text:
Predmet varstva – e-KURS
 Metoda Orehar Ivanc, 2011
 1Po 8. členu EKČP ima vsakdo pravico do spoštovanja svojega zasebnega in družinskega življenja, doma in dopisovanja. Po drugem odstavku država ne sme posegati v izvrševanje te pravice, razen če je poseg v skladu z zakonom in če je nujen v demokratični družbi iz razlogov nacionalne varnosti, javne varnosti ali gospodarske blaginje države, zaradi preprečevanja neredov ali kaznivih dejanj, zaradi varovanja zdravja ali morale ali zaradi varstva pravic in svoboščin drugih.
 2Sodišče vztraja pri stališču, da ni mogoče podati izčrpne opredelitve pojma zasebnega življenja. Ne glede na to je v zadnjih desetih letih utrdilo stališča glede več varovanih vidikov, hkrati pa varstvo razširilo na nekatere druge. Poleg tega je v nekaj zadevah, kjer niti ni bilo mogoče posebej izpostaviti določenega varovanega interesa, izhajalo iz splošnega namena določbe, ki je »predvsem v varstvu posameznika pred arbitrarnimi posegi javne oblasti v zasebno in v družinsko življenje« (Niemitz, § 31). Zavzelo je stališče, da ima posameznik pravico živeti po svoje in brez neželene pozornosti, in pravico, da na določenem področju lahko svobodno razvija in izpolnjuje svojo osebnost. Tako je ugotovilo kršitev v primeru, ko so bili pritožnici odvzeti osebni dokumenti, ki jih sicer potrebuje v vsakodnevnem življenju (sklenitev delovnega razmerja, uveljavljanje pravic iz zdravstvenega zavarovanja, menjava denarne valute, nakup železniške vozovnice)(Smirnova proti Rusiji, 24. 7. 2003, § 95). Odvzem potnega lista za več let pritožnici, ki je bila sicer tako v družinskem kot v poklicnem življenju vezana na drugo državo, je prav tako opredelilo kot poseg v njeno zasebno življenje (Iletmis proti Turčiji, 6. 12. 2005, § 42). Poseg je bil ugotovljen tudi v več primerih, v katerih so posamezniki na podlagi lustracijskih zakonov izgubili službo in bili omejeni pri novi zaposlitvi tako v javni sferi kot pri zasebnih delodajalcih. Po stališču Sodišča gre za resne omejitve pri vzpostavljanju odnosov z zunanjim svetom, ki je vplival na njihovo sposobnost ustvarjanja zaslužka in posledično na uživanje zasebnega življenja (tako npr. Sidabras in Dziautas proti Litvi, 27. 7. 2004, § 48).
 3Sodišče je že zgodaj preseglo stališče, da bi bil s pojmom zasebnega življenja varovan le »notranji krog«, v katerem sme posameznik živeti po svoje, tako kot si sam izbere. Tako je v zadevi Niemitz razširilo varstvo na prostor, kjer posameznik opravlja poklicno dejavnost, v poznejših zadevah pa je varstvo razširilo še na druge vidike posameznikovega udejstvovanja oziroma pojavljanja v javnosti. Ključen tako ni več kraj, kjer se posameznik nahaja, marveč na kakšen način oziroma kako tesno je sporen poseg, omejitev, ipd., povezan z njegovo osebnostjo. »Temeljni pomen varstva zasebnega življenja je v razvoju posameznikove osebnosti, to varstvo pa sega prek kroga družine in vključuje tudi družbeno razsežnost. Po stališču Sodišča mora vsakdo, čeprav je splošno poznan v javnosti, uživati ‘legitimno pričakovanje’ varstva in spoštovanja svojega zasebnega življenja. Večja občutljivost je potrebna tudi zaradi kosanja z novimi tehnologijami, ki omogočajo shranjevanje in reproduciranje osebnih podatkov, vključno s fotografijami, s čimer postanejo dostopne za široko javnost.« (von Hannover proti Nemčiji, 24. 6. 2004, §§ 69–70). Kot poseg v zasebnost je štelo tudi preiskavo, katere odklonitev je bila sankcionirana s prisilnimi sredstvi in je vključevala natančno preiskavo osebe, njenih oblačil in osebnih stvari, čeprav je bila izvedena na javnem kraju. Po stališču Sodišča je izvedba preiskave v javnosti celo povečala resnost posega, saj je vsebovala elemente ponižanja in spravljanja v stisko (Gillan in Quinton proti Združenemu kraljestvu, 12. 1. 2010, §§ 62-64).
 4Izrecno izoblikovanje posameznih varovanih interesov v sodbah ESČP je pripomoglo k utrditvi posameznih stališč, ki so bila v času prve izdaje tega komentarja šele v zametkih ali pa so bila podana ob tolikšnem upoštevanju okoliščin konkretnega primera, da je bilo predvidevanje stališča v bodočih zadevah vsaj za zunanjega opazovalca negotovo. Razvoj je viden tako glede vprašanj, ki jih je Sodišče presojalo z vidika osebne avtonomije oz. samostojnega odločanja o sebi, kot tudi glede vprašanj, v katerih je bila kot varovan interes spoznana pravica do osebne identitete.
 5Da je pomembno vodilo za razlago jamstev iz 8. člena pojem osebne avtonomije (personal autonomy) v povezavi s pravico do svobodnega odločanja o sebi, je Sodišče izrecno navedlo v sodbi Pretty proti Združenemu kraljestvu (29. 4. 2002, § 61), ko je zavrnilo ugovor države, da je pravica do pomoči pri samomoru negacija pravice do zasebnega življenja: »Sposobnost oblikovanja življenja po lastni izbiri vključuje tudi možnost sprejemanja odločitev, ki bi bile lahko telesno ali moralno škodljive ali nevarne za posameznika. Pristojnosti države za uveljavljanje prisile in kazenskega prava za varstvo posameznikov pred posledicami izbranega življenjskega stila so že dolgo predmet moralne in pravne razprave, ker taki ukrepi posegajo v zasebno in osebno sfero posameznika, pa je razprava samo še živahnejša. Ne glede na to, ali ravnanje predstavlja nevarnost za zdravje posameznika ali celo ogroža njegovo življenje, po ustaljeni praksi konvencijskih organov naložitev prisilnih ali kazenskih ukrepov predstavlja poseg v zasebno življenje in zahteva utemeljitev z vidika drugega odstavka 8. člena.« (§ 62) Ne da bi zanikalo načelo svetosti življenja, varovano s Konvencijo, je opozorilo, da kvaliteta življenja postaja vse pomembnejša. Životarjenje v visoki starosti ali v stanju telesne ali duševne onemoglosti nasprotuje trdnim predstavam mnogih o sebi in osebni identiteti. Posameznikova odločitev, da se izogne temu, kar šteje za nedostojanstveno ali mučno smrt, zato ne more ostati zunaj polja, varovanega z 8. členom EKČP (§ 65). Iščoč ravnotežje med nedotakljivostjo življenja in spoštovanjem posameznikove svobode odločanja je poseg upravičilo z razlogi varstva drugih in s tveganji, povezanimi z dopustitvijo evtanazije.
 6Ne glede na to, da je bilo že v sodbah, izdanih pred letom 2002, zavzeto jasno stališče, da je kaznivost homoseksualnih spolnih dejanj, za katera so udeleženi dali soglasje, nedopustna, je šele v zadevi K. A. in A. D. proti Belgiji (17. 2. 2005, § 83) prvič navedlo, da pravica do vzpostavljanja razmerij na področju spolnosti izhaja iz pravice do razpolaganja z lastnim telesom kot sestavnim delom pojma osebne avtonomije. Ker je šlo za dejanja, za katera je sicer bilo dano začetno soglasje, vendar pa sodelujoči niso upoštevali med dejanji izražene volje »žrtev« za prenehanje spornih spolnih praks, kaznovanje takih dejanj ni bilo nedopustno.
