type: other

text:
Rechtspraak onder de Wmo 2015 | Trema
 Door: Erik Klein Egelink en Angelien Willems-Dijkstra
 Mr. H.J. Egelink is senior rechter in de rechtbank Gelderland. Mr. T.A. Willems-Dijkstra is senior gerechtsauditeur in de Centrale Raad van Beroep.
 Bespreking van de stand van zaken
 Om de Wmo 2015 goed te kunnen plaatsen, besteden we eerst aandacht aan wat aan deze wet voorafging (paragraaf 1). Omdat uit het overgangsrecht van de Wmo 2015 volgt dat op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) verstrekte individuele voorzieningen ook na 2015 geruime tijd kunnen blijven bestaan, besteden we eerst aandacht aan het overgangsrecht (paragraaf 2). Vervolgens bespreken we de jurisprudentie waarbij we ons concentreren op de verstrekking van de maatwerkvoorziening. Hierbij gaan we in op het wettelijk kader, het onderzoek, de eigen kracht, de mantelzorg, de passende bijdrage en de objectieve criteria (paragraaf 3). Verder komen aan bod de essentialia-doctrine over wat de gemeente in haar verordening moet hebben geregeld (paragraaf 4) en de bijdrage die is verschuldigd in de kosten van de verstrekte maatwerkvoorziening (paragraaf 5). We sluiten deze bijdrage af met een korte conclusie (paragraaf 6).
 1. Wat ging vooraf aan de Wmo 2015?
 In 1994 kregen gemeenten met de invoering van de Wet voorzieningen gehandicapten (Wvg) voor het eerst de taak om aan gehandicapten voor de deelname aan het maatschappelijk verkeer rolstoelen en woon- en vervoersvoorzieningen te verlenen.*2 De Wvg werd met de inwerkingtreding van de Wmo per 1 januari 2007 ingetrokken.*3 De Wmo kende een ruimer bereik dan de Wvg. Onder de Wmo is de doelgroep: mensen met een beperking of een chronisch psychisch of psychosociaal probleem. Behalve deel kunnen nemen aan het maatschappelijk verkeer gaat het ook om het zelfstandig kunnen functioneren en werd de huishoudelijke voorziening in de Wmo opgenomen. De Wmo is weer komen te vervallen toen de Wmo 2015 werd ingevoerd.*4 Alhoewel de naam doet vermoeden dat de wetten erg op elkaar lijken, is de opdracht aan het gemeentebestuur in de Wmo 2015 toch zo anders inhoud gegeven dat wij in navolging van wat de Centrale Raad van Beroep (CRvB) in zijn uitspraken doet, het steeds over Wmo en Wmo 2015 zullen hebben.
 De Wmo 2015 maakt deel uit van een grote wijziging van het zorgstelsel per 1 januari 2015.*5 Een deel van de zorg die tot het domein van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) behoorde, is tot het domein van de Wmo 2015 gaan behoren, waarmee het bereik van de Wmo 2015 ten opzichte van zijn voorgangers nog verder is uitgebreid (zie hiervoor verder paragraaf 3).
 Voor de Wmo 2015 is het overgangsrecht in hoofdstuk 8 te vinden. Daar is om te beginnen het lastig geformuleerde overgangsrecht te vinden dat te maken heeft met de intrekking van de AWBZ. Het gaat daarbij om overgangsrecht voor het deel uit de AWBZ dat tot het domein van de Wmo 2015 is gaan behoren.*6 Dit overgangsrecht is boeiend, maar valt buiten de bespreking van deze bijdrage. Wij beperken ons tot de bespreking van het overgangsrecht dat te maken heeft met de intrekking van de Wmo met ingang van 1 januari 2015. Het overgangsrecht hiervoor is opgenomen in art. 8.9 Wmo 2015. Op grond van deze bepaling blijven de rechten en plichten die aan een op grond van de Wmo toegekende individuele voorziening zijn verbonden na 31 december 2014 bestaan. Verder is geregeld dat het recht zoals dat gold voordat enig artikel van de Wmo 2015 in werking trad, van toepassing blijft op besluiten die op grond van de Wmo zijn genomen. De CRvB heeft in enkele uitspraken duidelijk gemaakt wat deze bepaling inhoud. Art. 8.9 dient, gelezen in samenhang met de wetsgeschiedenis, zo te worden begrepen dat onder de Wmo toegekende aanspraken en verplichtingen blijven gelden tot het moment waarop zij op grond van het bepaalde bij en krachtens de Wmo 2015 worden gewijzigd of beëindigd. Voor lopende gedingen tegen besluiten genomen op grond van de Wmo geldt dat daarop het bepaalde bij en krachtens de Wmo onverkort van toepassing blijft.*7
 We kunnen nog lang met de bepalingen van de Wmo te maken hebben.
 Concreet betekent dit dat als vóór 1 januari 2015 een primair besluit op grond van de Wmo is genomen waarin een periodieke aanspraak, zoals huishoudelijke verzorging, wordt toegekend die vóór 1 januari 2015 ingaat en doorloopt na 31 december 2014, op die toekenning de Wmo van toepassing blijft totdat dat besluit wordt beëindigd of expireert. Een beëindiging van de individuele Wmo-voorziening na 31 december 2014, omdat deze niet langer als noodzakelijk wordt beoordeeld, kan niet worden gebaseerd op art. 2.3.10 Wmo 2015, omdat het niet om een op grond van de Wmo 2015 toegekende maatwerkvoorziening gaat. Beëindiging is mogelijk als de gemeentelijke Wmo 2015-verordening in een beëindigingsgrond voorziet voor onder de Wmo toegekende individuele voorzieningen.*8 Het overgangsrecht werkt ook door naar zoiets als de eigen bijdrage. Op een onder de Wmo toegekende individuele voorziening, zoals een traplift in bruikleen, kan geen eigen bijdrage op grond van de Wmo 2015 worden opgelegd. Eerst zal de Wmo-voorziening moeten worden beëindigd en zal een maatwerkvoorziening op grond van de Wmo 2015 en de verordening moeten worden toegekend. Bij die toekenning kan dan de bijdrage in de kosten van de maatwerkvoorziening worden opgelegd.*9 In de Wmo 2015 is geen bepaling opgenomen op grond waarvan het college van de lopende Wmo-voorzieningen binnen een bepaalde periode moet beoordelen of zij als maatwerkvoorziening op grond van de Wmo 2015 gecontinueerd kunnen worden. Hierdoor kunnen we dus nog lang met de bepalingen van de Wmo te maken hebben.
 3. Verstrekken van maatwerkvoorzieningen
 In art. 1.1.1 Wmo 2015 is gedefinieerd wat onder ‘maatwerkvoorziening’ wordt verstaan:
 (...) een op de behoeften, persoonskenmerken en mogelijkheden van een persoon afgestemd geheel van diensten, hulpmiddelen, woningaanpassingen en andere maatregelen:
 Op grond van art. 2.3.5 lid 3 en 4 Wmo 2015 is het college pas verplicht een maatwerkvoorziening toe te kennen als de cliënt*10 niet in staat is zijn beperkingen op het gebied van zelfredzaamheid, participatie (lid 3), dan wel zijn problemen bij het zich handhaven in de samenleving (lid 4) op eigen kracht, met gebruikelijke hulp, met mantelzorg of met hulp van andere personen uit zijn sociale netwerk dan wel met gebruikmaking van algemene voorzieningen te verminderen of weg te nemen.
 Of dit het geval is, moet door het college worden onderzocht in het onderzoek bedoeld in art. 2.3.2 Wmo 2015, eventueel op basis van het door de cliënt in dit artikel genoemde persoonlijk plan. Dat onderzoek wordt in de praktijk het ‘keukentafelgesprek’ genoemd, maar hoeft niet per se bij de cliënt thuis te worden gedaan, tenzij dit in de Wmo-verordening is bepaald, zo overwoog de CRvB in zijn uitspraak van 27 december 2017.*11 Deze uitspraak heeft weliswaar betrekking op de Wmo, maar wij zien geen aanleiding ervan uit te gaan dat dit onder de Wmo 2015 anders zal zijn. Het onderzoek is bedoeld om de behoefte aan maatschappelijke ondersteuning in kaart te brengen.*12 In zijn uitspraak van 21 maart 2018 geeft de CRvB een leidraad over de manier waarop het college moet handelen naar aanleiding van een melding voor maatschappelijke ondersteuning.*13 Eerst moet de hulpvraag worden vastgesteld en vervolgens moet worden onderzocht of, en zo ja, welke problemen betrokkene ondervindt bij zelfredzaamheid en/of participatie. Daarna zal moeten worden bezien of, en zo ja, in hoeverre deze problemen kunnen worden opgelost door middel van eigen kracht, door gebruik te maken van gebruikelijke hulp, mantelzorg en/of hulp vanuit het sociaal netwerk. Als die mogelijkheden er niet zijn of niet toereikend zijn, moet een maatwerkvoorziening worden getroffen. Indien noodzakelijk zal het college deskundig advies moeten inwinnen om te bepalen welke maatwerkvoorziening een passende bijdrage levert. Toekennen van een (standaard)voorziening door een indicatie vanuit de AWBZ over te nemen, zoals in de hiervoor vermelde uitspraak door het college was gedaan, is dus in strijd met de wet.*14 Deze uitspraak ligt in de lijn van de uitspraken van de CRvB van 18 mei 2016, waarin is geoordeeld dat bij toekenning van een maatwerkvoorziening niet kan worden volstaan met een standaardoplossing zoals een gefixeerd aantal uren voor huishoudelijke hulp.*15
 Toekennen van een (standaard)voorziening door een indicatie vanuit de AWBZ over te nemen, is in strijd met de wet.
