text:
Viták az ügyészségről | Beszélő
 2003. december, Évfolyam 8, Szám 12 » Idusról idusra
 Viták az ügyészségről
 A 2003-as esztendő politikai vitáinak egyik fontos vonulata volt az egyes közjogi intézmények helyéről és szerepéről kialakult polémia. Mindenekelőtt a legfőbb ügyész szerepe és rajta keresztül a legfőbb ügyész alkotmányos jogállása, valamint a Pénzügyi Szervezetek Állami Felügyelete vezetőjének szerepe és – kisebb, de nem elhanyagolható mértékben – a Magyar Nemzeti Bank elnökének szerepe is a viták középpontjába került.
 Őszre a konfliktus különösen élessé vált; az Országgyűlés őszi ülésszaka alatt a többség közel egy tucat alkalommal utasította el a legfőbb ügyész interpellációra adott válaszát. Az álláspontok szélsőségesen polarizálódtak. Az egyik fél szerint az alkotmányos intézményrendszer fontos elemei ellen szisztematikus, alkotmányellenes támadás zajlik. Ezt az álláspontot képviselik az ellenzéki pártok és a hozzájuk közel álló tekintélyes gondolkodók egy része.[1]
 A másik álláspont szerint az előző kormány által kinevezett személyek közül többen a kormányváltás után is a korábbi kormány vezető pártjának az érdekeit szolgálják közjogi pozíciójukban, visszaélve azzal, hogy az új kormánynak nincs lehetősége eltávolításukra, vagy a rendelkezésére álló lehetőségek korlátozottak. Vezető szocialista politikusok valamifajta „árnyékállam” létrejöttéről is beszéltek.[2]
 Ezek a nézetek, miközben kétségtelenül valós problémákra is utalnak, egyenes következményei annak a „háborús pszichózisnak”, amelynek megteremtésén és fenntartásán a két nagy politikai párt immár évek óta fáradozik. Mind a Fidesz, mind az MSZP felismerte, hogy csak úgy tudja mozgósítani híveit, ha a másik oldalt a lehető legsötétebb színben festi le, és a másik oldal győzelmét mint az alkotmányosság és a demokrácia bukását tudja megjeleníteni hívei előtt. Ez a logika azért is veszélyes, mert a politikai gátlások alól felszabadít, ha a másik félről azt hisszük, hogy alapjaiban akarja lerombolni az alkotmányos demokráciát, szét akarja verni az alkotmányos intézményrendszert, vagy épp ellenkezőleg: egyfajta puccsot végrehajtva árnyékállamot működtet. Ennek az álláspontnak a képviselői felhatalmazva érezhetik magukat arra, hogy minden lehetséges eszközzel küzdjenek az általuk látott veszélyekkel szemben. Ilyen értelemben rendkívül veszélyes spirál kialakulásának lehetünk szemtanúi, amely könnyen az alkotmányos kereteken kívüli politikai küzdelem veszélyét is előidézheti.
 Annak érdekében, hogy a vitát megpróbáljuk ésszerű keretek közé szorítani, az alábbiakban az ügyészség körül kibontakozott konfliktusra kívánok koncentrálni, elsősorban az ügyészség alkotmányos helyzetének közjogi elemeit számba véve. A cikk végén pedig a lehetséges kiutakról, a jelenlegi szabályozástól eltérő alternatívákról is szólok.
 Az ügyészi szervezet története
 Magyarországon az ügyészi szervezetet az 1871. évi XXXIII. Törvénycikk hozta létre.[3] Az ügyészségek megalakulásuktól fogva, nyolcvan éven keresztül mint az igazságügy-miniszter alá rendelt vádhatóságok működtek. Vagyis a nyugat-európai államokhoz hasonlóan az ügyészség szerepe a büntető igazságszolgáltatáshoz kapcsolódott. Ugyancsak az európai országok gyakorlatát követve az ügyészség szervezetileg az igazságügyi minisztérium alárendeltségében működött, az ügyészi szervezet élén tulajdonképpen a miniszter állt.
 „A II. világháborút követő változások egész 1953 közepéig érintetlenül hagyták az ügyészség igazságügyi minisztérium alá rendeltségét. Az újfajta, az 1949-es alkotmánynak megfelelő ügyészség ekkor jött létre. Lényeges jellemző: a kormánytól való függetlensége, közvetlen parlamenti alárendeltsége és feladatainak a korábbiakhoz képest rendkívüli kiszélesítése, az ún. általános törvényességi felügyelet és az ügyész keresetindítási és fellépési joga polgári ügyekben. Az 1959. és 1972. évi új ügyészségi szabályozások a részletekben hoztak újdonságot, az alapelvekben kevésbé.”[4]
 Az ügyészség általános törvényességi felügyeleti szervvé válása különösen a koncepciós perek utáni álságos felbuzdulások, a „szocialista törvényesség” helyreállításának kampányai során erősödtek fel. A helyzethez hozzátartozik, hogy az ügyészség általános törvényességi felügyeleti jogkörében is monopolhelyzetben volt, hiszen más szervezet ezekkel a jogosítványokkal nem rendelkezett.
 Ebben a negyvenesztendős időszakban az ügyészség minden korábbinál intenzívebb és szorosabb politikai irányítás alatt tevékenykedett. A szocialista jog nem fogadta el a hatalommegosztás elvét, így független intézményről értelemszerűen nem lehetett beszélni. Az ügyészség is rendkívül szoros pártirányítás alatt állt, és fontos feladata volt a politikai elnyomás érvényesítésében. Feladatainak hatékony ellátást szolgálta a szigorú belső hierarchia kialakítása, a szoros alá-fölérendeltségi viszonyok megteremtése, az utasításhoz kötöttség bevezetése.
 Az ügyészség ideológiai elkötelezettségét és párt iránti lojalitását mi sem jelzi jobban, mint az, hogy a Legfőbb Ügyészség pártszervezete még 1989 nyarán is határozatban ítélte el a Nagy Imre és mártírtársainak rehabilitálására tett lépéseket. Az ügyészi apparátus minden kétséget kizáróan a pártállam egyik leglojálisabb kiszolgálója volt.[5]
 A rendszerváltás kezdetén, 1988–89-ben az Igazságügyi Minisztériumban elkészült az új alkotmány szabályozási koncepciója. A tervezetben az ügyészség alkotmányjogi státusára vonatkozóan három egymástól eltérő megoldási mód merült fel. Az a) változat szerint lényegében nem változott volna az ügyészség státusa. Ezen javaslat szerint az alkotmányban megjelenne az ügyész nyomozásra, polgári ügyben való perindításra, valamint a büntetés-végrehajtás törvényességi felügyeletére vonatkozó joga. „Annak kifejezésre juttatása végett, hogy a törvényesség és a jogbiztonság – még elviekben is – nem függ az Országgyűlés személyi összetételétől, célszerű volna, ha az Országgyűlés a legfőbb ügyészt – miként majd a Legfelsőbb Bíróság elnökét is – a parlamenti ciklusnál hosszabb időre válassza meg”[6] – olvasható a koncepcióban.
