text:
 AN COIMISIÚN EORPACH
 An Bhruiséil,4.3.2020
 COM(2020) 78 final
 2020/0035(COD)
 Togra le haghaidh
 CINNEADH Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE
 maidir le Bliain Eorpach an Iarnróid (2021)
 MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
 1.COMHTHÉACS AN TOGRA
 •Forais agus cuspóirí an togra
 Ina theachtaireacht an 11 Nollaig 2019
 1
 , leag an Coimisiún amach Comhaontú Glas don Eoraip le haghaidh an Aontais Eorpaigh agus a chuid saoránach. Is leis a athdheimhnítear gealltanas an Choimisiúin dul i ngleic le dúshláin a bhaineann leis an gcomhshaol agus leis an aeráid arb é cúram sonrach na glúine seo é. Is straitéis fáis nua é arb é is aidhm leis an tAontas Eorpach a iompú ina sochaí chothrom rathúil, ag a bhfuil geilleagar nua-aimseartha iomaíoch, atá tíosach ó thaobh acmhainní de nach mbeidh aon ghlan-astaíochtaí gás ceaptha teasa ann faoi 2050, agus ina mbeidh an fás eacnamaíoch díchúpláilte feasta d'úsáid acmhainní. Is cuid dhílis é an Comhaontú Glas don Eoraip den straitéis seo de chuid an Choimisiúin Clár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe agus na spriocanna forbartha inbhuanaithe a chur chun feidhme
 2
 . Ina conclúidí uaithi an 12 Nollaig 2019
 3
 rinne an Chomhairle Eorpach agus ina rún uaithi an 15 Eanáir 2020
 4
 rinne Parlaimint na hEorpa an cuspóir a fhormhuiniú chun Aontas Eorpach atá neodrach ó thaobh aeráide de a bhaint amach faoi 2050.
 Iarrtar go sonrach leis an gComhaontú Glas don Eoraip dlús a chur leis an aistriú chun soghluaisteacht chliste inbhuanaithe, toisc gurb é an t-iompar is cúis le ceathrú cuid d'astaíochtaí gás ceaptha teasa an Aontais, méid atá ag fás go fóill. Chun neodracht a bhaint amach ó thaobh aeráide de, tá gá le laghdú 90% ar astaíochtaí iompair faoi 2050. Ní mór do gach modh iompair rannchuidiú leis an laghdú. Mar chuid den Chomhaontú Glas don Eoraip, tá straitéis le haghaidh soghluaisteacht a bheidh cliste inbhuanaithe fógartha an Coimisiún, straitéis atá le glacadh in 2020, a thabharfaidh aghaidh ar an dúshlán seo agus a rachaidh i ngleic le foinsí uile astaíochtaí. I measc na mbeart atá beartaithe, ba cheart sciar mór den 75% de lasta intíre a iompraítear ar bhóithre a aistriú chuig na hiarnróid agus chuig uiscebhealaí intíre.
 Is gá ról suntasach a bheith ag iompar d'iarnród maidir le dlús a chur leis an laghdú ar astaíochtaí iompair, toisc é a bheith ar cheann de na modhanna iompair is neamhdhíobhálaí don chomhshaol agus is tíosaí ó thaobh fuinnimh de. Go deimhin, tá na hiarnróid leictrithe den chuid is mó agus astaíonn sé i bhfad níos lú CO2 ná an taisteal coibhéiseach de bhóthar nó ar eitleáin. Lena chois sin, is é an t-aon mhodh amháin é ar éirigh leis astaíochtaí CO2 a laghdú ar bhonn leanúnach nach mór ó bhí 1990 ann, d'ainneoin an méadú atá ag teacht ar an méid atá á iompar: faoi 2016, níor chruthaigh sé ach 0.5% de na hastaíochtaí CO2 ar fad ó gach modh iompair. Anuas air sin, le hiompar d'iarnróid ní úsáidtear ach 2% de thomhailt fuinnimh iomlán an Aontais, cé gur iompair sé 11.2% de lastas agus 6.6% de phaisinéirí de na modhanna taistil uile in 2016
 5
 . Laghdaigh na hiarnróid an tomhailt fuinnimh a bhí á déanamh acu idir 1990-2016
 6
 agus tá ag méadú ar an úsáid a bhaineann siad as foinsí inathnuaite fuinnimh.
 Cé gur tháinig méadú ar líon na bpaisinéirí ar iarnróid ó 7.0% go 7.6% idir 2007 agus 2016 maidir le hiompar ar tír san Aontas, maidir le cúrsaí lastais, ó baineadh an buaicphointe amach in 2011 (19%), an sciar den iompar ar tír san Aontas a bhaineann le lastas, tháinig laghdú air go 16.65% in 2017
 7
 . Tá roinnt mhaith constaicí fós ann le sárú sula mbainfear amach limistéar Eorpach aonair iarnróid , lena n-áirítear an gá le torann a laghdú. A luaithe a bheidh na constaicí sin sáraithe, laghdú costais bainte amach agus dlús curtha leis an nuálaíocht, beidh iompar d'iarnróid in ann barr a chumais a bhaint amach freisin. Dá bhrí sin, ní mór borradh breise a chur faoin iompar d'iarnród chun é a dhéanamh níos tarraingtí do thaistealaithe agus do ghnólachtaí mar mhodh iompair a fhreastalaíonn ar a riachtanais laethúla agus a riachtanais soghluaisteachta fad-achair araon. Má dhéantar an sciar de phaisinéirí agus de lastas a iompraítear d'iarnród a mhéadú, rannchuideoidh sé le plódú agus astaíochtaí a laghdú, rudaí atá contúirteach do shláinte an duine, go háirithe truailliú aeir.
 Is é is aidhm leis an togra chun 2021 a dhearbhú ina “Bliain Eorpach an Iarnróid”, iompar d'iarnród a chur i gcomhréir leis na cuspóirí a leagtar amach i dTeachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip, maidir le soghluaisteacht a bheidh cliste inbhuanaithe chomh maith. Trí thionscadail, díospóireachtaí, ócáidí, taispeántais agus tionscnaimh a reáchtáil ar fud na hEorpa, déanfaidh Bliain Eorpach an Iarnróid an iompar d'iarnród a chur chun cinn mar shlí tharraingteach inbhuanaithe le taisteal trasna na hEorpa do shaoránaigh, gnólachtaí agus údaráis, agus leagfaidh sí béim ar an ngné uile-Aontais nuálach a bhaineann leis. Trí theagmháil a dhéanamh le saoránaigh, lasmuigh den earnáil iarnróid, agus trí ócáidí tiomnaithe agus feachtais chumarsáid a reáchtáil, áiteofar ar dhaoine agus ar ghnólachtaí breise úsáid a bhaint as iompar d'iarnród.
 Bliain chinniúnach a bheidh ann in 2021 do bheartas iarnróid an Aontais. Beidh sé ar an gcéad bhliain ina gcuirfear na rialacha a comhaontaíodh faoin gCeathrú Pacáiste Iarnróid
 8
 chun feidhme ar fud an Aontais Eorpaigh, is é sin le rá margadh na seirbhísí iompair intíre do phaisinéirí a oscailt agus costais agus an t-ualach riaracháin do ghnóthais iompair iarnróid atá ag feidhmiú ar fud an Aontais Eorpaigh a laghdú. Tá an pobal ag cur níos mó spéise san iarnród, lena n-áirítear traenacha oíche, i roinnt Ballstát, mar a léirítear leis an ráchairt atá ar #DiscoverEU
 9
 . Anuas air sin, an fhéile idirnáisiúnta ealaíon “Europalia”
 10
 déanfaidh sé eagrán 2021 na féile a thiomnú do thionchar na n-iarnród ar na healaíona agus aird a tharraingt ar an ról atá ag na hiarnróid mar spreagadh cumhachtach le haghaidh athrú sóisialta, eacnamaíoch agus tionsclaíoch. Dá bhrí sin, meastar go bhfuil an bhliain 2021 ag teacht in am trátha le haghaidh an tionscnaimh seo.
 Mar a bhí le linn na mBlianta Eorpacha san am atá caite, is é an príomhchuspóir atá ann feasacht a mhúscailt ar na dúshláin atá romhainn agus ar na deiseanna, agus aird a tharraingt ar ról an Aontais maidir le réitigh chomhroinnte a chur chun cinn ar mhaithe linn ar fad. Is é cuspóir Bhliain Eorpach an Iarnróid spreagadh a thabhairt don obair a dhéantar agus tacú léi, is é sin le rá, iarrachtaí an Aontais, iarrachtaí na mBallstát, iarrachtaí na n-údarás réigiúnacha agus áitiúla, agus iarrachtaí eagraíochtaí eile a dhéantar chun an sciar de phaisinéirí agus de lastas a iompraítear ar na hiarnród a mhéadú. Ba cheart don Bhliain Eorpach go háirithe an t-iompar d'iarnród a chur chun cinn mar mhodh iompair atá inbhuanaithe, nuálach, agus slán, trí dhul i dteagmháil leis an mórphobal, go háirithe leis an aos óg. Ba cheart aird a tharraingt chomh maith ar an ngné Eorpach thrasteorann atá ag an iompar d'iarnród, gné a cheanglaíonn saoránaigh le chéile, gné lena mbeifear in ann an tAontas a thaiscéaladh agus a éagsúlacht a bhlaiseadh, gné a chothaíonn comhtháthú agus a rannchuidíonn le margadh inmheánach an Aontais a chomhtháthú. Ba cheart di chomh maith cur le rannchuidiú an iarnróid do gheilleagar, tionsclaíocht agus sochaí an Aontais i gcoitinne, agus an t-iarnród a chur chun cinn mar ghné thábhachtach a bhaineann leis an gcaidreamh idir an tAontas agus tríú tíortha, go háirithe na Balcáin Thiar.
 •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana
 Mar atá luaite thuas, déanfaidh Bliain Eorpach an Iarnróid iompar iarnróid a chur chun cinn i gcomhréir leis na cuspóirí a leagtar amach sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip, lena n-áirítear soghluaisteacht a bheith cliste inbhuanaithe. Cuirfidh sí le tionscnaimh agus beartas atá ann cheana féin a bhaineann leis an iarnród chomh maith, amhail margadh na seirbhísí intíre iompair do phaisinéirí a oscailt agus costais agus an t-ualach riaracháin do ghnóthais iarnróid atá ag feidhmiú ar fud an Aontais Eorpaigh a laghdú. Ar na bearta a bheidh ann, mar a rinneadh i mBlianta Eorpacha eile, beidh feachtais faisnéise agus phoiblíochta, imeachtaí, tionscadail agus tionscnaimh ar siúl ar leibhéal an Aontais, ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal áitiúil. Beidh siad an-éifeachtach chun teachtaireachtaí ríthábhachtacha a chur amach agus faisnéis a scaipeadh faoi shamplaí den dea-chleachtas.
 Deis a bheidh sa Bhliain Eorpach spreagadh a thabhairt d'údaráis na mBallstát agus don earnáil oibriú as láimh a chéile chun an t-iompar d'iarnród a chur chun cinn. Déanfar gach iarracht deimhin a dhéanamh de go gcuirfear na himeachtaí atá eagraithe le linn na Bliana Eorpaí in oiriúint do riachtanais agus d'imthosca náisiúnta gach Ballstáit. Iarrtar ar na Ballstáit, dá bhrí sin, comhordaitheoir a cheapadh a bheidh freagrach as rannpháirtíocht an Bhallstáit sin maidir le Bliain Eorpach an Iarnróid a eagrú. Cuirfear Grúpa Stiúrtha Eorpach ar bun, ina mbeidh ionadaithe na gcomhordaitheoirí náisiúnta rannpháirteach. Tionólfaidh an Coimisiún cruinnithe na gcomhordaitheoirí náisiúnta chun comhordú a dhéanamh ar reáchtáil na Bliana Eorpaí agus chun faisnéis a mhalartú maidir lena chur chun feidhme ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais.
 •Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais
 Tá naisc idir Bliain Eorpach an Iarnróid agus réimsí beartais eile an Aontais, amhail forbairt réigiúnach, iomaíochas tionsclaíoch, turasóireacht inbhuanaithe, nuálaíocht, fostaíocht, oideachas, an t-aos óg, cultúr agus inrochtaineacht do dhaoine faoi mhíchumas, mar aon le naisc an Aontais leis an gcomharsanacht. Leagfaidh sí béim ar an ngné thrasteorann Eorpach atá ag an iompar d'iarnród, mar mhodh iompair earraí, modh taistil, modh chun eolas a chur ar an mór-roinn agus í a nascadh le chéile ar bhealach inbhuanaithe atá dírithe ar an todhchaí. D'fhéadfaí roinnt imeachtaí faoin mBliain Eorpach a mhaoiniú faoi chláir de chuid an Aontais atá ann cheana, mar shampla Fís Eorpach, Saoráid um Chónascadh na hEorpa, cistí struchtúracha agus infheistíochta an Aontais, Eoraip na Cruthaitheachta, Erasmus+, DiscoverEU nó an Eoraip ar son na Saoránach.
 2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT
 •Bunús dlí
 Is é Airteagal 91 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) bunús dlí an togra seo. Go deimhin, foráiltear in Airteagal 91, agus sainghnéithe iompair á gcur san áireamh, go ndéanfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle, ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach agus tar éis dóibh dul i gcomhairle leis an gCoiste Sóisialta agus le Coiste na Réigiún, aon fhoráil iomchuí a leagan síos chun Airteagal 90 CFAE a chur chun feidhme. Luaitear in Airteagal 90 CFAE go saothrófar cuspóirí na gConarthaí faoi chuimsiú chomhbheartais iompair. Is é príomhchuspóir an togra atá ann faoi láthair rannchuidiú leis an sciar de phaisinéirí agus de lastas a iompraítear d'iarnród a mhéadú. Mar sin, tagann an cuspóir seo faoi scáth Airteagal 91 CFAE.
