . ZSSR priamo hraničilo s 12 štátmi. Na západe susedilo s Nórskom, Fínskom, Poľskom, ČSSR, Maďarskom a Rumunskom. Na juhu hraničilo s Tureckom, Iránom a Afganistanom. Na východe s Čínou, Mongolskom a Kórejskou ľudovodemokratickou republikou. Väčšia časť hraníc s týmito krajinami bola prirodzeného charakteru, tvorili ich pohoria resp. rieky. Na východe bolo ZSSR Ochotským morom oddelené od Japonska a Beringovým prielivom od USA. Najdlhšiu hranicu mal ZSSR s ČĽR () a Mongolskom (), najkratšiu s KĽDR () a ČSSR (). Poludníky prechádzajúce na západe Rybárskym polostrovom a na východe Ratmanovovým ostrovom k Severnému pólu ohraničujú sovietsky sektor Arktídy.
 Príroda a povrch
 Základnou osobitosťou povrchu ZSSR bola prevaha rovinných útvarov na západe a severe a pohorí na juhu a na východe ZSSR.
 Rovinná časť ZSSR sa rozprestierala od Baltského mora po rieku Jenisej a od Severného ľadového oceánu po pohoria Strednej Ázie. Skladala sa z troch osobitných útvarov – Východoeurópskej nížiny, Západosibírskej nížiny a Turanskej nížiny. Rozlohou najväčšia a povrchovo pestrá je Východoeurópska nížina (vyše 4 mil. km2) zaberajúca väčšinu európskej časti ZSSR. Striedajú sa na nej nevysoké (300) pahorkatiny a vrchoviny (Stredoruská pahorkatina, Volynsko-podolská pahorkatina a i.) s nížinami (Dneperská, Ocko-donská, Kaspická).
 Pahorkatiny a vrchoviny sa zvyčajne viažu na vyzdvihnuté kryhy predkambrickej platformy, alebo sú zvyškami obrovských koncových morén kontinentálneho ľadovca (Valdajská vrchovina), kým nížiny sú miestami poklesov. Reliéf severozápadnej časti roviny bol modelovaný ľadovcom, nachádzajú sa tam početné morény, jazerá, močiare a piesočnaté periglaciálne nížiny (Meščerská, Polesie). Južnú časť nížiny modelovala riečna erózia. Širokými dolinami riek, eróznymi ryhami (ovaragy) sú rozbrázdené najmä vyvýšeniny, pokryté rovnako ako nížiny sprašou. Kaspická nížina leží značnou časťou pod hladinou oceánu a v dôsledku veľkej suchosti ju pokrývajú piesky, slané jazerá a slaniská. Najvyššou časťou Východoeurópskej nížiny je Kolsko-karelská oblasť (najvyšší vrch Chibiny ), ktorá tvorí výstup predkambrickej platformy veľmi príznačnej zaľadnením. Úzke a vyše dlhé pohorie Ural, ťahajúce sa v poludníkovom smere, oddeľuje Východoeurópsku nížinu od Západosibírskej nížiny. Pohorie Ural je nevysoké (najv. vrch Narodnaja ), tvorí ho rad paralelných chrbtov. Je bohaté na nerasty. Západosibírska nížina (2,6 mil km2) tvorí takmer ideálnu rovinu s malými výškovými rozdielmi (100 v strede, na okrajoch). Spád rieky Ob od Novosibirska po ústie (na toku) je iba . Hlavným prvkom Západosibírskej nížiny sú ploché, veľmi široké a slabo drénované, a preto zamokrené močaristé rozvodia.
 Druhým reliéfnym prvkom sú široké, dobre sformované, a preto i odvodňované doliny riek využívané i poľnohospodárstvom. Južne od Západosibírskej nížiny sa rozkladá stará, na nerastné suroviny bohatá, veľmi rozrušená Kazašská plošina. Turanská nížina leží v polopúšti a púšti. Suché a horúce podnebie tu podmienilo vznik eolitických foriem reliéfu (presypy) v nižších častiach nížiny, ktoré tvoria púšte Karakum, Kyzylkum a iné okrajové časti tvoria najmä veternou eróziou poznačené nevysoké plošiny (Usťjurt, Turgajská plošina) s početnými svedeckými vrchmi. Horskú obrubu Východoeurópskej nížiny z juhu tvoria tri od seba oddelené pohoria alpínskeho veku – Karpaty, Krymské vrchy a Kaukaz. Ukrajinské Karpaty (najvyšší vrch Hoverla ) sú nevysoké, flyšovými vrstvami budované a ľahko priechodné pohorie, pre ktoré sú typické široké a odlesnené chrbty (poloniny) spadajúce do dolín strmými zalesnenými svahmi. Medzi Sevastopoľom a Feodosijou na juhu polostrova Krym sa ťahajú Krymské vrchy (najv. vrch Roman-Koš ) budované zväčša vápencami a tvoriace tri od seba oddelené, mierne na sever a strmo na juh spadajúce chrbty. Obdobou polonín sú tu jajly. Tvoria ich naklonené a značne skrasovatelé vrcholové plošiny.
 Oblasť Kaukazu sa rozprestiera medzi Čiernym a Kaspickým morom a tvoria ju štyri časti: nížinné a archaické Predkaukazsko (Kubánska a Terecko-kumská nížina, Stavropoľská plošina); pohorie Veľký Kaukaz, jedno z najkrajších pohorí ZSSR (najv. vrch Elbrus ); depresiu Zakaukazska tvoria dve nížiny (Rionská, Kursko-arakská); za depresiou sa dvíhajú pohoria Malého Kaukazu uzatvárajúce sopečnú Arménsku vysočinu. Za Kaspickým morom sa začínajú pohoria Strednej Ázie pustatinným pohorím Kopet-Dag (najv. vrch Reza ). Jeho pokračovaním sú dve najvyššie pohoria ZSSR, Pamír s najvyšším bodom ZSSR (Štítom Komunizmu ) a Ťanšan (najv. vrch Štít víťazstva ). Pohorie Pamír je vysoko vyzdvihnutý horský uzol s alpínskym reliéfom a početnými ľadovcami. Ťanšan je pohorie vrásovo-zlomovej štruktúry, rozčlenené zlomami na viacero chrbtov so zarovnanými plošinami (syrty), medzi ktorými ležia hlboké kotliny (Ferganská, Issykkuľská). Severne od Ťan-šanu sa rozkladajú dve horské kryhy (Džungársky Alatau, Tarbagataj) a pohorie Altaj (najv. vrch Belucha ) s parovinným reliéfom v stredných výškach a s alpínskym reliéfom v najvyššej dodnes zaľadnenej časti. Výbežkom Altaja na severe je Kuznecký Alatau a Salairský masív, ktorý uzatvárajú Kuzneckú kotlinu bohatú na uhlie. Východným pokračovaním Altaja je vyše vysoké pohorie Sajany. Medzi riekami Jenisej a Lena sa rozprestiera Stredosibírska plošina (500) s lávovými pokrovmi (trapy). Plošina je rozrezaná hlbokými dolinami riek s početnými vodopádmi a prahmi, na severe strmo spadá do Stredosibírskej nížiny bohatej na jazerá. Pohoria v Pribajkalsku a Zabajkalsku tvoria nevysoké a ploché horské chrbty severovýchodného a juhozápadného smeru oddelené pozdĺžnymi zlomovými zníženinami. Jednou z nich je priekopová prepadlina jazera Bajkal, ktoré je najhlbším jazerom sveta (). Východne od rieky Lena sa rozkladá horská oblasť severovýchodnej Sibíri s viacerými pohoriami oblúkovitého tvaru (Stanový, Verchojanský a Čerkeského chrbát, Kolymské vrchy a iné), ktoré obklopujú náhorné plošiny (Ojmjakonská a iné). Najvyššie pohorie Sibíri a Ďalekého východu je na polostrove Kamčatka. (sopka Kľučevskaja ). Na Kamčatke a Kurilských ostrovoch je do 40 činných sopiek, Južnú časť Ďalekého východu vypĺňajú pohoria Sichote-Aliň a Burejský chrbát, oddelené nížinou pri rieke Amur.
 Podnebie
 Podnebie bolo pre obrovskú rozlohu ZSSR veľmi pestré. Rozhodujúci vplyv na podnebie oblastí má geografická šírka, poloha vzhľadom na centrá atmosférickej činnosti, prevládajúce prúdenie vzduchu a reliéf. ZSSR sa v zásade rozkladalo v troch klimatických pásmach – arktickom, miernom a subtropickom. Vznik týchto pásiem závisí najmä od množstva prijímaného slnečného žiarenia, ktoré je v jednotlivých zemepisných šírkach rozdielne. Na pobreží Severného ľadového oceánu je žiarenie v priemere za rok 60 kcal na cm2, v južných oblastiach ZSSR dosahuje až 160 kcal na cm2. Centrá atmosférickej činnosti sú zásadne odlišne rozdelené v zime a v lete. V zime po silnom ochladení vzniká napr. nad Mongolskom a východnou Sibírou oblasť vysokého tlaku vzduchu, ktorého výbežok zasahuje smerom na západ až nad Ukrajinu (približne 50° severnej zemepisnej šírky). Tlaková výš ochladzuje väčšiu časť územia ZSSR a vyvoláva studené východné prúdenie južne od výbežku vysokého tlaku vzduchu. Podnebie ZSSR ovplyvňuje aj Azorská tlaková výš a tlaková níž nad Islandom, Severne od výbežku vysokého tlaku vzduchu prevažuje západné prúdenie od Atlantického oceánu, prinášajúce snehové zrážky. Podnebie severozápadnej časti ZSSR podmieňoval Golfský prúd. V lete sa nad prehriatym eurázijským kontinentom utvára oblasť nízkeho tlaku vzduchu nad Iránom a Strednou Áziou. Od nej sa rozširujú na sever a na západ suché a horúce vzdušné masy. Nad Atlantikom mohutnie Azorská tlaková výš, posúva sa na sever a ovplyvňuje podnebie takmer celého územia ZSSR. V lete takmer nad celou oblasťou ZSSR prevládajú západné a a v strednej Ázii severné vetry. Na pobrežiach Severného ľadového oceánu sa vetry menia dva razy do roka. Vete dujú z oceánu na pevninu a v zime naopak. Nad južnou časťou Ďalekého východu letné vetry z Tichého oceánu prinášajú veľa vlahy (monzún). Vplyvom reliéfu majú najmä pohoria odlišné podnebie ako okolité rovinné územia. Kým pobrežia na Ďalekom východe obmedzujú vplyv Tichého oceánu na úzky pobrežný pás, rovinný reliéf na západe a severe umožňuje západnému prúdeniu prenikať až do východnej Sibíri a chladným vzduchovým hmotám často zasahovať hlboko na juh, najmä v prechodných obdobiach.
 V zime má celé územie ZSSR okrem južného Krymu, Zakaukazska a juhu Strednej Ázie teploty pod bodom mrazu. Na priebeh izoteriem má veľký vplyv teplý Golfský prúd. Napr. izoterme priemernej januárovej teploty −10 °C prebieha cez Murmansk, Kalugu, Volgograd, a Kzyl-Ordu, teda má takmer poludníkový smer. Izotermy januárových teplôt −35 °C a nižšie tvoria nad Sibírou uzatvorené kruhy. Extrémne nízke teploty aj v dôsledku inverzie sú v uzavretých kotlinách severovýchodnej Sibíri, kde leží takzvaný pól chladu (oblasť Verchojanska a Ojmjakonu). Teplota tu klesá až na −70 °C. Najmä zimné teploty poukazujú na prevažujúci kontinentálny charakter podnebia na území ZSSR.