 3.3 Eigen kracht
 De vraag wat precies onder ‘eigen kracht’ moet worden verstaan, is tot op heden niet expliciet door de rechtspraak beantwoord. Wel valt uit de jurisprudentie af te leiden dat onder ‘eigen kracht’ wordt verstaan de situaties waarin de cliënt de voorziening zelf al heeft gerealiseerd of in staat is zelf maatregelen te treffen om zijn zelfredzaamheid en/of participatiemogelijkheden te vergroten. Aanknopingspunten hiervoor kunnen worden ontleend aan de jurisprudentie die is gevormd onder de Wmo en waarin de CRvB het standpunt huldigde dat het college niet verplicht was een (individuele) voorziening toe te kennen als de belanghebbende in staat was zelf (compenserende) maatregelen te treffen door bijvoorbeeld zijn woonomgeving zodanig in te richten dat geen voorziening hoefde te worden getroffen.*16 Verder kunnen volgens ons ook door de cliënt gemaakte keuzes worden gezien als eigen kracht. Onder de Wmo 2015 heeft de CRvB geoordeeld dat wanneer de cliënt ervoor kiest met een persoonsgebonden budget (pgb) een andere voorziening in te kopen dan is geïndiceerd, het zijn risico is wanneer deze voorziening binnen de looptijd van het pgb tenietgaat.*17 Hetzelfde geldt wanneer de cliënt verhuist naar een gezien zijn beperkingen ongeschikte woning en vervolgens een maatwerkvoorziening aanvraagt.*18
 3.4 Mantelzorg
 Wanneer de cliënt (een deel van) zijn problemen kan oplossen met behulp van mantelzorg, hoeft geen maatwerkvoorziening te worden getroffen. Mantelzorg is altijd vrijwillig en onbetaald. Dat betekent dat wanneer de mantelzorger te kennen geeft dat hij zonder betaling geen ondersteuning (meer) wil verlenen, een maatwerkvoorziening moet worden getroffen.*19 Dit geldt ook wanneer de mantelzorger noodgedwongen, in afwachting van de uitspraak van de rechter, de mantelzorg blijft verlenen.*20 Uit de uitspraak van de CRvB van 6 september 2017 volgt dat slechts wanneer de mantelzorger expliciet aangeeft dat hij mantelzorg zal blijven verlenen, er geen ruimte is voor een maatwerkvoorziening.*21 In deze zaak had de mantelzorger ter zitting van de CRvB duidelijk aangegeven niet te zullen stoppen met het verlenen van mantelzorg.
 Wanneer de mantelzorger te kennen geeft dat hij zonder betaling geen ondersteuning (meer) wil verlenen, moet een maatwerkvoorziening worden getroffen.
 3.5 Passende bijdrage
 Een passende bijdrage aan de zelfredzaamheid en/of participatie is dus maatwerk. In de eerste volzin van art. 2.3.5 lid 3 Wmo 2015 is bepaald dat de maatwerkvoorziening strekt ter compensatie van de beperkingen die de cliënt ondervindt in zelfredzaamheid en participatie. Bij het vierde lid gaat het om de compensatie van de problemen bij het zich handhaven in de samenleving. In de wetsgeschiedenis is op verschillende plaatsen te lezen waarom het compensatiebeginsel uit art. 4 Wmo niet in dezelfde vorm in de Wmo 2015 is teruggekeerd. De wetgever heeft toegelicht dat dit verband houdt met het feit dat de verplichting om maatwerk te leveren in de Wmo 2015 breder is geformuleerd dan in de Wmo het geval was met de vier resultaatsgebieden genoemd in art. 4. De eisen in de tweede volzin van het derde en vierde lid van art. 2.3.5 Wmo 2015 zien op alle gevallen waarin iemand problemen heeft met zijn zelfredzaamheid en participatie, of beschermd wonen of opvang nodig is. In verband daarmee heeft de wetgever het te bereiken resultaat in het wetsvoorstel op een wat andere wijze vastgelegd dan in de Wmo het geval was. Kort samengevat kunnen we concluderen dat de verplichtingen van de Wmo 2015 voor de gemeente zeker niet minder ver gaan dan de compensatieverplichting van art. 4 Wmo.*22
 De verplichtingen van de Wmo 2015 gaan voor de gemeente zeker niet minder ver dan de compensatieverplichting van art. 4 Wmo.
 In één van de genoemde uitspraken van 18 mei 2016 oordeelde de CRvB dat het aan het college is om met inachtneming van de redelijke wensen van de cliënt te bepalen op welke manier deze ondersteund gaat worden zodanig dat een passende bijdrage aan de zelfredzaamheid en/of participatie wordt geleverd. Over hoe dat bereikt wordt, heeft het college een aanzienlijke mate van beleidsvrijheid. Onder verwijzing naar de wetsgeschiedenis wordt overwogen dat de verplichting om een maatwerkvoorziening te treffen niet zo ver gaat dat de aanvrager in exact dezelfde positie of een betere positie wordt gebracht dan waarin hij verkeerde voordat hij ondersteuning nodig had. De gevraagde voorziening moet in redelijke verhouding staan tot wat de situatie van de aanvrager was voor hij ondersteuning nodig had.*23 Het gaat erom dat een aanvaardbaar niveau van zelfredzaamheid en/of participatie wordt bereikt. Pas dan is er sprake van een passende bijdrage. Of dat het geval is, moet uiteindelijk door de rechter worden beoordeeld aan de hand van het beleid van het college enerzijds en de ondersteuningsbehoefte van de cliënt anderzijds. Over wat in het concrete geval aanvaardbaar is, kan natuurlijk worden getwist. Een oordeel over deze vraag krijgt daardoor vrijwel altijd een normatief karakter. Die normering wordt in beginsel vastgesteld in het beleid van het college.
 3.6 Objectieve criteria
 Om te kunnen toetsen of de door het college geboden ondersteuning een passende bijdrage vormt, moet de rechter kunnen vaststellen of de normen die zijn opgenomen in de beleidsregels berusten op objectieve criteria die steunen op deugdelijk onderzoek, zo oordeelde de CRvB ook op 18 mei 2016.*24 Dat betekent in ieder geval dat bij een onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte niet de financiële mogelijkheden van de gemeente leidend mogen zijn; uitgangspunt blijft de ondersteuningsbehoefte van de cliënt. De discussie over wanneer nu wel en niet voldoende inzichtelijk is op basis waarvan de ondersteuningsbehoefte is vastgesteld, is na de uitspraken van 18 mei 2016 weer opgelaaid met betrekking tot de huishoudelijke hulp. De vraag hierbij is met name of het college resultaatsgericht mag indiceren (een schoon en leefbaar huis, schone en doelmatige kleding zonder dit uit te drukken in tijdseenheden) of dat het college moet indiceren in uren. In de tot dusverre gepubliceerde rechtspraak over dit onderwerp is niet bepaald dat indiceren in resultaten strijdig met de wet is. Criterium is of in het besluit waarbij de maatwerkvoorziening is toegekend de aanspraken van de cliënt voldoende geconcretiseerd worden. Met andere woorden, de cliënt moet weten hoeveel ondersteuning is toegekend en op basis waarvan. Als hij in de beleidsregels kan terugvinden wat onder ‘schoon en leefbaar’ moet worden verstaan en hoe dat bepaald wordt, lijkt aan deze eis te zijn voldaan. Uit de uitspraak van de CRvB van 11 januari 2017, ECLI:NL:CRVB:2017:17 kan worden afgeleid dat inzicht moet worden verschaft in de vraag welk niveau van schoon voor een huishouden verantwoord is, welke concrete activiteiten daarvoor verricht moeten worden, hoeveel tijd daarvoor nodig is en met welke frequentie deze activiteiten moeten worden verricht om te kunnen spreken van een schone en leefbare woning.*25 In zijn uitspraak van 18 oktober 2017 oordeelde de CRvB dat onvoldoende inzicht werd gegeven in wat onder ‘schoon en leefbaar’ moest worden verstaan. Het college had huishoudelijke hulp toegekend met als resultaat een schoon en leefbaar huis en had de concretisering van de ondersteuning aan de aanbieder overgelaten. Deze had kennelijk op basis van eigen inzichten de hulp vastgesteld op 3 uur per week.*26 Er was dus geen sprake van een voldoende concreet besluit en een deugdelijk onderzoek. Inmiddels is er de nodige rechtbankjurisprudentie over dit onderwerp verschenen, waarin verschillende opvattingen worden gehuldigd.*27 Verdere duidelijkheid hierover zal van de CRvB moeten komen.
 Bij een onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte mogen de financiële mogelijkheden van de gemeente niet leidend zijn; uitgangspunt blijft de ondersteuningsbehoefte van de cliënt.