 •Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach)
 Tá an togra reatha i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta dá bhforáiltear in Airteagal 5(3) den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE). Ní féidir cuspóirí an togra reatha a bhaint amach go leordhóthanach trí bheart a dhéantar sna Ballstáit amháin. Is amhlaidh atá mar nach mbainfeadh beart ar an leibhéal náisiúnta amháin leas as an ngné Eorpach de malartú taithí agus dea-chleachtais idir na Ballstáit. Dearbhaítear in Airteagal 3(3) CAE go háirithe go mbunóidh an tAontas Eorpach margadh inmheánach, go n-oibreoidh sé ar son forbairt inbhuanaithe na hEorpa bunaithe ar fheabhas a chur ar cháilíocht an chomhshaoil, i measc rudaí eile, agus go ndéanfaidh sé dul chun cinn eolaíoch agus teicneolaíoch a chur chun cinn mar aon le comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach. Saothróidh an tAontas a chuspóirí ar na dóigheanna is iomchuí i gcomhréir leis na hinniúlachtaí a thugtar dó leis na Conarthaí. Anuas air sin, bhainfeadh beart na mBallstát leas as an mbeart ar leibhéal an Aontais, trí níos mó infheictheachta, comhpháirtíochtaí iltaobhacha, malartú faisnéise idirthréimhseach agus múscailt feasachta agus scaipeadh an dea-chleachtais ar fud an Aontais faoi chuimsiú na Bliana Eorpaí.
 •Comhréireacht
 Tá an togra atá ann faoi láthair i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta dá bhforáiltear in Airteagal 5(4) CAE. Is simplí an rud atá á bheartú. Braitheann sé ar chláir atá ann cheana agus ar ghníomhaíochtaí cumarsáide a dhíriú ar théamaí na Bliana Eorpaí. Le cur chun feidhme an togra, ní fhorchuirtear aon srian bainistíochta díréirí ar lucht riaracháin. Tacóidh an tAontas le hiarrachtaí na mBallstát agus iarrachtaí na hearnála agus comhlánóidh sé iad. Ar an gcéad dul síos, cuirfear feabhas ar éifeachtacht ionstraimí dílse an Aontais leis an mbeart seo. Ar an dara dul síos, feidhmeoidh sé mar chumasóir trí shineirgí agus comhar a chothú idir na Ballstáit, údaráis réigiúnacha agus áitiúla, fiontair phríobháideacha agus phoiblí, agus an tsochaí shibhialta i gcoitinne. Le beart an Aontais, ní rachaidh sé thar a bhfuil riachtanach chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a sainaithníodh.
 •An rogha ionstraime
 Is é cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an ionstraim is iomchuí chun rannpháirtíocht iomlán an údaráis reachtaigh a áirithiú maidir le 2021 a ainmniú ina Bliain Eorpach an Iarnróid.
 3.TORTHAÍ Ó MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, Ó CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS Ó MHEASÚNUITHE TIONCHAIR
 •Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana
 Neamhbhainteach
 •Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara
 Pléadh an fhéidearthacht 2021 a dhearbhú ina “Bliain Eorpach an Iarnróid” an 9 Nollaig 2019 le roinnt ionadaithe ón earnáil iarnróid (CER, UNIFE, EIM, ERFA – Allrail), Gníomhaireacht Iarnróid an Aontais Eorpaigh (ERA), Shift2Rail agus ionadaithe Europalia ar tugadh cuireadh dóibh. Léirigh na rannpháirtithe uile tacaíocht fhorleathan don tionscnamh seo, ag leagan béime ar ról an iarnróid cuspóir an dícharbónaithe a bhaint amach agus an ghné thrasteorann a bhaineann leis an iarnród a chur i bhfios go láidir. Táthar ag súil leis go mbeidh páirt ghníomhach á nglacadh ag páirtithe leasmhara san earnáil iarnróid, go háirithe gnóthais iarnróid, bainisteoirí stáisiúin, monaróirí agus údaráis náisiúnta maidir le hócáidí a eagrú faoi mhana na Bliana Eorpaí ar leibhéal an Aontais, ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal áitiúil. Is léir ó chomhairliúcháin leis an bhféile idirnáisiúnta ealaíon Europalia go bhféadfaí cuid mór sineirgí a bheith ann a bhuí leis an mBliain Eorpach. Ghlac Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste na Réigiún tuairimí féintionscnaimh
 11
 12
 le déanaí ina léirítear an spéis atá ag a gcuid ball taisteal d'iarnród a chur chun cinn mar mhodh iompair atá inbhuanaithe agus nuálach.
 •Bailiú agus úsáid saineolais
 Neamhbhainteach
 •Measúnú tionchair
 Níl measúnú tionchair de dhíth, ó tharla go dtagann cuspóirí an togra atá beartaithe faoi chuspóirí chláir an Aontais atá ann cheana. An togra atá beartaithe, ní chuirfeadh sé ceangal ar an gCoimisiún aon bheart de chineál reachtach a dhéanamh. Nó ní bheadh aon tionchar sóisialta, eacnamaíoch nó comhshaoil suntasach aige thar a bhfuil sna ionstraimí atá ann cheana.
 •Oiriúnacht rialála agus simpliú
 Neamhbhainteach
 •Cearta bunúsacha
 Neamhbhainteach
 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA
 Meastar gurb é EUR 8,000,000 an leithdháileadh riachtanach airgeadais le haghaidh cur chun feidhme an Chinnidh seo le haghaidh na tréimhse 2020-2021. Maidir le cur chun feidhme na Bliana Eorpaí, teastóidh cistiú iomchuí a chinneadh i gcomhthéacs nósanna imeachta buiséadacha le haghaidh na bliana 2020, agus 2021 i gcomhréir leis an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil 2021-2027.
 5.EILIMINTÍ EILE
 •Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe
 Áirítear sa togra oibleagáid atá ar an gCoimisiún tuarascáil a ullmhú faoi 31 Nollaig 2022 maidir le cur chun feidhme, torthaí agus measúnú foriomlán ar na tionscnaimh a chumhdaítear faoin mBliain Eorpach.
 2020/0035 (COD)
 Togra le haghaidh
 CINNEADH Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE
 maidir le Bliain Eorpach an Iarnróid (2021)
 TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
 Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 91 de,
 Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
 Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa
 13
 ,
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún
 14
 ,
 Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,
 De bharr an mhéid seo a leanas:
 (1)Leag an Coimisiún amach, ina theachtaireacht an 11 Nollaig 2019
 15
 , Comhaontú Glas don Eoraip le haghaidh an Aontais Eorpaigh agus a chuid saoránach. Is straitéis nua fáis é an Comhaontú Glas don Eoraip arb é is aidhm leis sochaí chothrom rathúil a dhéanamh den Aontas Eorpach, ina mbeidh geilleagar nua-aimseartha iomaíoch, atá tíosach ó thaobh acmhainní de nach mbeidh aon ghlan-astaíochtaí gás ceaptha teasa ann faoi 2050, agus ina mbeidh an fás eacnamaíoch díchúpláilte feasta d'úsáid acmhainní.
 (2)Ina conclúidí uaithi an 12 Nollaig 2019
 16
 , d'fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach an cuspóir Aontas Eorpach atá neodrach ó thaobh aeráide de a bhaint amach faoi 2050.
 (3)Sa rún uaithi an 15 Eanáir 2020
 17
 , chuir Parlaimint na hEorpa fáilte roimh an Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an “gComhaontú Glas don Eoraip” agus d'iarr sí go ndéanfaí an t-aistriú riachtanach chuig sochaí neodrach ó thaobh aeráide de faoi 2050 ar a dhéanaí.
 (4)Ag teacht le cuspóirí a leagtar amach i dTeachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip, is gá geilleagar an Aontais a chlaochlú agus athsmaoineamh a dhéanamh ar bheartas, go háirithe i réimse iompair agus soghluaisteachta, rud a thugann le fios gur gá dlús a chur leis an aistriú chun soghluaisteacht a bheith cliste inbhuanaithe. Is é an t-iompar is cúis le ceathrú cuid d'astaíochtaí gás ceaptha teasa an Aontais, méid atá ag fás go fóill. Chun neodracht a bhaint amach ó thaobh aeráide de, tá gá le laghdú 90% ar astaíochtaí iompair faoi 2050. Le hiompar inbhuanaithe a bhaint amach, ní mór tús áite a thabhairt d'úsáideoirí agus roghanna malartacha atá níos inacmhainne, níos inrochtana, níos sláintiúla agus níos glaine ná na nósanna soghluaisteachta a chur ar fáil dóibh na mar atá acu faoi láthair. Tugtar le tuiscint sa Chomhaontú Glas don Eoraip go gcuirfear dlús leis an aistriú chun soghluaisteacht cliste inbhuanaithe chun dul i ngleic leis na dúshláin seo. Go háirithe, ba cheart sciar mór den 75% de lasta intíre a iompraítear ar bhóithre inniu a aistriú chuig na hiarnród agus chuig uiscebhealaí intíre.
 (5)Tá ról tábhachtach le himirt ag iompar d'iarnróid chun an tsochaí a chur ar mhalairt slí maidir le cuspóir na neodrachta a bhaint amach ó thaobh aeráide de faoi 2050. Tá sé ar cheann de na modhanna iompair is neamhdhíobhálaí don chomhshaol agus is tíosaí ó thaobh fuinnimh de. Tá na hiarnróid leictrithe den chuid is mó agus astaíonn sé i bhfad níos lú CO2 ná an taisteal coibhéiseach de bhóthar nó ar eitleán, agus is é an t-aon mhodh iompair inar laghdaíodh na hastaíochtaí gás ceaptha teasa agus na hastaíochtaí CO2 uaidh ar bhonn comhsheasmhach ó bhí 1990 ann. Ina theannta sin, tháinig laghdú ar an tomhailt fuinnimh ón iompar d'iarnród idir 1990-2016
 18
 agus tá ag méadú ar an úsáid a bhaintear as foinsí inathnuaite fuinnimh.
 (6)Trí phríomhbhealaí iompair an Aontais a nascadh le réigiúin agus críocha forimeallacha an Aontais, rannchuidíonn an earnáil iarnróid le comhtháthú sóisialta, eacnamaíoch agus ilchríoch.
 (7)Cé gur tháinig méadú beag ar an sciar den iompar paisinéirí ar tír san Aontas ó bhí 2007 ann, tháinig laghdú ar an sciar a bhaineann le hiompar lastas d'iarnród. Tá roinnt mhaith constaicí fós ann le sárú sula mbainfear amach limistéar Eorpach aonair iarnróid, lena n-áirítear an gá le torann a laghdú. A luaithe a bheidh na constaicí sin sáraithe, laghdú costais bainte amach agus dlús curtha leis an nuálaíocht, beidh iompar d'iarnróid in ann barr a chumais a bhaint amach freisin. Dá bhrí sin, ní mór borradh a chur faoin iarnród chun é a dhéanamh níos tarraingtí do thaistealaithe agus do ghnólachtaí araon.
 (8)Chun iompar iarnróid a chur chun cinn i gcomhréir leis na cuspóirí a leagtar amach i dTeachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip, lena n-áirítear maidir le soghluaisteacht cliste inbhuanaithe, ba cheart do 2021 a dhearbhú Bliain Eorpach an Iarnróid. Bliain thábhachtach a bheidh in 2021 i dtaca le beartas iarnróid an Aontais, an chéad bhliain iomlán a bheidh inti ina gcuirfear na rialacha a comhaontaíodh faoin gCeathrú Pacáiste Iarnróid chun feidhme ar fud an Aontais, is é sin le rá margadh na seirbhísí iompair intíre do phaisinéirí a oscailt agus costais agus an t-ualach riaracháin do ghnóthais iompair iarnróid atá ag feidhmiú ar fud an Aontais Eorpaigh a laghdú. Tá an pobal ag cur níos mó spéise san hiarnróid, lena n-áirítear traenacha oíche, i líon áirithe Ballstát, mar a léirítear leis an ráchairt atá ar #DiscoverEU. Anuas air sin, an fhéile idirnáisiúnta ealaíon “Europalia” déanfaidh sé eagrán 2021 na féile a thiomnú do thionchar na n-iarnród ar na healaíona agus aird a tharraingt ar an ról atá ag na hiarnróid mar spreagadh cumhachtach le haghaidh athrú sóisialta, eacnamaíoch agus tionsclaíoch.
 TAR ÉIS AN CINNEADH SEO A GHLACADH:
 Airteagal 1
 Ábhar
 Ainmneofar an bhliain 2021 ina “Bliain Eorpach an Iarnróid” (dá ngairtear an “Bhliain Eorpach” anseo feasta).
 Airteagal 2
 Cuspóirí
 Is é cuspóir na Bliana Eorpaí spreagadh a thabhairt d'iarrachtaí an Aontais, iarrachtaí na mBallstát, iarrachtaí na n-údarás réigiúnacha agus áitiúla, agus iarrachtaí eagraíochtaí eile agus tacaíocht a thabhairt dóibh chun an chuid de phaisinéirí agus de lastas a iompraítear ar an iarnród a mhéadú. Go deimhin, déanfaidh an Bhliain Eorpach
 (a)an t-iarnród a chur chun cinn mar mhodh iompair inbhuanaithe, nuálach agus sábháilte, go háirithe trí bhéim a leagan ar ról an iarnróid chun an tsochaí a chur ar mhalairt slí chun cuidiú le cuspóir na neodrachta ó thaobh aeráide de san Aontas a bhaint amach faoi 2050 agus trí dhul i dteagmháil leis an mórphobal, go háirithe an t-aos óg;
 (b)aird a tharraingt chomh maith ar an ngné thrasteorann Eorpach atá ag an iompar d'iarnród, gné a cheanglaíonn saoránaigh le chéile, gné lena mbeifear in ann an tAontas a thaiscéaladh agus a éagsúlacht a bhlaiseadh, gné a chothaíonn comhtháthú agus a rannchuidíonn le margadh inmheánach an Aontais a chomhtháthú;
 (c)feabhas a chur ar rannchuidiú an iarnróid i leith geilleagar, tionscal agus sochaí de chuid an Aontais, lena gcumhdaítear, go háirithe, gnéithe a bhaineann le forbairt réigiúnach, iomaíochas tionsclaíoch, turasóireacht inbhuanaithe, nuálaíocht, fostaíocht, oideachas, an t-aos óg agus cultúr, agus feabhas a chur ar inrochtaineacht do dhaoine faoi mhíchumas;
 (d)rannchuidiú le cur chun cinn an iarnróid mar ghné thábhachtach sa chaidreamh idir an tAontas agus tíortha comharsanacha, go háirithe sna Balcáin Thiar, agus an rannchuidiú sin a bhunú ar an spéis agus ar na riachtanais atá le sonrú i dtíortha comhpháirtíochta agus ar shaineolas an Aontais maidir le hiompar iarnróid.