 Nerastné bohatstvo
 Veľké nerastné bohatstvo ZSSR bolo úzko späté s pestrou geologickou stavbou územia krajiny. Niektoré ložiská nerastných surovín vznikli procesmi sedimentácie organických (uhlie, ropa) a anorganických látok (soli, železné rudy). Takéto ložiská sa vyskytujú najmä na územiach, ktorých podklad tvoria staré platformy (Ruská platforma, Sibírsky štít). Pre platformy je charakteristický vznik metamorfovaných ložísk (železné rudy). Na územiach, kde sa horotvorné procesy uskutočňovali neskôr intrúzie magmy a vulkanizmus podmienili vznik rudných ložísk. Na petrograficky rovnorodých územiach sa formovali neveľké ložiská veľmi rozmanitých nerastných surovín (Kola, Ural, Kazachstan, Donecká pahorkatina, Zabajkalsko a iné).
 Uhlie
 ZSSR malo najväčšie palivové zásoby spomedzi všetkých krajín sveta. Podľa odhadov sa na území ZSSR nachádzalo 57 % svetových zásob uhlia (8670 miliárd ton). Spomedzi všetkých oblastí ťažby uhlia mali najväčší význam uhoľné panvy ležiace v zaľudnených a hospodársky aktívnych územiach. V európskej časti ZSSR to boli Donecká a Pečorská uhoľná panva a Moskovská hnedouhoľná panva. Na juhu Sibíri a v Kazachstane ležia dve ďalšie panvy významné pre ťažbu čierneho uhlia a to: Magadanská a Karagandská. Významná je tiež Čeľabinská hnedouhoľná panva na Urale, Jekaterinburská v Kazachstane, Kansko-ačinská a Irkutská panva vo východnej Sibíri, Burejská panva na Ďalekom východe a menšie panvy v Strednej Ázii a Zabajkalsku. Obrovské zásoby uhlia sú tiež v Tunguszkej a Lenskej panve na severe Sibíri, tieto sú zatiaľ využívané iba veľmi slabo.
 Ropa a zemný plyn
 Aj ropa a zemný plyn boli nerastné suroviny, ktorých najväčšie známe ložiská sa nachádzali na území ZSSR a predstavovali aj podstatnú časť jeho exportu. Volžsko-uralská (tiež nazývaná „druhé Baku“) a Západosibírska ropná oblasť pri strednom toku Obu, objavené počas 2. svetovej vojny a po nej, prevyšujú skôr objavené ložiská v oblasti Baku a v Predkaukazsku (Groznyj). Významná sa stala aj ropná panva na polostrove Mangyšľak v Kazachstane. Menšie ložiská ropy sú aj na západnej Ukrajine, v Strednej Ázii, v povodí Emby a na ostrove Sachalin. Hlavné ložiská zemného plynu sa v európskej časti nachádzali v Predkaukazsku (Stavropoľ a Krasnodar), na Ukrajine (Dašava, Šebelinka), v Povolží a na južnom Urale (Orenburg). V ázijskej časti vynikali najmä ložiská v Uzbekistane (Buchara, Gazli) a na dolnom toku rieky Ob. Miestny význam v oblastiach s nedostatkom iných palív mali aj ložiská horľavých bridlíc a rašeliny. Na ZSSR pripadalo 60 % známych svetových zásob rašeliny. Najväčšie ložiská rašeliny sa nachádzali v severnej polovici Východoeurópskej a Západosibírskej nížiny. Ložiská horľavých bridlíc sú dodnes v Estónsku a v okolí Leningradu a v Povolží.
 Rudy
 Viac ako polovica svetových zásob železných rúd (110 miliárd ton) a ešte väčší podiel mangánových rúd ležala na území ZSSR. Na rozdiel od uhlia najväčšie ložiská železných a mangánových rúd boli v európskej časti ZSSR. 60 % zväzových zásob železnej rudy bolo v ložiskách Krivého Rogu a v oblasti Kurskej magnetickej anomálie. Druhá veľká skupina nálezísk železnej rudy je na Urale a v priľahlej oblasti Kazachstanu (Kustanajská oblasť). Menšie ložiská boli tiež na polostrove Kola, v strednom Kazachstane, v altajských a sajanských chrbtoch, na hornej Angare a v Zakaukazsku. Svetoznáme sú tiež ložiská mangánovej rudy pri Nikopole na Ukrajine (60 % svetových zásob). Veľmi kvalitné ložisko je tiež pri Čiature v Gruzínsku, ďalšie sú na Urale a v Kazachstane. ZSSR malo aj značné zásoby ostatných rúd, najmä rúd farebných, drahých a ľahkých kovov. Ložiská rúd chrómu na Urale, medi v Kazachstane, na Urale a v Zakaukazsku, polymetalických kovov (zinok, olovo, meď, striebro a iné) v Rudnom Altaji a na Ďalekom východe, cínu v Zabajkalsku, niklu v oblasti Noriľska, na Kole a na Urale. Hliníkové rudy sa vyskytovali v okolí Leningradu, na Urale a v Kazachstane (bauxit), na Kole (nefelín) a v Zakaukazsku (alunit). Ložiská drahých kovov, najmä zlata a platiny sú na Urale, v Kazachstane a najmä v Jakutsku a na Ďalekom východe (Kolyma).
 Nerudné suroviny
 ZSSR malo veľké zásoby draselnej soli (Solikamsk, Starobin), kamennej soli (Donecká panva, dolné Povolžie), Glauberovej soli (záliv Kara-Bogaz-Gol), bohaté ložiská apatitov (polostrov Kola), fosfátov (Kazachstan). Diamanty sa ťažili v Jakutskej autonómnej republike.
 Obyvateľstvo
 Sovietsky zväz bol národnostne jednou z najrôznorodejších krajín sveta, s viac než 200 odlišnými etnickými skupinami. V roku 1991 žilo v krajine 293 miliónov obyvateľov, čo z nej robilo tretiu najľudnatejšiu krajinu na svete, po Číne a Indii. V posledných rokoch existencie, boli najväčšou národnostnou skupinou Rusi (50,78 %), po ktorých nasledovali Ukrajinci (15,45 %) a Uzbeci (5,84 %). Ďalšie národnostné skupiny tvorili Abcházci, Adygejci, Arméni, Asýrčania, Azerbajdžanci, Avari, Baškirci, Bielorusi, Bulhari, Buriati, Čečeni, Číňania, Čuvaši, Estónci, Evenkovia, Fíni, Gagauzi, Gréci, Gruzínci, Inguši, Inuiti, Jakuti, Kalmyci, Karakalpaci, Karelci, Keti, Kórejčania, Kazachovia, Kozáci, Kirgizi, Lezgínci, Lotyši, Litovci, Maríjci, Maďari, Moldavci, Mongoli, Mordvíni, Nemci, Nenci, Osetínci, Poliaci, Rómovia, Rumuni, Tadžici, Tatovia, Tatári, Turkméni, Tuvinci, Ujguri, Udmurti, Židia a ďalší. Najmä kvôli rozdielnemu životnému štýlu jednotlivých národov a z toho vyplývajúcej rozdielnej pôrodnosti, pomer Rusov a ostatných slovanských národov k iným národnostiam od konca druhej svetovej vojny klesal.
 {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" class="sortable"
 |+ Počet obyvateľov jednotlivých republík v tisícoch v priebehu rokov
 ! style="background:#efefef;" | Republika
 ! style="background:#efefef;" |1913
 ! style="background:#efefef;" |1926
 ! style="background:#efefef;" |1939
 ! style="background:#efefef;" |1950
 ! style="background:#efefef;" |1959
 ! style="background:#efefef;" |1966
 ! style="background:#efefef;" |1970
 ! style="background:#efefef;" |1973
 ! style="background:#efefef;" |1979
 ! style="background:#efefef;" |1987
 ! style="background:#efefef;" |1989
 ! style="background:#efefef;" |1991
 |- align="right"
 |Ruská SFSR
 | 89 902
 | 92 737
 | 108 379
 | 101 438
 | 117 534
 | 126 561
 | 130 079
 | 132 151
 | 137 410
 | 145 311
 | 147 386
 | 148 548
 |- align="right"
 |Ukrajinská SSR
 | 35 210
 | 29 515
 | 40 469
 | 36 906
 | 41 869
 | 45 516
 | 47 127
 | 48 243
 | 49 609
 | 51 201
 | 51 704
 | 51 944
 |- align="right"
 |Bieloruská SSR
 | 6 899
 | 4 983
 | 8 910
 | 7 745
 | 8 055
 | 8 633
 | 9 002
 | 9 202
 | 9 533
 | 10 078
 | 10 200
 | 10 260
 |- align="right"
 |Uzbecká SSR
 | 4 366
 | 4 660
 | 6 440
 | 6 314
 | 8 261
 | 10 581
 | 11 960
 | 12 902
 | 15 389
 | 19 026
 | 19 906
 | 20 708
 |- align="right"
 |Kazašská SSR
 | 5 565
 | 6 037
 | 5 990
 | 6 703
 | 9 154
 | 12 129
 | 12 849
 | 13 705
 | 14 684
 | 16 244
 | 16 538
 | 16 793
 |- align="right"
 |Gruzínska SSR
 | 2 601
 | 2 677
 | 3 540
 | 3 528
 | 4 044
 | 4 548
 | 4 686
 | 4 838
 | 4 993
 | 5 266
 | 5 449
 | 5 464
 |- align="right"
 |Azerbajdžanská SSR
 | 2 339
 | 2 314
 | 3 205
 | 2 896
 | 3 698
 | 4 660
 | 5 117
 | 5 420
 | 6 027
 | 6 811
 | 7 029
 | 7 137
 |- align="right"
 |Litovská SSR
 | 2 828
 |
 | 2 880
 | 2 573
 | 2 711
 | 2 986
 | 3 128
 | 3 234
 | 3 392
 | 3 641
 | 3 690
 | 3 728
 |- align="right"
 |Moldavská SSR
 | 2 056
 |
 | 2 452
 | 2 290
 | 2 885
 | 3 368
 | 3 569
 | 3 721
 | 3 950
 | 4 185
 | 4 341
 | 4 366
 |- align="right"
 |Lotyšská SSR
 | 2 493
 | 1 857
 | 1 885
 | 1 943
 | 2 093
 | 2 262
 | 2 364
 | 2 430
 | 2 503
 | 2 647
 | 2 681
 | 2 681
 |- align="right"
 |Kirgizská SSR
 | 864
 | 1 002
 | 1 458
 | 1 740
 | 2 066
 | 2 652
 | 2 933
 | 3 145
 | 3 523
 | 4 143
 | 4 291
 | 4 422
 |- align="right"
 |Tadžická SSR
 | 1 034
 | 1 032
 | 1 484
 | 1 532
 | 1 981
 | 2 579
 | 2 900
 | 3 194
 | 3 806
 | 4 807
 | 5 112
 | 5 358
 |- align="right"
 |Arménska SSR
 | 1 000
 | 881
 | 1 282
 | 1 354
 | 1 763
 | 2 194
 | 2 492
 | 2 672
 | 3 037
 | 3 412
 | 3 283
 | 3 376
 |- align="right"
 |Turkménska SSR
 | 1 042
 | 998
 | 1 252
 | 1 211
 | 1 516
 | 1 914
 | 2 159
 | 2 364
 | 2 765
 | 3 361
 | 3 534
 | 3 576
 |- align="right"
 |Estónska SSR
 | 954
 | 1 117
 | 1 052
 | 1 101
 | 1 197
 | 1 285
 | 1 356
 | 1 405
 | 1 465
 | 1 556
 | 1 573
 | 1 582
 |- align="right"
 |ZSSR (celok)
 | 159 153
 | 147 028
 | 190 678
 | 179 274
 | 208 827
 | 231 868
 | 241 720
 | 248 626
 | 262 085
 | 281 689
 | 286 717
 | 289 943|}
 Politika
 Do vyhlásenia socializmu v krajine ústavou v roku 1936, bola v krajine vyhlásená diktatúra proletariátu a chudobného roľníctva. V treťom odseku ústavy z roku 1936 sa hovorilo: „Všetka moc v ZSSR patrí pracujúcemu ľudu miest a dedín prostredníctvom sovietu zastupujúceho pracujúcich“.