 De hiervoor genoemde uitspraken gaan over huishoudelijke hulp. Het wordt volgens ons lastiger als het gaat om de indicering van begeleiding aangezien de behoefte daaraan veel lastiger te kwantificeren is. De rechtbank Gelderland oordeelde op 27 september 2017 dat het niet in strijd met art. 2.3.5 lid 3 Wmo 2015 was dat de beleidsregels geen gefixeerde urenaantallen bevatten, aangezien verweerder blijkens de beleidsregels bij de vaststelling van de benodigde omvang van de voorziening rekening houdt met persoons- en situatieafhankelijke factoren. Overwogen is dat het bij begeleiding gaat om mensen met zeer diverse problematiek, waardoor de begeleidingsbehoefte eveneens zeer divers is. Voorts bevatte het beleid van het college voldoende objectieve criteria voor de vaststelling van de (omvang van de) benodigde begeleiding.*28
 4. Essentialia opnemen in de verordening
 De CRvB heeft zich op 17 mei 2017 uitgelaten over de zogenaamde essentialia-doctrine. Hierbij gaat het erom wat de gemeenteraad in zijn verordening moet hebben geregeld en wat zij niet kan (sub)delegeren aan het college.*29 De essentialia-doctrine kennen we al van de Wmo.*30 Deze rechtspraak blijkt nu dus ook voor de Wmo 2015 van belang te zijn. In de genoemde uitspraak gaat het om de toepassing van tariefdifferentiatie bij de verstrekking van een maatwerkvoorziening voor schoonmaakondersteuning in de vorm van een pgb. In Emmen, waar dit speelt, heeft het college schoonmaakondersteuning gecontracteerd voor een uurtarief van € 21,05. Voor betrokkene had het college het uurtarief, in overeenstemming met zijn Uitvoeringsbesluit maatschappelijke ondersteuning gemeente Emmen 2015, vastgesteld op 50% hiervan, zijnde € 10,53 per uur. Dit omdat betrokkene van het pgb iemand uit haar sociale omgeving betaalt. Het Uitvoeringsbesluit Emmen 2015 is gebaseerd op de in de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Emmen 2015 (Verordening) opgenomen bevoegdheden voor het college om nadere regels te stellen. De Verordening zelf is op art. 2.1.3 lid 2 onder b en 2.3.6 lid 4 Wmo 2015 gebaseerd. De CRvB overweegt eerst in zijn algemeenheid dat delegatie door de gemeenteraad van regelgevende bevoegdheid aan het college ook in het geval van een medebewindswet in beginsel is toegestaan.*31 Dit kan echter anders zijn als de medebewindswet waarop de desbetreffende bevoegdheid berust zich tegen de delegatie van deze bevoegdheid verzet. Daar is volgens de CRvB bij de hier aan de orde zijnde tariefdifferentiatie sprake van. Uit art. 2.1.3 lid 2 onder b en 2.3.6 lid 4 Wmo 2015 volgt volgens de CRvB dat in de door de gemeenteraad vastgestelde verordening moet zijn bepaald onder welke voorwaarden uit het pgb diensten kunnen worden ingekocht bij personen die tot het sociale netwerk behoren en op welke wijze de hoogte van het pgb wordt vastgesteld. Dit betekent volgens de CRvB dat de essentialia van het voorzieningenpakket, waartoe de tariefdifferentiatie dient te worden gerekend, in de verordening moeten zijn vastgelegd. Met andere woorden, de burger die de verordening leest, moet daaruit kunnen opmaken volgens welke systematiek de hoogte van het pgb wordt vastgesteld. De CRvB vindt voor dit oordeel ook steun in de wetsgeschiedenis, waarin is te lezen dat gemeenteraden met het delegeren van bevoegdheden aan het college terughoudend dienen om te gaan.*32
 De burger die de verordening leest, moet daaruit kunnen opmaken volgens welke systematiek de hoogte van het pgb wordt vastgesteld.
 Wat tot de essentialia van het voorzieningenpakket gerekend moet worden, is niet op voorhand duidelijk. De bepaling over wat in de verordening over het pgb in ieder geval moet zijn opgenomen en waar de hiervoor genoemde uitspraak over gaat, is in art. 2.1.3 lid 2 onder b Wmo 2015 duidelijk neergelegd. Sub a van genoemde bepaling is veel minder concreet. Daarin staat dat in de verordening in ieder geval moet worden opgenomen op welke wijze en op basis van welke criteria wordt vastgesteld of een cliënt voor een maatwerkvoorziening voor zelfredzaamheid, participatie, beschermd wonen of opvang in aanmerking komt. Deze bepaling lijkt een college in ieder geval genoeg ruimte te bieden om in het individuele geval maatwerk te leveren. Rechtspraak waarin staat waaraan een verordening op grond van deze bepaling moet voldoen, is er (nog) niet.
 Volgens de rechtbank Overijssel behoort tot de essentialia ook dat de gemeenteraad in zijn verordening de regels moet vastleggen waarmee de hoogte van de bijdrage kan worden berekend die een cliënt in de kosten van een maatwerkvoorziening verschuldigd is, onder de Wmo ‘eigen bijdrage’ geheten.*33 Dit lijkt ons niet juist. Uit art. 2.1.4 aanhef en onder b Wmo 2015 volgt dat bij verordening kan worden bepaald dat een cliënt een bijdrage in de kosten is verschuldigd. In het vierde lid staat dat bij of krachtens algemene maatregel van bestuur regels worden gesteld voor de bijdragen voor een maatwerkvoorziening of een pgb, waartoe ook de hoogte van de bijdrage voor een maatwerkvoorziening behoort. In hoofdstuk 3 van het Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 zijn de rekenregels om de hoogte van de bijdrage vast te kunnen stellen opgenomen. Deze hoogte kan alleen lager worden vastgesteld als een gemeenteraad in zijn verordening uitvoering heeft gegeven aan de in art. 3.8 Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 gegeven mogelijkheid om de bijdrage op nihil of lager vast te stellen. Hiermee komen de voorschriften voor het vaststellen van de bijdrage onder de Wmo 2015 op hoofdlijnen overeen met die van de Wmo. Onder de Wmo heeft de Raad geoordeeld dat de in de verordening aan het college gegeven opdracht over de hoogte van de eigen bijdrage niet in strijd is met de Wmo.*34 Volgens ons zal dit voor de Wmo 2015 ook opgaan. Deze zienswijze wordt gedeeld door de auteurs van het artikel in De Gemeentestem dat naar aanleiding van de hiervoor genoemde uitspraak van de CRvB van 17 mei 2017 is geschreven.*35
 Onder de Wmo heeft de Raad geoordeeld dat de in de verordening aan het college gegeven opdracht over de hoogte van de eigen bijdrage niet in strijd is met de Wmo. Volgens ons zal dit voor de Wmo 2015 ook opgaan.
 5. Bijdrage in de kosten van de maatwerkvoorziening
 Inmiddels is ook al meer duidelijk geworden over hoe het zit met de bijdrage die verschuldigd kan zijn voor een maatwerkvoorziening.*36 In zijn uitspraak van 25 oktober 2017 heeft de CRvB daarover geoordeeld dat, net zoals dat bij de Wmo het geval was, uit de wettelijke systematiek volgt dat het college beslist of een bijdrage wordt opgelegd en dat het CAK de hoogte van de bijdrage vaststelt.*37 Het opleggen van de bijdrage is een besluit als bedoeld in art. 1:3 Awb omdat het rechtsgevolg is dat een bijdrage verschuldigd zal zijn voor de toegekende voorziening. Verder heeft de Raad in deze uitspraak geoordeeld, en dat is nieuw voor de Wmo 2015, dat uit de wettelijke systematiek volgt dat het besluit waarbij de maatwerkvoorziening wordt toegekend het laatste moment is waarop een betrokkene kennis kan nemen van de verschuldigdheid van een bijdrage. Ook moet dan bekend zijn wat de kostprijs is van de voorziening. Dit omdat een cliënt dan nog in staat is om te besluiten van de maatwerkvoorziening af te zien. De CRvB vindt steun in de wetsgeschiedenis, waarin is te lezen dat een cliënt op tijd de afweging moet kunnen maken of hij vanwege de verschuldigdheid van een bijdrage liever afziet van een maatwerkvoorziening. Anders dan Bruggeman in zijn noot onder deze uitspraak in AB 2017/396, lezen wij in de uitspraak niet dat de CRvB heeft geoordeeld dat het college de definitieve hoogte van de bijdrage moet opnemen. Wij zijn het eens met Bruggeman dat het vaststellen van de definitieve hoogte van de bijdrage aan het CAK is voorbehouden. Dit volgt uit de bevoegdheidsverdeling tussen het college en het CAK. Het CAK is in de Wmo 2015 aangewezen als het bestuursorgaan dat de bijdrage voor de maatwerkvoorziening, met uitzondering van die voor opvang, voor het college vaststelt en int.*38Rechtspraak zoals onder de Wmo, waarbij de CRvB uitvoerig ingaat op de bevoegdheidsverdeling tussen het college enerzijds en het CAK anderzijds, is er onder de Wmo 2015 (nog) niet.*39
 De CRvB heeft inmiddels de nodige uitspraken gedaan waardoor er meer duidelijk is geworden over de Wmo 2015. Uit paragraaf 2 blijkt dat we door het overgangsrecht nog geruime tijd met de Wmo te maken zullen hebben. In paragraaf 3 zijn we tot de conclusie gekomen dat de verplichting voor de gemeente om een maatwerkvoorziening te verstrekken niet minder ver gaat dan bij de Wmo het geval was. Ondanks dat de Wmo 2015 een andere wet is dan de Wmo zagen we in de paragrafen 4 en 5 dat op onderdelen tussen beide wetten toch zo veel overeenkomsten zijn dat veel onder de Wmo ontwikkelde rechtspraak ook zijn toepassing heeft voor de Wmo 2015. Verder blijkt uit deze bijdrage dat er ook nog het nodige over de Wmo 2015 niet duidelijk is, maar daarvoor is het wachten op meer uitspraken van de CRvB.