 Airteagal 3
 Ábhar na mbeart
 1.Cuimseofar gníomhaíochtaí ar leibhéal an Aontais, an leibhéal náisiúnta, an leibhéal réigiúnach nó an leibhéal áitiúil i measc na mbeart a ghlacfar chun na cuspóirí a bhaint amach, arna leagan amach in Airteagal 2 agus atá nasctha le cuspóirí na Bliana Eorpaí, mar atá:
 (a)tionscnaimh agus imeachtaí chun plé a spreagadh, feasacht a ardú agus rannpháirtíocht saoránach, gnólachtaí agus údarás poiblí a éascú chun tuilleadh daoine agus earraí a mhealladh i dtreo an iarnróid mar mhodh chun an t-athrú aeráide a chomhrac, trí leas a bhaint as níos mó ná modh nó uirlis amháin, lena n-áirítear imeachtaí sna Ballstáit;
 (b)gníomhaíochtaí scaipthe faisnéise, taispeántas, gníomhaíochtaí spreagtha, gníomhaíochtaí oideachais agus múscailte feasachta chun athrú iompraíochta a spreagadh i measc paisinéirí, tomhaltóirí agus gnólachtaí agus chun rannpháirtíocht ghníomhach an phobail i gcoitinne a mhúscailt chun cuspóirí iompair atá níos inbhuanaithe a bhaint amach;
 (c)taithí agus dea-chleachtais na n-údarás náisiúnta, réigiúnacha, agus áitiúla, na sochaí sibhialta, gnólachtaí agus scoileanna a roinnt maidir le húsáid a bhaint as an iarnród a chur chun cinn agus conas athrú iompraíochta ar gach leibhéal a chur chun feidhme;
 (d)tabhairt faoi staidéir agus gníomhaíochtaí nuálacha agus na torthaí a bhaineann leo a scaipeadh ar bhonn Eorpach nó ar bhonn náisiúnta; agus
 (e)tionscadal agus líonraí a bhaineann leis an mBliain Eorpach a chur chun cinn lena n-áirítear tríd na meáin chumarsáide, líonraí sóisialta agus trí ríomhphobail eile.
 2.Féadfaidh institiúidí agus comhlachtaí an Aontais, mar aon le Ballstáit, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta faoi seach, tagairt a dhéanamh don Bhliain Eorpach agus úsáid a bhaint as an sainaitheantas físeach a bhaineann léi maidir le cur chun cinn na ngníomhaíochtaí dá dtagraítear i mír 1.
 Airteagal 4
 Comhordú ar leibhéal na mBallstát
 Is freagracht de chuid na mBallstát é rannpháirtíocht sa Bhliain Eorpach ar leibhéal náisiúnta a eagrú. Chun na críche sin, déanfaidh na Ballstáit comhordaitheoirí náisiúnta a cheapadh. Áiritheoidh na comhordaitheoirí náisiúnta comhordú na ngníomhaíochtaí ábhartha ar an leibhéal náisiúnta.
 Airteagal 5
 Comhordú ar leibhéal an Aontais
 1.Tionólfaidh an Coimisiún cruinnithe na gcomhordaitheoirí náisiúnta go tráthrialta chun comhordú a dhéanamh ar reáchtáil na Bliana Eorpaí. Feidhmeoidh na cruinnithe sin mar dheis malartaithe faisnéise chomh maith maidir le cur chun feidhme na Bliana Eorpaí ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais; féadfaidh ionadaithe ó Pharlaimint na hEorpa a bheith rannpháirteach sna cruinnithe sin mar bhreathnóirí.
 2.Beidh cur chuige trasnaí i leith comhordú na Bliana Eorpaí ar leibhéal an Aontais d'fhonn sineirgí a chruthú idir cláir éagsúla an Aontais agus tionscnaimh lena ndéantar cistiú ar thionscadail i réimse iompair iarnróid nó a bhfuil gné den iompar d'iarnróid ag baint leo.
 3.Tionólfaidh an Coimisiún cruinnithe go tráthrialta le haghaidh páirtithe leasmhara agus ionadaithe eagraíochtaí nó comhlachtaí atá gníomhach i réimse iompair iarnróid, lena n-áirítear líonraí trasnáisiúnta atá ann cheana agus na ENRanna ábhartha, mar aon le heagraíochtaí don aos óg agus comhphobail, chun cúnamh a thabhairt don Choimisiún an Bhliain Eorpach a chur chun feidhme ar leibhéal an Aontais.
 Féadfaidh an Coimisiún glaonna ar thograí agus ar thionscadail a eagrú, ach sin ag brath ar an mbuiséad, ar féidir tacaíocht a thabhairt dóibh mar gheall ar rannchuidiú den scoth le cuspóirí na bliana.
 Airteagal 6
 Comhar idirnáisiúnta
 Chun críocha na Bliana Eorpaí, i gcás inar gá, comhoibreoidh an Coimisiún le heagraíochtaí inniúla idirnáisiúnta, agus san am céanna déanfaidh sé infheictheacht rannpháirtíocht an Aontais a áirithiú.
 Airteagal 7
 Faireachán agus meastóireacht
 Faoin 31 Nollaig 2022, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil maidir le cur chun feidhme, torthaí agus measúnú foriomlán ar na tionscnaimh dá bhforáiltear sa Chinneadh seo faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle, Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus faoi bhráid Choiste na Réigiún.
 Airteagal 8
 Teacht i bhfeidhm
 Tiocfaidh an Cinneadh seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
 Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
 Thar ceann Pharlaimint na hEorpa
 Thar ceann na Comhairle
 An tUachtarán
 An tUachtarán
 RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH
 CLÁR
 RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH
 12
 1.LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH12
 1.1.Teideal an togra/tionscnaimh12
 1.2.Réimsí beartais lena mbaineann (Cnuasach clár)12
 1.3.Baineann an togra/tionscnamh le:12
 1.4.Forais an togra/tionscnaimh12
 1.4.1.Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena n-áirítear amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an tionscnaimh12
 1.4.2.Breisluach a bhaineann le rannpháirteachas AE (d'fhéadfadh an breisluach a bheith ann mar thoradh ar fhachtóirí éagsúla, e.g. deimhneacht dhlíthiúil, breis éifeachtachta, comhlántachtaí, nó gnóthachain de thoradh comhordú). Chun críocha an phointe seo, is é a chiallaíonn “breisluach a bhaineann le rannpháirteachas AE” an luach a thagann as idirghabháil an Aontais ar luach é atá sa bhreis ar an luach a bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú leo féin.12
 1.4.3.Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart13
 1.4.4.Comhoiriúnacht agus sineirgíocht fhéideartha le hionstraimí iomchuí eile13
 1.5.Fad agus tionchar airgeadais14
 1.6.Modhanna bainistíochta atá beartaithe14
 2.BEARTA BAINISTÍOCHTA15
 2.1.Rialacha faireacháin agus tuairiscithe15
 2.2.Córas bainistíochta agus rialaithe15
 2.2.1.An bonn cirt atá leis na modhanna bainistíochta, le sásraí cur chun feidhme an mhaoinithe, leis na coinníollacha íocaíochta agus leis an straitéis rialaithe atá beartaithe15
 2.2.2.Faisnéis faoi na rioscaí a aithníodh agus na córais rialaithe inmheánacha a cuireadh ar bun chun na rioscaí a mhaolú15
 2.2.3.Meastachán ar chost-éifeachtúlacht na rialuithe agus an bonn cirt atá leis sin (cóimheas “costais rialaithe ÷ luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú”) agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a mheastar a bheidh ann (tráth an íocaíocht a dhéanamh agus tráth an clár a dhúnadh)15
 2.3.Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc15
 3.AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH16
 3.1.Ceannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a n-imreofar tionchar16
 3.2.An tionchar a mheastar a bheidh ar chaiteachas17
 3.2.1.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar chaiteachas17
 3.2.2.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar leithreasuithe de chineál riaracháin19
 3.2.2.1.Na hacmhainní daonna a mheastar a bheidh riachtanach20
 3.2.3.Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe21
 3.3.An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam21
 RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH
 1.LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH
 1.1.Teideal an togra/tionscnaimh
 Bliain Eorpach an Iarnróid (2021)
 1.2.Réimsí beartais lena mbaineann (Cnuasach clár)
 (2020)
 Réimse Beartais: Soghluaisteacht agus Iompar
 (2021)
 Faoi Cheannteideal 1 “An Margadh Aonair, Nuálaíocht agus Cúrsaí Digiteacha”: Cnuasach Beartas 1 “Taighde agus Nuálaíocht” agus Cnuasach Beartas 2 “Infheistíochtaí Straitéiseacha Eorpacha”.
 Faoi CheannTeideal 3 “Acmhainní Nádúrtha agus an Comhshaol”: Cnuasach Beartas 9: “An Comhshaol agus Gníomhú ar son na hAeráide”.
 1.3.Baineann an togra/tionscnamh le
 X beart nua
 ◻ beart nua a leanann treoirthionscadal/réamhbheart
 19
 ◻ síneadh ar bheart atá ann cheana
 ◻ beart nó bearta a chumasc nó a atreorú i dtreo beart eile/beart nua
 1.4.Forais an togra/tionscnaimh
 1.4.1.Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena n-áirítear amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an tionscnaimh.
 Gearrthéarmach: íomhá níos fearr den iarnród i measc saoránach agus gnólachtaí, feasacht níos forleithne a bheith ann maidir leis an tábhacht a bhaineann le tuilleadh paisinéirí agus tuilleadh lastais a aistriú i dtreo úsáid a bhaint as an iarnród, i comhréir leis na cuspóirí a leagtar amach i dTeachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip.
 Fadtéarmach: sciar módach paisinéirí agus lastas a iompraítear d’iarnród a mhéadú, chun rannchuidiú le laghdú a dhéanamh ar an ngás ceaptha teasa a astaítear trí ghníomhaíochtaí iompair an Aontais, i gcomhréir leis na cuspóirí a leagtar amach i dTeachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip.
 1.4.2.Breisluach a bhaineann le rannpháirteachas AE (d'fhéadfadh an breisluach a bheith ann mar thoradh ar fhachtóirí éagsúla, e.g. deimhneacht dhlíthiúil, breis éifeachtachta, comhlántachtaí, nó gnóthachain de thoradh comhordú). Chun críocha an phointe seo, is é a chiallaíonn “breisluach a bhaineann le rannpháirteachas AE” an luach a thagann as idirghabháil an Aontais ar luach é atá sa bhreis ar an luach a bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú leo féin.
 Gné thrasteorann Eorpach a bhaineann le cúrsaí iompair agus go háirithe le hiompar d'iarnróid. Reachtaíocht an Aontais chun limistéar Eorpach aonair iarnróid atá comhtháite a bhaint amach, amhail bacainní ar mhargaí náisiúnta agus teicniúla a bhaint.
 Gné an Aontais maidir le bearta atá dírithe ar dhlús a chur le haistriú i dtreo soghluaisteachta a bheidh cliste inbhuanaithe, i gcomhréir leis na cuspóirí a leagtar amach i dTeachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip.
 1.4.3.Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart
 Na Blianta Eorpacha a eagraíodh le deich mbliana anuas, is léir go ndeachaigh féachaint ar a luach mar ionstraimí múscailte feasachta éifeachtacha a raibh tionchar acu ar an bpobal i gcoitinne agus ar iolraitheoirí agus cruthaíodh sineirgí idir réimsí éagsúla idirghabhála ar leibhéal an Aontais agus ar leibhéal na mBallstát.
 1.4.4.Comhoiriúnacht agus sineirgíocht fhéideartha le hionstraimí iomchuí eile
 Tá naisc idir Bliain Eorpach an Iarnróid agus réimsí beartais eile de chuid an Aontais, amhail forbairt réigiúnach, iomaíochas tionsclaíoch, turasóireacht inbhuanaithe, nuálaíocht, oideachas, an t-aos óg, cultúr agus inrochtaineacht do dhaoine faoi mhíchumas, mar aon le naisc an Aontais lena chomharsanacht. Leagfaidh sé béim ar ghné thrasteorann Eorpach an iarnróid Eorpaigh, mar mhodh chun earraí a iompar, taistil a dhéanamh, mar mhodh chun fáil amach faoin mór-roinn agus í a nascadh le chéile i slí inbhuanaithe atá dírithe ar an todhchaí. D'fhéadfaí roinnt gníomhaíochtaí faoin mBliain Eorpach a mhaoiniú faoi chláir an Aontais atá ann cheana.
 1.5.Fad agus tionchar airgeadais
 X tréimhse theoranta
 –X
 i bhfeidhm ón 01/01/2021 go dtí an 31/12/2021
 –X
 Tionchar airgeadais ó 2020 go 2021 maidir le leithreasuithe faoi chomhair gealltanas agus ó 2020 go 2022 maidir le leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí.
 ◻ tréimhse neamhtheoranta
 –Cuirfear chun feidhme é le linn na tréimhse tosaigh BBBB go BBBB,
 –agus cuirfear ag feidhmiú go hiomlán ina dhiaidh sin é.