 Jedinou politickou stranou bola Komunistická strana Sovietskeho zväzu – KSSZ. Najvyšší orgán štátnej moci (parlament) bol Najvyšší soviet ZSSR. Mal dve komory – Soviet zväzu a Soviet národností. Obe komory mali po 750 poslancov volených občanmi na 5 rokov. V období medzi zasadaniami plnilo funkcie Najvyššieho sovietu Prezídium Najvyššieho sovietu na čele s predsedom.
 Hlavne za vlády V. I. Lenina (1917 – 1924) a J. V. Stalina (1924 – 1953) možno režim v krajine označiť za tvrdú totalitnú diktatúru jednej strany, zodpovednú za smrť miliónov sovietskych občanov.
 Od 15. marca 1990 bol najvyšším predstaviteľom štátu prezident. Ako jediný túto funkciu vykonával Michail Sergejevič Gorbačov, ktorý v súvislosti s rozpadom ZSSR rezignoval 25. decembra 1991.
 Štátnym zriadením bol ZSSR federatívnou republikou.
 Hlavní predstavitelia
 Najvyššími predstaviteľmi (spravidla vo funkcii predsedu prezídia Najvyššieho sovietu, ktoré bolo kolektívnou hlavou štátu) Sovietskeho zväzu boli vždy zároveň vodcovia vládnucej strany (od roku 1925 KSSZ) – spravidla prvý alebo generálny tajomník
 1917 – 1924: Vladimir Iľjič Lenin (Predseda Rady ľudových komisárov)
 1924 – 1953: Josif Vissarionovič Stalin (generálny tajomník od 1922, od 1952 prvý tajomník)
 1953 – 1953: Georgij Maximilianovič Malenkov (prvý tajomník)
 1953 – 1964: Nikita Sergejevič Chruščov (prvý tajomník)
 1964 – 1982: Leonid Iľjič Brežnev (od 1966 generálny tajomník)
 1982 – 1984: Jurij Vladimirovič Andropov (generálny tajomník)
 1984 – 1985: Konstantin Ustinovič Černenko (generálny tajomník)
 1985 – 1991: Michail Sergejevič Gorbačov (od 1990 prezident ZSSR)
 Administratívne členenie
 Sovietsky zväz tvorilo 15 zväzových „sovietskych socialistických republík“ (SSR). Republiky sa ďalej delili na oblasti (okrem Litvy, Lotyšska, Estónska, Moldavska a Arménska).
 RSFSR tvorili aj kraje, národnostné okruhy (neskôr premenované na autonómne okruhy) a autonómne oblasti.
 Súčasťou niektorých zväzových republík (Rusko, Gruzínsko, Azerbajdžan, Uzbekistan a Tadžikistan) boli autonómne sovietske socialistické republiky (ASSR).
 Základnou správnou jednotkou bol rajón (okres).
 V roku 19611963 bolo vytvorených 18 veľkých ekonomických rajónov, ktoré pokrývali celé územie štátu.
 Zväzové republiky – historický prehľad
 1922
 Zväz sovietskych socialistických republík (ZSSR) bol založený 30. decembra 1922 ako nový štátny útvar štyroch zväzových republík.Zväzové republiky pri založení ZSSR 30. decembra 1922: 1924
 Dňa 20. októbra 1923 sa súčasťou Sovietskeho zväzu stala Chorezmská socialistická sovietska republika, ktorá vznikla transformáciou Chorezmskej ľudovej sovietskej republiky. O necelý rok neskôr, 19. septembra 1924, bola k ZSSR pripojená Bucharská socialistická sovietska republika, ktorá vznikla premenou Bucharskej ľudovej sovietskej republiky.
 Už 27. októbra 1924 však obe republiky zanikli zlúčením s novovzniknutou Uzbeckou a Turkménskou SSR, ktoré vznikli vyčlenením z Ruskej SFSR, resp. Turkestanskej ASSR:
 Uzbecká SSR, hlavné mesto Taškent – od 27. októbra 1924 do 31. augusta 1991
 Turkménska SSR, hlavné mesto Ašchabad – od 27. októbra 1924 do 27. októbra 1991Zväzové republiky ku koncu r. 1924: 1929
 V roku 1929 vznikla vyčlenením z Uzbeckej SSR nová zväzová republika:
 Tadžická SSR, hlavné mesto Dušanbe – od 5. decembra 1929 do 26. decembra 1991
 1936
 V roku 1936 došlo k zmene Ústavy ZSSR, podľa ktorej boli Arménska SSR, Azerbajdžanská SSR a Gruzínska SSR začlenené do ZSSR ako samostatné sovietske republiky, čím fakticky 5. decembra 1936 došlo k zániku Zakaukazskej SFSR.
 Taktiež bol v novej Ústave z 5. decembra 1936 priznaný nový status zväzovej republiky ďalším dvom dovtedajším súčastiam Ruskej SFSR: Kazašskej SSR a Kirgizskej SSR.Zväzové republiky po zmene Ústavy ZSSR 5. decembra 1936: 1940
 V rámci nového predvojnového usporiadania Európy získal ZSSR nové územia, na ktorých boli vytvorené nové zväzové republiky:
 Karelsko-fínska SSR, hlavné mesto Petrozavodsk – od 31. marca 1940 do 16. júla 1956 (následne včlenená do RSFSR ako Karelská ASSR)
 Moldavská SSR, hlavné mesto Kišiňov – od 2. augusta 1940
 Litovská SSR, hlavné mesto Viľňus – od 3. augusta 1940
 Lotyšská SSR, hlavné mesto Riga – od 5. augusta 1940
 Estónska SSR, hlavné mesto Tallin – od 9. augusta 1940Zväzové republiky ZSSR k 6. augustu 1940: 1956 – 1991
 16. júla 1956 bol Karelsko-fínskej SSR odobraný status zväzovej republiky ZSSR a bola opätovne začlenená do Ruskej SFSR ako autonómna republika.
 ZSSR tak od tohto momentu až do svojho zániku v roku 1991 tvorilo 15 zväzových republík.Zväzové republiky ZSSR od 16. júla 1956: 1991
 V čase rozpustenia Sovietskeho zväzu dňa 26. decembra 1991 vyhlásili nezávislosť od ZSSR prakticky už všetky zväzové republiky. Medzinárodne uznanú nezávislosť v tom čase mali Estónsko, Litva a Lotyšsko. V tabuľke sa nachádzajú tie republiky, ktoré získali medzinárodne uznanú nezávislosť až 26. decembra 1991.Zväzové republiky ZSSR k 26. decembru 1991:' Celosvetovo známe osobnosti sovietskej éry Pozri aj Zoznam predstaviteľov Sovietskeho zväzu Politici
 Vladimir Iľjič Lenin
 Josif Vissarionovič Stalin
 Lev Davidovič Trockij
 Nikita Sergejevič Chruščov
 Leonid Iľjič Brežnev
 Michail Sergejevič Gorbačov
 Diplomati
 Sergej Litvinov
 Andrej Andrejevič Gromyko
 Vojnoví hrdinovia
 Semion Michajlovič Buďonnyj
 Konstantin Konstantinovič Rokossovskij
 Kliment Jefremovič Vorošilov
 Ivan Stepanovič Konev
 Georgij Konstantinovič Žukov
 Rodion Jakovlevič Malinovskij
 Umelci
 Alexandr Solženicyn – spisovateľ
 Vladimir Vladimirovič Majakovskij – spisovateľ
 Maxim Gorkij – spisovateľ
 Michail Alexandrovič Šolochov – spisovateľ
 Bulat Šalvovič Okudžava – spisovateľ, básnik, hudobný skladateľ
 Anna Achmatovová – poetka
 Dmitrij Dmitrijevič Šostakovič – hudobný skladateľ
 Sergej Prokofiev – hudobný skladateľ
 Aram Chačaturjan – hudobný skladateľ
 Vasilij Jakovlevič Tretiak – operný spevák
 Vladimir Vysockij – spevák, herec, básnik
 Maja Pliseckaja – baletka
 Muslim Magomajev – spevák
 Alla Pugačovová – speváčka
 Sofia Rotaru – speváčka
 Lev Leščenko – spevák
 Edita Piecha – speváčka
 Ľudmila Gurčenko – herečka, speváčka
 Sergej Michajlovič Ejzenštejn – režisér, scenárista
 Alexandr Arturovič Rou – režisér
 Priekopníci vedy a techniky
 Piotr Leonidovič Kapica – vedec, fyzik
 Andrej Dmitrijevič Sacharov – vedec, fyzik
 Alexandr Michajlovič Prochorov – vedec, fyzik
 Lev Davidovič Landau – vedec, fyzik
 Jurij Gagarin – kozmonaut
 Valentina Tereškovová – kozmonautka
 German Titov – kozmonaut
 Sergej Pavlovič Koroľov – raketový konštruktér
 Michail Kalašnikov – konštruktér zbraní
 Sergej Iliušin – letecký konštruktér
 Športovci
 Larisa Latyninová – športová gymnastka
 Oľga Korbutovová – športová gymnastka
 Nikolaj Andrianov – športový gymnasta
 Boris Šachlin – športový gymnasta
 Viktor Čukarin – športový gymnasta
 Vitalij Ščerbo – športový gymnasta
 Vsevolod Bobrov – hokejista
 Veniamin Alexandrov – hokejista
 Alexandr Almetov – hokejista
 Vladislav Tretiak – hokejista, brankár
 Alexander Ragulin – hokejista
 Jurij Fjodorov – hokejista
 Viačeslav Fetisov – hokejista
 Sergej Makarov – hokejista
 Vladimir Krutov – hokejista
 Igor Larionov – hokejista
 Lev Jašin – futbalista, brankár
 Ľudmila Belousovová a Oleg Protopopov – krasokorčuliari, športové dvojice
 Tamara Moskvinová a Alexej Mišin – krasokorčuliari, športové dvojice
 Irina Rodninová a Alexander Zajcev – krasokorčuliari, športové dvojice
 Jekaterina Gordejevová a Sergej Griňkov – krasokorčuliari, športové dvojice
 Maja Usovová a Alexander Žulin – krasokorčuliari, športové dvojice
 Ľudmila Pachomovová a Alexandr Gorškov – krasokorčuliari, tance na ľade
 Natalia Liničuková a Gennadij Karponosov – krasokorčuliari, tance na ľade
 Marina Klimová a Sergej Ponomarenko – krasokorčuliari, športové dvojice
 Sergej Nikolajevič Volkov – krasokorčuliar
 Viktor Petrenko – krasokorčuliar
 Nikolaj Kruglov – biatlonista
 Ľubov Jegorovová – bežkyňa na lyžiach
 Vladimir Smirnov – bežec na lyžiach
 Larisa Lazutinová – bežkyňa na lyžiach
 Nina Gavriľuková – bežkyňa na lyžiach, štafetový beh
 Garri Kasparov – šachista
 Anatolij Karpov – šachista
 Referencie
 Použitá literatúra
 Bašovský, O. a kolektív: Malá zemepisná encyklopédia ZSSR, Obzor – Bratislava, 1977, 856 s.