 Voor deze bijdrage is gebruikgemaakt van uitspraken die vóór 1 april 2018 op www.rechtspraak.nl zijn gepubliceerd.
 Wet van 7 oktober 1993, houdende regels met betrekking tot de verlening van voorzieningen aan gehandicapten, Stb. 1993, 545.
 Wet van 29 juni 2006, houdende nieuwe regels betreffende maatschappelijke ondersteuning, Stb. 2006, 351
 Wet van 9 juli 2014, houdende regels inzake de gemeentelijke ondersteuning op het gebied van zelfredzaamheid, participatie, beschermd wonen en opvang, Stb. 2014, 280.
 M.i.v. 1 januari 2015 zijn de AWBZ, de Wet op de jeugdzorg en de Wmo ingetrokken en zijn de Wet langdurige zorg, de Jeugdwet en de Wmo 2015 ingevoerd. Ook is het Besluit zorgverzekering gewijzigd. Daarbij hebben domeinverschuivingen plaatsgevonden, waardoor m.n. gemeenten taken hebben gekregen die vóór 2015 door andere bestuursorganen werden uitgevoerd
 Dit zijn art. 8.1 t/m 8.6 Wmo 2015. In de daar genoemde situaties kunnen de aanspraken die onder de AWBZ zijn ontstaan en zonder intrekking van de AWBZ na 31 december 2014 zouden doorlopen, onder de Wmo 2015 geldend worden gemaakt. In de genoemde bepalingen is ook geregeld tot wanneer die AWBZ-aanspraken uiterlijk blijven bestaan.
 CRvB 18 mei 2016, ECLI:NL:CRVB:2016:1402, ECLI:NL:CRVB:2016:1403 en ECLI:NL:CRVB:2016:1404; CRvB 29 juni 2016, ECLI:NL:CRVB:2016:2445.
 CRvB 7 februari 2018, ECLI:NL:CRVB:2018:398.
 CRvB 25 oktober 2017, ECLI:NL:CRVB:2017:3759.
 In art. 1.1.1 Wmo 2015 is bepaald dat de cliënt is: “persoon die gebruik maakt van een algemene voorziening of aan wie een maatwerkvoorziening of persoonsgebonden budget is verstrekt of door of namens wie een melding is gedaan als bedoeld in artikel 2.3.2, eerste lid”.
 CRvB 27 december 2017, ECLI:NL:CRVB:2017:4476.
 Kamerstukken II 2013/14, 33841, 3, p. 150.
 CRvB 21 maart 2018, ECLI:NL:CRVB:2018:819.
 Het college had zonder nader onderzoek een indicatie voor beschermd wonen toegekend die lag besloten in het aan appellant onder de AWBZ toegekende ZZP 4C GGZ.
 CRvB 18 mei 2016, ECLI:NL:CRVB:2016:1402, ECLI:NL:CRVB:2016:1403 en ECLI:NL:CRVB:2016:1404.
 Zie o.a. CRvB 15 mei 2013, ECLI:NL:CRVB:2013:CA0183 en CRvB 27 januari 2016, ECLI:NL:CRVB:2016:429.
 CRvB 21 maart 2018, ECLI:NL:CRVB:2018:818.
 CRvB 21 februari 2018, ECLI:NL:CRVB:2018:702.
 CRvB 11 januari 2017, ECLI:NL:CRVB:2017:17.
 CRvB 24 januari 2018, ECLI:NL:CRVB:2018:368.
 CRvB 6 september 2017, ECLI:NL:CRVB:2017:3209.
 Kamerstukken II 2013/14, 33841, 3, p. 150, Kamerstukken II 2013/14, 33841, 34, p. 43-46 en Kamerstukken II 2013/14, 33841, 64, p. 3-4 en 99-102.
 CRvB 18 mei 2016, ECLI:NL:CRVB:2016:1403.
 Zie r.o. 5.7.2 van deze uitspraak.
 CRvB 18 oktober 2017, ECLI:NL:CRVB:2017:3633. Zie ook CRvB 18 mei 2016, ECLI:NL:CRVB:2016:1491.
 Zie o.a. Rb. Noord-Holland 9 februari 2018, ECLI:NL:RBNHO:2018:1113; Rb. Overijssel 21 december 2017, ECLI:NL:RBOVE:2017:4731; Rb. Rotterdam 19 februari 2018, ECLI:NL:RBROT:2018:1002; Rb. Gelderland 11 januari 2018, ECLI:NL:RBGEL:2018:104 en ECLI:NL:RBGEL:2018:106; Rb. Overijssel 7 november 2017, ECLI:NL:RBOVE:2017:4172; Rb. Den Haag 8 november 2017, ECLI:NL:RBDHA:2017:13049; Rb. Limburg 8 december 2017, ECLI:NL:RBLIM:2017:12039.
 Rb. Gelderland 27 september 2017, ECLI:NL:RBGEL:2017:4953.
 CRvB 17 mei 2017, ECLI:NL:CRVB:2017:1803. Gst. 2017, 144, met informatieve verhandeling van E.E. Schaake & D. Corver over ‘Delegatie van de verordende bevoegdheid. De Centrale Raad oordeelt dat de essentialia-doctrine ook onder de Wmo 2015 van toepassing blijft’.
 CRvB 10 november 2010, ECLI:NL:CRVB:2010:BO7133.
 Dit is in overeenstemming met art. 147 lid 1 en 156 lid 1 Gemeentewet.
 Voor de wetsgeschiedenis wordt verwezen naar de Nota naar aanleiding van het verslag, Kamerstukken II 2013/14, 33841, 34, p. 16.
 Rb. Overijssel 21 oktober 2016, ECLI:NL:RBOVE:2016:429
 CRvB 17 november 2010, ECLI:NL:CRVB:2010:BO6880 en CRvB 22 december 2010, ECLI:NL:CRVB:2010:BO9987.
 Schaake & Corver, a.w.
 Over de bijdrage voor de algemene voorziening, wat buiten de bespreking van deze bijdrage valt, heeft de CRvB in zijn uitspraak van 18 mei 2016, ECLI:NL:CRVB:2016:1404, het nodige gezegd.
 CRvB 25 oktober 2017, ECLI:NL:CRVB:2017:3358. [1] Zie art. 2.1.4 lid 6 Wmo 2015.
 Zie art. 2.1.4 lid 6 Wmo 2015.
 Zie bijv. CRvB 21 augustus 2013, ECLI:NL:CRVB:2013:1583.


type: wikipedia

text:
Vanamõisa järv (ka Tõrva Vanamõisa järv) asub Lõuna-Eestis Tõrva linna põhjapiiril Tõrva-Pikasilla maantee ääres. Järve pindala on umbes 2 ha ning sügavus küündib 10,5 meetrini. Järve kaldajoone pikkus on ligikaudu 633 meetrit. Järv on ühtlase ovaalse kujuga. Järve ääres asub Eesti kõrgeim hüppetorn (kõrgus umbes 11 m), võrkpalliplatsid ja tehislik supelrand.
 Järv on allikaterikas. Sisse voolab 10–15 allikat, mõned neist roosteveelised. Väljavooluks on kraav Õhne jõkke. Järve vesi on kollakasroheline või heleroheline, keskmise kuni suure läbipaistvusega (2,4–5,3 m) ja tõenäoliselt vähe kihistunud.
 Kirdekallas on nüüdseks liivane ning peaaegu täielikult kaetud puitpurretega, mujal on kaldad madalamad, kaetud soise maaribaga, veidi eemal peamiselt männimetsaga. Leidub õõtsikulisi kaldalõike.
 Elustik
 Kaladest on esindatud angerjas, ahven, särg, haug, linask, latikas ja turb. Vähesel hulgal leidub järves fütoplanktonit, suuremal hulgal zooplanktonit. Loomadest vähesel hulgal esindatud jõevähid ja järvekarbid. Järve kõrkjatest ümbritsetud kallastes pesitsevad erinevad veelinnud. Samuti võib järves harva näha kopraid, kes on ilmselt pärit lähedal voolavast Õhne jõest.
 Tekkeviis
 Kuigi järv on ilmselt mandrijäätekkeline, liigub selle kohta ringi rahvalegend, mille järgi asunud järv muiste paremal pool praegust Tõrvas asuvat Tartu maanteed keset viljarikkaid põlde. Järv olnud selge vee ja kõrgete kallastega. Rahvas pidanud järve pühaks ja hoidnud puhtana. Siis aga tulnud uued asukad, kes ei hoolinud järve ilust: prahti vette loopides pahandanud nad vetevaime. Ühel õhtul tõusnud järvest suur must härg ja sammunud õhtukaarde. Vesi voolanud pahinal järele. Kui härg oli järve praegusesse asukohta jõudnud, vajunud ta soosse. Tema kohale jäänud lainetama järv – sogane, sünge ja inimestele kardetav.
 Viited
 Kirjandus
 Aare Mäemets. Eesti NSV järved ja nende kaitse, (Tallinn 1977)
 Välislingid
 Tõrva valla järved


text:
Conven��o 138 da OIT: idade m�nima para admiss�o em emprego
 Conven��o N� 138 da OIT
 Idade M�nima para Admiss�o em Emprego
 Aprovada na 58� reuni�o da Confer�ncia Internacional do Trabalho ( Genebra; 1973 ), entrou em vigor no plano internacional em 19.6.76.