 1.6.Modhanna bainistíochta atá beartaithe
 20
 X Bainistíocht dhíreach a dhéanann an Coimisiún
 –◻ ina ranna, lena n-áirítear an chuid sin den fhoireann atá i dtoscaireachtaí an Aontais;
 –◻
 trí na gníomhaireachtaí feidhmiúcháin;
 ◻ Bainistíocht atá comhroinnte leis na Ballstáit
 ◻ Bainistíocht indíreach trí chúraimí a bhaineann le cur chun feidhme an bhuiséid a shannadh dóibh seo a leanas:
 –◻ tríú tíortha nó na comhlachtaí a d'ainmnigh siad;
 –◻ eagraíochtaí idirnáisiúnta agus a ngníomhaireachtaí (tabhair sonraí);
 –◻BEI agus an Ciste Eorpach Infheistíochta;
 –◻ comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 70 agus Airteagal 71 den Rialachán Airgeadais;
 –◻ comhlachtaí dlí phoiblí;
 –◻ comhlachtaí arna rialú ag an dlí príobháideach agus a bhfuil misean seirbhíse poiblí acu sa mhéid go gcuireann siad ráthaíochtaí leordhóthanacha airgeadais ar fáil;
 –◻ comhlachtaí arna rialú ag dlí príobháideach Ballstáit, a gcuirtear de chúram orthu comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí a chur chun feidhme, agus a sholáthraíonn ráthaíochtaí leordhóthanacha airgeadais;
 –◻ daoine a gcuirtear de chúram orthu bearta sonracha a chur chun feidhme in CBES de bhun Theideal V de CAE, ar daoine iad a aithnítear sa bhunghníomh ábhartha.
 –I gcás ina sonraítear níos mó ná modh bainistíochta amháin, tabhair sonraí sa roinn "Nótaí" le do thoil.
 Nótaí
 [...]
 2.BEARTA BAINISTÍOCHTA
 2.1.Rialacha faireacháin agus tuairiscithe
 Sonraigh minicíocht na mbeart agus na coinníollacha atá leo
 Clár Oibre na Bliana Eorpaí
 Bunú Coiste Stiúrtha
 2.2.Córas bainistíochta agus rialaithe
 2.2.1.An bonn cirt atá leis na modhanna bainistíochta, le sásraí cur chun feidhme an mhaoinithe, leis na coinníollacha íocaíochta agus leis an straitéis rialaithe atá beartaithe
 Is é bainistíocht díreach, de réir airteagal 62.1(a) den Rialachán Airgeadais, an modh is fearr toisc gurb é an Coimisiún a chuirfidh na bearta chun feidhme, go háirithe Ard-Stiúrthóireacht na Soghluaisteachta agus an Iompair, rud a dhéanfaidh an comhordú leis na Ballstáit agus na geallsealbhóirí éagsúla a áirithiú.
 2.2.2.Faisnéis faoi na rioscaí a aithníodh agus na córais rialaithe inmheánacha a cuireadh ar bun chun na rioscaí a mhaolú
 Na rioscaí a aithníodh: easpa infheictheachta sna tionscnaimh; ionchais ródhóchasacha maidir leis an mbuiséad teoranta.
 Córas rialaithe inmheánaigh a chur ar bun: measúnú riosca rialta faoi chuimsiú an Choiste Stiúrtha.
 2.2.3.Meastachán ar chost-éifeachtúlacht na rialuithe agus an bonn cirt atá leis sin (cóimheas “costais rialaithe ÷ luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú”) agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a mheastar a bheidh ann (tráth an íocaíocht a dhéanamh agus tráth an clár a dhúnadh)
 Cuid de chóras rialaithe inmheánach Ard-Stiúrthóireacht na Soghluaisteachta agus an Iompair is ea iad na rialuithe seo. Ginfear costais bhreise nach beag ó thaobh rialaithe de ar leibhéal na hArd-Stiúrthóireachta mar gheall ar na gníomhaíochtaí nua sin.
 2.3.Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc
 Sonraigh na bearta coisctheacha agus cosanta atá ann cheana nó atá beartaithe, e.g. ón Straitéis Frithchalaoise.
 Nuair a dhéanfar gníomhaíochtaí a chur chun feidhme, gníomhaíochtaí arna maoiniú faoin gCinneadh seo, áiritheoidh an Coimisiún go gcosnófar leasanna airgeadais an Aontais trí bhearta coisctheacha a chur i bhfeidhm i gcoinne na calaoise, an éillithe agus aon ghníomhaíochtaí neamhdhleathacha eile, trí sheiceálacha éifeachtacha a dhéanamh agus trí na suimeanna a íocadh go míchuí a aisghabháil agus, sa chás go mbraitear neamhrialtachtaí, déanfar sin trí phionóis éifeachtacha, chomhréireacha agus athchomhairleacha a chur i bhfeidhm. Údaraítear don Choimisiún seiceálacha agus fíoruithe a dhéanamh in situ faoin gCinneadh seo, i gcomhréir le Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle an 11 Samhain 1996 maidir le seiceálacha ar an láthair agus cigireachtaí arna ndéanamh ag an gCoimisiún chun leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint i gcoinne na calaoise agus neamhrialtachtaí eile. Más gá, déanfaidh an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise imscrúduithe agus beidh na himscrúduithe faoi rialú Rialachán (CE) Uimh. 1073/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Bealtaine 1999 maidir le himscrúduithe arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF).
 3.AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH
 3.1.Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid atá beartaithe
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil
 Líne buiséid
 Saghas
 caiteachais
 Ranníocaíocht
 Ceannteideal 1[An Margadh Aonair, Nuálaíocht agus Cúrsaí Digiteacha]
 LD/LN
 21
 .
 ó thíortha de chuid CSTE
 22
 ó thíortha is iarrthóirí
 23
 ó thríú tíortha
 de réir bhrí Airteagal [21(2)(b)] den Rialachán Airgeadais
 06.02.05.00 (2020) / 02.20.04.01 (2021-22)
 01.02.02.50
 02.03.01
 D'fhéadfaí línte eile a sainaithint i nósanna imeachta buiséadacha
 LD/LN.
 TÁ/NÍL
 TÁ/NÍL
 TÁ/NÍL
 TÁ/NÍL
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil
 Líne buiséid
 Type of
 caiteachais
 Ranníocaíocht
 Ceannteideal 3 [Acmhainní Nádúrtha agus an Comhshaol]
 LD/LN
 24
 .
 ó thíortha de chuid CSTE
 25
 ó thíortha is iarrthóirí
 26
 ó thríú tíortha
 de réir bhrí Airteagal [21(2)(b)] den Rialachán Airgeadais
 09.02.xx
 D'fhéadfaí línte eile a shainaithint i nósanna imeachta buiséadacha
 LD/LN.
 TÁ/NÍL
 TÁ/NÍL
 TÁ/NÍL
 TÁ/NÍL
 3.2.An tionchar a mheastar a bheidh ar chaiteachas
 Is cláir agus línte buiséid táscacha iad na cinn a luaitear thíos. Cinnfear maoiniú iomchuí i gcomhthéacs nósanna imeachta buiséadacha trí athshannadh in 2020 laistigh den chlárú airgeadais atá ann cheana; in 2021, sainaithneofar leithreasuithe sonracha laistigh d'imchlúdaigh cláir a bheidh ann amach anseo agus laistigh den chlárú airgeadais, i gcomhréir leis na creataí airgeadais ilbhliantúla is infheidhme.
 3.2.1.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh aige ar chaiteachas
 EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 Ceannteideal an chreata airgeadais
 ilbhliantúil:
 <...>
 Ceannteideal 1 [An Margadh Aonair, Nuálaíocht agus Cúrsaí Digiteacha]; Ceannteideal 3 [Acmhainní Nádúrtha agus an Comhshaol]
 2020
 2021
 2022
 2023
 2024
 2025
 2026
 Tar éis 2027
 IOMLÁN
 Leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí
 06.02.05 (buiséad 2020) / 02.20.04.01 (2021-22) Tacaíocht a thabhairt do ghníomhaíochtaí a bhaineann le beartas iompair Eorpaigh
 Gealltanais
 (1)
 0.500
 1.500
 2.000
 Íocaíochtaí
 (2)
 0.300
 1.200
 0.500
 2.000
 Leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí
 01.02.02.50 Fís Eorpach
 02.03.01 Saoráid um Chónascadh na hEorpa - Iompar
 09.02 LIFE
 Gealltanais
 (1)
 6.000
 6.000
 Íocaíochtaí
 (2)
 3.000
 3.000
 6.000
 IOMLÁN leithreasuithe ceannteidil 1 agus 3
 Gealltanais
 =1+3
 0.500
 7.500
 8.000
 Íocaíochtaí
 =2+3
 0.300
 4.200
 3.500
 8.000
 Ceannteideal an chreata airgeadais
 ilbhliantúil:
 7
 "Caiteachas riaracháin"
 EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 2020
 2021
 2022
 2023
 2024
 2025
 2026
 Tar éis 2027
 IOMLÁN
 Acmhainní daonna
 0.150
 0.300
 0.075
 0.525
 Caiteachas riaracháin eile
 0.010
 0.010
 IOMLÁN leithreasuithe faoi CHEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 (Iomlán gealltanas = Iomlán íocaíochtaí)
 0.150
 0.310
 0.075
 0.535
 EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 2020
 2021
 2022
 2023
 2024
 2025
 2026
 Tar éis 2027
 IOMLÁN
 IOMLÁN leithreasuithe
 ar fud na gCEANNTEIDEAL
 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 Gealltanais
 0.650
 7.810
 0.075
 8.535
 Íocaíochtaí
 0.450
 4.510
 3.575
 8.535
 3.2.2.Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh ag an togra/tionscnamh ar leithreasuithe de chineál riaracháin
 –◻
 Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin
 –X
 Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin mar a mhínítear thíos:
 EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 Blianta
 2020
 2021
 2022
 2023
 2024
 2025
 2026
 IOMLÁN
 HEADING 7
 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 Acmhainní daonna
 0.150
 0.300
 0.075
 0.525
 Caiteachas riaracháin eile
 0.010
 0.010
 Subtotal HEADING 7
 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 0.150
 0.310
 0.075
 0.535
 Outside HEADING 7
 27
 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 Acmhainní daonna
 Other expenditure
 de chineál riaracháin
 Subtotal
 lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7
 of the multiannual financial framework
 IOMLÁN
 0.150
 0.310
 0.075
 0.535
 Na leithreasuithe is gá le haghaidh acmhainní daonna agus caiteachas eile de chineál riaracháin, cumhdófar iad leis na leithreasuithe sin san Ard-Stiúrthóireacht atá sannta cheana do bhainistíocht an bhirt agus/nó atá athshannta laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d'fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
 3.2.2.1.Na hacmhainní daonna a mheastar a bheidh riachtanach
 –◻
 Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna.
 –X
 Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna mar a mhínítear thíos:
 Sloinnfear an meastachán in aonaid de choibhéis lánaimseartha
 Blianta
 2020
 2021
 2022
 2023
 2024
 2025
 2026
 • Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus pearsanra sealadach)
 Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin
 1
 2
 0.5
 Toscaireachtaí
 Taighde
 • Foireann sheachtrach (i gcoibhéis lánaimseartha: FTE) - AC, AL, END, INT agus JED
 28
 Ceannteideal 7
 Arna mhaoiniú as CHEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 - sa cheanncheathrú
 - i dtoscaireachtaí
 Arna maoiniú as imchlúdach an chláir
 29
 - sa cheanncheathrú
 - i dtoscaireachtaí
 Taighde
 Cineál eile (sonraigh)
 IOMLÁN
 1
 2
 0.5
 Soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le baill foirne ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram cheana agus/nó ar athshannadh a gcúraimí laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d'fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
 Cur síos ar na cúraimí a bheidh le déanamh:
 Oifigigh agus pearsanra sealadach
 Eagrú agus comhordú feachtas agus imeachtaí cumarsáide; bainistiú na nglaonna ar thograí; thart ar 10 misean sna Ballstáit in 2021.
 Foireann sheachtrach
 Neamhbhainteach
 3.2.3.Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe
 I gcás an togra/tionscnaimh seo:
 –X
 ní dhéantar foráil maidir le cómhaoiniú le tríú páirtithe
 3.3.An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam
 –X
 Ní bheidh tionchar airgeadais ar bith ag an togra ar ioncam.
 IARSCRÍBHINN
 a ghabhann leis an RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH
 Ainm an togra/tionscnaimh:
 Bliain Eorpach an Iarnróid (2021)
 1. LÍON agus COSTAS na nACMHAINNÍ DAONNA A MHEASTAR A BHEITH RIACHTANACH
 2. COSTAS AN CHAITEACHAIS RIARACHÁIN EILE
 3. MODHANNA RÍOFA A ÚSÁIDEADH CHUN COSTAIS A MHEAS
 3.1 Acmhainní daonna
 3.2 Caiteachas riaracháin eile
 An iarscríbhinn seo, atá le líonadh isteach ag gach Ard-Stiúrthóireacht/Seirbhís atá rannpháirteach sa togra/tionscnamh, ní mór í a bheith ag gabháil leis an ráiteas airgeadais reachtach nuair a sheolfar an comhairliúchán idirsheirbhísí.
 Úsáidtear na táblaí sonraí mar fhoinse le haghaidh na dtáblaí atá sa ráiteas airgeadais reachtach. Tá siad á gcur ar fáil le haghaidh úsáid inmheánach laistigh den Choimisiún amháin.