 A b) változat szerint az ügyészség alkotmányos helyzetének változatlanul hagyása mellett jelentősen módosult volna az ügyészi szervezet feladatköre, gyakorlatilag csak a büntetőeljárással kapcsolatos feladatok maradtak volna meg. A c) változatban jelentősen megváltozott volna az ügyészi szervezet jogállása. A dokumentum szerint „a legfőbb ügyész az igazságügy-miniszter egyik helyetteseként tevékenykedne, és a szervezet alapvetően a vádképviseletet látná el”.[7]
 Az alkotmány 1989-es módosítása és az ügyészségről szóló 1972. évi V. törvény módosításai[8] végül is az a) változat szerinti készültek el: előírták, hogy a legfőbb ügyészt a köztársasági elnök javaslatára az Országgyűlés választja, hat évre, vagyis a parlamenti ciklusnál hosszabb időre.[9]
 Ez a megoldás felemás státust teremtett a legfőbb ügyész számára, mivel mandátumának elválasztása az országgyűlés mandátumától a legfőbb ügyész státusának függetlenségére utal. Az alkotmányban számos olyan közjogi tisztség létezik, amelynek betöltőjét az országgyűlési ciklusnál hosszabb időre választják. A köztársasági elnököt öt évre, az alkotmánybírákat kilenc évre, az országgyűlési biztosokat szintén hat évre, az Állami Számvevőszék elnökét tizenkét évre, a Legfelsőbb Bíróság elnökét szintén hat évre választja az Országgyűlés. Ezeknél a tisztségeknél azonban – a köztársasági elnököt kivéve – a megválasztás feltétele az országgyűlési képviselők kétharmadának támogatása.[10]
 Ez a szabályozás természetesen nem zárja ki azt, hogy a legfőbb ügyész valóban pártoktól független közjogi tisztségviselő legyen. Az MDF és az SZDSZ között létrejött közjogi megállapodás-csomag számos esetleges garanciális elemet tartalmazott. Ilyenek azok a szabályok, amelyek a köztársasági elnökhöz telepítenek bizonyos jelölési vagy kinevezési jogosítványokat, azon az alapon, hogy a megállapodás megkötésekor az elnöki tisztet az akkori legnagyobb ellenzéki párt, az SZDSZ jelöltje töltötte be. Azokban az esetekben, amikor az elnök és a kormányzó pártok azonos politikai oldalt képviselnek (mint ahogyan ez 1994 és 1998 között, majd 2000 és 2002 között történt), ez a garanciális elem nem működik.
 Működött viszont 1990-ben, bár hozzá kell tenni, hogy Györgyi Kálmán személyében olyan jelöltről kellett dönteni a parlamentnek, akit mind az ellenzék, mind a kormánypártok mérvadó személyiségei pártatlan jelöltnek tartottak, így mindkét oldal támogatásával választották meg. Mandátumának lejártakor, 1996-ban kilencven százalékot meghaladó támogatást kapott.
 Györgyi Kálmán lemondása után a Fidesz szakított a korábbi hagyománnyal, és annak ellenére, hogy a jelölési folyamatban Polt Pétert még a kormánykoalíció egyik tagja, az MDF sem támogatta, csak a Fidesz, a Kisgazdapárt és a MIÉP állt ki mellette, elérte, hogy Göncz Árpád mégis a Fidesz egykori képviselőjelöltjét jelölte a legfőbb ügyészi posztra.[11]
 Az a tény, hogy a legfőbb ügyészt a köztársasági elnök javaslatára az Országgyűlés egyszerű többséggel választja, továbbá, hogy az alkotmány 52. § (2) bekezdése értelmében „a legfőbb ügyész az Országgyűlésnek felelős, és működéséről köteles beszámolni”, arra utal, hogy a legfőbb ügyész politikailag a mindenkori többségnek felelős. Ezt mutatja az a tény is, hogy míg a Legfelsőbb Bíróság elnökéhez vagy az Alkotmánybíróság tagjaihoz – a hatalommegosztás elvéből adódóan – a képviselők még kérdést sem intézhetnek, az országgyűlési biztosokhoz, az Állami Számvevőszék elnökéhez, valamint a Nemzeti Bank elnökéhez pedig csak kérdést intézhetnek, addig a kormányon és a kormány tagjain kívül csak a legfőbb ügyészhez intézhetnek a kérdésen kívül interpellációt is.[12]
 Az egyszerű többséggel való megválaszthatóság és az interpellálhatóság a legfőbb ügyész pozícióját a kormánytagokéhoz közelíti, amit az „Országgyűlésnek felelős” megfogalmazás csak megerősít. Ez a felemás közjogi megoldás annak volt köszönhető, hogy az alkotmányozás folyamatában aktív szerepet játszó pártok a közjogi státus meghatározásakor abból indultak ki, hogy hosszú távon a legfőbb ügyész a kormánynak felelős pozíciót fog betölteni. Ez az egyetértés az alkotmány és az ügyészségi törvény módosítása során is fennállt.
 Amikor az 1990-es választások után a Legfőbb Ügyészségen a miniszterelnök felkérésére megkezdődtek az ügyészségi reform előkészületei, ennek az egyetértésnek a keretei között indult el a munka. Az 1991 tavaszára elkészült koncepció lényegében Kulcsár Kálmán 1989. májusi alkotmánytervezetéhez hasonló módon az igazságügy-miniszter felügyelete alá kívánta helyezni az ügyészséget. Az igazságügy-miniszter részére biztosította a normatív és egyedi utasítás adását, az utóbbi tekintetben azonban kizárta az ún. negatív utasításadás jogát. Személyzeti tekintetben a legfőbb ügyészt és helyetteseit a miniszterelnök javaslatára a köztársasági elnök nevezi ki határozatlan időre (és menti fel), a többi ügyész tekintetében a legfőbb ügyész a kinevező hatóság, neki azonban figyelembe kell vennie az illetékes ügyészi testület véleményét.[13]
 Mire azonban a javaslat megszületett, addigra már megszűnt a korábbi egyetértés, és az akkori két nagy párt közötti bizalmatlanság lehetetlenné tette a megkezdett átalakítás befejezését. A javaslat kapcsán kirobbant politikai vitával egyidejűleg szakmai vita is indult.
 A vitatkozók – elsősorban a nemzetközi példák alapján – három lehetséges modellt vázoltak fel. Az egyik a végrehajtó hatalomnak alárendelt s ahhoz az igazságügy-miniszteren keresztül kapcsolódó modell. Ez a francia minta nyomán Európában elterjedt általános megoldás. A volt szocialista országok közül ezt adaptálta Lengyelország és Csehország.[14] A második a népszuverenitást megtestesítő intézménynek (parlament, király) vagy közvetlenül a népnek, a választóknak felelős ügyészség. Ezt a modellt a posztszocialista országok közül több országban is megőrizték, így például Oroszországban, Ukrajnában és Magyarországon, ahol tehát az ügyészség a törvényhozásnak alárendelten tevékenykedik.[15] A harmadik lehetséges modell a bolgár és a horvát megoldás, ahol „az ügyészséget mind a törvényhozó, mind a végrehajtó hatalomtól függetlenítették”.[16] A bolgár alkotmány 117. cikke szerint „Az ügyészség a bírói hatalom része”, s mint ilyen, az ügyészség jogosítványainak gyakorlása során csak a törvényeknek van alávetve. Ezt a teljes szervezeti függetlenség biztosítja. Vezetőjét, a legfőbb ügyészt az Igazságügyi Főtanács javaslatára a köztársaság elnöke nevezi ki, illetve menti fel, s a legfőbb ügyész nem tartozik beszámolni tevékenységéről sem a parlamentnek, sem a kormánynak. Hasonló szabályokat tartalmaz a horvát alkotmány is.[17]
 Érdekes módon a hazai vita mind szakmai, mind politikai szinten csak az első két álláspontról folyt. A vitázók vagy a jelenlegi helyzet megváltoztatása és az ügyészség kormány alá rendelése mellett érveltek,[18] vagy a parlament alá rendelt ügyészség mellett szálltak síkra.[19] Mindeddig komoly súllyal nem vetődött fel a harmadik modell, a törvényhozástól is független ügyészség bevezetésének gondolata.
 Az egyes álláspontok mellett érvelők, valamint azok is, akik nem foglalnak állást határozottan egyik megoldás mellett sem,[20] egyetértenek abban, hogy mindkét verzió megfelel a jogállami követelményeknek, és mindkettőnek vannak kétségtelen előnyei.