 A Confer�ncia Geral da Organiza��o Internacional do Trabalho:
 Convocada em Genebra pelo Conselho de Administra��o do Secretariado da Organiza��o Internacional do Trabalho e reunida em 6 de junho de 1973, em sua q�inquag�sima oitava reuni�o ;
 Tendo decidido adotar diversas proposi��es relativas � idade m�nima para obten��o a emprego, tema que constitui a quarta quest�o da ordem do dia da reuni�o;
 Considerando as disposi��es das seguintes Conven��es:
 Conven��o sobre a Idade M�nima (Ind�stria), de 1919;
 Conven��o sobre a Idade M�nima (Trabalho Mar�timo), de 1920;
 Conven��o sobre a Idade M�nima (Agricultura), de 1921;
 Conven��o sobre a Idade M�nima (Estivadores e Foguistas), de 1921;
 Conven��o sobre a Idade M�nima (Emprego n�o-Industrial), de 1932;
 Conven��o (revista) sobre a Idade M�nima (Trabalho Mar�timo), de 1936;
 Conven��o (revista) sobre a Idade M�nima (Ind�stria), de 1937;
 Conven��o (revista) sobre a Idade M�nima (Emprego n�o-Industrial), de 1937;
 Conven��o sobre a Idade M�nima (Pescadores), de 1959, e a Conven��o sobre a Idade M�nima (Trabalho Subterr�neo), de 1965;
 Considerando ter chegado o momento de adotar um instrumento geral sobre a mat�ria, que substitua gradualmente os atuais instrumentos, aplic�veis a limitados setores econ�micos, com vista � total aboli��o do trabalho infantil;
 Tendo alegado que essas proposi��es se revistam da forma de uma conven��o internacional, adota no dia vinte e seis de junho de mil novecentos e setentas e tr�s, a seguinte Conven��o que pode ser citada como a "Conven��o sobre a Idade M�nima, de 1973":
 Art. 1� - Todo Pa�s - Membro, no qual vigore esta Conven��o, compromete-se a seguir uma pol�tica nacional que assegure a efetiva aboli��o do trabalho infantil e eleve, progressivamente, a idade m�nima de admiss�o a emprego ou a trabalho a um n�vel adequado ao pleno desenvolvimento f�sico e mental do jovem.
 Art. 2� - 1. Todo Pa�s - Membro que ratificar esta Conven��o especificar�, em declara��o anexa � ratifica��o, uma idade m�nima para admiss�o a emprego ou trabalho em seu territ�rio e nos meios de transporte registrados em seu territ�rio; ressalvado o disposto nos Artigos 4� e 8� desta Conven��o, nenhuma pessoa com idade inferior a essa idade ser� admitida a emprego ou trabalho em qualquer ocupa��o.
 2. Todo Pa�s - Membro que ratificar esta Conven��o poder� ratificar ao Diretor-Geral do Secretariado da Organiza��o Internacional do Trabalho, por declara��es subseq�entes, que estabelece uma idade m�nima superior � anteriormente definida.
 3. A idade m�nima fixada nos termos do par�grafo 1 deste Artigo n�o ser� inferior � idade de conclus�o da escolaridade compuls�ria ou, em qualquer hip�tese, n�o inferior a quinze anos.
 4. N�o obstante o disposto no par�grafo 3 deste Artigo o Pa�s-Membro, cuja economia e condi��es do ensino n�o estiverem suficientemente desenvolvidas, poder�, ap�s consulta �s organiza��es de empregadores e de trabalhadores concernentes, se as houver, definir, inicialmente, uma idade m�nima de quatorze anos.
 5. Todo Pa�s - Membro que definir uma idade m�nima de quatorze anos, de conformidade com a disposi��o do par�grafo anterior, incluir� em seus relat�rios a serem apresentados sobre a aplica��o desta Conven��o, nos termos do Artigo 22 da Constitui��o da Organiza��o Internacional do Trabalho, declara��o:
 a - de que subsistem os motivos dessa provid�ncia; ou
 b - de que renuncia ao direito de se valer da disposi��o em quest�o a partir de uma determinada data.
 Art. 3� - 1. N�o ser� inferior a dezoito anos a idade m�nima para admiss�o a qualquer tipo de emprego ou trabalho que, por sua natureza ou circunst�ncias em que for executado, possa prejudicar a sa�de, a seguran�a e a moral do jovem.
 2. Ser�o definidos por lei ou regulamentos nacionais ou pela autoridade competente, ap�s consulta com as organiza��es de empregadores e de trabalhadores concernentes, se as houver, as categorias de emprego ou trabalho �s quais se aplica o par�grafo 1 deste Artigo.
 3. N�o obstante o disposto no par�grafo 1 deste Artigo, a lei ou regulamentos nacionais ou a autoridade competente poder�, ap�s consultar as organiza��es de empregadores e de trabalhadores concernentes, se as houver, autorizar emprego ou trabalho a partir da idade de dezesseis anos, desde que estejam plenamente protegidas a sa�de, a seguran�a e a moral dos jovens envolvidos e lhes seja proporcionada instru��o ou forma��o adequada e espec�fica no setor da atividade pertinente.
 Art. 4� - 1. A autoridade competente, ap�s consulta com as organiza��es de empregadores de trabalhadores concernentes, se as houver, poder�, na medida do necess�rio, excluir da aplica��o desta Conven��o um limitado n�mero de categorias de emprego ou trabalho a respeito das quais se levantarem reais e especiais problemas de aplica��o.
 2. Todo Pa�s - Membro que ratificar esta Conven��o alistar� em seu primeiro relat�rio sobre sua aplica��o, a ser submetido nos termos do Artigo 22 da Constitui��o da Organiza��o Internacional do Trabalho, todas as categorias que possam ter sido exclu�das de conformidade com o par�grafo 1 desta Artigo, dando raz�es dessa exclus�o, e indicar�, nos relat�rios subseq�entes, a situa��o de sua lei e pr�tica com refer�ncia �s categorias exclu�das e a medida em que foi dado ou se pretende dar efeito � Conven��o com rela��o a essas categorias.
 3. N�o ser� exclu�do do alcance da Conven��o, de conformidade com este Artigo, emprego ou trabalho protegido pelo Artigo 3� dessa Conven��o.
 Art. 5� - 1. O Pa�s - Membro cuja economia e condi��es administrativas n�o estiverem suficientemente desenvolvidas, poder�, ap�s consulta com as organiza��es de empregadores e de trabalhadores, se as houver, limitar inicialmente o alcance de aplica��o desta Conven��o.
 2. Todo Pa�s - Membro que se servir do disposto do par�grafo 1 deste Artigo especificar�, em declara��o anexa � sua ratifica��o, os setores de atividade econ�mica ou tipos de empreendimentos aos quais aplicar� as disposi��es da Conven��o.
 3. As disposi��es dessa Conven��o ser�o aplic�veis, no m�nimo, a: minera��o e pedreira; ind�stria manufatureira; constru��o; eletricidade, �gua e g�s; servi�os sanit�rios; transporte; armazenamento e comunica��es; planta��es e outros empreendimentos agr�colas de fins comerciais, excluindo, por�m, propriedades familiares e de pequeno porte que produzam para o consumo local e n�o empreguem regularmente m�o-de-obra remunerada.
 4. Todo Pa�s - Membro que tiver limitado o alcance de aplica��o desta Conven��o, no termos deste Artigo: a - indicar� em seus relat�rios, nos termos do Artigo 22 da Constitui��o da Organiza��o Internacional do Trabalho, a situa��o geral com rela��o ao emprego ou trabalho de jovens e crian�as nos setores de atividade exclu�dos do alcance de aplica��o desta Conven��o e todo progresso que tenha sido feito no sentido de uma aplica��o mais ampla de suas disposi��es;
 b - poder�, em qualquer tempo estender formalmente o alcance de aplica��o com uma declara��o encaminhada ao Diretor-Geral do Secretariado da Organiza��o Internacional do Trabalho.
 Art. 6� - Esta Conven��o n�o se aplicar� a trabalho feito por crian�as e jovens em escolas de educa��o vocacional ou t�cnica ou em outras institui��es de treinamento em geral ou a trabalho feito por pessoas de no m�nimo quatorze anos de idade em empresas em que essa trabalho fora executado dentro das condi��es prescritas pela autoridade competente, ap�s consulta com as organiza��es de empregadores e de trabalhadores concernentes, onde as houver e constituir parte integrante de: a - curso de educa��o ou treinamento pelo qual � respons�vel uma escola ou institui��o de treinamento;
 c - programa de orienta��o vocacional para facilitar a escolha de uma profiss�o ou de especialidade de treinamento.
 Art. 7� - 1. As leis ou regulamentos nacionais poder�o permitir o emprego ou trabalho a pessoas entre treze e quinze anos em servi�os leves que: a - n�o prejudique sua sa�de ou desenvolvimento; e
 b - n�o prejudique sua freq��ncia escolar, sua participa��o de programas de orienta��o vocacional ou de treinamento aprovados pela autoridade competente ou sua capacidade de se beneficiar da instru��o recebida.
 2. As leis ou regulamentos nacionais poder�o tamb�m permitir o emprego ou trabalho a pessoas com, no m�nimo, quinze anos de idade e que n�o tenham ainda conclu�do a escolariza��o compuls�ria em trabalho que preencher os requisitos estabelecidos nas al�neas a e b do par�grafo 1 deste Artigo.
