type: legislation

text:
 Avviż Legali Importanti
 |
 52005PC0440
 Proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill Dwar il-Programm Speċifiku “Kooperazzjoni” li jimplimenta s-Seba’ Programm ta' Qafas (2007-2013) tal-Komunità Ewropea dwar ir-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u attivitajiet ta’ dimostrazzjoni. /* KUMM/2005/0440 finali - CNS 2005/0185 */
 [pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ |Brussel 21.9.2005KUMM(2005) 440 finali2005/0185 (CNS)Proposta għalDEĊIŻJONI TAL-KUNSILLDwar il-Programm Speċifiku “Kooperazzjoni” li jimplimenta s-Seba’ Programm ta' Qafas (2007-13) tal-Komunità Ewropea dwar ir-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u attivitajiet ta’ dimostrazzjoni.(preżentata mill-Kummissjoni)MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI (TRATTAT KE)1. IL-KUNTEST TAL-PROPOSTIIl-proposti għal ħames programmi speċifiċi jsegwu l-proposta tal-Kummissjoni għas-Seba’ Programm ta’ Qafas (2007-13) adottat fis-6 ta’ April, 2005[1]. Kienet ippreżentata struttura fil-forma ta’ erba’ programmi speċifiċi ewlenin - “Kooperazzjoni”, “Ideat”, “Nies” u “Kapaċitajiet” kull wieħed jikkorrespondi ma’ għan ewlieni tal-Politika Ewropea tar-riċerka; programm ieħor speċifiku huwa għall-azzjonijiet diretti taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka. Il-Kummissjoni ser tkun qed tippreżenta l-proposti għar-“Regoli għall-Parteċipazzjoni u t-Tixrid” li japplikaw għas-Seba’ Programm ta’ Qafas.Il-kuntest tal-politika u l-għanijiet huma dawk stabbiliti fil-Komunikazzjoni “Nibnu l-ERA ta’ l-għarfien għat-tkabbir”[2]. Biex jintlaħqu dawn l-għanijiet u jitwettqu għal kollox il-programmi speċifiċi ser ikun meħtieġ li jirdoppja l-baġit kif propost mill-Kummissjoni.Ir-riċerka, it-teknoloġija, l-edukazzjoni u l-innovazzjoni huma l-uniku mod biex jinħolqu l-impjiegi f’medda ta’ żmien twil u b’mod sostenibbli. Huma wkoll is-soluzzjoni għat-tkabbir ekonomiku, il-kompetittività, is-saħħa, il-kwalità tal-ħajja u l-ambjent. Il-Programm ta’ Qafas ta’ riċerka, flimkien mal-programmi tal-Komunità fl-oqsma ta’ l-edukazzjoni u l-innovazzjoni, huwa għalhekk element essenzjali għall-progress lejn ekonomija u soċjetà ta’ l-għarfien. Il-programmi speċifiċi tas-Seba’ Programm ta’ Qafas huma mfassla biex jindirizzaw, flimkien ma’ l-isforzi nazzjonali u privati meħtieġa , in-nuqqasijiet ewlenin fil-livell, il-kwalità u l-impatt tar-riċerka Ewropea.L-Ewropa għandha sempliċiment tinvesti aktar fir-riċerka u hemm bżonn ta’ enfasi ġdida jekk l-Unjoni Ewropea ser tagħmel progress lejn l-għan li tinvesti 3% tal-PGD tagħha fir-riċerka sa l-2010. Is-Seba’ Programm ta’ Qafas ser jikkontribwixxi għal dan, kemm permezz tal-finanzjament dirett imma wkoll permezz ta’ użu ta’ kapital misluf ( leverage ) addizzjonali ta’ investimenti pubbliċi u privati fir-riċerka.L-Ewropa teħtieġ aktar riċerkaturi biex iżżid u ttejjeb l-isforzi tar-riċerka tagħha. Flimkien ma’ azzjonijiet oħra, bħall-Karta Ewropea għar-Riċerkaturi u miżuri ta’ politika nazzjonali, is-Seba’ Programm ta’ Qafas huwa maħsub biex jistimola aktar nies jibdew u jkomplu karrieri ta’ riċerka, u għal darb’oħra jiġbed talent ta’ riċerka ewlieni lejn l-Ewropa.L-appoġġ finanzjarju fil-livell Ewropew joffri opportunitajiet biex jiżdiedu l-eċċellenza u l-effettività tar-riċerka li ma jistgħux jintlaħqu fil-livell nazzjonali. Il-programmi speċifiċi tas-Seba’ Programm ta’ Qafas jirrappreżentaw aktar konsolidament u ftuħ taż-Żona Ewropea tar-Riċerka, biex jilħqu massa kritika u jkun hemm strutturi f’oqsma ġodda ta’ riċerka u b’mezzi ġodda, u jappoġġaw aktar il-moviment ħieles ta’ l-ideat, l-għarfien u r-riċerkaturi.Matul it-twettiq tal-programmi speċifiċi l-potenzjal għall-azzjonijiet fil-livell Ewropew biex tissaħħaħ l-eċċellenza fir-riċerka ser jintuża sal-massimu possibbli, l-aktar permezz ta’ kompetizzjonijiet ma’ l-UE kollha sostnuti b’valutazzjonijiet rigorużi u indipendenti tal-proposti. Dan jimplika li tkun identifikata u appoġġata l-eċċellenza kulfejn teżisti madwar l-Unjoni Ewropea kif ukoll jinħolqu kapaċitajiet għall-eċċellenza fir-riċerka futura.L-impatt tal-programmi speċifiċi ser jittejbu permezz ta’ kumplimentarjetà ma’ politika u programmi oħrajn tal-Komunità, partikolarment il-Fondi Strutturali u l-Programm tal-Kompetittività u l-Innovazzjoni.2. IL-KONSULTAZZJONI MINN QABELIl-preparazzjoni ta’ proposti tal-programm speċifiku qieset il-fehmiet imfissra mill-Istituzzjonijiet tal-UE, partikolarment il-Parlament Ewropew u l-Kunsill Ewropew, kif ukoll persuni oħra li għandhom interess inkluż ir-riċerkaturi u l-utenti tar-riċerka. Dan jinkludi diskussjonijiet dejjem għaddejjin u kontribuzzjonijiet fir-rigward tal-proposta għad-deċiżjonijiet tas-Seba’ Programm ta’ Qafas, il-konsultazzjonijiet estensivi u l-kontribuzzjonijiet miġburin matul il-preparazzjoni ta’ dik il-proposta, u aktar xogħol fl-identifikazzjoni ta’ prijoritajiet tar-riċerka futuri bħal dak li qed isir mill-Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej.Il-proposta tal-Programm Speċifiku tislet mill-valutazzjoni fil-fond ta’ l-impatt li sar għall-proposta tas-Seba’ Programm ta’ Qafas[3]li wriet il-valur miżjud speċifiku u qawwi ta’ kull programm speċifiku propost. Barra minn dan, il-proposti jqisu r-riżultat tal-valutazzjoni ta’ ħames snin tal-Programm ta’ Qafas.[4]3. ASPETTI ġURIDIċIIl-proposta għall-programmi speċifiċi hija bbażata fuq it-Titolu XVIII tat-Trattat, l-Artikoli 163 sa 173, u partikolarment l-Artikolu 166.3 dwar it-twettiq tal-Programm ta’ Qafas permezz ta’ programmi speċifiċi.4. IT-TWETTIQ TAL-BAġITId-dikjarazzjonijiet finanzjarji leġiżlattivi mehmuża ma' kull Deċiżjoni proposta jfissru l-implikazzjonijiet finanzjarji u r-riżorsi umani u amminstrattivi.Għall-Programmi Speċifiċi “Kooperazzjoni”, “Nies” u “Kapaċitajiet”, il-Kummissjoni bi ħsiebha tafda ċerti ħidmiet meħtieġa għat-twettiq tal-programm lil aġenzija eżekuttiva. Dan l-approċċ se jintuża wkoll għall-implimentazzjoni tal-programm "Ideat" (ara t-Taqsima 7.2 taħt).5. TWETTIQ KOERENTI U FLESSIBBLI5.1. Adattament għall-ħtiġijiet u opportunitajiet ġoddaHuwa vitali li t-twettiq ta’ programmi speċifiċi jkun flessibbli biżżejjed biex jibqa’ fil-quċċata ta’ l-iżviluppi xjentifiċi u teknoloġiċi u jirrispondi għall-ħtiġijiet xjentifiċi, industrijali, tal-politika u tas-soċjetà li qed jitfaċċaw. Dawk l-azzjonijiet li jippermettu lir-riċerkaturi nnifishom li jidentifikaw is-suġġetti se jkunu partikolarment importanti f’dan ir-rigward. Għall-azzjonijiet oħra, dan se jintlaħaq primarjament permezz tal-programmi tax-xogħol li ser ikunu aġġornati fuq bażi annwali. Dan se jsir bl-assistenza tal-kumitati tar-rappreżentanti ta’ l-Istati Membri fejn huwa mistenni li l-kumitati jikkonċentraw fuq il-programmi tax-xogħol. Ir-reviżjonijiet jistgħu jsiru aktar malajr fil-każ ta’ prijoritajiet ġodda li jeħtieġu tweġiba urġenti, partikolarment dawk li jinqalgħu minħabba ħtiġijiet tal-politika mhux imbassra.Dan l-ipprogrammar multi-annwali ser jibbenefika minn firxa wiesgħa ta’ kontribuzzjonijiet biex ikun żgurat li l-attivitajiet sostnuti jibqgħu ta’ rilevanza diretta għall-ħtiġijiet tar-riċerka li jevolvu ta’ l-industrija u tal-politika ta’ l-UE. Ser ikunu stabbiliti gruppi konsultattivi esterni, inkluż għal kull tema fil-programm speċifiku tal-Kooperazzjoni, bi sħubija effettiva multidixxiplinarja u bilanċ ta’ fehmiet akkademiċi u industrijali.Għall-programm “Ideat”, ser ikun hemm metodu ġdid għal kollox billi l-preparazzjoni tal-programm tax-xogħol ta’ kull sena ser ikun fdat lil kunsill xjentifiku indipendenti bħala parti mit-twaqqif ta’ Kunsill Ewropew ta’ Riċerka awtonomu (ara t-taqsima 7.2 hawn isfel).Kontribuzzjonijiet addizzjonali esterni, partikolarment għall-programm tal-Kooperazzjoni, ser ikunu ffaċilitati partikolarment mill- Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej stabbiliti fid-diversi oqsma li għandhom ikollhom rwol b’saħħtu u dinamiku biex tkun żgurata r-rilevanza industrijali. Il-prijoritajiet ta’ riċerka identifikati fl-Aġendi tar-Riċerka Strateġika definiti fil-pjattaformi huma riflessi tajjeb fil-proposti tal-programm speċifiċi, u ser jipprovdu kontribuzzjoni importanti fil-programmazzjoni multiannwali.Fora u gruppi oħra jistgħu jipprovdu lill-Kummissjoni b’pariri f’waqthom fuq prijoritajiet ġodda f’oqsma partikolari, bħall-Forum għall-Istrateġija Ewropea dwar l-Infrastrutturi ta’ riċerka ( ESFRI ) u pjattaformi stabbiliti biex jikkonsidraw aġendi strateġiċi ta’ riċerka rilevanti għall-oqsma tal-politika soċjali jew ambjentali.Opportunità ġdida importanti li ser tkun ipprovduta mill-Programm ta’ Qafas hija mekkaniżmu innovattivi ta’ finanzjament, il-Mekkaniżmu ta’ Finanzjament tal-Kondiviżjoni tar-Riskju , immirat biex iħeġġeġ nefqa tas-settur pubbliku fl- RTD billi jkun imtejjeb l-aċċess għas-self mill-Bank Ewropew għall-Investiment (BEI) għal azzjonijiet kbar Ewropej li għandhom bżonn ta’ massa kritika finanzjarja li tgħaqqad f’proporzjon varjabbli diversi sorsi ta’ finanzjament, inkluż self mill-BEI. Dawn l-azzjonijiet kbar Ewropej huma “Inizjattivi Konġunti tat-Teknoloġija” u proġetti kbar kollaborattivi ffinanzjati direttament mill-Programm ta’ Qafas fil-programm tal-Kooperazzjoni, u proġetti ġodda ta’ l-infrastruttura tar-riċerka skond il-programm tal-Kapaċitajiet. Proġetti oħra kbar Ewropej ta’ kollaborazzjoni bħal dawk ta’ l-Eureka jistgħu jitqiesu wkoll, skond il-kriterji ta’ l-eliġibilità. Il-kontribuzzjoni mistennija mill-programmi speċifiċi lill-BEI ser ittejjeb b’mod sinifikanti l-aċċess għall-finanzjament tad-dejn u għalhekk teżerċita effett sinifikanti ta’ użu ta’ kapital misluf ( leverage ) fuq l-investimenti privati fl- RTD .5.2. Kwistjonijiet trasversaliIl-koerenza globali fit-twettiq tas-Seba’ Programm ta’ Qafas ser tkun assigurata mill-Kummissjoni, wara li jitqiesu l-awtonomija u l-indipendenza garantiti tal-Kunsill Ewropew tar-Riċerka fil-programm “Ideat”.Il-programmi tax-xogħol li jaqsmu fi programmi speċifiċi oħra ser ikunu riveduti b’mod ikkoordinat biex jippermettu li jitqiesu sewwa kwistjonijiet trasversali.Il-kumitati ta’ l-Istati Membri wkoll għandhom responsabilità importanti fl-għajnuna lill-Kummissjoni fil-koerenza u l-koordinament effettivi tat-twettiq matul u fi ħdan dawn il-programmi speċifiċi. Dan jimplika livell qawwi ta’ koordinament fl-Istati Membri bejn rappreżentanti tal-konfigurazzjonijiet differenti tal-kumitati.Meta azzjonijiet li ser ikunu sostnuti għandhom rilevanza qawwija għall-partijiet differenti tal-programmi speċifiċi tal-Kooperazzjoni, tan-Nies u tal-Kapaċitajiet, ser jintużaw sejħiet komuni li jibnu fuq l-esperjenza miksuba fis-Sitt Programm ta' Qafas. Dan ser ikun partikolarment importanti għal suġġetti ta’ riċerka li huma trasversali fit-temi fil-programm tal-Kooperazzjoni, u dawn is-sejħiet ser ikunu identifikati b’mod ċar fil-programm tax-xogħol.Il-kwistjonijiet li ġejjin li huma trasversali fil-programmi speċifiċi kollha ta’ Kooperazzjoni, tan-Nies u tal-Kapaċitajiet huma ta’ importanza partikolari, u huma mbassra arranġamenti partikolari għall-metodu kkoordinat:- Il-kooperazzjoni internazzjonali: dawn il-programmi speċifiċi kollha huma miftuħa għall-kooperazzjoni internazzjonali, u għandhom azzjonijiet ddedikati f’dan ir-rigward. Ser ikun hemm metodu strateġiku matul il-Programm ta’ Qafas biex titħeġġeġ l-eċċellenza fir-riċerka u l-benefiċċji tal-kompetittività u biex ikunu indirizzati kwistjonijiet globali jew reġjonali speċifiċi meta jkun hemm interess u benefiċċju reċiproku. Ser ikun żgurat metodu koerenti matul il-programmi speċifiċi skond din l-istrateġija u l-programm tal-Kapaċitajiet ser ikollu rwol ewlieni f’dan l-aspett.- L-infrastrutturi tar-riċerka: l-appoġġ ewlieni għall-infrastrutturi ta’ riċerka ser jitwettaq fil-programm tal-Kapaċitajiet, u dan il-programm ser jiżgura metodu kkoordinat b’attivitajiet ta’ riċerka rilevanti fil-programmi l-oħra, l-aktar il-programm tal-Kooperazzjoni.- Ir-riċerka tal-politika trasversali: L-arranġamenti għall-koordinament effettiv fi ħdan is-servizzi tal-Kummissjoni ser ikunu stabbiliti, partikolarment biex ikun żgurat li l-attivitajiet ikomplu jissodisfaw il-ħtiġijiet ta’ l-iżviluppi fil-politika ta’ l-UE. Għal dan il-għan, il-programmazzjoni multi-annwali tista’ tieħu mill-għajnuna tal-gruppi ta’ l-utenti tas-servizzi tal-Kummissjoni differenti assoċjati mal-politika kkonċernata.- Il-parteċipazzjoni ta’ l-SMEs: il-parteċipazzjoni ta’ l- SMEs ser tittejjeb fil-programmi speċifiċi kollha.. Barra mit-tisħiħ ta’ l-azzjonijiet speċifiċi ta’ l- SMEs fil-programm “Kapaċitajiet”: l-interessi tar-riċerka ta’ l- SMEs huma inklużi matul il-programm tal-Kooperazzjoni kollu u suġġetti ta’ interess partikolari għall- SMEs ser ikunu identifikati iżjed fil-programmi tax-xogħol u s-sejħiet għal proposti; l-attivitajiet fil-programm tan-Nies għandhom enfasi speċjali fuq l-involviment ta’ l- SMEs ; u l- SMEs ikunu jistgħu jipparteċipaw ukoll fil-programm Ideat. Il-miżuri ta’ simplifikazzjoni maħsuba u ż-żieda fil-flessibbilità akbar fl-għażla ta’ l-iskema xierqa tal-finanzjament ser jibbenefikaw partikolarment il-parteċipazzjoni ta’ l- SMEs .- It-tixrid u trasferiment ta’ l-għarfien : il-ħtieġa li jitħeġġeġ l-użu tar-riżultati tar-riċerka huwa karatteristika qawwija tul il-programmi kollha, b’enfasi partikolari fuq it-trasferiment ta’ l-għarfien bejn il-pajjiżi, minn dixxiplina għal oħra u mid-dinja ta' l-akkademiċi għall-industrija, inkluż permezz tal-mobilità tar-riċerkaturi. L-involviment ta’ utenti potenzjali fl-għajnuna għad-definizzjoni tal-prijoritajiet (partikolarment permezz tal-Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej) huwa importanti f’dan l-aspett. L-azzjonijiet kumplimentarji skond il-programm tal-Kompettitività u l-Innovazzjoni ser isaħħu wkoll l-użu ta’ riżultati ta’ riċerka billi jkunu indirizzati l-ostakoli għall-innovazzjoni u t-tisħiħ ta’ kapaċitajiet ta’ l-innovazzjoni.- Ix-xjenza fis-soċjetà: din l-attività fil-Programm tal-Kapaċitajiet ser ikollha rwol biex ikun żgurat li l-aspetti tas-soċjetà jitqiesu kif jixraq fil-programmi speċifiċi kollha, u li jitkabbru l-interazzjonijiet bejn ix-xjenzjati u l-pubbliku ġenerali.6. METODI TA’ SIMPLIFIKAZZJONI U TAL-ĠESTJONISer ikun hemm simplifikazzjoni sinifikanti fit-twettiq tas-Seba’ Programm ta’ Qafas, wara l-ideat ippreżentati fid-Dokument ta’ ħidma tal-Kummissjoni tas-6 ta’ April, 2005 u d-djalogu estensiv fuq il-bażi ta’ dan id-dokument. Ħafna mill-miżuri proposti huma ppreżentati fir-Regoli għall-Parteċipazzjoni u t-Tixrid, l-aktar biex titnaqqas il-burokrazija żejda b’mod sinifikanti u jkunu ssimplifikati l-iskemi tal-finanzjament u l-ħtiġijiet tar-rappurtar.Fil-programmi speċifiċi, it-titjib propost jinkludi:- L-effiċjenza u l-konsistenza tat-twettiq imtejba permezz ta’ l-esterjorizzazzjoni tal-ħidmiet amministrattivi lil aġenzija eżekuttiva.- Ir-razjonalizzazzjoni ta’ l-iskemi tal-finanzjament ta’ kull Programm Speċifiku ser tuża is-ġabra ta’ strumenti tagħha stess meħtieġa għar-realizzazzjoni ta’ l-għanijiet tal-Programm.- Il-preżentazzjoni aktar ċara ta’ kriterji ta’ valutazzjoni: biex tkun inkluża fil-Programmi ta’ Ħidma skond il-prinċipji stabbiliti f’kull Programm Speċifiku.- Il-preżentażżjoni ċara tal-Programmi ta’ ħidma b’mod li l-parteċipanti potenzjali huma infurmati tajjeb dwar l-opportunitajiet disponibbli li jissodisfaw il-ħtiġijiet u l-interessi partikolari tagħhom. Per eżempju, il-programmi ta’ ħidma u s-sejħiet, meta jkun xieraq, ser jenfasizzaw dawk is-suġġetti ta’ interess partikolari għall- SMEs jew meta l-kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi tkun ta’ benefiċċju.- Is-simplifikazzjonijiet f’aspetti oħra, bħat-tħaffif ta’ l-approvazzjoni tal-proġetti, l-iskemi tal-finanzjament u ta’ l-appoġġ kif riflessi fir-Regoli għall-Parteċipazzjoni u t-Tixrid, u użu ulterjuri ta’ databases u għodod ta’ l-informazzjoni biex ikun hemm komunikazzjoni aħjar.7. KONTENUT TAL-PROGRAMMI SPEċIFIċI7.1. Il-kooperazzjoniIl-programm speċifiku tal-Kooperazzjoni huwa maħsub biex jikseb il-gwida f’oqsma xjentifiċi u teknoloġiċi ewlenin billi tkun appoġġata l-kooperazzjoni bejn l-universitajiet, l-industrija, iċ-ċentri ta’ riċerka u l-awtoritajiet pubbliċi fl-Unjoni Ewropea kollha kif ukoll fil-bqija tad-dinja. Il-Programmi ta’ Qafas ta’ qabel juru l-impatt ta’ dawn l-azzjonijiet fir-ristrutturazzjoni tar-riċerka fl-Ewropa u t-tgħaqqid u l-użu tal-kapital misluf ( leveraging ) tar-riżorsi. Is-Seba’ Programm ta’ Qafas ser jiddistribwixxi dawn l-impatti b’mod usa’ u d-disa’ temi proposti jikkorrespondu ma’ l-oqsma ewlenin tal-progress fl-għarfien u t-teknoloġija fejn ir-riċerka eċċellenti trid tissaħħaħ biex tindirizza l-isfidi soċjali, ekonomiċi, ambjentali u industrijali Ewropej.Il-programm jirrappreżenta elementi qawwija ta’ kontinwità ma’ programmi ta’ qafas ta’ qabel li jibnu fuq il-valur miżjud li ntwera ta’ l-appoġġ Ewropew ta’ dan it-tip. Minbarra dan, hemm novitajiet importanti f’dan il-programm speċifiku li jeħtieġu konsiderazzjoni speċifika għat-twettiq:- Li jirrispondu għall-bżonn għal sħubiji pubbliċi u privati ambizzjużi pan-Ewropej biex jaċċelleraw l-iżvilupp ta’ teknoloġiji ewlenin, permezz tat-tnedija ta’ Inizjattivi Konġunti tat-Teknoloġija[5]. L-ewwel ġabra ta’ inizjattivi kienet identifikata b’għanijiet u riżultati ċari fl-oqsma ta’ mediċini innovattivi, in-nanoelettronika, is-sistemi kompjuterizzati inkorporati, iċ-ċelloli ta’ l-idroġenu u tal-fjuwil, l-aeronawtika, il-ġestjoni tat-traffiku ta’ l-ajru u l-monitoraġġ globali għall-ambjent u s-sigurtà. Ser jintużaw żewġ għażliet għat-twettiq ta’ l-Inizjattivi Konġunti tat-Teknoloġija, jiddependi fuq in-natura partikolari ta’ l-inizjattiva u l-għanijiet tagħha. L-ewwel tinvolvi struttura ddedikata fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 171 u f’dawn il-każijiet il-Kummissjoni ser tressaq proposti leġiżlattivi separati. It-tieni għażla ma teħtiġx deċiżjoni fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 171 u tinvolvi l-użu jew ta’ struttura mwaqqfa apposta għal dan il-għan jew struttura ġuridika xierqa eżistenti.- Metodu msaħħaħ għall-koordinazzjoni tal-programmi ta’ riċerka nazzjonali. L-iskema ta' suċċess ERA -NET ser tissokta u titwettaq fi ħdan dawn it-temi. L-ERA-NETs eżistenti mis-Sitt Programm ta’ Qafas ser jitħallew jibagħtu proposti ta’ aġġornament biex ikabbru l-kooperazzjoni tagħhom jew iwessgħu l-konsorzji għall-parteċipanti ġodda, u ser ikunu appoġġati l-ERA-Nets ġodda biex jindirizzaw suġġetti ġodda. L-iskema ser tkun miftuħa wkoll għall-korpi pubbliċi li qed jippjanaw programm ta’ riċerka imma li għadu mhux operattiv. Barra dan, l-iskema ERA-NET plus ser tkun introdotta biex tipprovdi inċentiv għal sejħiet konġunti għal proġetti transnazzjonali organizzati bejn għadd ta’ pajjiżi.- Wara l-esperjenza ta’ l-inizjattiva ta’ l-Artikolu 169 tas-Sħubija Ewropea u tal-Pajjiżi li Qed Jiżviluppaw dwar il-Provi Kliniċi ( EDCTP ), erba' inizjattivi oħra ta’ l- Artikolu 169 ġew identifikati bil-kooperazzjoni mill-qrib ta’ l-Istati Membri. Inizjattivi bħal dawn fl-oqsma ta’ l-għajxien assistit mill-ambjent, ir-riċerka fil-baħar Baltiku u l-metroloġija huma proposti fil-programm tal-Kooperazzjoni u hemm propost fil-programm tal-Kapaċitajiet inizjattiva ta’ l-Artikolu 169 biex iġġib flimkien ir-riċerka nazzjonali li qed tagħmel programmi relatati ma’ l- SMEs .- Huwa mbassar metodu aktar immirat għall- kooperazzjoni internazzjonali f’kull tema u minn tema għall-oħra b’azzjonijiet speċifiċi ta’ kooperazzjoni biex ikunu identifikati fil-programmi ta’ ħidma skond il-metodu strateġiku għall-kooperazzjoni internazzjonali mbassar u permezz ta’ djalogi ta’ politika u networks ma’ reġjuni differenti ta’ pajjiżi msieħba.- Komponent fuq li titħalla tweġiba flessibbli għall- ħtiġijiet li qed jitfaċċaw u l-ħtiġijiet tal-politika mhux imbassra ser ikun appoġġat taħt kull tema u t-twettiq ser jibni fuq l-esperjenza ta’ l-Appoġġ Xjentifiku għall-skemi tal-Politika u tax-Xjenza u Teknoloġija Ġodda u Li Qed Jinħolqu introdotti fis-Sitt Programm ta’ Qafas, flimkien ma’ l-Iskema tat-Teknoloġija Futura u li Qed Tinħoloq fil-qasam ta' l- ICT .7.2. L-IdeatL-Ewropa m’għandhiex rendiment tajjeb fir-rigward ta’ riċerka tassew eċċellenti jew fil-ħakma ta’ l-oqsma li qed jikbru malajr tax-xjenza. Il-programm Ideat ser jipprovdi mekkaniżmu bħal dan biex jappoġġa x-xjenzjati, l-inġiniera u l-istudjużi tassew kreattivi, li l-kurżità u l-għatx tagħhom għall-għarfien x’aktarx iwassluhom għal sejbiet mhux previsti jew spettakolari li jistgħu jbiddlu l-andament ta’ l-għarfien tal-bniedem u jiftħu prospetti ġodda għall-progress teknoloġiku u jsolvu problemi soċjali u ambjentali persistenti. It-titjib fil-kwalità tar-riċerka bażika permezz ta’ kompetizzjonijiet fl-Ewropa kollha ser jiġġenera benefiċċji soċjali u ekonomiċi sinifikanti.[6]Il-programm “Ideat” jadotta t-terminu “ riċerka fil-fruntiera ” li jirrifletti għarfien ġdid tar-riċerka bażika. Fuq quddiemnett tal-ħolqien ta’ għarfien ġdid, “ir-riċerka fil-fruntiera” hija impriża intrinsikament riskjuża li tinvolvi t-tfittxija ta’ avvanzi fundamentali fix-xjenza, it-teknoloġija u l-inġinerija mingħajr ma jitqiesu l-konfini dixxiplinarji jew il-konfini nazzjonali.Il-programm ser isegwi metodu “mmexxi minn investigatur”, li jippermetti lir-riċerkaturi l-ambitu li jipproponu s-suġġetti tagħhom stess. Ser jingħataw għotjiet għal timijiet individwali, u titħalla l-flessibilità lil tim li jkun jikkonsisti minn kwalunkwe għaqda ta' riċerkaturi xierqa biex jitmexxew il-proġetti, minn istituzzjoni waħda jew diversi istituzzjonijiet, f'pajjiż wieħed jew bejn il-fruntieri nazzjonali. Fil-każijiet kollha, l-eċċellenza xjentifika u mhux il-ħtiġijiet amministrattivi għandhom imexxu l-formazzjoni tat-timijiet. Il-programm ser ikun iddifferenzjat minn azzjonijiet ta’ finanzjament nazzjonali fir-riċerka bażika bl-għanijiet strateġiċi tiegħu u l-ambitu Ewropew.Il-ħolqien ta’ Kunsill Ewropew tar-Riċerka (ERC) għat-twettiq tal-programm Ideat jirrappreżenta tluq ġdid. Ser ikunu stabbiliti żewġ komponenti strutturali ewlenin ta’ l-ERC – Kunsill Xjentifiku indipendenti u struttura tat-twettiq iddedikata – li jaħdmu skond il-prinċipji tal-fiduċja, il-kredibilità u t-trasparenza, għandu jipprovdi mezzi adegwati finanzjarji u jaħdem b’effiċjenza kbira, u għandu jiggarantixxi livell għoli ta’ awtonomija u integrità, waqt li jkun konsistenti mal-ħtiġijiet għar-responsabilità.Il- Kunsill Xjentifiku ser jikkonsisti minn rappreżentanti tal-komunità xjentifika Ewropea, fl-ogħla livell, li jaġixxu fil-kapaċità personali tagħhom, indipendentement minn interessi politiċi jew kull interess ieħor. Il-membri tiegħu ser jinħatru mill-Kummissjoni, wara proċess indipendenti għall-identifikazzjoni tagħhom.Il-mandat tal-Kunsill Xjentifiku ser jinkludi:1. L-istrateġija xjentifika: It-twaqqif ta’ l-istrateġija xjentifika globali għall-programm, fid-dawl ta’ l-opportunitajiet xjentifiċi u l-ħtiġijiet xjentifiċi Ewropej. Fuq bażi permanenti, skond l-istrateġija xjentifika, il-preparazzjoni ta’ programm ta’ ħidma u l-modifiki meħtieġa, inkluż sejħiet għal proposti u kriterji u, skond il-bżonn, id-definizzjoni ta’ suġġetti speċifiċi jew gruppi fil-mira (per eżempju timijiet żgħar/emerġenti).2. Il-monitoraġġ u l-kontroll tal-kwalità: Skond kif ikun xieraq, minn perspettiva xjentifika, it-twaqqif ta’ pożizzjonijiet għat-twettiq u l-ġestjoni ta’ sejħiet għal proposti, il-kriterji ta’ valutazzjoni, il-proċessi tal-valutazzjoni fost il-kollegi inkluż l-għażla ta’ esperti u l-metodi għall-valutazzjoni fost il-kollegi u l-valutazzjoni ta’ proposta, li fuq il-bażi tagħha tkun iddeterminata l-proposta għall-finanzjament; kif ukoll kull kwistjoni oħra li taffettwa s-suċċessi u l-impatt tal-Programm Speċifiku, u l-kwalità tar-riċerka magħmula. Il-monitoraġġ tal-kwalità ta’ l-operazzjonijiet u l-valutazzjoni tat-twettiq tal-programm u s-suċċessi u r-rakkomandazzjonijiet għall-azzjonijiet korrettivi futuri.3. Il-komunikazzjoni u t-tixrid: Il-komunikazzjoni mal-komunità xjentifika u l-parteċipanti ewlenin fl-attivitajiet u s-suċċessi tal-programm u d-deliberazzjonijiet ta’ l- ERC . Jagħti rapport regolari lill-Kummissjoni dwar l-attivitajiet tiegħu.L- istruttura ddedikata tat-twettiq ser tkun responsabbli għall-eżekuzzjoni tal-programm, kif maħsub fil-programm tax-xogħol ta’ kull sena. Se twettaq, b’mod partikolari, il-proċeduri ta’ valutazzjoni, il-valutazzjoni fost il-kollegi u l-proċess ta’ l-għażla skond il-prinċipji stabbiliti mill-Kunsill Xjentifiku u se tiżgura il-ġestjoni finanzjarja u xjentifika ta' l-għotjiet. F’dan ir-rigward, l-ewwelnett il-Kummissjoni bi ħsiebha tistabbilixxi Aġenzija Eżekuttiva li ser tiddelegalha l-eżekuzzjoni tal-ħidmiet. L-istruttura tat-twettiq ser iżżomm komunikazzjoni mill-qrib u kontinwa mal-Kunsill Xjentifiku fuq l-aspetti kollha ta’ l-eżekuzzjoni tal-programm, u tipprovdi rapport annwali lill-Kummissjoni. Fil-ġejjieni u bla ħsara għall-valutazzjoni indipendenti ta’ l-effiċjenza ta’ l-istrutturi u l-mekkaniżmi ta’ l- ERC , struttura alternattiva tista’ tkun stabbilita, per eżempju skond id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 171 tat-Trattat.Il-Kummissjoni Ewropea ser taġixxi bħala garanti ta’ l-awtonomija sħiħa u l-integrità ta’ l- ERC . Dan ifisser li r-responsabilità tal-Kummissjoni għat-twettiq tal-programm tibda l-ewwel billi jkun żgurat li l-istruttura tat-twettiq ta’ l- ERC tkun stabbilita, imbagħad wara li l-programm jitmexxa mill- ERC skond l-għanijiet iffissati, waqt li jkunu segwiti l-orjentamenti xjentifiċi u l-ħtiġijiet ta’ eċċellenza xjentifika, kif ikunu ddeterminati mill-Kunsill Xjentifiku waqt li jaġixxi indipendentement.Il-Kummissjoni ser tkun responsabbli biex tadotta l-programm ta’ ħidma għall-programm “Ideat". Ser teżerċita din ir-responsabilità skond il-metodu ffissat hawn fuq. Bħala regola ġenerali, il-Kummissjoni se tadotta programm ta’ ħidma kif propost mill-Kunsill Xjentifiku. Jekk il-Kummissjoni ma tkunx tista’ tadotta programm tax-xogħol kif propost, per eżempju għaliex dan ma jikkorrispondix ma’ l-għanijiet tal-programm, jew ma jikkonformax ma’ leġiżlazzjoni oħra tal-Komunità, il-Kummissjoni ser tkun meħtieġa li tistqarr ir-raġunijiet tagħha pubblikament. Din il-proċedura hija maħsuba li tiżgura l-ħidma ta’ l- ERC skond il-prinċipji jew l-awtonomija u l-integrità, ikunu rispettati b’mod trasparenti u bi sħiħ.7.3. In-NiesIl-programm speċifiku Nies jifforma parti minn strateġija wiesgħa u integrata għat-tisħiħ, b’mod kwalitattiv u kwantitattiv, tar-riżorsi umani fir- R&D fl-Ewropa. Il-programm ser jistimola n-nies biex jibdew u jsegwu karrieri tar-riċerka, iħeġġeġ ir-riċerkaturi li joqgħodu fl-Ewropa, u jattira l-aħjar imħuħ lejn l-Ewropa. Ikun hemm valur miżjud uniku fl-azzjonijiet Ewropej permezz ta’ strumenti armonizzati, effetti ta’ strutturazzjoni aktar qawwija u effiċjenza akbar milli minn arranġamenti bilaterali bejn l-Istati Membri.L-attivitajiet jibnu fuq esperjenza twila u ta’ suċċess ta’ l-azzjonijiet Marie Curie fir-reazzjoni għall-bżonnijiet tar-riċerkaturi għat-taħriġ, il-mobilità, u l-iżvilupp tal-karriera. Waqt li tkun offerta kontinwità konsiderevoli, issir konċentrazzjoni akbar fuq l-aspetti li ġejjin:- Effett ta’ strutturazzjoni akbar, per eżempju permezz ta’ l-introduzzjoni tal-ko-finanzjament ta’ programmi reġjonali, nazzjonali u internazzjonali fil-linja ta’ l-azzjoni “Taħriġ tul il-ħajja u l-iżvilupp tal-karriera". Il-modalità tal-ko-finanzjament ma tiħux post il-modalità fejn boroż ta’ studju post-dottorali japplikaw għalihom u jingħataw fil-livell Ewropew, kif bħalissa hija l-prassi esklussiva fis-Sitt Programm ta’ Qafas. Iżda, il-boroż ta’ studju individwali waslu fi stadju ta’ maturità fl-Ewropa. Fl-istess ħin, l-offerti nazzjonali f’dan il-qasam jibqgħu frammentati f’termini ta’ għanijiet, metodi ta’ valutazzjoni u kundizzjonijiet tax-xogħol, u għadhom ta’ spiss ristretti fir-rigward tad-dimensjoni internazzjonali jew Ewropea tagħhom. Huwa għalhekk propost li tkun ko-iffinanzjata, fuq il-bażi ta’ sejħiet mftuħin għall-proposti, għażla ta’ dawk il-programmi li jikkorrespondu ma’ l-għanijiet tal-Programm ta’ Qafas. Il-valutazzjoni u l-għażla jkunu skond il-mertu mingħajr limitazzjonijiet dwar l-oriġini tar-riċerkaturi magħżulin, u jkunu applikati kundizzjonijiet ta’ impjieg u ta’ xogħol aċċettabbli (fir-rigward ta’, per eżempju, is-salarju, is-sigurtà soċjali, il-gwida fit-taħriġ, l-iżvilupp professjonali).- Il-parteċipazzjoni ta’ l-industrija: waqt li l-karattru bottom-up ta’ l-azzjonijiet Marie Curie ser jibqa’ ppreservat, ser ikun hemm orjentament aktar qawwi fuq it-taħriġ u l-iżvilupp tal-karriera għal u f’setturi differenti, partikolarment fis-settur privat. Dan ser jintlaħaq b’enfasi fuq l-iżvilupp ta’ ħiliet u kompetenzi kumplimentari, kruċjali għall-għarfien aħjar tar-riċerka fl-impriża u għall-kwalità tar-riċerka tagħhom. Dan jittejjeb bl-istimolu ta’ esperjenzi intersettorjali permezz tal-parteċipazzjoni attiva ta’ l-industrija, fl-azzjonijiet kollha u billi titnieda l-iskema ddedikata għat-tqassim ta’ l-għarfien fi sħubiji bejn is-settur pubbliku u privat, inkluż partikolarment l- SMEs .