 Litschauerová, N.: Republiky ZSSR'', Mladé Letá 1977, 170 s.
 Iné projekty
 Sovietsky zväz
 Zaniknuté štáty
 Wikipédia:Chýbajúce referencie


type: legislation

jurisdiction: EU

text:
 |
 52012PC0175
 Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέση που θα υιοθετηθεί, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη Μεικτή Επιτροπή ΕΕ-ΕΖΕΣ σχετικά με την έκδοση απόφασης για την τροποποίηση της σύμβασης της 20ής Μαΐου 1987 για το καθεστώς κοινής διαμετακόμισης /* COM/2012/0175 final - 2012/0087 (NLE) */
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ
 ΕΚΘΕΣΗ
 1. ΠΛΑΙΣΙΟ
 ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
 Αιτιολόγηση
 και στόχοι της
 πρότασης
 Η
 προσχώρηση της
 Κροατίας στη
 σύμβαση για το
 καθεστώς
 κοινής
 διαμετακόμισης,
 της 20ής Μαΐου 1987,
 συνεπάγεται
 την εισαγωγή
 στη σύμβαση
 νέων γλωσσικών
 αναφορών
 σχετικά με τη χώρα
 αυτή. Επιπλέον,
 πρέπει να
 τροποποιηθούν
 αναλόγως οι
 πράξεις
 εγγύησης στις
 οποίες
 αναφέρονται τα
 συμβαλλόμενα
 μέρη της
 σύμβασης.
 Γενικό
 πλαίσιο
 Η
 σύμβαση της 20ής
 Μαΐου 1987 για το
 καθεστώς
 κοινής διαμετακόμισης
 («η σύμβαση»)
 προσδιορίζει
 τα μέτρα που διευκολύνουν
 την κυκλοφορία
 των
 εμπορευμάτων
 μεταξύ της
 Ευρωπαϊκής
 Ένωσης, της
 Δημοκρατίας
 της Ισλανδίας,
 του Βασιλείου
 της Νορβηγίας
 και της Ελβετικής
 Συνομοσπονδίας.
 Η
 Κροατία
 διατύπωσε
 επίσημα την
 επιθυμία της
 να προσχωρήσει
 στο καθεστώς
 κοινής
 διαμετακόμισης
 και πληροί τις
 νομικές και
 διαρθρωτικές
 απαιτήσεις
 καθώς και
 εκείνες που
 αφορούν την
 τεχνολογία των
 πληροφοριών,
 πριν από την
 προσχώρηση.
 Εφόσον η
 Κροατία πληροί
 όλες τις
 προϋποθέσεις
 και έχει
 κληθεί να
 προχωρήσει,
 τώρα πλέον
 χρειάζεται να
 τροποποιηθεί η
 σύμβαση με την
 προσθήκη νέων
 γλωσσικών
 αναφορών στην
 κροατική
 γλώσσα και τις
 κατάλληλες
 προσαρμογές
 των πράξεων
 εγγύησης. Οι
 τροποποιήσεις
 αυτές θα
 εισαχθούν και
 θα εφαρμοστούν
 από την πρώτη
 ημέρα κατά την
 οποία η
 Κροατία θα
 αρχίσει να χρησιμοποιεί
 το καθεστώς
 κοινής
 διαμετακόμισης.
 Ισχύουσες διατάξεις στον τομέα της πρότασης Δεν υπάρχουν διατάξεις στον τομέα τον οποίο αφορά η πρόταση.
 Συνοχή με άλλες πολιτικές και στόχους της Ένωσης Άνευ αντικειμένου.
 2. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
 ΤΩΝ
 ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ
 ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ
 ΜΕΡΗ ΚΑΙ
 ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ
 ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
 Διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη
 Μέθοδοι διαβούλευσης, κύριοι στοχευόμενοι τομείς και γενικά χαρακτηριστικά των συνομιλητών Διαβούλευση και έγκριση της ομάδας εργασίας ΕΕ-ΕΖΕΣ «κοινή διαμετακόμιση» που εκπροσωπεί τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης.
 Σύνοψη των απαντήσεων και τρόπος συνεκτίμησής τους Θετική γνωμοδότηση.
 Συγκέντρωση και χρήση εμπειρογνωμοσύνης
 Δεν παρέστη ανάγκη για εξωτερική εμπειρογνωμοσύνη.
 Εκτίμηση των επιπτώσεων Η προσχώρηση στη σύμβαση της 20ης Μαΐου 1987 για το καθεστώς κοινής διαμετακόμισης μπορεί να θεωρηθεί ότι εντάσσεται στην προενταξιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η προσχώρηση θα οδηγήσει στην ευθυγράμμιση με το «κοινοτικό κεκτημένο» στον τομέα της διαμετακόμισης. Η καθιέρωση της κοινής διαμετακόμισης στην Κροατία ως εναλλακτική λύση για το καθεστώς TIR θα διευκολύνει περαιτέρω τη διαμετακόμιση, θα επιφέρει μείωση του κόστους και πιθανώς αύξηση των εμπορικών συναλλαγών.
 3. ΝΟΜΙΚΑ
 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ
 ΠΡΟΤΑΣΗΣ
 Σύνοψη της προτεινόμενης δράσης Με την προσχώρηση της Κροατίας θα εισαχθούν νέες γλωσσικές αναφορές σχετικά με τη χώρα αυτή, που καθιστούν δυνατή την εφαρμογή του καθεστώτος κοινής διαμετακόμισης μεταξύ των συμβαλλομένων μερών. Ειδικότερα, είναι αναγκαίο να τροποποιηθούν οι πράξεις εγγύησης. Το παρόν σχέδιο απόφασης εγκρίθηκε από την επιτροπή τελωνειακού κώδικα, τμήμα «Τελωνειακός χαρακτήρας και διαμετακόμιση", και από την ομάδα εργασίας ΕΕ-ΕΖΕΣ για την κοινή διαμετακόμιση. Η Επιτροπή καλείται να εγκρίνει το παρόν σχέδιο απόφασης με τη γραπτή διαδικασία, προκειμένου να την υποβάλει στο Συμβούλιο για την υιοθέτηση κοινής θέσης ενόψει της οριστικής έγκρισής της από την μεικτή επιτροπή ΕΕ-ΕΖΕΣ για την κοινή διαμετακόμιση.
 Νομική βάση Άρθρο 15 της σύμβασης της 20ής Μαΐου 1987 για το καθεστώς κοινής διαμετακόμισης.
 Αρχή της επικουρικότητας Η πρόταση εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως εκ τούτου δεν εφαρμόζεται η αρχή της επικουρικότητας.
 Αρχή της αναλογικότητας Η πρόταση είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας για τον ακόλουθο λόγο.
 Άνευ αντικειμένου.
 Επιλογή νομικού μέσου
 Προτεινόμενη νομοθετική πράξη: άλλο.
 Άλλα μέσα δεν θα ήταν κατάλληλα για τον εξής λόγο: Δεν υπάρχει άλλο κατάλληλο μέσο.
 4. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ
 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
 Η
 πρόταση δεν
 έχει επιπτώσεις
 στον
 προϋπολογισμό
 της ΕΕ.
 5. ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ
 ΣΤΟΙΧΕΙΑ
 Απλούστευση
 Η πρόταση προβλέπει την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών για τις δημόσιες αρχές καθώς και την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών για τους ιδιώτες.
 Η πρόταση θεσπίζει ένα καθεστώς κοινής διαμετακόμισης για όλα τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης.
 Το καθεστώς κοινής διαμετακόμισης επιτρέπει την έγκριση των απλουστεύσεων που αφορούν ιδιώτες.
 2012/0087 (NLE)
 Πρόταση
 ΑΠΟΦΑΣΗ
 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
 για τη
 θέση που θα
 υιοθετηθεί, εξ
 ονόματος της
 Ευρωπαϊκής
 Ένωσης, στη
 Μεικτή
 Επιτροπή ΕΕ-ΕΖΕΣ
 σχετικά με την
 έκδοση
 απόφασης για
 την τροποποίηση
 της σύμβασης
 της 20ής Μαΐου 1987
 για το καθεστώς
 κοινής
 διαμετακόμισης
 ΤΟ
 ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ
 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ
 ΕΝΩΣΗΣ,
 Έχοντας
 υπόψη τη
 Συνθήκη για τη
 λειτουργία της
 Ευρωπαϊκής
 Ένωσης, και
 ιδίως το άρθρο 207
 παράγραφος 4, σε
 συνδυασμό με
 το άρθρο 218
 παράγραφος 9,
 Έχοντας
 υπόψη την
 πρόταση της
 Ευρωπαϊκής
 Επιτροπής,
 Εκτιμώντας
 τα ακόλουθα:
 (1) Βάσει
 του άρθρου 15α
 της σύμβασης
 για το
 καθεστώς κοινής
 διαμετακόμισης[1] επιτρέπεται
 σε τρίτη χώρα
 να καταστεί
 συμβαλλόμενο
 μέρος της
 παρούσας
 σύμβασης, αφού
 κληθεί προς
 τούτο με
 απόφαση της
 Μικτής Επιτροπής.
 (2) Το
 άρθρο 15 της
 σύμβασης για
 το καθεστώς
 κοινής διαμετακόμισης
 εξουσιοδοτεί
 την Μεικτή
 Επιτροπή, που
 έχει συσταθεί
 από την εν λόγω
 σύμβαση, να
 προτείνει και
 να εγκρίνει,
 βάσει
 αποφάσεων,
 τροπολογίες
 της εν λόγω
 σύμβασης και
 των
 προσαρτημάτων
 της.
 (3) Η
 Κροατία
 εξέφρασε
 επίσημα την
 επιθυμία της
 να προσχωρήσει
 στο καθεστώς
 κοινής
 διαμετακόμισης
 και έχει
 κληθεί προς
 τούτο με
 απόφαση της
 Μεικτής
 Επιτροπής,
 στις 19 Ιανουαρίου
 2012, η οποία
 συστάθηκε
 δυνάμει της
 παρούσας σύμβασης.