 3. A autoridade competente definir� as atividades em que o emprego ou trabalho poder� ser permitido nos termos dos par�grafos 1 e 2 desse Artigo e estabelecer� o n�mero de horas e as condi��es em que esse emprego ou trabalho pode ser desempenhado.
 4. N�o obstante o disposto nos par�grafos1 e 2 deste Artigo, o Pa�s-Membro que se tiver servido das disposi��es do par�grafo 4 do Artigo 2� poder�, enquanto continuar assim procedendo, substituir as idades de treze e quinze anos pelas idades de doze e quatorze anos e a idade de quinze anos pela idade de quatorze anos dos respectivos par�grafos 1 e 2 deste Artigo.
 Art.8� - 1. A autoridade competente, ap�s consulta com as organiza��es de empregadores de trabalhadores concernentes, se as houver, poder�, mediante licen�as concedidas em casos individuais, permitir exce��es para a proibi��o de emprego ou trabalho provida no Artigo 2� desta Conven��o, para finalidades como a participa��o em representa��es art�sticas.
 2. Licen�as dessa natureza limitar�o o n�mero de horas de dura��o do emprego ou trabalho e estabelecer�o as condi��es em que � permitida.
 Art.9� - 1. A Autoridade competente tomar� todas as medidas necess�rias, inclusive a institui��o de san��es apropriadas, para garantir a efetiva vig�ncia das disposi��es desta Conven��o.
 2. As leis os regulamentos nacionais ou a autoridade competente designar�o as pessoas respons�veis pelo cumprimento das disposi��es que d�o efeito � Conven��o.
 3. As leis ou regulamentos nacionais ou a autoridade competente prescrever�o os registros ou outros documentos que devem ser mantidos e postos � disposi��o pelo empregador; esses registros ou documentos conter�o nome, idade ou data de nascimento, devidamente autenticados sempre que poss�vel, das pessoas que entrega ou que trabalham para ele que tenham menos de dezoito anos de idade.
 Art.10� - 1. Esta Conven��o rev�, nos termos estabelecidos neste Artigo, a Conven��o sobre a Idade M�nima (Ind�stria), de 1919; a Conven��o sobre a Idade M�nima ( Trabalho Mar�timo), de 1920; a Conven��o sobre a Idade M�nima (Agricultura), de 1921; a Conven��o sobre a Idade M�nima (Estivadores e Foguistas), de 1921; a Conven��o sobre a Idade M�nima (Emprego n�o - Industrial), de 1932; a Conven��o (revista) sobre a Idade M�nima (Trabalho Mar�timo), de 1936; a Conven��o (revista) sobre a Idade M�nima (Ind�stria), de 1937; a Conven��o (revista) sobre a Idade M�nima (Emprego n�o - Industrial), de 1937; a Conven��o sobre a Idade M�nima (Pescadores), de 1959, e a Conven��o sobre a Idade M�nima (Trabalho Subterr�neo), de 1965.
 2. A entrada em vigor desta Conven��o n�o priva as ratifica��es ulteriores �s seguintes Conven��es: Conven��o (revista) sobre a Idade M�nima (Trabalho Mar�timo), de 1936; a Conven��o (revista) sobre a Idade M�nima (Ind�stria), de 1937; a Conven��o (revista) sobre a Idade M�nima (Emprego n�o - Industrial), de 1937; a Conven��o sobre a Idade M�nima (Pescadores), de 1959, e a Conven��o sobre a Idade M�nima (Trabalho Subterr�neo), de 1965.
 3. A Conven��o (revista) sobre a Idade M�nima (Ind�stria), de 1919; a Conven��o sobre a Idade M�nima ( Trabalho Mar�timo), de 1920; a Conven��o sobre a Idade M�nima (Agricultura), de 1921; a Conven��o sobre a Idade M�nima (Estivadores e Foguistas), de 1921, n�o estar�o mais sujeitas a ratifica��es ulteriores quando todos os seus participantes assim estiverem de acordo pela ratifica��o desta Conven��o ou por declara��o enviada ao Diretor - Geral do Secretariado da Organiza��o Internacional do Trabalho.
 4. Quando as obriga��es desta Conven��o s�o aceitas:
 a - por um pa�s membro que fa�a parte a Conven��o (revista) sobre a Idade M�nima (Ind�stria), de 1937, e � fixada uma idade m�nima de n�o menos de quinze anos, nos termos do Artigo 2� desta Conven��o, isso implicar� ipso jure a den�ncia imediata da dita Conven��o;
 b - com refer�ncia ao emprego n�o-industrial, conforme definido na Conven��o sobre a Idade M�nima (Emprego n�o-Industrial), de 1932, por um Pa�s-Membro que fa�a parte dessa Conven��o, isso implicar� ipso jure a den�ncia imediata da dita Conven��o;
 c - com refer�ncia ao emprego n�o-industrial, conforme definido na Conven��o (revista) sobre a Idade M�nima (Emprego n�o-Industrial), de 1937, por um Pa�s-Membro que fa�a parte dessa Conven��o, e � fixada uma idade m�nima de n�o menos de quinze anos, nos termos do Artigo 2� desta Conven��o, isso implicar� ipso jure a den�ncia imediata da dita Conven��o;
 d - com refer�ncia ao emprego mar�timo por um Pa�s-Membro que fa�a parte da Conven��o (revista) sobre a Idade M�nima (Trabalho Mar�timo), de 1936, e � fixada uma idade m�nima de n�o menos de quinze anos, nos termos do Artigo 2� desta Conven��o, ou o Pa�s-Membro define que o Artigo 3� desta Conven��o aplica-se ao emprego mar�timo, isso implicar� ipso jure a den�ncia imediata da dita Conven��o;
 e - com refer�ncia ao emprego em pesca mar�tima, por um Pa�s-Membro que fa�a parte da Conven��o sobre a Idade M�nima (Pescadores), de 1959, e � especificada uma idade m�nima de n�o menos de quinze anos, nos termos do Artigo 2� desta Conven��o, ou o Pa�s-Membro especifica que o Artigo 3� desta Conven��o aplica-se a emprego em pesca mar�tima, isso implicar� ipso jure a den�ncia imediata da dita Conven��o;
 f - por um Pa�s-Membro que � parte da Conven��o sobre a Idade M�nima (Trabalho Subterr�neo), de 1965, e � especificada uma idade m�nima de n�o menos de quinze anos, nos termos do Artigo 2� desta Conven��o, ou o Pa�s-Membro estabelece que essa idade aplica-se a emprego subterr�neo em minas, por for�a do Artigo 3� desta Conven��o, isso implicar� ipso jure a den�ncia imediata da dita Conven��o a partir do momento em que esta Conven��o entrar em vigor.
 5. A aceita��o das obriga��es desta Conven��o:
 a - implicar� a den�ncia da Conven��o sobre a Idade M�nima (Ind�stria), de 1919, de conformidade com seu Artigo 12; com refer�ncia a agricultura, implicar� a den�ncia da Conven��o sobre a Idade M�nima (Agricultura), de 1921, de conformidade com seu Artigo 9�;
 b - com refer�ncia ao emprego mar�timo, implicar� a den�ncia da Conven��o sobre a Idade M�nima (Mar�timos), de 1920, de conformidade com seu Artigo 10, e da Conven��o sobre a Idade M�nima (Estivadores e Foguistas), de conformidade com seu Artigo 12, a partir do momento em que esta Conven��o entrar em vigor.


type: contracts

jurisdiction: EU

text:
 15.12.2016
 CS
 Úřední věstník Evropské unie
 L 341/66
 ROZHODNUTÍ SMÍŠENÉHO VÝBORU EHP
 č. 167/2015
 ze dne 11. června 2015,
 kterým se mění příloha XX (Životní prostředí) Dohody o EHP [2016/2202]
 SMÍŠENÝ VÝBOR EHP,
 s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru (dále jen „Dohoda o EHP“), a zejména na článek 98 této dohody,
 vzhledem k těmto důvodům:
 (1)
 Rozhodnutí Komise (EU) 2015/345 ze dne 2. března 2015, kterým se mění rozhodnutí 2009/563/ES, 2009/564/ES, 2009/578/ES, 2010/18/ES, 2011/263/EU, 2011/264/EU, 2011/382/EU a 2011/383/EU, aby se prodloužila platnost ekologických kritérií pro udělení ekoznačky EU některým výrobkům (1), má být začleněno do Dohody o EHP.
 (2)
 Příloha XX Dohody o EHP by proto měla být odpovídajícím způsobem změněna,
 PŘIJAL TOTO ROZHODNUTÍ:
 Článek 1
 Příloha XX Dohody o EHP se mění takto:
 1.
 V bodech 2e (rozhodnutí Komise 2011/264/EU), 2 g (rozhodnutí Komise 2009/563/ES), 2h (rozhodnutí Komise 2011/263/EU), 2 m (rozhodnutí Komise 2009/578/ES), 2p (rozhodnutí Komise 2009/564/ES) a 2zb (rozhodnutí Komise 2010/18/ES) se doplňuje nová odrážka, která zní:
 „—
 32015 R 0345: rozhodnutí Komise (EU) 2015/345 ze dne 2. března 2015 (Úř. věst. L 60, 4.3.2015, s. 39).“
 2.