 7Svoboda odločanja o lastnem telesu je vodilo tudi pri posegih v telesno nedotakljivost. Sodišče vztraja pri stališču, ki ga je zavzela že Komisija, da gre pri neprostovoljnih posegih v telo za poseg v 8. člen, četudi je poseg manjšega pomena, iz sodb o različnih situacijah pa je mogoče izluščiti nadaljnja vodila, odločilna za presojo o dopustnosti posegov. Ne glede na to, da je Sodišče opravilo presojo o dopustnosti posega, je mogoče zavzeti stališče, da obstoj soglasja pomeni, da sploh ne gre za poseg (prim. Matter proti Slovaški, 5. 7. 1999, §§ 67–72, kjer je bil pritožnik prisilno odpeljan na pregled v psihiatrično bolnico, da bi lahko sodišče po poteku zakonsko predvidenega časa in na njegovo zahtevo preizkusilo utemeljenost odločitve o odvzemu poslovne sposobnosti). Zahteve za presojo, da je bilo soglasje dano, so glede na pomembnost varovane dobrine postavljene visoko. Soglasje mora biti svobodno in informirano (Juhnke proti Turčiji, 13. 5. 2008, § 77). Ginekološka preiskava, opravljena med pridržanjem na policiji, tj. v okoliščinah, v katerih ji ni bilo mogoče učinkovito nasprotovati, predstavlja poseg v telesno integriteto (Y. in F. proti Turčiji, 22. 7. 2003). Tudi zdravniška odločitev za zdravljenje z diamorfinom kljub jasnemu nasprotovanju otrokove skrbnice in ne da bi bolnišnica predhodno zahtevala odločitev sodišča, predstavlja nedopusten poseg v telesno integriteto (Glass proti Združenemu kraljestvu, 9. 3.2004). V primerih, ko oseba ni sposobna sprejemati odločitev o sebi, gre za poseg, ki mora biti utemeljen z razlogi iz drugega odstavka 8. člena. Tako so prisilno hranjenje osebe, terapija z zdravili in drugi ukrepi med neprostovoljnim zdravljenjem v psihiatrični bolnišnici dopustni le, če so izvedeni z dolžno skrbnostjo in v skladu z medicinskimi standardi (Herczegfalvy proti Avstriji, 24. 9.1992, § 83, Storck proti Nemčiji, 16. 6. 2005, § 143). Medicinski posegi proti volji obdolženca z namenom pridobitve dokazov o njegovem sodelovanju pri storitvi kaznivega dejanja so sicer dopustni, vendar le, če ne presegajo minimalne ravni resnosti, ko Sodišče sporno obravnavanje presoja po kriterijih iz 3. člena EKČP (Jalloh proti Nemčiji, 11. 7. 2006, §§ 70–71), in če so omejeni na najmanjši obseg, še potreben za dosego zasledovanega cilja. Tako je bila kršitev ugotovljena v zadevi, v kateri je sodišče v kratkem času odredilo zoper pritožnico kot obdolženko več zdravniških poročil o njenem duševnem stanju in to kljub temu, da so bila odrejena v več postopkih, ki so tekli zoper njo (Worwa proti Poljski, 27. 11. 2003). Spoštovanje telesne integritete zahteva kaznovanje in učinkovito preiskavo v primeru spolnih dejanj, do katerih ni prišlo s soglasjem vpletenih (M. proti Bolgariji, 4. 12. 2003), kot tudi v primeru drugih posegov v telesno nedotakljivost, kot so npr. telesne poškodbe (Sandra Janković proti Hrvaški, 5. 3. 2009, § 47). Kršitev 8. člena je bila ugotovljena tudi zaradi neobstoja ustrezne podlage, ki bi omogočila kazenski pregon osebe, ki je na spletu objavila oglas v imenu tedaj 12-letnega pritožnika s spolno vsebino (K. U. proti Finski, 2. 12. 2008). Sodišče je opozorilo, da je do dogodka prišlo leta 1999, ko je bilo že znano, da se splet zlorablja tudi za kriminalne namene, vključno s spolno zlorabo otrok. Dolžnost zagotovitve ustreznih ukrepov za spoštovanje posamezničine telesne nedotakljivosti je Sodišče izpostavilo tudi v zvezi z umetno prekinitvijo nosečnosti. V sodbi Tysiac proti Poljski (20. 3. 2007) je presojalo dopustnost odločitve o zavrnitvi izdaje potrdila za izvedbo umetne prekinitve nosečnosti iz zdravstvenih razlogov. Strinjalo se je, da se zakonodaja, ki ureja prekinitev nosečnosti, dotika zasebnega življenja, pri čemer zasebno življenje ženske z zanositvijo postane tesno povezano z razvijajočim se zarodkom. Gre za posebno kombinacijo različnih vidikov zasebnega življenja. Države to področje urejajo ob tehtanju zasebnosti in javnega interesa, pri tem pa morajo v primeru prekinitve nosečnosti iz zdravstvenih razlogov zagotoviti učinkovito spoštovanje telesne nedotakljivosti nosečnice (§ 107).
 8Svoboda odločanja o sebi vključuje tudi pravico do spoštovanja odločitve postati (naravni) roditelj (Evans proti Združenemu kraljestvu, §§ 71–72). Zavrnitev umetne oploditve zgolj zaradi dejstva, da je bil pritožničin partner zaprt in ne da bi bilo izvedeno celovito tehtanje prizadetih interesov, je v nasprotju z 8. členom EKČP. Tako kot glede ostalih konvencijskih pravic so tudi glede pravic iz 8. člena dopustne le tiste omejitve, ki so bodisi nujna in neogibna posledica dejstva, da je oseba zaprta ali da obstaja ustrezna zveza med omejitvijo in okoliščinami v zvezi z obravnavanim zapornikom, ne sme pa biti utemeljena le na tem, kaj bi lahko prizadelo javnost (Dickson proti Združenemu kraljestvu, 4. 12. 2007, § 67–68).
 9Interes za samostojno urejanje lastnih zadev je bil vodilo tudi pri presoji odločitev v zvezi z načinom pokopa in z ravnanjem s posmrtnimi ostanki bližnjih. Že Komisija je zavzela stališče, da odklonitev upravnega organa, da se pokop opravi z raztrosenjem pepela na domačem vrtu, posega v pravice iz 8. člena, vendar pa ni vsako urejanje ravnanja s posmrtnimi ostanki, ki posega v posameznikovo izbiro o tem, tudi nedovoljeno (DR 24, 137). Sodišče se je s takim stališčem strinjalo. Da gre za poseg, vendar dopusten, je s tesno večino štirih glasov proti trem odločilo v primeru zavrnitve prošnje za prenos žare s posmrtnimi ostanki pritožničinega moža iz kraja, kjer je živel pred smrtjo in tudi umrl, v družinski grob v drugem oddaljenem kraju, kamor so se pritožnica in pokojnikovi otroci preselili. Zavzelo je stališče, da gre državam široko polje presoje pri tehtanju med posameznikovim interesom za prenos žare s posmrtnimi ostanki in javnim interesom po ohranitvi nedotakljivosti groba (Elli Poluhas Dosdbo proti Švedski, 17. 1. 2006, §§ 23–25). Ob spremembi okoliščin v življenju družine je manjšina izpostavila okoliščino, da prenos žare ne bi bil v nasprotju s pokojnikovo željo in da je šlo nesporno za soglasno željo pokojnikovih svojcev za prenos iz enega posvečenega kraja na drug posvečen kraj. Tesna povezanost med ravnanjem s posmrtnimi ostanki bližnjih in pravico do spoštovanja zasebnega življenja je vidna tudi iz sodbe v zadevi Pannullo in Forte proti Franciji (30. 10. 2001), kjer je Sodišče ugotovilo kršitev 8. člena, ker so oblasti tudi potem, ko so bili vzeti vzorci, potrebni za ugotavljanje morebitnih kaznivih dejanj, odlašale z izročitvijo trupla hčere pritožnikov, tako da je celoten postopek od smrti do izdaje dovoljenja za upepelitev trajal sedem mesecev. Ker pristojni organi pri sprejemanju odločitve niso dali prave teže varovanim interesom iz 8. člena, je bila kršitev ugotovljena tudi v primeru zavrnitve dovoljenja zaporniku za udeležbo na pogrebu svojih staršev (Ploski proti Poljski, 12. 11. 2002, § 37).
 10Samostojno odločanje o sebi je tudi podlaga za varstvo lastne podobe in glasu, vidikih zasebnosti, ki sta v primerjalnem ustavnem pravu uveljavljena, ESČP pa je dobilo priložnost, da zavzame stališče o tem šele v zadnjem obdobju. Spočetka je Sodišče te primere povezovalo z varstvom osebnih podatkov. Tako je še v zadevi P. G. in J. H. proti Združenemu kraljestvu (25. 9. 2001), v kateri je bilo sporno snemanje glasov pritožnikov med pogovorom, ki sta ga imela na policijski postaji v času, ko jima je bila odvzeta prostost, presodilo na podlagi kriterijev, ki jih je izoblikovalo v zvezi zbiranjem, obdelavo in uporabo osebnih podatkov. Izrecno je pustilo odprto vprašanje, ali je oseba varovana pred takim snemanjem zato, ker je kljub temu, da je bila na javnem kraju, razumno pričakovala zasebnost. To vprašanje pa je bilo kot osrednje obravnavano v zadevi Peck proti Združenemu kraljestvu (28.1. 2003). Pritožnik je v depresivnem stanju z nožem v roki stekel na mestno ulico, nakazujoč, da bo storil samomor. Prizori so bili posneti s kamero, postavljeno ob ulici z namenom nadzorovanja dogajanja na njej. Organ, ki je upravljal s temi kamerami, je posnetke posredoval medijem. Objavljeni posnetki so omogočali identifikacijo pritožnika. Pritožnik ni izpodbijal dejstva, da so bili na podlagi snemanja njegovega gibanja zbrani osebni podatki, ampak je kršitev pravice do spoštovanja zasebnega življenja povezal s posredovanjem in objavo posnetkov. Sodišče mu je pritrdilo. Z objavo posnetkov v več medijih je bilo pritožnikovo ravnanje predstavljeno bistveno večji množici ljudi, kot bi pritožnik mogel pričakovati, ko je šel tistega dne po ulici.