 (4) Εφόσον
 πληροί τις
 νομικές και
 διαρθρωτικές προϋποθέσεις
 καθώς και
 εκείνες που
 αφορούν την
 τεχνολογία πληροφοριών,
 που αποτελούν
 προϋποθέσεις
 για την ένταξη,
 και σύμφωνα με
 την επίσημη
 διαδικασία
 προσχώρησης, η
 Κροατία θα
 προσχωρήσει
 στη σύμβαση
 της 20ης Μαΐου 1987
 για το
 καθεστώς
 κοινής
 διαμετακόμισης.
 (5) Για
 τη διεύρυνση
 του καθεστώτος
 κοινής
 διαμετακόμισης
 απαιτούνται
 κάποιες
 τροποποιήσεις
 της σύμβασης.
 Πρόκειται για
 νέες γλωσσικές
 αναφορές στην
 κροατική
 γλώσσα και τις
 κατάλληλες
 προσαρμογές
 των πράξεων
 εγγύησης.
 (6) Η
 προτεινόμενη
 τροποποίηση
 υποβλήθηκε και
 συζητήθηκε
 στην ομάδα
 εργασίας
 ΕΕ-ΕΖΕΣ, το δε
 κείμενο αυτής
 εγκρίθηκε
 προκαταρκτικά.
 (7) Συνεπώς,
 πρέπει να
 καθοριστεί η
 θέση που θα
 λάβει η
 Ευρωπαϊκή
 Ένωση σχετικά
 με την
 προτεινόμενη
 τροποποίηση,
 ΕΞΕΔΩΣΕ
 ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ
 ΑΠΟΦΑΣΗ:
 Άρθρο 1
 Η θέση
 που θα λάβει η
 Ευρωπαϊκή
 Ένωση στην
 Μεικτή Επιτροπή
 ΕΕ-ΕΖΕΣ για την
 κοινή
 διαμετακόμιση
 σχετικά με την
 έγκριση της
 απόφασης αριθ. XXX
 από την
 επιτροπή αυτή
 σε ό,τι αφορά
 την
 τροποποίηση
 της σύμβασης
 της 20ής Μαΐου 1987
 για το
 καθεστώτος
 κοινής
 διαμετακόμισης
 βασίζεται στο
 σχέδιο
 απόφασης που
 επισυνάπτεται
 στην παρούσα
 απόφαση.
 Οι
 εκπρόσωποι της
 Ένωσης στη
 μεικτή
 επιτροπή
 ΕΕ-ΕΖΕΣ
 μπορούν να
 συμφωνήσουν σε
 ελάσσονες
 αλλαγές στο
 σχέδιο
 απόφασης χωρίς
 περαιτέρω
 απόφαση της
 Επιτροπής.
 Άρθρο
 2
 Η
 Επιτροπή
 δημοσιεύει την
 απόφαση της
 Μεικτής Επιτροπής
 ΕΕ-ΕΖΕΣ για την
 κοινή
 διαμετακόμιση,
 μόλις
 εγκριθεί, στην
 Επίσημη
 Εφημερίδα της
 Ευρωπαϊκής
 Ένωσης.
 Άρθρο 3
 Η
 παρούσα
 απόφαση
 απευθύνεται
 στα κράτη μέλη.
 Βρυξέλλες,
 Για
 το Συμβούλιο
 Ο
 Πρόεδρος
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
 Πρόταση
 ΑΠΟΦΑΣΗ
 αριθ. ΧΧΧ ΤΗΣ
 ΜΕΙΚΤΗΣ
 ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
 ΕΚ-ΕΖΕΣ «ΚΟΙΝΗ
 ΔΙΑΜΕΤΑΚΟΜΙΣΗ»
 για
 τροποποίηση
 της σύμβασης
 της 20ής Μαΐου 1987
 για το
 καθεστώς
 κοινής
 διαμετακόμισης
 [...]
 Η ΜΕΙΚΤΗ
 ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
 Έχοντας
 υπόψη τη
 σύμβαση της 20ής
 Μαΐου 1987 για το
 καθεστώς
 κοινής
 διαμετακόμισης[2],
 και ιδίως το
 άρθρο 15
 παράγραφος 3
 στοιχείο α),
 Εκτιμώντας
 τα ακόλουθα:
 (1) Η
 Κροατία
 εξέφρασε την
 επιθυμία της
 να προσχωρήσει
 στη Σύμβαση της 20ης
 Μαΐου 1987 για το
 καθεστώς
 κοινής
 διαμετακόμισης
 και έχει κληθεί
 προς τούτο με
 απόφαση της
 Μεικτής
 Επιτροπής,
 στις 19
 Ιανουαρίου 2012, η
 οποία
 συστάθηκε
 δυνάμει της
 παρούσας
 σύμβασης.
 (2) Ως εκ
 τούτου, οι μεταφράσεις
 στη κροατική
 γλώσσα των
 γλωσσικών αναφορών
 που
 χρησιμοποιούνται
 στη σύμβαση θα
 πρέπει να
 ενσωματωθούν
 σ’ αυτήν με τη
 σειρά που
 επιβάλλεται.
 (3) Η
 εφαρμογή της
 παρούσας
 απόφασης
 συνδέεται με την
 ημερομηνία
 προσχώρησης
 της Κροατίας
 στη σύμβαση.
 (4) Για να
 επιτραπεί η
 χρησιμοποίηση
 των εντύπων εγγύησης
 τα οποία έχουν
 τυπωθεί
 σύμφωνα με τα
 κριτήρια που
 ίσχυαν πριν
 από την
 ημερομηνία
 προσχώρησης
 της Κροατίας
 στη σύμβαση, θα
 πρέπει να
 καθοριστεί
 μεταβατική
 περίοδος κατά
 την οποία θα
 επιτρέπεται η
 χρήση των εν
 λόγω εντύπων,
 με ορισμένες
 προσαρμογές.
 (5) Είναι,
 συνεπώς,
 σκόπιμο να
 τροποποιηθεί η
 σύμβαση
 αναλόγως.
 ΕΞΕΔΩΣΕ
 ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ
 ΑΠΟΦΑΣΗ:
 Άρθρο 1
 Το
 προσάρτημα ΙΙΙ
 στη σύμβαση
 για το
 καθεστώς κοινής
 διαμετακόμισης
 τροποποιείται
 όπως ορίζεται
 στο παράρτημα
 της παρούσας
 απόφασης.
 Άρθρο 2
 1. Η
 παρούσα
 απόφαση
 εφαρμόζεται
 από την 1η
 Ιουλίου 2012.
 2. Τα
 έντυπα που
 βασίζονται στα
 υποδείγματα τα
 οποία
 παρατίθενται
 στα
 παραρτήματα Γ1,
 Γ2, Γ3, Γ4, Γ5 και Γ6 του
 προσαρτήματος
 III μπορούν να
 εξακολουθήσουν
 να χρησιμοποιούνται,
 με την
 επιφύλαξη των
 αναγκαίων γεωγραφικών
 προσαρμογών
 και των
 προσαρμογών
 που αφορούν
 την επιλογή
 κατοικίας και
 τον
 εξουσιοδοτημένο
 αντίκλητο, το
 αργότερο μέχρι
 τις 30 Ιουνίου 2013.
 Βρυξέλλες,
 Για τη
 Μικτή Επιτροπή
 Ο
 Πρόεδρος
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
 1. Στο παράρτημα
 Β1, στη θέση 51,
 παρεμβάλλεται
 η ακόλουθη
 περίπτωση
 μεταξύ του Ηνωμένου
 Βασιλείου και
 της Ισλανδίας:
 «Κροατία HR»
 2. Στο
 παράρτημα B6 ο
 τίτλος ΙΙΙ
 τροποποιείται
 ως εξής:
 2.1. Στο
 πρώτο μέρος
 του πίνακα
 «Περιορισμένη
 ισχύς - 99200», πριν από
 την περίπτωση IS
 προστίθεται η
 ακόλουθη
 περίπτωση:
 «- HR Valjanost ograničena»
 2.2. Στο
 δεύτερο μέρος
 του πίνακα
 «Απαλλαγή - 99201»,
 πριν από την
 περίπτωση IS,
 προστίθεται η
 ακόλουθη
 περίπτωση:
 «- HR Oslobođeno»
 2.3. Στο
 τρίτο μέρος
 του πίνακα
 «Εναλλακτική
 απόδειξη - 99202»,
 πριν από την
 περίπτωση IS,
 προστίθεται η
 ακόλουθη
 περίπτωση:
 «- HR Alternativni dokaz»
 2.4. Στο
 τέταρτο μέρος
 του πίνακα
 «Διαφορές:
 τελωνείο στο
 οποίο
 προσκομίστηκαν
 τα εμπορεύματα
 (ονομασία και
 χώρα) - 99203», πριν από
 την περίπτωση IS,
 προστίθεται η
 ακόλουθη
 περίπτωση:
 «- HR Razlike:Carinarnica kojoj
 je roba podnesena ......(naziv i zemlja)»
 2.5. Στο
 πέμπτο μέρος
 του πίνακα
 «Έξοδος από... που
 υπόκειται σε
 περιορισμούς ή
 σε
 επιβαρύνσεις
 δυνάμει του
 κανονισμού/οδηγίας/απόφασης
 αριθ. ...- 99204», πριν
 από την
 περίπτωση IS,
 προστίθεται η
 ακόλουθη
 περίπτωση:
 «- HR Izlaz iz........ podliježe
 ograničenjima ili pristojbama temeljem Uredbe/Direktive/Odluke br...»
 2.6. Στο
 έκτο μέρος του
 πίνακα
 «Απαλλαγή από
 την υποχρέωση
 τήρησης
 υποχρεωτικής
 διαδρομής - 99205»,
 πριν από την
 περίπτωση IS,
 προστίθεται η
 ακόλουθη
 περίπτωση:
 «- HR Oslobođeno od
 propisanog plana puta»
 2.7. Στο
 έβδομο μέρος
 του πίνακα
 «Εγκεκριμένος
 αποστολέας - 99206»,
 πριν από την
 περίπτωση IS
 προστίθεται η
 ακόλουθη
 περίπτωση:
 «- HR Ovlašeteni pošiljatelj»
 2.8. Στο
 όγδοο μέρος
 του πίνακα «Δεν
 απαιτείται
 υπογραφή - 99207»,
 πριν από την
 περίπτωση IS
 προστίθεται η
 ακόλουθη
 περίπτωση:
 «- HR Oslobođeno potpisa»
 2.9. Στο
 ένατο μέρος
 του πίνακα
 «Απαγόρευση
 σύστασης συνολικής
 εγγύησης - 99208»,
 πριν από την
 περίπτωση IS,
 προστίθεται η
 ακόλουθη
 περίπτωση:
 «- HR Zabranjeno zajedničko
 jamstvo»
 2.10. Στο
 δέκατο μέρος
 του πίνακα
 «Απεριόριστη
 χρήση - 99209», πριν
 από την
 περίπτωση IS,
 προστίθεται η
 ακόλουθη
 περίπτωση:
 «- HR Neograničena uporaba»
 2.11. Στο
 ενδέκατο μέρος
 του πίνακα
 «Εκδοθέν εκ των
 υστέρων - 99210», πριν από
 την περίπτωση IS,
 προστίθεται η
 ακόλουθη
 περίπτωση:
 "- HR Izdano naknadno»
 2.12. Στο
 δωδέκατο μέρος
 του πίνακα
 «Διάφορα - 99211», πριν
 από την
 περίπτωση IS,
 προστίθεται η
 ακόλουθη
 περίπτωση:
 «- HR Razni»
 2.13. Στο
 δέκατο τρίτο
 μέρος του
 πίνακα «Χύμα - 99212»,
 πριν από την
 περίπτωση IS,
 προστίθεται η
 ακόλουθη
 περίπτωση:
 «- HR Rasuto»
 2.14. Στο
 δέκατο τέταρτο
 μέρος του
 πίνακα
 «Αποστολέας - 99213»,
 πριν από την
 περίπτωση IS,
 προστίθεται η
 ακόλουθη περίπτωση:
 «- HR Pošiljatelj»
 3. Το παράρτημα
 Γ1
 αντικαθίσταται
 από το
 ακόλουθο
 κείμενο:
 "ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
 Γ1
 ΚΑΘΕΣΤΩΣ
 ΚΟΙΝΗΣ/ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ
 ΔΙΑΜΕΤΑΚΟΜΙΣΗΣ
 ΠΡΑΞΗ
 ΕΓΓΥΗΣΗΣ
 ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΗ
 ΕΓΓΥΗΣΗ
 I. Δήλωση
 εγγύησης
 1. Ο(η)
 υπογεγραμμένος(-η)[3]
 κάτοικος[4]
 .....................................................................................................