- Id-dimensjoni internazzjonali ser tkun imsaħħa. Minbarra l-boroż ta’ l-istudju għal barra ( outgoing ) b’ritorn obbligatorju, immirati biex jikkontribwixxu għat-taħriġ tul il-ħajja u l-iżvilupp tal-karriera ta’ riċerkaturi ta’ l-UE, titkabbar aktar il-kooperazzjoni permezz ta’ riċerkaturi minn pajjiżi terzi. Barra minn dan, huma introdotti dimensjonijiet ġodda għall-kollaborazzjoni mal-pajjiżi ġirien ta’ l-UE u l-pajjiżi tal-ftehim UE fil-qasam tax-xjenza u teknoloġija. Barra dan jingħata appoġġ għad-“dijaspori xjentifiċi” ta’ riċerkaturi Ewropej li qegħdin barra u riċerkaturi barranin ġewwa l-Ewropa.7.4. Il-KapaċitajietIl-programm speċifiku Kapaċitajiet ser isaħħaħ ir-riċerka u l-kapaċità ta’ innovazzjoni matul l-Ewropa. Il-programm huwa taħlita ta’ kontinwazzjoni u tisħiħ ta’ l-azzjonijiet fil-programmi ta’ qafas ta’ qabel (riċerka għall-benefiċċju ta’ l- SMEs ; gruppi reġjonali mmexxijin mir-riċerka, “Ix-Xjenza fis-Soċjetà” u attivitajiet orizzontali ta’ kooperazzjoni internazzjonali) kif ukoll novitajiet importanti.Element ewlieni ġdid huwa l-metodu strateġiku previst għall-appoġġ tal-bini ta’ infrastruttura ġdida ta’ riċerka li ser tikkumplimenta l-appoġġ kontinwu għall-aħjar użu ta’ l-Istruttura ta’ Riċerka eżistenti. L-appoġġ għall-infrastruttura l-ġdida ser titwettaq permezz ta’ metodu f’żewġ stadji: fażi preparatorja u fażi kostruttiva. Waqt li tibni fuq ix-xogħol ta’ l-ESFRI (il-Forum għall-istrateġija Ewropea dwar l-Infrastrutturi ta’ riċerka) dwar l-iżvilupp ta’ pjnata tar-rotta Ewropea għal infrastruttura ta’ riċerka ġdida, il-Kummissjoni ser tidentifika proġetti prioritarji li jista’ possibilment jingħatlhom appoġġ mill-KE taħt is-Seba’ Programm ta’ Qafas. Għal dawk il-proġetti, il-Kummissjoni ser taħdem bħala faċilitatriċi, partikolarment fil-koordinament tal-mekkaniżmi ta’ l-inġinerija finanzjarja għall-fażi tal-kostruzzjoni, inkluż self mill-BEI kopert permezz tal-Mekkaniżmu tal-Kondiviżjoni tar-Riskju. L-Anness I jippreżenta l-“lista ta’ opportunitajiet” ESFRI, li jikkonsistu minn eżempji konkreti ta’ infrastrutturi ta’ riċerka ġodda fuq skala kbira li l-komunità xjentifika fl-Ewropa se tkun teħtieġ fid-deċennju li jmiss.Iż-żewġ skemi għall-appoġġ tar-riċerka għall-benefiċċju ta’ l-SMEs u l-assoċjazzjonijiet ta’ l-SMEs se jitwettqu permezz ta’ baġit akbar sabiex iwieġeb għall-ħtieġa dejjem tikber ta’ l-SMEs biex iqabbdu r-riċerka ‘il barra minnhom.L-azzjonijiet tar-Reġjuni ta’ l-Għarfien jibnu fuq l-azzjoni pilota ta’ suċċess. L-għan huwa biex in- networks transnazzjonali tar-reġjuni jkunu jistgħu jagħmlu użu sħiħ tas-saħħa fir-riċerka tagħhom, jippermettilhom jassorbu għarfien ġdid li joħroġ mir-riċerka u jiffaċilitalhom il-qawmien ta’ “raggruppamenti mmexxija mir-riċerka” li jlaqqgħu l-universitajiet, iċ-ċentri ta’ riċerka, l-impriżi u l-awtoritajiet reġjonali.Element importanti ġdid huwa l-azzjoni biex jinħareġ il-potenzjal kollu għar-riċerka fir-reġjuni tal-“konverġenza” ta’ l-UE. Ir-realizzazzjoni ta’ ekonomija u soċjetà bbażata fuq il-għarfien tiddependi fuq it-tisħiħ ta’ l-eċċellenza tar-riċerka Ewropea, imma wkoll fuq użu aħjar tal-potenzjal tar-riċerka għolja “mhux sfruttata” li teżisti fi ħdan l-UE kollha. L-azzjonijiet ser jippermettu l-ingaġġ ta’ riċerkaturi minn pajjiżi oħra ta’ l-UE, l-issekondar tal-personal tar-riċerka u tal-ġestjoni, l-organizzazzjoni ta’ mekkaniżmi ta’ valutazzjoni u l-akkwist u l-iżvilupp ta’ tagħmir tar-riċerka. Dawn l-azzjonijiet jgħinu fl-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet u l-opportunitajiet għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet tar-riċerka eżistenti u taċ-ċentri ta’ eċċellenza li qed jinħolqu f’dawn ir-reġjuni, li jistgħu jitħallsu bil-Fondi Strutturali.Ix-Xjenza fis-Soċjetà tirrappreżenta espansjoni sinifikanti tax-xogħol fi Programmi ta’ Qafas preċedenti. Se trawwem xjenzi aħjar, twassal għal politika ta’ l-UE aħjar u għal pubbliku aktar impenjat u infurmat.Element importanti ġdid fis-Seba’ Programm ta’ Qafas huwa l-mira biex tinbena politika b’saħħitha u koerenti tax-xjenza internazzjonali u tat-teknoloġija u attivitajiet fil-programm tal-Kapaċitajiet ser appoġġaw dan il-metodu, partikolarment billi jgħinnu jidentifikaw il-prijoritajiet għall-kooperazzjoni.L-iżvilupp koerenti tal-politika ser ipoġġi enfażi akbar fuq il-koordinazzjoni tal-politika nazzjonali u reġjonali permezz ta’ skema speċifika ta’ appoġġ għall-inizjattivi ta’ kooperazzjoni tal-politika trans-nazzjonali mill-Istati Membru u r-reġjuni. Dan ser isaħħaħ it-twettiq ta’ metodu miftuħ tal-koordinazzjoni għall-politika tar-riċerka u jħeġġeġ inizjattivi kkonċertati jew konġunti bejn il-gruppi ta’ pajjiżi u reġjuni fl-oqsma li jinvolvu dimensjoni qawwija trans-nazzjonali.7.5. Azzjonijiet taċ-Ċentru Konġunt tar-RiċerkaWaqt li jkompli jipprovdi appoġġ xjentifiku u tekniku għat-tfassil tal-politika ta’ l-UE l-JRC ser isaħħaħ aktar l-orjentament bbażat fuq il-klijent u n- networking b’saħħtu mal-komunità xjentifika. Ser jiżviluppa l-attivitajiet tiegħu fil-kuntest speċifiku tat-tkabbir, l-iżvilupp sostenibbli u s-sigurtà.L-azzjonijiet tal-JRC ser jirrispondu wkoll għal ‘regolamentazzjoni aħjar’ ta’ l-aġenda l-ġdida ta’ Liżbona . Sfidi ġodda assoċjati mal-bżonn li qed jikber biex ikun hemm tweġiba għall-kriżijiet, l-emerġenzi u l-imperattivi politiċi pressanti ser jingħelbu billi jinbnew l-kapaċitajiet u l-faċilitajiet fl-oqsma magħżulin biex ikun provdut appoġġ adegwat fil-kuntest ta’ l-UE. Metodu integrat għall-għoti ta’ appoġġ xjentifiku u tekniku għall-politika ser ikun karatterisitika ewlenija ta’ dan il-programm speċifiku.8. BINI TA’ L-ERA TAL-KONOXXENZA GħAT-TKABBIRBiex ikun hemm il-progress rapidu meħtieġ għall-ekonomija u s-soċjetà tal-konoxxenza hemm bżonn ta’ ambizzjoni u effettività ġodda fir-riċerka Ewropea. L-atturi kollha ġewwa l-Unjoni Ewropea – il-gvernijiet nazzjonali, l-istabbilimenti tar-riċerka, l-industrija – għandhom ir-rwol tagħhom f’din l-impriża.Il-programmi speċifiċi biex iwettqu s-Seba’ Programm ta’ Qafas huma ddisinjati biex jilħqu l-massimu ta’ l-użu tal-kapital misluf ( leverage ) u ta’ l-impatt ta’ l-infiq għar-riċerka fil-livell Ewropew skond il-baġit disponibbli. Karatterisitiċi ewlenin huma l-konċentrazzjoni fuq erba’ għanijiet fil-programmi speċifiċi korrispondenti, b’attivitajiet u mezzi ta’ twettiq iddisinjati biex jissodisfaw dawn l-għanijiet; element qawwi ta’ kontinwità flimkien ma’ metodi ġodda ewlenin; konċentrazzjoni konsistenti fuq l-appoġġ ta’ l-eċċellenza li teżisti u l-ħolqien tal-kapaċità għar-riċerka ta’ eċċellenza għall-ġejjieni; ġestjoni effiċjenti u simplifikata biex tiżgura faċilità għall-utenti u effettività fin-nefqa; u flessibbilità inerenti b’mod li l-Programm ta’ Qafas ikun jista’ jirrispondi għall-ħtiġiet u l-opportunitajiet il-ġodda. LISTA TA’ OPPORTUNITAJIET "ESFRI” [7]- Faċilità għar-Riċerka dwar l-Antiproton u l-Ion- Faċilità għar-raġġi intensi sekondarji ta’ iżotopi mhux stabbli (SPIRAL II)- Teleskopju Ewropew tan-newtrino għall-baħar fond (KM3NeT)- Teleskopju Kbir Ħafna (ELT) għall-astronomija ottika- Infrastruttura Pan-Ewropea tar-Riċerka għan-Nano-Strutturi (PRINS)- European Spallation Source (ESS) (sors tan-newtroni)- XFEL Ewropew – għall-X rays ‘ibsin’- Netwerk FELs IRUVX – minn infrared għal X rays ‘rotob’- Aġġornament ESRF - Synchrotron- Kompjuter b’Rendiment Għoli għall-Ewropa (HPCEUR)- Bastiment tal-baħar għar-riċerka max-xtut - essenzjalment il-Baħar Baltiku- Bastiment għar-riċerka li jkisser is-silġ Aurora Borealis- European Multidisciplinary Seafloor Observatory (Osservatorju Ewropew Multidixxiplinari ta’ Qiegħ il-baħar)- Infrastruttura Ewropea għar-riċerka fi, u l-protezzjoni tal-bijodiversità- Infrastruttura avanzata għall-immagini tal-moħħ u tal-ġisem kollu- Infrastruttura bio-informatika għall-Ewropa- Netwerk Ewropew ta’ ċentri ta’ riċerka kliniċi avvanzati- Netwerk Ewropew ta’ biobanek u riżorzi ġenomiċi- Laboratorji ta’ sikurezza għolja għall-mard emerġneti u theddidiet għas-saħħa pubblika- Infrastruttura għall-analiżi funzjonali tal-ġenoma sħiħa tal-mammali- Faċilitajiet għall-ittestjar ta’ mudelli għar-riċerka biomedika- Osservatorju Ewropew ta’ Riċerka għall-Istudji Umanistiċi u x-Xjenzi Soċjali- Stħarriġ Soċjali Ewropew (ESS) ( European Social Survey )« Proġetti globalio »- ITER- Stazzjon Spazjali Internazzjonali (ISS)- Linear Collider Internazzjonali (ILC)- Square Kilometer Array (SKA) – radjuteleskopju- International Fusion Materials Irradiation Facility (IFMIF)2005/0185 (CNS)Proposta għalDEĊIŻJONI TAL-KUNSILLDwar il-Programm Speċifiku “Kooperazzjoni” li jimplimenta s-Seba’ Programm ta' Qafas (2007-13) tal-Komunità Ewropea dwar ir-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u attivitajiet ta’ dimostrazzjoni.(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)IL-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA,Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, b’mod partikolari l-Artikolu 166 tiegħu,Wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni[8],Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Parlament Ewropew[9],Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew[10],Billi:(1) Skond l-Artikolu 166(3) tat-Trattat, id-Deċiżjoni Nru /KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Seba’ Programm ta' Qafas tal-Komunità Ewropea għar-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u l-attivitajiet ta’ dimostrazzjoni (2007-13) (minn hawn ‘il quddiem ‘il-Programm ta' Qafas’) għandha tiġi implimentata permezz ta’ programmi speċifiċi li jiddefinixxu regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tagħhom, jiffissaw it-tul tagħhom u jipprovdu għall-mezzi meqjusa meħtieġa.(2) Il-programm ta' qafas huwa strutturat f’erba’ tipi ta’ attivitajiet. Kooperazzjoni transnazzjonali fuq temi definiti bħala politika (“Kooperazzjoni”), riċerka ispirata minn investigaturi msejsa fuq inizjattivi tal-komunità tar-riċerka (“Ideat”), appoġġ għat-taħriġ u l-iżvilupp tal-karriera tar-riċerkaturi (“Nies”), u appoġġ għall-kapaċitajiet ta’ riċerka (“Kapaċitajiet”). Attivitajiet taħt “Kooperazzjoni”, fir-rigward ta’ azzjonijiet indiretti, għandhom jiġu implimentati permezz ta’ dan il-Programm Speċifiku.(3) Ir-regoli għall-parteċipazzjoni ta’ l-intrapriżi, iċ-ċentri ta’ riċerka u l-universitajiet u għad-disseminazzjoni tar-riżultati tar-riċerka għall-Programm ta' Qafas (minn hawn ‘il quddiem ‘ir-regoli għall-parteċipazzjoni u d-disseminazzjoni’) għandhom japplikaw għal dan il-programm.(4) Il-Programm ta' Qafas għandu jikkumplimenta l-attivitajiet imwettqa fl-Istati Membri kif ukoll azzjonijiet kommunitarji oħra li huma meħtieġa għall-isforz strateġiku ġenerali għall-implimentazzjoni ta’ l-għanijiet ta’ Liżbona, b’mod partikolari flimkien ma’ dawk dwar il-fondi strutturali, l-agrikoltura, l-edukazzjoni, it-taħriġ, il-kompetittività u l-innovazzjoni, l-industrija, is-saħħa, il-ħarsien tal-konsumatur, ix-xogħol u l-ambjent.(5) L-attivitajiet relatati ma’ l-innovazzjoni u l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SME) appoġġati taħt dan il-Programm ta' Qafas għandhom ikunu komplementari għal dawk imwettqa taħt il-Programm ta' Qafas għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni.(6) L-implimentazzjoni tal-Programm ta' Qafas tista’ twassal għall-programmi supplimentari li jinvolvu l-parteċipazzjoni ta’ ċerti Stati Membri biss, il-parteċipazzjoni tal-Komunità fi programmi mwettqa minn diversi Stati Membri jew il-ħolqien ta’ inizjattivi konġunti jew arranġamenti oħra skond it-tifsira ta’ l-Artikoli 168, 169 u 171 tat-Trattat.(7) Dan il-Programm Speċifiku għandu jikkontribwixxi għall-għotja lill Bank Ewropew għall-Investiment sabiex tiġi kkostitwita “Faċilità Finanzjarja għall-Qsim tas-Sogru” sabiex jitjieb l-aċċess għas-self mill-BEI.(8) Kif previst fl-Artikolu 170 tat-Trattat, il-Komunità kkonkludiet numru ta’ ftehimiet internazzjonali fil-qasam tar-riċerka u għandhom isiru sforzi sabiex tissaħħaħ il-kooperazzjoni internazzjonali fir-riċerka bl-għan li jkun hemm aktar integrazzjoni tal-Komunità fil-komunità internazzjonali tar-riċerka. Għalhekk, dan il-programm Speċifiku huwa miftuħ għall-parteċipazzjoni minn pajjiżi li kkonkludew il-ftehim meħtieġ għal dan il-għan u huwa wkoll miftuħ fuq livell ta’ proġett, u fuq il-bażi ta’ benefiċċju reċiproku, għall-parteċipazzjoni ta' entitajiet minn pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali għal kooperazzjoni xjentifika.(9) Attivitajiet ta’ riċerka mwettqa fi ħdan dan il-programm għandhom josservaw il-prinċipji ta’ l-etika fundamentali, inklużi dawk li huma riflessi fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta’ l-Unjoni Ewropea.(10) Il-Programm ta' Qafas għandu jagħti kontribut lejn il-promozzjoni ta' l-iżvilupp sostenibbli.(11) Huwa importanti li jkun żgurat li jkun hemm tmexxija finanzjarja soda tal- Programm ta' Qafas u li jiġi implimentat bl-aktar mod effettiv u faċli kemm hu possibbli għal min jagħmel użu minnu, kif ukoll b’aċċess faċli għall-parteċipanti kollha f'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (KE, EURATOM) Nru 1605/2002 tal-25 ta’ Ġunju 2002 dwar ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunità Ewropea, ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE, EURATOM) Nru 2342/2002 tat-23 ta' Diċembru 2002 li jistabbilixxi r-regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament Finanzjarju u kwalunkwe emenda fil-ġejjieni.(12) Għandhom jittieħdu wkoll miżuri xierqa sabiex ma jiġux permessi irregolaritajiet u frodi u jittieħdu l-passi meħtieġa għall-irkupru ta’ fondi mitlufa, imħallsa bi żball jew mhux użati skond ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal-25 ta’ Ġunju 2002 dwar ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunità Ewropea, ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE, EURATOM) Nru 2342/2002 tat-23 ta' Diċembru 2002 li jistabbilixxi r-regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament Finanzjarju u kwalunkwe emenda fil-ġejjieni, ir-Regolamenti (KE, Euratom) 2988/95 tat-18 ta’ Diċembru 1995 dwar il-ħarsien ta’ l-interessi finanzjari tal-Komunità Ewropea[11], (KE, Euratom), Nru 2185/96 tal-11 ta’ Novembru 1996 dwar l-iċċekkjar fuq il-post u l-ispezzjonijiet imwettqa mill-Kummissjoni sabiex tħares l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea mill-frodi u irregolaritajiet oħra[12] u r-Regolament (KE) Nru 1073/1999 tal-Parlamanet Ewropew u tal-Kunsill dwar l-investigazzjonijiet imwettaqa mill-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF)[13].(13) Il-miżuri meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ din id-deċiżjoni għandhom jiġu adottati skond id-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE tat-28 ta’ Ġunju 1999 li tistabbilixxi l-proċeduri għall-eżerċizzju tas-setgħat ta’ implimentazzjoni mogħtija lill-Kummissjoni[14].(14) Kull qasam tematiku għandu jkollu linja tal-baġit għalih fil-Baġit Ġenerali tal-Komunità Ewropea.(15) Fl-implimentazzjoni ta’ dan il-programm għandha tingħata attenzjoni xierqa għar-relazzjonijiet bejn is-sessi kif ukoll, inter alia , għall-kondizzjonijiet tax-xogħol, it-trasparenza tal-proċess tar-reklutaġġ, u l-iżvilupp tal-karriera fir-rigward tar-riċerkaturi ingaġġati fuq proġetti u programmi ffinanzjati taħt l-azzjonijiet ta’ dan il-programm, li għalihom ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta’ Marzu 2005 dwar il-Karta Ewropea għar-Riċerkaturi u dwar il-Kodiċi ta’ Kondotta għar-Reklutaġġ tar-Riċerkaturi[15] toffri qafas ta’ referenza.ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:Artikolu 1Il-Programm Speċifiku “Kooperazzjoni” għall-attivitajiet tal-Komunità fil-qasam tar-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku, inklużi l-attivitajiet ta’ dimostrazzjoni, minn hawn ‘il quddiem “Il-Programm Speċifiku” huwa b’dan adotatt għall-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2007 sa l-31 ta’ Diċembru 2013.Artikolu 2Il-Programm Speċifiku għandu jaġħti appoġġ lill-attivitajiet ta’ “Kooperazzjoni” li jappoġġaw il-firxa sħiħa ta’ azzjonijiet ta’ riċerka mwettqa b’kooperazzjoni transnazzjonali fl-oqsma tematiċi li ġejjin:4. Is-Saħħa;5. L-Ikel, l-Agrikoltura u l-Bijoteknoloġija;6. It-Teknoloġija tat-Tagħrif u l-Komunikazzjoni;7. In-Nanoxjenza, in-Nanoteknoloġija, il-Materjali u Teknoloġiji tal-Produzzjoni ġodda;8. L-Enerġija;9. L-Ambjent (inkluża l-Bidla fil-Klima);10. It-Trasport (inkluża l-Ajrunawtika);11. Ix-Xjenxa Soċjo-ekonomika u l-Istudji Umanistiċi;12. Is-Sigurtà u l-Ispazju.L-implimentazzjoni ta’ dan il-Programm Speċifiku jista' jwassal għall-programmi supplimentari li jinvolvu l-parteċipazzjoni ta’ ċerti Stati Membri biss, il-parteċipazzjoni tal-Komunità fi programmi mwettqa minn diversi Stati Membri jew il-ħolqien ta’ inizjattivi konġunti jew arranġamenti oħra skond it-tifsira ta’ l-Artikoli 168, 169 u 171 tat-Trattat.L-għanijiet u l-linji ġenerali ta’ dawn l-attivitajiet jidhru fl-Anness I.Artikolu 3Skond l-Anness II tal-Programm ta' Qafas, l-ammont meqjus neċessarju għat-twettiq tal-Programm Speċifiku huwa EUR 44432 miljun, li minnhom anqas minn 6% għandhom ikunu għall-ispejjeż amministrattivi tal-Kummissjoni. Analiżi indikattiva ta’ dan l-ammont tidher fl-Anness II.Artikolu 41. L-attivitajiet kollha ta’ riċerka mwettqa taħt il-Programm Speċifiku għandhom jitwettqu skond il-prinċipji etiċi fundamentali.2. L-oqsma ta’ riċerka li ġejjin ma għandhomx ikunu ffinanzjati taħt dan il-programm:- attivitajiet ta’ riċerka mmirati lejn l-ikklonjar tal-bniedem għal skopijiet ta’ riproduzzjoni,- attivitajiet ta’ riċerka maħsuba sabiex jimmodifikaw il-wirt ġenetiku ta’ persuni b’tali mod li dan it-tibdil ikun jista’ jintiret[16],- attivitajiet ta’ riċerka maħsuba sabiex jinħolqu embrijuni tal-bniedem għall-għan waħdieni tar-riċerka jew għall-kisba ta’ ċelluli staminali, inkluż permezz tat-trasferiment tan-nukleu ta’ ċelluli somatiċi3. Ir-riċerka li ġejja m'għandiex tiġi ffinanzjata taħt dan il-programm:- attivitajiet ta’ riċerka li huma pprojbiti fl-Istati Membri kollha,- attivitajiet ta' riċerka li għandhom jitwettqu fi Stati Membri fejn it-tali riċerka tkun projbita.Artikolu 51. Il-Programm Speċifiku għandu jiġi implimentat permezz ta’ l-iskemi ta’ finanzjament stabbiliti fl-Anness III tal-Programm ta' Qafas.2. L-Anness III tal-Programm Speċifiku jistabbilixxi ġabra tal-bidu ta’ Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija li se jkunu s-suġġett ta’ deċiżjonijiet separati pereżempju skond l-Artikolu 171 tat-Trattat, u jistabbilixxi l-arranġamenti għal għotja lill-Bank Ewropew ta' l-Investiment għall-istabbiliment ta' Faċilità għall-Qsim tar-Riskju.3. L-Anness IV jistabbilixxi numru ta' inizjattivi għall-implimentazzjoni konġunta ta’ programmi ta’ riċerka nazzjonali li jkunu s-suġġett ta’ deċiżjoni separata skond l-Artikolu 169 tat-Trattat.4. Ir-regoli dwar il-parteċipazzjoni u d-disseminazzjoni għandhom japplikaw għall-Programm Speċifiku.Artikolu 61. Il-Kummissjoni għandha tħejji programm ta’ ħidma għall-implimentazzjoni tal-Programm Speċifiku, li jispjega f’aktar dettal l-għanijiet u l-prijoritajiet xjentifiċi u teknoloġiċi spjegati fl-Anness I, l-iskema ta’ finanzjament li għandha tintuża għas-suġġett li dwaru hemm stedina għal proposti u l-iskadenzi għall-implimentazzjoni.2. Il-programm ta’ ħidma għandu jqis l-attivitajiet ta’ riċerka rilevanti li jitwettqu mill-Istati Membri, pajjiżi assoċjati u l-organizzazzjonijiet Ewropej u internazzjonali. Għandu jkun aġġornat fejn jixraq.3. Il-programm ta’ ħidma għandu jispeċifika l-kriterji li fuqhom ikunu valutati l-proposti għal azzjonijiet indiretti taħt l-iskemi ta’ finanzjament u jkunu magħżula l-proġetti. Il-kriterji għandhom ikunu dawk ta’ l-eċċellenza, l-impatt u l-implimentazzjoni u, fi ħdan dan il-qafas, ħtiġijiet, enfasi u limiti addizzjonali jistgħu ikunu speċifikati jew komplimentati aktar fil-programm ta’ ħidma.4. Il-programm ta’ ħidma jista’ jidentifika:13. organizzazzjonijiet li jirċievu ħlasijiet f’forma ta’ miżata tas-sħubija;14. azzjonijiet ta’ appoġġ għall-attivitajiet ta’ entitajiet legali speċifiċi.Artikolu 71. Il-Kummissjoni għandha tkun responsabbli għall-implimentazzjoni tal-Programm Speċifiku.2. Il-proċedura stipulata fl-Artikolu 8(2) għandha tapplika għall-adozzjoni tal-miżuri li ġejjin:15. il-programm ta’ ħidma imsemmi fl-Artikolu 6(1);16. kull aġġustament fl-analiżi indikattiva ta’ l-ammont kif spjegat fl-Anness II.3. Il-Proċedura stipulata fl-Artikolu 8(3) għandha tapplika għall-adozzjoni ta' azzjonijiet RTD li jinvolvu l-użu ta' embrijuni umani u ċelloli mhux speċjalizzati ta' l-embrijuni tal-bnedmin. l-kumitat b’tagħrif dwar il-progress ta’ l-azzjonijiet ta’ riċerka, taħriġ u żvilupp (RTD) iffinanzjati taħt dan il-programm.Artikolu 81. Il-Kummissjoni għandha tkun mgħejuna minn kumitat.2. Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, il-proċedura ta’ tmexxija stipulata fl-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 1999/468/KE għandha tapplika, skond l-Artikolu 7(3) tagħha.3. Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, l-Artikoli 5 u 7 tad-Deċiżjoni 1999/468/KE għandhom japplikaw.4. Il-perjodu previst skond l-Artikoli 4(3) u 5(6) tad-Deċiżjoni 1999/468/KE għandu jkun xahrejn.5. Il-Kummissjoni għandha tinforma regolarment lill-Kumitat dwar il-progress ġenerali ta' l-implimentazzjoni tal-Programm Speċifiku, u għandha tipprovdilu l-informazzjoni dwar l-azzjonijiet ta’ riċerka, taħriġ u żvilupp (RTD) iffinanzjati taħt dan il-programm.Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Istati Membri.Magħmula fi Brussell, (...)Għall-KunsillIl-PresidentANNESS IMIRI XJENTIFIĊI U TEKNOLOĠIĊI, LINJI ĠENERALI TAT-TEMI U L-ATTIVITAJIETF’dan il-Programm Speċifiku, jingħata appoġġ għall-kooperazzjoni transnazzjonali fuq kull skala fl-Unjoni Ewropea u lil hinn minnha, f’numru ta’ oqsma tematiċi li jikkorrispondu ma’ sferi ewlenin fil-progress ta' l-għarfien u t-teknoloġija, fejn ir-riċerka trid tiġi appoġġata u msaħħa sabiex tindirizza l-isfidi soċjali, ekonomiċi, ta' saħħa pubblika, ambjentali u industrijali Ewropej.L-għan kumplessiv huwa li jingħata kontribut għall-iżvilupp sostenibbli fil-kuntest tal-promozzjoni tar-riċerka fl-ogħla livell ta’ eċċellenza.Id-disa’ temi magħżula għall-azzjoni mill-UE huma dawn li ġejjin:17. Is-Saħħa;18. L-Ikel, l-Agrikoltura u l-Bijoteknoloġija;19. It-Teknoloġija tat-Tagħrif u l-Komunikazzjoni;20. In-Nanoxjenza, Nanoteknoloġija, Materjali u Teknoloġiji tal-Produzzjoni ġodda;21. L-Enerġija;22. L-Ambjent (inkluża l-Bidla fil-Klima);23. It-Trasport (inkluża l-Aeronawtika);24. Ix-Xjenza Soċjo-ekonomika u l-Istudji Umanistiċi;25. Is-Sigurtà u l-Ispazju.Kull tema hija deskritta f’termini ta’ l-għan, l-istrateġija għall-implimentazzjoni u l-attivitajiet inklużi dawk li jinvolvu inizjattivi fuq skala kbira (kif spejegat fl-Annessi III u IV), il-kooperazzjoni internazzjonali, ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti.Il-prinċipju ta’ l-iżvilupp sostenibbli u l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa se jitqies kif jixraq Barra minn hekk, kunsiderazzjonijiet dwar l-aspetti etiċi, soċjali, legali u kulturali aktar wesgħin tar-riċerka li se ssir u l-applikazzjonijiet potenzjali tagħha, kif ukoll l-impatti soċjo-ekonomiċi ta’ l-iżvilupp u l-previżjoni xjentifiċi u teknoloġiċi, fejn ikun rilevanti, jiffurmaw parti mill-attivitajiet taħt dan il-Programm Speċifiku.Riċerka pluridixxiplinari u riċerka li tkopri aktar minn tema waħda, inklużi sejħiet konġuntiTingħata attenzjoni partikolari għall-oqsma xjentifiċi ta’ prijorità li jinvolvu diversi temi, bħax-xjenzi u t-teknoloġiji marittimi. Il-pluridixxiplinarjetà se tkun imħeġġa permezz ta’ strateġiji għar-riċerka li jinvolvu aktar minn tema waħda u suġġetti teknoloġiċi li huma rilevanti għal aktar minn tema waħda. Strateġiji bħal dawn li jinvolvu aktar minn tema waħda se jiġu implimentati, fost l-oħrajn, permezz ta’:- L-użu ta’ sejħiet konġunti bejn it-temi fejn suġġett ta’ riċerka jidher ċar li huwa rilevanti għall-attivitajiet taħt kull waħda mit-temi rispettivi;- L-enfasi speċjali fi ħdan l-attività “ħtiġijiet emerġenti” għar-riċerka li tkopri aktar minn dixxiplina waħda;- L-użu ta’ pariri esterni minn firxa wiesgħa ta’ dixxiplini u sfondi fl-istabbiliment tal-programm ta’ ħidma.- Għal riċerka rilevanti għall-politika, billi tiġi żgurata l-koerenza mal-politika ta’ l-UE.Il-koordinazzjoni bejn it-temi f’dan il-Programm Speċifiku u l-azzjonijiet taħt programmi speċifiċi oħra tas-Seba’ Programm ta' Qafas, bħal dawk dwar l-infrastruttura tar-riċerka fil-Programm Speċifiku “Kapaċitajiet”, se jiġu żgurati mill-Kummissjoni Ewropea.Adattament għall-ħtiġijiet u l-opportunitajiet li qegħdin jevolvuSabiex it-temi jibqgħu rilevanti fil-qasam industrijali, se jkun hemm dipendenza, fost sorsi oħra, fuq ix-xogħol tad-diversi “Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej”. Dan il-Programm Speċifiku, b’hekk, ikompli jagħti kontribut għall-implimentazzjoni ta’ l-Aġendi Strateġiċi għar-Riċerka stabbiliti u żviluppati mill-Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej fejn dawn jirrappreżentaw valur miżjud ġenwin Ewropew. Il-ħtiġijiet wesgħin tar-riċerka identifikati fl-Aġendi Strateġiċi għar-Riċerka disponibbli huma diġà riflessi sew fid-disa’ temi identifikati hawn taħt. L-inkorporazzjoni aktar dettaljata tal-kontenut tekniku tagħhom ikun riflessi sussegwentament waqt il-formulazzjoni ta’ programm ta’ ħidma għall-sejħiet speċifiċi għall-proposti.Ikun żgurat ukoll li t-temi jibqgħu rilevanti mal-formulazzjoni, l-implimentazzjoni u l-valutazzjoni tal-politika u r-regolamenti ta’ l-UE. Dan jirrigwarda oqsma ta’ politika bħas-saħħa, is-sigurtà, il-ħarsien tal-konsumatur, l-enerġija, l-ambjent, l-għajnuna għall-iżvilupp, is-sajd, l-affarijiet marittimi, l-agrikoltura, is-saħħa u l-benesseri ta’ l-annimali, it-trasport, l-edukazzjoni u t-taħriġ, is-soċjetà tat-tagħrif u l- medja , ix-xogħol, l-affarijiet soċjali, il-koeżjoni, u l-ġustizzja u l-affarijiet interni, flimkien mar-riċerka pre-normattiva u ko-normattiva rilevanti għat-titjib tal-kwalità ta’ l-istandards u l-implimentazzjoni tagħhom. F’dan il-kuntest, il-pjattaformi li jistgħu jiġbru flimkien dawk li għandhom interess mal-komunità tar-riċerka sabiex jikkunsidraw aġendi ta’ riċerka rilevanti għall-oqsma ta’ politika soċjali, ambjentali jew oqsma oħra jistgħu jkollhom rwol.Taħt kull tema, minbarra l-attivitajiet definiti, ser ikunu mwettqa, b’mod miftuħ u flessibbli, azzjonijiet speċifiċi bħala risposta għall-“ħtiġijiet emerġenti” u “ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti”. L-implimentazzjoni ta’ dawn l-azzjonijiet tiżgura strateġija sempliċi u kkoordinata fil-Programm Speċifiku kollu u l-finanzjament ta’ riċerka li tkopri aktar minn dixxiplina waħda u li tkopri aktar minn tema waħda jew li tkun barra mit-temi.- Ħtiġijiet emerġenti: permezz ta’ appoġġ speċifiku għal proposti ta’ riċerka mmirati lejn l-identifikazzjoni jew l-esplorazzjoni aktar fil-fond ta’ qasam speċifiku u/jew fl-intersezzjoni ta’ diversi dixxiplini, opportunitajiet xjentifiċi u teknologiċi ġodda, b’mod partikolari marbuta ma’ potenzjal ta’ skoperti sinifikanti. Dan ikun implimentat permezz ta’:- Riċerka miftuħa “minn isfel għal fuq” dwar materji identifikati mir-riċerkaturi innifishom sabiex jiżviluppaw opportunitajiet xjentifiċi u teknoloġiċi ġodda (azzjonijiet “Avventura”) jew sabiex jivvalutaw skoperti ġodda jew fenomeni li jkunu għadhom kif ġew osservati li jistgħu jindikaw periklu jew problemi għas-soċjetà (azzjonijiet "Insight" ) ;- Inizjattivi ffokati fuq għanijiet speċifiċi, ta’ sfida kbira, f’oqsma xjentifiċi u teknoloġiċi emerġenti u li jwiegħdu avvanzi kbar b’impatt potenzjali kbir fuq l-iżviluppi ekonomiċi u soċjali, u li jistgħu jinvolvu gruppi ta’ proġetti komplementari (azzjonijiet “ Pathfinder ”).- Ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti: sabiex jingħataw risposti b’mod flessibbli għal ħtiġijiet ta’ politika ġodda li jinħolqu matul il-Programm ta' Qafas, bħal żviluppi mhux previsti jew avvenimenti li jitolbu reazzjoni mgħaġġla bħal epidemiji ġodda, biżgħat emerġenti fis-sikurezza ta’ l-ikel, reazzjoni għal diżastri naturali jew inizjattivi ta’ solidarjetà. Dan se jkun implimentat b’relazzjoni mill-qrib mal-politika rilevanti ta’ l-UE. Il-programm ta’ ħidma annwali jista’ jinbidel f’każ ta’ ħtiġijiet ta’ riċerka urġenti.- Disseminazzjoni, trasferiment ta’ l-għarfien u impenn usa'Sabiex jissaħħu d-disseminazzjoni u l-użu tal-produzzjoni tar-riċerka ta’ l-UE, id-disseminazzjoni ta’ l-għarfien u t-trasferiment tar-riżultati, inkluż lejn dawk li jifformulaw il-politika, ser ikun appoġġat fl-oqsma tematiċi kollha[17], inklużi permezz tal-finanzjament ta’ inizjattivi ta’ netwerking/senserija, seminars u avvenimenti, assistenza minn esperti esterni u servizzi ta’ tagħrif elettroniku. Dan ikun implimentat f’kull qasam tematiku permezz ta’:- L-intergrazzjoni ta’ azzjonijiet ta’ disseminazzjoni jew trasferiment ta’ l-għarfien fi ħdan ta’ proġetti u konsorzji permezz ta’ dispożizzjonijiet adattati fl-iskemi ta’ finanzjament u l-ħtiġijiet dwar ir-rapporti;- L-offerta ta’ assistenza ffokata lill-proġetti u l-konsorzji sabiex ikunu pprovduti b’aċċess għall-ħiliet meħtieġa sabiex jużaw ir-riżultati bl-aħjar mod;- L-azzjonijiet speċifiċi ta’ disseminazzjoni li jieħdu strateġija proattiva fir-rigward tad-disseminazzjoni tar-riżultati minn firxa ta’ proġetti, inklużi dawk minn Programmi ta’ Qafas preċedenti u programmi oħra ta’ riċerka, li huma mmirati lejn setturi speċifiċi jew gruppi ta’ dawk li għandhom interess bħala utenti potenzjali.- Disseminazzjoni lejn dawk li jifformolaw il-politika, inklużi l-entitajiet ta’ standardizzazzjoni, sabiex jiffaċilitaw l-użu ta’ riżultati rilevanti għall-politika mill-entitajiet xierqa fuq livelli internazzjonali, nazzjonali jew reġjonali;- Servizzi CORDIS (Servizz tal-Komunità għat-Tagħrif dwar ir-Riċerka u l-Iżvilupp) sabiex ikattru d-disseminazzjoni tat-tagħrif u l-użu tar-riżultati tar-riċerka;- Inizjattivi sabiex ikattru d-djalogu u d-diskussjoni dwar kwistjonijiet xjentifiċi u riżultati tar-riċerka ma’ pubbliku aktar wiesa' lilhinn mill-komunità tar-riċerka.Il-koordinazzjoni tad-disseminazzjoni u t-trasferiment tat-tagħrif fil-Programm ta' Qafas kollu jkunu żgurati. Azzjonijiet komplimentari sabiex jappoġġaw l-innovazzjoni se jkunu implimentati mill-Programm ta’ Kompetittività u Innovazzjoni. Sinerġiji potenzjali bejn l-edukazzjoni u r-riċerka se jiġu sfruttati u l-aħjar prassi se tiġi identifikata, b’mod partikolari sabiex tippromwovi l-karrieri fir-riċerka.Partiċipazzjoni mill-SMEsL-aħjar parteċipazzjoni ta’ l-Intrapriżi Żgħar u ta’ Daqs Medju (SMEs) se tkun iffaċilitata fl-oqsma tematiċi kollha, b’mod partikolari permezz ta’ proċeduri finanzjarji u amministrattivi aħjar u aktar flessibilità fl-għażla ta’ l-iskema finanzjarja adattata. Barra minn hekk, il-ħtiġijiet ta’ riċerka u u l-potenzjal ta’ l-SMEs jitqiesu kif jixraq fl-iżvilupp tal-kontenut ta’ l-oqsma tematiċi ta’ dan il-Programm Speċifiku u oqsma li huma ta’ interess partikolari għall-SMEs ikunu identifikati fil-programm tax-xogħol. Azzjonijiet speċifiċi ta’ appoġġ għar-riċerka għall-benefiċċju ta’ l-SMEs jew assoċjazzjonijiet ta’ l-SMEs huma inklużi fil-Programm Speċifiku “Kapaċitajiet”, u azzjonijiet sabiex jippromwovu l-parteċipazzjoni ta’ l-SMEs fil-Programm ta' Qafas kollu jkunu ffinanzjati mill-Programm għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni.Aspetti EtiċiMatul l-implimentazzjoni ta’ dan il-Programm Speċifiku u fl-attivitajiet ta’ riċerka li joħorġu minnu, il-prinċipji fundamentali ta’ l-etika se jkunu rrispettati. Dawn jinkludu, inter alia , il-prinċipji riflessi fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta’ l-UE, inklużi dawn li ġejjin: il-ħarsien tad-dinjità umana u l-ħajja umana, il-ħarsien tat-tagħrif personali u l-privatezza, kif ukoll ta’ l-annimali u l-ambjent skond il-liġi tal-Komunità u l-aħħar verżjonijiet tal-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti, il-linji ta’ gwida u l-kodiċi ta’ kondotta, eż. Id-Dikjarazzjoni ta’ Ħelsinki, il-Konvenzjoni tal-Kunsill ta’ l-Ewropa dwar Id-Drittijiet Umani u l-Bijomediċina iffirmata f’Oviedo fl-4 ta’ April 1997 u l-Protokolli Addizzjonali tagħha, il-Konvenzjoni tal-ĠM dwar Id-Drittijiet tat-Tfal, id-Dikjarazzjoni Universali dwar il-ġenoma tal-bniedem u d-drittijiet tal-bniedem adottata mill-UNESCO, il-Konvenzjoni tal-ĠM dwar l-Armi Bijoloġiċi u tat-Tossini (BTWC), it-Trattat Internazzjonali dwar ir-Riżorsi Ġenetiċi tal-Pjanti għall-Ikel u l-Agrikoltura, u r-riżoluzzjonijiet rilevanti ta’ l-Għaqda Dinjija tas-Saħħa (WHO).Jingħata każ ukoll ta’ l-Opinjonijiet tal-Grupp Ewropew ta’ Konsulenti dwar l-Implikazzjonijiet Etiċi tal-Bijoteknoloġija (1991-1997) u l-Opinijonijiet tal-Grupp Ewropew dwar l-Etika fix-Xjenza u t-Teknoloġiji Ġodda (mill-1998).B’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u d-diversità fl-strateġija li jeżisti fl-Ewropa, il-parteċipanti fi proġetti ta’ riċerka se jkunu konformi mal-leġiżlazzjoni,ir-regolamenti u r-regoli ta’ etika kurrenti fil-pajjiżi fejn issir ir-riċerka. Fi kwalunkwe każ, id-dispożizzjonijiet nazzjonali japplikaw u l-ebda riċerka pprojbita f’xi Stat Membru speċifiku jew pajjiż ieħor m'hi se tkun appoġġata b’finanzjament tal-Komunità sabiex isseħħ f'dak l-Istat Membru jew pajjiż.Fejn ikun xieraq, dawk li jwettqu l-proġetti ta’ riċerka jridu jiksbu l-approvazzjoni tal-kumitati dwar l-etika nazzjonali jew lokali rilevanti qabel il-bidu ta’ l-attivitajiet ta’ riċerka, taħriġ u żvilupp (RTD). Analiżi etika ssir ukoll, b’mod sistematiku, mill-Kummissjoni, dwar proposti li jittrattaw kwistjonijiet sensittivi mil-lat etiku jew fejn l-aspetti etiċi ma jkunux ġew meqjusa b’mod xieraq. F’każijiet speċifiċi, l-analiżi etika tista’ ssir waqt l-implimentazzjoni ta’ proġett.Skond l-Artikolu 4(3) ta’ din id-Deċiżjoni l-ebda finanzjament m'hu se jingħata għal attivitajiet ta’ riċerka li huma pprojbiti fl-Istati Membri kollha.Il-Protokoll dwar il-ħarsien u l-benesseri ta' l-annimali anness mat-Trattat jesiġi li l-Komunità tagħti każ kemm jista' jkun għar-rekwiżiti ta' l-benesseri ta' l-annimali fil-formolazzjoni u l-implimentazzjonijeit tal-politika Komunitarja, inkluża r-riċerka. Id-Direttiva tal-Kunsill 86/609/KEE dwar il-protezzjoni ta' l-annimali użati għall-għanijiet sperimentali u għanijiet oħra xjentifiċi tesiġi li l-esperimenti kollha jkunu ddiżinjati sabiex jevitaw kull skumdità u uġigħ u sofferenzi żejda lill-annimali sperimentali; l-użu tan-numru minimu ta' annimali; l-involviment ta' annimali bl-aktar livell baxx ta' sensittività newrofiżjoloġiġika; u jikkawżaw l-anqas uġigħ, sofferenza, skumdità jew ħsarat permanenti.Waqt l-implimentazzjoni ta’ dan il-programm, l-avvanzi xjentifiċi u d-dispożizzjonijiet nazzjonali u internazzjonali jkunu mmonitorjati mill-Kummissjoni b’mod regolari sabiex jitqies kull żvilupp.Riċerka dwar etika relatata ma’ l-iżviluppi xjentifiċi u teknoloġiċi se titwettaq fil-parti “Xjenza u Soċjetà” tal-Programm Speċifiku “Kapaċitajiet”.Riċerka b’kollaborazzjoniIr-riċerka b’kollaborazzjoni tagħmel il-parti l-kbira u l-qalba tar-riċerka ffinanzjata mill-UE. L-għan huwa li jistabbilixxi, fl-oqsma ewlenin ta’ l-avvanz tat-tagħrif, proġetti ta’ riċerka u netwerks eċċellenti li kapaċi jattiraw ir-riċerkaturi u l-investiment mill-Ewropa u mid-dinja kollha, jsaħħu l-bażi industrijali u teknoloġika ta’ l-UE u jsostnu l-politika ta’ l-UE.Dan l-għan jintlaħaq b’appoġġ għar-riċerka b’kollaborazzjoni li se tinkludi l-parteċipazzjoni attiva ta’ l-industrija permezz ta’ firxa ta’ skemi ta’ finanzjament: proġetti b’kollaborazzjoni, netwerks ta’ eċċellenza u azzjonijiet ta’ koordinament/appoġġ.Inizjattivi Konġunti fit-TeknoloġijaF’numru limitat ta’ każi, l-ambitu ta’ mira ta’ l-RTD u l-iskala tar-riżorsi involuti jiġġustifikaw il-ħolqien ta’ sħubija pubblika/privata fit-tul fil-forma ta’ Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija. Dawn l-inizjattivi, li fil-biċċa l-kbira, jirriżultaw mix-xogħol tal-Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej u jkopru aspett jew numru żgħir ta’ aspetti magħżula ta’ riċerka fil-qasam tagħhom, jikkombinaw investiment mis-settur privat u finanzjament pubbliku nazzjonali jew Ewropew, inklużi għotjiet mill-Programm ta' Qafas ta’ Riċerka u finanzjament b’self mill-Bank Ewropew ta’ l-Investiment. L-Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija se jkunu deċiżi abbażi ta' proposti separati (eż. skond l-Artikolu 171 tat-Trattat).L-Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija jkunu identifikati skond serje ta’ kriterji li jinkludu:- Il-valur miżjud ta’ l-intervent fuq livell Ewropew;- Il-grad u l-kjarezza tat-tifsira tal-mira segwita:- Is-saħħa ta’ l-impenn finanzjarju u f’riżorsi mill-industrija;- L-iskala ta’ l-impatt fuq il-kompetittività u tkabbir industrijali;- L-importanza tal-kontribut lejn l-għanijiet ta’ politika aktar wiesgħa;- Il-kapaċità li jattiraw aktar appoġġ nazzjonali u jiksbu aktar finanzjament mill-industrija issa jew fil-futur.