 11V zadevi Peck je ESČP prvič dobilo tudi pravo priložnost, da začne postavljati meje varstva pri ravnanju osebe v javnosti oziroma glede pravice na lastni podobi, uveljavljene v primerjalnem pravu. Medtem ko je v tej zadevi še bilo odprto, ali bi bilo varstvo po Konvenciji dano v primeru, ko bi šlo za javno osebo (public figure), za objavo fotografij oseb v kazenskem postopku ali sicer za zadeve v interesu javnosti, je že nekaj mesecev kasneje v zadevi Craxi proti Italiji (17. 7. 2003) zavzelo stališče, da tudi javne osebe uživajo varstvo zasebnosti in da je zato dopustna le objava informacij, povezanih s kazenskim postopkom. Ker država ni izvedla učinkovite preiskave, da bi ugotovila, kako so informacije o vsebini telefonskih prisluhov, ki niso bili predvajani na obravnavi, prišle do novinarjev, in ker branje zapisnikov o vsebini prisluškovanih telefonskih pogovorov ni bilo izvedeno ob spoštovanju predpostavk, določenih v notranjem pravu (obdolženec je imel pravico, da se predhodno o njih izjavi in da morebiti predlaga izključitev javnosti), je bila ugotovljena kršitev 8. člena. Zaradi neobstoja zakonske podlage za objavo fotografije obdolženca, posnete ob njegovi aretaciji, na tiskovni konferenci, ki jo je organiziralo državno tožilstvo oziroma za objavo fotografije v televizijski oddaji, je bila kršitev ugotovljena v zadevah Sciacca proti Italiji (11. 1. 2005) ter Khuzhin in drugi proti Rusiji (23. 10. 2008). Še toliko bolj se mora svoboda izražanja (oziroma svoboda tiska) umakniti pravici do spoštovanja zasebnega življenja v zadevah, ki ne sodijo na področje politične ali javne razprave v splošnem interesu družbe. Objava prispevkov in fotografij iz zasebnega življenja javno znanih oseb ni dovoljena, kadar je njihov namen zadostitev radovednosti določenega kroga bralcev (in uresničitev komercialnih interesov založnikov), ne pa prispevek k razpravi v javnem interesu. Pravica do spoštovanja zasebnega življenja ne sme ostati prazna niti v razmerju do svobode tiska (von Hannover proti Nemčiji, §§ 76–77).
 12Sposobnost sprejemanja odločitev o sebi je pogojena s seznanitvijo s podatki, s katerimi drugi razpolagajo o posamezniku. Sodišče je odločilo, da 8. člen zagotavlja učinkovit dostop do informacij o zdravstvenem stanju in sposobnosti za oploditev (K. H. in drugi proti Slovaški, 28. 4. 2009), po drugi strani pa je dolžna zagotoviti tudi praktične in učinkovite ukrepe za preprečitev neupravičenega dostopa do podatkov o zdravstvenem stanju (I. proti Finski, 17. 7. 2008, §§46–47). Zaradi preširoke možnosti za shranjevanje prstnih odtisov, celičnih vzorcev in DNA profila oseb, ki so bile osumljene storitve kaznivih dejanj, ne pa obsojene, je Veliki senat Sodišča ugotovil kršitev v zadevi S. in Marper proti Združenemu kraljestvu (4. 12. 2008).
 13Priznanje pomena posameznikove osebne identitete se je odrazilo pri presoji omejitev, povezanih z izbiro in uporabo osebnega imena, pri presoji položaja transseksualnih oseb in pri pravicah, povezanih z ugotavljanjem posameznikovega izvora.
 14Kljub temu, da je po sodni praksi izpred leta 2000 bilo državam članicam puščeno široko polje presoje pri omejitvah, povezanih z izbiro in s spremembo osebnega imena, je v zadevi Ünal Tekeli proti Turčiji (16. 11. 2004) ugotovilo kršitev 14. člena v zvezi z 8. členom EKČP, ker žena po sklenitvi zakonske zveze ni mogla ohraniti svojega dekliškega priimka. Ob dejstvu, da tako ureditev pozna le tožena država, razlogi tradicije, ki jih je ponujala kot opravičilo, po presoji Sodišča ne predstavljajo objektivnega in razumnega razloga za sporno ureditev. V več zadevah se je Sodišče ukvarjalo z vprašanjem dopustnosti sprememb imen v uradnih dokumentih, povezanih bodisi s fonetičnimi pravili uradnega jezika bodisi z napakami (npr. Bulgakov proti Ukrajini, 11. 11. 2007, §§ 43–44).
 15Na podlagi sodbe v zadevi Mikulić proti Hrvaški (7. 2. 2002) sodi v pojem zasebnega življenja tudi pravica otrok, rojenih zunaj zakona, da zahtevajo ugotovitev očetovstva. Možnost osebe, da ugotovi dejstva o svoji identiteti, je namreč po stališču ESČP bistvenega pomena za oblikovanje njene osebnosti. Pravica do identitete in osebnega razvoja vključuje tudi podrobnosti posameznikove identitete kot človeškega bitja in vitalen interes za pridobitev informacij, potrebnih za odkritje resnice o pomembnih vidikih posameznikove identitete, kot je identiteta njegovih staršev, rojstvo, okoliščine, v katerih je bil rojen (Odièvre proti Franciji, 13. 2. 2003, § 29). Sodišče je presojalo francosko ureditev, po kateri so matere lahko neposredno po rojstvu oddale otroka v posvojitev, ne da bi bile vpisane v rojstno knjigo kot matere. Ob upoštevanju splošnega interesa, tj. izogibanja nezakonitim in prikritim zavrženjem otrok v korist postopka, ki je bil predviden z zakonom, je Sodišče po tehtanju interesov pritožnice (odrasle osebe), matere in drugih neposredno prizadetih (očeta, sorojencev) z desetimi glasovi proti sedmim odločilo, da je zakon, ki je pritožnici omogočil ugotovitev identitete njene matere ob njenem soglasju, vzpostavil ustrezno ravnotežje med varovanimi interesi.
 16Zahteva po fleksibilnosti ureditve ugotavljanja in izpodbijanja očetovstva izhaja iz sodb, povezanih z nacionalnimi ureditvami, ki te spore vežejo na določen rok. Tako je bila kršitev ugotovljena v primeru, ko mati ni mogla zahtevati ugotovitve očetovstva glede njunega mrtvorojenega otroka in posledično zapisati njegovega priimka na otrokovem nagrobniku (Znamenskaya proti Rusiji, 2. 6. 2005), in v primeru, ko oseba zaradi poteka rokov ni mogla izpodbijati očetovstva, čeprav se je odzvala takoj, ko je izvedela, da ni otrokov oče (Shofman proti Rusiji, 24. 11. 2005).
 17Medtem ko je bilo Sodišče še do pred desetletjem zelo zadržano glede pravnega priznanja nove spolne identitete po operativni izvedbi spremembe spola – očitku o kršitvi 8. člena je pritrdilo šele v zadevi B. proti Franciji (25. 3. 1992, A 232-C), je v zadevi Christine Goodwin proti Združenemu kraljestvu (11. 7. 2002) znatno trdneje začrtalo temelje varstva. Kot argument je zadoščala ugotovitev o obstoju vse večjega mednarodnega soglasja tako o naraščajoči družbeni sprejemljivosti transseksualnih oseb kot tudi o pravnem priznanju nove spolne identitete po operativni izvedbi spremembe spola. Izpostavilo je vidik osebne avtonomije v povezavi s pravico do osebnostnega razvoja ter fizične in moralne varnosti transseksualnih oseb, ki v 21. stoletju ne more biti več sporno in čakati na večje soglasje o spornih vprašanjih, povezanih s tem (§§ 84–85 in 90). Le tesna večina pa je bila dosežena pri presoji odločitve o zavrnitvi povrnitve polovice stroškov za operativno spremembo spola, ki jih je zahtevala zasebna zdravstvena zavarovalnica. Večina je zavzela stališče, da je zahteva, naj dokaže pristnost svoje transseksualnosti (pogoj za povračilo stroškov je bila nujnost operacije), glede na negotovost o vzrokih in razlogih za transseksualnost, nesorazmerno težko breme za pritožnika (Van Kück proti Nemčiji, 12. 6. 2003).
 18Glede na vse večjo stopnjo soglasja, da je treba izenačiti starost za veljavno soglasje za vzpostavitev heterospolnega, lezbičnega in homoseksualnega razmerja, je Sodišče v zadevi L. in V. proti Avstriji (9. 1. 2003) odločilo, da kaznivost spolnega akta med polnoletnim moškim in mladoletnikom, starejšim od 14 let, ki se je s tem strinjal, nedopustno posega v pravice iz 8. člena EKČP. Kršitev 8. člena v zvezi s prepovedjo diskriminacije iz 14. člena EKČP je bila ugotovljena tudi v zadevi Karner proti Avstriji (24. 7. 2003), ko istospolni partner po smrti najemnika ni mogel nadaljevati najemnega razmerja. Sodišče je zavzelo stališče, da v primerih, v katerih je polje presoje ozko, ni dovolj, da država dokaže, da je sporni ukrep primeren za dosego zasledovanega cilja, ampak mora tudi izkazati, da je za dosego cilja nujno, da so določene skupine iz zakona izključene. Dobro leto dni prej je pri presoji o obstoju diskriminacije v primeru, ko je bila pritožnici zavrnjena vloga za posvojitev iz razloga istospolne usmerjenosti (in ne glede na upoštevanje njenih kvalitet za vzgojo otroka), zavzelo stališče, da države, ki omogočajo posvojitev posameznikom, sicer ne prepovedujejo posvojitve istospolno usmerjenim, vendar pa gre za vprašanje, o katerem med državami članicami ni širokega soglasja, in o katerem se pravne rešitve šele oblikujejo, in jim gre zato široko polje presoje (Fretté proti Franciji, 26. 2. 2002, § 41). V podobnem primeru je veliki senat z večino desetih glasov proti sedmim ugotovil kršitev navedenih določb. Čeprav je odločba o zavrnitvi vloge za posvojitev temeljila na drugih razlogih, je Sodišče izhajalo iz tega, da je bila za odločitev ključna spolna usmerjenost pritožnice (E. B. proti Franciji, 22. 1. 2008).
 19S tesno večino štirih glasov proti trem je mali senat zavrnil očitek o prepovedi diskriminacije, ki je temeljil na razlikah v statusu poročenih oseb in partnerjev registrirane istospolne skupnosti (Schalk in Kopf proti Avstriji, 24. 6. 2010). Ugotovilo je, da avstrijski zakon vzpostavlja manjše razlike med zakonsko zvezo in registrirano istospolno partnersko zvezo na premoženjskem področju, večje razlike pa na področju starševskih pravic. Taka ureditev je skladna s splošnim trendom v drugih državah članicah. Pritožnika nista izrecno izpostavila, da bi bila na določenem področju zapostavljena, gledano kot celota pa država s tako ureditvijo, kot jo je sprejela, ni prekoračila polja presoje, ki ji je zagotovljeno s Konvencijo.