 1. Costas na n-acmhainní daonna a mheastar a bheith riachtanach
 ◻
 Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna
 X
 Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna mar a mhínítear thíos:
 EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 CEANNTEIDEAL 7
 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 2020
 2021
 2022
 2023
 2024
 2025
 2026
 IOMLÁN
 FTE
 Leithreasuithe
 FTE
 Leithreasuithe
 FTE
 Leithreasuithe
 FTE
 Leithreasuithe
 FTE
 Leithreasuithe
 FTE
 Leithreasuithe
 FTE
 Leithreasuithe
 FTE
 Leithreasuithe
 • Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus pearsanra sealadach)
 Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin
 AD
 1
 0.150
 2
 0.300
 0.5
 0.075
 0.525
 AST
 i dToscaireachtaí an Aontais
 AD
 AST
 • Foireann sheachtrach
 30
 Imchlúdach iomlánaíoch
 AC
 END
 INT
 i dToscaireachtaí an Aontais
 AC
 AL
 END
 INT
 JPD
 Línte buiséid eile (sonraigh)
 Fo-iomlán - CEANNTEIDEAL 7
 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 1
 0.150
 2
 0.300
 0.5
 0.075
 0.525
 Soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le baill foirne ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram cheana agus/nó ar athshannadh a gcúraimí laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d'fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
 Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7
 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 2020
 2021
 2022
 2023
 2024
 2025
 2026
 IOMLÁN
 FTE
 Leithreasuithe
 FTE
 Leithreasuithe
 FTE
 Leithreasuithe
 FTE
 Leithreasuithe
 FTE
 Leithreasuithe
 FTE
 Leithreasuithe
 FTE
 Leithreasuithe
 FTE
 Leithreasuithe
 • Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus pearsanra sealadach)
 Taighde
 AD
 AST
 • Foireann sheachtrach
 31
 Pearsanra seachtrach ó leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (seanlínte “BA”).
 - sa cheanncheathrú
 AC
 END
 INT
 - i dtoscaireachtaí an Aontais
 AC
 AL
 END
 INT
 JPD
 Taighde)
 AC
 END
 INT
 Línte buiséid eile (sonraigh)
 Fo-iomlán – Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7
 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 Soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le baill foirne ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram cheana agus/nó ar athshannadh a gcúraimí laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d'fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
 2. Costas an chaiteachais riaracháin eile
 (e)1.Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe riarthacha
 X
 Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasuithe riarthacha mar a mhínítear thíos:
 EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 CEANNTEIDEAL 7
 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 2020
 2021
 2022
 2023
 2024
 2025
 2026
 Iomlán
 Sa cheanncheathrú:
 Costais misean agus ionadaíochta
 0.010
 0.010
 Costais comhdhálacha agus cruinnithe
 Na coistí parlaiminteacha
 32
 Staidéir agus comhairliúcháin
 Córais faisnéise agus cumarsáide
 Trealamh agus seirbhísí TFC
 33
 Línte buiséid eile (sonraigh nuair is gá)
 I dtoscaireachtaí an Aontais
 Costais misean, comhdhálacha agus ionadaíochta
 Oiliúint bhreise don fhoireann
 Caiteachas éadála, cíosa agus caiteachas bainteach
 Trealamh, troscán, soláthairtí agus seirbhísí
 Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 7
 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 0.010
 0.010
 EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)
 Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7
 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 2020
 2021
 2022
 2023
 2024
 2025
 2026
 Iomlán
 Caiteachas ar chúnamh teicniúil agus riaracháin (gan baill foirne sheachtracha a áireamh) ó leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (seanlínte “BA”)
 - sa cheanncheathrú
 - i dtoscaireachtaí an Aontais
 Caiteachas eile bainistíochta le haghaidh taighde
 Línte buiséid eile (sonraigh nuair is gá)
 Fo-iomlán – Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7
 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 IOMLÁN
 CEANNTEIDEAL 7 agus Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7
 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 0.010
 0.010
 Soláthrófar na leithreasuithe riarthacha is gá le leithreasuithe a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram cheana agus/nó ar athshannadh a gcúraimí, mar aon le haon leithdháileadh breise a d'fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha atá ann cheana.
 3 modhanna ríofa
 3.1 Acmhainní daonna
 Leagtar amach sa chuid seo an modh ríofa a úsáideadh chun na hacmhainní daonna a mheastar a bheith riachtanach a mheas (toimhdí maidir le hualach oibre, lena n-áirítear poist shonracha (próifílí oibre SysPer 2), catagóirí foirne agus na meánchostais chomhfhreagracha)
 CEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 NB: Tá na meánchostais le haghaidh gach catagóire foirne sa Cheanncheathrú ar fáil ar BudgWeb:
 https://myintracomm.ec.europa.eu/budgweb/EN/pre/legalbasis/Pages/pre-040-020_preparation.aspx
 • Oifigigh agus pearsanra sealadach
 1 FTE in 2020 le hócáidí a ullmhú agus a chomhordú
 2 FTE in 2021 le glao ar thograí a bhainistiú
 0.5 FTE in 2022 le tuarascáil deiridh
 • Foireann sheachtrach
 Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 • Na poist sin amháin a mhaoinítear ón mbuiséad taighde
 • Foireann sheachtrach
 3.2 Caiteachas riaracháin eile
 Tabhair sonraí faoin modh ríofa a úsáideadh le haghaidh gach líne buiséid
 agus na buntoimhdí go háirithe (e.g. an líon cruinnithe sa bhliain, meánchostais, etc.)
 CEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 Thart ar 10 misean sna Ballstáit in 2021
 Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil
 (1)
 Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig an gComhairle, chuig an gCoiste Eacnamaíoch agus Sóisialta agus chuig Coiste na Réigiún an 11 Nollaig 2019 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip (COM/2019/640 final)
 (2)
 https://sustainabledevelopment.un.org/post2015/transformingourworld
 (3)
 Conclúidí ón gComhairle Eorpach an 12 Nollaig 2019
 (https://www.consilium.europa.eu/media/41768/12-euco-final-conclusions-en.pdf)
 (4)
 Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 15 Eanáir 2020 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip (2019/2956(RSP))
 (5)
 Leabhar póca 2019 ar staitisticí iompair an Aontais Eorpaigh
 (6)
 Leabhar póca 2019 ar staitisticí iompair an Aontais Eorpaigh
 (7)
 Leabhar póca 2019 ar staitisticí iompair an Aontais Eorpaigh
 (8)
 https://ec.europa.eu/transport/modes/rail/packages/2013_ga
 (9)
 https://europa.eu/youth/discovereu_ga
 (10)
 https://europalia.eu
 (11)
 Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa - Aistriú cuimsitheach go tionscal iarnróid dhigitithe a áirithiú (arna glacadh an 30.10.2019, CCMI/169-CESE-2019)
 (12)
 Tuairim ó Choiste na Réigiún - acmhainneacht na hearnála iarnróid maidir le tosaíochtaí beartais an Aontais Eorpaigh a bhaint amach (arna glacadh an 4 Nollaig 2019, CER 1939/2019)
 (13)
 IO C , , lch. .
 (14)
 IO C , , lch. .
 (15)
 Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig an gComhairle, chuig an gCoiste Eacnamaíoch agus Sóisialta agus chuig Coiste na Réigiún an 11 Nollaig 2019 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip (COM/2019/640 final)
 (16)
 Conclúidí ón gComhairle Eorpach an 12 Nollaig 2019
 (17)
 Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 15 Eanáir 2020 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip (2019/2956(RSP))
 (18)
 Leabhar Póca Staidrimh 2019 Ard-Stiúrthóireacht na Soghluaisteachta agus an Iompair “Iompar AE i bhfigiúirí” (foinse: Eurostat)
 (19)
 Mar a thagraítear dó in Airteagal 58(2)(a) nó (b) den Rialachán Airgeadais.
 (20)
 Is féidir mionsonraí ar na modhanna bainistíochta agus tagairtí don Rialachán Airgeadais a fheiceáil ar shuíomh gréasáin Ard-Stiúrthóireacht an Bhuiséid:
 https://myintracomm.ec.europa.eu/budgweb/EN/man/budgmanag/Pages/budgmanag.aspx
 (21)
 LD = Leithreasuithe difreáilte / LN = Leithreasuithe neamhdhifreáilte.
 (22)
 CSTE: Comhlachas Saorthrádála na hEorpa.
 (23)
 Tíortha is iarrthóirí agus, nuair is iomchuí, tíortha ó na Balcáin Thiar a d'fhéadfadh a bheith ina n-iarrthóirí.
 (24)
 LD = Leithreasuithe difreáilte / LN = Leithreasuithe neamhdhifreáilte.
 (25)
 CSTE: Comhlachas Saorthrádála na hEorpa.
 (26)
 Tíortha is iarrthóirí agus, nuair is iomchuí, tíortha ó na Balcáin Thiar a d'fhéadfadh a bheith ina n-iarrthóirí.
 (27)
 Cúnamh agus caiteachas teicniúil agus/nó riaracháin ar mhaithe le cláir agus/nó bearta de chuid AE (seanlínte "BA") a chur chun feidhme, taighde indíreach, taighde díreach.
 (28)
 AC = Ball foirne ar conradh; AL = Ball foirne áitiúil; END = Saineolaí náisiúnta ar iasacht; INT= Ball foirne gníomhaireachta; JPD = Saineolaithe sóisearacha i dtoscaireachtaí.
 (29)
 Fo-uasteorainn d'fhoireann sheachtrach arna cumhdach ag leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (na seanlínte "BA").
 (30)
 AC = Ball foirne ar conradh; AL = Ball foirne áitiúil; END = Saineolaí náisiúnta ar iasacht; INT= Ball foirne gníomhaireachta; JPD = Saineolaithe Sóisearacha i dToscaireachtaí.
 (31)
 AC = Ball foirne ar conradh; AL = Ball foirne áitiúil; END = Saineolaí náisiúnta ar iasacht; INT= Ball foirne gníomhaireachta; JPD = Saineolaithe Sóisearacha i dToscaireachtaí.
 (32)
 Sonraigh an cineál coiste agus an grúpa a mbaineann sé leis.
 (33)
 TFC: Teicneolaíochtaí Faisnéise agus Cumarsáide: Ní mór dul i gcomhairle le DIGIT.


type: other

text:
Lei Complementar no 186, de 05 de julho de 1978 - Meu Wiki
 Lei Complementar no 186, de 05 de julho de 1978
 Reajusta o valor das referências da escala de vencimentos, aplicável aos Pesquisadores Científicos, altera a redação de dispositivos da Lei Complementar no 125, de 18 de novembro de 1975 e dá providências correlatas
 Artigo 1.o – os valores das referências numéricas da escala instituída pelo artigo 5.o da Lei Complementar no 125, de 18 de novembro de 1975, ficam reajustados, na seguinte conformidade:
 Valor Mensal Cr$
 PqC – 6 ...........................................................45.576,00
 PqC – 5 ...........................................................40.959,00
 PqC – 4 ...........................................................37.296,00
 PqC – 3 ...........................................................30.802,00
 PqC – 2 ...........................................................22.100,00
 PqC – 1 ...........................................................16.650,00
 Artigo 2.o – O artigo 1.o e seu parágrafo único, o artigo 3.o caput, mantidos seus incisos, os artigos 4.o, 5.o, 6.o e seu parágrafo único, 7.o, 8,o 9.o e 10 e seu parágrafo único e os incisos I, II, IV do artigo 15, todos da Lei Complementar no 125, de 18 de novembro de 1975, passam a vigorar com a seguinte redação:
 Artigo 1.o – Passam a constituir série de classes de Pesquisador Científico os cargos e funções-atividades a que são inerentes atividades de execução ou orientação de trabalhos de investigação científica ou tecnológica, em Regime de Tempo Integral, nos termos da Lei no 4.477, de 24 de dezembro de 1957, nas instituições de pesquisa do Estado. Parágrafo único – Os cargos e funções-atividades da série de classes a que se refere este artigo integrarão a Tabela III, respectivamente, do Subquadro de Cargos Públicos e do Subquadro de Funções dos Quadros das Secretarias a que pertencerem as instituições de pesquisa.
 Artigo 3.o – A série de classes a que se refere o artigo 1.o compõe-se de 6 (seis) classes, identificadas por algarismos romanos de I a VI e escalonadas de acordo com os seguinte fatores:
 Artigo 4.o – Na composição da série de classes de Pesquisador Científico, em cada Quadro, o número de cargos e de funções-atividades de cada classe obedecerá a uma distribuição percentual, fixada em decreto, a fim de ser mantida a possibilidade de acesso de seus integrantes.
 Artigo 5.o – fica criada a seguinte escala de referências de vencimentos, aplicável, exclusivamente, à série de classes de Pesquisador Cientifico:
 Pesquisador Científico VI PqC-6
 Pesquisador Científico V PqC-5
 Pesquisador Científico IV PqC-4
 Pesquisador Científico III PqC-3
 Pesquisador Científico II PqC-2
 Pesquisador Científico I PqC-1
 Artigo 6.o – O ingresso na série de classes far-se-á sempre na inicial, mediante concurso ou processo seletivo de provas e títulos em que serão verificadas as qualificações essenciais para o desempenho das atividades a que se refere o artigo 1.o , em estágio de experimentação, na forma a ser regulamentada.
 Parágrafo único – Além do atendimento dos requisitos a serem estabelecidos nas instruções especiais que regerão o concurso ou o processo seletivo, exigir-se-á do candidato diploma de nível universitário ou habilitação profissional correspondente , de acordo com o campo em que deva atuar.
 Artigo 7.o – Os cargos e funções-atividades das classes intermediárias e final serão providos e preenchidos mediante acesso.
 Artigo 8.o – Acesso, para os integrantes da série de classes de Pesquisador Cientifico, é o instituto pelo qual o funcionário ou servidor, mediante processo de avaliação de trabalho, títulos e de provas, obedecidos o interstício e as exigências a serem estabelecidas em decreto, passa a integrar a classe imediatamente superior àquela em que se encontrar dentro do respectivo Quadro
 Artigo 9.o – Para fins de acesso, não serão considerados a antiguidade no cargo ou na função-atividade, os encargos de família, a idade do funcionário ou do servidor, o tempo de serviço prestado ao Estado e o tempo de serviço público.