- L-inkapaċità ta’ l-istrumenti attwali li jilħqu l-mira.Tingħata attenzjoni partikolari lill-koerenza ġenerali u l-koordinazzjoni bejn l-Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija u l-programmi u proġetti nazzjonali fl-istess oqsma. L-involviment tal-SMEs, fejn ikun xieraq, se jkun ukoll imħeġġeġ.L-ewwel grupp ta’ Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija huma identifikati fl-Anness III u, jkunu s-suġġett ta’ proposti separati (eż. skond l-Artikolu 171 tat-Trattat). Aktar Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija jistgħu jiġu identifikati skond il-kriterji ta’ hawn fuq u jkunu proposti waqt l-implimentazzjoni tas-Seba’ Programm ta' Qafas.Il-koordinazzjoni ta’ programmi ta’ riċerka barra mill-KomunitàL-azzjonijiet li jitwettqu f’dan il-qasam jagħmlu użu minn żewg għodod: L-iskema ERA-NET u l-parteċipazzjoni tal-Komunità fi programmi ta’ riċerka nazzjonali implimentati b’mod konġunt (l-Artikolu 169 tat-Trattat). L-azzjoni tintuża wkoll sabiex ittejjeb il-komplimentarjetà u s-sinerġija bejn il-Programm ta' Qafas u l-attivitajiet imwettqa fil-qafas ta’ l-istrutturi intergovernattivi bħall-EUREKA, EIROforum u COST (Kooperazzjoni fir-Riċerka Xjentifika u Teknoloġika). L-appoġġ finanzjarju għall-attivitajiet ta’ amministrazzjoni u koordinazzjoni tal-COST se jiġu pprovduti sabiex il-COST tkun tista’ tkompli tgħin fil-koordinazzjoni u l-iskambji bejn il-gruppi ta’ riċerka ffinanzjati fuq bażi nazzjonali.Fejn l-azzjonijiet jaqgħu taħt l-ambitu ta’ waħda minn dawn it-temi, se jkunu appoġġati bħala parti integrali ta’ l-attivitajiet li jaqgħu taħt dik it-tema. Fejn l-attivitajiet huma ta’ natura orizzontali, se jkunu appoġġati b’mod konġunt fuq it-temi rilevanti kollha.Fejn l-azzjonijiet ikunu fl-ambitu ta’ Programm Speċifiku ieħor li jimplimenta s-Seba’ Programm ta' Qafas, se jkunu appoġġati taħt dak il-Programm Speċifiku.L-Iskema ERA-NET se tiżviluppa u ssaħħaħ l-koordinazzjoni ta’ l-attivitajiet nazzjonali u reġjonali billi:- Tipprovdi qafas għall-atturi li jimplimentaw programmi ta’ riċerka pubbliċi sabiex il-koordinazzjoni ta’ l-attivitajiet tagħhom tikber; Dan jinkludi appoġġ għal ERA-NETs ġodda kif ukoll għat-twessigħ u t-tisħiħ ta’ l-ERA-NETs attwali, eż. bl-estensjoni tas-sħubija tagħhom kif ukoll il-ftuħ tal-programmi tagħhom b’mod reċiproku.- Tipprovdi appoġġ finanzjarju addizzjonali mill-UE lil dawk il-parteċipanti li joħolqu fond komuni għall-għanijiet ta’ sejħiet konġunti għall-proposti bejn il-programmi nazzjonali u reġjonali rispettivi tagħhom (“ERA-NET PLUS”).Il-parteċipazzjoni tal-Komunità fi programmi ta’ riċerka nazzjonali implimentati b’mod konġunt skond l-Artikolu 169 hija rilevanti b’mod partikolari għall-kooperazzjoni Ewropea fuq skala kbira u li tvarja skond il-każ bejn Stati Membri li għandhom ħtiġijiet u/jew interessi komuni. Tali inizjattivi skond l-Artikolu 169 se jkunu varati f’oqsma identifikati b’konsultazzjoni mill-qrib ma’ l-Istati Membri, inkluża l-possibilità ta’ kooperazzjoni ma’ programmi intergovernattivi, fuq il-bażi tal-kriterji mfissra fid-deċiżjoni dwar is-Seba’ Programm ta' Qafas.Numru ta’ inizjattivi għall-implimentazzjoni konġunta tal-programmi ta’ riċerka nazzjonali huma identifikati fid-deskrizzjoni ta’ l-Anness IV u se jkunu s-suġġett ta’ deċizjoni separata skond l-Artikolu 169 tat-Trattat. Aktar inizjattivi jistgħu jiġu identifikati u proposti waqt l-implimentazzjoni tas-Seba’ Programm ta' Qafas.Kooperazzjoni internazzjonaliAzzjonijiet ta’ kooperazzjoni internazzjonali se jappoġġaw il-politika dwar ix-Xjenza u t-Teknoloġija li għandha żewġ għanijiet interdipendenti- Li tappoġġa u tippromwovi l-kompetittività permezz ta’ sħubija strateġika għar-riċerka ma’ pajjiżi terzi, inklużi ekonomiji emerġenti u li huma industrijalizzati ħafna, fix-xjenza u t-teknoloġija billi jiġu ingaġġati l-aħjar xjenzati mill-pajjiżi terzi sabiex jaħdmu fl-Ewropa u magħha.- Li tindirizza problemi speċifiċi li jiffaċċaw il-pajjiżi terzi jew li huma ta’ karattru dinji, skond l-interessi reċiproċi u l-benefiċċji reċiproċi.Il-politika ta’ l-UE dwar il-kooperazzjoni xjentifika internazzjonali se tagħmel enfasi fuq, u tiżviluppa, il-kooperazzjoni sabiex tiġġenera, taqsam u tuża t-tagħrif permezz ta’ sħubija ġusta għar-riċerka li tqis il-kuntest tal-pajjiż, reġjonali u soċjo-ekonomiku u l-bażi ta’ tagħrif tal-pajjiżi sħab. L-strateġija strateġiku huwa li jissaħħu l-kompetittività u l-iżvilupp sostenibbli dinji permezz ta’ tali sħubija bejn l-UE u l-pajjiżi terzi fuq livelli bilaterali, reġjonali u globali bbażati fuq interessi u benefiċċji reċiproċi. Għal dan il-għan, ir-rwol ta’ l-UE bħala attur fuq skala globali għandu jkun promoss ukoll permezz ta’ programmi internazzjonali ta’ riċerka. L-azzjonijiet ta’ kooperazzjoni internazzjonali appoġġati se jkunu marbuta ma’ kwistjonijiet ewlenin ta' politika sabiex isostnu t-twettiq ta’ l-impenji internazzjonali ta’ l-UE u jaġħtu kontribut għall-qsim tal-valuri Ewropej, il-kompetittività, il-progress soċjo-ekonomiku, il-ħarsien ta’ l-ambjent u l-benesseri taħt il-kappa ta’ l-iżvilupp sostenibbli globali.Il-kooperazzjoni internazzjonali se tkun implimentata f’dan il-Programm Speċifiku f’kull qasam u f’diversi temi permezz ta’:- Il-ftuħ ta’ l-attivitajiet kollha li jsiru fl-oqsma tematiċi għar-riċerkaturi u l-istituzzjonijiet ta’ riċerka mill-pajjiżi Sħab fil-Kooperazzjoni Internazzjonali kollha u l-pajjiżi industrijalizzati[18]. Barra minn hekk, se jkun hemm enfasi partikolari sabiex tħeġġeġ il-parteċipazzjoni ta’ pajjiżi terzi f’oqsma identifikati ta’ interess reċiproku.- Azzjonijiet ta’ kooperazzjoni speċifiċi f’kull qasam tematiku iddedikat għal pajjiż terz fil-każ ta’ interess reċiproku fil-kooperazzjoni f’materji partikolari. L-identifikazzjoni ta’ ħtiġijiet u prijoritajiet speċifiċi se tkun assoċjata mill-qrib ma’ ftehim ta’ kooperazzjoni bilaterali rilevanti u mad-djalogu attwali multilaterali u bi-reġjonali bejn l-UE u dawn il-pajjiżi jew gruppi ta’ pajjiżi. Il-prijoritajiet se jkunu identifikati fuq il-bażi tal-ħtiġijiet partikolari, potenzjal u l-iżvilupp ekonomiku fir-reġjun jew il-pajjiż. Għal dan il-għan, strateġija ta’ kooperazzjoni internazzjonali u pjan ta’ implimentazzjoni se jiġu żviluppati b’azzjonijiet speċifiċi mmirati fit-temi jew fuq diversi temi, eż. fis-saħħa, l-agrikoltura, is-sanità, l-ilma, is-sigurtà fl-ikel, il-koeżjoni soċjali, l-enerġija, l-ambjent, is-sajd, l-akkwakultura u r-riżorsi naturali, politika ekonomika sostenibbli, u t-teknoloġiji tat-tagħrif u l-komunikazzjoni. Dawn l-azzjonijiet iservu bħala għodod privileġġjati fl-implimentazzjoni tal-kooperazzjoni bejn l-UE u dawn il-pajjiżi. Tali azzjonijiet huma, b’mod partikolari, immirati lejn it-tisħiħ tal-kapaċitajiet ta’ riċerka u l-kapaċitajiet ta’ kooperazzjoni tal-kandidat, tal-lokal u ta’ pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw u pajjiżi emerġenti. L-azzjonijiet se jkunu s-suġġett ta' sejħiet immirati u se tingħata attenzjoni partikolari għall-faċilitazzjoni ta' l-aċċess għall-azzjonijiet tal-pajjiżi terzi rilevanti, notevolment ta’ pajjiżi li qed jiżviluppaw.Dawn l-attivitajiet se jkunu implimentati b’koordinazzjoni ma’ azzjonijiet ta’ kooperazzjoni taħt il-programmi speċifiċi “Nies” u “Kapaċitajiet”.TEMI1. Is-Saħħa:GħanTitjib fis-saħħa taċ-ċittadini Ewropej u żieda fil-kompetittività ta’ l-industriji u n-negozji Ewropej relatati mas-saħħa, waqt li jkunu indirizzati kwistjonijiet globali dwar is-saħħa inklużi epidemiji emerġenti. Issir enfasi fuq ir-riċerka ta’ trasferiment (trasferiment ta’ skoperti bażiċi għal applikazzjonijiet kliniċi), l-iżvilupp u l-validazzjoni ta’ terapiji ġodda, metodi ta’ promozzjoni tas-saħħa u prevenzjoni tal-mard, għodod u teknoloġiji dijanjostiċi, kif ukoll sistemi tal-kura tas-saħħa sostenibbli u effiċjenti.StrateġijaDin ir-riċerka se ttejjeb l-għarfien dwar kif għandha tkun promossa aħjar is-saħħa, kif ikun evitat u ttrattat mard serju u kif għandha tkun ipprovduta l-kura tas-saħħa. Se tgħin sabiex tintegra l-ammont kbir ta’ tagħrif dwar il-ġenomi sabiex tiġġenera tagħrif u applikazzjonijiet ġodda fil-mediċina u l-bijoteknoloġija. Se ttejjeb ir-riċerka tat-trasferiment fis-saħħa, li hija essenzjali sabiex tiżgura benefiċċji prattiċi mir-riċerka bijomedika. Tippermetti lill-Ewropa li tagħti kontribut aktar effettiv għall-isforzi internazzjonali li jiġġieldu mard b’effett globali, kif muri mill-programm attwali “Sħubija Ewropea u tal-Pajjiżi li Qegħdin Jiżviluppaw fil-Provi Kliniċi (EDCTP) fil-ġlieda kontra l-HIV/AIDS, il-malarja u t-tuberkolosi (Artikolu 169)[19]. Se ssaħħaħ ir-riċerka ispirata mill-politika fil-livell Ewropew u, b’mod partikolari, it-tqabbil tal-mudelli, is-sistemi u t-tagħrif tal-bażijiet tat-tagħrif nazzjonali.Din ir-riċerka se tgħin sabiex ittejjeb il-kompetittività tas-setturi Ewropej tal-kura tas-saħħa, tal-bijoteknoloġija u tat-teknoloġija medika, fejn l-SMEs huma l-muturi ekonomiċi ewlenin, u l-industriji tal-faramċewtika. B’mod partikolari, huwa maħsub li jkun hemm appoġġ għal Pjattaforma Teknoloġika Ewropea[20] dwar mediċini innovattivi, bil-mira li jagħmel tajjeb għall-punti kritiċi fil-proċess ta’ l-iżvilupp tal-mediċini. Se tingħata attenzjoni speċjali sabiex titnaqqas id-differenza bejn l-attivitajiet ta’ riċerka u l-esplojtazzjoni billi jkun ipprovdut appoġġ għal provi li juru l-kunċett u l-validazzjoni klinika. Din ir-riċerka tagħti wkoll kontribut għall-iżvilupp tan-normi u l-istandards għal terapiji ġodda avvanzati (eż. mediċini riġenerattivi) meħtieġ sabiex jgħin lill-industrija ta’ l-UE tiffaċċja l-kompetizzjoni globali.Ir-riċerka se tqis aspetti bejn nisa u rġiel u tintegrahom fil-proġetti[21] kull meta jkun jixraq. Tingħata attenzjoni speċjali sabiex ir-riżultati tar-riċerka jkunu komunikati u jkun hemm djalogu mas-soċjetà ċivili, b’mod partikolari ma’ gruppi ta’ pazjenti, kmieni kemm jista’ jkun, dwar żviluppi ġodda li joħorġu minn riċerka bijomedika u ġenetika. It-tixrid u l-użu wiesa' tar-riżultati se jkun ukoll żgurat.Żewġ kwistjonijiet strateġiċi, is-saħħa tat-tfal[22] u s-saħħa tal-popolazzjoni anzjana se jiġu indirizzati fit-tliet blokki ewlenin ta’ attivitajiet spjegati hawn taħt, bil-prijoritajiet enfasizzati fil-programm ta’ ħidma. Oqsma multi-dixxiplinari oħra se jiġu inklużi wkoll. Dan jiżgura strateġija viżibbli u trasparenti lejn dawn il-kwistjonijiet fit-Tema kollha, waqt li jevita d-duplikazzjoni.Attivitajiet- Bijoteknoloġija, għodod ġeneriċi u teknoloġiji għas-saħħa umanaDin l-attività hija mmirata lejn l-iżvilupp u l-validazzjoni ta’ l-għodod u t-teknoloġiji neċessarji li jagħmlu possibbli l-produzzjoni ta’ għarfien ġdid u t-trasferiment tiegħu f’applikazzjonijiet prattiċi fil-qasam tas-saħħa u l-mediċina.- Riċerka ta' volum kbir: sabiex jiġu żviluppati għodod ta’ riċerka ġodda għall-bijoloġija moderna li jsaħħu, b’mod sinifikanti, it-tkattir tat-tagħrif u jtejbu l-istandardizzazzjoni, l-akkwist u l-analiżi tat-tagħrif u l-kampjuni ( biobanks ). L-enfasi se tkun fuq teknoloġiji ġodda għal: sequencing ; tifsir tal-ġeni ( gene expression ), ġenotipaġġ u fenotipaġġ, ġenomics , bijoinformatika u bijoloġija sistematika; “ omics ” oħra.- Sejbien, dijanjożi u monitoraġġ : sabiex tiżviluppa għodod u teknoloġiji ta’ viżwalizzazzjoni, immaġini, skoperta u analiżi għar-riċerka bijomedika għat-tbassir, dijanjożi, monitoraġġ u pronjożi tal-mard, u għall-appoġġ u l-gwida ta’ l-interventi terapewtiċi. L-enfasi se tkun fuq strateġija multidixxiplinarju li jintegra oqsma bħal: bijoloġija molekulari u ċellulari, fiżjoloġija, ġenetika, fiżika, kimika, nanoteknoloġiji, mikrosistemi, apparat u teknoloġiji tat-tagħrif. Ikun hemm enfasi fuq metodi li ma jinvadux jew li jinvadu b’mod minimu u kwantitattivi u l-assigurazzjoni tal-kwalità.- Strateġiji u interventi terapewtiċi innovattivi: sabiex tikkonsolida u tiżgura aktar żviluppi fit-terapiji u teknoloġiji avvanzati b’applikazzjoni potenzjali wiesgħa. L-enfasi jkun fuq it-terapija ġenetika u ċellulari, mediċina riġenerattiva, trapjanti, immunoterapija u vaċċini u mediċini oħra. Teknoloġiji relatati, bħal sistemi avvanzati, li jwasslu l-mediċina mmirati impjanti u prostetiċi avvanzati, interventi li ma jinvadux jew li jinvadu b’mod minimu assistiti bit-teknoloġija jkunu ttrattati wkoll.- Tbassir ta’ l-idonjetà, is-sikurezza u l-effikaċja tat-terapiji: sabiex tiżviluppa u tivvalida l-parametri, l-għodod, il-metodi u l-istandards meħtieġa sabiex il-pazjent ikollu bijomediċini ġodda bla periklu u effettivi (fil-każ ta’ mediċini konvenzjonali[23], dawn il-kwistjonijiet se jiġu indirizzati permezz ta’ l-Inizjattiva Konġunta dwar il-Mediċini Innovattivi kif proposta). L-enfasi se tkun fuq strateġiji simili għall- pharmacogenomics , metodi u mudelli in silico , in vitro (inklużi alternattivi għall-ittestjar fuq l-annimali) u in vivo .- Trasferiment tar-riċerka għas-saħħa umanaDin l-attività timmira li tkabbar l-għarfien tal-proċessi u mekkaniżmi bijoloġiċi involuti fi stat ta’ saħħa normali u sitwazzjonijiet speċifiċi ta’ mard, sabiex jittrasferixxi dan l-għarfien f’applikazzjonijiet kliniċi u sabiex jiżgura li t-tagħrif kliniku jiggwida r-riċerka sussegwenti.- Integrazzjoni tat-tagħrif u l-proċessi bijoloġiċi: ġbir tat-tagħrif fuq skala kbira, bijoloġija sistematika.- Ġbir tat-tagħrif fuq skala kbira : sabiex tuża teknoloġiji b'rata għolja ta' proċessar sabiex tiġġenera t-tagħrif li jiċċara l-funzjoni tal-ġeni u l-prodotti tal-ġeni u l-interazzjoni bejniethom f’netwerks komplessi. L-enfasi se tkun fuq: genomics ; proteomics ; ġenetika tal-popolazzjoni; genomics komparattivi u funzjonali.- Bijoloġija sistematika : L-enfasi se tkun fuq riċerka multidixxiplinarja li tintegra varjetà wiesgħa ta’ tagħrif bijoloġiku u tiżviluppa u tapplika strateġiji sistematiċi għall-għarfien u l-immudellar tal-proċessi bijoloġiċi.- Riċerka fuq il-moħħ u mard relatat, l-iżvilupp u x-xjuħija tal-bniedem.- Il-moħħ u mard relatat mal-moħħ: Sabiex ikun hemm għarfien aħjar ta’ l-istruttura u d-dinamika integrati tal-moħħ, u sabiex ikun hemm studju tal-mard tal-moħħ u tfittxija għal terapiji ġodda. L-enfasi se tkun fuq l-esplorazzjoni tal-funzjonijiet tal-moħħ, mill-molekuli sal-konjizzjoni, u fuq il-mard u problemi newroloġiċi u psikjatriċi, inklużi strateġiji terapewtiċi riġenerattivi u ristorattivi.- L-iżvilupp u x-xjuħija tal-bniedem : sabiex ikun hemm għarfien aħjar tal-proċess ta’ l-iżvilupp matul il-ħajja u xjuħija mingħajr mard. L-enfasi se tkun fuq l-istudju ta’ sistemi umani u mudelli, inklużi l-interazzjonijiet ma’ fatturi bħall-ambjent, l-imġiba u s-sess.- Riċerka tat-trasferiment fuq mard serju li jittieħed: sabiex jiġi kkonfrontat theddid serju għas-saħħa pubblika.- Reżistenza għall-mediċini kontra l-mikrobi: l-enfasi se tkun fuq il-kombinament tar-riċerka bażika dwar il-mekkaniżmi molekulari tar-reżistenza, l-ekoloġija tal-mikrobi u l-interazzjoni bejn il- host u l-patoġenu ma’ riċerka klinika dwar interventi ġodda li jnaqqsu l-emerġenza u l-firxa ta’ infezzjonijiet li huma reżistenti għal diversi mediċini.- HIV/AIDS, malarja, tuberkolożi : l-enfasi se tkun fuq l-iżvilupp ta’ terapiji ġodda, għodod dijanjostiċi, vaċċini preventivi u barrieri għat-trażmissjoni kimika bħall-mikrobiċidi HIV. L-isforsi ta’ riċerka se jikkonfrontaw it-tliet mardiet fuq livell dinji, iżda jittrattaw ukoll aspetti speċifiċi Ewropej. Riċerki prekliniċi u kliniċi fil-bidu ikunu enfasizzati, u fejn ikun rilevanti (eż. vaċċini HIV/AIDS) huwa maħsub li jkun hemm kollaborazzjoni ma’ inizjattivi globali.- Epidemiji emerġenti : l-enfasi se tkun fuq il-konfrontazzjoni tal-patoġeni emerġenti b’potenzjal pandemiku inklużi ż-żoonosi (per ez. SARS u influwenza patoġenika ħafna). Fejn ikun xieraq, ikun hemm dispożizzjonijiet għall-bidu mgħaġġel ta’ riċerka b’kollaborazzjoni maħsuba biex tħaffef l-iżvilupp ta’ diagnostics , mediċini u vaċċini ġodda għall-prevenzjoni, it-trattament u l-kontroll effettivi ta’ emerġenzi ta’ mard li jittieħed.- Riċerka tat-trasferiment fuq mard serju ieħor.- Kanser : l-enfasi jkun fuq l-etjoloġija tal-mard, l-identifikazzjoni u l-validazzjoni tal-miri tal-mediċini u l-marki bijoloġiċi li jgħinu fil-prevenzjoni, id-dijanjożi bikrija u t-trattament; u l-valutazzjoni ta’ l-effikaċità tal-pronjożi, l-interventi dijanjostiċi u t-terapiji.- Mard kardjovaskulari : l-enfasi se tkun fuq id-dijanjożi, il-prevenzjoni, it-trattament u l-monitoraġġ tal-mard tal-qalb u l-vini/arterji (inkluż l-aspett kardjovaskulari ta’ l-attakk tal-puplesija) bl-użu ta’ strateġiji wesgħin multidixxiplinari.- Id-dijabete u l-obeżità: għal ta’ l-ewwel, l-enfasi jkun fuq l-etjoloġiji tat-tipi differenti tad-dijabate, u l-prevenzjoni u l-kura relatati tagħhom. Għal ta’ l-aħħar, l-enfasi jkun fuq strateġiji multidixxiplinari inklużi l-ġenetika, l-istil ta’ ħajja u l-epidemoloġija.- Mard rari : l-enfasi se tkun fuq studji fl-Ewropa kollha dwar l-istorja naturali, il-patofisjoloġija u l-iżvilupp ta’ interventi preventivi, dijanjostiċi u terapewtiċi. Dan is-settur se jinkludi wkoll fenotipi Mendeljani rari ta’ mard komuni.- Mard kroniku ieħor : l-enfasi tkun fuq il-mard mhux fatali b’impatt kbir fuq il-kwalità tal-ħajja fix-xjuħija bħal l-indeboliment tal-funzjonijiet u s-sensi u mard kroniku ieħor (eż. mard rewmatojde.).- Il-provvista tal-kura tas-saħħa liċ-ċittadini Ewropej bl-aħjar mod.Din l-attività timmira li tipprovdi l-bażi meħtieġa kemm għal deċiżjonijiet ta’ politika infurmati dwar is-sistemi tas-saħħa u għal strateġiji aktar effettivi fil-promozzjoni tas-saħħa, il-prevenzjoni tal-mard, id-dijanjożi u t-terapija.- Promozzjoni msaħħa tas-saħħa u l-prevenzjoni tal-mard: sabiex tipprovdi prova ta’ l-aħjar miżuri ta’ saħħa pubblika f’termini ta’ stil ta’ ħajja u interventi f’livelli differenti u f’kuntesti differenti. L-enfasi se tkun fuq il-fatturi determinanti aktar wiesa' u kif dawn jeffettwaw lil xulxin kemm fuq livell individwali u kemm fuq livell ta’ komunità ( eż. id-dieta, it-tensjoni, it-tabakk u sustanzi oħra, l-attività fiżika, il-kuntest kulturali, fatturi soċjo-ekonomiċi u ambjentali). B’mod partikolari, is-saħħa mentali se tkun indirizzata minn perspettiv tal-korsa tal-ħajja.- It-trasferiment tar-riċerka klinika fi prattika klinika jinkludi l-użu aħjar tal-mediċini u l-użu xieraq ta’ l-interventi relatati ma’ l-imġiba u organizzazzjonali u terapiji u teknoloġiji tas-saħħa. Se tingħata attenzjoni speċjali għas-saħħa tal-pazjent: sabiex tidentifika l-aħjar prattika klinika; sabiex tifhem it-teħid ta’ deċiżjonijiet f’ambjent kliniku fil-kura primarja u speċjalizzata; sabiex tkattar l-applikazzjoni ta’ mediċina bbażata fuq il-provi u l-awtorizzazzjoni tal-pazjenti. l-enfasi tkun fuq l-applikazzjoni ta’ punti ta' referenza ta’ l-istrateġiji; l-investigazzjoni tar-riżultati ta’ l-interventi differenti inklużi l-mediċini, waqt li jingħata każ tax-xhieda tal- pharmacovigilance , il-karatteristiċi tal-pazjent (eż. suxxettibilità ġenetika, età, sess u aderenza) u r-relazzjoni bejn l-ispejjeż u l-benefiċċji ( cost benefits ).- Il-kwalità, is-solidarjetà u s-sostenibbiltà ts-sistemi tas-saħħa : sabiex tipprovdi bażi għall-pajjiżi sabiex jaddattaw is-sistemi tas-saħħa tagħhom fid-dawl ta’ l-esperjenzi ta’ oħrajn, fejn jingħata każ ta’ l-importanza tal-kuntest nazzjonali u l-karatteristiċi tal-popolazzjoni (qiegħda tixjiħ, mobbiltà, migrazzjoni, edukazzjoni, status soċjoekonomiku u l-bdil fid-dinja tax-xogħol, eċċ). L-enfasi se tkun fuq l-aspetti organizzazzjonali, finanzjarji u regolatorji tas-sistemi tas-saħħa, l-implimentazzjoni tagħhom u r-riżultati f’termini ta’ l-effikaċità, l-effiċjenża u l-ekwità. Tingħata attenzjoni speċjali lill-investiment u r-riżorsi umani.Il-kooperazzjoni internazzjonaliIl-kooperazzjoni internazzjonali hija parti integrali tat-Tema u hija ta’ importanza partikolari fl-oqsma li jindirizzaw problemi tas-saħħa globali, bħar-reżistanza tal-mikrobi għall-mediċini, l-HIV/AIDS, il-malarja, it-tuberkolosi u l-pandemiċi emerġenti. Dan jista’ jinvolvi wkoll l-issettjar ta’ prijoritajiet fil-kuntest ta’ inizjattivi internazzjonali, bħall-Intrapriża Dinjija Vaċċin HIV. Soġġetta għall-konsolidazzjoni ta' sħubija sostenibbli fuq perjodu twil fir-riċerka klinika bejn l-Ewropa u pajjiżi li qed jiżviluppaw, aktar appoġġ se jingħata[24] lis-Sħubija fil-Provi Kliniċi bejn l-Ewropa u Pajjiżi li Qegħdin Jiżviluppaw (EDCTP) b'risposta għall-kisbiet tagħha u l-ħtiġijiet tagħha tal-ġejjieni. Il-Programm EDCTP se jibqa’ ffokat fuq l-ittestjar kliniku avvanzat għall-iżvilupp ta’ vaċċini, mikrobiċidi u mediċini ġodda kontra t-tliet mardiet fl-Afrika ’l isfel mis-Saħara.Azzjonijiet speċifiċi ta’ kooperazzjoni se jkunu implimentati fl-oqsma fformulati permezz ta’ djalogi bi-reġjonali fil-Pajjiżi/Reġjuni terzi u fora internazzjonali, kif ukoll fil-kuntest ta’ l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millenju. Tali oqsma ta’ prijorità adattati għall-ħtiġijiet lokali u permezz ta’ sħubija jistgħu jinkludu: riċerka dwar il-politika fil-qasam tas-saħħa, is-sistemi tas-saħħa u riċerka dwar is-servizz tal-kura tas-saħħa, is-saħħa ta’ l-ommijiet u t-tfal, is-saħħa riproduttiva, il-kontroll u s-sorveljanza ta’ mard li jittieħed ittraskurat u ħtiġijiet ta’ politika emerġenti mhux mistennija f’dawk ir-reġjuni.Abbonament annwali lill-Organizzazzjoni Programm tax-Xjenza tal-Fruntiera Umana (HFPSO)[25] internazzjonali issir b’mod konġunt mat-tema “Teknoloġija ta’ l-Informatika u l-Komunikazzjoni” Dan se jippermetti lill-Istati Membri ta’ l-UE li ma humiex fil-G8 li jibbenefikaw b’mod sħiħ mill-Programm tax-Xjenza tal-Fruntiera Umana (HFPS) u jipprovdi viżibilità aħjar għar-riċerka Ewropea.Reazzjoni għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previstiRiċerka dwar il-ħtiġijiet emerġenti se tkun implimentata fuq il-bażi ta’ inizjattivi “min isfel għal fuq" u “ffokati”, b’koordinazzjoni ma’ Temi oħra u din se tinkludi firxa ta’ riċerka wiesgħa u interdixxiplinarja. L-appoġġ għall-ħtiġijiet tal-politika mhux previsti ta’ l-UE jista’ jittratta, pereżempju, is-saħħa u s-sigurtà fuq ix-xogħol, il-valutazzjoni ta’ l-impatt fuq is-saħħa, il-valutazzjoni tar-riskju, indikaturi ta’ l-istatistika, it-tmexxija u l-komunikazzjoni fil-qasam tas-saħħa pubblika, kif ukoll l-obbligi skond it-trattati internazzjonali dwar is-saħħa inkluzi l-Konvenzjoni ta' Qafas dwar il-Kontroll tat-Tabakk[26] u r-Regolamenti Internazzjonali dwar is-Saħħa[27]. Dan se jikkumplimenta r-riċerka motivata mill-politika dwar is-saħħa appoġġata hawn fuq.2. L-Ikel, l-Agrikoltura u l-BijoteknoloġijaGħanIl-kostruzzjoni ta’ Bijo-ekonomija Imsejsa fuq l-Għarfien[28] Ewropea bl-għaqda tax-xjenza, l-industrija u dawk li għandhom interess sabiex jiġu sfruttati l-opportunitajiet ta’ riċerka ġodda u emerġenti li jittrattaw l-isfidi soċjali u ekonomiċi: it-talba li qiegħda tikber għal ikel aktar bla periklu, aħjar għas-saħħa u ta’ kwalità aktar għolja, li tikkunsidra l-benesseri ta’ l-annimali u l-kuntesti rurali; il-produzzjoni sostenibbli u l-użu ta’ bijoriżorsi li jiġġeddu; ir-riskju li qiegħed jikber ta’ mard epiżotiku u żoonotiku u mard relatat ma’ l-ikel; theddid għas-sostenibilta u s-sigurtà tal-produzzjoni ta’ l-agrikoltura u s-sajd li jirriżulta mill-bidla fil-klima.StrateġijaDin it-tema se ssaħħaħ il-bażi ta’ l-għarfien, tipprovdi l-innovazzjonijiet u tipprovdi appoġġ ta’ politika għall-kostruzzjoni ta’ Bijoekonomija Ewropea Imsejsa Fuq l-Għarfien (KBBE). Ir-riċerka se tiffoka fuq tmexxija, produzzjoni u użu sostenibbli tar-riżorsi bijoloġiċi, b’mod partikolari permezz tax-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija u l-konverġenzi ma’ teknoloġiji oħra, sabiex tipprovdi prodotti ġodda, eko-effiċjenti u kompetittivi mill-agrikoltura, is-sajd, l-akkwakultura, l-ikel[29], il-foresti u industriji relatati. Ir-riċerka se tagħti kontribut kbir għall-implimentazzjoni u l-formulazzjoni tal-politika u r-regolamenti ta' l-UE u, speċifikament, tindirizza jew tappoġġa: Il-Politika Agrikola Komuni; kwistjonijiet ta’ agrikoltura u kummerċ; regolamenti dwar is-sikurezza fl-ikel; il-Politika tal-Komunità dwar is-Saħħa ta’ l-Annimali, il-kontroll tal-mard u l-istandards tal-benesseri; u il-Politika Komuni dwar is-Sajd, li għandha l-mira li tipprovdi żvilupp sostenibbli fis-sajd u l-akkwakultura. Ir-riċerka tfittex ukoll li tiżviluppa indikaturi ġodda u attwali li jappoġġaw l-analiżi, l-iżvilupp u l-monitoraġġ ta’ din il-politika.L-industriji ta’ l-ikel mill-agrikoltura, li 90% minnhom huma SMEs, se jibbenefikaw b’mod partikolari minn ħafna attivitajiet ta’ riċerka, inklużi attivitajiet immirati tad-disseminazzjoni u trasferiment tat-teknokoġija, b’mod partikolari l-integrazzjoni u l-adozzjoni ta’ teknoloġiji, metodoloġiji u proċessi eko-effiċjenti avvanzati u l-iżvilupp ta’ l-istandards. Kumpaniji ġodda b’teknoloġija għolja mil-bijo-, nano-, u ICT huma mistennija li jagħtu kontribut importanti fl-oqsma tat-tkattir tal-pjanti, uċuħ imtejba u ħarsien tal-pjanti aħjar, teknoloġiji ta’ skoperta u monitoraġġ abvvanzati sabiex ikunu żgurati s-sikurezza u l-kwalità ta’ l-ikel u bijoproċessi industrijali ġodda.Diversi Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej, li jkopru l-oqsma tal- genomics u l-bijoteknoloġija tal-pjanti, il-forestrija u l-industriji bbażati fuq il-foresti, is-saħħa ta’ l-annimali fuq livell dinji, it-tgħammir u t-trobbija ta’ l-annimali fil-farms, l-ikel, l-akkwakultura u l-bijoteknoloġija industrijali se jagħtu kontribut għall-istabbiliment ta’ prijoritajiet ta’ riċerka komunu għal din it-Tema, fl-identifikazzjoni ta’ inizjattiv potenzjali futuri fuq skala kbira bħal proġetti ta’ dimostrazzjoni għall-produzzjoni tal-kimika fil-kwantità mill-bijomassa ( cell wall tal-pjanti, bijofjuwils, bijopolimeri) u jgħinu sabiex jiżguraw il-parteċipazzjoni wiesgħa u l-integrazzjoni ta’ kull min għandu interess. Kull fejn ikun xieraq, ikunu segwiti azzjonijiet li jsaħħu l-koordinazzjoni ta’ programmi ta’ riċerka nazzjonali, b’kollaborazzjoni mill-qrib mal-proġetti ERA-NET, il-Pjattaformi tat-Teknoloġija u atturi oħra rilevanti, bħall-Kumitat Permanenti dwar ir-Riċerka fl-Agrikoltura (SCAR) jew kwalunkwe struttura Ewropea għall-koordinazzjoni tar-riċerka marittima fil-ġejjieni.Fejn ikun rilevanti, il-konsiderazzjonijiet ta’ natura soċjali, etika, sess, legali, ambjentali, ekonomiċi u l-apetti kulturali usa' u r-riskju u l-impatti potenzjali (tbassir) ta’ l-iżvilupp teknoloġiku se tagħmel parti mill-attivitajiet.Attivitajiet- Produzzjoni sostenibbli u l-immaniġġar tar-riżorsi mill-art, il-foresti u l-ambjenti akwatiċi[30].- L-awtorizzazzjoni ta’ riċerka dewar il-motivaturi fuq tul ta’ żmien tal-produzzjoni sostenibbli u l-immaniġġar tar-riżorsi bijoloġiċi (mikroorganiżmi, pjanti u annimali) inkluża l-esplojtazzjoni tal-bijodiversità u molekuli bijoattivi ġodda fi ħdan dawn is-sistemi bijoloġiċi. Ir-riċerka se tinkludi t-teknoloġiji “ omics ”, bħall- genomics ’, il-“ proteomics ”, il-“ metabolomics ” u t-teknoloġiji konverġenti, u l-integrazzjoni tagħom fl-strateġiji għal sistemi bijoloġiċi, kif ukoll l-iżvilupp ta’ għodod u teknoloġiji bażiċi, inklużi l-bijoinformatika u l-bażijiet tat-tagħrif rilevanti, u metodoloġiji għall-identifikazzjoni ta' varjetajiet fi ħdan grupp ta' speċijiet.- Sostenibbiltà u kompetittività miżjuda, waqt li jonqos l-impatt ambjentali, fl-agrikoltura, il-forestrija, is-sajd u l-akkwakultura permezz ta’ l-iżvilupp ta’ teknoloġiji ġodda, tagħmir, sistemi ta’ monitoraġġ, pjanti u sistemi ta’ produzzjoni ġodda, it-titjib tal-bażi xjentifika u teknika tal-ġestjoni tas-sajd, kif ukoll għarfien aħjar ta’ l-interazzjoni bejn sistemi differenti (agrikoltura u forestrija, sajd u akkwakultura) bi strateġija mifruxa fuq ekosistema sħiħa. Għar-riżorsi bijoloġiċi bbażati fuq l-art, se ssir enfażi speċjali fuq sistemi bi dħul baxx u organiċi, immaniġġar aħjar tar-riżorsi u għalf ġdid u pjanti ġodda (uċuħ u siġar) flimkien ma’ kompożizzjoni, resistenza għat-tensjoni, użu effiċjenti tan-nutrijenti u arkitettura imtejbin. Dan se jkun appoġġat permezz ta’ riċerka fil-bijosikurezza, il-koeżistenza u t-traċċabilità ta’ pjanti, sistemi u prodotti ġodda. Is-saħħa tal-pjanti tiġi imtejba pemezz ta’ għarfien aħjar ta’ l-ekoloġija, il-bijoloġija ta’ l-organiżmi li jagħmlu l-ħsara lill-pjanti ( pests ) u theddid ieħor u appoġġ għall-kontroll tat-tifqigħ ta’ mard u titjib ta’ għodod u sistemi sostenibbli għall-immaniġġar tal- pests . Għar-riżorsi bijoloġiċi minn ambjenti akkwatiċi, se ssir enfażi fuq il-funzjonijiet bijoloġiċi essenzjali, sistemi ta' produzzjoni sikuri u għalf ta' speċi kkulturai li ma jagħmlux ħsara żejda lill-ambjent u fuq il-bijoloġija tas-sajd, id-dinamika tas-sajd imħallat, l-interazzjonijiet bejn l-attivitajiet ta' sajd u l-ekosistema tal-baħar u fuq sistemi ta' ġestjoni reġjonali u multi-annwali ibbażati fuq il-flotot.- L-aħjar produzzjoni u benesseri ta’ l-annimali, fl-agrikoltura, is-sajd u l-akkwakultura, inter alia permezz ta’ l-esplojtazzjoni ta’ l-għarfien ġenetiku, metodi ġodda ta’ tkattir, għarfien aħjar tal-fiżjoloġija u l-aġir ta’ l-annimali u għarfien u kontroll aħjar tal-mard ta' l-annimali li jittieħed, inklużi ż-żoonosi. Dan ta’ l-aħħar se jkun indirizzat ukoll bl-iżvilupp ta’ għodod għall-monitoraġġ, il-prevenzjoni u l-kontrol, permezz ta’ riċerka ta' bażi u applikata dwar il-vaċċini u d-dijanjostiċi, l-istudju ta’ l-ekoloġija ta’ aġenti ta’ l-infezzjoni magħrufa jew emerġenti u theddid ieħor, inklużi atti malizzjużi, u l-impatti tas-sistemi agrikoli differenti u l-klima. Ikun ukoll żviluppat għarfien ġdid dwar ir-rimi bla periklu ta’ l-iskart ta’ l-annimali u maniġġjar aħjar tal-prodotti sekondarji.- Il-provvista ta’ l-għodod meħtieġa minn dawk li jifformolaw il-politika u atturi oħra bħala appoġġ għall-implimentazzjoni ta’ strateġiji , politika u leġiżlazzjoni rilevanti u b’mod partikolari, bħala appoġġ għall-ħolqien ta’ Bijoekonomija Ewropea Imsejsa Fuq l-Għarfien (KBBE) u l-ħtiġijiet ta’ l-iżvilupp rurali u kostali. Il-Politika Komuni dwar is-sajd se tkun appoġġata permezz ta' l-iżvilupp ta' strateġiji adattivi li jappoġġaw l-istrateġija ta' l-ekosistema kollha għall-ħsad tar-riżorsi tal-baħar. Ir-riċerka għall-oqsma kollha ta' politika se tinkludi wkoll studji soċjo-ekonomiċi, investigazzjonijiet komparattivi tad-diversi sistemi agrikoli, sistemi ta' ġestjoni effiċjenti tas-sajd, it-trobbija ta’ annimali mhux għall-ikel, l-interazzjoni mal-forestrija u studji sabiex titjieb il-ħajja rurali u kostali.- Mil-furketta sal-farm: L-ikel, is-saħħa u l-benesseri- l-għarfien ta’ l-imġiba tal-konsumatur bħala fattur importantu fil-kompetittività ta’ l-industrija ta’ l-ikel u l-impatt ta’ l-ikel fuq is-saħħa u l-benesseri taċ-ċittadin Ewropew. L-enfasi se tkun fuq kif il-konsumatur jara l-ikel u l-attitudni tiegħu lejħ, l-għarfien tax-xejriet fis-soċjetà u l-identifikazzjoni tal-fatturi determinanti fl-għażla ta’ l-ikel u l-aċċess tal-konsumatur għall-ikel.- L-għarfien tal-fatturi fid-dieta u l-użanzi bħala fattur importanti kontrollabbli fl-iżvilupp u t-tnaqqis ta’ l-okkorrenza ta’ mard u diżordnijiet relatati mad-dieta. Dan se jinvolvi l-iżvilupp ta’ l-applikazzjoni tan- nutrigenomics u s-sistemi bijoloġiċi, u l-istudju ta’ l-interazzjonijiet bejn il-funzjonijiet nutrittivi, fiżjoloġiċi u psikoloġiċi. Jista' jwassal għall-formulazzjoni mill-ġdid ta’ l-ikel ipproċessat, u l-iżvilupp ta’ ikel ġdid, ikel tad-dieta u ikel li jingħad li huwa sustanzjuż u tajjeb għas-saħħa. L-investigazzjoni ta’ ikel u dieti tradizzjonali, lokali u staġjonali se tkun ukoll importanti sabiex tenfasizza l-impatt ta’ ċertu ikel u dieti fuq is-saħħa, u għall-iżvilupp ta' gwida integrata dwar l-ikel.