 20K duševni celovitosti, samostojnemu odločanju in svobodnemu razvoju osebnosti sodita tudi čast in dobro ime. Ker sta bili ti dve dobrini med nastajanjem 8. člena črtani iz besedila določbe, ju Komisija ni štela za predmet varstva po tej določbi (DR 41, 218). Sodišče je postopno dograjevalo nasprotno stališče. Ta čas ni več sporno, da pravica do spoštovanja ugleda, četudi gre za ugled osebe v kontekstu javne razprave, kot sestavni del osebne identitete in duševne integritete sodi pod pojem »zasebnega življenja« v pomenu 8. člena EKČP (Pfeifer proti Avstriji, 15. 11. 2007, § 35).
 21Pravico do spoštovanja zasebnega življenja je Sodišče nadgradilo tudi v zadevah, povezanih z onesnaževanjem okolja (hrup, smrad, druge vrste imisij). Čeprav Konvencija ne zagotavlja pravice do čistega in mirnega okolja, je ravnanje, bodisi da gre za poseg bodisi za opustitev ukrepanja, predmet presoje po kriterijih iz 8. člena EKČP, kadar je posameznik neposredno in resno prizadet (Hatton in drugi proti Združenemu kraljestvu, 8. 7. 2003, § 96). Poškodba okolja mora biti taka, da je vzpostavljena neposredna vez med njo in posameznikovo zasebnostjo (običajno njegovim mirnim uživanjem doma ali zdravstvenim stanjem). Tako npr. trditve o prizadetosti živalskih in rastlinskih vrst v pritožnikovem okolju takih vezi ne izkazujejo (Kyrtatos proti Grčiji, 22. 5. 2003, § 53), vendar pa tudi ni nujno, da se je pritožnikovo zdravstveno stanje zaradi spornega onesnaževanja (že) poslabšalo. Tako je Sodišče v zadevi Fadeyeva proti Rusiji (9. 6. 2005) na podlagi tesne povezanosti posrednih dokazov in domnev ugotovilo, da se je pritožničino zdravje poslabšalo zaradi daljše izpostavljenosti škodljivim imisijam nevarnih snovi iz bližnje jeklarne. Četudi ni mogoče ovrednotiti škode na pritožničinem zdravju, je zaradi imisij zagotovo bolj občutljiva za različne bolezni. Na tej podlagi je sklenilo, da je dosežena zadostna stopnja resnosti škode, da pritožnica zahteva presojo na podlagi 8. člena (§ 88).
 22V okviru presoje, ali gre za (nedopusten) poseg, Sodišče poudarja, da ne gre za oblikovanje posebnih okoljskih pravic in da odločitev o najboljši politiki na tem tehnično težavnem družbenem področju ostaja v sferi držav članic, ki pri tem uživajo široko polje presoje. Sodišče presoja le, ali gre za očitno kršitev pri vzpostavljanju pravičnega ravnotežja med nasprotujočimi si interesi različnih zasebnopravnih akterjev. Države so dolžne zagotoviti učinkovit normativni okvir za preprečevanje nastanka škode za okolje in za zdravje ljudi. Proces odločanja mora vključevati ustrezne raziskave in študije, ki vrednotijo prizadete interese in njihov pomen. Na področju nevarnih dejavnosti mora ureditev posebej upoštevati posebnosti te dejavnosti, predvsem z vidika stopnje potencialne nevarnosti za življenje ljudi, ki živijo v okolju, kjer se dejavnost opravlja. S prisilnimi predpisi mora biti urejeno pridobivanje dovoljenj, vzpostavitev dejavnosti, njeno izvajanje, varnost in nadzor. Pomemben je tudi dostop javnosti do zaključkov študij in raziskav, ki se nanašajo na vplive dejavnosti na okolje in pravice posameznikov, da lahko ti ocenijo nevarnosti, ki so jim bili izpostavljeni. Posamezniku, ki meni, da njegovi interesi ali stališča v procesu odločanja niso bili ustrezno upoštevani, mora biti dana možnost izpodbijanja odločitev, ravnanj in opustitev pred sodiščem (Tatar proti Romuniji, 27. 1. 2009, § 88, ki na enem mestu povzema dosedanja stališča ESČP s sklicevanjem na posamezne dotlej nosilne odločitve glede posameznih vidikov varstva). Sodišče presodi vse procesne vidike, vključno z vrsto relevantne politike oz. odločitve, obseg upoštevanja pogledov posameznikov v postopku odločanja in procesna jamstva (Hatton, § 104). V izjemnih okoliščinah tudi »popravlja« vsebinske odločitve pristojnih organov v državah članicah (Fadeyeva proti Rusiji, §§ 102–105).
 23Posebej velja omeniti procesni vidik jamstev iz 8. člena EKČP, ki jih Sodišče šteje za sestavni del 8. člena (in jih ne presoja le v okviru 6. člena EKČP). Ta vidik, ki ga je sprva izpostavilo pri zadevah, povezanih s škodljivimi vplivi iz okolja, in na drugih področjih, kjer države po stališču ESČP uživajo široko polje presoje, je v zadnjem obdobju poudarilo tudi v povezavi z več drugimi varovanimi interesi. Elementi, bistveni za presojo dopustnosti škodljivih vplivov iz okolja, so bili navedeni zgoraj. Iz odločb, predstavljenih v nadaljevanju, je razviden obseg presoje, ki ga Sodišče opravi, ko je kot sporen izpostavljen postopek odločanja o zadevi, pomembni z vidika predmeta varstva iz 8. člena EKČP.
 24V zadevi Turek proti Slovaški (14. 2. 2006), kjer je pritožnik uveljavljal kršitev 8. člena, ker je bila zavrnjena zahteva za izdajo potrdila, da ni bil agent tajne službe, je Sodišče zavzelo stališče, da gre za okoliščino, ki zadeva njegovo čast in ugled, v teh zadevah pa mora biti proces odločanja pošten in mora zagotavljati dolžno spoštovanje interesov, varovanih v 8. členu, oz. z drugimi besedami, procesno varstvo mora biti z vidika pravic iz 8. člena praktično in učinkovito (practical and effective) (§ 111). Odločanje o relevantnosti dokazov in dokazna presoja sta sicer v pristojnosti nacionalnih sodišč, Sodišče pa presoja, ali je bil postopek kot celota, vključno z obravnavanjem dokazov, pošten za namene 8. člena (§ 114). V navedeni zadevi je ugotovilo, da postopek ni bil pošten, ker je moral pritožnik dokazati, da je bila registracija izvedena v nasprotju s pravili, do teh pravil pa je imela dostop le nasprotna stranka, on sam pa ne. Izpostavilo je tudi nezanesljivost presoje dokazov, vendar pa o tem ni zavzelo dokončnega stališča.
 25V zadevi Shtukaturov proti Rusiji (§ 89) je zavzelo stališče, da je obseg polja presoje, ki je prepuščen državi, odvisen tudi od kvalitete procesa odločanja. Če so bile v tem procesu zagrešene resne napake, je v večji meri predmet kritične presoje. Pri presoji dokazov je kot splošno načelo sprejemljiv dokazni standard »onstran razumnega dvoma«. Temeljiti mora na soobstoju dovolj tehtnih, jasnih in skladnih sklepov ali podobno neizpodbojnih dejanskih domnev. Sodišče je bilo s tega vidika doslej fleksibilno ter je upoštevalo naravo pravice, ki je bila predmet odločanja, in težave, povezane z dokazovanjem. V določenih primerih ima le država dostop do informacij, s katerimi je mogoče podpreti ali ovreči pritožnikove trditve. V takih primerih je dosledna uporaba načela affirmanti, non neganti, incumbit probatio nemogoča (Fadeyeva proti Rusiji, § 79; prim. tudi I. proti Finski, sodba z dne 17. 7. 2008, § 44).
 Bar (Verf.), Gemeineuropäisches Deliktstrecht, Band II, Beck 1999;
 Cohen – Jonathan, Respect for Private and Family Life, s. 405–444, v: Macdonald et al. (ed.), The European System for the Protection of Human Rights, Nijhoff 1993;
 van Dijk/van Hoof, Theory and Practice of the European Convention on Human Rights, Kluwer 1998;
 van Dijk et al. (ed.), Theory and Practice of the European Convention on Human Rights, 4. izd., Intersentia, Antwerpen 2006, Finžgar, Varstvo osebnostnih pravic po zakonu o obligacijskih razmerjih, Pravnik, 10–12/1980, s. 295–302;
 Finžgar, Osebnostne pravice, SAZU, Ljubljana 1985; Frenz, Handbuch Europarecht, Band 4: Europäische Grundrechte, Springer, Berlin, Heidelberg, 2009;
 Frowein/Peukert, Europäische Menschenrechtskonvention, EMRK-Kommentar, 3. izd., Engel 1996 in 2009, Harris, Harris, O’Boyle & Warbrick: Law of the European Convention on Human Rights, 2. izd., Oxford 2009, Ovey et al. The European Convention on Human Rights, 4. izd., Oxford 2006;
 Pettiti/Decaux/Imbert, La Convention Européenne des droits de l’Homme, Commentaire article par article, Economica, Pariz 1995;
 Sajovic, Osebnostne pravice I, Ljubljana 1988;
 Sajovic, Osebnostne pravice II, Ljubljana 1990; Sajovic, Osebnostne pravice III, Ljubljana 1991;
 Sajovic, O pravni naravi osebnostnih pravic, Ljubljana 1996;
 Tettinger, Stern, Kölner Gemeinschaftskommentar zur Europäischen Grundrechte-Charta, München 2006;
 Velu/Ergec, La convention européenne des droits de l’homme: extrait du Répertoire pratique du droit belge, tome VII, Bruselj 1990;
 Villiger, Handbuch der Europäischen Menschenrechtskonvention (EMRK), Zürich 1993;
 Wildhaber/Breitenmoser, Artikel 8, v: Karl/Miehsler (ed.), Internationaler Kommentar zur Europäischen Menschenrechtskonvention, Carl Heymanns 1992.