 A parlament alá rendelés változatlanul hagyása mellett érvelők úgy látják, hogy így biztosítható az ügyészség függetlenítése a pártpolitikától. Arra azonban nem térnek ki, hogy tekintettel arra, hogy a parlament a jelenlévő képviselők egyszerű többségével választja a legfőbb ügyészt, előfordulhat, hogy a megválasztott legfőbb ügyész a parlamentben csak a megválasztása idején többségben lévő politikai pártok bizalmát élvezi.[21]
 Arról is keveset hallani, hogy mi is a pontos alkotmányjogi tartalma az ügyészség parlament alá rendelésének. Györgyi Kálmán szerint „a parlamenti ellenőrzés a képviselői kérdések és interpellációk, sőt »bizalmatlansági« indítvány formájában is megnyilvánult”.[22] A szerző nem fejti ki részletesen, de érdemes lehet elgondolkodni azon, hogy mi is lehet a „bizalmatlansági” indítvány tartalma. Nem térnek ki a kérdéssel foglalkozók arra sem, hogy hogyan lehetne értelmezni a parlamenti alárendeltség alkotmányos keretei szempontjából, ha a parlament úgy érvényesítené jogait, hogy normatív utasításokat adna az ügyészségnek oly módon, ahogyan azt az Állami Számvevőszék – mint országgyűlés alá rendelt szervezet – vonatkozásában megteheti.
 A kormány alá rendelés melletti legfőbb érv, hogy az „nem az ügyészség iránti bizalmatlanságból fakad, hanem abból, hogy a kormány felelősséget kíván vállalni – mert felelősséget kell vállalnia a büntetőpolitika hatályosulásáért, s erre a jogalkotásban vállalt előkészítő szerep nem elegendő. A végrehajtó hatalomnak még a legkövetkezetesebb törvényesség mellett is szüksége van az ítélkezés befolyásolására. S minthogy a bírói függetlenség kikezdhetetlen és szilárd alkotmányos alapelv – éppoly mellőzhetetlen követelmény, mint a jogpolitika érvényesítéséért viselt kormányzati felelősség –, ez utóbbi másként, mint a vádhatósági funkción keresztül nem történhet.”[23]
 Bár megjelent a feladatok újragondolásának szükségessége melletti érvelés is, ez nem vált a vita meghatározó elemévé. A központi kérdés a függetlenség (ti. kormánytól való függetlenség), illetve függőség kérdése lett, és ezen keresztül a politikai felelősség kérdése, és nem az, hogy milyen feladatot kellene ellátni az ügyészi szervezetnek.
 Nyilvánvaló, ha az ügyészség a vádképviseleti jogosítványokon túlmenő jogosítványokkal is rendelkezik, akkor ezek tekintetében (különösen a pártok, egyházak, alapítványok, egyesületek törvényességi felügyelete vonatkozásában) súlyos gondokat okozna az ügyészség kormány alá rendelése. Amennyiben az ügyészség tisztán vádhatóságként jár el, illetve kizárólag a büntetőeljárásban vannak feladatai, akkor meg kell vizsgálnunk, hogy az eljárásban milyen jogosítványai vannak.
 Az ügyészség alkotmányos helyzetének ellentmondásos volta kérdésessé teszi az új Büntetőeljárási Törvény (Be.) nyomozásra vonatkozó rendelkezéseinek érvényesülését is. Az ügyészség kormánytól független státusa mellett érvelők szívesen hivatkoztak arra, hogy a kormányzatnak a maga büntetőpolitikájának érvényesítéséhez megfelelő eszköz áll a rendelkezésére, hiszen a rendőrség a kormányzat irányítása alatt áll. Az új Be. új helyzetet teremtett, így joggal tehető fel a kérdés, hogy a kormányzatnak milyen eszköze marad a kriminálpolitika érvényesítésére.
 Amennyiben a nemzetközi példákat számba vesszük, a helyzet rendezésére meglehetősen sokféle megoldást találhatunk. A Nemzetközi Büntetőbíróság felállítását megelőzően, 1998 májusában Freiburgban tartott konferenciát előkészítendő, 33 ország ügyészi szervezetére kiterjedő elemzést végeztek el a konferencia szervezői. A megvizsgált országokat három nagy csoportba sorolták. Az első csoportot az angolszász jogrendet követő (Common Law) országok alkották, a vizsgálat az Amerikai Egyesült Államokat, Nagy-Britanniát, a Dél-Afrikai Köztársaságot, Dél-Koreát, Izraelt, Japánt, Kanadát, Mauritiust, Nigériát, Pakisztánt és Szingapúrt érintette.[24]
 A második kategóriába a kontinentális jogrendszer országait sorolták, azokat az országokat, amelyek alapvetően a francia inkvizitórikus modellt követték. Ezen országokat is két csoportra bontották, az egyikbe azokat az országokat sorolták, ahol működik a vizsgálóbírói intézmény. Ebben a csoportban Belgium, Egyiptom, Franciaország, Hollandia, Málta, Ruanda, Szenegál és Spanyolország jogi megoldásait elemezték. A kontinentális országok második csoportját a klasszikus ügyészségi struktúrát alkalmazó országok alkotják. Ezt a megoldást Ausztria, Argentína, Brazília, Chile, Costa Rica, Csehország, Finnország, Grúzia, Magyarország, Németország, Olaszország és Oroszország példáján vizsgálták.
 Végül külön sui generis csoportként Kínát elemezték.
 Az első kérdés, amelyet valamennyi érintett országban megvizsgáltak, az volt, hogy ki tölti be a legfőbb ügyész pozícióját (egy bírói tisztet betöltő személy, a kormány egy tagja, egy köztisztviselő vagy független tisztviselő stb.), és milyen szervezetektől függ (a végrehajtó hatalomtól vagy a bíróságoktól). Hogyan nyeri el a megbízatását a legfőbb ügyész, és hogyan lehet elmozdítani?
 Az angolszász országokban általában az Attorney General tölti be a legfőbb ügyészi tisztet (ez a helyzet az USA-ban, Kanadában, Izraelben, Szingapúrban és, bizonyos értelemben, Nigériában). Az Attorney General személyesen nem képviseli a vádat, hiszen általában ő a kormány egyik tagja, az igazságügyi minisztérium vezetője. Angliában a Director of Public Prosecutions (DPP) tölti be a legfőbb ügyészi tisztet, aki egyben a Crown Prosecution Service (CPS) vezetője.
 A megvizsgált angolszász országokban, ahol a legfőbb ügyészi posztról egyáltalán beszélhetünk (hiszen például Pakisztánban egyáltalán nem is létezik ez a tisztség, Nigériában ugyan van Attorney General, de a vádhatóság a tőle független DPP), a legfőbb ügyész a kormány jogi tanácsadójaként és képviselőjeként is eljár, például a kiadatási ügyekben.
 Az angolszász országok közös sajátossága, hogy a legfőbb ügyészt a végrehajtó hatalom feje, az elnök vagy a miniszterelnök nevezi ki (Anglia, Kanada, Korea, Nigéria, Pakisztán, Szingapúr, Japán, USA), vagy pedig a kormány mint testület nevezi ki (Izrael). Ez a körülmény azonban nem befolyásolja a legfőbb ügyész függetlenségét az eljárási kérdésekben, mivel a kormány nem adhat utasításokat a legfőbb ügyész számára arról, hogy egyes ügyekben vagy az ügyek egy meghatározott csoportjában milyen eljárást kövessen. Mindazonáltal a kinevezés és a felmentés módja vitathatatlanul megteremti a végrehajtó hatalom bizonyos fokú befolyását.
 Az angolszász rendszernek közös sajátossága, hogy az ügyészségi szervezet a vádhatósági szerepen kívül nem vesz részt a büntető igazságszolgáltatásban, tehát a nyomozati eljárásban nincs szerepe az ügyésznek.
 A kontinentális jogrend francia modellje esetén a legfőbb ügyésznek a vádfunkció mellett nyomozati funkciója is van. Franciaországban a Procureur Général, Belgiumban a Procureur du Roi, Spanyolországban a Fiscal General del Estados tölti be ezt a posztot. Hollandiában öt főügyészből álló tanács látja el a legfőbb ügyészi hivatalt. A francia modellt követő afrikai országokban többnyire egy legfőbb ügyész van.
 Ebben a modellben az ügyészek (Procureurs) általában a bírói hatalmi ághoz tartoznak, így a bírákhoz hasonló függetlenséget élveznek. Mindazonáltal pozíciójuk el is tér a bírókétól, mivel kinevezésük nem mindig szól határozatlan időre.