 εγγυώμαι
 αλληλεγγύως
 και εις
 ολόκληρον
 ενώπιον του
 τελωνείου
 εγγύησης.............................................
 μέχρι
 ανώτατου ποσού
 .............................................................................................................................
 έναντι
 της Ευρωπαϊκής
 Κοινότητας
 (που
 περιλαμβάνει
 το Βασίλειο
 του Βελγίου, τη
 Δημοκρατία της
 Βουλγαρίας,
 την Τσεχική
 Δημοκρατία, το
 Βασίλειο της
 Δανίας, την
 Ομοσπονδιακή
 Δημοκρατία της
 Γερμανίας, τη
 Δημοκρατία της
 Εσθονίας, την
 Ελληνική
 Δημοκρατία, το
 Βασίλειο της
 Ισπανίας, τη
 Γαλλική
 Δημοκρατία,
 την Ιρλανδία,
 την Ιταλική
 Δημοκρατία,
 την Κυπριακή
 Δημοκρατία, τη
 Δημοκρατία της
 Λετονίας, τη
 Δημοκρατία της
 Λιθουανίας, το
 Μεγάλο Δουκάτο
 του
 Λουξεμβούργου,
 την Ουγγαρία,
 τη Δημοκρατία
 της Μάλτας, το
 Βασίλειο των
 Κάτω Χωρών, τη
 Δημοκρατία της
 Αυστρίας, τη
 Δημοκρατία της
 Πολωνίας, την
 Πορτογαλική
 Δημοκρατία, τη
 Ρουμανία, τη
 Δημοκρατία της
 Σλοβενίας, τη
 Σλοβακική Δημοκρατία,
 τη Δημοκρατία
 της
 Φινλανδίας, το
 Βασίλειο της
 Σουηδίας, το
 Ηνωμένο
 Βασίλειο της
 Μεγάλης
 Βρετανίας και
 της Βορείου
 Ιρλανδίας) και
 της
 Δημοκρατίας της
 Κροατίας, της
 Δημοκρατίας
 της Ισλανδίας,
 του Βασιλείου
 της Νορβηγίας,
 της Ελβετικής
 Συνομοσπονδίας,
 του
 Πριγκιπάτου
 της Ανδόρας
 και της
 Δημοκρατίας
 του Αγίου
 Μαρίνου[5], κάθε
 ποσό για το
 οποίο ο κύριος
 υπόχρεος[6] .........................................................................
 είναι
 ή θα καταστεί
 υπόχρεος
 έναντι των
 προαναφερομένων
 χωρών τόσο για
 την κύρια
 οφειλή και για
 τις πρόσθετες
 οφειλές όσο
 και για
 δαπάνες και
 παρεπόμενα
 έξοδα, εκτός
 από τις ποινές,
 τις επιβαλλόμενες
 υπό μορφή
 δασμών και
 άλλων
 επιβαρύνσεων
 που
 επιβάλλονται
 στα εμπορεύματα
 που
 περιγράφονται
 στη συνέχεια,
 τα οποία έχουν υπαχθεί
 στο καθεστώς
 κοινοτικής ή
 κοινής διαμετακόμισης
 στο τελωνείο
 αναχώρησης.....................................................................
 ........................................................................................................................
 με
 προορισμό το τελωνείο........................................................................................
 .......................................................................................................................
 Περιγραφή
 των
 εμπορευμάτων:
 ..........................................................................................................................
 2. Ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 αναλαμβάνω την
 υποχρέωση να
 καταβάλω, σε
 πρώτη γραπτή
 όχληση των
 αρμοδίων αρχών
 των χωρών που
 αναφέρονται
 στο σημείο 1, τα
 αιτούμενα ποσά
 χωρίς δικαίωμα
 αναβολής πέραν
 των τριάντα
 ημερών από την
 ημερομηνία της
 όχλησης, εκτός αν
 αποδείξω εγώ ή
 οποιοσδήποτε
 άλλος
 ενδιαφερόμενος
 στις αρμόδιες
 αρχές πριν από
 την παρέλευση
 αυτής της προθεσμίας
 ότι το
 καθεστώς
 έληξε.
 Οι
 αρμόδιες αρχές
 μπορούν, μετά
 από αίτηση του
 (της)
 υπογεγραμμένου(-ης)
 και για
 οποιοδήποτε
 έγκυρο λόγο, να
 παρατείνουν
 πέρα από την
 προθεσμία των
 τριάντα
 ημερών, η οποία
 υπολογίζεται
 από την ημερομηνία
 της όχλησης
 πληρωμής, την
 προθεσμία μέσα
 στην οποία ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 υποχρεούται να
 καταβάλει τα
 αιτούμενα
 ποσά. Τα έξοδα
 που προκύπτουν
 από την παροχή
 αυτής της συμπληρωματικής
 προθεσμίας και
 κυρίως οι
 τόκοι, πρέπει
 να
 υπολογίζονται
 έτσι ώστε το
 ύψος τους να είναι
 ισοδύναμο με
 εκείνο που
 απαιτείται για
 το σκοπό αυτό
 στην εθνική
 χρηματαγορά
 και
 κεφαλαιαγορά.
 3. Η
 παρούσα δήλωση
 ισχύει από την
 ημέρα που
 γίνεται
 αποδεκτή από
 το τελωνείο
 εγγύησης. Ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 παραμένω
 υπεύθυνος(-η) για
 την πληρωμή
 της οφειλής
 που γεννάται
 από την πράξη
 κοινοτικής ή
 κοινής
 διαμετακόμισης
 που καλύπτεται
 από την
 παρούσα
 εγγύηση και
 έχει αρχίσει
 πριν από την
 ανάκληση ή την
 καταγγελία της
 πράξης
 εγγύησης,
 ακόμη και αν η
 πληρωμή
 απαιτείται μετά
 την ημερομηνία
 αυτή.
 4. Για
 τους σκοπούς
 της παρούσας
 δήλωσης, ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 καθορίζω ως
 τόπο κατοικίας
 μου[7]
 σε καθεμιά από
 τις χώρες που
 αναφέρονται
 στην παράγραφο
 1:
 Χώρα || Ονοματεπώνυμο ή εταιρική επωνυμία και πλήρης διεύθυνση
 ................................................................................................................................................................................................................. || ...............................................................................................................................................................................................................
 Ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 αναγνωρίζω ότι
 όλη η αλληλογραφία
 ή οποιαδήποτε
 κοινοποίηση
 καθώς και, γενικότερα,
 όλες οι
 διατυπώσεις ή
 τα διαδικαστικά
 μέτρα τα
 σχετικά με την
 παρούσα
 εγγύηση, που
 απευθύνονται ή
 ενεργούνται
 γραπτώς σε μια
 από τις
 κατοικίες που
 επέλεξα,
 απευθύνονται
 έγκυρα σε εμένα
 τον(την)
 ίδιο(ιδία).
 Ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 αναγνωρίζω την
 δικαιοδοσία
 των
 δικαστηρίων
 των τόπων όπου
 έχω επιλέξει
 κατοικία.
 Ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 υποχρεούμαι να
 διατηρώ τις κατοικίες
 που καθόρισα ή
 εάν είμαι
 υποχρεωμένος(-η)
 να αλλάξω μία ή
 περισσότερες
 από αυτές, να
 ειδοποιώ
 προηγουμένως
 το τελωνείο
 εγγύησης.
 (τόπος)...,
 (ημερομηνία)...
 ......................................................................
 (Υπογραφή)[8]
 II. Αποδοχή
 από το
 τελωνείο
 εγγύησης
 Τελωνείο
 εγγύησης.........................
 Δήλωση
 εγγύησης
 γενομένη
 δεκτή................. στις
 για να καλύψει
 την πράξη
 κοινοτικής/κοινής
 διαμετακόμισης
 την οποία
 αφορά η δήλωση
 διαμετακόμισης
 αριθ................... της................. [9]
 .........................................................
 (Υπογραφή
 και σφραγίδα)»
 4. Το παράρτημα
 Γ2
 αντικαθίσταται
 από το
 ακόλουθο κείμενο:
 "ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
 Γ2
 ΚΑΘΕΣΤΩΣ
 ΚΟΙΝΗΣ/ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ
 ΔΙΑΜΕΤΑΚΟΜΙΣΗΣ
 ΠΡΑΞΗ
 ΕΓΓΥΗΣΗΣ
 ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΗ
 ΕΓΓΥΗΣΗ ΜΕ
 ΤΙΤΛΟΥΣ
 I. Δήλωση
 εγγύησης
 1. Ο
 (η)υπογεγραμμένος(-η)[10]
 κάτοικος[11].
 εγγυώμαι
 αλληλεγγύως
 και εις
 ολόκληρον
 ενώπιον του
 τελωνείου
 εγγύησης.............................................