type: contracts

jurisdiction: EU

text:
 Důležité právní upozornění
 |
 21999D0177
 Úřední věstník L 074 , 15/03/2001 S. 0004 - 0005
 Rozhodnutí Smíšeného výboru EHPč. 177/1999ze dne 17. prosince 1999,kterým se mění příloha XIII (Doprava) Dohody o EHPSMÍŠENÝ VÝBOR EHP,s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru ve znění Protokolu o úpravě Dohody o Evropském hospodářském prostoru (dále jen "Dohoda"), a zejména s ohledem na článek 98 této dohody,vzhledem k těmto důvodům:(1) Příloha XIII Dohody byla změněna rozhodnutím Smíšeného výboru EHP č. 169/1999 ze dne 26. listopadu 1999 [1].(2) Směrnice Rady 1999/37/ES ze dne 29. dubna 1999 o registračních dokladech vozidel [2] by měla být začleněna do Dohody,ROZHODL TAKTO:Článek 1V příloze XIII Dohody se za bod 24b (nařízení Rady (ES) č. 2411/98) vkládá nový bod, který zní:"24c. 399 L 0037: směrnice Rady 1999/37/ES ze dne 29. dubna 1999 o registračních dokladech vozidel (Úř. věst. L 138, 1.6.1999, s. 57).Pro účely Dohody se směrnice upravuje takto:Státy ESVO vydávají osvědčení o registraci na základě vzoru popsaného v příloze I směrnice nebo na základě vzoru popsaného v přílohách I a II směrnice upravených takto:a) V bodě IV druhé odrážky přílohy I se doplňují tyto rozlišovací značky:"IS IslandFL LichtenštejnskoN Norsko".b) V bodě IV čtvrtá odrážce přílohy I se slova "v ostatních jazycích Evropského společenství" nahrazují slovy "v jazycích Evropského společenství a ostatních států ESVO".c) V bodě IV páté odrážce přílohy I se slova "Evropská společenství" nahrazují slovy "Evropský hospodářský prostor".d) V bodě IV druhé odrážce přílohy II se doplňují tyto rozlišovací značky:"IS IslandFL LichtenštejnskoN Norsko".e) V bodě IV čtvrté odrážce přílohy II se slova "v ostatních jazycích Evropského společenství" nahrazují slovy "v jazycích Evropského společenství a ostatních států ESVO".f) V bodě IV páté odrážce přílohy II se slova "Evropská společenství" nahrazují slovy "Evropský hospodářský prostor"."Článek 2Znění směrnice 1999/37/ES v islandském a norském jazyce, která tvoří přílohu odpovídajících jazykových verzí tohoto rozhodnutí, jsou platná.Článek 3Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem 18. prosince 1999 za předpokladu, že Smíšenému výboru EHP jsou učiněna veškerá oznámení podle čl. 103 odst. 1 Dohody.Článek 4Toto rozhodnutí bude zveřejněno v oddíle EHP a v dodatku EHP Úředního věstníku Evropských společenství.V Bruselu dne 17. prosince 1999.Za Smíšený výbor EHPpředsedaN. v. Liechtenstein[1] Úř. věst. L 61, 1.3.2001, s. 25.[2] Úř. věst. L 138, 1.6.1999, s. 57.--------------------------------------------------


type: wikipedia

text:
Qal‘ah-ye Zāl är ett distrikt i Afghanistan. Det ligger i provinsen Kondoz, i den norra delen av landet, kilometer norr om huvudstaden Kabul.
 Trakten runt Qal‘ah-ye Zāl är ofruktbar med lite eller ingen växtlighet. Runt Qal‘ah-ye Zāl är det ganska glesbefolkat, med invånare per kvadratkilometer. I trakten råder ett kallt ökenklimat. Årsmedeltemperaturen i trakten är °C. Den varmaste månaden är juli, då medeltemperaturen är °C, och den kallaste är januari, med °C. Genomsnittlig årsnederbörd är millimeter. Den regnigaste månaden är februari, med i genomsnitt mm nederbörd, och den torraste är juli, med mm nederbörd.
 Källor
 Indelningar i Kondoz (provins)


text:
 12.12.2019
 RO
 Jurnalul Oficial al Uniunii Europene
 L 323/14
 DECIZIA NR. 7/2018 A COMITETULUI MIXT AL SEE
 din 9 februarie 2018
 de modificare a anexei I (Chestiuni veterinare și fitosanitare) la Acordul privind SEE [2019/2043]
 COMITETUL MIXT AL SEE,
 având în vedere Acordul privind Spațiul Economic European („Acordul privind SEE”), în special articolul 98,
 întrucât:
 (1)
 Regulamentul (UE) nr. 2017/2229 al Comisiei din 4 decembrie 2017 de modificare a anexei I la Directiva 2002/32/CE a Parlamentului European și a Consiliului în ceea ce privește nivelurile maxime de plumb, mercur, melamină și decochinat (1) trebuie încorporat în Acordul privind SEE.
 (2)
 Prezenta decizie se referă la legislația privind hrana pentru animale. Legislația privind hrana pentru animale nu se aplică Principatului Liechtenstein atât timp cât aplicarea Acordului dintre Comunitatea Europeană și Confederația Elvețiană privind schimburile comerciale cu produse agricole se extinde la Liechtenstein, astfel cum se specifică în adaptările sectoriale aduse anexei I la Acordul privind SEE. Așadar, prezenta decizie nu se aplică Liechtensteinului.
 (3)
 Prin urmare, anexa I la Acordul privind SEE ar trebui modificată în consecință,
 ADOPTĂ PREZENTA DECIZIE:
 Articolul 1
 În anexa I la Acordul privind SEE, capitolul II, la punctul 33 (Directiva 2002/32/CE a Parlamentului European și a Consiliului) se adaugă următoarea liniuță:
 „—
 32017 R 2229: Regulamentul (UE) 2017/2229 al Comisiei din 4 decembrie 2017 (JO L 319, 5.12.2017, p. 6).”
 Articolul 2
 Textele Regulamentului (UE) 2017/2229 în limbile islandeză și norvegiană, care urmează să fie publicate în suplimentul SEE la Jurnalul Oficial al Uniunii Europene, sunt autentice.
 Articolul 3
 Prezenta decizie intră în vigoare la 10 februarie 2018, cu condiția să se fi efectuat toate notificările prevăzute la articolul 103 alineatul (1) din Acordul privind SEE (*1).
 Articolul 4
 Prezenta decizie se publică în secțiunea SEE și în suplimentul SEE ale Jurnalului Oficial al Uniunii Europene.
 Adoptată la Bruxelles, 9 februarie 2018.
 Pentru Comitetul mixt al SEE
 Președintele
 Claude MAERTEN
 (1) JO L 319, 5.12.2017, p. 6.
 (*1) Nu au fost semnalate obligații constituționale.