 A legfőbb ügyész a francia modellben a végrehajtó hatalomnak alárendelten tevékenykedik, kinevezéséről az elnök, a kormány vagy az igazságügy-miniszter dönt. Elvben a legfőbb ügyész ebben a modellben elmozdíthatatlan, de fegyelmi okból el lehet távolítani a tisztségéből. Az afrikai országokban az elmozdítás könnyebb eljárás. Franciaországban az elmúlt években végrehajtott reformok megnövelték a Conseil Supérieur de la Magistrature szerepét a legfőbb ügyész eltávolítását célzó eljárásban, oly módon, hogy döntése kötelező a kormány számára.
 A legfőbb ügyész pozíciója a kontinentális jogrend többi országában csak a centralizált államokban, Latin-Amerikában és a volt szocialista országokban, valamint kisebb országokban, például Finnországban létezik. A szövetségi országokban ugyan van legfőbb ügyészi pozíció (Generalbundesanwalt, Procuratore Generale), de ő nem irányítja az ügyészi apparátust, helyzete inkább a francia Procureur Généraléhoz hasonlít.
 Ezekben a kontinentális országokban az ügyészek általában a bírákkal vagy a köztisztviselőkkel azonos karriert futnak be (ez a helyzet Ausztriában, Németországban, Brazíliában és Finnországban), vagy egyenesen kvázi bírói tisztet töltenek be (mint Olaszországban, Kolumbiában vagy Costa Ricában). Az ügyészség függetlensége az ügyészek státusától függ, és amennyiben a legfőbb ügyész közhivatalnok, általában a végrehajtó hatalomtól függő helyzetben van. A végrehajtó hatalom nevezi ki határozatlan időre, és csak rendkívül kivételes esetekben lehet elmozdítani. Ez a függés legmarkánsabban Németországban és Ausztriában figyelhető meg, ahol az ügyészek „politikai hivatalnokok”, akik a kormányzat politikáját érvényesítik.
 Azokban az országokban, ahol a legfőbb ügyész független közhivatalnok (mint Argentínában, Brazíliában, Chilében, Finnországban, Grúziában, Oroszországban és Magyarországon is), a kinevezéséről az elnök a szenátussal vagy a Legfelsőbb Bírósággal együtt dönt, vagy az elnök javaslatára a törvényhozás választja (mint Magyarországon, Grúziában és Oroszországban).
 A kontinentális országok közül Olaszországban, továbbá Kolumbiában és Costa Ricában a legfőbb ügyész helyzete leginkább a bíróéra hasonlít, független a végrehajtó hatalomtól, kinevezéséről és eltávolításáról is egy speciális bírói testület (mint például a Consiglio Superiore della Magistratura) vagy a Legfelsőbb Bíróság dönt.
 Az áttekintésből azt láthatjuk, hogy sokféle megoldási lehetőség kínálkozik a felemásra sikeredett magyar közjogi helyzet feloldására. Az egyik lehetséges megoldás az ügyészség kormány alá rendelése. Ebben az esetben a legfőbb ügyész lehetne az igazságügy-miniszter helyettese, vagy maga az igazságügy-miniszter, de elképzelhető az a megoldás is, hogy a legfőbb ügyészt egyszerű többséggel négy évre választja az országgyűlés, és továbbra is kérdezhető és interpellálható marad.
 Ez a megoldás egyértelművé tenné az ügyészek közjogi felelősségét, és világossá válna, hogy milyen eszközök állnak a kormány rendelkezésére büntetőpolitikájának érvényesítésére. Ha erre a megoldásra esik a választás, úgy az magával vonná az ügyészi hatáskörök újragondolását, és szükségessé tenné, hogy a törvényességi felügyeleti jogköröket valamely más szervezet lássa el, például az ügyészi szervezeten belül létrehozott, a kormánytól függetlenített „tanács”. Ebben a modellben az ügyészség dominánsan nyomozó- és vádhatóságként járna el, oly módon, hogy közben a büntetőeljárás nyomozati szakaszában lényegesen megnövekedne a nyomozási bíró szerepe, aki gyakorlatilag minden alapjog-korlátozó döntésben meghatározó szerepet kapna.
 A politikai befolyás ellensúlyozására garanciákat lehetne beépíteni a törvénybe, amelyek egyrészről tiltanák a negatív érdemi döntésre (a feljelentés elutasítására, a nyomozás megszüntetésére vagy a vád elejtésére) irányuló legfőbb ügyészi utasítást. Másrészről a pozitív utasítást is írásbeli formához lehetne kötni, úgy, hogy az utasítást az ügy iratai között kelljen tárolni, hogy a felek számára világossá váljon a beavatkozás ténye. További garanciát jelenthet ebben a rendszerben a szigorú hierarchia oldása, az eljáró ügyészek függetlenségének erősítése, olyan konstrukció létrehozása, amely megszünteti az egyes ügyészek konkrét ügyben való utasíthatóságának jogát. A jogpolitika érvényesítésére azonban a kormány vagy a miniszter normatív utasításokat adhatna. Ez a modell felel meg leginkább a kontinentális európai országok gyakorlatának is.[25]
 A másik lehetséges megoldás a legfőbb ügyész függetlenségének erősítése. Ennek érdekében – az alkotmány és az ügyészi törvény módosításával – elő lehetne írni, hogy a legfőbb ügyészt kizárólag a legalább tizenöt éve ügyészként dolgozó ügyészek közül, az Országos Igazságszolgáltatási Tanács vagy a Legfelsőbb Bíróság egyetértésével, a köztársasági elnök javaslatára, kétharmados többséggel az országgyűlés választja. Ezek a garanciák biztosíthatnák, hogy a legfőbb ügyész politikai befolyásoktól mentesen független közjogi szereplőként lássa el feladatát. Ebben a konstrukcióban azonban újra kellene gondolni az ügyészség szerepét a nyomozásokban, hiszen az bizonyosan nem kívánatos, hogy semmilyen befolyása ne maradjon a mindenkori kormányzatnak az igazságszolgáltatás menetére. Ennek ugyanis két olyan következménye is lehet, ami súlyos károkat okoz az igazságszolgáltatásnak és a jogbiztonságnak.
 Az egyik lehetséges következmény az, ha a mindenkori parlamenti többség csak az anyagi jogszabályok változtatásával tudja érvényesíteni jogpolitikáját. Ennek negatív hatását az elmúlt években megfigyelhettük, amikor a büntető törvénykönyv 1998. és 2001., valamint 2003. évi változtatásai lényeges kérdésekben alapvetően eltérő jogpolitika érvényesítését írták elő.[26] Probléma természetesen nem a jogpolitikai elképzelések különbözőségével van, hanem azzal, hogy egyéb eszköz híján az eltérő elképzelések a büntető törvénykönyvben jelennek meg.
 A másik lehetséges következmény a kormány alá rendelt rendőrség és a kormánytól független ügyészség közötti konkurenciaharc vagy politikai indíttatású rivalizálás kialakulása lehet. Ez a konfliktus ugyanis alapjaiban rendítheti meg a büntető igazságszolgáltatást. Rövid távon bizonyosan nem lenne szerencsés az ügyészség teljes kivonása a nyomozati eljárásokból, ahogyan az az angolszász rendszerekben történik, mivel a rendőrség szakmai felkészültsége nem teszi lehetővé a szakmai felügyelet nélküli munkát, de hosszabb távon ez a megoldás is megfontolandó, természetesen csak oly módon, hogy az ügyészi nyomozási jogkörök megszüntetésével együtt törvény írná elő a nyomozást vezetők kötelező szakmai képzettségét (esetleg egyenesesen jogi egyetemi képzettséget).
 Csak a tiszta közjogi megoldások teszik lehetővé azt, hogy az igazságszolgáltatást amennyire lehet, kivonjuk a politikai küzdelmek alól, és helyreállítsuk az ügyészség iránti közbizalmat, amit 1990 és 2000 között nagy nehézségek árán sikerült megteremteni, és amit 2000 óta újra „sikerült” lerombolni. Ebben a vonatkozásban nem az a kérdés, hogy szakmailag helytállóak-e a legfőbb ügyészség azon döntései, amelyeket a parlamentben támadások értek. Ezt ugyanis csak a bíróság tudná eldönteni, amely bíróságot éppen a vádemelés elmaradása foszt meg rendszeresen a döntés lehetőségétől. A kérdés sokkal inkább az, hogy lehet-e hihetően úgy interpretálni a legfőbb ügyész döntéseit a közvélemény előtt, hogy ő valójában a Fidesz érdekeit képviseli.