 V bodech 2r (rozhodnutí Komise 2011/382/EU) a 2t (rozhodnutí Komise 2011/383/EU) se doplňuje nová odrážka, která zní:
 „—
 32015 R 0345: rozhodnutí Komise (EU) 2015/345 ze dne 2. března 2015 (Úř. věst. L 60, 4.3.2015, s. 39).“
 Článek 2
 Znění rozhodnutí (EU) 2015/345 v islandském a norském jazyce, která mají být zveřejněna v dodatku EHP Úředního věstníku Evropské unie, jsou platná.
 Článek 3
 Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem 12. června 2015 za předpokladu, že jsou učiněna veškerá oznámení podle čl. 103 odst. 1 Dohody o EHP (*1).
 Článek 4
 Toto rozhodnutí bude zveřejněno v oddíle EHP a v dodatku EHP Úředního věstníku Evropské unie.
 V Bruselu dne 11. června 2015.
 Za Smíšený výbor EHP
 předseda
 Gianluca GRIPPA
 (1) Úř. věst. L 60, 4.3.2015, s. 39.
 (*1) Nebyly oznámeny žádné ústavní požadavky.


type: caselaw

text:
 15.8.2008
 DE
 Amtsblatt der Europäischen Union
 C 209/22
 Rechtsmittel, eingelegt am 20. Mai 2008 vom Harmonisierungsamt für den Binnenmarkt (Marken, Muster und Modelle) gegen das Urteil des Gerichts erster Instanz (Fünfte Kammer) vom 28. Februar 2008 in der Rechtssache T-215/06, American Clothing Associates/HABM
 (Rechtssache C-208/08 P)
 (2008/C 209/32)
 Verfahrenssprache: Französisch
 Verfahrensbeteiligte
 Rechtsmittelführer: Harmonisierungsamt für den Binnenmarkt (Marken, Muster und Modelle) (Prozessbevollmächtigter: A. Folliard-Monguiral)
 Andere Verfahrensbeteiligte: American Clothing Associates SA
 Anträge
 Der Rechtsmittelführer beantragt,
 —
 das Urteil des Gerichts erster Instanz vom 28. Februar 2008 in der Rechtssache T-215/06 aufzuheben, soweit darin festgestellt wird, dass Art. 7 Abs. 1 Buchst. h der Verordnung über die Gemeinschaftsmarke (1) nicht für Marken gilt, die Dienstleistungen bezeichnen;
 —
 der American Clothing Associates SA die Kosten aufzuerlegen.
 Rechtsmittelgründe und wesentliche Argumente
 Der Rechtsmittelführer trägt einen einzigen Rechtsmittelgrund vor, mit dem er einen Verstoß gegen Art. 7 Abs. 1 Buchst. h der Verordnung über die Gemeinschaftsmarke in Verbindung mit Art. 6ter der Pariser Verbandsübereinkunft zum Schutz des gewerblichen Eigentums vom 20. März 1883 in der revidierten und geänderten Fassung (2) rügt. Dieser Artikel, auf den Art. 7 Abs. 1 Buchst. h der Verordnung über die Gemeinschaftsmarke verweise, gelte nämlich entgegen der Auffassung des Gerichts ohne Unterschied für Produkt- und für Dienstleistungsmarken.
 Der Rechtsmittelführer führt hierzu erstens aus, das Gericht habe einen Rechtsfehler begangen, indem es Art. 6ter der Pariser Verbandsübereinkunft grammatikalisch und losgelöst vom Kontext ausgelegt habe, ohne den Geist dieser Bestimmung und der Übereinkunft im Allgemeinen zu berücksichtigen, die seit ihrer Revision durch das Lissabonner Übereinkommen vom 31. Oktober 1958 gebiete, abgesehen von einigen Bestimmungen, die hier nicht einschlägig seien, sämtliche Bestimmungen über Fabrik- oder Handelsmarken auf Dienstleistungsmarken zu erstrecken.
 Zweitens verneine der Gemeinschaftsgesetzgeber selbst, dass eine Unterscheidung zwischen Produkt- und Dienstleistungsmarken geboten sei, da in Art. 29 der Verordnung über die Gemeinschaftsmarke, der Art. 4 A der Pariser Verbandsübereinkunft hinsichtlich des Prioritätsrechts umsetze, ausdrücklich die von einer Markenanmeldung erfassten Dienstleistungen erwähnt seien.
 Drittens sei Art. 16 des am 27. Oktober 1994 in Genf unterzeichneten Markenrechtsvertrags entgegen der Feststellung des Gerichts im angefochtenen Urteil dahin auszulegen, dass dadurch der Anwendungsbereich der Pariser Verbandsübereinkunft geklärt, aber nicht auf Sachverhalte erstreckt werde, die nach der derzeitigen Fassung der Pariser Verbandsübereinkunft ausgeschlossen seien.
 Schließlich habe der Gerichtshof in einem kürzlich ergangenen Urteil selbst zumindest implizit anerkannt, dass nach der Pariser Verbandsübereinkunft Produkt- und Dienstleistungsmarken gleichzubehandeln seien.
 (1) Verordnung (EG) Nr. 40/94 des Rates vom 20. Dezember 1993 über die Gemeinschaftsmarke (ABl. 1994, L 11, S. 1).
 (2) Recueil des traités des Nations unies, Bd. 828, Nr. 11847, S. 108.


type: legislation

text:
 12.12.2017
 RO
 Jurnalul Oficial al Uniunii Europene
 L 328/12
 REGULAMENTUL DE PUNERE ÎN APLICARE (UE) 2017/2280 AL COMISIEI
 din 11 decembrie 2017
 de modificare a Regulamentului de punere în aplicare (UE) 2015/220 de stabilire a normelor de aplicare a Regulamentului (CE) nr. 1217/2009 al Consiliului privind crearea unei rețele de colectare de informații contabile privind veniturile și activitatea economică a exploatațiilor agricole în Uniunea Europeană
 COMISIA EUROPEANĂ,
 având în vedere Tratatul privind funcționarea Uniunii Europene,
 având în vedere Regulamentul (CE) nr. 1217/2009 al Consiliului din 30 noiembrie 2009 privind crearea unei rețele de colectare de informații contabile privind veniturile și activitatea economică a exploatațiilor agricole în Uniunea Europeană (1), în special articolul 5a alineatul (2), articolul 8 alineatul (3) al treilea și al patrulea paragraf și articolul 19 alineatul (3),
 întrucât:
 (1)
 Regulamentul de punere în aplicare (UE) 2015/220 al Comisiei (2) stabilește numărul exploatațiilor cu evidență contabilă proprie per stat membru și per diviziune a rețelei de informații contabile agricole (RICA). Regulamentul de punere în aplicare (UE) 2015/220 prevede că statele membre trebuie să notifice Comisiei un plan elaborat pentru selecția exploatațiilor cu evidență contabilă proprie care să garanteze un eșantion contabil reprezentativ al câmpului de observație înainte de începerea exercițiului financiar la care se referă planul.
 (2)
 Ca urmare a cererii Germaniei de a fuziona diviziunile Schleswig-Holstein și Hamburg într-o singură diviziune denumită Schleswig-Holstein/Hamburg și a cererilor Greciei, Ungariei, României și Finlandei de a modifica numărul exploatațiilor cu evidență contabilă proprie sau pragul dimensiunii economice din cauza schimbărilor structurale din agricultură, este oportun să se permită acestor state membre să își revizuiască planurile de selecție și/sau pragul dimensiunii economice pentru exercițiul financiar 2018 și să redistribuie sau să adapteze în consecință numărul exploatațiilor cu evidență contabilă proprie.
 (3)
 Dată fiind importanța din ce în ce mai mare a disponibilității mai rapide și a calității mai bune a datelor contabile, Comisia încurajează statele membre să depună eforturi organizaționale suplimentare care să permită îmbunătățirea integralității datelor și comunicarea mai rapidă a fișelor exploatațiilor față de termenele stabilite la articolul 10 din Regulamentul de punere în aplicare (UE) 2015/220.
 (4)
 Pentru a sprijini disponibilitatea mai rapidă, integralitatea și o mai bună calitate a datelor contabile prezentate de statele membre, termenele de transmitere a datelor și procedura privind plata taxei standard ar trebui reexaminate și corelate cu calendarul de transmitere și cu integralitatea datelor RICA transmise Comisiei.
 (5)
 La articolul 14 din Regulamentul de punere în aplicare (UE) 2015/220 ar trebui inclusă o dispoziție tranzitorie referitoare la disponibilitatea bugetară în anul financiar 2018.
 (6)
 Anexa VIII la Regulamentul de punere în aplicare (UE) 2015/220 stabilește forma și prezentarea datelor contabile cuprinse în fișele exploatațiilor. Din motive de claritate, anexa VIII ar trebui să prevadă informații suplimentare în ceea ce privește prezentarea datelor respective.
 (7)
 Prin urmare, Regulamentul de punere în aplicare (UE) 2015/220 ar trebui modificat în consecință.
 (8)
 Modificările propuse ar trebui să se aplice începând cu exercițiul financiar 2018.
 (9)
 Măsurile prevăzute în prezentul regulament sunt conforme cu avizul Comitetului pentru Rețeaua de informații contabile agricole,
 ADOPTĂ PREZENTUL REGULAMENT:
 Articolul 1
 Regulamentul de punere în aplicare (UE) 2015/220 se modifică după cum urmează:
 1.