- L-ottimizzazzjoni ta' l-innovazzjoni fl-industrija ta’ l-ikel Ewropea permezz ta’ l-integrazzjoni ta’ teknoloġiji avvanzati fil-produzzjoni ta’ l-ikel tradizzjonali, teknoloġiji ta’ proċessi importanti sabiex titjieb il-funzjonalità ta’ l-ikel, l-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta’ pproċesar u ppakkjar b’teknoloġija avvanzata u eko-effiċjenti, applikazzjonijiet smart control u ġestjoni aktar effiċjenti tal-prodotti sekondarji u l-iskart. Riċerka ġdid se tiżviluppa wkoll teknoloġiji sostenibbli u ġodda għall-għalf ta’ l-annimali inklużi formulazzjoni bla periklu għall-ipproċessar ta’ l-għalf u għall-kontroll tal-kwalità ta’ l-għalf.- L-assigurazzjoni is-sikurezza kimika u mikrobijoliġika u t-titjib fil-provvista ta’ l-ikel fl-Ewropa. Dan se jinkludi l-għarfien ta’ l-irbit bejn l-ekoloġija tal-mikrobi u s-sikurezza fl-ikel; l-iżvilupp ta’ metodi u mudelli li jindirizzaw l-integrità tal-katini tal-provvista ta’ l-ikel; metodi ġodda ta’ skoperta, u teknoloġiji u għodod għall-evalwazzjoni, il-ġestjoni u l-komunikazzjoni tar-riskji u t-titjib ta' l-għarfien dwar il-perċezzjoni tar-riskji.- Il-ħarsien kemm tas-saħħa tal-bniedem u kemm ta’ l-ambjent permezz ta’ għarfien aħjar ta’ l-impatt ambjentali fuq u ta’ l-katini ta’ l-ikel/għalf. Dan se jinvolvi l-istudju tal-kontaminanti ta’ l-ikel u r-riżultati fuq is-saħħa, l-iżvilupp ta’ għodod u metodi aħjar għall-valutazzjoni ta’ l-impatt tal-katini ta’ l-ikel u l-għalf fuq l-ambjent. L-assigurazzjoni tal-kwalità u l-integrità tal-katina ta’ l-ikel titlpb mudelli ġodda għall-analiżi tal-katina tal-prodotti bażiċi u kinċetti dwar l-immaniġġar tal-katina ta’ l-ikel kollha, inklużi l-aspetti relatati mal-konsumatur.- Ix-xjenzi tal-ħajja u l-bijoteknoloġija għal prodotti u proċessi mhux għall-ikel sostenibbli- Sabiex tissaħħaħ il-bażi ta’ għarfien u jkun hemm żvilupp ta’ teknoloġiji avvanzati għall-produzzjoni ta’ bijomass mill-art jew il-baħar għal applikazzjonijiet fl-enerġija jew l-industrija. Dan se jinkludi il- genomics u l- metabolomics tal-pjanti, l-annimali u l-mikrobi sabiex ikun hemm titjib fil-produttività u l-kompożizzjoni tal-materji primi u feedstocks tal-bijomassa għall-aħjar konverżjoni fi prodotti b’valur miżjud għoli, waqt li jkunu esplojtati organiżmi naturali jew imtejba tal-baħar jew ta’ l-art bħala sorsi ġodda. Dan se jinkorpora b’mod sħiħ l-analiżi taċ-ċiklu tal-ħajja tal-prattiċi fil-biedja, it-trasport, il-ħażna u l-ħruġ fis-suq tal-bijoprodotti. Għalhekk, l-applikazzjoni tal-bijoteknoloġiji industrijali fi ħdan il-katina ta’ l-uċuħ kollha sabiex tirrejalizza l-potenzjal sħiħ ta’ l-strateġija bio-refinery , inklużi l-aspetti soċjoekonomiċi, agronomi, ekoloġiċi u tal-konsumatur, ikun indirizzat. Dan se jkun imtejjeb b’żieda fl-għarfien u l-kontroll tal-metaboliżmu tal-pjanti u l-mikrobi fuq livell ċellulari u subċellulari, fil-produzzjoni ta’ prodotti bażiċi b’valur għoli bl-użu ta’ bijo-proċessi bi produzzjoni akbar, kwalità u purezza tal-prodotti tal-konverżjoni aħjar, inkluż l-iddisinjar tal-proċess bijokatalitiku. Barra minn hekk, jintużaw, jew ikunu żviluppati bijoteknoloġiji għal prodotti u proċessi mill-foresti mtejba u ta’ kwalità għolja u b’valur miżjud għoli sabiex tiżdied is-sostenibbiltà ta’ l-injam u l-prodotti ta’ l-injam, inklużi l-istokks ta’ l-injam u l-bijoenerġija li tiġġedded. Fl-aħħarnett, ikun indirizzat il-potenzjal tal-bijoteknoloġija li tiskopri, timmonitorja, tevita, tittratta u telimina t-tniġġis, b’enfasi fuq il-massimizzazzjoni tal-valur ekonomiku ta’ l-iskart u l-prodotti sekondarji permezz ta’ bijoproċessi ġodda, weħidhom jew b’kombinament ma’ sistemi ta’ pjanti u/jew katalisti kimiċi.Il-kooperazzjoni internazzjonaliIl-kooperazzjoni internazzjonali hija aspett ta’ prijorità għar-riċerka dwar l-Ikel, l-Agrikoltura u l-Bijoteknoloġija u se tkun imħeġġa bil-qawwa kollha fiż-żoni kollha. Riċerka ta’ interess speċifiku għall-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw se jkollha appoġġ, fid-dawl ta’ l-għanijiet ta’ l-iżvilupp tal-Millenju u attivitajiet li diġa qegħdin iseħħu. Se jitwettqu azzjonijiet speċifiċi sabiex titkattar il-kooperazzjoni ma’ reġjuni u pajjiżi li huma sħab bi prijorità – b’mod partikolari dawk involuti fi djalogi bi-reġjonali u ftehim S&T bilaterali kif ukoll pajjiżi ġirien u ekonomiji emerġenti u pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw.Barra minn hekk, titwettaq kooperazzjoni multilaterali sabiex tindirizza jew l-isfidi li jitolbu sforzi internazzjonali wesgħin, bħad-dimensjoni u l-kumplessità tas-sistemi bijoloġiċi fil-pjanti u l-mikroorganiżmi, jew sabiex tindirizza l-isfidi globali u l-impenji internazzjonali ta’ l-UE (is-sigurtà u s-sikurezza fl-ikel u l-ilma tax-xorb, il-firxa globali tal-mard ta’ l-annimali, l-użu ekwitabbli tal-bijodiversità, ir-restawr tas-sajd dinji għar-Riżultati Massimi Sostenibbli sa l-2015 u l-effett ta’/fuq il-bidla fil-klima).Reazzjoni għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previstiIr-riċerka dwar il-ħtiġijiet emerġenti tista’ tindirizza, pereżempju, l-iżvilupp ta’ kunċetti u teknoloġiji ġodda, bħal dwar sistemi ta’ l-immaniġġar ta’ l-emerġenzi u l-integrità tal-katina ta’ l-ikel.Reazzjoni flessibbli għall-ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti se tagħti każ, b’mod partikolari, tal-politika rilevanti fil-ħolqien Bijoekonomija Ewropea Msejsa fuq l-Għarfien.3. It-Teknoloġija tat-Tagħrif u l-Komunikazzjoni;GħanTitjib fil-kompetittività ta’ l-industrija Ewropea u sabiex l-Ewropa tkun tista’ tikkontrolla u taġħti forma lill-iżvilupp futur tat-Teknoloġiji tat-Tagħrif u l-Komunikazzjoni (ICT) sabiex it-talbiet tas-soċjetà u l-ekonomija jkunu sodisfatti. L-attivitajiet se jsaħħu l-bażi xjentifika u teknoloġika ta’ l-Ewropa u jiżguraw il-tmexxija globali tagħha fl-ICT, jgħinu sabiex jimmotivaw u jistimulaw l-innovazzjoni permezz ta’ l-użu ta’ l-ICT u jiżguraw li l-progress fl-ICT ikun trasformat, b’mod mgħaġġel, f’benefiċċji għaċ-ċittadini, negozji, industrija u gvernijiet Ewropej.IntroduzzjoniIt-teknoloġiji tat-tagħrif u l-komunikazzjoni (ICT) għandhom rwol uniku u ppruvat fit-tkattir ta’ l-innovazzjoni, il-kreattività u l-kompetittività tas-setturi kollha ta’ l-industrija u tas-servizzi. Huma essenzjali sabiex ikunu ffaċċjati l-isfidi l-kbar tas-soċjetà u l-modernizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi, u jirfdu l-progress fl-oqsma kollha tax-xjenza u t-teknoloġija. Għalhekk, l-Ewropa trid tikkontrolla u taġħti forma lill-iżviluppi futuri ta’ l-ICT u tiżgura li s-servizzi u l-prodotti msejsa fuq l-ICT ikunu adottati u użati sabiex jipprovdu l-benefiċċji kollha possibbli liċ-ċittadini u n-negozju.Dawn huma l-miri tal-politika ta’ l-Unjoni dwar is-Soċjetà tat-Tagħrif, kif enfasizzat fl-inizjattiva i2000, immirati lejn ekonomija tat-tagħrif kompetittiva konverġenti fl-Ewropa, żieda sinifikanti fl-investiment Ewropew fir-riċerka dwar l-ICT u livell għoli ħafna ta’ aċċessibilità fis-Soċjetà tat-Tagħrif.It-teknoloġiji ġodda ta’ l-ICT se jiftħu ħafna opportunitajiet ġodda għall-prodotti u servizzi b’valur aktar għoli, li ħafna minnhom huma f’oqsma fejn l-Ewropa diġa qegħda fuq quddiem fl-industrija u t-teknoloġija. Sħubija fuq livell Ewropew hija l-aħjar strateġija għall-investiment fl-ICT. Aktar minn qatt qabel, tali sforzi huma meħtieġa sabiex jinżamm il-pass ma’ l-ispejjeż tar-riċerka li qegħdin jiżdiedu b’mod qawwi f’era ta’ kompetizzjoni globali u ma’ teknoloġiji dejjem aktar kumplessi u interdipendenti.It-tema ICT taġħti prijorità lir-riċerka strateġika madwar pilastri tat-teknoloġija importanti, tiżgura l-integrazzjoni end-to-end tat-teknoloġiji u tipprovdi l-għarfien u l-mezzi għall-iżvilupp ta’ firxa wiesgħa ta’ applikazzjonijiet ICT. L-attivitajiet jiksbu avvanzi industrijali u teknoloġiċi fis-settur ICT u jtejbu l-vantaġġ kompetittiv tas-setturi importanti mitfugħin ħafna fuq l-ICT – kemm permezz ta’ prodotti u servizzi b’valur għoli msejsa fuq l-ICT u kemm minn titjib tal-proċessi ta’ organizzazzjoni kemm fin-negozji u kemm fl-amministrazzjoni. It-tema se tagħti appoġġ ukoll lill-politiki oħra ta’ l-Unjoni Ewropea, billi timmobilizza l-ICT sabiex tilqa’ għat-talbiet tal-pubbliku u tas-soċjetà.L-attivitajiet se jkopru l-kollaborazzjoni u l-azzjonijiet ta’ netwerking, jappoġġaw l-Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija – inklużi aspetti magħżula tar-riċerka fl-oqsma tat-Teknoloġiji tan-Nanoelettronika u s-Sistemi tal-Kompjuters Embedded – u inizjattivi ta’ koordinazzjoni ta’ programm nazzjonali – inkluż il-qasam tal-Ħajja Assistita fl-Ambjent. Il-prijoritajiet ta’ l-attivitajiet se jinkludu, fost sorsi oħrajn, suġġetti li jiddependu fuq ix-xogħol tal-Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej. Sinerġiji tematiċi jkunu wkoll żviluppati ma’ attivitajiet relatati fi Programm Speċifiku oħra.Il-parteċipazzjoni attiva ta’ l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju u entitajiet żgħar oħra fl-ativitajiet huwa essenzjali fid-dawl tar-rwol tagħhom fil-promozzjoni ta’ l-innovazzjoni. Huma għandhom rwoli vitali fl-iżvilupp u l-inkoraġġiment ta’ viżjoni ġdida fl-ICT u l-applikazzjonijiet tagħhom u sabiex ikunu trasformati f’assi tan-negozju.Attivitajiet- Pilastri tat-Teknoloġija ta’ l-ICT :- In-nanoelettronika, “photonics” u sistemi mikro/nano integrati : teknoloġiji ta’ l-ipproċessar, l-invenzjoni u l-iddisinjar sabiex itejbu d-daqs, id-densità, ir-rendiment, l-effiċjenza fir-rigward ta' l-enerġija, il-manifattura u l-benefiċċju skond il-prezz tal-komponenti, sistemi on-a-chip , sistemi in-a-package u sistemi integrati; komponenti fotoniċi bażiċi għal firxa wiesgħa ta’ applikazzjonijiet; sistemi tal-ħażna tat-tagħrif b'rendiment għoli/densità għolja; apparat ta’ display b’superfiċje kbira/integrat ħafna; apparat li jħoss, iħaddem, jivviżwalizza u juri; sistemi li jikkunsmaw biss ftit enerġija; sorsi/ħażna alternattivi ta’ l-enerġija; teknoloġiji/sistemi ta’ integrazzjoni eteroġeni; sistemi multi-funzjonali mikro-nano-bijo-info; elettronika b’superfiċje kbira; l-integrazzjoni f’materjali/oġġetti differenti; l- interfacing ma’ organiżmi ħajjin; (self)-assembly ta’ molekuli jew atomi fi strutturi stabbli.- Netwerks ta’ komunikazzjoni mifrux u b’kapaċità bla limitu : Teknoloġiji u sistemi ta’ netwerks ċellulari u broadband ta’ benefiċċju skond il-prezz inklużi netwerks terrestri u tas-satellita; il-konverġenza netwerks differenti fissi, ċellulari tar-radju u tax-xandir li jkopru mill-qasam personali sa żoni reġjonali u globali; l-interoperabbiltà tas-servizzi u l-applikazzjonijiet tal-komunikazzjoni bil-wajers u mingħajrhom; l-immaniġġar tar-riżorsi tan-netwerks, il-konfigurazzjoni mill-ġdid tas-servizzi; netwerking kumpless ta’ apparat, sensors u mikroċipps tal-multimedja ad-hoc u intelliġenti.- Sistemi “embedded”, kompjuting u kontroll : sistemi ta’ softwer/ħardwer aktar qawwija, żguri, distribwiti, affidabbli u effiċjenti li jistgħu jipperċepixxu, jikkontrollaw u jadattaw għall-ambjent tagħhom waqt li jagħmlu l-aħjar użu mir-riżorsi; metodi u għodod għall-immudellar, l-iddisinjar u l-inġinerija ta’ siatemi sabiex jikkontrollaw il-komplessità; pjattaformi, middleware u sistemi ta’ operazzjoni distribwiti miftuħa, b’arkitettura komponibbli u scale-free sabiex ikun hemm ambjent verament kollaborattiv u ambjent intelligenti għas- sensing , it-tħaddim, il-kompjuting, il-ħażna u l-provvista ta’ servizz; arkitetturi ta’ kompjuting li jinkorporaw komponenti eteroġeni, networked u konfigurabbli mill-ġdid li jinkludu l-kumpilazzjoni, l-ipproġrammar u l-appoġġ run-time ; il-kontroll ta’ uncertain systems distribwiti kbar.- Softwer, “Grids”, sigurtà u affidabbiltà : teknoloġiji, għodod u metodi għal softwer, arkitettura u sistemi ta’ middleware dinamiċi u fdati li jirfdu s-servizzi kkonċentrati fuq it-tagħrif , inkluż il-provvediment tagħhom bħala servizzi; infrastrutturi orjentati lejn servizz, interoperabbli u scale-free , virtwalizzazzjoni grid-like tar-riżorsi, sistemi ta’ operazzjoni iċċentrati fuq netwerk; pjattaformi miftuħa u strateġiji kollaborattivi għall-iżvilupp tas-softwer, is-servizzi u s-sistemi; għodod ta’ kompożizzjoni; kontroll ta’ l-aġir emerġenti ta’ sistemi kumplessi; titjib fl-affidabbiltà u r-resistenza ta’ sistemi u servizzi fuq skala kbira, distribwiti u kkonnettjati b’mod intermittenti; sistemi u servizzi żguri u fdati, inklużi l-kontroll u l-awtentikazzjoni ta’ l-aċċess privacy-aware , politiki ta’ sigurtà u fiduċja dinamiċi, affidabbiltà u fiduċja meta-models .- L-għarfien, sistemi konjittivi u ta’ tagħlim : metodi u teknika għall-akkwist u l-interpretazzjoni, ir-rappreżentazzjoni u l-personalizzazzjoni, in-navigazzjoni u l-irkupru, l-iskambju u l-provvista tat-tagħrif, fl-għarfien tar-relazzjonijiet semantiċi fil-kuntest ta’ l-użu mill-bniedmin u l-magni; sistemi artifiċjali li jipperċepixxu, jinterpretaw u jivvalutaw it-tagħrif, li jistgħu jikkoperaw, jaġixxu b’mod awtonomu u jitgħallmu; teoriji u esperimenti li jmorru lilhinn minn avvanzi inkrementali u jibbenefikaw minn għarfien fil-konjizzjoni naturali, b’mod partikolari t-tagħlim u l-memorja, kif ukoll bil-għan li jgħinu fl-avvanzi tas-sistemi tat-tagħlim tal-bniedem.- Is-simulazzjoni, il-viżwalizzazzjoni, l-interazzjoni u r-realtajiet imħallta: għodod għall-immudellar, is-simulazzjoni, il-viżwalizzazzjoni, l-interazzjoni, realtajiet miżjuda u mħallta u l-intergrazzjoni tagħhom f’ambjenti end-to-end ; għodod għall-iddisinjar innovattiv u l-kreattività fi prodotti, servizzi u medja awdjo-viżwali diġitali; interfaces aktar naturali, intuwittivi u faċli biex jintużaw u modi ġodda għall-interazzjoni mat-teknoloġija, magni, apparat u artefatti oħra; sistemi multilingwi u magni għat-traduzzjoni awtomatika.Perspettivi ġodda fl-ICT li jieħdu minn xjenzi u dixxiplini teknoloġiċi oħra (il-fiżika, il-materjali, il-bijoteknoloġiji, ix-xjenzi tal-ħajja, ix-xjenzi konjittivi u naturali, eċċ) huma pprovduti fit-tema ICT kollha kemm hi. Dawn qegħdin iġibu skoperti li jwasslu għall-innovazzjoni fl-ICT u għal setturi u industriji ġodda kollha kemm huma. Dawn iwasslu mill-minjaturizzazzjoni ta’ l-apparat ICT għall-qisien komparabbli u interattivi ma’ organiżmi ħajjin (bħal komponenti ICT ġodda u sistemi ta’ computing ibbażati fuq strutturi bijomolekulari sintetiċi), sa xjenzi tal- computing u komunikazzjoni ġodda ispirati mid-dinja ħajja, għal tagħmir ICT li huma kompletament eko-kompatibbli li huwa ispirat minn sistemi naturali, u sa l-immodellar u s-simulazzjoni tad-dinja ħajja (bħas-simulazzjoni tal-fiżjoloġija tal-bniedem fuq diversi livelli bijoloġiċi).- L-inteġrazzjoni tat-Teknoloġiji :- Ambjenti personali : l-integrazzjoni tal- multi-modal interfaces , teknika tas- sensing u mikrosistemi, apparat tal-komunikazzjoni u kompjuting personali, sistemi ICT inkorporati f’aċċessorji personali, sistemi li jintlibsu u impjanti u l-ikkonnettjar tagħhom mas-servizzi u r-riżorsi, bl-enfasi fuq l-integrazzjoni ta’ l-aspetti kollha tal-preżenza u l-identità tal-persuna.- Ambjenti fid-dar : komunikazzjoni, monitoraġġ, kontroll u assistenza fid-dar, bini u spazji pubbliċi; interoperabbiltà mingħajr qtugħ u l-użu ta’ l-apparat kollu skond l-effiċjenza komparata mal-prezz, kemm il-prezz ikun jintlaħaq u kemm ikun jista’ jintuża; servizzi ġodda u forom ġodda ta’ kontenut interattiv diġitali u servizzi; aċċess għat-tagħrif u l-immaniġġar tat-tagħrif.- Sistemi robotiċi : Sistemi robotiċi flessibbli u affidabbli li joperaw f’ambjenti umani u mhux strutturat u li jikkooperaw mal-bniedem; robots f’netwerk li jikkooperaw; robots minjaturizzati; iddisinjar u mudellar ta’ sistemi robotiċi integrati.- Infrastrutturi intelliġenti : Għodod ICT li jirrendu infrastrutturi kruċjali aktar effiċjenti u faċli biex jintużaw, aktar faċli biex jiġu adattati u miżmuma, aktar robusti fl-użu u reżistenti għad-difetti; għodod għall-integrazzjoni tat-tagħrif; ICT għall-valutazzjoni sistematika tar-riskju, avviż kmieni u allerti awtomatizzati.- Riċerka dwar applikazzjonijiet:- L-ICT jilqgħu l-isfidi tas-soċjetà : Sabiex jiġi żgurat li ċ-ċittadini Ewropej kollha jkunu jistgħu jiksbu l-akbar benefiċċju mill-prodotti u servizzi ICT, sabiex ikun hemm titjib fl-inklussività, aċċess mingħajr qtugħ fl-interattività tas-servizzi ta’ interess pubbliku, u biex jissaħħaħ ir-rwol innovattiv tas-servizzi fis-settur pubbliku u titjieb l-effiċjenza u l-effikaċja tagħhom.- għas- saħħa : sistemi personali li ma jagħtux fil-għajn li jippermettu liċ-ċittadin li jimmaniġja l-benesseri tiegħu bħal apparat ta’ monitoraġġ li jista’ jintlibes jew jiddaħħal taħt il-ġilda u sistemi awtonomi li jgħinu biex jinżamm stat ta’ saħħa tajba; teknika emerġenti bħall- imaging molekulari għal prevenzjoni aħjar u mediċina individwalizzata; skoperti ta’ tagħrif dwar is-saħħa u l-applikazzjoni fil-prattika klinika, l-immodellar u s-simulazzjoni tal-funzjonijiet ta’ l-organi; apparat mikro- u nano-robotiku għal applikazzjonijiet terawpetiċi minimament invażivi jew mhux invażivi.- għall- gvernijiet : l-użu ta’ l-ICT f’strateġija interdixxiplinari fl-amministrazzjoni pubblika kombinat ma’ bidla fl-organizzazzjoni u ħiliet ġodda sabiex ikunu pprovduti servizzi innovattivi, iċċentrati fuq iċ-ċittadin, għal kulħadd; riċerka u soluzzjonijiet imsejsa fuq l-ICT avvanzata sabiex jitjiebu l-proċessi demokratiċi u partiċipattivi u r-rendiment u l-kwalità tas-servizzi tas-settur pubbliku, l-interazzjoni ma u bejn l-amministrazzjonijiet u l-gvernijiet u bħala appoġġ għall-proċessi ta’ l-iżvilupp leġislattiv u ta’ politika f’kull stadju tad-demokrazija.- għall- inklużjoni : sabiex l-individwi u l-komunitajiet tagħhom ikunu awtorizzati u jkun hemm titjib fil-parteċipazzjoni ugwali taċ-ċittadini fis-soċjetà tat-tagħrif, waqt li jkun evitat qsim diġitali minħabba d-diżabbiltà, nuqqas ta’ ħiliet, faqar, iżolament ġeografiku, kultura, sess jew età, inter alia permezz ta’ appoġġ għal teknoloġija ta’ assistenza, il-promozzjoni tal-ħajja indipendenti, żieda fil-ħiliet elettroniċi u l-iżvilupp ta’ prodotti ddisinjati-għal-kulħadd.- għall- mobbilità : sistemi tas-sigurtà integrati bbażati fuq l-ICT għall-vetturi, ibbażati fuq arkitettura u interfaces miftuħa, żguri u affidabbli; sistemi interoperabbli u kooperattivi għall-effiċjenza u s-sikurezza fit-trasport, imsejsa fuq il-komunikazzjoni bejn il-vetturi u ma’ l-infrastruttura tat-trasport u li jintegraw teknoloġija li tindika l-lokazzjoni preċiża u robusta; servizzi personalizzati multi-modal li jindikaw il-post u tagħrif dwar il-mobbiltà inklużi soluzzjonijiet għal servizzi intelliġenti għat-turiżmu.- appoġġ għall- ambjent u l-iżvilupp sostenibblit : maniġġar tar-riskji u l-emerġenzi; netwerks ta’ smart sensors sabiex jitjieb it-tbassir tal-periklu, maniġġar tar-riżorsi naturali inklużi sistemi għat-tnaqqis tas-sustanzi li jniġġsu; żieda fl-effiċjenza fl-użu ta’ l-enerġija; maniġġar tar-reazzjoni umana għat-tensjonijiet fl-ambjent u sabiex tinżamm il-bijodiversità; sistemi ta’ twissija u komunikazzjonijiet pubbliċi dwar is-sigurtà fil-ħin u affidabbli; teknoloġiji ta’ assistenza u sistemi ta’ appoġġ għal operazzjoni f’kondizzjonijiet iebsa, ta’ periklu jew ta’ sogru; produzzjoni ta’ l-ICT ekoeffiċjenti u sostenibbli: ġestjoni avvanzata tad-data u l-informazzjoni għall-monitoraġġ ambjentali u l-evalwazzjoni tar-riskji, il-kontribut għall-INSPIRE; GMES u GEOSS.- L-ICT għall-kontenut, il-kreatività u l-iżvilupp personali :- forom ġodda ta’ kontenut interattiv, mhux-lineari u jadatta waħdu; esperjenza ta’ l-utent kreattiva u mtejba; customisation u konsenja ta’ kontenut fuq aktar minn medja waħda; kombinament tal-produzzjoni u l-immaniġġar ta’ kontenut kollu kemm hu diġitali ma’ teknoloġiji semantiċi emerġenti; użu li jiffavorixxi l-utenti; kreazzjoni tal-kontenut u aċċess għalih.- sistemi, għodod u servizzi ta’ tagħlim imtejba bit-teknoloġija, adattati għall-persuni li jitgħallmu differenti f’kuntesti differenti; kwistjonijiet bażiċi tat-tagħlim mill-bniedem meta l-proċess ikun medjat bl-użu ta’ l-ICT; titjib fil-ħiliet tal-bnedmin li jsiru persuni li jitgħallmu b’mod attiv.- servizzi intelliġenti għall-aċċess għall-wirt kulturali f’forma diġitali; għodod għall-komunitajiet sabiex joħolqu memorja kulturali ġdida msejsa fuq wirt ħaj; metodi u għodod għall-priservazzjoni ta’ kontenut diġitali; l-oġġetti diġitali ikunu użabbli minn utenti futuri waqt li jinżammu l-awtentiċità u l-integrità tal-ħolqien oriġinali u l-kuntest ta’ l-użu tagħhom.- Appoġġ mill-ICT għan-negozju u l-industrija :- sistemi tan-negozju dinamiċi, orjentati lejn in- negozju għall-produzzjoni u l-ħolqien u l-konsenja tas-servizzi; il-kontroll u l-immaniġġar deċentralizzat ta’ oġġetti intelliġenti; ekosistemi tan-negozju diġitali, b’mod partikolari soluzzjonijiet ta’ softwer adattabbli għall-ħtiġijiet ta’ organizzazzjonijiet żgħar u ta’ daqs medju; servizzi kollaborattivi għal postijiet tax-xogħol distribwiti; preżenza tal-grupp miżjuda, maniġġar tal-grupp u appoġġ għall-qsim.- manifattura : kontrolli intelliġenti fuq netwerk għall-manifattura bi preċiżjoni għolja u użu baxx tar-riżorsi; awtomazzjoni mingħajr wajers u loġistika għall-konfigurazzjoni mill-ġdid malajr ta’ l-impjanti; ambjenti integrati għall-immudellar, is-simulazzjoni, il-preżentazzjoni u l-produzzjoni virtwali; teknoloġiji tal-manifattura għal sistemi ICT minjaturizzati u għal sisyemi minsuġa ma’ kull tip ta’ materjali u oġġetti.- L-ICT għall-fiduċja u l-kunfidenza:- għodod li jappoġġaw il-fiduċja u l-kunfidenza fl-ICT u l-applikazzjonijiet tagħhom; sistemi ta’ l-immaniġġar ta’ l-identità multipliċi u federati; teknika ta’ awtentikazzjoni u awtorizzazzjoni; sistemi li jissodisfaw il-ħtiġijiet ta’ privatezza li joħorġu minn żviluppi teknoloġiċi ġodda; maniġġar tad-drittijiet u l-assi; għodod għall-ħarsien minn theddid ċibernatiku.Il-kooperazzjoni internazzjonaliIl-kooperazzjoni internazzjonali se tħeġġeġ lit-tema ICT sabiex tindirizza l-kwistjonijiet ta’ interess komuni mmirati lejn soluzzjonijiet interoperabbli ma’ sħab strateġiċi b’benefiċċji reċiproċi għoljin, u sabiex tagħti kontribut għall-firxa tas-soċjetà tat-tagħrif fl-ekonomiji emerġenti u l-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw. Azzjonijiet speċifiċi se jiġu identifikati għal pajjiżi jew reġjuni li magħhom l-Ewropa teħtieġ li tiffoka l-kollaborazzjoni, b’enfasi partikolari fuq il-kooperazzjoni ma’ ekonomiji emerġenti, il-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw u pajjiżi ġirien.Se jkun disponibbli abbonament konġunt mat-tema 1 “Saħħa” tkun disponibbli għall-Programm tax-Xjenza tal-Fruntiera Umana (HFPS) sabiex tippromwovi r-riċerka interdixxiplinari u kollaborazzjoni ġdida bejn xjentisti minn oqsma differenti, u tipprovdi l-possibilità għal Stati Membri mhux fil-G8 li jibbenefikaw b’mod sħiħ mill-programm.Attivitajiet taħt din it-tema se jappoġġaw l-iskema ta’ Sistema ta’ Manifattura Intelliġenti (IMS) li tippermetti l-kooperazzjoni RTD bejn ir-reġjuni membri tagħha[31].Reazzjoni għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previstiAttività dwar Teknoloġiji Futuri u Emerġenti se tiġbed u trawwem riċerka eċċellenti trans-dixxiplinari f’oqsma emerġenti relatati ma’ l-ICT. Il-punti ta’ attenzjoni jinkludu: l-esplorazzjoni ta’ fruntieri ġodda fil-minjaturizzazzjoni u l-kompjuters inklużi, pereżempju, l-esplorazzjoni ta’ l-effetti quantum ; l-esplojtazzjoni tal-kumplessità tal-kompjuters u sistemi ta’ komunikazzjoni fuq netwerk; l-esplorazzjoni ta’ kunċetti ġodda dwar, u esperiment ma’, sistemi intelliġenti għal prodotti u servizzi personalizzati ġodda.Riċerka li timmira għal għarfien aħjar tax- xejriet u l-impatt ta’ l-ICT fuq is-soċjetà u l-ekonomija tista’ tinkludi, pereżempju: l-impatti ta’ l-ICT fuq il-produttività, l-impjieg, il-ħiliet u l-pagi; l-ICT bħala l-motivatur ta’ l-innovazzjoni fis-servizzi pubbliċi u tan-negozju; l-ostakli għal innovazzjonijiet u użu aktar wiesa' u aktar mgħaġġla fl-ICT; mudelli ġodda ta’ negozju u toroq ta’ esplojtazzjoni; l-użabbiltà, aċċettabilità tas-soluzzjonijiet imsejsa fuq l-ICT; il-privatezza, is-sigurtà u l-fiduċja fl-infrastrutturi ta’ l-ICT; il-kwistjonijiet ta’ etika fl-iżviluppi ta’ l-ICT; l-irbit ma’ l-oqsma legali, regolatorji u ta’ tmexxija relatati ma’ l-ICT; analiżi ta’ l-appoġġ ta’ l-ICT fuq il-politika ta’ l-UE u l-impatt fuqha.4. In-Nanoxjenza, in-Nanoteknoloġija, il-Materjali u t-Teknoloġiji ġodda ta’ ProduzzjoniGħanTitjib fil-kompetittività ta’ l-industrija Ewropea u li jkun żgurat li tkun mibdula minn industrija mitfuha fuq ir-riżorsi għal industrija mitfuha fuq l-għarfien, bil-ħolqien ta’ għarfien ġdid importanti għal applikazzjonijiet ġodda f’salib it-toroq bejn teknoloġiji u dixxiplini differenti.StrateġijaSabiex ittejjeb il-kompetittività, l-industrija Ewropea teħtieġ innovazzjonijiet radikali. Se tikkonċentra l-kapaċitajiet tagħha fuq prodotti b’valur miżjud għoli u teknoloġiji li jissodisfaw il-ħtiġijiet tal-klijenti, kif ukoll aspettattivi tas-soċjetà fl-ambjenta, is-saħħa u oħrajn. Ir-riċerka hija integrali biex ikunu ffaċċjati dawn l-isfidi konfliġġenti.Element kruċjali ta’ din it-tema hija l-integrazzjoni effettiva tan-nanoteknoloġija, ix-xjenzi dwar il-materjali u metodi ta’ produzzjoni ġodda, sabiex jitwettqu u jkunu massimizzati l-impatti għat-trasformazzjoni industrijali u, fl-istess ħin, ikun hemm appoġġ għall-produzzjoni u konsum sostenibbli. It-Tema se tappoġġa kull attività industrijali li joperaw b’sinerġija ma’ temi oħra. L-applikazzjonijiet fis-setturi u oqsma kollha se jkunu appoġġati u dan jinkludi x-xjenzi tal-materjali, il-proċessi u teknoloġiji tal-manifattura b’rendiment għoli, in-nanobijoteknoloġija u n-nanoelettronika.L-strateġija fuq terminu ta’ żmien medju huwa li tiffoka fuq konverġenza ta’ għarfien u ħiliet miġbura minn dixxiplini differenti li jesplojtaw sinerġiji xjentifiċi u teknoloġiċi mmotivati mill-applikazzjonijiet. F’termini ta’ żmien twil it-tema timmira li tikkapitalizza fuq il-prospetti enormi tan-nanoxjenzi u n-nanoteknoloġiji għall-ħolqien ta’ industrija u ekonomija verament imsejsa fuq l-għarfien.. Fiż-żewġ każijiet, ikun essenzjali li jkun żgurat l-adozzjoni ta’ l-għarfien iġġenerat permezz ta’ disseminazzjoni effettiv u l-esplojtazzjoni tar-riżultati.Ikunu żgurati kontribuzzjonijiet qawwija għall-ħtiġijiet industrijali u komplimentarjetajiet permezz ta’ inizjattivi u proġetti ffinanzjati, b’mod partikolari permezz tal-Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej (eż. fl-oqsma potenzjali tal-kimika sostenibbli, il-manifattura ġdida, is-sigurtà industrijali, in-nanomediċina, l-azzar, is-settur forestali, eċċ) u appoġġ għal inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti.It-tema hija partikolarment rilevanti għall-SMEs minħabba l-ħtiġijiet tagħhom u r-rwol fl-avvanz u l-użu tat-teknoloġiji. Oqsma ta’ rilevanza partikolari jinkludu: in-nano-strumenti, għodod u tagħmir (minħabba l-konċentrazzjoni ta’ SMEs b’rata ta’ tkabbir għolja u teknoloġija avvanzata f’dan is-settur); tessuti tekniċi (tipiku ta’ settur tradizzjonali għaddej minn proċess ta’ trasformazzjoni mgħaġġla, li qiegħed jeffettwa ħafna SMEs); sistemi spazjali; industriji mekkaniċi (eż. l-għodod tal-magni – fejn l-SMEs Ewropej huma fuq quddiem fid-dinja), kif ukoll setturi oħra li jinvolvu ħafna SMEs li jibbenefikaw mill-introduzzjoni ta’ mudelli ta’ negozju, materjali u prodotti ġodda.Azzjonijiet speċifiċi għall-koordinazzjoni tal-programmi u l-attivitajiet konġunti mmexxija fuq livell nazzjonali u reġjonali se jitwettqu permezz ta’ l-iskemi ERA-NET u ERA-NET+ sabiex ikun hemm promozzjoni tal-konverġenza fil-programmi ta’ riċerka, u sabiex tissaħħaħ il-massa kruċjali u s-sinerġiji fi ħdan il-Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej. Ir-riċerka industrijali se tibbenefika wkoll mill-koordinazjoni ta’ attivitajiet f’oqsma bħall-metroloġija, it-tossikoloġija, l-istandards u n-nomenklatura.Attivitajiet- In-nanoxjenzi u n-nanoteknoloġijiL-għan huwa l-ħolqien ta’ materjali u sistemi b’karatteristiċi u aġir definiti minn qabel, ibbażati fuq aktar għarfien u esperjenza ma’ materja fuq skala nano. Dan iwassal għal ġenerazzjoni ġdida ta’ prodotti u servizzi kompetittivi b’valur għoli u rendiment superjuri fuq firxa ta’ applikazzjonijiet, waqt li jimminimizza l-impatti negattivi potenzjali fir-rigward ta' l-ambjent u s-saħħa. L-interdixxiplinarjetà, li tintegra l-strateġiji teoretiċi u sperimentali, se tkun inkoraġġita.L-enfasi se tkun fuq l-għarfien ġdid u l-interazzjonijiet ta’ l-atomi, il-molekuli u l-aggregazzjoni tagħhom ma’ entitajiet kemm naturali u kemm artifiċjali. Ir-riċerka se tindirizza wkoll l-istrumenti, linji-pilota u attivitajiet ta’ dimostrazzjoni rilevanti meħtieġa għal strateġiji ġodda ħafna lejn il-manifattura bbażata fuq in-nanoteknoloġija fis-setturi industrijali l-aktar promettenti.Barra minn hekk, l-attività se tiffoka fuq sfidi relatati u l-kuntest soċjali u l-aċċettazzjoni tan-nanoteknoloġija. Dan se jinkludi riċerka fuq kull aspett tal-valutazzjoni tar-riskju (per eż n-nanotossikoloġija u l-ekotossikoloġija) kif ukoll is-sigurtà, in-nomenklatura, il-metroloġija u l-istandards li qegħdin isiru aktar importanti sabiex iħejju t-triq għall-applikazzjonijiet industrijali. Ikunu varati wkoll azzjonijiet speċifiċi għall-istabbiliment ta’ ċentri ta’ għarfien u kompetenza dedikati kif ukoll bħala punt fokali għall-implimentazzjoni ta’ l-strateġija integrat u responsabbli tal-Kummissjoni lejn in-nanoteknoloġija kif imfisser fil-qosor fil-Pjan ta’ Azzjoni assoċjat [32].- MaterjaliMaterjali avvanzati ġodda b’kontenut ta’ għarfien akbar, funzjonalitajiet ġodda u rendiment imtejjeb huma dejjem aktar kruċjali għall-kompetittività industrijali u l-iżvilupp sostenibbli Skond il-mudelli l-ġodda għall-industrija tal-manifattura, huma l-materjali stess li qegħdin ikunu l-ewwel pass għaż-żieda fil-valur tal-prodotti u r-rendiment tagħhom, aktar milli l-passi ta’ l-ipproċessar.Ir-riċerka se tiffoka fuq l-iżvilupp ta’ materjali ġodda bbażati fuq l-għarfien b’karatteristiċi magħżula apposta. Dan jitlob kontroll intelliġenti tal-proprjetajiet intrinsiċi, l-ipproċessar u l-produzzjoni u li jingħata każ ta’ l-impatti potenzjali fuq is-saħħa u l-ambjent maċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom kollu. L-enfasi se tkun fuq materjali ġodda avvanzati miksuba bl-użu tal-potenzjal tan-nanoteknoloġija u l-bijoteknoloġiji u/jew it-“tagħlim min-natura”, b’mod partikolari nanomaterjali, bijomaterjali u materjali mħallta b’rendiment għoli.Se titrawwem strateġija multidixxiplinari, li jinkludi l-kimika, il-fiżika u, dejjem aktar, ix-xjenzi bijoloġiċi. Il-karatterizzazzjoni, l-iddisinjar u s-simulazzjoni tal-materjali huma wkoll essenzjali għall-għarfien aħjar tal-fenomena tal-materjali, b’mod partikolari r-relazzjonijiet struttura-proprjetajiet fuq skali differenti; sabiex ikun hemm titjib fil-valutazzjoni u l-affidabbiltà tal-materjali, u sabiex ikun estiż il-kunċett tal-materjali virtwali għall-iddisinjar tal-materjali. L-integrazzjoni tal-livelli nano-molekulari-macro fil-kimiċi u l-materjali fuq teknoloġiji tal-materjali se jkunu appoġġati għall-iżvilupp ta’ kunċetti u proċessi ġodda bħall-katalisi u l-intensifikazzjoni u l-ottimizzazzjoni tal-proċessi.- Teknoloġiji ta’ produzzjoni ġoddaHemm il-ħtieġa ta’ strateġija ġdid lejn il-manifattura għat-trasformazzjoni ta’ l-industrija ta’ l-UE minn ambjent industrijali mitfugħ fuq ir-riżorsi għal wieħed mitfugħ fuq l-għarfien u dan jiddependi fuq l-adozzjoni ta’ attitudnijiet kompletament differenti lejn l-akkwist, l-użu, il-ħarsien u l-finanzjament kontinwi ta’ għarfien ġdid u l-użu tiegħu, inkluż lejn produzzjoni u modi ta’ konsum sostenibbli. Dan jimplika l-ħolqien tal-kondizzjonijiet xierqa għall-innovazzjoni kontinwa (f’attivitajiet industrijali u sistemi ta’ produzzjoni, inklużi kostruzzjoni, apparat u servizzi) u għall-iżvilupp ta’ “assi” tal-produzzjoni ġeneriċi (teknoloġiji, organizzazzjoni u faċilitajiet ta’ produzzjoni) filwaqt li jiġu sodisfatti r-rekwiżiti ta' sikurezza u dawk ambjentali.Ir-riċerka se tiffoka fuq numru ta’ linji: l-iżvilupp u l-validazzjoni ta’ mudelli u strateġiji industrijali ġodda li jkopru l-aspetti kollha taċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodott u l-proċess; sistemi ta’ produzzjoni adattivi li jirbħu l-limitazzjonijiet eżistenti tal-proċess u jippermettu metodi ġodda ta’ manifattura u pproċessar; produzzjoni fuq netwerk għall-iżvilupp ta’ għodod u metodi għal operazzjonijiet kooperattivi u b’valur miżjud fuq skala globali; għodod għat-trasferiment u l-integrazzjoni mgħaġġla ta’ teknoloġiji ġodda fl-iddisinjar u l-operazzjoni tal-processi tal-manifattura; u l-esplojtazzjoni tal-konverġenza tat-teknoloġiji nano, bijo, info u konjittivi għall-iżvilupp ta’ prodotti u kunċetti ta’ l-inġinerija ġodda u l-possibilità ta’ industriji ġodda.