text:
 Avis juridique important
 |
 22001A0208(01)
 Acuerdo en forma de Canje de Notas entre la Comunidad Europea y cada uno de los países de la AELC que conceden preferencias arancelarias en el marco del sistema de preferencias generalizadas (Noruega y Suiza), por la que se establece que las mercancías que incorporan un elemento de origen noruego o suizo se tratarán a su llegada al territorio aduanero de la Comunidad Europea como mercancías que incorporan un elemento de origen comunitario (Acuerdo recíproco)
 Diario Oficial n° L 038 de 08/02/2001 p. 0025 - 0032
 Acuerdoen forma de Canje de Notas entre la Comunidad Europea y cada uno de los países de la AELC que conceden preferencias arancelarias en el marco del sistema de preferencias generalizadas (Noruega y Suiza), por la que se establece que las mercancías que incorporan un elemento de origen noruego o suizo se tratarán a su llegada al territorio aduanero de la Comunidad Europea como mercancías que incorporan un elemento de origen comunitario (Acuerdo recíproco)A. Nota de la Comunidad EuropeaSeñores:1. La Comunidad Europea y Suiza consideran que aplican normas de origen similares en relación con el sistema de preferencias generalizadas (SPG), cuyos principios generales básicos son los siguientes:- definición del concepto de producto originario establecida según los mismos criterios,- disposiciones en materia de acumulación regional del origen,- disposiciones en materia de acumulación del origen con materias originarias de la Comunidad Europea, Suiza o Noruega, según lo dispuesto en las normas de origen SPG,- tolerancia en porcentajes para los elementos no originarios,- obligación de transporte directo de las mercancías desde el país beneficiario,- disposiciones en materia de expedición y aceptación del certificado de origen sustitutivo modelo A (en lo sucesivo denominado "el certificado sustitutivo"),- necesidad de una cooperación administrativa con las autoridades habilitadas de los países beneficiarios en lo relativo al certificado de origen modelo A.2. La Comunidad Europea y Suiza reconocen mutuamente las materias originarias de la otra parte o de Noruega (según lo dispuesto en las normas de origen SPG), transformadas e incorporadas a un producto originario del país beneficiario del SPG, como materias originarias de dicho país beneficiario.Las autoridades aduaneras de la Comunidad, de Suiza o de Noruega se prestarán la asistencia administrativa oportuna, particularmente en materia de verificación de los certificados de circulación de mercancías EUR.1 correspondientes a las materias contempladas en el párrafo primero. Se aplicarán, mutatis mutandis, las disposiciones relativas a la cooperación administrativa establecidas en el Protocolo n° 3 del Acuerdo CE-Suiza, en el anexo B del Convenio AELC o en el Protocolo n° 4 del Acuerdo sobre el Espacio Económico Europeo.Las disposiciones del presente punto no se aplicarán a los productos de los capítulos 1 a 24 del sistema armonizado.3. La Comunidad Europea y Suiza aceptan recíprocamente los certificados sustitutivos expedidos por las autoridades aduaneras de la otra parte en el presente Acuerdo en lugar de los certificados de origen modelo A expedidos por las autoridades competentes de los países beneficiarios, siempre que:- este procedimiento se refiera a la sustitución del certificado de origen modelo A, con exclusión de cualquier otro documento de certificación del origen,- el certificado sustitutivo haya sido extendido previa solicitud por escrito del reexportador,- las mercancías en cuestión hayan permanecido bajo vigilancia aduanera en la Comunidad Europea o en Suiza, según proceda, y no hayan sufrido, en su caso, más operaciones que las de descarga, carga posterior, fraccionamiento o cualquier otra operación destinada a garantizar su estado de conservación,- la aduana que vaya a diligenciar la operación ultime el certificado de origen modelo A original, indicando en éste los números de serie del certificado o certificados sustitutivos correspondientes,- que los productos en cuestión no sean objeto de excepciones a las normas de origen,- las autoridades aduaneras de la Comunidad Europea y de Suiza se presten la asistencia administrativa oportuna, particularmente en materia de control a posteriori; en especial, las autoridades del país donde se expida el certificado sustitutivo controlarán a posteriori, a petición del país destinatario de las mercancías, la validez del correspondiente certificado de origen modelo A original.4. El certificado sustitutivo deberá extenderse del siguiente modo:- deberá indicar, en la casilla superior derecha, el nombre del país intermedio donde se haya expedido,- en la casilla 4 deberá figurar una de las siguientes menciones: "Certificat de remplacement" o "Replacement certificate", así como la fecha de expedición del certificado de origen modelo A original y su número de serie,- en la casilla 1 deberá figurar el nombre del reexportador,- en la casilla 2 podrá figurar el nombre del destinatario final,- en las casillas 3 a 9 se deberán consignar todos los datos relativos a los productos reexportados que figuren en el certificado de origen modelo A original,- en la casilla 10 deberán figurar las referencias a la factura del reexportador,- en la casilla 11 deberá figurar el visado de la autoridad aduanera que haya expedido el certificado sustitutivo. La responsabilidad de dicha autoridad quedará limitada a la extensión de dicho certificado. En la casilla 12 se harán constar los países de origen y destino tal como figuren en el certificado de origen modelo A original. Esta casilla deberá ir firmada por el reexportador. El reexportador que firme dicha casilla de buena fe no será responsable de la exactitud de los datos y menciones que aparezcan en el certificado de origen modelo A original,- la aduana que deba realizar esta operación anotará en el certificado de origen modelo A original el peso, número y naturaleza de los bultos reexpedidos y los números de serie del certificado o de los certificados sustitutivos correspondientes. Dicha aduana deberá conservar al menos durante tres años el certificado de origen modelo A original, así como la solicitud de sustitución,- se podrá adjuntar al certificado sustitutivo una fotocopia del certificado de origen modelo A original.5. Cualquiera de las dos partes en el presente Acuerdo podrá suspender inmediatamente la aplicación de éste si alberga graves dudas respecto a su correcto funcionamiento. No obstante, informará de ello previamente a las autoridades competentes de la otra parte.6. La notificación recíproca de la Comunidad Europea y Suiza de la realización de los procedimientos internos relativos al establecimiento de la acumulación del origen con respecto a materias originarias de la Comunidad Europea y de Suiza en sus SPG respectivos dará lugar a la entrada en vigor del presente Acuerdo en la fecha conjuntamente acordada.Les agradecería tuviesen la amabilidad de confirmarme el acuerdo de su Gobierno sobre lo que precede.Les ruego acepten el testimonio de mi mayor consideración.Hecho en Bruselas, el 14 de diciembre de 2000.En nombre del Consejo de la Unión Europea>PIC FILE= "L_2001038ES.002601.EPS">B. Nota de SuizaSeñores:Tengo el honor de acusar recibo de su Nota redactada en los siguientes términos:"1. La Comunidad Europea y Suiza consideran que aplican normas de origen similares en relación con el sistema de preferencias generalizadas (SPG), cuyos principios generales básicos son los siguientes:- definición del concepto de producto originario establecida según los mismos criterios,- disposiciones en materia de acumulación regional del origen,- disposiciones en materia de acumulación del origen con materias originarias de la Comunidad Europea, Suiza o Noruega, según lo dispuesto en las normas de origen SPG,- tolerancia en porcentajes para los elementos no originarios,- obligación de transporte directo de las mercancías desde el país beneficiario,- disposiciones en materia de expedición y aceptación del certificado de origen sustitutivo modelo A (en lo sucesivo denominado 'el certificado sustitutivo'),- necesidad de una cooperación administrativa con las autoridades habilitadas de los países beneficiarios en lo relativo al certificado de origen modelo A.2. La Comunidad Europea y Suiza reconocen mutuamente las materias originarias de la otra parte o de Noruega (según lo dispuesto en las normas de origen SPG), transformadas e incorporadas a un producto originario del país beneficiario del SPG, como materias originarias de dicho país beneficiario.Las autoridades aduaneras de la Comunidad, de Suiza o de Noruega se prestarán la asistencia administrativa oportuna, particularmente en materia de verificación de los certificados de circulación de mercancías EUR.1 correspondientes a las materias contempladas en el párrafo primero. Se aplicarán, mutatis mutandis, las disposiciones relativas a la cooperación administrativa establecidas en el Protocolo n° 3 del Acuerdo CE-Suiza, en el anexo B del Convenio AELC o en el Protocolo n° 4 del Acuerdo sobre el Espacio Económico Europeo.Las disposiciones del presente punto no se aplicarán a los productos de los capítulos 1 a 24 del sistema armonizado.3. La Comunidad Europea y Suiza aceptan recíprocamente los certificados sustitutivos expedidos por las autoridades aduaneras de la otra parte en el presente Acuerdo en lugar de los certificados de origen modelo A expedidos por las autoridades competentes de los países beneficiarios, siempre que:- este procedimiento se refiera a la sustitución del certificado de origen modelo A, con exclusión de cualquier otro documento de certificación del origen,- el certificado sustitutivo haya sido extendido previa solicitud por escrito del reexportador,- las mercancías en cuestión hayan permanecido bajo vigilancia aduanera en la Comunidad Europea o en Suiza, según proceda, y no hayan sufrido, en su caso, más operaciones que las de descarga, carga posterior, fraccionamiento o cualquier otra operación destinada a garantizar su estado de conservación,- la aduana que vaya a diligenciar la operación ultime el certificado de origen modelo A original, indicando en éste los números de serie del certificado o certificados sustitutivos correspondientes,- que los productos en cuestión no sean objeto de excepciones a las normas de origen,- las autoridades aduaneras de la Comunidad Europea y de Suiza se presten la asistencia administrativa oportuna, particularmente en materia de control a posteriori; en especial, las autoridades del país donde se expida el certificado sustitutivo controlarán a posteriori, a petición del país