 έναντι
 της Ευρωπαϊκής
 Κοινότητας
 (που περιλαμβάνει
 το Βασίλειο
 του Βελγίου, τη
 Δημοκρατία της
 Βουλγαρίας,
 την Τσεχική
 Δημοκρατία, το
 Βασίλειο της
 Δανίας, την
 Ομοσπονδιακή
 Δημοκρατία της
 Γερμανίας, τη
 Δημοκρατία της
 Εσθονίας, την
 Ελληνική
 Δημοκρατία, το
 Βασίλειο της Ισπανίας,
 τη Γαλλική
 Δημοκρατία,
 την Ιρλανδία,
 την Ιταλική
 Δημοκρατία,
 την Κυπριακή
 Δημοκρατία, τη
 Δημοκρατία της
 Λετονίας, τη
 Δημοκρατία της
 Λιθουανίας, το
 Μεγάλο Δουκάτο
 του
 Λουξεμβούργου,
 την Ουγγαρία,
 τη Δημοκρατία
 της Μάλτας, το
 Βασίλειο των
 Κάτω Χωρών, τη
 Δημοκρατία της
 Αυστρίας, τη
 Δημοκρατία της
 Πολωνίας, την
 Πορτογαλική
 Δημοκρατία, τη
 Ρουμανία, τη
 Δημοκρατία της
 Σλοβενίας, τη
 Σλοβακική
 Δημοκρατία, τη
 Δημοκρατία της
 Φινλανδίας, το
 Βασίλειο της
 Σουηδίας, το
 Ηνωμένο
 Βασίλειο της
 Μεγάλης
 Βρετανίας και
 της Βορείου
 Ιρλανδίας) και
 της
 Δημοκρατίας
 της Κροατίας,
 της
 Δημοκρατίας
 της Ισλανδίας,
 του Βασιλείου
 της Νορβηγίας,
 της Ελβετικής
 Συνομοσπονδίας,
 του Πριγκιπάτου
 της Ανδόρας
 και της
 Δημοκρατίας
 του Αγίου Μαρίνου[12],
 την
 καταβολή κάθε
 ποσού για το
 οποίο ο κύριος
 υπόχρεος είναι
 ή θα καταστεί
 υπόχρεος
 έναντι των προαναφερομένων
 χωρών τόσο για
 την κύρια
 οφειλή και για
 τις πρόσθετες
 οφειλές, όσο
 και για
 δαπάνες και παρεπόμενα
 έξοδα, εκτός
 από τις ποινές
 τις επιβαλλόμενες
 υπό μορφή
 δασμών και
 άλλων
 επιβαρύνσεων που
 επιβάλλονται
 στα
 εμπορεύματα
 που έχουν υπαχθεί
 στο καθεστώς
 κοινοτικής ή
 κοινής
 διαμετακόμισης,
 για τα οποία ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 συμφώνησε να
 αναλάβει την
 ευθύνη με την
 έκδοση τίτλων
 μεμονωμένης
 εγγύησης μέχρι
 μέγιστου ποσού
 7 000 ευρώ ανά
 τίτλο.
 2. Ο(η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 αναλαμβάνω την
 υποχρέωση να
 καταβάλω, σε
 πρώτη γραπτή
 όχληση των
 αρμοδίων αρχών
 των χωρών που
 αναφέρονται
 στην παράγραφο
 1, 7.000 ευρώ το πολύ
 ανά τίτλο
 μεμονωμένης
 εγγύησης χωρίς
 δικαίωμα
 αναβολής πέρα
 από προθεσμία
 τριάντα ημερών
 από την
 ημερομηνία της
 όχλησης, εκτός
 αν αποδείξω
 εγώ ή
 οποιοσδήποτε
 άλλος
 ενδιαφερόμενος
 στις αρμόδιες
 αρχές πριν από
 την παρέλευση
 αυτής της
 προθεσμίας ότι
 το καθεστώς
 έληξε για τη
 συγκεκριμένη
 πράξη διαμετακόμισης.
 Οι
 αρμόδιες αρχές
 μπορούν, μετά
 από αίτηση του
 (της)
 υπογεγραμμένου(-ης)
 και για
 οποιοδήποτε
 έγκυρο λόγο, να
 παρατείνουν
 πέρα από την
 προθεσμία των
 τριάντα
 ημερών, η οποία
 υπολογίζεται
 από την ημερομηνία
 της όχλησης
 πληρωμής, την
 προθεσμία μέσα
 στην οποία ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 υποχρεούται να
 καταβάλει τα
 αιτούμενα
 ποσά. Τα έξοδα
 που προκύπτουν
 από την παροχή
 αυτής της
 συμπληρωματικής
 προθεσμίας και
 κυρίως οι
 τόκοι, πρέπει
 να υπολογίζονται
 έτσι ώστε το
 ύψος τους να
 είναι
 ισοδύναμο με
 εκείνο που
 απαιτείται για
 το σκοπό αυτό
 στην εθνική
 χρηματαγορά
 και
 κεφαλαιαγορά.
 3. Η
 παρούσα δήλωση
 ισχύει από την
 ημέρα που
 γίνεται
 αποδεκτή από
 το τελωνείο
 εγγύησης. Ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 παραμένω
 υπεύθυνος(-η)
 για την
 πληρωμή της
 οφειλής που
 γεννάται από
 τις πράξεις
 κοινοτικής ή
 κοινής
 διαμετακόμισης
 που
 καλύπτονται
 από την
 παρούσα
 εγγύηση και
 έχουν αρχίσει
 πριν από την
 ανάκληση ή την
 καταγγελία της
 πράξης
 εγγύησης,
 ακόμη και αν η
 πληρωμή
 απαιτείται
 μετά την ημερομηνία
 αυτή.
 4. Για
 τους σκοπούς
 της παρούσας
 δήλωσης, ο
 (η)υπογεγραμμένος(-η)
 καθορίζω ως
 τόπο κατοικίας
 μου[13]
 σε καθεμιά από
 τις χώρες που
 αναφέρονται
 στην παράγραφο
 1:
 Χώρα || Ονοματεπώνυμο ή εταιρική επωνυμία και πλήρης διεύθυνση
 ...................................................................................................................... || ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
 Ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 αναγνωρίζω ότι
 όλη η αλληλογραφία
 ή οποιαδήποτε
 κοινοποίηση
 καθώς και, γενικότερα,
 όλες οι
 διατυπώσεις ή
 τα
 διαδικαστικά μέτρα
 τα σχετικά με
 την παρούσα
 εγγύηση, που
 απευθύνονται ή
 ενεργούνται
 γραπτώς σε μια
 από τις κατοικίες
 που επέλεξα,
 απευθύνονται
 έγκυρα σε
 εμένα τον (την)
 ίδιο(-α).
 Ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 αναγνωρίζω την
 δικαιοδοσία
 των
 δικαστηρίων
 των τόπων όπου
 έχω επιλέξει
 κατοικία.
 Ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 υποχρεούμαι να
 διατηρώ τις κατοικίες
 που καθόρισα ή
 εάν είμαι
 υποχρεωμένος(-η)
 να αλλάξω μία ή
 περισσότερες
 από αυτές, να
 ειδοποιώ
 προηγουμένως
 το τελωνείο
 εγγύησης.
 (τόπος)...,
 (ημερομηνία)...
 ..................................................
 (Υπογραφή)[14]
 II. Αποδοχή
 από το
 τελωνείο
 εγγύησης
 Τελωνείο
 εγγύησης
 .....................................................................................................
 Δήλωση
 εγγύησης
 γενομένη δεκτή
 στις
 ..........................................................................................................................
 ........................................................
 (Υπογραφή
 και σφραγίδα)»
 5. Το παράρτημα
 Γ4
 αντικαθίσταται
 από το
 ακόλουθο
 κείμενο:
 "ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
 Γ 4
 ΚΑΘΕΣΤΩΣ
 ΚΟΙΝΗΣ/ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ
 ΔΙΑΜΕΤΑΚΟΜΙΣΗΣ
 ΠΡΑΞΗ
 ΕΓΓΥΗΣΗΣ
 ΣΥΝΟΛΙΚΗ
 ΕΓΓΥΗΣΗ
 I. Δήλωση
 εγγύησης
 1. Ο
 (η)
 υπογεγραμμένος(-η)[15]
 ..........................κάτοικος[16]
 εγγυώμαι
 αλληλεγγύως
 και εις
 ολόκληρον
 ενώπιον του
 τελωνείου
 εγγύησης.............................................
 μέχρι
 ανώτατου ποσού
 ...................................................................................................................................................................
 που
 αντιστοιχεί
 στο 100/50/30%[17]
 του ποσού
 αναφοράς
 έναντι της
 Ευρωπαϊκής
 Κοινότητας
 (που
 περιλαμβάνει
 το Βασίλειο
 του Βελγίου, τη
 Δημοκρατία της
 Βουλγαρίας,
 την Τσεχική
 Δημοκρατία, το
 Βασίλειο της
 Δανίας, την
 Ομοσπονδιακή
 Δημοκρατία της
 Γερμανίας, τη
 Δημοκρατία της
 Εσθονίας, την Ελληνική
 Δημοκρατία, το
 Βασίλειο της
 Ισπανίας, τη
 Γαλλική
 Δημοκρατία,
 την Ιρλανδία,
 την Ιταλική Δημοκρατία,
 την Κυπριακή
 Δημοκρατία, τη
 Δημοκρατία της
 Λετονίας, τη
 Δημοκρατία της
 Λιθουανίας, το
 Μεγάλο Δουκάτο
 του
 Λουξεμβούργου,
 την Ουγγαρία,
 τη Δημοκρατία της
 Μάλτας, το
 Βασίλειο των
 Κάτω Χωρών, τη
 Δημοκρατία της
 Αυστρίας, τη
 Δημοκρατία της
 Πολωνίας, την Πορτογαλική
 Δημοκρατία, τη
 Ρουμανία, τη
 Δημοκρατία της
 Σλοβενίας, τη
 Σλοβακική
 Δημοκρατία, τη
 Δημοκρατία της
 Φινλανδίας, το
 Βασίλειο της
 Σουηδίας, το
 Ηνωμένο
 Βασίλειο της
 Μεγάλης
 Βρετανίας και
 της Βορείου Ιρλανδίας)
 και της
 Δημοκρατίας
 της Κροατίας,
 της Δημοκρατίας
 της Ισλανδίας,
 του Βασιλείου
 της Νορβηγίας,
 της Ελβετικής
 Συνομοσπονδίας,
 του
 Πριγκιπάτου
 της Ανδόρας
 και της
 Δημοκρατίας
 του Αγίου
 Μαρίνου[18],
 κάθε
 ποσό για το
 οποίο ο κύριος
 υπόχρεος είναι
 ή θα καταστεί
 υπόχρεος[19] ........................................................................................................................................................................,
 έναντι των
 προαναφερομένων
 χωρών τόσο για
 την κύρια
 οφειλή και για
 τις πρόσθετες
 οφειλές όσο
 και για έξοδα
 και παρεπόμενα
 έξοδα, εκτός
 από τις ποινές
 τις
 επιβαλλόμενες
 υπό μορφή
 δασμών και
 άλλων
 επιβαρύνσεων
 που
 επιβάλλονται
 στα
 εμπορεύματα,
 τα οποία έχουν
 υπαχθεί στο
 καθεστώς
 κοινοτικής ή
 κοινής
 διαμετακόμισης.
 2. Ο
 (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 αναλαμβάνω την
 υποχρέωση να
 καταβάλω, σε
 πρώτη γραπτή
 όχληση των
 αρμοδίων αρχών
 των χωρών που
 αναφέρονται
 στο σημείο 1, τα
 ζητούμενα ποσά
 μέχρι του
 μέγιστου ποσού
 που
 προαναφέρθηκε
 χωρίς δικαίωμα
 αναβολής πέρα
 από προθεσμία
 τριάντα ημερών
 από την
 ημερομηνία της
 όχλησης, εκτός
 αν αποδείξω
 εγώ ή
 οποιοσδήποτε
 άλλος
 ενδιαφερόμενος
 στις αρμόδιες
 αρχές πριν από
 την παρέλευση
 αυτής της
 προθεσμίας ότι
 το καθεστώς
 έληξε δεόντως
 για τη
 συγκεκριμένη πράξη
 διαμετακόμισης.