 Amennyiben a kormány alá tartozó legfőbb ügyész feladata a vádképviselet és a nyomozások felügyelete, akkor a független bíróságoknak megmarad a lehetősége arra, hogy őrködjenek az alapjogok betartásán és döntsenek a büntetőjogi felelősség ügyében. Amennyiben a törvényhozó a független ügyészség mellett dönt, akkor is lehetnek viták arról, hogy jól döntött-e egy ügyben az ügyészség, vagy sem (mint ahogyan bírósági ítéletekről is elindulhat a társadalmi vita), de a politikai befolyás vádját viszonylag könnyű lenne visszautasítani.
 Jelen írás a miskolci Bűnügyi Tudományi Közlemények – Emlékkönyv Kratochwill Ferenc (1933–1993) tiszteletére című kötetben (szerk.: Farkas Ákos) megjelent tanulmány átdolgozott változata.
 [1] Erről is szólt például Sólyom László, az Alkotmánybíróság volt elnöke a Magyar Hírlapnak 2003 őszén adott interjújában. Hanyatlik az alkotmányos kultúra – négyszemközt Sólyom Lászlóval. Magyar Hírlap, 2003. november 22.
 [2] Árnyékállamot épít a Fidesz – mondja Gyurcsány Ferenc. Népszabadság, 2003. október 29.
 [3] Az ügyészség történetéről részletesen ír Kertész Imre. A Magyar Királyi Igazságügy-minisztérium és az ügyészségek. Magyar Jog, 1993/10. 594–602.; Kiss Anna: Elképzelések az ügyészség helyzetéről és szerepéről. Kriminalisztikai tanulmányok 30. 93–111.; Györgyi Kálmán: 125 éves az ügyészség. Magyar Jog 1996/9. 513–8.
 [4] Györgyi, i. m. 515.
 [5] Nyilván ebben a közegben voltak, akik különös buzgalommal jártak el, mások pedig visszafogottabban, de összességében az apparátus egésze mint szigorú hierarchiába szerveződött intézmény kifejezetten a kommunista eszmékhez hű emberekből állt.
 [6] Kilényi Géza (szerk.): Egy alkotmány-előkészítés dokumentumai. Budapest, Államtudományi Kutatóközpont, 1991. 250.
 [7] Uo. 250–2.
 [8] 1989. évi XXXII., 1989. évi XLVI., 1990. évi XL., 1990. évi LXV.
 [9] 1972. évi V. törvény 20. § (1).
 [10] A köztársasági elnök megválasztását szabályozó rendelkezések lehetővé teszik, hogy végső soron egyszerű többséggel válasszák meg az elnököt (alkotmány 29/B. § (4) bekezdés). A többi tisztségnél azonban egyértelműen kétharmados támogatást ír elő az alkotmány. Az Alkotmánybíróság tagjai esetén a 32/A. § (4) bekezdése, az országgyűlési biztosok esetén a 32/B. § (4), az Állami Számvevőszék elnökének és alelnökeinek esetén a 32/C. (3), a Legfelsőbb Bíróság elnöke esetén a 48. § (1).
 [11] Azok, akik a köztársasági elnök általi jelölést a függetlenség garanciájának tekintik, joggal hivatkozhattak arra, hogy az „ellenzéki” elnök támogatását élvezte a jelölt.
 [12] Alkotmány 27. §.
 [13] Györgyi, i. m. 516.
 [14] Hlavathy Attila: Az ügyészség közjogi státusza és feladatköre. Ügyészségi Értesítő 1995/1–2. 57–8.
 [16] Pusztai László: Korszerű ügyészség az ezredfordulón. Ügyészek Lapja 1995/4. 11.
 [18] Tóth Mihály: Érvek az ügyészség kormány alá rendelése mellett. Ügyészek Lapja, 1999/6. 5–14. Hack Péter: Az ügyészség függetlensége. Ügyészek Lapja 1997/1. 3–6.; Az ügyészség alkotmányos helyzete és az új büntetőeljárási törvény. Magyar Jog 1998/6. 335–9.
 [19] Lőrinczy György: A magyar jogállamiság egyik feltétele a kormánytól független ügyészség. Magyar Jog 1991/11. 665–72.; Egy jogállami megoldás a parlament alá rendelt ügyészség. Ügyészek Lapja 1998/3. 31.; Miért indokolt a magyar ügyészség parlament alá rendelése? Ügyészek Lapja 1999/6. 15–27.
 [20] Például Kiss Anna: Elképzelések az ügyészség helyéről és szerepéről című tanulmányában.
 [21] Mint ahogyan az legutóbb Polt Péter legfőbb ügyésszé választása alkalmával megtörtént.
 [22] Györgyi, i. m. 517.
 [23] Tóth, i. m. 10.
 [24] Louise Arbour–Albin Eser–Kai Ambos–Andrew Sanders (eds.): The Prosecutor of a Permanent International Criminal Court. Freiburg im Breisgau, 2000. 496.
 [25] Magam is ezen megoldás mellett érveltem korábbi írásomban: Az ügyészség alkotmányos helyzete és az új büntetőeljárási törvény. Magyar Jog 1998/6.
 [26] Az 1998. évi LXXXVII. törvény, a 2001. évi CXXI. törvény és a 2003. II. törvény jó példája ennek a különbségnek.
 Előző cikk: Édes néném
 Következő cikk: Ügyészségünk: a nagy túlélő
 Hack Péter: Az ügyészség, a velünk élő múlt


type: wikipedia

text:
 Események
 február 4. – Chartista nagygyűlés Londonban, általános választójog bevezetését követeli.
 november 3. – Kitör az első ópiumháború Nagy-Britannia és Kína között.
 november 10. – Trefort Ágoston vezetésével megalakul Pesti Műegylet néven az első művészeti egyesület
 november 17. – Giuseppe Verdi első operáját, az „Oberto”-t bemutatják Milánóban.
 Franciaország meghódítja Laoszt.
 Anglia annektálja Ádent.
 Poroszországban munkaügyi reformokat vezetnek be, megtiltják a 9 év alatti gyerekek üzemi munkáját.
 Az év témái
 1839 az irodalomban
 1839 a tudományban
 London és Nyugat-Dayton között 21 km-es távírórendszer épül ki.
 Indiában Calcutta és Diamond Harbour között épül ki egy 35 km-es távírórendszer, egy 7 km széles folyamon keresztül.
 Elkészítik az első daguerrotipeket.
 Charles Goodyear a kaucsuk-vulkanizálás feltalálása.
 Gőzkalapács megalkotása.
 Herendi porcelángyár alapítása.
 Irinyi János gyufagyár alapítása.