destinatario de las mercancías, la validez del correspondiente certificado de origen modelo A original.4. El certificado sustitutivo deberá extenderse del siguiente modo:- deberá indicar, en la casilla superior derecha, el nombre del país intermedio donde se haya expedido,- en la casilla 4 deberá figurar una de las siguientes menciones: 'Certificat de remplacement' o 'Replacement certificate', así como la fecha de expedición del certificado de origen modelo A original y su número de serie,- en la casilla 1 deberá figurar el nombre del reexportador,- en la casilla 2 podrá figurar el nombre del destinatario final,- en las casillas 3 a 9 se deberán consignar todos los datos relativos a los productos reexportados que figuren en el certificado de origen modelo A original,- en la casilla 10 deberán figurar las referencias a la factura del reexportador,- en la casilla 11 deberá figurar el visado de la autoridad aduanera que haya expedido el certificado sustitutivo. La responsabilidad de dicha autoridad quedará limitada a la extensión de dicho certificado. En la casilla 12 se harán constar los países de origen y destino tal como figuren en el certificado de origen modelo A original. Esta casilla deberá ir firmada por el reexportador. El reexportador que firme dicha casilla de buena fe no será responsable de la exactitud de los datos y menciones que aparezcan en el certificado de origen modelo A original,- la aduana que deba realizar esta operación anotará en el certificado de origen modelo A original el peso, número y naturaleza de los bultos reexpedidos y los números de serie del certificado o de los certificados sustitutivos correspondientes. La aduana de que se trate deberá conservar al menos durante tres años el certificado de origen modelo A original, así como la solicitud de sustitución,- se podrá adjuntar al certificado sustitutivo una fotocopia del certificado de origen modelo A original.5. Cualquiera de las dos partes en el presente Acuerdo podrá suspender inmediatamente la aplicación de éste si alberga graves dudas respecto a su correcto funcionamiento. No obstante, informará de ello previamente a las autoridades competentes de la otra parte.6. La notificación recíproca de la Comunidad Europea y Suiza de la realización de los procedimientos internos relativos al establecimiento de la acumulación del origen con respecto a materias originarias de la Comunidad Europea y de Suiza en sus SPG respectivos dará lugar a la entrada en vigor del presente Acuerdo en la fecha conjuntamente acordada.".Tengo el honor de confirmarles el acuerdo de mi Gobierno sobre el contenido de la presente Nota.Les ruego acepten el testimonio de mi mayor consideración.Hecho en Bruselas, el 14 de diciembre de 2000.Por el Consejo Federal Suizo>PIC FILE= "L_2001038ES.002801.EPS">A. Nota de la Comunidad EuropeaSeñores:1. La Comunidad Europea y Noruega consideran que aplican normas de origen similares en relación con el sistema de preferencias generalizadas (SPG), cuyos principios generales básicos son los siguientes:- definición del concepto de producto originario establecida según los mismos criterios,- disposiciones en materia de acumulación regional del origen,- disposiciones en materia de acumulación del origen con materias originarias de la Comunidad Europea, Noruega o Suiza, según lo dispuesto en las normas de origen SPG,- tolerancia en porcentajes para los elementos no originarios,- obligación de transporte directo de las mercancías desde el país beneficiario,- disposiciones en materia de expedición y aceptación del certificado de origen sustitutivo modelo A (en lo sucesivo denominado el "certificado sustitutivo"),- necesidad de una cooperación administrativa con las autoridades habilitadas de los países beneficiarios en lo relativo al certificado de origen modelo A.2. La Comunidad Europea y Noruega reconocen mutuamente las materias originarias de la otra parte o de Suiza (según lo dispuesto en las normas de origen SPG), transformadas e incorporadas a un producto originario del país beneficiario del SPG, como materias originarias de dicho país beneficiario.Las autoridades aduaneras de la Comunidad, de Noruega o de Suiza se prestarán la asistencia administrativa oportuna, particularmente en materia de verificación de los certificados de circulación de mercancías EUR.1 correspondientes a las materias contempladas en el párrafo primero. Se aplicarán mutatis mutandis las disposiciones relativas a la cooperación administrativa establecidas en el Protocolo n° 3 del Acuerdo CE-Suiza, en el anexo B del Convenio AELC o en el Protocolo n° 4 del Acuerdo sobre el Espacio Económico Europeo.Las disposiciones del presente punto no se aplicarán a los productos de los capítulos 1 a 24 del sistema armonizado.3. La Comunidad Europea y Noruega aceptan recíprocamente los certificados sustitutivos expedidos por las autoridades aduaneras de la otra parte en el presente Acuerdo en lugar de los certificados de origen modelo A expedidos por las autoridades competentes de los países beneficiarios, siempre que:- este procedimiento se refiera a la sustitución del certificado de origen modelo A, con exclusión de cualquier otro documento de certificación del origen,- el certificado sustitutivo haya sido extendido previa solicitud por escrito del reexportador,- las mercancías en cuestión hayan permanecido bajo vigilancia aduanera en la Comunidad Europea o en Noruega, según proceda, y no hayan sufrido, en su caso, más operaciones que las de descarga, carga posterior, fraccionamiento o cualquier otra operación destinada a garantizar su estado de conservación,- la aduana que vaya a diligenciar la operación ultime el certificado de origen modelo A original, indicando en éste los números de serie del certificado o certificados sustitutivos correspondientes,- que los productos en cuestión no sean objeto de excepciones a las normas de origen,- las autoridades aduaneras de la Comunidad Europea y de Noruega se presten la asistencia administrativa oportuna, particularmente en materia de control a posteriori; en especial, las autoridades del país donde se expida el certificado sustitutivo controlarán a posteriori, a petición del país destinatario de las mercancías, la validez del correspondiente certificado de origen modelo A original.4. El certificado sustitutivo deberá extenderse del siguiente modo:- deberá indicar, en la casilla superior derecha, el nombre del país intermedio donde se haya expedido,- en la casilla 4 deberá figurar una de las siguientes menciones: "Certificat de remplacement" o "Replacement certificate", así como la fecha de expedición del certificado de origen modelo A original y su número de serie,- en la casilla 1 deberá figurar el nombre del reexportador,- en la casilla 2 podrá figurar el nombre del destinatario final,- en las casillas 3 a 9 se deberán consignar todos los datos relativos a los productos reexportados que figuren en el certificado de origen modelo A original,- en la casilla 10 deberán figurar las referencias a la factura del reexportador,- en la casilla 11 deberá figurar el visado de la autoridad aduanera que haya expedido el certificado sustitutivo. La responsabilidad de dicha autoridad quedará limitada a la extensión de dicho certificado. En la casilla 12 se harán constar los países de origen y destino tal como figuren en el certificado de origen modelo A original. Esta casilla deberá ir firmada por el reexportador. El reexportador que firme dicha casilla de buena fe no será responsable de la exactitud de los datos y menciones que aparezcan en el certificado de origen modelo A original,- la aduana que deba realizar esta operación anotará en el certificado de origen modelo A original el peso, número y naturaleza de los bultos reexpedidos y los números de serie del certificado o de los certificados sustitutivos correspondientes. Dicha aduana deberá conservar al menos durante tres años el certificado de origen modelo A original, así como la solicitud de sustitución,- se podrá adjuntar al certificado sustitutivo una fotocopia del certificado de origen modelo A original.5. Cualquiera de las dos partes en el presente Acuerdo podrá suspender inmediatamente la aplicación de éste si alberga graves dudas respecto a su correcto funcionamiento. No obstante, informará de ello previamente a las autoridades competentes de la otra parte.6. La notificación recíproca de la Comunidad Europea y Noruega de la realización de los procedimientos internos relativos al establecimiento de la acumulación del origen con respecto a materias originarias de la Comunidad Europea y de Noruega en sus SPG respectivos dará lugar a la entrada en vigor del presente Acuerdo en la fecha conjuntamente acordada.Les agradecería tuviesen la amabilidad de confirmarme el acuerdo de su Gobierno sobre lo que precede.Les ruego acepten el testimonio de mi mayor consideración.Hecho en Bruselas, el 29 de enero de 2001.En nombre del Consejo de la Unión Europea>PIC FILE= "L_2001038ES.003001.EPS">B. Nota de NoruegaSeñores:Tengo el honor de acusar recibo de su Nota redactada en los siguientes términos:"1. La Comunidad Europea y Noruega consideran que aplican normas de origen similares en relación con el sistema de preferencias generalizadas (SPG), cuyos principios generales básicos son los siguientes:- definición del concepto de producto originario establecida según los mismos criterios,- disposiciones en materia de acumulación regional del origen,- disposiciones en materia de acumulación del origen con materias originarias de la Comunidad Europea, Noruega o Suiza, según lo dispuesto en las normas de origen SPG,- tolerancia en porcentajes para los elementos no originarios,- obligación de transporte directo de las mercancías desde el país beneficiario,- disposiciones en materia de expedición y aceptación del certificado de origen sustitutivo modelo A (en lo sucesivo denominado el 'certificado sustitutivo'),- necesidad de una cooperación administrativa con las autoridades habilitadas de los países beneficiarios en lo relativo al certificado de origen modelo A.2. La Comunidad Europea y Noruega reconocen mutuamente las materias originarias de la otra parte o de Suiza (según lo dispuesto en las normas de origen SPG), transformadas e incorporadas a un producto originario del país beneficiario del SPG, como materias originarias de dicho país beneficiario.Las autoridades aduaneras de la Comunidad, de Noruega o de Suiza se prestarán la asistencia administrativa oportuna, particularmente en materia de verificación de los certificados de circulación de mercancías EUR.1 correspondientes a las materias contempladas en el párrafo primero. Se aplicarán, mutatis