 Artigo 10 – O interstício mínimo para concorrer ao acesso é de 3 (três) anos de efetivo exercício em cada uma das 4 (quatro) primeiras classes da série de classe e, de 4 (quatro) anos na quinta classe.
 Parágrafo único – O interstício interromper-se-á quando o funcionário ou o servidor exercer cargo em comissão, ou for designado como substituto ou responsável pelo expediente de cargo ou função-atividade vagos, se essas atribuições não forem reconhecidas pela Comissão Permanente do Regime de Tempo Integral, como relacionadas com a realização ou administração de pesquisa científica ou tecnológica.
 Artigo 15 – .....
 I – planejar, organizar e executar, em todas as etapas, o concurso e o processo seletivo de ingresso na série de classes de Pesquisador Científico; I II – planejar, organizar e executar em todas as etapas, a avaliação dos integrantes da série de classes para fins de acesso;
 IV – propor a composição da série de classes, nos termos do artigo 4.o, sugerindo as alterações necessárias para a manutenção do sistema.
 Artigo 3.o – Passam a ser consideradas servidores titulares de funções-atividades os Pesquisadores Científicos abrangidos pelo artigo 3.o das Disposições Transitórias da Lei Complementar no 125, de 18 de novembro de 1975.
 Artigo 4.o – Fica extensiva aos funcionários e servidores abrangidos por esta lei complementar, não regidos pela legislação trabalhista, a gratificação de Natal instituída pelo artigo 122 da Lei Complementar no 180, de 12 de maio de 1978, observados o disposto nesse artigo e as bases e condições estabelecidas nesta lei complementar.
 Artigo 5o – A gratificação de Natal a que se refere o artigo anterior corresponderá à soma, quando for o caso, das seguintes parcelas percebidas pelo funcionário ou servidor, no mês de novembro do respectivo ano:
 I – valor da referência do cargo ou da função atividade de que é titular;
 II – vantagens pecuniárias referentes a:
 b) Sexta-parte dos vencimentos.
 Parágrafo único – Ao valor obtido na conformidade deste artigo será adicionado, quando for o caso, o valor correspondente a 1/12 (um doze avos) das quantias mensalmente percebidas pelo funcionário ou pelo servidor nos 12 (doze) meses anteriores a dezembro do respectivo ano, a título de gratificação “pro-labore” a que se refere o artigo 12 da Lei Complementar no 125, de 18 de novembro de 1975.
 Artigo 6o – Os funcionários e servidores nomeados ou admitidos, bem como os exonerados ou dispensados no correr do ano, farão jus à gratificação na base de 1/12 (um doze avos) por mês de serviço prestado no período correspondente, calculada na forma prevista no artigo anterior.
 § 1.o – Para os funcionários exonerados e para os servidores dispensados, o mês a ser considerado, para os fins previstos no «caput» do artigo anterior, será aquele em que ocorreu a exoneração ou a dispensa.
 § 2.o – Para os fins previstos neste artigo, a fração igual ou superior a 15 (quinze) dias de serviço será considerada como mês integral.
 Artigo 7o – Os funcionários e servidores, que durante o ano tenham sido afastados ou licenciados com prejuízo de vencimentos ou salário, não terão computado esse período para fins de cálculo da gratificação de Natal.
 Parágrafo único – Na hipótese deste artigo, a gratificação de Natal a que fizer jus o funcionário ou servidor será calculada na base 1/12 (um doze avos) por mês, considerados apenas aqueles meses em que percebeu os respectivos vencimentos ou salário.
 Artigo 8.o – Para os funcionários e servidores que durante o período de aquisição do benefício hajam sido afastados nos termos do artigo 70 ou licenciados com base no artigo 199, ambos da Lei no 10.261, de 28 de outubro de 1968, a gratificação de Natal a que fizerem jus corresponderá a 1/12 (um doze avos) das quantias por eles mensalmente percebidas.
 Artigo 9o – Na hipótese de o funcionário ou servidor falecer no curso do mês de dezembro, no respectivo exercício pagar-se-á a gratificação de Natal nos termos do disposto nesta lei complementar.
 Artigo 10 – A gratificação de Natal, ora estendida, será concedida nas mesmas bases e condições aos inativos.
 Artigo 11 – De conformidade com o disposto no artigo 122 da Lei Complementar no 180, de 12 de maio de 1978, poderão os funcionários e servidores optar, a qualquer tempo, pela gratificação de Natal ou pela licença-prêmio de que tratam os artigos 209 a 216 da Lei no 10.261, de 28 de outubro de 1968.
 § 1.o – O funcionário ou o servidor que, nos termos deste artigo, optar pelos benefícios referentes a futuras licenças-prêmios, deverá fazê-lo através de manifestação escrita devidamente protocolada, deixando, consequentemente, de perceber a gratificação de Natal, enquanto prevalecer a opção.
 § 2.o – A incorrência de manifestação do funcionário ou servidor, na forma do parágrafo anterior, será considerada opção, tácita pelo percebimento da gratificação de Natal, deixando consequentemente, de ser computado o tempo para a obtenção da licença-prêmio.
 Artigo 12 – O funcionário que tenha optado pela licença-prêmio, poderá a qualquer tempo, solicitar seja cessado o efeito dessa opção.
 § 1.o – Na hipótese de que trata este artigo, o funcionário passará a fazer jus à gratificação de Natal a partir do mês subsequente à cessação da opção, não se computando, para os fins da gratificação, o tempo anterior em que permaneceu como optante da licença-prêmio.
 § 2.o – A gratificação de Natal será calculada nas mesmas bases previstas no artigo 5.o e paga na proporção de 1/12 (um doze avos) por mês de serviço prestado, contado a partir do mês subsequente ao do protocolamento do pedido de cessação da opção.
 Artigo 13 – Os funcionários que não tenham feito uso do direito de opção pela licença-prêmio poderão fazê-lo, a qualquer tempo, cessando, a partir da data da opção e recebimento da gratificação de Natal e iniciando-se na mesma data a contagem de tempo para fins de obtenção da licença-prêmio.
 Parágrafo único – Na hipótese de que trata este artigo, o funcionário fará jus à gratificação de Natal calculada nas bases previstas no artigo 5.o e paga na proporção de 1/12 (um doze avos) por mês de serviço prestado, enquanto não optante.
 Artigo 14 – O disposto no artigo 1.o aplica-se aos servidores e aos inativos.
 Artigo 15 – As disposições desta lei complementar aplicam-se, nas mesmas bases e condições aos Pesquisadores Científicos da Superintendência de Controle de Endemias.
 Artigo 16 – As despesas decorrentes da aplicação desta lei complementar no presente exercício, serão atendidas mediante:
 I – créditos suplementares que o Poder Executivo está autorizado a abrir de acordo com as disposições da Lei n.o 1.491, de 13 de dezembro de 1977;
 II – créditos suplementares que o Poder Executivo fica autorizado a abrir, durante o exercício às Secretarias de Estado, até o limite de Cr$ 140.000.000,00 (cento e quarenta milhões de cruzeiros) de conformidade com o artigo 43 da Lei federal n.o 4.320, de 17 de março de 1964.
 Artigo 17 – Esta lei complementar e suas Disposições Transitórias entrarão em vigor na data de sua publicação, retroagindo seus efeitos a 1.o de março de 1978.
 Artigo 1.o – Os funcionários e servidores que já estivessem aposentados à data da publicação da Lei Complementar n. 125, de 18 de novembro de 1975 e que em atividade ocuparam cargos ou funções de nível universitário em instituições de pesquisa científica ou tecnológica, nas quais desenvolveram atividades de investigação científica ou tecnológica, bem como os funcionários e servidores de autarquias, que ao passar à inatividade se encontravam no Regime de Tempo Integral de que trata a Lei n. 4.477, de 24 de dezembro de 1957, poderão candidatar-se à classificação para efeito de revisão de proventos, de acordo com os valores das referências fixados para a série de classes de Pesquisador Científico.
 Parágrafo único – Os inativos que vierem a se beneficiar das disposições deste artigo deixarão de perceber quaisquer gratificações ou vantagens pecuniárias referentes a regime especial de trabalho, ainda que incorporadas aos seus proventos.
 Artigo 2.o – A classificação dos inativos referidos no artigo anterior será feita pela Comissão Permanente do Regime de Tempo Integral com base na avaliação quantitativa e qualitativa da produção científica dos candidatos até a data de passagem para a inatividade.
 Artigo 3.o – A Comissão Permanente do Regime de Tempo Integral expedirá instruções especiais disciplinando o processo de avaliação para os fins previstos nos artigos anteriores.
 Artigo 4.o – A revisão dos proventos dos inativos de que tratam estas Disposições Transitórias vigorará a partir da data de publicação do decreto de classificação, a ser expedido após a homologação pelo Secretário da Administração dos resultados do processo de avaliação referido no artigo anterior.
 Palácio dos Bandeirantes, 5 de julho de 1978.
 Publicada na Assessoria Técnico-Legislativa, aos 5 de julho de 1978.
 Publicada no DOE, aos 06 de julho de 1978. Consulta DO.
 Obtida de "http://vclipping.planejamento.sp.gov.br/Vclipping1/index.php/Lei_Complementar_n%C2%BA_186,_de_05_de_julho_de_1978"
 Categorias: Lei Complementar | Lei Complementar 1978 | 1978
 Esta página foi modificada pela última vez às 14h46min de 3 de agosto de 2016.


type: wikipedia

text:
Urheilu on liikuntamuoto, jota harjoitetaan fyysisen kunnon ylläpitämiseksi, virkistykseksi tai sääntöjen mukaisena kilpailuna. Siihen kuuluvat myös huvi- tai kilpailumielessä harrastetut suoritukset, joissa mekaanisten laitteiden tai eläinten osuus on merkittävä. Kilpaurheilun näkyvin osa on huippu-urheilu.
 Kilpaurheilulle tyypillistä on yksilön tai joukkueen taidoissa tai ylivertaisuudessa kilpaileminen. Urheilu voidaan jakaa tulos- ja sääntöurheiluun: tulosurheilussa tärkeintä on saavutetun tuloksen suuruus, kun taas sääntöurheilussa pyrkimyksenä on suorituksen muodon sääntöjen mahdollisimman tarkka noudattaminen kuten voimistelussa, tanssissa tai uimahypyissä.
 Urheilulajeja on runsaasti, ja ihmiset käyttävät niihin nykyään merkittävän osan ajastaan, rahastaan ja huomiostaan joko harrastajina, kilpailijoina tai katsojina eli ”penkkiurheilijoina”.
 Urheilu on myös merkittävä mediaviihteen muoto. Maailman seuratuimpia urheilutapahtumia ovat jalkapallon, kriketin ja rugbyn maailmanmestaruuskilpailut, jalkapallon Mestarien liiga ja Maanosaliittojen Cup, kesäolympialaiset, Aasian kisat ja pyöräilykilpailu Ranskan ympäriajo.
 Etymologia
 Suomen kielen sana urheilu perustuu joko adjektiiviin urhea tai tämän kantasanaan urho. Se vakiintui laajaan käyttöön 1800-luvun lopulla sen jälkeen, kun Kotikielen Seura oli suositellut sitä vuonna 1886. Aikaisemmin puhuttiin kilvasta ja kilvoituksesta. Jo Mikael Agricola käytti sanaa kilpa, mutta siitä johdettu verbi kilpailla tuli käyttöön vasta 1800-luvulla.
 Monissa muissa kielissä käytetään sanaa sport, jonka taustalla on vanha ranskankielinen sana desport.
 Määrittely
 Urheilu määritellään suppeammin kilpailulliseksi liikuntamuodoksi, jossa voidaan myös käyttää erilaisia laitteita kuten moottoriajoneuvoja tai aseita, taikka eläimiä, kuten hevosia tai koiria. Laajemmin urheiluun voidaan lukea myös elektroninen urheilu, jota harjoitetaan pelaamalla videopeliä. Urheilupiireissä monet eivät kuitenkaan pidä elektronista urheilua oikeana urheiluna sillä perusteella, että siinä ei juurikaan liikuta. Kansainvälisen olympiakomitean vuonna 2017 antaman linjauksen mukaan elektroninen urheilu voidaan kuitenkin laskea "oikeaksi urheiluksi". Myös älypelien kuten shakin asema urheiluna on kiistanalainen. Shakki on Kansainvälisen olympiakomitean tunnustama urheilulaji, mutta olympialajiksi sitä ei ole otettu, koska siitä puuttuu fyysinen elementti.
 Historia
 Urheilulajit
 Monia urheilulajeja on harjoitettu tuhansien vuosien ajan. Kolmannella ja toisella vuosituhannella eaa. urheilua harrastettiin jo Egyptissä: seinämaalauksissa ja reliefeissä on kuvauksia voimistelusta, painista, painonnostosta ja pallopeleistä, sekä jousiammunnasta, ratsastuksesta ja purjehduksesta. Kreetalta minolaisen kulttuurin ajalta on löydetty sinettikiviä, jotka kuvaavat voimistelijoita ja härkähyppääjiä. Myös nyrkkeily ja paini olivat minolaisten suosiossa. Heitä seuranneet mykeneläiset harrastivat lisäksi juoksukilpailuja ja hevosajoja jo ennen vuotta 1000 eaa.
 Homeroksen 700-luvulla eaa. luomat eepokset Ilias ja Odysseia mainitsevat urheilun ensimmäisinä kirjallisina lähteinä. Iliaassa on hautajaiskohtaus, jonka yhteydessä järjestetään kahdeksan lajin kilpailut: hevosvaljakkoajoissa, nyrkkeilyssä, painissa, juoksussa, asetaistelussa, kiekonheitossa, jousiammunnassa ja keihäänheitossa. Odysseia puolestaan huipentuu jousiammuntakilpailuun.