 1839 a vasúti közlekedésben
 Születések
 január 27. – Pavlo Platonovics Csubinszkij ukrán költő, ukrajna himnuszának szerzője († 1884)
 február 11. – Josiah Willard Gibbs elméleti fizikus, kémikus († 1903).
 február 18. – Harry Seeley angol paleontológus († 1909).
 március 3. - Dzsamszedzsi Tata, „az indiai ipar atyja” († 1904)
 március 21. – Modeszt Petrovics Muszorgszkij orosz zeneszerző, az „Orosz ötök” egyike († 1881)
 március 29. – Benczédi Gergely pedagógus, író († 1906)
 április 12. – Nyikolaj Mihajlovics Przsevalszkij felfedező († 1888).
 július 8. – John D. Rockefeller tőkés, a Standard Oil alapítója († 1937)
 augusztus 9. – Károly Tivadar bajor herceg, a Wittelsbach-ház Pfalz–Birkenfeld–Gelnhausen mellékágának tagja, korának elismert szemszakorvosa, Erzsébet császárné és királyné öccse († 1909)
 október 29. – Steindl Imre magyar műépítész († 1902)
 október 30. – Alfred Sisley angol nemzetiségű, Franciaországban működött impresszionista festőművész († 1899)
 november 13. – Elekes Kálmán református lelkész, költő († 1886)
 november 19. – Emil Škoda megalapította a Škoda tömegközlekedési és fegyvergyártási vállalatot 1899-ben († 1900)
 november 27. – Hofmann Károly geológus, paleontológus († 1891)
 december 2. – Grünwald Béla politikus, történész († 1891)
 december 5. – George Armstrong Custer, az Egyesült Államok Hadseregének lovassági parancsnoka volt az amerikai polgárháború és az indián háborúk idején († 1876)
 december 14. – Széchenyi Ödön török altábornagy, a török tűzoltóság megteremtője, Széchenyi István fia († 1922)
 december 23. – Murkovics János horvát származású szlovén író, tanár († 1917)
 december 28. – Böhm Pál magyar festőművész († 1905)
 Halálozások
 március 11. – Gorove László, magyar író, az MTA tagja (* 1780)
 április 8. – Pierre Prévost, fizikus (* 1751)
 június 14. – Csernyánszky Ferenc, vác-egyházmegyei katolikus lelkész, költő (* 1797)
 június 26. – Christian Heyser, erdélyi szász evangélikus lelkész, drámaíró (* 1776)
 július 1. – II. Mahmud, az Oszmán Birodalom 31. szultánja (* 1785)
 július 24. – Baumberg Gabriella, osztrák költőnő, Batsányi János felesége (* 1766)
 szeptember 1. – Guzmics Izidor, bencés szerzetes, közíró, teológus, az MTA tagja (* 1786)
 szeptember 29. – Friedrich Mohs, mineralógus (* 1773)
 november 15. – William Murdoch, feltaláló (* 1754)
 19. század


type: caselaw

jurisdiction: EU

text:
 6.6.2017
 ET
 Euroopa Liidu Teataja
 C 178/9
 Eelotsusetaotlus, mille on esitanud Rechtbank van eerste aanleeg te Antwerpen (Belgia) 20. märtsil 2017 – kriminaalasi Van Geenip BVBA jt süüdistuses
 (Kohtuasi C-137/17)
 (2017/C 178/10)
 Kohtumenetluse keel: hollandi
 Eelotsusetaotluse esitanud kohus
 Rechtbank van eerste aanleg te Antwerpen (afdeling Turnhout) (Antwerpeni esimese astme kohus, Turnhout’i kohtumaja)
 Põhikohtuasja kriminaalmenetluse pooled
 Van Geenip BVBA, Antonius Johannes Maria ten Velde, Original BVBA, Antonius Cornelius Ignatius Maria van der Schoot
 Eelotsuse küsimused
 1.
 Kas järgnevalt loetletud pürotehnilisi tooteid käsitlevate Belgia õigusnormide rikkumised on „rasked rikkumised“ Euroopa Parlamendi ja nõukogu 12. juuni 2013. aasta direktiivi 2013/29/EL pürotehniliste toodete turul kättesaadavaks tegemist käsitlevate liikmesriikide õigusaktide ühtlustamise kohta (1) artikli 45 tähenduses:
 a)
 selliste pürotehniliste toodete müümine, mis sisaldasid pürotehnilisi aineid koguses 2 666 kg ja millega rikuti kuninga 23. septembri 1958. aasta määruse, millega kehtestatakse lõhkematerjalide valmistamise, hoidmise, omandamise, võõrandamise, veo ja kasutamise üldine kord, artikli 265 punkti 7 ja artiklit 257, mille kohaselt on keelatud müüa pürotehnilisi tooteid, mille pürotehniliste ainete kogus ületab 1 kg, kui tarbijal puudub konkreetselt talle halduskorras antud luba omandada sellest suuremat kogust pürotehnilisi tooteid;
 b)
 kindlaksmääratud [koguseliste] piirmäärade ja föderaalse lõhkeaineloaga ette nähtud hoidmise kohtade eiramine, kuigi oli juba antud regionaalne keskkonnaluba vastavates kohtades suuremate koguste ladustamiseks, mida seal ka tegelikult hoiti;
 c)
 pürotehniliste toodete väga väikeste koguste ajutiselt hoidmine kohtades, millele ei ole antud vastavat luba, pürotehniliste toodetega tegeleva sellise jaemüügiettevõtte territooriumil, kellel on nii föderaalne lõhkeaineluba kui ka regionaalne keskkonnaluba ilutulestikutoodete hoidmiseks?
 2.
 Kas pürotehniliste toodete vaba liikumise põhimõttega Euroopa Parlamendi ja nõukogu 23. mai 2007. aasta direktiivi 2007/23/EÜ pürotehniliste toodete turule laskmise kohta (2) artikli 6 lõike 1 (nüüd Euroopa Parlamendi ja nõukogu [12]. juuni 2013. aasta direktiivi 2013/29/EL pürotehniliste toodete turul kättesaadavaks tegemist käsitlevate liikmesriikide õigusaktide ühtlustamise kohta artikli 4 lõige 1) tähenduses, vajaduse korral koostoimes Euroopa Parlamendi ja nõukogu 12. detsembri 2006. aasta direktiivi 2006/123/EÜ teenuste kohta siseturul (3) artikliga 10, on vastuolus selline siseriiklik õigusnorm, mis näeb seoses jaekaubandusega ette, et direktiiviga kooskõlas olevate pürotehniliste toodete hoidmise kohtadele tuleb saada kaks luba, ühelt poolt lõhkematerjalide valmistamist, hoidmist, omandamist, võõrandamist, vedu ja kasutamist käsitleva korra alusel ja teiselt poolt häiriva mõjuga rajatistele keskkonna-alase loa andmist käsitleva korra alusel, kuigi mõlema loasüsteemi eesmärk on sisuliselt üks ja seesama (ohutusriskide ennetav hindamine) ja üks neis kahest loasüsteemist (käesoleval juhul seoses lõhkematerjalidega) näeb ette ülempiiri (väga) väikese koguse ilutulestikutoodete (50 kg pürotehniliste ainete [see tähendab aktiivse aine]) ladustamiseks?
 3.
 Kas pürotehniliste toodete vaba liikumise põhimõttega Euroopa Parlamendi ja nõukogu 12. juuni 2013. aasta direktiivi 2013/29/EL pürotehniliste toodete turul kättesaadavaks tegemist käsitlevate liikmesriikide õigusaktide ühtlustamise kohta artikli 4 lõike 1 ja Euroopa Parlamendi ja nõukogu 23. mai 2007. aasta direktiivi 2007/23/EÜ pürotehniliste toodete turule laskmise kohta artikli 6 lõike 2 tähenduses (vajaduse korral koostoimes Euroopa Liidu toimimise lepingu artiklitega 34, 35 ja 36) ja proportsionaalsuse põhimõtet arvestades on vastuolus selline siseriiklik õigusnorm, mis keelab tarbijal omandada või kasutada ning müüa tarbijale ilutulestikutooteid (2. ja 3. kategooria ilutulestikutooted direktiivi 2007/23/EÜ tähenduses), mis sisaldavad üle 1 kg pürotehnilisi aineid?
 (1) ELT 2013, L 178, lk 27.
 (2) ELT 2007, L 154, lk 1.
 (3) ELT 2006, L 376, lk 36.


type: other

text:
ΑΠΟ ΤΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ
 Στα υπ’ αριθμ. 3682/15-11-2016 και 4105/23-11-2017 Φύλλα της Εφημερίδος Κυβερνήσεως (ΦΕΚ) δημοσιεύεται η Ετήσια Έκθεση Πεπραγμένων της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, των ετών 2016 και 2017 αντιστοίχως. Από τις δύο Εκθέσεις δημοσιεύουμε κατωτέρω αποσπάσματα σχετικά με την κρίση της Αρχής επί ζητημάτων Εργατικού και Ασφαλιστικού δικαίου.