 Οι
 αρμόδιες αρχές
 μπορούν, μετά
 από αίτηση του
 (της)
 υπογεγραμμένου(-ης)
 και για
 οποιοδήποτε
 έγκυρο λόγο, να
 παρατείνουν
 πέρα από την
 προθεσμία των
 τριάντα
 ημερών, η οποία
 υπολογίζεται από
 την ημερομηνία
 της όχλησης
 πληρωμής, την
 προθεσμία μέσα
 στην οποία ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 υποχρεούται να
 καταβάλει τα
 αιτούμενα
 ποσά. Τα έξοδα
 που προκύπτουν
 από την παροχή
 αυτής της
 συμπληρωματικής
 προθεσμίας και
 κυρίως οι
 τόκοι, πρέπει
 να υπολογίζονται
 έτσι ώστε το
 ύψος τους να
 είναι
 ισοδύναμο με εκείνο
 που απαιτείται
 για το σκοπό
 αυτό στην
 εθνική
 χρηματαγορά
 και
 κεφαλαιαγορά.
 Το
 ποσό αυτό
 μπορεί να
 μειωθεί κατά
 τα ποσά που έχουν
 ήδη καταβληθεί
 βάσει της
 παρούσας
 δήλωσης εφόσον
 ο
 υπογεγραμμένος
 (η υπογεγραμμένη)
 καλείται να
 καταβάλει
 οφειλή που γεννήθηκε
 επ’ευκαιρία
 πράξης
 κοινοτικής ή
 κοινής διαμετακόμισης
 που άρχισε
 πριν από την
 παραλαβή της
 προηγούμενης
 αίτησης
 πληρωμής ή
 εντός των 30 ημερών
 που ακολουθούν
 την τελευταία.
 3. Η
 παρούσα δήλωση
 ισχύει από την
 ημέρα που
 γίνεται
 αποδεκτή από
 το τελωνείο
 εγγύησης. Ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 παραμένω
 υπεύθυνος(-η)
 για την
 πληρωμή της οφειλής
 που γεννάται
 από τις
 πράξεις
 κοινοτικής ή
 κοινής
 διαμετακόμισης
 που καλύπτονται
 από την
 παρούσα
 εγγύηση και
 έχουν αρχίσει
 πριν από την
 ανάκληση ή την
 καταγγελία της
 πράξης
 εγγύησης,
 ακόμη και αν η
 πληρωμή
 απαιτείται μετά
 την ημερομηνία
 αυτή.
 4. Για
 τους σκοπούς
 της παρούσας
 δήλωσης, ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 καθορίζω ως
 τόπο κατοικίας
 μου[20]
 σε καθεμιά από
 τις χώρες που
 αναφέρονται
 στην παράγραφο
 1:
 || Χώρα || Ονοματεπώνυμο ή εταιρική επωνυμία και πλήρης διεύθυνση
 .......................................................................................................................... || .................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
 Ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 αναγνωρίζω ότι
 όλη η αλληλογραφία
 ή οποιαδήποτε
 κοινοποίηση
 καθώς και, γενικότερα,
 όλες οι
 διατυπώσεις ή
 τα
 διαδικαστικά
 μέτρα τα
 σχετικά με την
 παρούσα
 εγγύηση, που απευθύνονται
 ή ενεργούνται
 γραπτώς σε μια
 από τις κατοικίες
 που επέλεξα,
 απευθύνονται
 έγκυρα σε εμένα
 τον (την) ίδιο(-α).
 Ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 αναγνωρίζω την
 δικαιοδοσία
 των
 δικαστηρίων
 των τόπων όπου
 έχω επιλέξει
 κατοικία.
 Ο (η)
 υπογεγραμμένος(-η)
 υποχρεούμαι να
 διατηρώ τις
 κατοικίες που
 καθόρισα ή εάν
 είμαι
 υποχρεωμένος(-η)
 να αλλάξω μία ή
 περισσότερες
 από αυτές, να
 ειδοποιώ
 προηγουμένως
 το τελωνείο
 εγγύησης.
 (τόπος)...,
 (ημερομηνία)...
 ......................................................
 (Υπογραφή)[21]
 II. Αποδοχή
 από το
 τελωνείο
 εγγύησης
 Τελωνείο
 εγγύησης
 .....................................................................................................
 Δήλωση
 εγγύησης
 γενομένη δεκτή
 στις
 ..........................................................................................................................
 ..........................................................
 (Υπογραφή
 και σφραγίδα)»
 6. Στη
 θέση 7 του παραρτήματος
 Γ5
 παρεμβάλλεται
 η λέξη «Κροατία»
 μεταξύ των
 λέξεων
 «Ευρωπαϊκή
 Κοινότητα» και
 «Ισλανδία».
 7. Στη
 θέση 6 του παραρτήματος
 Γ6
 παρεμβάλλεται
 η λέξη «Κροατία»
 μεταξύ των
 λέξεων «Ευρωπαϊκή
 Κοινότητα» και
 «Ισλανδία».
 [1] ΕΕ
 L 226 της 13.8.1987, σ. 2.
 [2] ΕΕ
 L 226 της 13.8.1987, σ. 2.
 [3] Ονοματεπώνυμο
 ή εταιρική
 επωνυμία.
 [4] Πλήρης
 διεύθυνση
 [5] Διαγράφεται
 η ονομασία του
 ή των
 συμβαλλομένων
 μερών ή των
 κρατών (Ανδόρας
 και Αγίου
 Μαρίνου) από το
 έδαφος των
 οποίων δεν θα
 διέλθει η
 αποστολή. Οι
 αναφορές στο
 Πριγκιπάτο της
 Ανδόρας και
 στη Δημοκρατία
 του Αγίου
 Μαρίνου
 ισχύουν μόνον
 για τις πράξεις
 κοινοτικής
 διαμετακόμισης.
 [6] Ονοματεπώνυμο
 ή εταιρική
 επωνυμία και
 πλήρης διεύθυνση
 του κυρίου
 οφειλέτη.
 [7] Εάν
 στη νομοθεσία
 μιας από τις εν
 λόγω χώρες δεν
 προβλέπεται
 δυνατότητα
 επιλογής κατοικίας,
 ο εγγυητής
 ορίζει στη
 χώρα αυτή, αντίκλητο
 εξουσιοδοτημένο
 για την
 παραλαβή όλων
 των
 κοινοποιήσεων
 που
 προορίζονται
 γι’αυτόν και οι
 υποχρεώσεις
 που
 προβλέπονται
 στην παράγραφο
 4 δεύτερο και
 τέταρτο εδάφιο
 πρέπει να
 καθορίζονται
 κατ’αναλογία. Δικαιοδοσία
 επί διαφορών
 σχετικών με
 την παρούσα
 εγγύηση έχουν
 τα αντίστοιχα
 δικαστήρια των
 τόπων
 κατοικίας του
 εγγυητή και
 των αντικλήτων.
 [8] Πριν
 υπογράψει, ο
 υπογράφων
 πρέπει να
 αναγράψει ιδιοχείρως:
 «Εγγύηση για
 ποσό ...................»,
 αναφέροντας το
 ποσό
 ολογράφως.
 [9] Συμπληρώνεται
 από το
 τελωνείο
 αναχώρησης.
 [10] Ονοματεπώνυμο
 ή εταιρική
 επωνυμία.
 [11] Πλήρης
 διεύθυνση.
 [12] Μόνο
 για τις
 πράξεις
 κοινοτικής
 διαμετακόμισης.
 [13] Εάν
 στη νομοθεσία
 μιας από τις εν
 λόγω χώρες δεν
 προβλέπεται
 δυνατότητα
 επιλογής
 κατοικίας, ο
 εγγυητής ορίζει
 στη χώρα αυτή,
 αντίκλητο
 εξουσιοδοτημένο
 για την
 παραλαβή όλων
 των
 κοινοποιήσεων
 που προορίζονται
 γι’αυτόν και οι
 υποχρεώσεις
 που
 προβλέπονται στην
 παράγραφο 4
 δεύτερο και
 τέταρτο εδάφιο
 πρέπει να
 καθορίζονται
 κατ’αναλογία.
 Δικαιοδοσία
 επί διαφορών
 σχετικών με
 την παρούσα
 εγγύηση έχουν
 τα αντίστοιχα
 δικαστήρια των
 τόπων
 κατοικίας του
 εγγυητή και
 των αντικλήτων.
 [14] Πριν
 υπογράψει, ο
 υπογράφων
 πρέπει να
 προσθέτει ιδιοχείρως:
 «Το παρόν
 ισχύει ως
 εγγύηση».
 [15] Ονοματεπώνυμο
 ή εταιρική
 επωνυμία.
 [16] Πλήρης
 διεύθυνση
 [17] Διαγράφονται
 οι περιττές
 ενδείξεις.
 [18] Διαγράφεται
 η ονομασία του
 ή των
 συμβαλλομένων
 μερών ή των
 κρατών
 (Ανδόρας και
 Αγίου Μαρίνου)
 από το έδαφος
 των οποίων δεν
 θα διέλθει η
 αποστολή. Οι αναφορές
 στο Πριγκιπάτο
 της Ανδόρας
 και στη
 Δημοκρατία του
 Αγίου Μαρίνου
 ισχύουν μόνον
 για τις
 πράξεις
 κοινοτικής διαμετακόμισης.
 [19] Ονοματεπώνυμο
 ή εταιρική
 επωνυμία και
 πλήρης διεύθυνση
 του κύριου
 υπόχρεου.
 [20] Εάν
 στη νομοθεσία
 μιας από τις εν
 λόγω χώρες δεν
 προβλέπεται δυνατότητα
 επιλογής
 κατοικίας, ο
 εγγυητής
 ορίζει στη
 χώρα αυτή,
 αντίκλητο
 εξουσιοδοτημένο
 για την παραλαβή
 όλων των
 κοινοποιήσεων
 που
 προορίζονται
 γι’ αυτόν και οι
 υποχρεώσεις
 που
 προβλέπονται στην
 παράγραφο 4
 δεύτερο και
 τέταρτο εδάφιο
 πρέπει να
 καθορίζονται
 κατ’ αναλογία.
 Δικαιοδοσία
 επί διαφορών
 σχετικών με
 την παρούσα
 εγγύηση έχουν
 τα αντίστοιχα
 δικαστήρια των
 τόπων
 κατοικίας του
 εγγυητή και
 των αντικλήτων
 [21] Πριν
 από την
 υπογραφή του, ο
 υπογράφων
 πρέπει να προσθέτει
 ιδιοχείρως:
 «Εγγύηση για
 ποσό ...................»,
 αναφέροντας το
 ποσό
 ολογράφως.


text:
Verske resnice oziroma verske dogme so sestavina religije, ki je obvezujoča za vse člane verske skupnosti (npr. izpoved vere). Verska dogma je bila v zgodovini sklep cerkvenega zbora glede verskih naukov, ki je temelj za neko verstvo in je zato nespremenljiv.
 Dogmatika
 Dogmatika je nauk o verskih resnicah, v krščanstvu je na primer to nauk o Kristusu in Bogu.
 Glej tudi
 teologija
 Krščanska teologija
 Epistemologija
 Religiozna filozofija in doktrina