 Varhaiset urheilulajit ovat usein liittyneet valmentautumiseen taisteluihin, mutta monissa kulttuureissa urheilulla on ollut myös uskonnollinen elementti: urheilua jumalan tai jumalten kunniaksi. Antiikin Kreikassa tunnettuja urheilulajeja olivat nyrkkeily, paini, juoksu, ratsastus, kilpa-ajo hevosella ja viisiottelu, jonka lajeja olivat kiekko, keihäs, pituushyppy, juoksu ja paini.
 Rooman valtakunnan suosituin urheilu oli vaunukilpa-ajot. Roomalaiset korostivat suuresti urheilun sotilaallista merkitystä ja harjoittivat myös nyrkkeilyä, painia, keihäänheittoa ja juoksua.
 Keskiajan Euroopassa suosittua oli erilainen markkinoilla harjoitettu voimailu kuten kivien tai säkkien nostelu. Kylien välillä järjestettiin niittyjen yli käytyjä jalkapallo-otteluita, jotka saattoivat olla hyvin väkivaltaisia. Porvaristo kilpaili muun muassa jousiammunnassa ja ritarit turnajaisissa.
 Myös Euroopan ulkopuolella kehittyi monenlaisia omaperäisiä urheilulajeja, kuten Itä-Aasian lukuisat taistelulajit ja japanilainen sumo. Afrikassa suosittua oli etenkin paini eri muodoissaan, kuten myös juoksu.
 Nykyaikainen urheilu syntyi ja kehittyi paljolti Englannissa 1600-luvulta 1800-luvulle. Englannissa tai Skotlannissa keksittyjä tai siellä nykymuotoonsa kehitettyjä urheilulajeja ovat esimerkiksi jalkapallo, sulkapallo, tennis, pöytätennis, golf, kriketti, rugby, curling ja squash. Englannissa kehitettiin myös lähes kaikki yleisurheilun kenttälajit sekä aitajuoksu ja estejuoksu. Lisäksi englantilaiset määrittivät juoksumatkojen, uinnin, soudun ja hevosurheilun kilpailumatkojen pituudet sekä monet muut urheilussa käytettävät mitat, painot ja materiaalit. Englantilaiset valmistivat ensimmäiset kilpapurjeveneet ja -sotuveneet, jalkapallomaalit, nyrkkeilyhanskat, sekuntikellot ja useimmat muutkin urheilussa käytettävät välineet. Englannissa laadittiin myös lähes kaikkien joukkuepelien kirjalliset säännöt sekä keksittiin monet urheiluun liittyvät käsitteet, kuten tasoitukset, vedonlyöntikertoimet, amatööriurheilun käsite, reilun pelin käsite sekä ennätykset.
 Yhdysvalloissa 1800-luvulla kehitettyjä lajeja ovat baseball, softball, koripallo, lentopallo ja amerikkalainen jalkapallo. Jääkiekko kehitettiin Kanadassa 1800-luvulla, telinevoimistelu kehitettiin Saksassa 1700-luvulla, ja urheilumiekkailu kehitettiin Ranskassa 1800-luvulla. Näiden lajien lisäksi etenkin 1800-luvulla ryhdyttiin kilpailemaan myös monessa ikivanhassa liikuntamuodossa, kuten soudussa, uinnissa ja hiihdossa.
 Monet urheilumuodot levisivät 1900-luvulla maailmanlaajuisiksi, ja nykyisin niitä harjoittavat kaikki kansat ja yhteiskunnalliset ryhmät. Usean lajin suosio on silti säilynyt vain paikallisena.
 Kilpailut
 Kreikassa järjestettiin satojen vuosien ajan Olympian kisat neljän vuoden välein aina vuoteen 393 asti, jolloin ne lakkautettiin.
 Skotlannissa on järjestetty jo 1000-luvulta alkaen Ylämaan kisoja, joissa miehet mittelevät voimiaan. Englantilainen kapteeni Dover järjesti 1600-luvulla vuotuiset urheilukilpailut nimeltään Cotswold Olympick Games, ja muutkin englantilaiset kaupungit alkoivat järjestää omia vastaavia kisojaan. Ruotsissa järjestettiin vuosina 1834 ja 1836 Jeux Olympiques Scandinaves -kilpailut, Kreikassa vuosien 1859–1870 välillä Zappaan olympialaiset, ja Englannissa vuodesta 1850 alkaen Wenlockin olympialaiset kisat. Palloilusarjat ja maaottelut alkoivat englanninkielisissä maissa 1800-luvulla.
 Nykyaikaiset olympialaiset perustuvat useita vuosisatoja Kreikassa jatkuneiden antiikin olympiakisojen perinteeseen. Nykyaikaiset olympialaiset järjestettiin ensimmäisen kerran Ateenassa vuonna 1896. Vuodesta 1924 alkaen kisat on jaettu erillisiin kesä- ja talviolympialaisiin ja vuoteen 1992 saakka kesä- ja talvikisat järjestettiin samana vuonna. Tämän jälkeen rytmiä muutettiin siten, että seuraavat talvikisat olivat 1994 ja siitä lähtien neljän vuoden välein.
 Suomen varhainen urheiluhistoria on liittynyt sotilaskoulutukseen. Ensimmäiset urheiluseurat ovat olleet purjehdusseuroja; vanhimpana niistä Poriin perustettu Segelföreningen i Björneborg vuodelta 1856. Metsästysseura järjesti ampumakilpailut vuonna 1868. Voimistelu oli alusta asti koulujen opetusohjelmassa ja ensimmäinen voimisteluseura perustettiin vuonna 1875.
 Jaottelu
 Urheilu jakaantuu useisiin urheilumuotoihin ja lajiryhmiin, joissa puolestaan on useita urheilulajeja.
 Kilpailujen osanotto-oikeus voidaan rajata monin eri tavoin, esimerkiksi osanottajien kansallisuuden, sukupuolen, iän tai menestyksen mukaan. Kansallisissa sarjoissa järjestetään kansallisia mestaruuskilpailuja. Kansainvälisistä kilpailuista suurimpia ovat maailmanmestaruuskilpailut ja olympialaiset, joihin urheilijat voivat lajista riippuen osallistua yksilöinä tai oman maansa edustajina. Osanottajien henkilökohtaisten ominaisuuksien mukaan rajattuja kilpailusarjoja ovat esimerkiksi naisten urheilu, junioriurheilu, veteraaniurheilu, vammaisurheilu ja opiskelijaurheilu. Kansallisissa palloilusarjoissa on yleistä jakaa joukkueet sarjatasoihin.
 Ammattilaisurheilija ansaitsee urheilusta elantonsa. Suurimmissa ammattilaissarjoissa kaikki kilpailijat saattavat olla ammattilaisurheilijoita, mutta alemmilla tasoilla kilpailijat ovat yleensä amatöörejä. Olympialaiset olivat pitkään vain amatööriurheilijoille, mutta nykyisin niihin voivat osallistua myös ammattilaisurheilijat.
 Sponsorointi ja kaupallisuus
 Huippu-urheilun kaupallisuus on laajennut 1980-luvulta alkaen. Huippu-urheilijoiden palkkiot ovat kasvaneet huimasti ja yritysten harjoittama sponsorointi on laajentunut urheiluliiketoiminnaksi. Suomessa urheilusponsorointiin käytettiin 100 miljoonaa euroa vuonna 2010, siis 5 % mainonnasta (Ruotsissa 15 % ja Norjassa 16 %). Opetus- ja kulttuuriministeriö tukee liikuntaa 130 miljoonalla eurolla (2010), josta 19 miljoonaa euroa on huippu-urheiluun käytettäviä veikkausvoittovaroja.
 Lieveilmiöitä
 Teollisen vallankumouksen jälkeen perustettiin työväen urheiluseuroja, ja urheilun kahtiajako työväen urheiluun ja porvareiden urheiluun säilyi pitkään. Kylmän sodan aikana Neuvostoliiton valtapiiri kilpaili omissa kisoissaan, Spartakiadeissa.
 Olympialaisiin on liittynyt useita näyttäviä boikotteja poliittisista syistä. 28 Afrikan maata boikotoi vuoden 1976 olympialaisia protestina Etelä-Afrikan osallistumista vastaan. Vuoden 1980 kisoja Moskovassa boikotoitiin laajasti protestina Neuvostoliiton Afganistanin-sotaa vastaan. Neuvostoliitto liittolaisineen boikotoi vastaavasti vuoden 1984 olympialaisia Los Angelesissa.
 Doping ja vedonlyöntiin liittyvä kilpailumanipulaatio näyttävät muodostuneen pysyviksi lieveilmiöiksi.
 Ympäristövaikutukset
 Liikunnan ja urheilun ympäristövaikutukset voidaan jakaa liikuntasuoritukseen liittyviin vaikutuksiin (muun muassa maaston kuluminen ja päästöt ilmaan), liikuntapaikkojen rakentamisen ja ylläpidon aiheuttamiin vaikutuksiin (muun muassa maankäytön vaikutukset ja energiankulutus) sekä liikunnan harrastamiseen liittyvien toimintojen aiheuttamiin vaikutuksiin (muun muassa liikenteen päästöt ja tapahtumissa syntyvät jätteet).
 Tiettyjä urheilumuotoja on arvosteltu siitä, että ne vaativat kalliita välineitä, tuhlaavat luonnonvaroja ja saastuttavat ympäristöä. Kestävän kehityksen näkökulmasta liikuntaharrastuksen eri muotoja ei voi suoraan jakaa suositeltaviin tai ei-suositeltaviin. Toiminta, joka koetaan jollakin alueella uhaksi, voi olla mahdollista toisaalla kestävän kehityksen vaarantumatta. Suurimmat ympäristövaikutukset aiheuttaa lajien harrastamiseen liittyvä liikenne. Suuressa mittakaavassa tarkasteltuna suomalaisen liikunnan ja urheilun ympäristövaikutukset ovat vähäisiä.
 Euroopan neuvoston urheilun peruskirjaan on Suomen aloitteesta kirjattu tarve kestävän kehityksen esille nostamiseen urheilussa. Artikla edellyttää, että urheilukulttuurin tulee olla sopusoinnussa kestävän kehityksen periaatteiden kanssa. Tämä tarkoittaa luonnon ja ympäristöarvojen ottamista huomioon urheilupaikkoja suunnittelussa, urheilujärjestöjen kestävän kehityksen mukaisen toiminnan tukemista ja ihmisten tietoisuuden lisäämistä urheilun ja kestävän kehityksen välisestä suhteesta.
 Katso myös
 Erotuomari
 Kuntoilu
 Suomen Liikunta ja Urheilu
 Lähteet
 Viitteet
 Kirjallisuutta
 Aiheesta muualla
 Suomen urheiluhistoriallinen seura
 YLE Elävä arkisto – Urheilu
 Seulonnan keskeiset artikkelit


text:
Voćin je općina u Hrvatskoj. Nalazi se u Virovitičko-podravskoj županiji.
 Zemljopis
 Voćin je naselje i sjedište općine smješteno u sjevernom djelu zapadne Slavonije podno gore Papuk, dvadesetak kilometara udaljeno od Slatine.
 Svetica zaštitnica Voćina je Blažena Djevica Marija.
 Stanovništvo
 Tijekom burne povijesti broj i sastav stanovništva općine Voćin iz godine u godinu uvelike se mijenjao.
 Uprava
 Povijest
 Tijekom Drugog svjetskog rata, dana 13. siječnja 1942. ustaše su u Voćinu ubile 174 stanovnika Kometnika i 32 stanovnika Dobrića. Žene i djecu iz Kometnika su sprovele u privremeni logor u Zdencima, da bi ih kasnije pustili kućama. Nakon kolektivnog uhićenja stanovnika Kometnika, ustaše su opljačkale imovinu tamošnjeg stanovništva.
 Samo mjesto Voćin 1991. broji 1160 stanovnika s ukupno 324 domaćinstva, dok cijela općina Voćina selima: Bokane, Ćeralije, Dobrići, Donje Kusonje, Đurđić, Gornje Kusonje, Gornji Meljani, Hum, Hum Varoš, Kometnik, Jorgić, Zubići, Kuzna, Lisićine, Macute, Mačkovac, Nove Kusonje, Popovac, Rijenci, Sekulinci, Smude, broji blizu 3.000 stanovnika, od čega 85% Hrvata i oko 15% Srba i ostalih manjina.
 Početkom velikosrpske agresije na Hrvatsku, Voćin su okupirale velikosrpske snage. U blizini Voćina se nalazio logor Sekulinci, u kojem su mjesni pobunjeni Srbi za vrijeme velikosrpske pobune (u lipnju 1991.) primali pomoć u oružju iz Srbije i od JNA, i od kojeg je išla podjela oružja srpskom pučanstvu. Taj logor je poslije Srbima služio kao zarobljenički logor. Pred kraj okupacije, "Beli orlovi" Dragoslava Bokana su počinili pokolj nad mjesnim Hrvatima 12. i 13. prosinca 1991. godine kad je ubijeno ukupno 47 mještana. Među njima je bilo 15 žena, a s njima i jednog starijeg čovjeka srpske nacionalnosti koji je samoubilački stao pred krvoloke braneći svoje susjede. Hrvatske postrojbe su oslobodile Voćin 15. prosinca 1991. u operaciji Strijela.
 Gospodarstvo
 Poznate osobe
 Vladimir Udatny, hrvatski akademski slikar
 Antun Marković, hrvatski nogometaš
 Spomenici i znamenitosti
 Voćin je poznato hodočasničko svetište Gospe Voćinske. Mjestom dominira kulturni spomenik katolička crkva Pohođenja Blažene Djevice Marije iz 15. stoljeća građena u kasnogotičkom stilu. Godine 1991. crkva je pobunjenim Srbima služila kao skladište oružja i streljiva, a 13. prosinca 1991. do temelja je srušena aktivacijom eksploziva i gađanjem streljivom iz tenkova.