- L-integrazzjoni tat-teknoloġiji għall-applikazzjonijiet industrijaliL-integrazzjoni ta’ l-għarfien u t-teknoloġiji tat-tliet oqsma ta’ riċerka msemmija hawn fuq huma essenzjali sabiex titħaffef it-trasformazzjoni ta’ l-industrija Ewropea u l-ekonomija tagħa, waqt li tiġi adottata strateġija sikura, soċjalment responsabbli u sostenibbli.Ir-riċerka se tiffoka fuq applikazzjonijiet ġodda u soluzzjonijiet ġodda ta' bidla notevoli bħala reazzjoni għal sfidi importanti, kif ukoll għall-ħtiġijiet ta’ l-RTD identifikati mill-Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej differenti. L-integrazzjoni ta’ l-għarfien ġdid u teknoloġiji nano, ta' materjali u ta' produzzjoni se jkunu appoġġati f'applikazzjonijiet settorjali u dawk mifruxa fuq aktar minn applikazzjoni waħda bħas-saħħa, il-kostruzzjoni, l-industrija ta' l-ispazju, it-trasport, l-enerġija, il-kimika, l-ambjent, it-tessili, u l-ħwejjeġ, il-polpa u l-karta, u l-inġinerija mekkanika, kif ukoll fis-suġġett ġenerali tas-sikurezza fl-industrija.Il-kooperazzjoni internazzjonaliId-dimensjoni dejjem aktar internazzjonali tar-riċerka industrijali titlob strateġija koordinat sew għall-kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi. Għalhekk, il-kooperazzjoni internazzjonali se tkun importanti fit-tema kollha.Azzjonijiet speċifiċi jistgħu jinkludu: attivitajiet ma pajjiżi industrijalizzati u dawk li ffirmaw ftehim ta’ kooperazzjoni S&T (xjenza u teknoloġija) fl-oqsma tat-tema; inizjattivi speċifiċi ma’ ekonomiji emerġenti u l-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw sabiex ikun zgurat li jkollhom aċċess għall-għarfien; djalogu ma’ pajjiżi kbar dwar “kodiċi ta’ mġiba” għall-iżvilupp responsabbli u bla periklu tan-nanoteknoloġija; u l-iskema ta’ “Sistemi ta’ Manifattura Intelliġenti (IMS) li tippermetti l-kooperazzjoni RTD bejn ir-reġjuni membri fiha[33]. Inizjattivi ta’ koordinazzjoni u tpartit ta’ tagħrif mir-riċerka se jkunu mħeġġa (bħal fil-kwistjonijiet ambjentali u tas-sikurezza tas-saħħa fil-każ tan-nanoteknoloġiji), li jwittu t-triq għall-għarfien komuni tal-ħtiġijiet regolatorji minn dawk li jifformulaw il-politika madwar id-dinja.Reazzjoni għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previstiSe tkun implimentata riċerka dwar il-ħtiġijiet emerġenti, b’mod partikolari għall-iżvilupp u l-konsolidazzjoni tal-kapaċitajiet Ewropej f’oqsma ta’ riċerka specifiċi emerġenti u multidixxiplinari b’potenzjal kbir għall-futur. Kwalunkwe ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti se jiġu ttrattati b’mod flessibbli u jistgħu, pereżempju, jirrelataw ma’ l-istandardizzazzjoni, ma’ l-appoġġ għat-trasformazzjoni sikura lejn industrija bbażata fuq l-għarfien jew ma’ l-impatti potenzjali tan-nanoteknoloġiji fuq l-ambjent u s-saħħa.5. L-EnerġijaGħanIt-trasformazzjoni tas-sistema ta’ l-enerġija attwali bbażata fuq il-fjuwils-fossili f’waħda aktar sostenibbli bbażata fuq firxa ta’ sorsi u carriers ta’ enerġija kombinati ma’ effiċjenza aħjar fl-użu ta’ l-enerġija sabiex tindirizza l-isfida urġenti tas-sigurtà tal-provvista u l-bidla fil-klima, waqt li tiżdied il-kompetittività ta’ l-industriji ta’ l-enerġija fl-Ewropa.StrateġijaIt-tbassir attwali juri li l-biċċa l-kbira ta’ l-indikaturi kruċjali dwar l-enerġija (eż. il-konsum ta’ l-enerġija, id-dipendenza fuq il-fjuwils-fossili, emissjonijiet tas-CO2, il-prezz ta’ l-enerġija) mixjin fid-direzzjoni l-ħażina, fl-UE u aktar u aktar madwar id-dinja. Ir-riċerka fuq l-enerġija se tiffaċilita l-qlib ta’ dawn ix-xejriet, billi ssib bilanċ bejn żieda fl-effiċjenza, kemm il-prezzijiet ikunu jintlaħqu, is-sigurtà tat-teknoloġiji u sorsi ta’ enerġija eżistenti u kemm huma aċċettabbli, waqt li, fl-istess ħin, timmira lejn bidla fuq terminu ta’ żmien twil fil-mod kif l-Ewropa tiġġenera u tikkonsma l-enerġija. Ir-riċerka dwar l-enerġija b’hekk tikkontribwixxi b’mod dirett lejn is-suċċess tal-politika ta’ l-UE u, b’mod partikolari, fit-twettiq tal-miri ta’ l-UE attwali u tal-futur dwar l-enerġija u t-tnaqqis tal-gassijiet b’effett serra.Wara strateġija b’firxa wiesgħa ta’ teknoloġiji, skond il-konklużjonijiet tal-green papaer "Lejn strateġija Ewropea għas-sikurezza tal-provvista ta' l-elettriku"[34], ir-riċerka se tiffoka fuq l-iżvilupp ta’ teknoloġiji effettivi meta kkomparati mal-prezz għal ekonomija ta’ l-enerġija aktar sostenibbli għall-Ewropa (u madwar id-dinja) u tippermetti l-industrija Ewropea li tikkompeti b’suċċess fuq livell globali. L-attivitajiet se jindirizzaw l-orizzonti ta’ żmien kollha u jħaddnu l-katina kollha minn riċerka u żvilupp teknoloġiku fundamentali u applikata sa dimostrazzjoni tat-teknoloġija fuq skala kbira ("proġetti lighthouse ”), sostnuti b’riċerka mifruxa fuq diversi oqsma u soċjo-ekonomika għall-validazzjoni tar-riżultati tar-riċerka u l-provvediment ta’ bażi razzjonali għad-deċiżjonijiet ta’ politika u l-iżvilupp tal-qafas tas-suq. Kull fejn ikun possibbli, ikun adottat strateġija integrat, li jistimula r-reazzjonijiet meħtieġa u l-kooperazzjoni bejn id-diversi partijiet ikkonċernati li għandhom interess. Azzjonijiet integrati li jaqsmu jew jesplojtaw is-sinerġiji bejn l-oqsma ta’ riċerka differenti se jkunu mħeġġa.It-tisħiħ tal-kompetittività tas-settur Ewropew ta’ l-enerġija, iffaċċjat minn kompetizzjoni qawwija mill-kumplament tad-dinja, huwa għan importanti ta’ din it-Tema, li jipprovdi l-kapaċità lill-industrija Ewropea li tilħaq, jew iżżomm, pożizzjoni fuq quddiem f’teknoloġiji importanti ta’ l-enerġija. B’mod partikolari, l-SMEs huma l-ilma tal-ħajja tas-settur ta’ l-enerġija, għandhom rwol vitali fil-katina ta’ l-enerġija u se jkunu vitali fil-promozzjoni ta’ l-innovazzjoni. Parteċipazzjoni qawwija min-naħa tagħhom fir-riċerka u attivitajiet ta’ dimostrazzjoni huma essenzjali u se jiġu promossi b’mod attiv.L-aġendi ta’ riċerka strateġika u l-istrateġiji ta’ użu żviluppati mill-Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej huma input importanti għall-prijoritajiet ta’ riċerka fit-Tema. Tali pjattaformi huma stabbiliti dwar iċ-ċelluli tal-fjuwil u l-idroġenu u l-fotovoltajċi u l-kunċett qiegħed ikun estiż f’oqsma oħra, bħal bijofjuwils, ġenerazzjoni b’emissjoni żero u netwerks ta’ l-elettriku tal-futur. Il-PTE dwar l-idroġenu u ċ-ċelluli tal-fjuwil se tkun l-bażi ta’ Inizjattiva Teknoloġika Konġunta u inizjattivi simili jistgħu jkunu previsti f’oqsma oħra bħal ġenerazzjoni ta’ l-enerġija b’emissjoni żero u materjali li jiġġeddu. Azzjonijiet li jsaħħu l-koordinazzjoni tal-programmi nazzjonali se jkunu segwiti kull meta jkun xieraq.Sabiex tissaħħaħ id-disseminazzjoni u l-użu tal-produzzjoni tar-riċerka, id-disseminazzjoni tat-tagħrif u t-trasferiment tar-riżultati, inkluż lil dawk li jofformulaw il-politika, se jkun appoġġat fl-oqsma kollha. Dan se jikkomplimenta l-element Enerġija Intelligenti – Programm Ewropa tal-Programm għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni sabiex ikun hemm appoġġ għall-innovazzjoni u jitneħħew l-ostakli mhux teknoloġiċi għall-mobilizzazzjoni fis-suq b’mod mifrux tat-teknoloġiji ta’ l-enerġija dimostrati.Attivitajiet- Ċelluli ta’ l-idroġenu u tal-fjuwilL-istrateġija integrata ta’ riċerka u użu żviluppata mill-Pjattaforma Ewropea dwar it-Teknoloġija taċ-Ċelluli tal-Fjuwil u l-Idroġenu tipprovdi bażi għal programm integrat strateġiku għat-trasport u applikazzjonijiet stazzjonarji jew mobbli immirat lejn bażi teknoloġika qawwija għall-ħolqien ta’ industrija kompetittiva tal-provvista u tagħmir taċ-ċelluli tal-fjuwil u l-idroġenu fl-UE. Il-programm se jinkludi: riċerka fundamentali u applikata u żvilupp teknoloġiku; proġetti ta’ dimostrazzjonijiet fuq skala kbira (proġetti “ lighthouse ”) sabiex jivvalidaw ir-riżultati tar-riċerka u jipprovdu reazzjoni għal aktar riċerka; attivitajiet ta’ riċerka mifruxa fuq diversi oqsma u soċjo-ekonomiċi li jirfdu strateġiji ta’ tranżizzjoni sodi u jipprovdu bażi razzjonali għal deċiżjonijiet ta’ politika u żvilupp tal-qafas tas-suq. Ir-riċerka industrijali applikata u l-attivitajiet ta’ dimostrazzjoni mifruxa fuq diversi oqsma tal-programm, preferabbilment, se jiġu implimentati permezz ta’ Inizjattiva Teknoloġika Konġunta. Din l-azzjoni, maniġġata strateġikament u mmirata lejn l-għan, se tkun komplimentata u koordinata mill-qrib ma’ sforz kollaborattiv ta’ riċerka fuq livell aktar għoli immirat sabiex jikseb skoperti importanti dwar materjali, proċessi u teknoloġiji emerġenti kruċjali.- Ġenerazzjoni ta’ l-elettriku li jiġġeddedL-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta’ teknoloġiji integrati għall-produzzjoni ta’ l-elettriku minn materjali li jiġġeddu, adattati għal kondizzjonijiet reġjonali differenti, sabiex jipprovdu l-mezzi għal żieda sostanzjali fis-sehem tal-produzzjoni ta’ l-elettriku li jiġġedded fl-UE. Ir-riċerka sea żżid l-effiċjenza ġenerali fil-konverżjoni, tnaqqas il-prezz ta’ l-elettriku b’mod sinifikanti, ittejjeb l-affidabbiltà tal-proċess u tkompli tnaqqas l-impatt fuq l-ambjent. L-enfasi se tkun fuq il-fotovoltajċi, ir-riħ u l-bijomassa (inkluża frazzjoni bijodigradibbli mill-iskart) Barra minn hekk, ir-riċerka se timmira li tirrealizza l-potenzjal sħiħ ta’ sorsi li jiġġeddu oħra ta’ l-enerġija: ġeotermali, mix-xemx, l-oċeani u idroenerġija fuq skala żgħira.- Produzzjoni tal-fjuwil li jiġġeddedL-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta’ teknoloġiji ta’ konverżjoni aħjar għal produzzjoni sostenibbli u katini ta’ provvista ta’ fjuwils solidi, likwidi u forma ta’ gass mill-bijomassa (inkl. frazzjoni bijodigradibbli mill-iskart) b’mod partikolari l-bijofjuwils għat-trasport. L-enfasi se tkun fuq tipi ġodda ta’ bijofjuwils kif ukoll fuq rotot ġodda ta’ produzzjoni u distribuzzjoni għall-bijofjuwils eżistenti, inkluża l-produzzjoni integrata ta’ l-enerġija u prodotti oħra b’valur miżjud permezz tal-bijoraffineriji. Bil-għan li jkun hemm aktar benefiċċji mis-'sors sa l-utent' tal-karbonju, ir-riċerka se tiffoka fuq żieda fl-effiċjenza fl-użu ta’ l-enerġija u titjib fl-integrazzjoni tat-teknoloġija u l-użu ta-materja prima ( feedstock ). Se jkunu inklużi kwistjonijiet bħal loġistika tal-materja prima, riċerka pre-normattiva u l-istandardizzazzjoni għal użu bla periklu fit-trasport u applikazzjonijiet stazzjonarji. Sabiex ikun esplojtat il-potenzjal għall-produzzjoni ta’ l-idroġenu li jiġġedded, ikun hemm appoġġ għal proċessi bbazati fuq il-bijomassa, l-elettriku li jiġġedded u l-enerġija mix-xemx.- Materjali li jiġġeddu għat-tisħin u t-tkessiħL-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta’ firxa ta’ teknoloġiji sabiex jiżdied il-potenzjal tat-tisħin u t-tkessiħ permezz ta’ sorsi ta’ l-enerġija li jiġġeddu u jkun hemm kontribut lejn enerġija sostenibbli. L-għan huwa li jkun hemm tnaqqis sostanzjali fil-prezzijiet, żieda fl-effiċjenza, aktar tnaqqis fl-impatti fuq l-ambjent u l-aħjar użu tat-teknoloġiji f’kondizzjonijiet reġjonali differenti. Ir-riċerka u d-dimostrazzjoni se jinkludu sistemi u komponenti ġodda għal applikazzjonijiet industrijali (inkl. d-desalinizzazzjoni termali ta’ l-ilma baħar), tisħin u tkessiħ ta’ l-ispazji distrettwali u/jew dedikati, l-integrazzjoni tal-bini u l-ħażna ta’ l-enerġija.- Teknoloġiji għall-assorbiment u l-ħażna tad-CO2 għal ġenerazzjoni ta’ l-enerġija mingħajr emissjonijietIl-fjuwils-fossili, inevitabbilment, jibqgħu jaġħtu sehem sinifikanti mit-taħlita ta’ enerġija għal għexieren ta’ snin. Sabiex dan ikun kompatibbli ma’ l-ambjent, b’mod partikolari fir-rigward tal-bidla fil-klima, hemm ħtieġa ta’ tnaqqis drastiku fl-impatti negattivi ambjentali tal-fjuwils-fossili, li jimmira lejn ġenerazzjoni ta’ l-enerġija effiċjenti ħafna b’emissjonijiet viċin iż-żero. L-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta’ teknoloġiji effiċjenti u affidabbli għall-assorbiment u l-ħażna tad-CO2 huma kruċjali, immirati lejn tnaqqis fil-press ta’ l-assorbiment u l-ħażna tad-CO2 sa anqas minn 20€/tunellata metrika, b’rati ta’ assorbiment ta’ aktar minn 90%, kif ukoll li juru l-istabbiltà, sigurtà u affidabbiltà fuq termini ta’ żmien twal tal-ħażna tad-CO2.- Teknoloġiji nodfa tal-faħamImpjanti ta’ l-enerġija li jaħarqu l-faħam għadhom il-qofol tal-ġenerazzjoni ta’ l-elettriku madwar id-dinja, iżda għandhom potenzjal konsiderevoli għal kisba ta’ aktar effiċjenza u tnaqqis fl-emissjonijiet, b’mod partikolari fir-rigward tad-CO2. Sabiex iżommu l-kompetittività u jagħtu kontribut għall-immaniġġar ta’ l-emissjonijiet tad-CO2, l-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta’ teknoloġiji għall-konverżjoni nadifa tal-faħam se jkunu appoġġati sabiex ikun hemm żieda sinifikanti fl-effiċjenza u l-affidabbiltà ta’ l-impjanti, tnaqqis fl-emissjonijiet li jniġġżu u tnaqqis fl-ispejjeż totali, taħt kondizzjonijiet ta’ operazzjoni diversi. Bl-għan li, fil-futur, ikun hemm ġenerazzjoni ta’ l-enerġija mingħajr emissjonijiet, dawn l-attivitajiet se jwittu t-triq għal, jikkomplementaw u jintrabtu ma' teknoloġiji futuri ta’ l-assorbiment u l-ħażna tad-CO2.- Netwerks ta’ smart energySabiex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni għal sistema ta’ enerġija aktar sostenibbli, hemm il-ħtieġa ta’ sforz R&Ż wiesa' sabiex iżid l-effiċjenza, il-flessibilità, is-sigurtà u l-affidabbiltà tas-sistemi u netwerks Ewropej ta’ l-elettriku u l-gass. Għan-netwerks ta’ l-elettriku, l-għanijiet tat-trasformazzjoni tal- grids eżistenti f’netwerks ta’ servizz reżistenti u interattivi (klijenti/operaturi) u t-tneħħija ta’ l-ostakoli għall-użu fuq skala kbira u l-integrazzjoni effettiva ta’ sorsi ta’ enerġija li jiġġeddu u ġenerazzjoni distribwita (eż. ċelluli tal-fjuwil, mikroturbini, magni bil-moviment alternat) ikunu jeħtieġu wkoll l-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta’ teknoloġiji importanti li jagħmlu żviluppi oħra possibbli (pre-eż. soluzzjonijiet ICT, teknoloġiji tal-ħażna għar-RES, elettronika ta’ l-enerġija u apparat HTS). Għan-netwerks tal-gass, l-għan huwa li jkunu dimostrati proċessi u sistemi aktar intelliġenti għat-trasport u d-distribuzzjoni tal-gass, inklużi l-integrazzjoni effettiva tas-sorsi ta’ l-enerġija li jiġġeddu.- L-effiċjenza u l-iffrankar fl-użu ta’ l-enerġijaIl-potenzjal kbir għall-iffrankar u t-titjib fl-effiċjenza fl-użu ta’ l-enerġija[35] iridu jiġu sfruttati permezz ta’ l-ottimizzazzjoni, il-validazzjoni u d-dimostrazzjoni ta’ kunċetti u teknoloġiji ġodda għall-bini, is-servizzi u l-industrija. Dan jinkorpora l-kombinament ta’ strateġiji u teknoloġiji sostenibbli għal aktar effiċjenza fl-użu ta’ l-enerġija, l-użu ta’ enerġija li tiġġedded u poli-ġenerazzjoni u l-integrazzjoni ta’ sistemi li jimmaniġġaw it-talba fuq skala kbira fl-ibliet u l-komunitajiet. Dawn l-azzjonijiet fuq skala kbira jistgħu jkunu appoġġati b’R&Ż innovattivi li jindirizzaw komponenti jew teknoloġiji speċifiċi, eż. il-poli-ġenerazzjoni u l-bini ekoloġiku. Għan importanti huwa l-ottimizzazzjoni tas-sistemi ta’ l-enerġija tal-komunitajiet lokali billi jibbilanċja tnaqqis sinifikanti fit-talba għall-enerġija mas-soluzzjonijiet ta’ provvista l-aktar sostenibbli u bi prezz li jintlaħaq, inkluż l-użu ta’ fjuwils ġodda fi flotot dedikati[36].- L-għarfien għall-formulazzjoni tal-politika dwar l-enerġijaL-iżvilupp ta’ għodod, metodi u mudelli għall-valutazzjoni tal-kwistjonijiet ekonomiċi u soċjali ewlenin relatati mat-teknoloġiji ta’ l-enerġija. L-attivitajiet se jinkludu l-bini ta’ bażijiet tat-tagħrif u xenarji għal UE akbar u l-valutazzjoni ta’ l-impatt tal-politika dwar l-enerġija jew relatata ma’ l-enerġija fuq is-sigurtà tal-provvista, l-ambjent, is-soċjetà u l-kompetittività ta’ l-industrija ta’ l-enerġija. L-impatt tal-progress teknoloġiku fuq il-politika ta’ l-UE huwa ta’ interess partikolari.Il-kooperazzjoni internazzjonaliMinħabba n-natura globali ta’ l-isfidi, it-theddid u l-opportunitajiet, il-kollaborazzjoni internazzjonali hija element dejjem aktar importanti tar-riċerka dwar l-enerġija. Azzjonijiet speċifiċi se jappoġġaw inizjattivi kooperattivi multilaterali ta’ importanza strateġika, bħas-Sħubija Internazzjonali għall-Ekonomija ta’ l-Idroġenu (IPHE), il-Forum tat-Tmexxija fis-Sekwestrar tal-Karbonju (CSLF) u l-Koalizzjoni ta’ Johannesburg dwar l-Enerġija li Tiġġedded (JREC). Azzjonijiet speċifiċi oħra se jkunu appoġġati, billi jkunu indirizzati kwistjonijiet bħal konsegwenzi fuq l-ambjent tal-politika dwar l-enerġija, l-interdipendenza tal-provvisti ta’ l-enerġija, it-trasferiment tat-teknoloġija u l-kostruzzjoni tal-kapaċità.Il-Kooperazzjoni Xjentifika Internazjonali fil-qasam ta’ l-enerġija se tappoġġa wkoll l-għan ta’ l-Inizjattiva ta’ l-UE dwar L-Enerġija għall-eliminazzjoni tal-faqar u l-iżvilupp sostenibbli (EUEI) varata fis-Samit Dinji għall-Iżvilupp Sostenibbli (WSSD), jiġifieri li jkun hemm kontribut għall-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millenju (MDGs) permezz tal-provvista ta’ aċċess affidabbli u li jista’ jintlaħaq għal enerġija sostenibbli għall-fqar.Reazzjoni għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previstiRiċerka dwar ħtiġijiet emerġenti se tgħin sabiex tidentifika u tesplora opportunitajiet xjentifiċi u teknoloġiċi ġodda fil-qasam tal-provvista, il-konverżjoni, l-użu u s-sostenibbiltà ta’ l-enerġija, ħafna drabi f’kombinament ma’ oqsma u dixxiplini oħra, bħal bijoteknoloġija u materjali u proċessi ta’ produzzjoni ġodda. Ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti fejn jista’ jkun hemm il-bżonn ta’ reazzjoni mgħaġġla jinkludu, pereżempju, l-iżvilupp ta’ azzjonijiet internazzjonali dwar il-bidla fil-klima u r-reazzjoni għal tħarbit jew instabbilità kbar fil-provvista jew il-prezz ta’ l-enerġija.6. L-Ambjent (inkluża l-Bidla fil-Klima)GħanIl-promozzjoni ta’ l-immaniġġar sostenibbli ta’ l-ambjent naturali u dak tal-bniedem u r-riżorsi tiegħu billi jkun hemm avvanz fl-għarfien ta’ l-interazzjoni bejn il-bijosfera, l-ekosistemi u l-attivitajiet tal-bniedem, u bl-iżvilupp ta’ teknoloġiji, għodod u servizzi ġodda sabiex il-kwistjonijiet ambjentali globali jkunu indirizzati b’mod integrat. L-enfasi se tkun fuq il-previżjoni tal-bidliet fis-sistemi tal-klima, ekoloġiċi, ta’ l-art u l-oċeani, fuq għodod u teknoloġiji għall-monitoraġġ, il-prevenzjoni u l-mitigazzjoni tal-pressjoni u r-riskji fuq l-ambjent, inkluża s-saħħa, u għas-sostenibbiltà ta’ l-ambjent naturali u dak magħmul mill-bniedem.StrateġijaIl-ħarsien ta’ l-ambjent huwa essenzjali għal kwalità tal-ħajja tal-ġenerazzjonijiet preżenti u futuri kif ukoll għat-tkabbir ekonomiku. Ġaladarba r-riżorsi naturali tad-dinja u l-ambjent maħluq mill-bniedem huma taħt pressjoni mill-popolazzjoni li qegħda tikber, l-urbanizzazzjoni, l-espansjoni kontinwa ta’ l-agrikoltura, it-trasport u s-setturi ta’ l-enerġija, kif ukoll il-varjabbiltà tal-klima u t-tisħin fuq skala lokali, reġjonali u lokali, l-isfida li qegħda tiffaċċja l-UE hija li tiżgura tkabbir kontinwu u sostenibbli waqt li, fl-istess ħin, tnaqqas l-impatti negattivi fuq l-ambjent. Il-kooperazzjoni ma’ l-Ewropa kollha hija mmotivata mill-fatt li l-pajjiżi, ir-reġjuni u l-ibliet qegħdin jiffaċċjaw problemi ambjentali komuni u li hemm il-ħtieġa ta’ massa kritika minħabba l-iskala, l-ambitu u l-livell għoli ta’ kumplessità tar-riċerka dwar l-ambjent. Tali kooperazzjoni tiffaċilita wkoll l-ippjanar komuni, l-użu ta’ bażijiet tat-tagħrif konnessi u interoperabbli, u l-iżvilupp ta’ indikaturi komuni, ta’ metodoloġiji ta’ valutazzjoni u ta’ sistemi koerenti u fuq skala kbira għall-osservazzjoni u t-tbassir. Barra minn hekk, il-kooperazzjoni internazzjonali hija meħtiega sabiex l-għarfien ikun komplut u għal maniġġar aħjar fuq livell dinji.Ir-riċerka dwar dan is-suġġett[37] se tagħti kontribut għall-implimentazzjoni ta’ l-impenji internazzjonali ta’ l-UE u l-Istati Membri bħall-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Bidla fil-Klima, il-protokolli ta’ Kyoto u Montreal, l-inizjattivi tal-protokoll post-Kyoto, il-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Diversità Bijoloġika, il-Konvenzjoni tan-NU kontra d-Deżertifikazzjoni u s-Samit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli 2002, inklużi fl-Inizjattiva ta’ l-UE dwar l-Ilma (kif ukoll il-promozzjoni ta’ produzzjoni u konsum sostenibbli). Se tagħti kontribut ukoll fil-Bord Intergovernattiv dwar il-Bidla fil-Klima, l-inizjattiva ta’ Grupp ta' Osservazzjoni tad-Dinja (GEO) u tqis il-Valutazzjoni ta’ l-Ekosistema għall-Millenju. Barra minn hekk, se tappoġġa wkoll il-ħtiġijiet ta’ riċerka li joħorġu minn leġiżlazzjoni u politiki eżistenti u emerġenti ta’ l-UE, l-implimentazzjoni tas-Sitt Programm ta’ Azzjoni Ambjentali, strateġiji tematiċi assoċjati u strateġiji emerġenti oħra (eż. l-istrateġija dwar il-merkurju), u l-pjanijiet ta’ azzjoni dwar it-Teknoloġiji Ambjentali u dwar l-Ambjent u s-Saħħa.Il-promozzjoni ta’ teknoloġiji ambjentali innovattivi se tagħti kontribut għat-twettiq ta’ użu sostenibbli tar-riżorsi, għall-mitigazzjoni tal-bidla fil-klima, u għall-ħarsien ta’ l-ekosistemi u l-ambjent magħmul mill-bniedem. Ir-riċerka se tagħti kontribut ukoll għal żviluppi teknoloġiċi li jtejbu l-qagħda ta’ l-intrapriżi Ewropej fis-suq, b’mod partikolari l-SMEs, f’oqsma bħat-teknoloġiji ambjentali. Il-Pjattafori tat-Teknoloġija Ewropej, bħal dawk dwar il-provvistà ta’ l-ilma u s-sanità, kimika sostenibbli u l-foresti, jikkonfermaw il-ħtieġa għal azzjoni fuq livell ta’ l-UE u l-implimentazzjoni ta’ partijiet rilevanti mill-aġendi ta’ riċerka tagħhom se tkun appoġġata fl-attivitajiet imsemmija hawn taħt.Il-koordinazzjoni tal-programmi nazzjonali se tkun imsaħħa bit-twessigħ u t-tkabbir ta’ l-ambitu ta’ l-ERA-NETS eżistenti fir-riċerka ambjentali, inkluża implimentazzjoni konġunta ta’ programmi ta’ riċerka fil-Baħar Baltiku u ERA-nets ġodda.Tingħata attenzjoni speċjali għat-tisħiħ tad-disseminazzjoni tar-rizultati tar-riċerka ta’ l-UE – ukoll permezz ta’ l-esplojtazzjoni ta’ sinerġiji ma’ mekkaniżmi kumplimentari ta’ finanzjament fuq livelli ta’ l-UE u l-Istati Membri – u anki l-istimulazzjoni ta’ l-adozzjoni tagħhom minn utenti finali rilevanti, bil-mira tkun, b’mod partikolari, lejn dawk li jifformulaw il-politika.Attivitajiet- Bidla fil-klima, tniġġis u riskji- Pressjoni fuq l-ambjent u l-klimaIr-riċerka integrata dwar kif taħdem il-klima u s-sistema globali hija meħtieġa sabiex ikun hemm osservazzjoni u analiżi ta’ kif dawn is-sistemi jevolvu u tbassir ta’ l-evolviment fil-futur. Dan se jippermetti l-iżvilupp ta’ adattament effettiv u miżuri ta’ mitigazzjoni dwar il-bidla fil-klima u l-impatt tagħha. Mudelli avvanzati dwar il-bidla fil-klima minn skala globali għal skala sub-reġjonali se jiġu żviluppati u applikati sabiex ikun hemm valutazzjoni tal-bidla, l-impatti potenzjali u l-limiti kruċjali. Bidliet fil-kompożizzjoni ta’ l-atmosfera u ċ-ċiklu ta’ l-ilma se jiġu studjati u se jkunu żviluppati strateġiji bbażati fuq ir-riskji li jqisu l-bidla fl-okkorrenza ta’ nixfiet, maltemp u għargħar. Il-pressjoni fuq il-kwalità ta’ l-ambjent u fuq il-klima mit-tniġġis ta’ l-arja, l-ilma u l-ħamrija se tiġi investigata, kif ukoll l-interazzjonijiet bejn l-atmosfera, is-saff ta’ l-ożonu fl-istratosfera, il-wiċċ ta’ l-art, is-silġ u l-oċeani. Tingħata konsiderazzjoni għall-mekkaniżmi ta’ reazzjoni u bidliet f’daqqa (eż. iċ-ċirkolazzjoni fl-oċeani) u għall-impatti fuq il-bijodiversità u l-ekosistemi.- Ambjent u saħħaIr-riċerka multidixxiplinari dwar l-interazzjoni bejn l-fatturi ta’ riskju ambjentali u s-saħħa tal-bniedem hija meħtieġa bħala appoġġ għall-pjan ta’ azzjoni dwar l-Ambjent u s-Saħħa u l-integrazzjoni ta’ tħassib dwar is-saħħa pubblika u l-karatterizzazzjoni tal-mard relatati ma’ riskji ambjentali emerġenti. Ir-riċerka se tiffoka fuq esponiment multiplu minn rotot ta’ esponiment differenti, l-identifikazzjoni tas-sorsi tat-tniġġis u sorsi ta’ tensjoni ambjentali ġodda jew emerġenti (eż l-arja ta’ ġewwa u ta’ barra, kampijiet elettromanjetiċi, ħoss u l-esponiment għal sustanzi tossiċi) u l-effetti potenzjali fuq is-saħħa. Ir-riċerka se timmira wkoll lejn l-integrazzjoni ta’ l-attivitajiet ta’ riċerka dwar il-bijomonitoraġġ fuq il-bniedem fir-rigward ta’ l-aspetti xjentifiċi, il-metodoloġiji u l-għodod sabiex ikun żviluppat strateġija koordinat u koerenti. Se tinkludi studji cohort (tqabbil ta’ żewġ gruppi, wieħed b’ċertu marda u l-ieħor le) Ewropej, b’attenzjoni speċjali għall-gruppi ta’ popolazzjoni vulnerabbli, u metodi u għodod għal karatterizzazzjoni aħjar tar-riskji, il-valutazzjoni u t-tqabbil tar-riskji u l-impatt fuq is-saħħa. Ir-riċerka se tiżviluppa wkoll marki bijoloġiċi u għodod għall-immudellar li jqisu l-esponiment kombinat, il-varjazzjonijiet fil-vulnerabbiltà u l-inċertezzi. Se tipprovdi wkoll metodi u għodod għat-teħid tad-deċiżjonijiet (indikaturi, analiżi dwar il-benefiċċju mqabbel mal-press u analiżi fuq diversi kriterji, valutazzjoni ta’ l-impatt fuq is-saħħa, analiżi tal-piż tal-mard u s-sostenibbiltà) għall-analiżi, l-immaniġġar u l-komunikazzjoni tar-riskji u għall-iżvilupp u l-analiżi tal-politika.- Perikli naturaliL-immaniġġar tad-diżastri naturali jitlob strateġija multi risk . Hemm il-ħtieġa ta’ għarfien, metodi u qafas integrat aħjar għall-valutazzjoni tal-perikli, il-vulnerabbiltà u r-riskji. Barra minn hekk hemm il-ħtieġa li jkunu żviluppati strateġiji ta’ mapping , prevenzjoni u mitigazzjoni, inklużi kunsiderazzjonijiet ta’ fatturi ekonomiċi u soċjali. Diżastri relatati mal-klima (bħal maltempati, nixfiet, nar fil-foresti, landslides u għargħar), u perikli ġeoloġiċi (terrimoti, vulkani u t-tsunami) se jkunu studjati. Din ir-riċerka se tippermetti li l-proċess bażiku jkun magħruf aħjar, u t-titjib tal-metodi ta’ previżjoni u tbassir fuq il-bażi ta’ strateġija probabilistic . Se tkun il-bażi wkoll għall-iżvilupp ta’ sistemi ta’ twissija kmieni u ta’ tagħrif. Ir-riperkussjonijiet ta’ perikli naturali kbar fuq is-soċjetà se jkunu kkwantifikati.- Maniġġar Sostenibbli tar-Riżorsi- Il-konservazzjoni u l-immaniġġar sostenibbli tar-riżorsi naturali u magħmula mill-bniedemL-attivitajiet ta’ riċerka se jkunu mmirati lejn it-titjib tal-bażi ta’ għarfien u l-iżvilupp tal-mudelli u għodod avvanzati meħtieġa għall-immaniġġar sostenibbli tar-riżorsi u l-ħolqien ta’ modi ta’ konsum sostenibbli. Dan se jippermetti l-previżjoni ta’ l-iżvilupp ta’ l-ekosistemi u r-restawr tagħhom, u l-mitigazzjoni tad-degradazzjoni u t-telf ta’ elementi strutturali u funzjonali importanti ta’ l-ekosistemi (għall-bijodiversità, l-ilma, il-ħamrija u r-riżorsi tal-baħar). Ir-riċerka dwar l-immudellar ta’ l-ekosistemi se tqis il-prassi tal-ħarsien u l-konservazzjoni. Strateġiji innovattivi għall-iżvilupp ta’ attivitajiet ekonomiċi mis-servizzi ta’ l-ekosistemi se jiġu promossi. Se jiġu żviluppati strateġiji li jevitaw id-deżertifikazzjoni, id-degradazzjoni ta’ l-art u l-erożjoni, u sabiex iwaqqfu t-telf tal-bijodiversità. Ir-riċerka se tindirizza wkoll l-immaniġġar sostenibbli tal-foresti u l-ambjent urban, inklużi l-ippjanar u l-immaniġġar ta’ l-iskart. Ir-riċerka se tibbenefika minn, u tagħti kontribut għall-iżvilupp ta’ sistemi ta’ l-immaniġġar tat-tagħrif miftuħa, distribwiti u interoperabbli u se tkun il-bażi tal-valutazzjonijiet, il-previżjonijiet u s-servizzi relatati mar-riżorsi naturali u l-użu tagħhom.- L-evoluzzjoni ta’ l-ambjent tal-baħarHemm il-ħtieġa ta’ riċerka speċifika sabiex ikun hemm titjib fl-għarfien tagħna dwar l-impatt ta’ l-attivitajiet tal-bniedem fuq l-oċeani u l-ibħra u fuq ir-riżorsi ta’ l-ambjent tal-baħar, inkluża l-ewtrofikazzjoni ta’ l-ibħra reġjonali u ż-żoni mal-kosta. Se jsiru attivitajiet ta’ riċerka f’ambjenti akwatiċi, ekosistemi f’baħar fond u qiegħ il-baħar sabiex josservaw, jimmonitorjaw u jbassru l-aġir ta’ dan l-ambjent u jtejbu l-għarfien tal-baħar u l-użu sostenibbli tar-riżori ta’ l-oċeani. L-impatt ta’ l-attivitajiet tal-bniedem fuq l-oċeani se jiġi valutat permezz ta’ strateġiji integrati li jqisu l-bijodiversità, l-ekosistemi, il-proċessi u s-servizzi tal-baħar, iċ-ċirkolazzjoni fl-oċeani u l-ġeoloġija ta’ qiegħ il-baħar.- Teknoloġiji ambjentali- Teknoloġiji ambjentali għall-immaniġġar sostenibbli u l-konsevazzjoni ta’ l-ambjenti naturali u magħmula mill-bniedemHemm il-ħtieġa ta’ teknoloġiji ambjentali ġodda jew aħjar sabiex jitnaqqas l-impatt ta’ l-attivitajiet tal-bniedem fuq l-ambjent, jitħares l-ambjent u jkun hemm maniġġar aktar effiċjenti tar-riżorsi u żvilupp ta’ prodotti, proċessi u servizzi ġodda aktar ta’ benefiċċju għall-ambjent mill-alternattivi eżistenti. Ir-riċerka se tkun, b’mod partikolari, immirata lejn: teknoloġiji li jevitaw jew inaqqsu r-riskji ambjentali, jimmitigaw il-perikli u d-diżastri, jimmitigaw il-bidla fil-klima u t-telf tal-bijodiversità; teknoloġiji li jippromwovu l-produzzjoni u l-konsum sostenibbli; teknoloġiji għall-immaniġġar tar-riżorsi jew it-trattament tat-tniġġis bmod aktar effiċjenti fir-rigward ta’ l-ilma, il-ħamrija, l-arja, il-baħar u riżorsi naturali oħra, jew l-iskart; teknoloġiji għall-immaniġġar ambjentalment sod u sostenibbli ta’ l-ambjent uman inkluż l-ambjent mibni, żoni urbani u paesaġġ, kif ukoll ik-konservazzjoni u r-restawr tal-wirt kulturali.- Il-valutazzjoni, verifikazzjoni u ttestjar tat-teknoloġijaIr-riċerka se tiffoka fuq il-valutazzjoni tat-teknoloġija fir rigward tar-riskju u r-rendiment, inklużi l-proċessi u l-prodotti, u l-iżvilupp ulterjuri ta’ metodi relatati, bħall-analiżi taċ-ċiklu tal-ħajja. Barra minn hekk, l-enfasi se tkun fuq: l-opportunitajiet fuq terminu ta’ żmien twil, il-potenzjal tas-suq u l-aspetti soċjoekonomiċi tat-teknoloġiji ambjentali; il-valutazzjoni tar-riskji kimiċi, strategiji intelliġenti ta’ l-ittestjar u metodi għall-minimizzazzjoni ta’ l-ittestjar fuq l-annimali, teknika għall-kwantifikazzjoni tar-riskju u appoġġ ta' riċerka għall-iżvilupp tas-Sistema Ewropea għall-Verifikazzjoni u l-Ittestjar tat-Teknoloġiji Ambjentali.