 La articolul 3 alineatul (2), se adaugă următorul paragraf:
 „Germania, Grecia, Ungaria, România și Finlanda își revizuiesc planurile de selecție respective pe care le-au notificat pentru exercițiul financiar 2018. Ele notifică Comisiei, până la 31 martie 2018, planurile lor de selecție revizuite respective pentru exercițiul financiar în cauză.”
 2.
 Articolul 14 se înlocuiește cu următorul text:
 „Articolul 14
 Cuantumul taxei standard
 (1) Taxa standard menționată la articolul 19 alineatul (1) litera (a) din Regulamentul (CE) nr. 1217/2009 se fixează la 160 EUR per fișă a exploatației.
 (2) În cazul în care pragul de 80 % menționat la articolul 19 alineatul (1) litera (a) din Regulamentul (CE) nr. 1217/2009 nu este atins nici la nivel de diviziune RICA, nici la nivelul statului membru în cauză, reducerea menționată la dispoziția respectivă se aplică numai la nivel național.
 (3) Sub rezerva îndeplinirii obligației de a respecta pragul de 80 % menționat la articolul 19 alineatul (1) litera (a) din Regulamentul (CE) nr. 1217/2009 în ceea ce privește o diviziune RICA sau un stat membru, taxa standard se majorează cu:
 (a)
 5 EUR, în cazul în care statul membru transmite informațiile contabile menționate la articolul 9 din prezentul regulament cu cel puțin o lună înainte de termenul relevant menționat la articolul 10 alineatul (3); sau
 (b)
 7 EUR în exercițiul financiar 2018 și 10 EUR începând din exercițiul financiar 2019, în cazul în care statul membru transmite informațiile contabile menționate la articolul 9 din prezentul regulament cu cel puțin două luni înainte de termenul relevant menționat la articolul 10 alineatul (3).
 (4) La majorarea taxei standard conform alineatului (3) literele (a) și (b) se pot adăuga 2 EUR pentru exercițiul financiar 2018 și 5 EUR începând din exercițiul financiar 2019, în cazul în care informațiile contabile au fost verificate de Comisie în conformitate cu articolul 13 primul paragraf litera (b) din prezentul regulament și sunt considerate a fi completate corect în conformitate cu articolul 8 alineatul (2) din Regulamentul (CE) nr. 1217/2009, fie în momentul transmiterii lor către Comisie, fie în termen de două luni de la data la care Comisia a informat statul membru care le-a transmis că informațiile contabile prezentate nu sunt completate corect.”
 3.
 Anexele I, II și VIII se modifică în conformitate cu anexa la prezentul regulament.
 Articolul 2
 Prezentul regulament intră în vigoare în a șaptea zi de la data publicării în Jurnalul Oficial al Uniunii Europene.
 Se aplică începând cu exercițiul financiar 2018.
 Prezentul regulament este obligatoriu în toate elementele sale și se aplică direct în toate statele membre.
 Adoptat la Bruxelles, 11 decembrie 2017.
 Pentru Comisie
 Președintele
 Jean-Claude JUNCKER
 (1) JO L 328, 15.12.2009, p. 27.
 (2) Regulamentul de punere în aplicare (UE) 2015/220 al Comisiei din 3 februarie 2015 de stabilire a normelor de aplicare a Regulamentului (CE) nr. 1217/2009 al Consiliului privind crearea unei rețele de colectare de informații contabile privind veniturile și activitatea economică a exploatațiilor agricole în Uniunea Europeană (JO L 46, 19.2.2015, p. 1).
 ANEXĂ
 Anexele I, II și VIII la Regulamentul de punere în aplicare (UE) 2015/220 se modifică după cum urmează:
 1.
 În anexa I,
 rubrica referitoare la România se înlocuiește cu următorul text:
 „România
 4 000 ”
 2.
 Anexa II se modifică după cum urmează:
 (a)
 rubricile referitoare la Germania din tabelul privind numărul exploatațiilor cu evidență contabilă proprie se înlocuiesc cu următorul text:
 „Numărul de referință
 Numele diviziunii RICA
 Numărul exploatațiilor cu evidență contabilă proprie pe exercițiu financiar
 GERMANIA
 015
 Schleswig-Holstein/Hamburg
 662
 030
 Niedersachsen
 1 307
 040
 Bremen
 —
 050
 Nordrhein-Westfalen
 1 010
 060
 Hessen
 558
 070
 Rheinland-Pfalz
 887
 080
 Baden-Württemberg
 1 190
 090
 Bayern
 1 678
 100
 Saarland
 90
 110
 Berlin
 —
 112
 Brandenburg
 284
 113
 Mecklenburg-Vorpommern
 268
 114
 Sachsen
 313
 115
 Sachsen-Anhalt
 270
 116
 Thüringen
 283
 Total Germania
 8 800 ”
 (b)
 rubricile referitoare la Grecia din tabelul privind numărul exploatațiilor cu evidență contabilă proprie se înlocuiesc cu următorul text:
 „Numărul de referință
 Numele diviziunii RICA
 Numărul exploatațiilor cu evidență contabilă proprie pe exercițiu financiar
 GRECIA
 450
 Μακεδονία – Θράκη (Macedonia-Tracia)
 1 700
 460
 Ήπειρος – Πελοπόννησος – Νήσοι Ιονίου (Epir, Peloponez, Insulele Ionice)
 1 150
 470
 Θεσσαλία (Tesalia)
 600
 480
 Στερεά Ελλάς – Νήσοι Αιγαίου – Κρήτη (Sterea Ellas, insulele din Marea Egee, Creta)
 1 225
 Total Grecia
 4 675 ”
 (c)
 rubricile referitoare la Ungaria din tabelul privind numărul exploatațiilor cu evidență contabilă proprie se înlocuiesc cu următorul text:
 „Numărul de referință
 Numele diviziunii RICA
 Numărul exploatațiilor cu evidență contabilă proprie pe exercițiu financiar
 UNGARIA
 767
 Alföld
 1 144
 768
 Dunántúl
 733
 764
 Észak-Magyarország
 223
 Total Ungaria
 2 100 ”
 (d)
 rubricile referitoare la România din tabelul privind numărul exploatațiilor cu evidență contabilă proprie se înlocuiesc cu următorul text:
 „Numărul de referință
 Numele diviziunii RICA
 Numărul exploatațiilor cu evidență contabilă proprie pe exercițiu financiar
 ROMÂNIA
 840
 Nord-Est
 724
 841
 Sud-Est
 913
 842
 Sud-Muntenia
 857
 843
 Sud-Vest-Oltenia
 519
 844
 Vest
 598
 845
 Nord-Vest
 701
 846
 Centru
 709
 847
 București-Ilfov
 79
 Total România
 5 100 ”
 (e)
 rubricile referitoare la Finlanda din tabelul privind numărul exploatațiilor cu evidență contabilă proprie se înlocuiesc cu următorul text:
 „Numărul de referință
 Numele diviziunii RICA
 Numărul exploatațiilor cu evidență contabilă proprie pe exercițiu financiar
 FINLANDA
 670
 Etelä-Suomi
 420
 680
 Sisä-Suomi
 169
 690
 Pohjanmaa
 203
 700
 Pohjois-Suomi
 108
 Total Finlanda
 900”
 3.
 Anexa VIII se modifică după cum urmează:
 (a)
 tabelul D se modifică după cum urmează:
 (i)
 în al doilea tabel, rubrica referitoare la categoria „2010. Active biologice – plante” se înlocuiește cu următorul text:
 „Cod (*)
 Descrierea categoriilor
 OV
 AD
 DY
 IP
 S
 SA
 CV
 2010
 Active biologice - plante
 ”
 (ii)
 rubrica referitoare la categoria de active „2010. Active biologice – plante” se înlocuiește cu următorul text:
 „2010. Active biologice – plante
 Valorile tuturor plantelor care nu au fost încă recoltate (toate culturile permanente și în curs). Amortizarea cumulată (D.AD) și amortizarea corespunzătoare anului curent (D.DY) trebuie raportate numai pentru culturile permanente.”
 (iii)
 tabelul privind metodele de evaluare se înlocuiește cu următorul tabel:
 „Valoarea justă minus costurile estimate aferente punctului de vânzare
 suma pentru care un activ ar putea fi schimbat sau un pasiv ar putea fi lichidat de bunăvoie între două părți aflate în cunoștință de cauză, în cadrul unei tranzacții desfășurate în condiții obiective, minus costul estimat al vânzării
 3010 , 5010 , 7010
 Costul istoric
 costul nominal sau inițial al unui activ în momentul achiziției
 2010 , 3020 , 3030 , 4010 , 7020
 Valoarea contabilă
 valoarea la care un activ este contabilizat într-un bilanț
 1010 , 1020 , 1030 , 1040 , 8010 ”
 (b)
 în tabelul H, al patrulea paragraf se înlocuiește cu următorul text:
 „În cazul în care costurile indicate se referă la «consumul» total de factori de producție pe parcursul exercițiului financiar, dar nu corespund producției din exercițiul respectiv, modificările intervenite în stocurile de factori de producție (inclusiv avansurile pentru culturi) trebuie indicate în tabelul D la codul 1040. Stocuri.”
 (c)
 în tabelul M,
 în secțiunea „AI Informații administrative”, al treilea paragraf se înlocuiește cu următorul text:
 „Furnizarea datelor menționate în coloana Număr de unități de bază (N) este opțională pentru exercițiile financiare 2015-2017 în ceea ce privește codurile 10300-10319.”