 Α. Από την Έκθεση του Έτους 2016:
 ● 3.4. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ
 3.4.1. Προϋποθέσεις νόμιμης επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων από ασφαλιστικά ταμεία - Περιστατικά παραβίασης δεδομένων
 ― Με την απόφαση 129/15, η Αρχή έκρινε ότι δεν συνάδει με τις διατάξεις του Ν. 2472/97 η χορήγηση βεβαιώσεων ενσήμων του ασφαλισμένου στους αντιδίκους για το σκοπό της δικαστικής χρήσης. Περαιτέρω, η Αρχή παρέσχε άδεια στο ΙΚΑ για χορήγηση δεδομένων υγείας σε τρίτο για δικαστική χρήση (εργατικό ατύχημα). Στη συγκεκριμένη υπόθεση, εταίροι ομόρρυθμης εταιρίας ζήτησαν με την ιδιότητα του τρίτου τη χορήγηση απλών (ένσημα) και ευαίσθητων δεδομένων (δεδομένα υγείας) που αφορούν σε εργαζόμενο και τα οποία τηρούνται στα αρχεία του ΙΚΑ για δικαστική χρήση. Σύμφωνα με την Αρχή, ο προβαλλόμενος σκοπός επεξεργασίας συνάδει καταρχήν με τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 5 παρ. 2 στοιχ. ε’ και 7 παρ. 2 στοιχ. γ’ του Ν. 2472/97, όσον αφορά την επεξεργασία των απλών και των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, αντίστοιχα. Ωστόσο, όσον αφορά την αιτούμενη βεβαίωση για τα αποδεικνύοντα την ασφάλιση στο ΙΚΑ ένσημα του εργαζομένου, δεν πληρούται η αρχή της αναλογικότητας των δεδομένων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στη διάταξη του άρθρου 4 παρ. 1 στοιχ. β’ του Ν. 2472/97, καθώς από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης δεν προκύπτει ότι υπάρχει αμφισβήτηση σχετικά με την ασφαλιστική ικανότητα του εργαζομένου, δεν προβάλλεται κάποιος σχετικός ισχυρισμός και, τέλος, το στοιχείο αυτό δεν συνδέεται με την απόδειξη και ανταπόδειξη των ανωτέρω ισχυρισμών. Αντίθετα, όσον αφορά τη χορήγηση αντιγράφων των αποφάσεων του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ αναφορικά με το ποσοστό και το είδος αναπηρίας του ασφαλισμένου από το 2007 έως σήμερα, πληρούται η αρχή της αναλογικότητας των δεδομένων, καθόσον το στοιχείο αυτό τυγχάνει πρόσφορο για την απόδειξη του ισχυρισμού των εναγομένων περί του ότι οι επικαλούμενες από τον ενάγοντα ως απότοκες του εργατικού ατυχήματος βλάβες της υγείας του προϋφίσταντο του ατυχήματος.
 ― Η Αρχή, κατόπιν προσφυγής δημοσίου προσώπου, το οποίο κατήγγειλε ότι σε δύο συγκεκριμένα δημοσιεύματα εφημερίδας περιελήφθησαν έγγραφα από τον προσωπικό του φάκελο που τηρείται στο ασφαλιστικό του ταμείο, επέβαλε την προβλεπόμενη στις διατάξεις του άρθρου 21 παρ. 1 στοιχ. α’ του Ν. 2472/97 κύρωση της προειδοποίησης στο ασφαλιστικό ταμείο α) να ενημερώνει κάθε φορά τα υποκείμενα των δεδομένων πριν από την ανακοίνωση των προσωπικών τους δεδομένων στο εποπτεύον Υπουργείο ή σε άλλες αρμόδιες Υπηρεσίες, και β) να λάβει αποτελεσματικότερα μέτρα σχετικά με το απόρρητο και την ασφάλεια της επεξεργασίας των δεδομένων που τηρεί στο αρχείο του, ώστε να αποφευχθούν παρόμοια περιστατικά διαρροής εγγράφων ασφαλισμένων στο μέλλον. Επίσης, η Αρχή έκρινε ότι η δημοσίευση προσωπικών δεδομένων του δημοσίου προσώπου σε εφημερίδα δεν υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο για την εξασφάλιση του δικαιώματος του Τύπου να ασκήσει δημόσιο έλεγχο και κριτική - ρόλος «public watchdog» κατά τη νομολογία του ΕΔΔΑ (απόφαση 16/15).
 3.4.2. Προϋποθέσεις νόμιμης επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων από ΟΑΕΔ
 ― Η Αρχή δέχθηκε, κατά το έτος 2015, μικρό αριθμό ερωτημάτων με τα οποία ερωτάται αν νομιμοποιείται ο ΟΑΕΔ να χορηγήσει σε τρίτο - εργοδότη πληροφορίες σχετικά με την ενδεχόμενη εγγραφή προσώπου στα μητρώα ανέργων του Οργανισμού για το σκοπό της αντίκρουσης αγωγής. Πάγια θέση της Αρχής στις περιπτώσεις αυτές είναι ότι: (α) Δικαιούται ο υπερήμερος εργοδότης να λάβει από τον ΟΑΕΔ για καθέναν από τους ενδιαφερόμενους πρώην εργαζομένους του, οι οποίοι διεκδικούν από αυτόν μισθούς υπερημερίας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, απλά προσωπικά δεδομένα που ενδεχομένως τηρούνται στο αρχείο του Οργανισμού, στη βάση αναγγελιών πρόσληψης που τους έχουν υποβληθεί και ιδίως το ονοματεπώνυμο ή την επωνυμία του συγκεκριμένου εργοδότη, το χρόνο και τη συγκεκριμένη απασχόληση, καθώς και τις συγκεκριμένες αποδοχές που αναλογούν στην απασχόληση αυτή. Η διαβίβαση των στοιχείων αυτών επιτρέπεται αποκλειστικά για τον προβαλλόμενο από τον εργοδότη σκοπό της προβολής της ένστασης των αλλαχού κερδηθέντων, κατά το άρθρο 656 εδ. β’ ΑΚ ενώπιον των αρμόδιων δικαστηρίων, (β) Αντίθετα, ο εργοδότης δεν δικαιούται να λάβει από τον ΟΑΕΔ πληροφορίες σχετικά με την καταβολή επιδομάτων ανεργίας ή άλλων κοινωνικών βοηθημάτων στους πρώην εργαζομένους του, για το μετά την καταγγελία της εργασιακής τους σχέσης διάστημα, γιατί τα επιδόματα αυτά δεν συνιστούν ωφέλεια κατά την έννοια του άρθρου 656 εδ. β’ ΑΚ, και ως εκ τούτου ο εργοδότης δεν μπορεί να αφαιρέσει από τους μισθούς υπερημερίας, για δικό του όφελος, τις κοινωνικές αυτές παροχές. Για να είναι ορισμένο το σχετικό αίτημα πρέπει οι ανωτέρω προϋποθέσεις να προκύπτουν από το σχετικό δικόγραφο που ο ΟΑΕΔ πρέπει να προσκομίζει στην Αρχή (Γ/ΕΞ/2949/25-5-2015 και Γ/ΕΞ/2951/25-5-2015).