- Għodod għall-osservazzjoni u l-valutazzjoni tad-dinja- Osservazzjoni tad-dinjaAttivitajiet ta’ riċerka se jkunu dedikati għall-iżvilupp u l-integrazzjoni għas-Sistema tas-Sistemi ta’ l-Osservazzjoni Globali tad-Dinja (GEOSS) għall-kwistjonijiet ambjentali u ta’ żvilupp sostenibbli fil-qafasr ta l-inizjattiva GEO[38]. L-interoperabbiltà bejn is-sistemi ta’ osservazzjoni, l-immaniġġar u t-tpartit tat-tagħrif u l-ottimizzazzjoni tat-tagħrif għall-għarfien, l-immudellar u l-previżjoni tal-fenomemi ambjentali se jiġu indirizzati. Dawn l-attivitajiet se jkunu ffokati fuq il-perikli naturali, il-bidla fil-klima, it-temp, l-ekosistemi, ir-riżorsi naturali, l-ilma, l-użu ta’ l-art, l-ambjent u s-saħħa, u l-bijodiversità (inklużi l-aspetti ta' evalwazzjoni tar-riskji, metodi ta' previżjoni u għodod ta' evalwazzjoni) sabiex iseħħ avvanz fiż-żoni ta’ benefiċċju soċjali tal-GEOSS u jingħata kontribut għall-GMES- Għodod ta’ valutazzjoni għal żvilupp sostenibbliHemm il-ħtieġa ta’ għodod għal valutazzjoni kwantitattiva tal-kontribuzzjoni tal-politika dwar l-ambjent u r-riċerka għall-kompetittività u l-iżvilupp sostenibbli, inklużi l-valutazzjoni ta’ l-strateġiji bbażati fuq is-suq kif ukoll l-impatti tax-xejriet kurrenti fil-modi ta’ produzzjoni u konsum. Tali għodod se jinkludu mudelii li jqisu r-rabtiet bejn l-ekonomija, l-ambjent u s-soċjetà u, b’hekk, strategiji ta’ benefiċċju u effiċjenti ta’ adattament u prevenzjoni. Ir-riċerka se tfittex ukoll li ttejjeb l-indikaturi eżistenti u tiżviluppa oħrajn ġodda sabiex tivvaluta il-prijoritajiet tal-politika dwar żvilupp sostenibbli, u sabiex tanalizza l-irbit bejniethom, waqt li tagħti kunsiderazzjoni lill-indikaturi attwalu ta’ l-UE dwar żvilupp sostenibbli. L-analiżi tat-teknoloġija, il-motivaturi soċjoekonomiċi, kwistjonijiet esterni u tmexxija kif ukoll studji dwar il-previżjoni se jiġu inklużi. L-oqsma ta’ applikazzjoni se jinkludu l-użu ta’ l-art u l-politika dwar il-baħar u l-konflitti ekonomiċi, politiċi u soċjali relatati mal-bidla fil-klima.Il-kooperazzjoni internazzjonaliIl-problemi ambjentali dejjem ikollhom dimensjoni li taqsam il-fruntieri fuq livell reġjonali jew globali u il-kooperazzjoni internazzjonali se tkun aspett importanti ta’ din it-tema. Oqsma partikolari huma relatati ma’ l-impenji internazzjonali ta’ l-UE, bħad-deċiżjonijiet dwar il-Bidla fil-Klima, il-Bijodiversità u d-Deżertifikazzjoni, u konvenzjonijiet dwar il-kimiċi u l-iskart kif ukoll id-deċiżjonijiet tas-Samit ta’ Johannesburg dwar l-iżvilupp sostenibbli kif ukoll konvenzjonijiet reġjonali oħra. Se tingħata wkoll attenzjoni għall-azzjonijiet rilevanti ta' riċerka li jaraw il-bidu tagħhom mill-istrateġiji u l-pjanijiet ambjentali ta' l-UE[39].Sħubiji xjentifiċi u teknoloġiċi ma’ pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw se jagħtu kontribut għall-Għanijiet ta’ l-Iżvilupp tal-Millenju f’diversi oqsma (eż. bidliet fix-xejriet tat-telf tar-riżorsi ambjentali, titjib fil-provvista ta’ l-ilma u s-sanità, u l-iffaċċar ta' l-isfidi ta’ l-urbanizzazzjoni), oqsma fejn l-SMEs jista'; jkollhom rwol importanti wkoll. Se tingħata attenzjoni partikolari lir-relazzjoni bejn kwistjonijiet ambjentali globali u l-problemi regjonali jew lokali dwar l-iżvilupp relatati ma’ riżorsi naturali, il-bijodiversità, l-użu ta’ l-art, perikli naturali u magħmula mill-bniedem, il-bidla fil-klima, teknoloġiji dwar l-ambjent, l-ambjent u s-saħħa kif ukoll dwar għodod għall-analiżi tal-politika. Il-kooperazzjoni ma’ pajjiżi industrijalizzati se ssaħħaħ l-aċċess għall-eċċellenza globali fir-riċerka.L-istabbiliment tal-GEOSS għall-osservazzjoni Globali se jippromwovi l-kooperazzjoni internazzjonali għall-għarfien tas-sistemi globali u kwistjonijiet dwar is-sostenibbiltà, u l-ġbir ta’ tagħrif koordinat għal għanijiet xjentifiċi u ta’ politika.Reazzjoni għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previstiIr-riċerka dwar il-ħtiġijiet emerġenti f’din it-tema tista’ tindirizza kwistjonijiet bħall-interazzjonijiet bejn in-nies, l-ekosistemi u l-bijosfera jew riskji ġodda relatati ma’ diżastri naturali, ikkawżati mill-bniedem jew ikkawżati mit-teknoloġija.Appoġġ għar-reazzjoni għal ħtiġijiet ta’ politika ambjentali mhux previsti jistgħu, pereżempju, ikunu relatati ma’ valutazzjonijiet tas-sostenibbiltà ta’ l-impatt ta’ politiki ġodda ta’ l-UE bħal fl-ambjent u l-politika, l-istandards u r-regolamenti marittimi.7. It-Trasport (inkluża l-Aeronawtika)GħanFuq il-bażi ta’ avvanzi fit-teknoloġija, l-iżvilupp ta’ sistemi integrati tat-trasport pan-Ewropej aktar “ħodor”, aktar “ smart ” u aktar żguri għall-benefiċċju taċ-ċittadin u tas-soċjetà, li jirrispettaw l-ambjent u r-riżorsi naturali; u li jkunu żgurati u żviluppati l-kompetittività u r-rwol ewlieni mirbuħ mill-industriji Ewropej fis-suq dinji.StrateġijaIs-sistema tat-trasport Ewropea hija element vitali għall-prosperità ekonomika u soċjali Ewropea. Hija għandha rwoli importanti fit-trasportazzjoni tan-nies u l-merkanzija f’kuntest lokali, reġjonali, nazzjonali, Ewropew u internazzjonali. Dit it-tema se tindirizza x’uħud mill-isfidi attwali, kif magħrufa fil- White Paper dwar it-Trasport[40], fit-titjib tal-kontribuzzjoni li t-trasport jagħti lis-soċjetà u lill-kompetittività industrijali f’UE akbar, waqt li jkunu minimizzati l-impatti u l-konsegwenzi negattivi tat-trasport relatati ma’ l-ambjent, l-użu ta’ l-enerġija, is-sigurtà u s-saħħa pubblika.Se jkun hemm strateġija integrata ġdida li torbot flimkien il-modi kollha tat-trasport, tindirizza d-dimensjonijiet soċjoekonomiċi u teknoloġiċi tar-riċerka u l-iżvilupp ta’ l-għarfien u tinkapsula kemm l-innovazzjoni kif ukoll il-qafas ta’ politika.Id-diversi Pjattaformi tat-Teknoloġija stabbiliti f’dan il-qasam (ACARE għall-aeronawtika u t-trasport bl-ajru, ERRAC għat-trasport bil-ferroviji, ERTRAC għat-trasport fit-toroq, WATERBORNE għat-trasport fuq l-ilma, iċ-Ċelluli tal-fjuwil u l-Idroġenu) elaboraw viżjonijiet fuq termini ta’ żmien twil u Aġendi Strateġiċi ta’ Riċerka (SRA) li jikkostitwixxu input utli għat-tifsira ta’ din it-tema u jikkumplimentaw il-ħtiġijiet ta’ dawk li jiformulaw il-politika u l-aspettattivi tas-soċjetà. Aspetti magħżula tal-SRAs jistgħu jiġġustifikaw l-istabbiliment ta’ Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija. L-attivitajiet ERA-NET jippreżentaw opportunitajiet sabiex tkun faċilitata aktar il-koordinazzjoni transnazzjonali dwar suġġetti speċifiċi fis-settur tat-Trasport u se jkunu imfittxa kull fejn ikun possibbli.Attivitajiet ta’ rilevanza partikolari għall-SMEs jinkludu sforzi sabiex ikun żgurat li jkun hemm katini ta’ provvista robusti, motivati mit-teknoloġija, fid-diversi setturi; li l-SMEs ikollhom aċċess għall-inizjattivi ta’ riċerka; u li jiffaċilitaw ir-rwol u l-istabbiliment ta’ SMEs b’teknoloġija għolja, b’mod partikolari f’teknoloġiji avvanzati fit-trasport u attivitajiet relatati ma’ servizzi li huma speċifiċi għat-trasport kif ukoll l-żvilupp ta’ sistemi u applikazzjonijiet fl-oqsma tan-navigazzjoni bis-satelliti.Il-ħtiġijiet attwali ta’ politika kif ukoll l-iżvilupp, il-valutazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ oqsma ta’ politika ġodda (pereżempju l-Politika Marittima), se jkunu indirizzati fi ħdan u fuq id-diversi linji ta’ attività. Ix-xogħol se jinkludi studji, mudelli u għodod li jittrattaw il-monitoraġġ strateġiku u t-tbassir u jintegraw l-għarfien relatat mal-kwistjonijiet ewlenin ekonomiċi, soċjali, tas-sigurtà u ambjentali fir-rigward tat-trasport. Attivitajiet li jappoġġaw suġġetti tematiċi crosscutting se jiffokaw fuq kwistjonijiet speċifiċi għat-trasport, pereżempju aspetti ta’ sigurtà bħala rekwiżit inerenti fis-sistema tat-trasport; l-użu ta’ sorsi alternattivi ta’ l-enerġija f’applikazzjonijiet fit-trasport; il-monitoraġġ ta’ l-effetti ambjentali tat-trasport, inklużi l-bdil fil-klima.Se jingħata wkoll appoġġ għal attivitajiet ta’ disseminazzjoni u esplojtazzjoni u valutazzjonijiet ta’ l-impatt, b’attenzjoni partikolari għall-ħtiġijiet partikolari ta’ l-utenti u l-ħtiġijiet ta’ politika fis-settur tat-trasport.AttivitajietL-aeronawtika u t-trasport bl-ajruL-attivitajiet se jagħtu kontribut għal oqsma ta’ politika importanti tal-Komunità kif ukoll għall-implimentazzjoni ta’ l-Aġenda ta’ Riċerka Strateġika ACARE. L-għanijiet kwantitattivi jikkorrispondu mat-terminu ta’ żmien ta‘ din l-Aġenda fis-sena 2020. L-ambitu tar-riċerka jinkludi l-aspetti kollha relati mal-ajruplani, il-passiġġieri u t-titjir tas-sistema tat-trasport bl-ajru.Trasport bl-ajru aktar aħdar: L-iżvilupp ta’ teknoloġiji sabiex inaqqsu l-impatt ambjentali ta’ l-avjazzjoni bil-għan li d-diossidu karboniku (CO2) emess jonqos bin-nofs, l-emissjonijiet tan-ossidi nitroġeniċi (Nox) jonqsu bi 80% u l-ħoss mismugħ jonqos bin-nofs. Ir-riċerka se tiffoka fuq it-tkattir ta’ teknoloġiji għal magni ‘ħodor’, inkluża teknoloġija għal fjuwils alternattivi kif ukoll effiċjenza aħjar tal-vettura fil-każ ta’ ajruplani bi ġwienaħ fissi u ġwienaħ iduru ( rotary wing ), strutturi intelliħenti ġodda b’piż baxx u aerodinamiċi aktar. Kwistjonijiet bħal operazzjoni aħjar ta’ l-ajruplani fl-ajruport (fin-naħa ta’ l-ajru u n-naħa ta’ l-art) u l-immaniġġar tat-traffiku ta’ l-ajru, il-manutenzjoni u r-riċiklaġġ se jkunu inklużi.Żieda fl-effiċjenza fl-użu tal-ħin: Twettiq ta’ qabża fl-avjazzjoni sabiex takkomoda t-tkabbir proġettat ta’ żieda bi tliet darbiet tal-movimenti ta’ l-ajruplani billi titjieb il-puntwalità f’kull kondizzjoni ta’ temp u tnaqqis sinifikanti fil-ħżin meħtieġ għal proċeduri relatati ma’ l-ivvjaġġar fl-ajruporti. Ir-riċerka se tiżviluppa u timplimenta sistema innovattiva għall-Imaniġġar tat-Traffiku bl-Ajru (ATM) fil-kuntest ta’ l-inizjattiva SESAME[41], billi tintegra il-komponenti ta’ l-ajru, l-art u l-ispazju, flimkien mal-maniġġar tal-fluss u aktar awtonomija għall-ajruplani. Se jkunu indirizzati ukoll l-aspetti ta’ l-iddisinjar ta’ l-ajruplani sabiex ikun hemm titjib fl-immaniġġar tal-passiġġieri u l-merkanzija, soluzzjonijiet ġodda għall-użu effiċjenti ta’ l-ajruporti u l-ikkonnettjar tat-trasport bl-ajru mas-sistema tat-trasport ġenerali. L-aktar koordinazzjoni effiċjenti ta' l-iżvilupp ta' sistemi ta' ATM fl-Ewropa se tiġi żgurata permezz ta' l-inizjattiva SESAME.[42]L-assigurazzjoni tas-sodisfazzjon u s-sikurezza tal-klijenti: L-introduzzjoni ta’ qabża kbira għall-aħjar fl-għażla għall-passiġġieri u flessibilità fl-iskedi, waqt li r-rata ta’ inċidenti tonqos b’ħames darbiet. Teknoloġiji ġodda se jippermettu għażla aktar wiesgħa fil-konfigurazzjonijiet tal-magni fuq l-ajruplani b'medda minn wide-body sa vetturi ta’ daqs żgħir, livelli akbar ta’ awtomatizzazzjoni fl-elementi kollha tas-sistemi, inkluż il-pilotaġġ. L-enfasi se tkun ukoll fuq titjib fil-kumdità, il-benesseri u s-servizzi ġodda għall-passiġġieri u miżuri ta’ sigurtà attivi u passivi b’enfasi partikolari fuq l-element uman. Ir-riċerka se tinkludi l-adattament ta’ l-operazzjonijiet ta’ l-ajruport u t-traffiku ta’ l-ajru għal tipi differenti ta’ vetturi u l-utilizzazzjoni tul 24 siegħa kuljum f’livelli ta’ ħoss aċċettabbli fil-komunità.Titjib fl-effiċjenza komparata mal-prezz: Il-promozzjoni ta’ katina ta’ provvista kompetittiva kapaċi tnaqqas iż-żmien sakemm prodott jasal fis-suq bin-nofs u tnaqqas l-ispejjeż ta’ l-iżvilupp tal-prodotti u operazzjonali, sabiex ikun hemm trasport li jintlaħaq aktar għaċ-ċittadini. Ir-riċerka se tiffoka fuq it-tijib tal-proċess tan-negozju sħiħ, mid-disinn tal-kunċett sa l-iżvilupp tal-prodott, il-manifattura u l-operazzjoni fis-servizz inkluża l-integrazzjoni tal-katina tal-provvista. Se tinkludi kapaċitajiet ta’ simulazzjoni imtejba u awtomatizzazzjoni, teknoloġiji u metodi għar-realizzazzjoni ta’ ajruplani mingħajr manutenzjoni kif ukoll ajruplani u operazzjonijiet ta’ l-ajruport u l-immaniġġar tat-traffiku ta’ l-ajru mingħajr ħela ( lean ).Il-ħarsien ta’ l-ajruplani u l-passiġġieri: Il-prevenzjoni ta’ atti ostili ta’ kull tip li jistgħu jikkawżaw korrimenti, telf, ħsara jew tħarbit lill-passiġġieri jew liċ-ċittadini minħabba użu ħażin ta’ l-ajruplani. Ir-riċerka se tiffoka fuq l-elementi rilevanti tas-sistema tat-trasport bl-ajru, inklużi miżuri tas-sigurtà fl-iddisinjar tal-kabini tal-passiġġieri u tal-piloti, il-kontroll u l-inżul awtomatiċi f’każ ta’ użu ta’ l-ajruplan mhux awtorizzat, ħarsien minn attakki esterni, kif ukoll l-aspetti tas-sigurtà ta’ l-immaniġġar ta’ l-ispazju ta’ l-ajru u l-operazzjonijiet ta’ l-ajruport.Minn ta’ quddiem fit-trasport bl-ajru tal-futur: L-esplorazzjoni ta’ teknoloġiji aktar radikali, effiċjenti għall-ambjent u innovattivi li jistgħu jiffaċilitaw il-qabża meħtieġa fit-trasport bl-ajru fit-tieni nofs ta’ dan is-seklu u lilhinn. Ir-riċerka se tindirizza aspetti bħal kunċetti ġodda ta’ propulsjoni u rfigħ, ideat ġodda għall-ispazji interni tal-vetturi ta’ l-ajru, kunċetti ġodda dwar l-ajruporti, metodi ġodda ta’ gwida u kontroll ta’ l-ajruplani, kunċetti alternattivi dwar l-operazzjoni tas-sistema tat-traffiku bl-ajru u l-integrazzjoni tagħha ma’ modi tat-trasport oħra.It-trasport bl-art (ferroviji, toroq, ilma)Trasport bl-art aktar aħdar: L-iżvilupp ta’ teknoloġiji u għarfien għal anqas tniġġis (arja, ilma, ħamrija) u impatt ambjentali bħall-bidla fil-klima, is-saħħa, il-bijodiversità u l-ħoss. Ir-riċerka se ttejjeb l-indafa u l-effiċjenza fl-użu ta’ l-enerġija tal-makkinarju u tippromwovi l-użu ta’ fjuwils alternattivi, inklużi ċ-ċelluli tal-fjuwil u l-idroġenu. L-attivitajiet se jkopru l-infrastruttura, il-vetturi, vapuri u t-teknoloġiji komponenti, inkluża l-ottimizzazzjoni ġenerali tas-sistema. Ir-riċerka dwar żviluppi speċifiċi għat-trasport se tinkludi l-manifattura, il-kostruzzjoni, l-operazzjonijiet, il-manutenzjoni, it-tiswija, l-ispezzjoni, ir-riċiklaġġ, strateġiji dwar meta ma jkunux għadhom tajbin għall-użu u l-interventi fuq il-baħar f’każ ta’ xi inċident.Tħeġġiġ ta’ bdil modali tax-xejriet u tnaqqis tal-konġestjoni fir-rotot tat-trasport[43]: L-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta’ trasport mingħajr qtugħ minn bieb-sa-bieb għan-nies u għall-merkanzija kif ukoll teknoloġiji li jiżguraw intermodalità effettiva, inkluża fil-kuntest tal-kompetittività tat-trasport bil-ferrovija. Dan jinkludi attivitajiet li jindirizzaw l-interoperabbiltà u l-ottimizzazzjoni operazzjonali tan-netwerks tat-trasport Ewropej lokali, reġjonali u nazzjonali, sistemi u servizzi u l-integrazzjoni intermodali tagħħhom. L-attivitajiet se jimmiraw għall-aħjar użu ta’ l-infrastruttura inklużi t-terminals u netwerks speċjalizzati, maniġġar aħjar tat-trasport, tat-traffiku u tat-tagħrif, loġistika aħjar għall-merkanzija u intermodalità għall-passiġġieri. Se jkunu żviluppati sistemi intelliġenti, kunċetti ġodda dwar vetturi/vapuri u teknoloġiji li jinkludu operazzjonijiet ta’ tagħbija u ħatt. L-għarfien għall-formulazzjoni tal-politika se jinkludi l-prezz u l-ħlasijiet għall-infrastruttura, il-valutazzjoni tal-miżuri tal-politika ta’ l-UE dwar it-trasport u l-politika u proġetti dwar netwerks trans-Ewropej.L-assigurazzjoni tal-mobbiltà sostenibbli fl-ibliet: Enfasi fuq il-mobbiltà tan-nies u l-oġġetti permezz ta’ riċerka dwar “il-vettura tal-ġenerazzjoni li jmiss” u l-penetrazzjoni tas-suq f'dan ir-rigward, billi jkunu kkombinati l-elementi kollha ta’ trasport tat-triq nadif, effiċjenti fl-użu ta’ l-enerġija, bla periklu u intelliġenti. Ir-riċerka dwar kunċetti ta’ mobbiltà ġodda, skemi ta’ organizzazzjoni u maniġġar tal-mobbiltà innovattivi u trasport pubbliku ta’ kwalità għolja se jkollha l-għan li tiżgura aċċess għal kulħadd u livelli għolja ta’ integrazzjoni intermodali. Se jkunu żviluppati u ttestjati strateġiji innovattivi għal trasport nadif fl-ibliet[44]. Se tingħata attenzjoni speċjali lill-metodi ta’ trasport li ma jniġġsux, maniġġar tat-talba, razzjonalizzazzjoni tat-trasport privat u l-istrateġiji tat-tagħrif u l-komunikazzjoni, servizzi u infrastrutturi. Għodod li jappoġġaw l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-politika se jinkludu l-ippjanar tat-trasport u l-użu ta’ l-art.Titjib fis-sikurezza u s-sigurtà: L-iżvilupp ta’ teknoloġiji u sistemi intelliġenti għall-ħarsien ta’ persuni vulnerabbli bħal sewwieqa, rikkieba, passiġġieri, ekwipaġġ u nies mixjin fit-triq. Se jkunu żviluppati sistemi ta’ inġinerija avvanzati u metodoloġiji ta’ l-analiżi tar-riskju għall-iddiżinjar tal-vetturi, il-vapuri u l-infrastrutturi. L-enfasi se tkun fuq l-strateġiji integrattivi li jorbtu l-elementi umani, ta’ integrità strutturali, preventivi, sikurezza passiva u attiva, salvataġġ u maniġġar tal-kriżijiet. Is-sikurezza se titqies bħala komponent inerenti tas-sistema tat-trasport sħiħa, u tħaddan l-infrastruttura, il-merkanzija u l-kontejners, l-utenti u l-operaturi tat-trasport, il-vetturi u l-vapuri u miżuri u politiki fuq livelli leġislattivi, inkluż appoġġ għad-deċiżjonijiet u għodod ta’ validazzjoni; is-sigurtà se tkun indirizzata kull fejn hija rekwiżit inerenti għas-sistema tat-trasport.It-tisħiħ tal-kompetittività: Titjib fil-kompetittività ta’ l-industriji tat-trasport, l-iżgurar li jinkisbu servizzi tat-trasport sostenibbli, effiċjenti u li jintlaħqu u l-ħolqien ta’ opportunitajiet ta’ xogħol permezz ta’ riċerka u żviluppi, it-teknoloġiji għal proċessi industrijali avvanzati se jinkludu l-iddisinjar, l-armar, il-kostruzzjoni u l-manutenzjoni u jimmiraw lejn tnaqqis fil-prezz taċ-ċiklu tal-ħajja u ż-żmien meħtieġ mir-riċerka sas-suq ( lead time ). Se jkun hemm enfasi fuq kunċetti innovattivi ta’ prodotti u servizzi tat-trasport aħjar, li jiżguraw aktar sodifazzjon tal-klijent. Se tkun żviluppata organizzazzjoni ġdida tal-prodott, li tinkludi l-immaniġġar tal-katina tal-provvista u s-sistema ta’ distribuzzjoni.Appoġġ għas-sistema Ewropea ta’ navigazzjoni bis-satellita (Galileo)In-Navigazzjoni Globali Ewropea bis-Satellita tinkorpora l-EGNOS u Galileo u tipprovdi infrastruttura għall-indikazzjoni tal-post u l-ħin madwar id-dinja[45].L-esplojtazzjoni tal-potenzjal sħiħ: il-promozzjoni tat-tkabbir fl-użu tas-servizzi li jvarjaw minn aċċess miftuħ sa kummerċjali, sikurezza tal-ħajja sa “tfittix u salvataġġ” u servizz pubbliku rregolat; applikazzjonijiet ta' ġestjoni tat-trasport tat-tagħbija; l-isfruttar tas-servizzi ta' prodotti sekondarji; id-dimostrazzjoni tal-benefiċċji u effiċjenzi tan-navigazzjoni bis-satellita.Il-provvediment ta’ l-għodod u l-ħolqien ta’ l-ambjent xieraq: l-assigurazzjoni ta’ l-użu tas-servizzi mingħajr periklu, prinċipalment permezz taċ-ċertifikazzjoni f’ċerti oqsma ta’ applikazzjoni; il-preparazzjoni u l-konferma ta’ l-konformità tas-servizzi ma’ politiki u leġiżlazzjoni ġodda, inkluża l-implimentazzjoni tagħhom; it-trattament tas-sevizzi ppubbliċi rregolati skond il-politika approvata dwar l-aċċess; l-iżvilupp tat-tagħrif essenzjali għat-topoloġija diġitali, il-kartografija u dejta tal-ġeodesija u sistemi għall-użu f’applikazzjonijiet fin-navigazzjoni; trattament tal-ħtiġijiet ta’ sikurezza u sigurtà.L-adattament tar-riċevituri skond il-ħtiġijiet u titjib fil-grad tat-teknoloġiji tal-qalba: titjib fir-rendiment tar-riċevituri, l-integrazzjoni ta’ teknoloġiji ta’ konsum baxx u minjaturizzazzjoni, tlestija tal-kopertura ta’ sistemi ta’ navigazzjoni f’bini, irbit ma’ apparat ta’ l-identifikazzjoni tal-frekwenzi tar-radju, l-esplojtazzjoni tat-teknoloġija tas-softwer tar-riċevituri, il-kombinament ma’ funzjonijiet oħra tat-telekomunikazzjoni, appoġġ għat-teknoloġija importanti għall-infrastruttura tan-navigazzjoni bbażata fl-art sabiex jiżgura r-robustezza u l-flessibilità.Appoġġ għall-evoluzzjoni ta’ l-infrastruttura: il-preparazzjoni ta’ sistemi tat-tieni ġenerazzjoni, adattament għat-talbiet ta’ l-utenti u l-previżjonijiet tas-suq li jevolvu, it-teħid ta’ vantaġġ mill-internazzjonalizzazzjoni ta’ l-infrastruttura sabiex ikun indirizzat is-suq dinji u jkunu żviluppati standards globali.Kooperazzjoni internazzjonaliIl-kooperazzjoni internazzjonali hija komponent importanti fl-attivitajiet RTD f’dan il-qasam, u se jkunu mħeġġa fejn ikun hemm interessi għall-industrija u għal dawk li jifformulaw il-politika. Oqsma wesgħin għall-azzjonijiet speċifiċi huma fejn ikun hemm il-ġibda tas-suq (per ezempju l-iżvilupp globali tan-negozju u l-irbit tan-netwerks u s-servizzi fuq livell kontinentali u interkontinentali); l-opportunitajiet li jkun hemm aċċess għal, u li jinkisbu, xjenza u teknologija li huma komplimentari ma’ l-għarfien Ewropew kurrenti u ta’ benefiċċju reċiproku; u fejn l-Ewropa tirreaġixxi għall-ħtiġijiet globali (pereżempju l-bidla fil-klima) jew tagħti kontribut għal standards internazzjonali u sistemi globali (pereżempju l-loġistika applikata u l-infrastruttura tan-navigazzjoni bis-satellita).Ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previstiInizjattivi taħt ħtiġijiet emerġenti se jagħtu appoġġ lir-riċerka li tirreaġixxi għal avvenimenti u sfidi kruċjali ta’ sistemi tat-trasport tal-futur, pereżempju kunċetti ġodda ta’ trasport u vetturi, awtomatizzazzjoni, mobbiltà jew organizzazzjoni.Il-ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti li jistgħu jitolbu riċerka speċifika relatata mat-trasport jistgħu jinkludu kwistjonijiet soċjali wesgħin bħal tibdil fid-demografija, l-istil tal-ħajja u l-aspettattivi tas-soċjetà fir-rigward tat-trasport; kif ukoll riskji emerġenti jew problemi ta’ importanza kbira għas-soċjetà Ewropea.8. Ix-Xjenzi Soċjo-ekonomiċi u l-Istudji Umanistiċi;GħanIt-tnissil ta’ għarfien profond komuni ta’ l-isfidi soċjoekonomiċi kumplessi u interrelatati li qegħda tiffaċċja l-Ewropa, bħat-tkabbir, ix-xogħol u l-kompetittività, l-koeżjoni soċjali u s-sostenibbiltà, il-kwalità tal-ħajja, l-edukazzjoni, kwistjonijiet kulturali u l-interdipendenza globali, b’mod partikolari bil-għan li jkun hemm bażi ta’ għarfien aħjar għall-politika fl-oqsma kkonċernati.StrateġijaIl-prijoritajiet ta’ riċerka jindirizzaw l-isfidi soċjali, ekonomiċi u kulturali importanti li tiffaċċja l-Ewropa issa u fil-futur. L-aġenda ta’ riċerka proposta tikkostitwixxi strateġija koerenti sabiex ikunu indirizzati dawn l-isfidi. L-iżvilupp ta’ bażi ta’ għarfien soċjoekonomiku u ta’ l-istudji umanistiċi dwar dawn l-isfidi importanti jagħti kontribut sinifikanti għall-promozzjoni ta’ għarfien komuni fl-Ewropa kollha u għar-riżoluzzjoni ta’ problemi internazzjonali usa'. Il-prijoritajiet ta’ riċerka se jgħinu sabiex jitjiebu l-formulazzjoni, l-implimentazzjoni, l-impatt u l-valutazzjoni tal-politika virtwalment fl-oqsma kollha tal-politika tal-Komunità fuq il-livell Ewropew, nazzjonali, reġjonali u dak lokali, u perspettiva sostanzjali internazzjonali hija inkluża fil-biċċa l-kbira tar-riċerka.Barra mir-riċerka u t-tbassir soċjoekonomiċi, ikun hemm enfasi fir-riċerka dwar l-istudji umanistiċi, li se jipprovdi perspettivi differenti u jagħti kontribut essenzjali fit-tema kollha fuq, pereżempju l-aspetti storiċi, kulturali u filosofiċi, inklużi l-lingwa rilevanti, l-identità u kwistjonijiet ta’ valuri.Ix-xogħol se jibni wkoll fuq programmi rilevanti nazzjonali ta’ riċerka, li jikkumplimentaw l-attivitajiet ta’ hawn taħt, u jieħu vantaġġ mill-iskema ERA-NET u l-użu possibbli ta’ l-Artikolu 169. Għal ċerti kwistjonijiet, jista’ wkoll isir użu minn pjattaformi soċjali sabiex ikun hemm diskussjoni ta’ l-aġendi tar-riċerka tal-futur; dan jinvolvi l-komunità ta’ riċerka u dawk li għandhom interess fis-soċjetà.Ir-riċerka se tkun iffaċilitata permezz ta’ infrastrutturi ta’ riċerka li jiggeneraw tagħrif ġdid ta’ riċerka, inkluż permezz ta’ stħarriġiet ta’ l-opinjoni, li jagħmlu disponibbli r-riżultati eżistenti ta’ riċerka f’ħafna oqsma, u jipprovdu aċċess għall-materjali ta' sors u għodod avvanzati ta' riċerka kif ukoll għar-riżultati tar-riċerka eżistenti f'ħafna oqsma. X’uħud minn dawn l-azzjonijiet se jitwettqu permess ta’ l-element ‘Infrastruttura’ tal-programm ‘Kapaċitajiet” u oħrajn minn proġetti taħt din it-tema. Ir-riċerka tiddependi minn aċċess u użu ta’ statistiċi uffiċjali.Se jitwettqu azzjonijiet speċifiċi ta’ disseminazzjoni immirati lejn gruppi partikolari u l-pubbliku ġenerali, inklużi workshops u konferenzi għar-riċerkaturi sabiex jiddiskutu ma’ dawk li jiffomulaw il-politika u oħrajn li għandhom interess, u d-disseminazzjoni tar-riżultati permezz tad-diversi fergħat tal-medja.Se tiġi assigurata l-koordinazzjoni xierqa ta’ l-elementi ta’ riċerka u previżjoni soċjoekonomiċi u umanistiċi fil-programmi ta' Kooperazzjoni u l-programmi l-oħrajn specifiċi kollha.AttivitajietIt-tkabbir, ix-xogħol u l-kompetittività f’soċjetà ta’ għarfienDan għandu l-għan li jiżviluppa u jintegra r-riċerka dwar kwistjonijiet li jaffettwaw it-tkabbir, ix-xogħol u l-kompetittività sabiex jipprovdi għarfien aħjar u integrat ta’ dawn il-kwistjonijiet għall-iżvilupp kontinwu ta’ soċjetà ta’ l-gharfien. Se jkun ta’ benefiċċju għall-politika u ta’ appoġġ għat-twettiq ta’ dawn l-ghanijiet. Ir-riċerka se tintegra l-aspetti li ġejjin tal-kwistjonijiet:- Ir-rwol li qiegħed jinbidel ta’ l-għarfien fl-ekonomija kollha, inkluż ir-rwol ta’ tipi differenti ta’ għarfien u l-kompetenzi, l-edukazzjoni u t-tagħlim tul il-ħajja u l-investiment intanġibbli.- L-istrutturi ekonomiċi, kwistjonijiet ta’ bidla strutturali u produttività, inkluż ir-rwol tas-settur tas-servizzi, tal-finanzi, demografiku, talba u l-proċessi ta’ bidla f’termini ta’ żmien twal.- Kwistjonijiet istituzzjonali u ta’ politika, inkluża l-politika makroekonomika, is-swieq tax-xogħol, il-kuntesti istituzzjonali u l-koerenza u l-koordinazzjoni tal-politika.Se jinkludi sfidi u opprtunitajiet importanti ġodda minn aktar globalizzazzjoni, ekonomiji emerġenti, rilokazzjoni u tkabbir ta’ l-UE. Il-kwistjonijiet dwar ix-xogħol se jinkludu l-qagħad u rata ineffiċjenti ta' tħaddim ( underemployment ).Kombinament ta’ għanijiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali f’perspettiva EwropeaDan għandu l-mira li jappoġġa l-għan soċjali li jikkombina għanijiet ekonomiċi, sooċjali u ambjentali u, b’hekk, itejjeb il-bażi għal żvilupp sostenibbli. Ir-riċerka f’din l-attività se tindirizza żewġ kwistjonijiet interrelatati:- Kif marru il-mudelli soċjoekonomiċi Ewropej u dawk ta’ barra l-Ewropa fil-kombinament ta’ l-għanijiet, il-kondizzjonijiet li dan seħħ taħthom inkluż ir-rwol tad-djalogu, is-sħubija soċjali, il-bidla istituzzjonali u l-kapacità tagħhom li jikkonfrontaw sfidi ġodda.- Il-koeżjoni ekonomika bejn ir-reġjuni u l-iżvilupp reġjonali f’UE akbar; u l-koeżjoni soċjali (inklużi l-inugwaljanzi, il-ħarsien soċjali u s-servizzi soċjali, il-politika dwar tassazzjoni, ir-relazzjonijiet etniċi, l-edukazzjoni u l-esklużjoni soċjali, u s-saħħa) kif ukoll ir-relazzjoni tagħha ma’ problemi bħall-faqar, il-"housing", il-kriminalità, id-delinkwenza u d-drogi.Waqt li jkunu indirizzati dwn il-kwistjonijiet, tingħata attenzjoni speċjali għall-eżistenza ta’ kompromessi eżistenti jew sinerġiji bejn l-għanijiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali f’kuntest dinji, aspetti spazjali, sostenibbiltà f’termini ta’ żmien twil u kwistjonijiet għall-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw.Ix-xejriet importanti fis-soċjetà u l-implikazzjonijiet tagħhomL-għan huwa li jkun hemm għarfien u valutazzjoni ta’ l-implikazzjonijiet ta’ xejriet importanti partikolari fis-soċjetà Ewropea li għandhom konsegwenzi serji għaċ-ċittadini, il-kwalità tal-ħajja tagħhom u l-politika, u b’hekk ikun hemm irfid għal ħafna oqsma ta’ politika. Ir-riċerka empirika u teoretika se tindirizza, fil-bidu, tliet xejriet importanti:- Il-bidla demografika inklużi x-xjuħija, it-twelid u l-migrazzjoni.- Bidliet f-aspetti relatati ta’ l-istil tal-ħajja, il-familja, ix-xogħol, il-konsum, is-saħħa u l-kwalità tal-ħajja inklużi kwistjonijiet dwar it-tfal, iż-żgħażagħ u diżabbiltà.- L-interazzjonijiet kulturali minn perspettiva internazzjonali inklużi t-tradizzjonijiet ta’ soċjetajiet differenti, id-diversità tal-popolazzjonijiet, id-diskriminazzjoni, ir-razziżmu, il-kżenofobija u l-intolleranza.Se jkunu inklużi kwistjonijiet dwar ir-relazzjonijiet bejn is-sessi u valuri li qegħdin jinbidlu. Barra minn hekk, ikunu eżaminati bidliet fil-kriminalità u l-perċezzjoni tal-kriminalià kif ukoll il-bidliet fir-responsabbiltà soċjali tal-korporazzjonijiet.L-Ewropa fid-dinjaL-għan huwa li jkun hemm għarfien tal-bidla fl-interazzjonijiet u l-interdipendenzi bejn ir-reġjuni tad-dinja u l-implikazzjonijiet tagħhom għar-reġjuni kkonċernati, speċjalment fl-Ewropa, u l-kwistjoni relatata li jkunu indirizzati t-theddid u r-riskji emerġenti f’kuntest dinji u l-konnessjoni tagħhom mad-drittijiet tal-bniedem, il-libertà u l-benesseri. Ir-riċerka se tinvolvi żewġ rotot differenti.- Il-flussi tan-negozju, il-finanzi, l-investiment u l-migrazzjoni u l-impatt tagħhom; żvilupp mhux ugwali, faqar u sostenibbiltà; relazzjonijiet ekonomiċi u politiċi u t-t-tmexxija globali. Dan se jesplora l-interazzjonijiet kulturali inklużi l-medja u r-reliġjon u strateġiji distintivi mhux Ewropej.- Il-konflitti, il-kawżi u s-soluzzjoni tagħhom; ir-relazzjoni bejn is-sigurtà u fatturi ta’ instabbiltà bħall-faqar, il-kriminalità, id-degradazzjoni ta’ l-ambjent u l-iskarseza tar-riżorsi; it-terroriżmi, il-każi u l-konsegwenzi tiegħu; politiki relatat mas-sigurtà u l-perċezzjonijiet tan-nuqqas ta’ sigurtà u r-relazzjonijiet bejn is-soċjetà ċivili u l-militar.Fit-tnejn li huma, se jkunu indirizzati ir-rwol ta’ l-Ewropa fid-dinja, l-iżvilupp tal-multilateraliżmu u l-liġi internazzjonali, il-promozzjoni tad-demokrazija u d-drittijiet fundamentali inklużi l-ideat differenti dwar dawn, u l-Ewropa kif tidher minn barra.Iċ-ċittadin fl-Unjoni EwropeaFil-kuntest ta’ l-iżvilupp ta’ l-UE fil-futur, l-għan huwa li jkun hemm għarfien aħjar ta’, l-ewwel, il-kwistjonijiet involuti fit-twettiq ta’ sens ta’ "ownership" demokratiku u parteċipazzjoni attiva miċ-ċittadini kif ukoll tmexxija demokratika u effettiva u, it-tieni, id-diversitajiet u l-affarijiet komuni ta’ l-Ewropa f’termini ta’ kultura, istituzzjonijiet, liġi, storja, lingwi u valuri. Ir-riċerka se tindirizza:- Il-parteċipazzjoni (inkluża taż-żgħażagħ), ir-rappreżentanza, ir-responsabbiltà u l-leġittimità; l-isfera pubblika Ewropea, il-medja u d-demokrazija; divesri form ta’ tmexxija fl-UE u l-proċessi politiċi; ir-rwol tas-soċjeti; iċ-ċittadinanza u d-drittijiet; u l-valuri relatati tal-popolazzjoni.- Id-diversitajiet u l-affarijiet komuni ta’ l-Ewropa, inklużi l-oriġini storika u l-evoluzzjoni tagħhom; id-differenzi fl-istituzzjonijiet (inklużi normi, prattiċi, liġijiet); wirt kulturali; diversi viżjonijiet u perspettivi għall-integrazzjoni ta’ l-Ewropa inklużi l-veduti tal-popolazzjonijiet; l-identitajiet; l-strateġiji għall kulturi multipliċi koeżistenti; ir-rwol tal-lingwa; l-arti u r-reliġjonijiet; attitudni u valuri.L-indikaturi soċjoekonomiċi u xjentifiċiSabiex ikun hemm titjib fl-użu ta’ l-indikaturi fil-politika, il-mira hija li jkun żviluppat għarfien aħjar ta’ ta’ l-użu tagħhom fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-politika u li jkun propost titjib fl-indikaturi u l-metodu ta’ użu tagħhom. Ir-riċerka se tindirizza:- Kif l-indikaturi jintużaw fl-għanijiet tal-politika, l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-politika f’varjetà ta’ oqsma minn livelli makro sa livelli mikro, l-adekwatezza ta’ l-indikaturi eżistenti u l-użu tagħhom u proposti għal indikaturi u settijiet ta’ indikaturi ġoda.- Kif il-politika bbażata fuq it-tagħrif tista’ tkun appoġġata aħjar minn indikaturi u metodi għall-użu tagħom; indikaturi għall-politika b’għanijiet multipliċi għall-koordinazzjoni tal-politika u għar-regolazzjoni; appoġġ għal tali indikaturi minn statistiċi uffiċjali.- L-użu ta’ indikaturi u strateġiji relatati fil-valutazzjoni ta’ programmi ta’ riċerka inklużi il-valutazzjoni ta’ l-impatt.Attivitajiet ta’ previżjoniL-għan huwa li jipprovdi lil dawk li jifformulaw il-politika fuq livelli reġjonali u u komunitarji b’tagħrif ta’ previżjoni għall-identifikazzjoni minn kmieni ta’ sfidi f’termini ta’ żmien twal u oqsma ta’ interess komuni li jista’ jghinħom jifformulaw il-politika. Se jkunu koperti erba’ tipi ta’ attivitajiet:- Previżjoni soċjoekonomika wiesgħa dwar numru limitat ta’ sfidi u opportunitajiet importanti għall-UE, l-esplorazzjoni ta’ kwistjonijiet bħall-futur u l-implikazzjonijiet tax-xjuħija, il-migrazzjoni, il-globalizzazzjoni ta’ l-għarfien, bidliet fil-kriminalità u riskji ewlenin.- Previżjoni tematika aktar iffokata fuq l-iżvilupp f’oqsma ta’ riċerka emerġenti jew dawk li jkopru diversi oqsma eżistenti, kif ukoll dwar il-futur tad-dixxiplini xjentifiċi.- Previżjoni dwar sistemi ta’ riċerka u politiki fl-Ewropa u dwar il-futur ta’ l-atturi ewlenin involuti.- Tagħlim u kooperazzjoni reċiproċi bejn inizjattivi ta’ previżjoni nazzjonali u/jew reġjonali; kooperazzjoni bejn inizjattivi ta’ previżjoni ta’ l-UE, ta’ pajjiżi terzi u internazzjonali.Il-kooperazzjoni internazzjonaliMinħabba d-dimensjoni internazzjonali b'saħħitha tar-riċerka, il-kooperazzjoni internazzjonali se tkun żviluppata fl-oqsma kolha differenti tat-tema. Se jitwettqu azzjonijiet speċifiċi ta’ kooperazzjoni internazzjonali dwar numru ta’ suġġetti magħżula fuq bażi multilaterali u bilaterali identifikati fuq il-bażi tal-ħtiġijiet tal-pajjiżi sħab kif ukoll dawk ta’ l-Ewropa.Ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previstiIr-riċerka dwar il-ħtiġijiet emerġenti se toffri spazju għar-riċerkaturi sabiex jidentifikaw u jindirizzaw sfidi ta’ riċerka mhux speċifikati hawn fuq. Se tħeġġeġ ħsieb innovattiv dwar l-isfidi li qiegħda tiffaċċja l-Ewropa u li ma tantx kien hemm diskussjoni dwarhom sa issa jew kombinamenti oħra rilevanti ta’ kwistjonijiet, perspettivi u dixxiplini. Titwettaq ukoll riċerka bħala reazzjoni għal ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti, b’kollaborazzjoni mill-qrib ma’ dawk involuti fil-politika.9. Is-Sigurtà u l-IspazjuGħanL-iżvilupp tat-teknoloġiji u l-agħarfien għall-kostruzzjoni ta’ kapaċitajiet iffokati fuq applikazzjoni ċivili meħtieġa sabiex jiżguraw is-sigurtà taċ-ċittadini minn theddid bħat-terroriżmu u l-kriminalità kif ukoll mill-impatt u l-konsegwenzi ta’ aċċidenti mhux maħsuba bħal diżastri naturali jew aċċidenti industrijali; li jkun żgurat l-aħjar użu miftiehem għall-benefiċċju tas-sigurtà Ewropea ta’ teknoloġiji disponibbli u li qegħdin jevolvu waqt li jkunu rispettati d-drittijiet fundamentali tal-bniedem; u li tkun stimulata l-kooperazzjoni tal-produtturi u l-utenti tas-soluzzjonijiet tas-sigurtà; permezz ta’ l-attivitajiet, u fl-istess ħin, issaħħaħ il-bażi teknoloġika ta’ l-industrija tas-sigurtà Ewropea u ssaħħaħ il-kompetittività tagħha.Appoġġ għal Programm Spazjali Ewropew li jiffoka fuq applikazzjonijiet ta’ benefiċċju għaċ-ċittadini bħall-GMES (monitoraġġ globali għall-ambjent u s-sigurtà) u għall-kompetittività ta’ l-industrija spazjali Ewropea. Dan se jagħti kontribut għall-iżvilupp ta’ Politika Spazjali Ewropea, li tikkuplimenta l-isforzi mill-Istati Membri u minn atturi importanti oħra, inkluża l-Aġenzija Spazjali Ewropea.9.1 Is-sigurtàStrateġijaIs-sigurtà fl-UE hija prekondizzjoni għall-prosperità u l-ħelsien. It-tema ta’ Riċerka dwar is-Sigurtà tagħmel enfasi fuq applikazzjonijiet ċivili u tappoġġa mhux biss l-implimentazzjoni tal-politiki u l-inizjattivi ta’ l-UE dwar is-sigurtà bħall-Politika Komuni dwar Affarijiet Barranin u s-Sigurtà jew il-Programm ta’ the Hague bl-għan li tinħoloq żona ta’ ġustizzja, ħelsien u sigurtà mifruxa ma’ l-UE kollha, iżda wkoll f’oqsma bħat-trasport, is-saħħa (inkluż il-Programm dwar is-Sigurtà tas-Saħħa ta' l-UE[46]) il-protezzjoni ċivili (inklużi diżastri naturali u industrijali), l-enerġija u l-ambjent. Permezz ta’ dan, it-tema se tagħti kontribut ukoll għat-tkabbir u l-impjieg u l-kompetittività ta’ l-industrija tas-sigurtà Ewropea. Se tgħin sabiex id-diversi atturi nazzjonali u internazzjonali jikkooperaw u jikkoordinaw sabiex jevitaw duplikazzjoni bla bżonn u jesploraw is-sinerġiji kull meta jkun possibbli. Ir-rispett tal-privatezza u l-libertajiet ċivili se jkun prinċipju-gwida fit-tema kollha kemm hi.L-attivitajiet fuq livell ta’ Komunità se jindirizzaw erba’ oqsma ta’ missjoni ta’ sigurtà li ġew identifikati b’reazzjoni għal sfidi speċifiċi b’rilevanza politika għolja u valur miżjud Ewropew fir-rigward tat-theddid u inċidenti ta’ sigurtà potenzjali, u tliet oqsma ta’ interess għal diversi oqsma. Kull qasam ta’ missjoni jkopri sitt fażijiet li jvarjaw skond iż-żmien u l-enfasi. Dawn is-sitt fażijiet huma: l-identifikazzjoni (relatata ma’ l-inċident), il-prevenzjoni (relatata mat-theddid), il-ħarsien (relatata mal-mira), il-preparazzjoni (relatata ma’ l-operazzjoni), ir-reazzjoni (relatata mal-kriżi) u l-irkupru (relatata mal-konsegwenzi); dawn jiddeskrivu l-isforzi li se jsiru fil-fażijiet rispettivi. L-ewwel erba’ fażijiet jirreferu għall-isforzi sabiex ikun evitat inċident u jnaqqsu l-effetti negattivi potenzjali tiegħu, l-aħħar tnejn jirreferu għall-isforzi sabiex tkun irmedjata s-sitwazzjoni ta’ l-inċident u l-konsegwenzi aktar fit-tul.Għal kull fażi ta’ l-oqsma ta’ missjoni individwali, grupp speċifiku ta’ kapaċitajiet, li dawk responsabbli mis-sigurtà taċ-ċittadini jeħtieġu sabiex ilaħħqu b’mod effettiv mat-theddid u l-inċidenti, isir rilevanti. Il-kapaċitajiet jindikaw kif l-isforzi se jitwettqu u, f’ħafna każijiet, jagħtu kontribut f’aktar minn fażi waħda u/jew qasam ta’ missjoni wieħed. L-akkwist tal-kapaċitajiet huwa bbażat fuq kombinament ta’ għarfien, teknoloġiji u miżuri organizzattivi. Dan ta’ l-aħħar imur lilhinn minn programm ta’ riċerka; madankollu, l-attivitajiet ta’ riċerka fuq il-livell Ewropew se jagħtu kontribut għall-għarfien u t-teknoloġiji għat-tkattir tal-kapaċitajiet meħtieġa.Ir-riċerka se tkun multidixxiplinari u orjentata lejn il-missjoni u se tvarja mit- teknoloġija u l-iżvilupp tal-metodoloġija, sa l-integrazzjoni, d-dimostrazzjoni u l-validazzjoni tat-teknoloġija. In-natura b’ħafna għanijiet tat-teknoloġija se tkun imħeġġa sabiex timmassimizza l-ambitu ta’ l-applikazzjonijiet u sabiex tkattar il- cross fertilisation u l-użu ta’ teknoloġiji eżistenti fis-settur tas-sigurtà ċivili. It-tema ta’ Riċerka dwar is-Sigurtà se tikkumplimenta u tintegra it-teknoloġija u r-riċerka aktar orjentata lejn sistemi li huma aktar rilevanti għas-sigurtà li jitwettqu taħt temi oħrajn.Ir-riċerka se tiffoka fuq applikazzjonijiet ta’ sigurtà ċivili. Waqt li tagħraf li hemm oqsma ta’ teknoloġija b’użu doppju rilevanti kemm għal applikazzjonijiet ċivili kif ukoll militari, se jkun stabbilit qafas ta’ koordinazzjoni xieraq ma’ l-Aġenzi tad-Difiża Ewropea (EDA).L-involviment ta’ intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SME) fl-attività huwa mħeġġeġ bil-qawwa kif inhuwa wkoll dak ta’ l-awtoritajiet u l-organizzazzjonijiet responsabbli mis-sigurtà taċ-ċittadini. L-aġenda ta’ riċerka fuq terminu ta’ żmien aktar twil elaborata mill-Bord Konsultattiv Ewropew għar-Riċerka dwar is-Sigurtà (ESRAB)[47] se tappoġġa t-tifsira tal-kontenut u l-istruttura tar-riċerka f’din it-tema.AttivitajietL-attivitajiet se jindirizzaw l- oqsma ta’ missjoni li ġejjin:- Il-ħarsien mit-terroriżmu u l-kriminalità: L-attivitajiet għandhom jikkonċentraw l-aspett ta’ theddida ta’ inċidenti potenzjali, bħal min jikkommetti offiża, apparat u riżorsi użati minnhom jew bħala l-mekkaniżmu ta’ attakk. Serje ta’ kapaċitajiet huma meħtieġa għal dan il-qasam ta’ missjoni, li ħafna minnhom jirrigwardaw primarjament il-fażijiet ta’ “identifikazzjoni”, “prevenzjoni”, “preparazzjoni” u “reazzjoni”. Il-mira hija kemm li jkun evitat inċident u kemm li jkunu mmitigati l-konsegwenzi potenzjali. Sabiex jitkattru l-kapaċitajiet meħtieġa, l-enfasi se tkun fuq kwistjonijiet bħal: theddid (eż. Kimiċi, Bijoloġiku, Radjoloġiku u Nukleari), għarfien (eż. ġbir, kollezzjoni, esplojtazzjoni, tpartit tat-tagħrif; twissija), skoperta (eż. sustanzi, individwi jew gruppi perikolużi, aġir suspettuż), identifikazzjoni (eż. ta’ persuni, tipi u ammonti ta’ sustanzi), prevenzjoni (eż. kontroll ta’ l-aċċess u l-moviment, fir-rigward ta’ riżorsi finanzjarji, kontroll ta’ l-istrutturi finanzjarji), stat ta’ preparazzjoni (eż. valutazzjoni tar-riskju, kontroll ta' aġenti bijoloġiċi u kimiċi rilaxxati malizzjużament; valutazzjoni tal-livelli tar-riservi strateġiċi bħal personal, ħiliet, tagħmir, oġġetti ta’ konsum, fir-rigward ta’ inċidenti kbar, eċċ.), newtralizzazzjoni u konteniment ta’ l-effetti ta’ attakki terroristiċi u kriminali, infurzar tal-liġi u l-ipproċesar tat-tagħrif.- Is-sigurtà ta’ l-infrastrutturi u s-servizzi: L-attivitajiet se jikkonċentraw fuq il-miri ta’ inċident; eżempji ta’ l-infrastruttura jinkludu siti ta’ avvenimenti fuq skala kbira, siti ta’ valur sinifikanti politiku (eż. bini tal-parlament) jew simboliku (eż. monumenti partikolari) u s-servizzi bħall-enerġija (inklużi ż-żejt, l-elettriku, il-gass) l-ilma, it-trasport (iklużi bl-arja, l-art u fuq l-ilma), il-komunikazzjoni (inkluż ix-xandir), finanzjarji, amministrattivi, ta' saħħa pubblika eċċ. Serje ta’ kapaċitajiet huma meħtieġa għal dan il-qasam ta’ missjoni, li ħafna minnhom jirrigwardaw primarjament il-fażijiet ta’ “protezzjoni”, iżda wkoll “reparazzjoni”. Il-mira hija kemm li jkun evitat inċident u kemm li jkunu mmitigati l-konsegwenzi potenzjali. Sabiex jitkattru l-kapaċitajiet meħtieġa, l-enfasi se tkun fuq kwistjonijiet bħal: l-analiżi u l-valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet ta’ l-infrastruttura fiżika u l-operat tagħha; l-assigurazzjoni ta’ l-infrastrutturi kruċjali fuq netwerk eżistenti u tal-futur pubbliċi u privati; sistemi u servizzi, fir-rigward ta’ l-aspetti fiżiċi u funzjonali tagħhom; sistemi ta’ kontroll u twissija sabiex ikun hemm reazzjoni mgħaġġla f’każ ta’ inċident, ħarsien mill-effetti li jsegwu ‘l xulxin ( cascading ) ta’ inċident.- Ħarsien tal-fruntieri: L-attivitajiet se jittrattaw żewġ tipi ta’ kwistjonijiet: kwistjonijiet ta’ sigurtà relatati ma’ l-aċċess (organizzat jew imprevist) fejn il-fruntieri ta’ l-UE jitqiesu bħala l-perimetri ta’ barra li jħarsu t-territorju ta’ l-UE (fruntieri ħodor u blu) kif ukoll punti ta’ aċċess fil-fruntieri bħala parti mill-infrastruttura (trasport) u, għalhekk, miri potenzjali ta’ theddid kontra s-sigurtà. Serje ta’ kapaċitajiet huma meħtieġa għal dan il-qasam ta’ missjoni, li ħafna minnhom jirrigwardaw primarjament il-fażijiet ta’ “identifikazzjoni”, “prevenzjoni” u “protezzjoni”. Il-mira hija kemm li jkun evitat inċident u kemm li jkunu mmitigati l-konsegwenzi potenzjali. Sabiex jitkattru l-kapaċitajiet meħtieġa, l-enfasi se tkun fuq kwistjonijiet bħal: tisħiħ ta’ l-effikaċità u l-effiċjenza tas-sistemi, apparat, għodod u proċessi kollha rilevanti għas-sigurtà użati fil-punti ta’ aċċess fil-fruntieri (eż. identifikazzjoni tan-nies ifittxu l-aċċess, skoperta mhux invażiva tan-nies u l-oġġetti, tracking ta’ sustanzi, kampjuni, għarfien spazjali inkluż il-ġbir u l-analiżi tat-tagħrif, eċċ); titjib fis-sigurtà tal-fruntieri ta’ l-art u tal-baħar ta’ l-Ewropa (eż. permezz ta’ l-iskoperta mhux invażiva u ta’ taħt l-ilma tal-vetturi, tracking tal-vetturi, għarfien spazjali inkluż il-ġbir u l-analiżi tat-tagħrif, sorveljanza, operazzjonijiet remoti, eċċ.); valutazzjoni u maniġġar tal-flussi ta’ immigranti (illegali).- Ir-restawr tas-sigurtà f’każ ta’ kriżi: L-attivitajiet se jiffokaw fuq l-operazzjonijiet ta’ maniġġar ta’ emerġenza, bħal protezzjoni ċivili (inklużi d-diżastri naturali u l-inċidenti industrijali), għajnuna umanitarja u xogħol ta’ salvataġġ u l-appoġġ għall-Politika Komuni għall-Affarijiet Barranin u s-Sigurtà. Serje ta’ kapaċitajiet huma meħtieġa għal dan il-qasam ta’ missjoni, li ħafna minnhom jirrigwardaw primarjament il-fażijiet ta’ “preparazzjoni”, “reazzjoni” u “rkupru”. Il-mira hija li jkunu mnaqqsa l-konsegwenzi ta’ l-inċident. Sabiex jitkattru l-kapaċitajiet meħtieġa, l-enfasi se tkun fuq kwistjonijiet bħal: stat ta’ preparazzjoni ġenerali fl-organizzazzjoni u l-operazzjoni sabiex ikunu ffaċċjati inċidenti ta’ sigurtà (eż. il-koordinazzjoni bejn l-organizzazzjonijiet u l-komunikazzjoni ta’ l-emerġenza, il-valutazzjoni tar-riservi strateġiċi, inventarji strateġiċi, eċċ.) tmexxija ta’ kriżi (eż. valutazzjoni ta’ l-inċident u ħtiġijiet ta’ prijorità, l-evakwazzjoni u l-iżolament, in-newtralizzazzjoni u l-konteniment ta’ l-effetti ta’ attakki terroristiċi u l-kriminalità, eċċ.) l-għajnuna umanitarja ta’ emerġenza, u l-immaniġġar tal-konsegwenzi u l-effetti li jsegwu ‘l xulxin ta’ inċident tas-sigurtà (eż. it-tħaddim tas-sistema tal-kura tas-saħħa pubblika, l-kontinwità tan-negozju, miżuri li jibnu l-fiduċja, it-tiswija ta’ l-operazzjoni mħarbta jew distrutta tas-soċjetà eċċ.).L-oqsma ta’ hawn fuq se jkunu appoġġati fl-oqsma ta’ interess cross-cutting li ġejjin:- L-integrazzjoni u l-interoperabbiltà tas-Sistemi tas-Sigurtà. L-attivitajiet se jagħmlu possibbli u/jew jagħtu kontribut għar-rendiment tat-teknoloġija meħtieġa għat-tkattir tal-kapaċitajiet elenkati hawn fuq, biex b’hekk ikun hemm enfasi fuq kwistjonijiet cross-cutting bħal: it-titjib ta’ l-interoperabbiltà u l-interkonnettività tas-sistemi, it-tagħmir, is-servizzi u l-proċessi waqt li jkunu żgurati l-affidabbiltà, il-ħarsien tal-privatezza u l-integrità tat-tagħrif, it-traċċabilità tat-transazzjonijiet kollha u l-ipproċessar tagħhom, eċċ. L-attivitajiet se jindirizzaw ukoll materji ta’ standardizzazzjoni (inklużi tali fir-rigward ta’ l-interoperabbiltà kulturali, umana u ta’ organizzazzjoni).- Is-Sigurtà u s-soċjetà: L-attivitajiet huma ta’ natura cross-cutting u se jitmexxew b’interazzjoni bejn ix-xjenzi naturali, it-teknoloġija u xjenzi oħra, b’mod partikolari x-xjenzi politiċi, soċjali u umani. L-enfasi se tkun fuq analiżi kulturali u soċjoekonomiku mmirat, kostruzzjoni tax-xenarji u attivitajiet ta’ riċerka relatati ma’ suġġetti bħal: Is-sigurtà bħala kunċett li qiegħed jevolvi (analiżi komprensiva tal-ħtiġijiet relatati mas-sigurtà sabiex ikunu definiti l-ħtiġijiet funzjonali ewlenin sabiex jindirizzaw il-qasam tas-sigurtà li dejjem ivarja); vulnerabbiltajiet u theddid ġdid (eż. fil-qasam tat-terroriżmu u l-kriminalità organizzata); l-attitudni taċ-ċittadini f’sitwazzjonijiet ta’ kriżi (eż. il-perċezzjoni tat-terroriżmu u l-kriminalità, l-aġir tal-folol, l-għarfien tas-sigurtà u l-kontrolli tas-sigurtà (u s-sikurezza) u l-aċċettazzjoni mill-pubbliku; l-istat ta preparazzjoni taċ-ċittadini f’każ ta’ attakk terroristiku; kwistjonijiet relatati mal-komunikazzjoni bejn l-awtoritajiet u ċ-ċittadini f’sitwazzjonijiet ta’ kriżi; żieda ta’ l-għarfien tal-pubbliku dwar it-theddid; gwida għaċ-ċittadini dwar is-sistemi ta’ konsulenza u assistenza dwar sigurtà interna fl-Istati Membri u fuq livell ta’ l-UE; analiżi ta’ l-aġir, psikoloġiku u ta’ xort’oħra ta’ min jikkommetti offiżi terroristiċi; kwistjonijiet ta’ etika fir-rigward tal-ħarsien tat-tagħrif personali u l-integrità tat-tagħrif. Ir-riċerka se tkun ukoll diretta lejn l-iżvilupp ta' indikaturi statistiċi fuq il-kriminalità sabiex ikunu jistgħu isiru evalwazzjonijiet dwar il-bidliet fil-kriminalità.- Il-koordinazzjoni u l-istrutturar tar-Riċerka dwar is-Sigurtà: Dan il-qasam jipprovdi l-pjattaformi għall-attivitajiet ta’ koordinazzjoni u strutturar ta’ l-isforzi ta’ riċerka dwar is-sigurtà nazzjonali, Ewropea u internazzjonali, sabiex jiżviluppa s-sinerġiji bejn ir-riċerka ta’ natura ċivili, tas-sigurtà u tad-difiża kif ukoll sabiex jikkoordina bejn in-naħa tad-domanda u u n-naħa tal-provvista tar-riċerka dwar is-sigurtà. L-attivitajiet se jiffokaw fuq it-titjib tal-kondizzjonijiet u proċeduri rilevanti.Il-kooperazzjoni internazzjonaliIl-kooperazzjoni internazzjonali fl-attivitajiet ta’ Riċerka dwar is-sigurtà se jitwettqu b’konformità ma’ l-aspetti interni u esterni tal-Politika tas-Sigurtà ta’ l-UE. Ħtiġijiet u kriterji partikolari għall-kooperazzjoni internazzjonali jistgħu jkunu stipulati fil-programm ta’ ħidma.Se jkunu kkunsidrati azzjonijiet speċifiċi ta’ kooperazzjoni internazzjonali fejn ikun hemm benefiċċju reċiproku skond il-Politika tas-Sigurtà ta’ l-UE, bħal riċerka relatata ma’ attivitajiet tas-sigurtà b’applikazzjoni dinjija.Reazzjoni għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previstiIt-tema tar-Riċerka dwar is-Sigurtà hija flessibbli kemm bħala natura u kemm bħala disinn. L-attivitajiet se jippermettu l-akkomodazzjoni ta’ theddid għas-sigurtà li għadu mhux magħruf u ħtiġijiet ta’ politika relatati li jistgħu jqumu. Din il-flessibilità se tikkumplimenta l-karattru orjentat lejn il-missjoni ta’ l-attivitajiet ta’ riċerka spjegati hawn fuq.9.2 L-ispazjuStrateġijaF’dan il-qasam, l-UE se tikkontribwixxi għad-definizzjoni ta’ l-għanijiet komuni msejsa fuq il-ħtiġijiet ta’ l-utenti u l-għanijiet tal-politika ta’ l-UE, għall-koordinazzjoni ta’ l-attivitajiet, sabiex tkun evitata d-duplikazzjoni u tkun iffaċilitata l-interoperabbiltà; se tagħti wkoll kontribut għad-definizjoni ta’ l-istandards. Il-Politika Ewropea dwar l-Ispazju[48] se taqdi l-għanijiet ta’ l-awtoritajiet pubbliċi u ta’ dawk li jifformulaw il-politika waqt li ssaħħaħ il-kompetittività ta’ l-industrija Ewropea. Se tkun implimentata permezz ta’ Programm Spazjali Ewropew, u s-Seba’ Programm ta' Qafas se jagħti kontribut sabiex jappoġġa jew jikkumplimenta l-azzjonijiet ta’ riċerka u żvilupp teknoloġiku pprovduti minn atturi oħra pubbliċi jew privati, li għandhom interess, fl-Ewropa.L-azzjonijiet f’din it-tema se jappoġġaw l-għanijiet tal-politika ta’ l-UE, pereżempju fl-oqsma ta’ l-agrikoltura, is-sajd, l-ambjent, it-telekomunikazzjoni, is-sigurtà, l-iżvilupp, is-saħħa, l-għajnuna umanitarja, it-trasport, ix-xjenza kif ukoll jiżguraw li l-Ewropa tkun involuta fil-kooperzzjoni reġjonali u internazzjonali. Huwa previst li l-għodod spazjali wkoll jagħtu kontribut għall-infurzar tal-liġi f’uħud mill-oqsma.L-attivitajiet stipulati f’din il-prijorità huma mmirati lejn: l-esplojtazzjoni ta’ l-assi spazjali għall-implimentazzjoni ta’ l-attivitajiet, b’mod partikolari il-GMES (Monitoraġġ Globali għall-Ambjent u s-Sigurtà); attivitajiet ta’ l-esplorazzjoni ta’ l-ispazju; attivitajiet li jippermettu li jkun hemm appoġġ għar-rwol strateġiku ta’ l-UE.L-attivitajiet orjentati lejn l-esplojtazzjoni huma mistennija li jkunu komplimentari ma’ azzjonijiet imwettqa taħt temi oħrajn fil-Programm Speċifiku “Kooperazzjoni” (speċjalment dawk imwettqa taħt “Ambjent” b’konnessjoni mal-GEOSS u dawk imwettqa taħt “Teknoloġiji tat-Tagħrif u l-Komunikazzjoni”). Sinerġiji tematiċi jkunu wkoll żviluppati ma’ attivitajiet relatati fi programmi speċifiċi oħra. Huma previsti azzjonijiet komplimentari permezz tal-Programm ta' Qafas għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni u l-Programm għall-Edukazzjoni u t-Taħriġ.L-attivitajiet ta’ riċerka u trasferiment tat-teknoloġija fit-tema jistgħu ikunu partikolarment attraenti għall-SMEs li jkunu qegħdin jiżviluppaw teknoloġiji innovattivi, li jeħtieġu familjarizzazzjoni ma’ opportunitajiet ġodda tat-teknoloġija spazjali ( spin-in ) jew li jiżviluppaw it-teknoloġiji spazjali tagħhom għall-swieq oħra ( spin-off ).Il-ġestjoni ta' ċerti partijiet ta' l-attivitajiet spazjali jistgħu jiġu afdati f'idejn entitajiet esterni eżistenti, bħalma hija l-Aġenzija Spazjali Ewropea[49]. Fil-każ tal-GMES, attivitajiet ta' riċerka jistgħu jiġu implimentati permezz ta' Inizjattiva Konġunta fit-Teknoloġija (Ara l-Anness III).Attivitajiet- Applikazzjonijiet ibbażati fuq l-ispazju għas-servizz tas-Soċjetà Ewropea- Monitoraġġ Globali għall-Ambjent u s-Sigurtà (GMES):L-għan huwa li jkunu żviluppati sistemi xierqa ta’ monitoraġġ u twissija minn kmieni, ibbażati fuq is-satelliti, bħala sorsi ta’ tagħrif uniċi u disponibbli b’mod globali u li tkun ikkonsolidata u stimulata l-evoluzzjoni ta’ l-użu operazzjonali tagħhom. Dan il-programm se wkoll jipprovdi appoġġ għall-iżvilupp ta’ servizzi operazzjonali GMES, li jippermetti li dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet li jantiċipaw jew inaqqsu aħjar is-sitwazzjonijiet ta’ kriżi u l-kwistjonijiet relatati ma’ l-immaniġġar ta’ l-ambjent u s-sigurtà. L-attivitajiet ta’ riċerka prinċipalment se jagħtu kontribut sabiex ikun massimizzat l-użu tat-tagħrif GMES miġbur minn sorsi bbażati fl-ispazju u jintegrhom mat-tagħrif minn sistemi ta’ osservazzjoni fi prodotti komplessi iddisinjati sabiex jipprovdu tagħrif u servizzi magħmula apposta għall-utenti finali permezz ta’ maniġġar effiċjenti ta’ l-integrazzjoni tat-tagħrif. L-attivitajiet ta’ riċerka se jagħtu kontribut ukoll sabiex itejbu t-teknika ta’monitoraġġ u t-teknoloġiji ta’ l-istrumenti, jiżviluppaw, fejn ikun meħtieġ, sistemi ġodda bbażati fuq l-ispazju jew itejbu l-interoperabbiltà ta’ dawk eżistenti, u jagħmlu l-użu tagħhom possibbli f’servizzi (pre)operazzjonali li jissodisfaw tipi speċifiċi ta’ domanda.- Fil-qasam ta’ l-ambjent, it-talbiet jinkludu l-akkwist ta’ tagħrif indipendenti dwar l-istat u l-evoluzzjoni ta’ l-użu sostenibbli ta’ riżorsi li jiġġeddu (bħall-veġetazzjoni u l-foresti), artijiet mistagħdra, l-istat u l-użu ta’ l-art, il-provvista ta’ l-ikel, l-ambjent agrikolu u s-sajd, ħażniet ( carbon sinks ) u stokks tal-karbonju; il-proċessi u l-kimika ta’ l-atmosfera; il-kondizzjonijiet ta’ l-oċeani. Se jkun ikkunsidrat is-Sitt Plan ta’ Azzjoni tal-KE dwar il-politiki ambjentali li jimmonitorja l-bidla fil-klima, l-arja, il-ħamrija u l-kwalità ta’ l-ilma.- Fil-qasam tas-sigurtà, it-talbiet jinkludu titjib fl-akkwist, l-aċċess u t-tpartit tat-tagħrif u t-tagħrif meħtieġ fil-kuntest tar-reazzjonijiet ta' assistenza fl-emerġenzi u l-immaniġġar tal-kriżijiet. Se jingħata appoġġ lill-protezzjoni ċivili għall-prevenzjoni/mitigazzjoni, monitoraġġ, maniġġar tar-riskji u valutazzjoni tal-perikli naturali u teknoloġiċi kif ukoll l-għajnuna umanitarja għall-għan ta' l-evalwazzjoni tal-bżonnijiet u ippjanar għall-emerġenzi fil-kuntest ta' diżastri naturali u kriżijiet umanitarji (refuġjati, persuni imċaqalqa minn post għall-ieħor fl-istess pajjiż, eċċ.). Se jitqies ukoll appoġġ għall-implimentazzjoni tal-politika ta' l-UE partikolarment fil-qasam tal-prevenzjoni tal-kunflitti u s-sorveljanza tal-fruntieri.- Aspetti tas-sigurtà (komplimentari mar-riċerka dwar is-sigurtà u l-attivitajiet GMES)Ir-rapport SPASEC tal-KE[50] jenfasizza li s-servizzi spazjali għandhom rwol tant importanti fil-benesseri tas-soċjetà Ewropea li l-ħarsien ta’ l-infrastruttura kruċjali tas-settur spazjali hija prijorità. Dan għandu mnejn ikun jeħtieġ servizzi u kapaċitajiet għas-sorveljanza ta’ assi bbażati fl-ispazju kif ukoll għall-ħarsien ta’ l-infrastrutturi fl-art. Is-sistema ta’ sorveljanza spazjali tkun tista’, pereżempju, tipprovdi tagħrif dwar il-karatteristiċi ewlenin tas-satelliti (eż. parametri ta’ l-orbita, status ta’ attività), il-karatteristiċi ta’ debris li jista’ jkun ta’ periklu (eż. traġettorja, parametri fiżiċi) u tagħrif rilevanti dwar it-temp fl-ispazju u Oġġetti Viċin id-Dinja. Studji ta' fattibbiltà u l-finanzjament ta’ proġetti ta’ dimostrazzjoni jistgħu jkunu previsti fil-qasam.- Applikazzjonijiet tal-Komunikazzjoni bis-Satellita.L-għan huwa li jkun hemm appoġġ għal applikazzjonijiet u servizzi innovattivi ta’ komunikazzjoni bis-satellita integrati mingħajr qsim f’netwerks elettroniċi ta’ komunikazzjoni globali, għaċ-ċittadini u l-intrapriżi f’setturi ta’ applikazzjoni li jinkludu l-protezzjoni ċivili, is-sigurtà, e-government , telemediċina, tele-edukazzjoni, tfittix u salvataġġ, turiżmu u attivitajiet ta’ passatemp, navigazzjoni personali, immaniġġar tal-flotot, agrikoltura u forestrija. L-enfasi tar-riċerka se tkun fuq l-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet ġodda u l-użu ta’ missjonijiet ta’ dimostrazzjoni u sistemi preoperazzjonali fejn il-komunikazzjoni bis-satellita jirrappreżentaw risposta effiċjenti għal dawn il-ħtiġijiet.- L-esplorazzjoni ta’ l-ispazju- L-għan huwa li jingħata kontribut għal attivitajiet ta’ l-esplorazzjoni ta’ l-ispazju (robotiċi u umani) inklużi l-implikazzjonijiet relatati dwar it-trasferiment tat-teknoloġija, u li jkun possibbli għal komunità xjentifika li jkollha aċċess għar-riżultati/tagħrif miksuba waqt il-missjonijiet ta’ esplorazzjoni mwettqa fil-Qafas tal-Programm Spazjali Ewropew.L-attivitajiet ta’ riċerka se jitwettqu, b’mod partikolari, permezz ta’ azzjonijiet ta’ appoġġ, studji ta' fattibbiltà u proġetti preoperazzjonali. Se jkunu kkunsidrati dimensjonijiet addizzjonali: l-opportunitajiet intrinsiċi għal kooperazzjoni internazzjonali u l-importanza li jibqa’ jkun hemm għarfien u disseminazzjoni tar-riżultati.- RTD għat-tisħiħ tal-bażi tas-settur spazjali- Teknoloġija spazjaliB’mod ġenerali, l-għan huwa li jkun hemm appoġġ għal żieda ġenerali fil-kompetittività tas-settur Ewropew tat-teknoloġija spazjali.B’mod partikolari, l-attivitajiet ta’ riċerka jistgħu jagħtu kontribut għat-teknoloġija tat-trasport fl-ispazju permezz ta’: valutazzjoni tal-ħtiġijiet f’terminu ta’ żmien twil; kontribut għal studji dwar sistemi li jqisu l-ħtiġijiet ta’ l-utenti finali; kontribut għal riċerka teknoloġika f’livell għoli għal ġenerazzjoni li jmiss tal- launchers .- Xjenzi spazjaliL-għan huwa li jkun hemm kontribut għall-iżvilupp ta’ teknoloġiji azvvanzati sabiex jintużaw fix-xjenzi spazjali. Ix-xjenzi spazjali mhux biss jipprovdu għarfien fil-fond dwar l-istruttura ta’ l-univers u għarfien aħjar tal-Pjaneta u strateġija ġdid lejn il-ħajja u x-xjenzi fiżiċi, huma wkoll forza qawwija li ssuq żviluppi teknoloġiċi ġodda b’ħafna applikazzjonijiet sussegwenti ta’ benefiċċju għas-soċjetà. Is-Seba’ Programm ta' Qafas se jikkomplimenta l-programmi xjentifiċi attwali fejn ikunu identifikati lakuni u jkun ta’ appoġġ għall-attivitajiet xjentifiċi fuq l-Istazzjon Spazjali Internazzjonali (ISS). Huma previsti wkoll attivitajiet ta’ appoġġ immirati sabiex jiffaċilitaw l-aċċess għal tagħrif xjentifiku.Il-kooperazzjoni internazzjonaliL-esplojtazzjoni u l-esplorazzjoni ta’ l-ispazju huma, min-natura tagħhom, intrapriżi globali. Il-kooperazzjoni effettiva internazzjonali fl-ispazju se tgħin sabiex tkabbar l-istatura politika ta’ l-UE fid-dinja, issaħħaħ il-kompetittività ekonomika tagħha u ttejjeb ir-reputazzjoni tagħha għal eċċellenza xjentifika. Il-kooperazzjoni fis-settur ta’ l-ispazju se tkun ta’ appoġġ ukoll għall-għanijiet tal-politika barranija ta’ l-UE (eż. appoġġ għal pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw u għal pajjiżi ġirien).Għal dawn ir-raġunijiet, l-ispazju se jitqies bħala settur privileġġat għall-iżvilupp ta’ attivitajiet internazzjonali, b’mod partikolari b’kooperazzjoni ma’ potenzi ewlenin u emerġenti fl-ispazju bħar-Russja, l-Istati Uniti, iċ-Ċina, l-Indja, il-Kanada, il-Ġappun, l-Ukraina u pajjiżi oħra li qegħdin jagħmlu attività relatata ma’ l-ispazju.Se jsiru sforzi sabiex ikun promoss l-użu ta’ soluzzjonijiet ibbażati fl-ispazju bħala appoġġ għall-iżvilupp sostenibli, b’mod partikolari fl-Afrika. Dan huwa koerenti ma’ l-strateġija globali meħud mill-GMES fir-rigward tal-monitoraġġ ta’ l-ambjent[51].Sabiex ikun hemm opportunitajiet aħjar għal kollaborazzjoni effiċjenti u sabiex ikun żgurat li l-aħjar kompetenzi fil-qasam ta’ l-ispazju jkunu integrati fil-Programm Spazjali Ewropew, għandu jsir użu minn azzjonijiet speċifiċi ta’ kooperazzjoni għal proġetti bilaterali jew multilaterali, inizjattivi internazzjonali jew globali u kooperazzjoni ma’ ekonomiji emerġenti u pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw.Reazzjoni għal ħtiġijiet emerġenti u ħtiġijiet ta’ politika mhux previstiIr-riċerka dwar il-ħtiġijiet emerġenti se tippermetti li jkun hemm soluzzjonijiet innovattivi għal żviluppi teknoloġiċi fil-qasam tar-riċerka fl-ispazju u l-possibilità ta’ adattazzjoni u applikazzjonijiet f’oqsma oħrajn (eż. maniġġar tar-riżorsi, proċessi bijoloġiċi u materjali ġodda). Ir-riċerka bħala reazzjoni għal ħtiġijiet ta’ politika mhux previsti tista’ tindirizza suġġetti bħal soluzzjonijiet ibbażati fuq l-ispazju bħala appoġġ għall-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw, l-iżvilupp ta’ għodod ġodda għall-osservazzjoni u komunikazzjoni spazjali u metodi relatati mal-politiki rilevanti tal-Komunità u kontribuzzjoni għal l-inklusività soċjali.ANNESS IIANALIŻI INDIKATTIVA TA’ L-AMMONTL-analiżi indikattiva hija kif ġej (f’miljuni ta’ EURO):Saħħa. | 8317 |L-ikel, l-Agrikoltura u l-Bijoteknoloġija | 2455 |It-Teknoloġiji tat-Tagħrif u l-Komunikazzjoni. | 12670 |In-Nanoxjenza, Nanoteknoloġiji, Materjali u Teknoloġiji tal-Produzzjoni ġodda. | 4862 |L-Enerġija | 2931 |L-Ambjent (inkluża l-Bidla fil-Klima). | 2535 |It-Trasport (inkluża l-Aeronawtika). | 5940 |Ix-Xjenzi Soċjoekonomiċi u l-Istudji Umanistiċi | 792 |Is-Sigurtà u l-Ispazju. | 3960 |TOTAL* | 44432[52],[53] |* Inkluża kontribuzzjoni għall-għotja lill-Bank Ewropew ta’ l-Investiment, kif imsemmi fl-Anness III. Qligħ ta’ interessi fuq din il-kontribuzzjoni għandu jiżdied ma’ l-għotja lill-BEI. It-Tema dwar ix-Xjenzi Soċjoekonomiċi u l-Istudji Umanistiċi ma tikkontribwixxix għal dan l-ammont.ANNESS IIIL-Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija u l-Faċilità Finanzjarja għall-Qsim tas-SogruInizjattivi Konġunti fit-TeknoloġijaL-oqsma ta’ riċerka għall-ewwel grupp ta’ Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija huma identifikati hawn taħt, skond il-kriterji spjegati fl-Anness 1. Dawn l-Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija jindirizzaw firxa ta’ sfidi diversi. Għalhekk, l-istrutturi se jkunu ddisinjati fuq bażi ta’ każ b’każ sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw il-karatteristiċi partikolari tal-qasam ta’ riċerka in kwistjoni. F’kull każ, tkun identifikata struttura speċifika bil-għan li tkun implimentata l-aġenda ta’ riċerka miftiehma ta’ l-Inizjattiva Konġunta fit-Teknoloġija u jinġiebu flimkien l-investimenti publiċi u privati meħtieġa u l-koordinazjoni ta’ l-isforzi Ewropej. Il-Kummissjoni tagħmel għotja għall-implimentazzjoni ta’ l-aġenda ta’ riċerka skond proposti separati (eż. skond l-Artikolu 171 tat-Trattat.) Aktar Inizjattivi Konġunti fit-Teknoloġija jistgħu jiġu identifikati skond il-kriterji speċifikati fl-Anness I u jkunu proposti waqt l-implimentazzjoni tas-Seba’ Programm ta' Qafas.- Inizjattiva dwar Mediċini InnovattiviL-Inizjattiva Konġunta fit-Teknoloġija dwar il-Mediċini Innovattivi għandha l-mira li żżid il-kompetittività tas-Settur Farmaċewtiku Ewropew billi tipprovdi strateġija koordinata sabiex tagħmel tajjeb għall- bottlenecks ta’ riċerka fil-proċess ta’ l-iżvilupp tal-mediċini, tnaqqas iż-żmien meħtieġ għall-iżvilupp tal-mediċini u r-rata ta’ clinical attrition għal mediċini ġodda. Dan se jippermetti aċċess aktar mgħaġġel għall-mediċini aktar immirati u profitt aktar malajr minn investiment fir-riċerka u, b’hekk, aktar investiment privat għal aktar riċerka.Ir-riċerka pre-kompetittiva kif imfissra permezz ta’ l-Aġenda għar-Riċerka Strateġika (SRA) ta’ l-Inizjattiva dwar il-Mediċina Innovattiva se tinkludi: l-iżvilupp ta’ l-għodod u l-metodi għall-previżjoni aħjar ta’ l-idonjetà, is-sikurezza u l-effikaċja tal-mediċini, l-infrastrutturi intelliġenti għall-integrazzjoni u l-immaniġġar tat-tagħrif permezz ta’ kooperazzjoni mill-qrib bejn l-industrija, id-dinja ta’ l-akkademiċi u ċ-ċentri kliniċi f’kull pass meħtieġ. Se tindirizza wkoll lakuni fl-edukazzjoni u t-taħriġ sabiex tiżgura li l-Ewropa jkollha l-ħiliet sabiex ir-riżultati tar-riċerka jkunu tradotti f’benefiċċji għall-pazjent. Se tkun żgurata l-kooperazzjoni mill-qrib bejn il-Komunità Ewropea u l-industrija u l-partijiet l-oħra li għandhom interess bħal aġenziji regolatorji, il-pazjenti, id-dinja ta’ l-akkademiċi, min imexxi l-kliniċi, eċċ., kif ukoll il-mobilizzazzjoni ta’ fondi pubbliċi u privati. L-implimentazzjoni tal-SRA se ssir permezz ta’ Inizjattiva għal Mediċina Innovattiva (IMI) u l-istruttura ta’ sħubija pubblika-privata adattata se tinħoloq għal dan il-għan partikolari.- Teknoloġiji tan-nanoelettronika 2020In-nanoelettronika hija ta’ importanza strateġika għolja għall-kompetittività Ewropea għaliex il-prodotti tagħha huma enablers importanti f’setturi oħrajn (il-multimedja, it-telekomunikazzjoni, it-trasport, is-saħħa, l-ambjent, l-ipproċessar industrijali, eċċ.). Hija titlob li l-isforzi ta’ R&Ż u innovazzjoni jkunu strutturati aħjar, ottimizzati u integrati fil-proċess aktar wiesa' li jinvolvi l-atturi kollha li għandhom rwol kruċjali għas-suċċess fil-qasam.L-inizjattiva se tindirizza l-ħtieġa ta’ teknoloġija bbażata fuq is-silikon f’erba’ oqsma tat-teknoloġija: (i) apparat ta’ loġika u memorja aktar żgħir sabiex jiżdied ir-rendiment u jonqsu l-ispejjeż, (ii) l-iżvilupp ta’ funzjonijiet b’valur-miżjud, inklużi funzjonijiet ta’ sensing , tħaddim u ippakkjar u l- embedding tagħhom mal-loġika u l-memorja sabiex jiffurmaw soluzzjonijiet komplessi bħal System-on-a-chip jew System-in-a-package , (iii) tagħmir u materjali u (iv) l-awtomatizzazzjoni ta’ l-iddisinjar.- Sistemi ta’ kompjuters “embedded”.Is-sistemi ta’ kompjuters embedded – l-elettronika u softwer invisibbli li jagħmlu l-prodotti u l-proċessi intelliġenti – huma ta’ importanza strateġika sabiex ikun hemm titjib fil-kompetittività ta’ setturi industrijali importanti Ewropej bħal dak tal-karrozzi, l-avjonika, l-elettronika għall-konsumatur, is-sistemi medikali u l-manifattura. Barra minn hekk, il-konnettività akbar ta’ dan l-apparat toħloq potenzjal għal swieq kompletament ġodda u applikazzjonijiet soċjali li l-Ewropa se tara li tkun f’qagħda li tieħu vantaġġ minnhom.L-Inizjattiva Konġunta fit-Teknoloġija dwar Is-Sistemi tal-Kompjuters “Embedded” se tgħaqqad u tiffoka l-isforzi ta’ riċerka u tiġbed investiment privat u pubbliku sabiex jaqsmu r-riskji għoljin u jżommu livell għoli ta’ ambizzjoni. L-inizjattiva se tindirizza l-iddisinjar, l-iżvilupp u l-użu ta’ sistemi elettroniċi u ta’ softwer li jinsabu kullimkien u li huma interoperabbli, ta’ benefiċċju kkomparat mal-prezz iżda qawwijin, bla periklu u żguri. Se tipprovdi disinji ta’ referenza li joffru strateġiji ta’ arkitettura standard għal ċerti gammi ta’ applikazzjonijiet, middleware li jippermetti konnettività u interoperabbiltà mingħajr qtugħ, għodod ta’ l-iddisinjar tas-softwer integrati u metodi għall-iżvilupp u l-produzzjoni tal-prototipi mgħaġġla kif ukoll strateġiji ġodda għall-interazzjoni bejn il-kompjuters u d-dinja reali.- Inizjattiva dwar iċ-Ċelluli tal-fjuwil u l-IdroġenuIċ-Ċelluli tal-fjuwil u l-Idroġenu huma teknoloġiji li jistgħu jwasslu għal bidla fundamentali fil-mod ta’ kif l-Ewropa tipproduċi u tuża l-energija, billi toffri potenzjal ta’ żvilupp kbir għall-provvista ta’ enerġija indipendenti u sostenibbli fuq terminu ta’ żmien twil u tagħti lill-Ewropa vantaġġ kompetittiv kruċjali. It-tranżizzjoni lejn ekonomija orjentata lejn l-idroġenu timplika investiment kbir ta’ riċerka u kapital fil-ħolqien ta’ industriji ġodda, katini ta’ provvista ġodda, infrastruttura u riżorsi umani.L-Inizjattiva Konġunta fit-Teknoloġija se tiddefinixxi u twettaq programm Ewropew immirat ta’ riċerka industrijali, żvilupp teknoloġiku u dimostrazzjoni sabiex tipprovdi teknoloġiji robusti dwar iċ-ċelluli ta’ l-idroġenu u l-fjuwil żviluppati sal-punt ta’ l-użu kummerċjali. It-temi ewlenin ta’ l-aġenda ta’ riċerka tal-JTI se jkunu: l-iżvilupp taċ-ċelluli tal-fjuwil għas-setturi ta’ applikazzjoni u l-gammi kollha; provvista ta’ l-idroġenu sostenibbli, inklużi l-produzzjoni, id-distribuzzjoni, il-ħażna u l-konsenja; id-dimostrazzjoni fuq skala kbira f’kuntest ta' l-operazzjoni reali ta’ teknoloġiji li qegħdin jimmaturaw jew avvanzati; u attivitajiet ta’ preparazzjoni fil-qafas tas-suq. Dan se jkun implimentat fuq il-bażi ta’ pjan sod u li dejjem jiżviluppa għat-tekoloġija Ewropea, flimkien ma’ pjan kummerċjali, li jiddefinixxu l-istrateġiji ta’ tranżizzjoni u miri f’terminu ta’ żmien twil u l-punti importanti fl-iżvilupp.