 Nakon dugogodišnje i temeljite obnove crkvu je 14. kolovoza 2011. posvetio biskup Antun Škvorčević. Iznutra crkva je moderno uređena te je krasi vrijedan sakralni namještaj i umjetnička djela nekih od najvećih hrvatskih umjetnika poput kipara Šime Vulasa, Josipa Poljana, Mladena Mikulina i Hrvoja Ljubića; slikara Ive Dulčića, Josipa Biffela i Ljube Ivančića te arhitekta Borisa Vučića Šnepergera.
 Pravoslavna crkva Svetih Otaca Prvog Vaseljenskog sabora u Voćinu sagrađena je polovicom 18. stoljeća, a 9. siječnja 1942. ,pet dana prije masovnog zločina na 223 stanovnika Kometnika i Dobrića, je potpuno uništena. Nakon ponovne gradnje sedamdesetih godina prošlog stoljeća, oštećena je i tijekom Domovinskog rata, a 2000. godine obnovljena.
 Obrazovanje
 Dječji vrtić "Voćin"
 Osnovna škola "Voćin"
 Područni odjel Voćin - Glazbena škola Milka Kelemena, Slatina
 Kultura
 Kulturno umjetnička udruga "Voćin"
 Na području općine Voćin sa sjedištem u samom Voćinu djeluje Kulturno umjetnička udruga "Voćin".
 Udruga je osnovana 2000. godine i djeluje do danas u podršku općine i nekoliko sponzora, broji 55 članova folklorne i tamburaške sekcije.
 Kulturno-umjetnička udruga njeguje tradicijsku baštinu, pjesme i plesove brdskog područja sjeverozapadnog dijela Slavonije čija je posebnost brđanski taraban i ostala brđanska kola. Također održava i tradiciju starog božićnog običaja Kriskinge i Adamaši.
 Članovi se pojavljuju na smotrama folklora, sudjeluju na svim događajima i hodočašćima vezanih uz crkvu Pohođenja Blažene Djevice Marije u Voćinu koja je glavno Marijansko svetište Požeške biskupije.
 Kulturno umjetnička udruga Voćin jednom godišnje organizira manifestaciju Voćinska kestenijada.
 Godine 2005. rekostruirano je staro slavonsko voćinsko ruho koje je nestalo prije više od 70 godina. Opis ženske narodne nošnje: podsuknja je s kupovnom čipkom, a naprijed je rasporak. Unterok je od tvorničkog pamučnog platna, ima šlingu pri dnu i dulji je od suknje. Šlinga ili vez može biti u raznim bojama. Suknja je od tvorničkog jednobojnog materijala, rips, kašmir i slično, plisiran, nabran ili legovan. Fertun je od bijelog tvorničkog platna, različitih veličina i oblika dok je ukras ili umetnuta heklana čipka ilišlinga. Oplećak je od četiri pole čistog platna s ušitim naborima, šlingan na prsima, a rukavi su stegnuti oko zapešća, dugačak do pojasa. Ukrasne marame se nose na oplećku. Velike su, svilene ili kašmirne s ružama te dugačkim resama. Čarape na nogama su bijele boje, pletene. Kao obuća su se nosile počne kao radna obuća ili opanci. Cipele na peticu za svečanije dane.
 Opis muške narodne nošnje: gaće od 4-5 pola, za radne dane bez ukrasa, a u svečanije obliku oskudno ukrašene bijelom šlingom. Košulja-rubača se nosila dugo do ispod bokova ukrašena bijelom šlingom ili vezena crvenom i plavom vunom na prsima. Stegnuta u zapešću i ima ovratnik. Prosluk je crne ili tamnoplave boje, ukrašen tankim strojnim prošivima raznobojnim koncem, metalnim gumbićima, kratak do pasa, podstavljen tkaninom iznutra. Kapa je naziv za crni šešir uskog oboda dok je remen široki i kožni. Na nogama su u radne dane drvene klompe, kožnate opanke, a u svečanijim prigodama čizme.
 Šport
 NK Voćin
 Povezani Članci
 Pokolj u Voćinu 12. i 13. prosinca 1991.
 Crkva Pohođenja Blažene Djevice Marije u Voćinu
 Rupnica
 Park prirode Papuk
 Geo info centar
 Arboretum Lisičine
 Izvori
 Vanjske poveznice
 Službena stranica općine
 Interaktivna karta Voćina
 Općine u Virovitičko-podravskoj županiji
 Marijanska svetišta
 Interaktivna karta Voćina


text:
Manke Nelis, pseudoniem van Cornelis Pieters (Amsterdam, 16 december 1919 – aldaar, 8 oktober 1993), was een Nederlandse zanger van het levenslied.
 Biografie
 Manke Nelis begon als bassist en werkte vaak samen met zijn zwager, accordeonist Johnny Meijer. In de jaren vijftig nam hij de artiestennaam Carlo Pietro aan en ging onder die naam het Amsterdamse levenslied vertolken. Toen hij na een motorongeluk nabij Lyon in Frankrijk in het ziekenhuis terechtkwam, bleek al snel sprake van een medische misser. Men was de tetanus-prik vergeten te geven en bij Manke Nelis moest uiteindelijk zijn rechterbeen worden afgezet. Voor deze misser heeft Manke Nelis 105.000 gulden schadevergoeding gekregen.
 Onder zijn bijnaam Manke Nelis behaalde hij zijn grootste successen. In het voorjaar van 1987 behaalde hij in Nederland een grote hit in zowel de Nederlandse Top 40 als de Nationale Hitparade Top 100 met Kleine jodeljongen, een cover van het Italiaanse La Piccinina uit 1939. De single was op vrijdag 10 april 1987 Veronica alarmschijf op Radio 3 en bereikte de 8e positie in de Nederlandse Top 40 en stond 8 weken genoteerd. In de Nationale Hitparade Top 100 op de TROS donderdag op Radio 3 bereikte de single de 7e positie en stond in totaal 14 weken in deze lijst genoteerd. In de Europese hitlijst op Radio 3, de TROS Europarade, werd géén notering behaald.
 In België behaalde de plaat géén notering in beide Vlaamse hitlijsten.
 Manke Nelis had daarna nog enkele successen met De ezelserenade, Tante Saar (Wunderbar) en Laat de hele boel maar waaien.
 In 1987 overleefde hij ternauwernood een busongeluk tijdens een Amerikaanse tournee met Nederlandse artiesten in San Diego. Hij trad tot zijn dood op in café The Shorts of London op het Rembrandtplein. In 1993 stierf hij aan kanker.
 Op 30 oktober 2005 werd op de kop van de Elandsgracht op het Johnny Jordaanplein in de Jordaan in Amsterdam, een standbeeld voor Manke Nelis onthuld, daar waar ook zwager Johnny Meijer een borstbeeld heeft.
 Nederlands volkszanger
 Nederlands zanger
 Pseudoniem


type: caselaw

jurisdiction: EU

text:
 17.12.2011
 BG
 Официален вестник на Европейския съюз
 C 370/15
 Решение на Съда (шести състав) от 27 октомври 2011 г. — Европейска комисия/Република Гърция
 (Дело C-601/10) (1)
 (Неизпълнение на задължения от държава членка - Директиви 92/50/ЕИО и 2004/18/ЕО - Обществени поръчки за услуги - Допълнителни услуги по вписване в кадастъра и в градоустройствения план - Процедура на договаряне без предварително публикувано обявление за обществена поръчка)
 2011/C 370/25
 Език на производството: гръцки
 Страни
 Ищец: Европейска комисия (представители: M. Patakia и D. Kukovec)
 Ответник: Република Гърция (представители: S. Chala и D. Tsagkaraki)
 Предмет
 Неизпълнение на задължения от държава членка — Нарушение на член 8 и член 11, параграф 3 от Директива 92/50/ЕИО на Съвета от 18 юни 1992 година относно координирането на процедурите за възлагане на обществени поръчки за услуги (ОВ L 209, стр. 1; Специално издание на български език, 2007 г., глава 6, том 2, стр. 50), както и на член 20 и член 31, точка 4 от Директива 2004/18/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 31 март 2004 година относно координирането на процедурите за възлагане на обществени поръчки за строителство, доставки и услуги (ОВ L 134, стр. 114; Специално издание на български език, 2007 г., глава 6, том 8, стр. 116; поправка в ОВ L 182; стр. 282) — Възлагане на обществена поръчка без предварително публикуване на обявление — Договор за допълнителни услуги по вписване в кадастъра и градоустройствения план — Общини Vassilika, Kassandra, Egnatia и Arethousa
 Диспозитив
 1.
 Като е възложила, посредством процедура на договаряне без предварително публикуване на обявление, обществени поръчки с предмет допълнителни услуги по вписване в кадастъра и в градоустройствения план, които не се съдържат в първоначалния договор, сключен от общини Vassilika, Kassandra, Egnatia и Arethousa, Република Гърция не е изпълнила задълженията си по член 8 и член 11, параграф 3 от Директива 92/50/ЕИО на Съвета от 18 юни 1992 година относно координирането на процедурите за възлагане на обществени поръчки за услуги, изменена с Директива 97/52/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 13 октомври 1997 г., както и по член 20 и член 31, точка 4 от Директива 2004/18/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 31 март 2004 година относно координирането на процедурите за възлагане на обществени поръчки за строителство, доставки и услуги.
 2.
 Осъжда Република Гърция да заплати съдебните разноски.
 (1) ОВ C 63, 26.2.2011 г.


text:
CCR a respins ca inadmisibila sesizarea de neconstitutionalitate a legii care ii interzice lui Dragnea sa fie premier - ROMANi ONLiNE UK
 Acasă Justitie CCR a respins ca inadmisibila sesizarea de neconstitutionalitate a legii care ii... JustitieStiri din Romania
 CCR a respins ca inadmisibila sesizarea de neconstitutionalitate a legii care ii interzice lui Dragnea sa fie premier
 Autor: Cosmin Olaru - May 5, 2017 401 Dupa numeroase amanari, Curtea Constitutionala a Romaniei a iesit elegant dintr-o problema destul de complicata desi aparent este simpla.
 Ieri, judecatorii CCR au respins ca inadmisibila exceptia de neconstitutionalitate a articolului 2 din Legea 90/2001, care le interzice persoanelor condamnate penal sa faca parte din Guvernului Romaniei.
 A fost practic a cincea incercare a Curtii Constitutionale de a solutiona sesizarea inaintata de Victor Ciorbea pe 5 ianuarie. Judecatorii CCR au dezbatut sesizarea prima data in martie, dar de patru ori la rand nu s-a format o majoritate pentru admiterea sau respingerea sesizarii, desi tocmai pentru a nu exista aceasta problema sunt numiti 9 judecatori si nu un numar par al acestora.
 Judecatorii CCR au decis ca cererea este inadmisibila pentru ca motivele invocate in sesizare constituie atat probleme de aplicare si interpretare a legii de catre autoritatile publice competente cat si aspecte de legiferare ce intra in competenta Parlamentului.
 Cu alte cuvinte in urma acestei decizii, ca si inainte de aceasta, Parlamentul poate modifica oricand Legea 90/2001 pentru ca aceasta sa permita condamnatilor penal sa obtina functii in Guvern.
 Lucrurile nu sunt insa atat de simple pentru ca exista deja o masa critica a romanilor care nu doresc acest lucru insa cel mai important lucru care trebuie spus este acela ca legea din 2001 a fost data pentru a indeplini una dintre cerintele Uniunii Europene pentru ca statul nostru sa poata intra in Uniunea.
 Articolul precedentPresa britanica! Ce se va intampla in primele ore dupa decesul reginei Marii BritaniiArticolul următorLordul John Kerr! Sunt 45% sanse ca UK si UE sa nu ajunga la un acord privind Brexitul Cosmin Olaru ARTICOLE SIMILAREDE LA ACELAȘI AUTOR
 TVR! Mai multe companii japoneze vor sa plece din Marea Britanie si sa vina in Romania din cauza Brexitului Un roman este prima “victima” a schimbarii legislatiei de combatere a cersetoriei in Danemarca TAROM a introdus astazi o noua cursa spre Italia Comments Articole recente Slovacia ameninta ca va restrictiona importul alimentelor din UE din cauza dublului standard in ceea ce priveste calitatea


text:
Lieknoji plukė (Anemone sylvestris) – vėdryninių (Ranunculaceae) šeimos, plukių (Anemone) genties augalas.
 Daugiametis žolinis augalas. Šakniastiebis trumpas, rudai juodas, vertikalus arba įstrižas, su gausiomis kuokštinėmis šaknimis. Stiebas 15-20 cm aukščio, su vienu, retai 2 žiedais. Apatiniai lapai ilgakočiai, plastakiškai įskelti į 3-5 dalis, plaukuoti. Stiebo lapai trys, maždaug stiebo viduryje sudaro menturį; lapkočiai trumpi, suskaldyti į 3 nusmailėjusiomis viršūnėmis dalis. Žiedai statūs, 3,5-7 cn pločio, ant ilgų žiedkočių. Apyžiedžio lapeliai 5 (rečiau 7-8), elipsiški, balti, išorinė pusė švelniai violetinė. Kuokelių daug, jie trumpesni už apyžiedį. Piestelių daug. Sutelktinis vaislapynas pailgai rutuliškas. Vaisiai – smulkūs, iki 3 mm ilgio, apaugę baltais minkštais plaukeliais, trumpais snapeliais riešutėliai.
 Žydi gegužės – birželio mėn. Lietuvos šiaurinėje dalyje reta, į pietus dažnesnė, o vakarinėje dalyje visai neaptinkama. Auga sausesnėse vietose, pamiškėse, upių bei ežerų šlaituose, retuose pušynuose ir miško aikštelėse, aptinkama tik kalkinguose, lengvos sudėties dirvožemiuose. Augalas dekoratyvus, lapai turi daug askorbo rūgšties.
 Literatūra
 Pavasarį žydintys augalai, Živilė Lazdauskaitė, Vilnius, Mokslas, 1985, 114 psl.
 Vėdryniniai
 Dekoratyviniai augalai