mutandis, las disposiciones relativas a la cooperación administrativa establecidas en el Protocolo n° 3 del Acuerdo CE-Suiza, en el anexo B del Convenio AELC o en el Protocolo n° 4 del Acuerdo sobre el Espacio Económico Europeo.Las disposiciones del presente punto no se aplicarán a los productos de los capítulos 1 a 24 del sistema armonizado.3. La Comunidad Europea y Noruega aceptan recíprocamente los certificados sustitutivos expedidos por las autoridades aduaneras de la otra parte en el presente Acuerdo en lugar de los certificados de origen modelo A expedidos por las autoridades competentes de los países beneficiarios, siempre que:- este procedimiento se refiera a la sustitución del certificado de origen modelo A, con exclusión de cualquier otro documento de certificación del origen,- el certificado sustitutivo haya sido extendido previa solicitud por escrito del reexportador,- las mercancías en cuestión hayan permanecido bajo vigilancia aduanera en la Comunidad Europea o en Noruega, según proceda, y no hayan sufrido, en su caso, más operaciones que las de descarga, carga posterior, fraccionamiento o cualquier otra operación destinada a garantizar su estado de conservación,- la aduana que vaya a diligenciar la operación ultime el certificado de origen modelo A original, indicando en éste los números de serie del certificado o certificados sustitutivos correspondientes,- que los productos en cuestión no sean objeto de excepciones a las normas de origen,- las autoridades aduaneras de la Comunidad Europea y de Noruega se presten la asistencia administrativa oportuna, particularmente en materia de control a posteriori; en especial, las autoridades del país donde se expida el certificado sustitutivo controlarán a posteriori, a petición del país destinatario de las mercancías, la validez del correspondiente certificado de origen modelo A original.4. El certificado sustitutivo deberá extenderse del siguiente modo:- deberá indicar, en la casilla superior derecha, el nombre del país intermedio donde se haya expedido,- en la casilla 4 deberá figurar una de las siguientes menciones: 'Certificat de remplacement' o 'Replacement certificate', así como la fecha de expedición del certificado de origen modelo A original y su número de serie,- en la casilla 1 deberá figurar el nombre del reexportador,- en la casilla 2 podrá figurar el nombre del destinatario final,- en las casillas 3 a 9 se deberán consignar todos los datos relativos a los productos reexportados que figuren en el certificado de origen modelo A original,- en la casilla 10 deberán figurar las referencias a la factura del reexportador,- en la casilla 11 deberá figurar el visado de la autoridad aduanera que haya expedido el certificado sustitutivo. La responsabilidad de dicha autoridad quedará limitada a la extensión de dicho certificado. En la casilla 12 se harán constar los países de origen y destino tal como figuren en el certificado de origen modelo A original. Esta casilla deberá ir firmada por el reexportador. El reexportador que firme dicha casilla de buena fe no será responsable de la exactitud de los datos y menciones que aparezcan en el certificado de origen modelo A original,- la aduana que deba realizar esta operación anotará en el certificado de origen modelo A original el peso, número y naturaleza de los bultos reexpedidos y los números de serie del certificado o de los certificados sustitutivos correspondientes. La aduana de que se trate deberá conservar al menos durante tres años el certificado de origen modelo A original, así como la solicitud de sustitución,- se podrá adjuntar al certificado sustitutivo una fotocopia del certificado de origen modelo A original.5. Cualquiera de las dos partes en el presente Acuerdo podrá suspender inmediatamente la aplicación de éste si alberga graves dudas respecto a su correcto funcionamiento. No obstante, informará de ello previamente a las autoridades competentes de la otra parte.6. La notificación recíproca de la Comunidad Europea y Noruega de la realización de los procedimientos internos relativos al establecimiento de la acumulación del origen con respecto a materias originarias de la Comunidad Europea y de Noruega en su SPG respectivos dará lugar a la entrada en vigor del presente Acuerdo en la fecha conjuntamente acordada.".Tengo el honor de confirmarles el acuerdo de mi Gobierno sobre el contenido de la presente Nota.Les ruego acepten el testimonio de mi mayor consideración.Hecho en Bruselas, el 29 de enero de 2001.Por el Gobierno del Reino de Noruega>PIC FILE= "L_2001038ES.003201.EPS">


text:
Svarbus teisinis pranešimas
 |
 21994D0908(01)
 Oficialusis leidinys L 234 , 08/09/1994 p. 0017 - 0017
 EEE jungtinio komiteto sprendimasNr. 9/941994 m. liepos 8 d.iš dalies keičiantis EEE susitarimo XXII priedą (Bendrovių teisė)EEE JUNGTINIS KOMITETAS,atsižvelgdamas į Europos ekonominės erdvės susitarimą, patikslintą Protokolu, patikslinančiu Europos ekonominės erdvės susitarimą, toliau — Susitarimas, ypač į jo 98 straipsnį,kadangi 1994 m. kovo 21 d. Tarybos direktyva 94/8/EB, iš dalies keičianti Direktyvą 78/660/EEB dėl sumų, išreikštų ekiu, peržiūrėjimo [1], turi būti įtraukta į Susitarimą,NUSPRENDĖ:1 straipsnisSusitarimo XXII priedo 4 punktas (Ketvirtoji Tarybos direktyva 78/660/EEB) prieš adaptaciją papildomas šia įtrauka:"— 394 L 0008: 1994 m. kovo 21 d. Tarybos direktyva 94/8/EB, iš dalies keičianti Direktyvą 78/660/EEB dėl sumų, išreikštų ekiu, peržiūrėjimo (OL L 82, 1994 6 26, p. 33)."2 straipsnisTarybos direktyvos 94/8/EB tekstai suomių, islandų, norvegų ir švedų kalbomis, kurie pridedami prie šio sprendimo teksto atitinkamomis kalbomis, yra autentiški,3 straipsnisŠis sprendimas įsigalioja 1994 m. spalio 1 d., jei EEE jungtiniam komitetui buvo pateikti visi pranešimai pagal Susitarimo 103 straipsnio 1 dalį.4 straipsnisŠis sprendimas skelbiamas Europos Bendrijų oficialiojo leidinio EEE dalyje ir EEE priede.Priimta Briuselyje, 1994 m. liepos 8 d.EEE jungtinio komiteto varduPirmininkasH. Hafstein[1] OL L 82, 1994 3 25, p. 33.--------------------------------------------------


text:
 Avis juridique important
 |
 22000D1123(11)
 Decisão do Comité Misto do EEE n.o 86/1999, de 25 de Junho de 1999, que altera o anexo XIII (transportes) do Acordo EEE
 Jornal Oficial no L 296 de 23/11/2000 p. 0046 - 0046
 Decisão do Comité Misto do EEEn.o 86/1999de 25 de Junho de 1999que altera o anexo XIII (transportes) do Acordo EEEO COMITÉ MISTO DO EEE,Tendo em conta o Acordo sobre o Espaço Económico Europeu, alterado pelo protocolo que adapta o referido acordo, a seguir designado "o acordo", e, nomeadamente, o seu artigo 98.o,Considerando o seguinte:(1) O anexo XIII do acordo foi alterado pela Decisão n.o 68/1999 do Comité Misto do EEE, de 28 de Maio de 1999(1).(2) A Directiva 98/18/CE do Conselho, de 17 de Março de 1998, relativa às regras e normas de segurança para os navios de passageiros(2) deve ser incorporada no acordo,DECIDE:Artigo 1.oNo anexo XIII do acordo, a seguir ao ponto 56 (Directiva 98/41/CE do Conselho) é aditado o seguinte ponto: "56f. 398 L 0018: Directiva 98/18/CE do Conselho, de 17 de Março de 1998, relativa às regras e normas de segurança para os navios de passageiros (JO L 144 de 15.5.1998, p. 1).".Artigo 2.oFazem fé os textos da Directiva 98/18/CE, redigidos nas línguas islandesa e norueguesa, que acompanham as respectivas versões linguísticas da presente decisão.Artigo 3.oA presente decisão entra em vigor em 24 de Dezembro de 1999, desde que tenham sido efectuadas ao Comité Misto do EEE todas as notificações, em conformidade com o n.o 1 do artigo 103.o do acordo.Artigo 4.oA presente decisão será publicada na secção EEE e no suplemento EEE do Jornal Oficial das Comunidades Europeias.Feito em Bruxelas, em 25 de Junho de 1999.Pelo Comité Misto do EEEO PresidenteF. Barbaso(1) JO L 284 de 9.11.2000.(2) JO L 144 de 15.5.1998, p. 1.


text:
Cuvântul rom, scris ROM, Rom sau rom are mai multe înțelesuri în limba română, și/sau în alte limbi, desemnând (printre altele) nume de localități și de personaje, o etnie, un râu, o băutură alcoolică, și diferite acronime (provenite, mai ales, din limba engleză) mai frecvent sau mai puțin frecvent folosite.
 Acronime
 rom ca acronim
 rom, limbă, codul ISO al limbii vorbită de romi -- (ISO 639 alpha-2, rom).
 ROM ca acronim
 ROM (MUD), bază de codificare, un acronim al unui baze de codificat de tip MUD.
 ROM, computere, acronim pentru Read-only memory, un anumit tip de memorie folosită în computere, o memorie care nu poate fi ștearsă ci doar citită.
 ROM, mașină de exersat, acronim pentru Range of Motion, desemnând un dispozitiv de exersare complex, al cărui constructori pretind că ar face "minuni" în doar 4 - 5 minute de exersat zilnic.
 ROM, muzeu, acronim pentru Royal Ontario Museum, muzeul oficial al Provinciei Ontario.
 ROM, Olimpiade, o prescurtare pentru România folosită la Jocurile Olimpice.
 ROM, ordin de magnitudine, acronim pentru aproximarea unui anumit ordin de magnitudine, Rough order-of-magnitude.
 Băutură
 Rom, băutură alcolică, produs alcoolic de concentrație mai mare decât a vinului, obținut prin fermentare și distilare, adeseori obținut din trestie de zahăr.
 Nume proprii
 Capitala Italiei
 Roma, oraș, capitala Italiei, scrisă și pronunțată "Rom" în limba germană, limba daneză, respectiv în limba suedeză.
 O etnie
 Rom, etnie - (cunoscuți și ca rromi), o etnie originară din India, care a migrat în Evul Mediu în diferite valuri succesive în Europa (în secolele XII, XIII și XIV), formată din cei ce au fost sau sunt ultimii nomazi ai Europei, denumiți și țigani.
 Localitate în Franța
 Rom, sat francez, o comună în departamentul Departamentul Deux-Sèvres în Franța
 Localități în Germania
 Rom, sat în Eifel, sat în Eifel
 Rom, comună în Mecklenburg-Vorpommern, sat german în județul Parchim (Landkreis Parchim), statul Mecklenburg-Vorpommern.
 Rom, sat în Morsbach, sat german în județul Oberbergischen (Oberbergischen Kreis).
 Nume proprii inventate
 Rom, nume Ferengi, numele unui personaj aparținând civilizației imaginare Ferengi, din serialul american de televiziune de mare succes Star Trek, mai exact din seria Star Trek: Deep Space Nine (a se vedea și Seriile Star Trek).
 Rom, numele Cavalerul Spațiului, personaj imaginar, un Galadorian, un "cavaler al spațiului" din Universul Marvel.
 Râu
 Rom, râu, în Val Müstair, Elveția.
 O marcă de ciocolată
 ROM Autentic - celebra ciocolată românească produsă din 1964 până în prezent.
 Alte posibile sensuri
 ROMs''', folosit ca plural al unui acronim, s-ar putea referi la "CD-ROM images" al diferitelor jocuri și aplicații pe calculator.
 Abrevieri
 Băuturi
 Nume proprii