- L-aeronawtika u t-Trasport bl-AjruL-Ewropa trid tibqa’ fuq quddiem fit-teknoloġiji importanti jekk trid li jkollha industriji ta’ l-aeronawtika u tat-trasport bl-ajru innovattivi u kompetittivi fil-futur. Bħala industrija mixħuta fuq l-RTD, il-kompetittività preżenti tal-kumpaniji Ewropej ta’ l-aeronawtika u tat-trasport bl-ajru nbniet fuq investiment privat sinifikanti (tipikament 13-15% tan-negozju totali) tul ħafna għexieren ta’ snin. Minħabba l-karatteristiċi speċifiċi tas-settur, l-iżviluppi ġodda ta’ spiss jiddependu fuq il-kooperazzjoni effettiva bejn is-settur pubbliku u s-settur privat.Ċerti aspetti ta’ l-Aġenda ta’ Riċerka Strateġika ACARE jeħtieġu skala ta’ effett u kontinwità ta’ l-għan tali li jitolbu Inizjattiva Konġunta fit-Teknoloġija ffokata fuq programm ta’ riċerka koerenti u ddedikat dwar teknoloġiji avvanzati u t-tkattir ta’ aspetti bħall-integrazzjoni, l-validazzjoni fuq skala kbira u d-dimostrazzjoni.Fil-qasam ta’ l-Aeronawtika u t-Trasport bl-Ajru, se jkunu indirizzati oqsma differenti, bħal ajruplani li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent u li huma ta’ benefiċċju komparati mal-prezz (“L-Ajruplan Aħdar”), u l-immaniġġar tat-traffiku bl-ajru bħala appoġġ għall-politika ta’ Sema Wieħed Ewropew u l-inizjattiva SESAME.- Monitoraġġ Globali għal l-Ambjent u s-Sigurtà (GMES)L-Ewropa teħtieġ kapaċitajiet awtonomi bbażati fuq standard Ewropew għall-monitoraġġ globali. Dan se jgħin lill-Ewropa u l-industriji tagħha b’mod konsiderevoli f’dan il-qasam, fejn il-kompetituri tagħha qegħdin jinvestu ħafna fl-iżvilupp ta’ standards għall-sistemi ta’ monitoraġġ globali.Il-GMES trid tirrispondi għall-mandat politiku espress fir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill dwar il-GMES[54] li segwit is-Samit ta’ Gothenburg f’Ġunju 2001, il-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-GMES ippreżentat fi Frar 2004[55], u l-inklużjoni tiegħu fl-“Inizjattiva għat-Tkabbir” u l-elenku “Bidu Malajr”.Il-futur tal-GMES jiddependi fuq investiment sinifikanti f’terminu ta’ żmien twil kemm mill-utenti u kemm minn dawk li jipprovdu l-infrastruttura (kemm pubbliku u kemm privat). Għal dan il-għan huwa essenzjali li l-GMES tipproġetta dehra ċara u koerenti tagħha, li tista’ tkun faċilment rikonoxxuta mill-utenti, l-awtoritajiet pubbliċi u l-industrija. Indipendentement mill-oqsma ta’ applikazzjoni speċifiċi tal-GMES, dan se jinvolvi grupp ta’ standards aċċettati u mekkaniżmi u politiki ta’ validazzjoni taħt responsabbiltà politika waħda.Għal dan il-għan, struttura tat-tmexxija tal-GMES f’forma ta’ Inizjattiva Konġunta fit-Teknoloġija (JTI) tista’ tkun stabbilita sabiex tgħaqqad l-atturi kollha rilevanti bir-riżorsi tagħhom, b’mod partikolari l-organizzazzjonijiet ta’ l-utenti fuq livelli kemm nazzjonali kif ukoll Ewropej.JTI għall-GMES se tiżgura koordinazzjoni qawwija ta’ l-attivitajiet relatati mal-GMES, anki permezz tal-funzjonijiet li ġejjin:- il-konsolidazzjoni tal-ħtiġijiet ta’ l-utenti għal kull qasam ta’ applikazzjoni tal-GMES,- is-superviżjoni u l-appoġġ għall-iżvilupp tas-servizzi operazzjonali, kapaċitajiet assoċjati u l-infrastrutturi tal-GMES,- il-validazzjoni ta’ tali servizzi, kull fejn ikun xieraq,- l-iżvilupp ta’ mekkaniżmi maħsuba sabiex jiżguraw l-aċċess għat-tagħrif f’terminu ta’ żmien twil (“xiri ta’ tagħrif”).JTI tal-GMES se tkun ukoll mezz effettiv għall-promozzjoni ta’ l-involviment attiv tas-settur privat, billi taġixxi bħala aġent ta’ koordinazzjoni u finanzjament għall-industrija (inklużi l-SMEs) u kuntratturi potenzjali oħra li jixtiequ jagħtu kontribut għall-implimentazzjoni tal-GMES permezz tal-proċessi kompetittivi rilevanti.Il-GMES se tagħti lill-Ewropa rwol ta’ tmexxija f’qasam ta’ mmaniġġar u użu ta’ infrastrutturi importanti, inklużi kapaċitajiet strateġiċi spazjali. Tista’ tipprovdi wkoll bażi għall-esplojtazzjoni effiċjenti ta’ riżorsi li ma jiġġeddux kemm minn entitajiet pubbliċi kif ukoll privati. B’hekk, tgħin sabiex ittejjeb il-produttività f’ħafna setturi li għandhom ħtieġa għal tagħrif koerenti u aġġornat dwar l-assi disponibbli.Faċilità Finanzjarja għall-Qsim tas-SogruSkond l-Anness II, il-Kummissjoni se tagħmel għotja (azzjoni ta' koordinazzjoni u appoġġ) lill-Bank Ewropew għall-Investiment (BEI). Din l-għotja se tikkontribwixxi għall-għan Komunitarju tat-trawwim ta' l-investiment tas-settur privat fir-riċerka permezz taż-żieda tal-kapaċità tal-Bank li jġestixxi r-riskji, biex b'hekk tippermetti: (i) volum akbar ta’ self mill-BEI fuq ċertu livell ta’ sogru, u (ii) il-finanzjament ta’ azzjonijiet Ewropej ta’ RTD aktar riskjużi milli jkun possibbli mingħajr tali appoġġ mill-Komunità.Il-BEI se jsellef fondi ġġenerati mis-swieq finanzjarji internazzjonali skond ir-regoli, ir-regolamenti u l-proċeduri standard tiegħu. Imbagħad se juża din l-għotja, flimkien mal-fondi proprji tiegħu, bħala provvista u allokazzjoni ta' kapital fi ħdan il-bank sabiex ikopri parti mir-riskji assoċjati ma' dan is-self għal azzjonijiet kbar Ewropej ta' RTD.Abbażi ta' l-evalwazzjoni tiegħu il-BEI se jevalwa l-livell ta' riskji finanzjarji u se jiddeċiedi l-valur tal-provvista jew l-allokazzjoni tal-kapital. L-evalwazzjoni tar-riskji u l-kategorizzazzjoni, u d-deċiżjonijiet li jirriżultaw dwar il-provviżjonament u l-allokazzjoni tal-kapital, huma proċeduri standard tal-Bank, approvati u sorveljati mix-"shareholders", u mhux se jitbiddlu b'riżultat tal-kontribuzzjoni Komunitarji. Mhux se jkun hemm responsabbiltà kontinġenti għall-Komunità.Din l-għotja tingħata fuq bażi annwali. L-ammont annwali jiġi stabbilit fil-programmi ta' ħidma, filwaqt li jitqiesu r-rapport ta' attività u l-previżjonijiet li il-BEI ikun ressaq lill-Komunità.Il-ftehim ta' għotja li se jiġi konkluż mal BEI se jistabbilixxi t-termini u l-kundizzjonijiet li taħthom il-fondi tal-Komunità jistgħu jintużaw bħala proviżjonijiet u allokazzjonijiet ta' kapital. Dan se jinkludi inter alia, it-termini u l-kundizzjonijiet li ġejjin:- It-temi eliġibbli u l-attivitajiet. Sabiex jinżamm il-bilanċ bejn il-programmi speċifiċi li jagħtu kontribut u t-temi u l-attivitajiet tagħhom, il-Komunità tista' tadatta kuntrattwalment il-kundizzjonijiet ta' eliġibbiltà marbuta ma' kwalunkwe tema jew attività, mingħajr preġudizzju għall-modifika possibbli skond l-Artikolu 7.2.- L-eliġibbiltà ta' azzjonijiet kbar RTD. Normalment, "Inizjattivi Konġunti ta' Teknoloġija" u proġetti kollaborattivi kbar iffinanzjati mill-Komunità taħt it-temi u l-attivitajiet li jagħtu kontribut ta' dan il-Programm Speċifiku se jkunu eliġibbli awtomatikament. Proġetti kollaborattivi Ewropej oħra bħal dawk ta' l-EUREKA jistgħu ukoll jitqiesu. Skond ir-regolament adottat skond l-Artikolu 167 tat-trattat, il-ftehim ta' għotja se jistabbilixxi wkoll modalitajiet proċedurali u se jiggarantixxi lill-Komunità l-possibbiltà li toħroġ veto f'ċerti ċirkostanzi kontra l-użu ta' l-għotja sabiex tipprovdi self propost mill-BEI.- Ir-regoli sabiex jiġi ddefinit is-sehem tar-riskju finanzjarju li se jkun kopert mill-għotja Komunitarja u l-limitu ta' riskju li lil hinn minnu l-BEI jista' juża l-għotja tal-Komunità.- L-arranġamenti li bihom il-Komunità se tissorvelja l-operazzjonijiet ta' self tal-BEI marbuta ma' l-għotja.ANNESS IVIl-koordinazzjoni ta’ programmi ta’ riċerka barra mill-KomunitàNumru ta’ inizjattivi għall-implimentazzjoni konġunta tal-programmi ta’ riċerka nazzjonali huma identifikati hawn taħt u se jkunu s-suġġett ta’ deċizjoni separata skond l-Artikolu 169 tat-Trattat. Aktar inizjattivi jistgħu jiġu identifikati u proposti waqt l-implimentazzjoni tas-Seba’ Programm ta' Qafas.Fil-każ ta' kull deċiżjoni, tiġi stabbilita struttura ta’ implimentazzjoni separata, flimkien ma’ l-istruttura ta’ organizzazzjoni u l-entitajiet ta’ tmexxija xierqa meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ l-azzjoni. Skond l-Anness II, il-Komunità se tipprovdi appoġġ finanzjarju għall-inizjattivi u se tipparteċipa b’mod attiv fl-implimentazzjoni bil-mezzi li huma l-aktar xierqa għall-azzjoni.- Inizjattiva skond l-Artikolu 169 fil-qasam tar-riċerka dwar il-Baħar Baltiku. L-għan huwa li jkun varat u implimentat programm konġunt fir-R&Ż li jintegra numru ta’ programmi nazzjonali fil-qasam tax-xjenzi marittimi u l-iżvilupp sostenibbli tal-Baħar Baltiku. Skond numru ta’ konvenzjonijiet internazzjonali, Ewropej u reġjonali li jittrattaw il-Baħar Baltiku, din l-inizjattiva se tippermetti l-ħolqien ta’ pjattaforma għas-sintetizzazzjoni u d-disseminazzjoni ta’ l-iskoperti f’dan il-qasam u se toħloq ir-R&Ż meħtieġ bħala appoġġ għall-iżvilupp sostenibbli tal-Baħar Baltiku.- Inizjattiva skond l-Artikolu 169 fil-qasam tal-Ħajja Assistita fl-AmbjentProgramm konġunt ta’ R&Ż dwar il-Ħajja Assistita fl-Ambjent se jimmira sabiex jgħaqqad l-isforzi ta’ riċerka nazzjonali li jaraw kif l-ICT jista’ jtejjeb il-kwalità tal-ħajja ta’ persuni anzjani u jestendi ż-żmien li jistgħu jgħixu ħajja indipendenti fl-ambjent tad-dar tagħhom u l-inħawi. Dan se jinkludi, pereżempju, assistenza fl-attivitajiet ta’ kuljum, il-faċilitazzjoni tal-kuntatti soċjali, il-monitoraġġ tas-saħħa u l-attività u titjib fis-sikurezza u s-sigurtà. L-enfasi se tkun fuq l-integrazzjoni ta’ l-apparat, is-sistemi u s-servizzi f’soluzzjonijiet ta’ benefiċċju kkomparati mal-prezz, affidabbli u fdati. Din l-inizjattiva se timmira lejn kooperazzjoni Ewropea fuq skala kbira b’massa kritika suffiċjenti u impenn fuq tul ta’ żmien.- Inizjattiva skond l-Artikolu 169 fil-qasam tal-MetroloġijaL-għan huwa li jkun varat u implimentat programm ta’ R&Ż koeżiv u konġunt fil-metroloġija li jintegra numru ta’ programmi nazzjonali, li se jippermetti lill-Ewropa li tirrispondi għat-talbiet, li qegħdin jiżdiedu, għal metroloġija avvanzata bħala għodda għall-innovazzjoni, l-appoġġ għar-riċerka xjentifika u l-politika. L-inizjattiva se tappoġġa, b’mod partikolari, l-għanijiet tas-Sistemi Nazzjonali ta’ Kejl Ewropej imwassal permezz tan-netwerks tal-Laboratorji Nazzjonali tal-Metroloġija.DIKJARAZZJONI FINANZJARJA LEĠIŻLATTIVA1. ISEM IL-PROPOSTA:Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL li tadotta programm speċifiku għar-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u l-attivitajiet ta' dimostrazzjoni: “Kooperazzjoni” (mill-2007 sa l-2013)2. ABM / QAFAS ABBRIĊERKA.3. LINJI TAL-BAĠIT3.1. Il-linji tal-baġit (linji operattivi u linji relatati ta’ assistenza teknika u amministrattiva) bit-titoli inklużi :02 04 01 L-ispazju; 02 04 02 Azzjoni preparatorja għat-titjib tar-Riċerka tas-sigurtà Ewropea; 08 02 01 Il-genomika u l-bijoteknoloġija għas-saħħa; 08 05 01 Il-kwalità u s-sigurtà ta' l-ikel; 09 04 01 It-teknoloġiji tas-soċjetà informatika; 08 03 01 In-Nanoteknoloġiji, materjal intelliġenti, tagħmir u proċessi ta’ produzzjoni ġodda; 08 06 01 01 Sistemi ta’ enerġija sostenibbli; 06 06 02 01 Sistemi ta’ enerġija sostenibbli; 08 06 01 03 Tibdil planetarju u ekosistemi; 08 04 01 L-aeronawtika; 08 06 01 02 Trasport tal-wiċċ sostenibbli; 06 06 01 L-Aeronawtika u l-ispazju; 06 06 02 02 Trasport tal-wiċċ sostenibbli; 08 07 01 Iċ-ċittadini u l-gvern f'soċjetà bbażata fuq l-għarfien; 08 08 01 01 – 06 06 03 – 09 04 02 – 11 05 01 – Politika ta’ sostenn u l-antiċipazzjoni tal-ħtiġijiet xjentifiċi u teknoloġiċi(nomenklatura baġitarja finali għas-seba’ Programm ta’ Qafas se jiġi stabbilit meta jasal il-waqt)3.2. It-tul ta’ l-azzjoni u l-impatt finanzjarju:L-2007-2013 suġġett għall-approvazzjoni tal-qafas il-ġdid tal-perspettivi finanzjarji3.3. Karatteristiċi tal-baġit:Linja tal-baġit | Tip ta' nfiq | Ġdid | Kontribuzzjoni ta’ l-EFTA | Kontribuzzjonijiet minn pajjiżi applikanti | Intestatura fil-perspettiva finanzjarja |02, 06, 08, 09, u 11 | Mhux komp | Diff[56]/ | IVA | IVA | IVA | Le [1a] |XX.01 | Mhux komp | Mhux diff[57]/ | IVA | LE | LE | Le [1a...] |XX.01.05 | Mhux komp | Mhux diff | IVA | IVA | IVA | Le [1a...] |4. SOMMARJU TAR-RIŻORSI4.1. Riżorsi Finanzjarji4.1.1. Sommarju ta’ l-approprjazzjonijiet għall-impenji (AI) u ta’ l-approprjazzjonijiet għall-ħlasijiet (AĦ)[58]Miljuni ta’ EUR (sa tliet postijiet deċimali)Riżorsi umani u nfiq assoċjat (NDA) | 8.2.5 d | 11,633 | 11,866 | 12,103 | 12,345 | 12,592 | 12,844 | 13,101 | 86,483 |Infiq amministrattiv, barra r-riżorsi umani u nfiq assoċjat, mhux inkluż fl-ammont ta' referenza (NDA) | 8.2.6 e | 0,807 | 0,824 | 0,840 | 0,857 | 0,874 | 0,891 | 0,909 | 6,002 |Total tan-nefqa finanzjarja indikattiva ta’ l-interventAI TOTALI inkluża n-nefqa tar-Riżorsi Umani | a+ċ+d+e | 5.674,377 | 7.183,791 | 8.677,340 | 10.316,316 | 11.981,867 | 13.605,871 | 15.378,756 | 72.818,319 |AĦ TOTALI inkluża n-nefqa tar-Riżorsi Umani | b+ċ+d+e | 2.701,204 | 4.800,186 | 6.845,974 | 8.748,741 | 10.356,602 | 11.983,321 | 27.382,292 | 72.818,319 |Dettalji tal-kofinanzjamentJekk il-proposta tinvolvi l-kofinanzjament minn Stati Membri, jew korpi oħrajn (jekk jogħġbok isspeċifika liema), stima tal-livell ta' dan il-kofinanzjament għandu jkun indikat fit-tabella hawn taħt (iżjed rigi jistgħu jinżdiedu jekk korpi differenti huma previsti għad-dispożizzjoni tal-kofinanzjament)Miljuni ta’ EUR (sa tliet postijiet deċimali)Il-korp tal-kofinanzjament | Sena n | n + 1 | n + 2 | n + 3 | n + 4 | n + 5 u wara | Totali |........................ | f |AI TOTALI inkluż il-kofinanzjament | a+ċ+d+e+f |4.1.2. Kompatibilità mal-Programmazzjoni Finanzjarja( Il-proposta hija kompatibbli mal-programmazzjoni finanzjarja li jmiss (Komunikazzjoni tal-Kummissjoni ta’ Frar 2004 dwar il-perspettivi finanzjarji 2007-2013 COM (2004) 101).( Il-proposta ser tinvolvi l-programmazzjoni mill-ġdid ta' l-intestatura relevanti fil-perspettiva finanzjarja.( Il-Proposta tista' teħtieġ l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Ftehim Interistituzzjonali[64] (jiġifieri l-istrument ta’ flessibilità jew reviżjoni tal-perspettiva finanzjarja)4.1.3. Impatt finanzjarju fuq l-introjtu( Il-proposta ma għandhiex impatt finanzjarju fuq l-introjtu( Il-proposta għandha impatt finanzjarju – l-effett fuq l-introjtu huwa dan li ġej:Xi Stati Assoċjati jistgħu jikkontribwixxu għall-finanzjament tal-programmi ta’ qafas.Skond l-Artikolu 161 tar-Regolament Finanzjarju, iċ-Ċentru ta’ Riċerka Konġunt jista’ jibbenefika minn introjtu minn varji tipi ta’ attivitajiet kompetittivi u minn servizzi oħrajn ipprovduti minn korpi esterjuri.Skond l-Artikolu 18 tar-Regolament Finanzjarju, ċertu introjtu jista’ jintuża għall-finanzjament ta’ elementi speċifiċiMiljuni ta’ EUR (sa post deċimali wieħed)Qabel-azzjoni[Sena n-1] | Il-qagħda wara l-azzjoni |Numru totali ta' riżorsi umani[65] | 1.848 | 1.848 | 1.848 | 1.848 | 1.848 | 1.848 | 1.848 |5. KARATTERISTIĊI U GĦANIJIET5.1. Li għandhom jintlaħqu fiż-żmien qasir jew twilIl-Programm Speċifiku “Kooperazzjoni” jindirizza l-ħtieġa tat-tisħiħ tal-kompetittività u jirfed il-politika ta’ l-UE billi jikseb it-tmexxija f'oqsma xjentifiċi u teknoloġiċi ewlenin. Din il-ħtieġa se tkun moqdija bis-sostenn tal-kooperazzjoni fir-riċerka ta' l-ogħla livell ta' eċċellenza bejn l-universitajiet, l-industrija, iċ-ċentri ta' riċerka u l-awtoritajiet pubbliċi madwar l-Unjoni Ewropea kollha kif ukoll mal-bqija tad-dinja.5.2. Valur miżjud ta’ l-involviment tal-Komunità u koerenza tal-proposta ma’ strumenti finanzjarji oħra u sinerġija possibbliIl-valur miżjud tas-sostenn ipprovdut f'dan il-Programm Speċifiku se jkun li jiġbor flimkien ir-riżorsi, id-dixxiplini, l-eċċellenza xjentifika, b’hekk tinkiseb massa kritika, tagħlim u sinerġiji li ma jistgħux jinkisbu fuq livell nazzjonali. Integrazzjoni mtejba ta' l- R&D Ewropew se tinkiseb permezz ta', koordinament imtejjeb tal-politika nazzjonali ta' l-Istati, tixrid tar-riżultati ma' l-UE kollha, il-ħolqien ta' timijiet u networks pan-Ewropej, u l-indirizzar ta' l-isfidi tal-politika pan-Ewropej,5.3. Għanijiet, riżultati mistennija u indikaturi relatati tal-proposta fil-kuntest tal-qafas ABML-għan ewlieni huma li jagħti kontribut lill-iżvilupp sostenibbli fi ħdan il-kuntest tal-promozzjoni tar-riċerka fl-ogħla livell ta’ riċerka. L-għan huwa li jingħata sostenn lill-kooperazzjoni transnazzjonali f’għadda ta’ oqsma tematiċi li jikorrespondu ma' l-oqsma l-kbar tal-progress fl-għarfien u fit-tekonoloġija, li fihom ir-riċerka trid tiġi appoġġjata u msaħħa sabiex jiġu indirizzati l-isfidi soċjali, ekonomiċi, ambjentali u industrijali.Id-disa' temi li ġew deċiżi għall-azzjoni ta' l-Unjoni Ewropea huma dawn li ġejjin:26. Is-Saħħa;27. L-Ikel, l-Agrikoltura u l-Bijoteknoloġija;28. It-Teknoloġiji ta' l-Informatika u l-Komunikazzjoni;29. In-Nanoxjenzi, in-Nanoteknoloġiji, il-Materjali u Teknoloġiji ġodda tal-Produzzjoni;30. L-Enerġija;31. L-Ambjent (inkluż it-Tibdil fil-Klima);32. It-Trasport (inkluża l-Aeronawtika);33. Ix-Xjenzi Soċjo-ekonomiċi u dawk umanistiċi;34. Is-Sigurtà u l-Ispazju.L-għanijiet iktar fid-dettall ta’ kull waħda minn dawn it-temi huma stipulati fl-Anness I mal-proposta leġiżlattiva.L-indikaturi tal-prestazzjoni se jkun żviluppati fuq tliet livelli:- Indikaturi kwantitattivi u kwalitattivi biex juru t-triq jew direzzjoni tal-progress xjentifiku u tekniku, bħal standards u għodod ġodda, tekniki xjentifiċi, applikazzjonijiet għall-brevetti u ftehim dwar liċenzji, prodotti ġodda, proċessi u servizzi.- Indikaturi għall-ġestjoni biex jagħmlu monitoraġġ fuq ir-rendiment intern u jagħtu sostenn lit-teħid ta' deċiżjoni ta' l-amministrazzjoni għolja. Dawn jistgħu jinkludu livell ta’ eżekuzzjoni tal-baġit, żmien għall-kuntratt u żmien għall-ħlas.- Indikaturi (ta’ l-impatt) għar-riżultati biex jevalwaw l-effettività kumplessiva fir-rigward ta’ l-għanijiet ta' livell għoli. Dawn jinkludu valutazzjoni tal-livell aggregat tal-Programm ta' Qafas (eż. impatt fuq il-ksib ta' l-għanijiet ta' Liżbona, Goeteborg, Barċellona u għanijiet oħra) u valutazzjoni fuq il-livell SP (eż. il-kontribut mogħti lir-rendiment tax-xjenza u t-teknoloġija u ekonomiku ta’ l-UE).5.4. Metodu ta' implimentazzjoni (indikattiv)Uri hawn taħt il-metodu/i magħżul(a) għall-implimentazzjoni ta’ l-azzjoni.( Ġestjoni Ċentralizzata( Direttament mill-Kummissjoni( Indirettament b’delega lil:( Aġenziji Eżekuttivi( Korpi mwaqqfa mill-Komunitajiet kif imsemmija fl-artikolu 185 tar-Regolament Finanzjarju( Korpi tas-settur pubbliku nazzjonali/korpi b’missjoni fis-servizz pubblikuٱ Ġestjoni mqassma u deċentralizzataٱ Ma’ l-Istati Membriٱ Ma’ Pajjiżi terziٱ Ġestjoni konġunta ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali (jekk jogħġbok isspeċifika)Kummenti relevanti:Il-Kummissjoni tipproponi ġestjoni ċentralizzata ta’ dan il-programm, kemm direttament mill-Kummissjoni kif ukoll indirettament b’delega lil Aġenzija Eżekuttiva jew lil strutturi maħluqa għall-eżekuzzjoni tal-programmi ta’ riċerka u żvilupp meħuda minn bosta Stati Membri (Artikolu 169 tat-Trattat) jew minn impriżi konġunti jew strutturi oħra (Artikolu 171 tat-Trattat).Għall-azzjonijiet li ġejjin mill-Artikolu 169 u l-Artikolu 171, l-istrutturi ta' ġestjoni se jiġu deċiżi fuq bażi tal-każijiet individwali skond il-karatteristiċi speċifiċi ta' l-azzjoni kkonċernata. Dawn l-azzjonijiet se jinvolvu amministrazzjoni barra mis-servizzi tal-Kummissjoni.Għall-partijiet l-oħra tal-programm, fejn ir-rabta bejn is-segwitu dettaljat tal-proġetti proprji ffinanzjati u l-iżvilupp ta' politika tax-xjenza u teknoloġija hija ċara, aġenzija eżekuttiva se tkun fdata bl-amministrazzjoni tas-sejħiet u ta’ l-evalwazzjonijiet u se twettaq dawn il-ħidmiet bħall-ilqugħ u l-ġestjoni amministrattiva tal-proposti mressqa, l-istedina u l-ħlas ta' l-evalwaturi esperti (magħżula mill-Kummissjoni), li tipprovdi sostenn loġistiku għall-evalwazzjoni tal-proposti u aktar ħidmiet possibbli, bħall-verifika tal-vijabilità finanzjarja u l-provvista ta’ l-istatistika. Il-possibilità kontiwa biex tissottokuntratta xogħolijiet speċifiċi lill-kumpaniji privati (eż. għall-iżvilupp, l-operazzjoni u s-sostenn ta' għodod informatiċi) mhijiex se tkun eskuża. L-evalwazzjoni, l-għoti ta’ kuntratti u l-ġestjoni tal-proġetti se jkunu ġeneralment imwettqa mis-servizzi tal-Kummissjoni, sabiex tinżamm rabta mill-qrib bejn dawn l-attivitajiet u l-formulazzjoni tal-politika. Madankollu, f’xi oqsma tal-programm, dawn ix-xogħolijiet ukoll jistgħu jkunu fdati lil aġenżija eżekuttiva.6. MONITORAĠĠ U EVALWAZZJONIL-aspetti ta’ monitoraġ u evalwazzjoni huma stipolati fid-Dikjarazzjoni Finanzjarja Leġiżlattiva tal-proposta tas-seba' Programm ta' Qafas, COM(2005), 119 finali.7. MIżURI KONTRA L-FRODIGħandhom jittieħdu wkoll il-miżuri meħtieġa biex ma jitħallewx isiru l-irregolaritajiet u l-frodi, u għandhom jittieħdu wkoll il-passi meħtieġa biex jinġabru lura fondi li jkunu ntilfu, tħallsu bi żball jew intużaw b'mod mhux korrett, skond ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal-25 ta' Ġunju 2002 dwar ir-Regolament finanzjarju applikabbli lill-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej[66], ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE, Euratom) Nru 2348/2002 tat-23 ta' Diċembru 2002 li jistipola regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1605/2002[67], ir-Regolamenti tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 tat-18 ta’ Diċembru dwar il-protezzjoni ta' l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea[68], (KE, Euratom) Nru 2185/96 tal-11 ta’ Novembru 1996 dwar il-verifiki u l-ispezzjonijiet fuq il-post imwettqa mill-Kummissjoni sabiex tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea kontra l-frodi u irregolarijiet oħra[69] u r-Regolament (KE) Nru 1073/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar investigazzjonijiet imwettqa mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) [70].8. DETTALJI TAR-RIŻORSI8.1. Għanijiet tal-proposta f’termini tan-nefqa finanzjarja tagħhomApproprjazzjonijiet impenjati f’miljuni ta’ EUR (sa tliet punti deċimali)8.2.2. Deskrizzjoni tax-xogħoliejiet li ġejjin mill-azzjoniImplimentazzjoni tal-Programm Qafas8.2.3. Sorsi ta' riżorsi umani (statutorji)(Meta iżjed minn sors wieħed huwa ddikjarat, jekk jogħġbok indika n-numru ta’ karigi li joriġinaw minn kull sors)( Karigi attwalment allokati lill-ġestjoni tal-programm li għandhom jinbidlu jew estiżi( Karigi pre-allokati fi ħdan l-eżerċizzju APS/PDB għas-sena 2006( Karigi li għandhom jintalbu fil-proċedura APS/PDB li tmiss( Karigi li għandhom jinqassmu bl-użu ta’ riżorsi eżistenti fi ħdan is-servizz ta’ ġestjoni (tqassim intern)( Karigi meħtieġa għal sena n għalkemm mhux previsti fl-eżerċizzju APS/PDB tas-sena fil-kwistjoni.8.2.4. Infiq Amministrattiv ieħor inkluż fl-ammont ta’ referenza (XX 01 05 – Infiq ta’ ġestjoni amministrattiva) [76]Miljuni ta’ EUR (sa tliet postijiet deċimali)8.2.6 Infiq amministrattiv ieħor mhux inkluż fl-ammont ta' referenza[77] Miljuni ta’ EUR (sa tliet postijiet deċimali) |Sena 2007 | Sena 2008 | Sena 2009 | Sena 2010 | Sena 2011 | Sena 2012 u 2013 | TOTAL |XX 01 02 11 01 – Missionijiet | 0,320 | 0,326 | 0,333 | 0,339 | 0,346 | 0,713 | 2,376 |XX 01 02 11 02 – Laqgħat u Konferenzi | 0,010 | 0,010 | 0,011 | 0,011 | 0,011 | 0,023 | 0,076 |XX 01 02 11 03 – Kumitati[78] | 0,478 | 0,487 | 0,497 | 0,507 | 0,517 | 1,065 | 3,550 |XX 01 02 11 04 – Studji u konsulenzi |XX 01 02 11 05 – Sistemi ta’ informazzjoni |2 Total ta’ l-Infiq ta’ Ġestjoni Ieħor (XX 01 02 11) |3 Infiq ieħor ta' natura amministrattiva (isspeċifika billi tinkludi referenza għal-linja tal-baġit) |Total ta’ l-infiq amministrattiv, barra r-riżorsi umani u nfiq assoċjat (MHUX inkluż fl-ammont ta' referenza) | 0,807 | 0,824 | 0,840 | 0,857 | 0,874 | 1,801 | 6,002 |- Kalkolu - Infiq amministrattiv mhux inkluż fl-ammont ta' referenzaDawn iċ-ċifri huma stmati fuq il-bażi tat-talbiet tad-DĠ RTD ta’ l-2006 li żdiedu b’2% għall-inflazzjoni annwali prevista. (Fajl 1 REV) (Fajl 1 REV)Il-ħtiġijiet għal riżorsi umani u amministrattivi għandhom ikunu koperti bl-allokazzjoni li tingħata lid-DĠ li tkun qed timmaniġġja fil-qafas tal-proċedura għall-allokazzjoni annwali. . L-allokazzjoni tal-karigi għandha tqis rijallokazzjoni eventwali ta’ karigi bejn id-dipartimenti fuq il-bażi tal-perspettivi finanzjarji l-ġodda.[1] COM (2005)119[2] COM (2005)118[3] SEC(2005)430[4] COM (2005) 387[5] Kif stipulat fid-Dokument ta’ Ħidma ta’ l-Istaff tal-Kummissjoni, Report on European Technology Platforms and Joint Technology Initiatives: Fostering Public-Private R&D Partnerships to Boost Europe’s Industrial Competitiveness , SEC(2005) 800, l-10 ta’ Ġunju 2005.[6] Frontier Research: the European Challenge,. Rapport tal-Grupp Espert ta’ Livell Għoli, il-Kummissjoni Ewropea, Mejju, 2005.[7] Towards New Research Infrastructures for Europe:the ESFR “List of Opportunities” , Marzu 2005, www.cordis.lu/esfri[8] ĠU C (...), (...), p. (...).[9] ĠU C (...), (...), p. (...).[10] ĠU C (...), (...), p. (...).[11] ĠU L 312, 23.12.1995, p.1.[12] ĠU L 292, 15.11.1996, p.2.[13] ĠU L 136, 31.5.1999, p.1.[14] ĠU L 184, 17.7.1999, p.23.[15] C(2005)576 finali[16] Riċerka dwar it-trattament tal-gonadi kontra l-kanser tista’ tkun iffinanzjata.[17] F’ċerti każijiet, ċerti restrizzjonijiet jistgħu japplikaw għar-riċerka dwar is-Sigurtà, skond ir-Regoli għall-Parteċipazzjoni u t-Tixrid[18] Kif imfisser fir-Regoli għall-Parteċipazzjoni u t-Tixrid Jistgħu japplikaw ħtiġijiet partikolari fir-riċerka dwar is-Sigurtà.[19] Inizjattivi ġodda oħra importanti li jirrigwardaw il-koordinazzjoni tal-programmi nazzjonali ta’ riċerka jistgħu jirċievu appoġġ fejn ikun meħtieġ.[20] Aġendi strateġiċi ta’ riċerka ta’ Pjattaformi tat-Teknoloġija Ewropej oħra jistgħu ikunu appoġġjati meta jkunu ta’ importanza kbira għall-industriji relatati mas-saħħa.[21] Fatturi ta’ riskju, mekkaniżmi bijoloġiċi, manifestazzjonijiet kliniċi, konsegwenzi u t-trattament tal-mard u d-diżordnijiet ta’ spiss ikunu differenti bejn l-irġiel u n-nisa. Għalhekk, l-attivitajiet kollha ffinanzjati taħt din it-Tema se jirriflettu l-possibilità ta’ tali differenzi fil-protokolli ta’ riċerka, metodologiji u analiżi tar-riżultati tagħhom.[22] Jingħata appoġġ b’mod partikolari għal studji kliniċi sabiex tinġabar xhieda dwar l-użu xieraq ta’ prodotti li ħarġu mill-brevetti attwalment użati mingħajr tikketta għat-tfal.[23] Farmaċewtiċi u bijofarmaċewtiċi.[24] EŻ. għotja lill-EDCTP European Economic Interest Grouping.[25] Il-Komunità hija membru ta’ l-Organizzazzjoni HFSP (HFSPO) u ffinanzjat l-HFSP taħt Programmi ta' Qafas preċedenti.[26] Konvenzjoni ta' Qafas dwar il-Kontroll tat-Tabakk, 2004/513/KE[27] Regolamenti Internazzjonali dwar is-Saħħa 2005 – Riżoluzzjoni 58.3 tat-58 Assemblea Dinjija dwar is-Saħħa, Mejju 2005[28] It-terminu “bijoekonomija” jinkludi l-industriji u s-setturi ekonomiċi kollha li jipproduċu, imexxu jew b’xi mod ieħor jesplojtaw ir-riżorsi bijoloġiċi (u s-servizzi relatati, provvisti jew industriji tal-konsum) bħall-agrikoltura, l-ikel, is-sajd, il-forestrija, eċċ.)[29] L-ikel jinkludi prodotti tal-baħar[30] Riċerka komplimentari relatata ma’ l-immaniġġar sostenibbli u l-konservazzjoni hija indirizzata taħt “L-Ambjent inkluż il-Bidla fil-Klima”. Riċerka dwar għodod u teknoloġiji oħra li jappoġġaw il-produzzjoni u l-immaniġġar sostenibbli isiru taħt it-temi rilevanti.[31] Il-ftehim għall-kooperazzjoni fl-oqsma ta’ l-IMS huwa stipulat bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Uniti ta’ l-Amerika, il-Ġappun, l-Awstralja, il-Korea u l-Istati EFTA tan-Norveġja u l-Iżvizzera.[32] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni, Nanoxjenzi u Nanoteknoloġiji: pjan ta' azzjoni għall-Ewropa 2005-09 . COM(2005) 243.[33] Il-ftehim għall-kooperazzjoni xjentifika u teknika fl-oqsma ta’ l-IMS huwa bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Uniti ta’ l-Amerika, il-Ġappun, l-Awstralja, il-Korea u l-Istati EFTA tan-Norveġja u l-Iżvizzera.[34] COM (2002) 769 finali tad-29 ta' Novembru 2000[35] Kif rikonoxxut fil- Green Paper dwar l-Effiċjenza fl-Użu ta’ l-Enerġija jew “Nagħmlu Anqas b’Aktar”, COM(2005)265 tat-22 ta’ Ġunju 2005.[36] Jibni fuq l-esperjenza ta’ l-inizjattivi CONCERTO u CIVITAS appoġġati fis-Sitt Programm Qafas.[37] Riċerka komplimentari dwar il-produzzjoni u l-użu tar-riżorsi bijoloġiċi hija indirizzata fit-tema “L-Ikel, l-Agrikoltura u l-Bijoteknoloġija”.[38] Inkluż appoġġ finanzjarju għas-segretarjat tal-ĠEO.[39] Eżempji huma r-rakkomandazzjonijiet ta' Killarney għall-Prijoritajiet ta' Riċerka dwar il-Bijodiversità għall-mira ta' l-2010 (konferenza ta' Malahide fl-2004), il-Pjan ta' Azzjoni ta' l-UE dwar il-Bidla fil-Klima fil-Kuntest tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp (2004), azzjonijiet ta' prijorità identifikati mill-Kumitat għax-Xjenza u t-Teknoloġija ta' l-istrateġiji ta' l-UNCCD, l-UE u globali li jindirizzaw l-ġestjoni sikura ta' kimiċi u pestiċidi, eċċ.[40] “ Politika Ewropea dwar it-Trasport għas-sena 2010: Żmien ta’ deċiżjoni ” COM (2001) finali[41] Modernizzazzjoni ta’ l-infrastruttura Ewropea tal-kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru relata ma’ l-implimentazzjoni tas-Sema Waħda Ewropea ( Single European Sky )[42] Għal dan il-għan, l-istabbiliment ta' Inizjattiva Konġunta għall-koordinazzjoni ta' attivitajiet ATM huwa maħsub.[43] Fid-dawl ta’ l-għan li jkun stabbilita mill-ġdid il-qasma modali ta’ l-1998, attivitajiet li jindirizzaw mod wieħed se jikkonċentraw fuq it-trasport bil-ferroviji u fuq l-ilma.[44] Jibni fuq l-esperjenza ta’ l-Inizjattiva CIVITAS.[45] L-attivitajiet ta’ riċerka se jitmexxew mill-Awtorità ta’ superviżjoni tal-GNSS (sistema bis-satellita għan-navigazjoni globali) Ewropea.[46] Bil-għan li tittejjeb il-preparazzjoni għal u r-rispons għal rilaxxi malizzjużi ta' aġenti bijoloġiċi u/jew kimiċi.[47] Stabbilit matul it-tliet snin ta’ Azzjoni Preparatorja għar-Riċerka dwar is-Sigurtà (PASR 2004-2006)[48] COM(2005)208 “Politika Ewropea dwar l-Ispazju: Elementi Preliminari”[49] Fi ħdan it-termini tal-Ftehim ta' Qafas bejn il-Komunità Ewropea u l-Aġenzija Spazjali Ewropea, COM(2004)85.[50] Rapport tal-Panel ta’ Esperti dwar l-Ispazju u s-Sigurtà (Marzu 2005)[51] Per eżempju, il-Protokoll ta’ Kyoto, il-Konvezjoni tal-Ġnus Magħquda dwar il-Ġlieda kontra d-Deżertifikazzjoni, Il-Konvenzjoni tal-ĠM dwar il-Biojodiversità, Il-konklużjonijit tas-Summit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli u l-konklużjonijiet tas-Summit tal-G8 2005.[52] (..) huma riservati sabiex jiffinanzjaw il-parteċipazzjoni ta’ organizzazzjonijiet minn pajjiżi terzi fit-temi, inklużi “ftuħ” u “azzjonijiet speċifiċi ta’ kooperazzjoni”.[53] Li minnu, sa massimu ta’ (... miljun EURO ) għall-inizjattiva skond l-Artikolu 169 dwar il-Metroloġija.[54] Riżoluzzjoni tal-Kunsill 2001/C 350/02 (13.11.2001).[55] “Monitoraġġ Globali għall-Ambjent u s-Sigurtà (GMES): Ħolqien ta’ kapaċità ta’ GMES sas-sena 2008 – (Pjan ta’ Azzjoni (2004-2008)”: COM(2004)65 finali (3.2.2004).[56] Approprjazzjonijiet differenzjati[57] Approprjazzjonijiet mhux differenzjati minn issa ‘l quddiem imsemmijin bħala NDA (Non-differentiated appropriations)[58] Dawn iċ-ċifri jirreferu għall-infiq għall-Programm ta’ Qafas tal-KE kollu (ara COM(2005) 119 finali)[59] L-infiq ma jaqax taħt il-Kapitolu xx 01 tat-Titolu xx ikkonċernat.[60] L-Approprjazzjonijiet tal-pagamenti jirreferu għall-2013 u s-snin ta’ wara[61] Infiq fl-artikolu xx 01 05 tat-Titolu xx.[62] L-Approprjazzjonijiet tal-pagamenti jirreferu għall-2013 u s-snin ta’ wara[63] Infiq fil-kapitolu xx 01 barra l-artikoli xx 01 05.[64] Ara l-punti 19 u 24 tal-Ftehim Interistituzzjonali.[65] Iċ-ċifri indikati fit-tabella jirreferu biss għall-personal iffinanzjat mill-pjan ta’ stabbiliment għall-azzjonijiet indiretti kollha taħt ir-responsabilità tad-Direttorati-Ġenerali RTD, INFSO, TREN, ENTR u FISH. Għalhekk dawn iċ-ċifri ma fihomx il-karigi tal-pjan ta’ stabbiliment mill-baġit operattiv u l-karigi mill-pjan ta’ stabbiliment tal- JRC (ara d-dokumenti COM(2005)439 u 445 finali).[66] ĠU L 248, tas-16.9.2002, p.1[67] ĠU L 357, tal-31.12.2002, p. 1[68] ĠU L 312, tat-23.12.1995, p. 1[69] ĠU L 292, tal-15.11.1996, p. 2[70] ĠU L 136, tal-31.5.1999, p. 1[71] Kif deskritt taħt is-Sezzjoni 5.3[72] In-nefqa ta' dan MHIJIEX koperta mill-ammont ta' referenza.[73] In-nefqa ta' dan MHIJIEX koperta mill-ammont ta' referenza.[74] In-nefqa ta' dan MHIJIEX koperta mill-ammont ta' referenza.[75] Iċ-ċifri indikati fit-tabella jirreferu biss għall-personal iffinanzjat mill-pjan ta’ stabbiliment għall-azzjonijiet indiretti kollha taħt ir-responsabilità tad-Direttorati-Ġenerali RTD, INFSO, TREN, ENTR u FISH. Għalhekk dawn iċ-ċifri ma fihomx il-karigi tal-pjan ta’ stabbiliment mill-baġit operattiv u l-karigi mill-pjan ta’ stabbiliment tal- JRC (ara d-dokumenti COM(2005)439 u 445 finali).[76] Dawn iċ-ċifri jirreferu għall-infiq għall-Programm ta’ Qafas tal-KE kollu (ara COM(2005) 119 finali).[77] Dawn iċ-ċifri jirreferu għall-infiq għall-Programm ta’ Qafas tal-KE kollu (ara COM(2005) 119 finali).[78] Kumitat EURAB.