 ― Εξάλλου, η Αρχή έκρινε, με την απόφασή της 118/15, μεταξύ άλλων, ότι η διαβίβαση σε αιτούντα τρίτο από ΟΑΕΔ ΚΠΑ2, ως υπεύθυνο επεξεργασίας, πληροφοριών σχετικά με ενδεχόμενη εγγραφή του αντιδίκου του στα μητρώα ανέργων του Οργανισμού κατά τους θερινούς μήνες των ετών 2010 έως και 2012, είναι δυσανάλογη σε σχέση με τον επιδιωκόμενο από τον αιτούντα σκοπό επεξεργασίας (υπεράσπιση δικαιώματος ενώπιον δικαστηρίων), καθόσον, όπως έχει ήδη κρίνει η Αρχή (βλ. μεταξύ άλλων, τις αποφάσεις 45/11 και 47/11), αντιβαίνει καταρχήν στις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 1 του Ν. 2472/97 η διαβίβαση από τον ΟΑΕΔ, ως υπεύθυνο επεξεργασίας, σε αιτούντα τρίτο πληροφοριών για την εγγραφή του υποκειμένου στα μητρώα του ΟΑΕΔ ως ανέργου, για το σκοπό της αντίκρουσης των ισχυρισμών ότι ο αιτών και το υποκείμενο συνδέονταν με σχέση εξαρτημένης εργασίας. Και τούτο, διότι η εγγραφή ενός προσώπου ως ανέργου στα σχετικά μητρώα του ΟΑΕΔ ούτε δύναται να αποκλείσει την ύπαρξη σχέσης (εξαρτημένης ή ανεξάρτητης) εργασίας που να τον συνδέει με συγκεκριμένο εργοδότη, ούτε επιδρά στο κύρος της εν λόγω σχέσης εργασίας, αλλά δύναται μόνο να επισύρει ―ενδεχομένως― διοικητικές ή άλλες κυρώσεις σε βάρος του εν λόγω προσώπου, εφόσον συνεχίσει να λαμβάνει από τον ΟΑΕΔ κοινωνικές παροχές ως άνεργος, ενώ στην πραγματικότητα εργάζεται και λαμβάνει μισθό ως αντιπαροχή της εργασίας του (βλ. αποφάσεις της Αρχής 1/09, 87/09 και 2/10). Η εγγραφή ενός προσώπου ως ανέργου στα σχετικά μητρώα του ΟΑΕΔ μπορεί να είναι πρόσφορο μέσο για την απόδειξη της ύπαρξης ή ανυπαρξίας σχέσης (εξαρτημένης ή ανεξάρτητης) εργασίας μεταξύ του αιτούντος τρίτου και του υποκειμένου των δεδομένων, μόνο στις περιπτώσεις που ο τρίτος ή το υποκείμενο των δεδομένων υποστηρίζουν ότι η εγγραφή του υποκειμένου ως ανέργου στα σχετικά μητρώα του ΟΑΕΔ συνιστά προϋπόθεση της πρόσληψής του από τον φερόμενο ως εργοδότη του, όπως όταν η πρόσληψη αυτή διενεργήθηκε στο πλαίσιο εκτέλεσης ειδικού προγράμματος του ΟΑΕΔ για την απασχόληση συγκεκριμένων κατηγοριών ανέργων (βλ. απόφαση της Αρχής 2/10).
 Με την ίδια απόφαση η Αρχή απεφάνθη ότι το ΙΚΑ - ΕΤΑΜ δύναται, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, να εξετάσει τη διαβίβαση στον αιτούντα τρίτο βεβαίωσης, σχετικά με ενδεχόμενη απασχόληση του αντιδίκου του σε οποιονδήποτε εργοδότη κατά τους θερινούς μήνες των ετών 2010 έως και 2012, για το σκοπό της υπεράσπισης δικαιώματος ενώπιον δικαστηρίων, καθόσον πρόκειται για απλά δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα του αντιδίκου του, υποχρεούμενο να ενημερώσει το υποκείμενο των δεδομένων, πριν από τη διαβίβαση των δεδομένων.
 ― Σε σχέση με τον μικρό αριθμό υποθέσεων επεξεργασίας δεδομένων από τον ΟΑΕΔ που αντιμετώπισε η Αρχή κατά το έτος 2015, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, όπως αναφερόταν στην Ετήσια Έκθεσή της για το έτος 2014, σε συνέχεια πληθώρας εγγράφων της Αρχής επί σχετικών ερωτημάτων, ο ΟΑΕΔ κοινοποίησε στην Αρχή τη με αριθμ. 23169/18-3-2014 Εγκύκλιο της Διοίκησής του σχετικά με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τις Υπηρεσίες του Οργανισμού, η οποία καταρτίστηκε από τη Νομική Υπηρεσία του ΟΑΕΔ σε συνεργασία με την Αρχή, κοινοποιήθηκε σε όλες τις κατά τόπους Υπηρεσίες του ΟΑΕΔ και περιλαμβάνει σαφείς οδηγίες προς τις Υπηρεσίες αυτές για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ―και, ιδίως, τις διαβιβάσεις δεδομένων σε τρίτους― με σκοπό την προσήκουσα και ομοιόμορφη εφαρμογή των σχετικών διατάξεων του Ν. 2472/97 και τη σχετική νομολογία της Αρχής. Συνεπώς, οι κατά τόπους Υπηρεσίες του ΟΑΕΔ οφείλουν να διενεργούν τις κρίσιμες επεξεργασίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην Εγκύκλιο αυτή και να ικανοποιούν ή απορρίπτουν, ανάλογα, τις αιτήσεις διαβίβασης των ζητουμένων από αιτούντες τρίτους δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, χωρίς να διαβιβάζουν τις σχετικές αιτήσεις προς την Αρχή.
 ● 3.5. ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ
 ― Με την απόφαση 30/15, το Τμήμα της Αρχής παρέπεμψε, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 5α του Κανονισμού Λειτουργίας της Αρχής, στην Ολομέλεια το ζήτημα εάν ο αναφερόμενος στο σκεπτικό της απόφασης αυτής επίμαχος όρος της ασφαλιστικής σύμβασης του υποκειμένου των δεδομένων με την εταιρία ING, καθώς επίσης και άλλοι παρεμφερείς όροι, πληρούν όντως τις προϋποθέσεις της ελεύθερης, ρητής, εν πλήρη επιγνώσει και αδιαμφισβήτητης συγκατάθεσης του ιδίου, ως υποκειμένου των ευαίσθητων προσωπικών του δεδομένων, προς επεξεργασία των ευαίσθητων προσωπικών του δεδομένων, ως και αν τυγχάνει νόμιμη η εν συνεχεία παρασχεθείσα εξουσιοδότηση στην ως άνω εταιρία, με το αναφερόμενο στο σκεπτικό περιεχόμενο. Και τούτο, διότι ως προς το ζήτημα αυτό υφίσταται κυμαινόμενη νομολογία, τόσο του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Αρείου Πάγου (βλ. ΣτΕ 3775/12 και ΑΠ 2100/09) όσο και της Αρχής (βλ. σχετικά τις αποφάσεις της Αρχής 2/04, 66/05, 46/11, 78/12, 45/13, 49/14, 50/14 και 89/14). Επίσης, το ζήτημα τούτο τυγχάνει γενικότερου ενδιαφέροντος.
 Στη συνέχεια, η Ολομέλεια της Αρχής, με την απόφασή της 92/15, απεφάνθη, μεταξύ άλλων, ότι παρέλκει η εξέταση του γενικότερου ζητήματος για το οποίο παρέπεμψε στην Ολομέλεια το Τμήμα, καθώς παραιτήθηκε η αιτούσα εταιρία ING του αρχικού αιτήματος.
 ― Με την απόφαση 59/15 η Αρχή παρέσχε άδεια σε ασφαλιστική εταιρία για την επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων του ασφαλισμένου σε άλλη ασφαλιστική εταιρία για το σκοπό της δικαστικής χρήσης, και συγκεκριμένα προκειμένου η ασφαλιστική εταιρία να αντικρούσει την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων που έχει ασκήσει σε βάρος της ο ασφαλισμένος ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.
 ● 3.8. ΠΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ
 3.8.1. Προϋποθέσεις νόμιμης επεξεργασίας δεδομένων στο πλαίσιο εργασιακών σχέσεων
 ― Η Αρχή εξέτασε πλήθος υποθέσεων αναφορικά με την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων εργαζομένων. Σε μία περίπτωση, η Αρχή απάντησε σε ερώτημα του Επιμελητηρίου Καρδίτσας αναφορικά με τη χρήση συστήματος ελέγχου παρουσίας προσωπικού το οποίο διαθέτει κάμερα για την ταυτοποίηση των εισερχομένων - ενώ για το ίδιο ζήτημα υποβλήθηκε στην Αρχή και σχετική καταγγελία από την Ομοσπονδία Συλλόγων Υπαλλήλων Επιμελητηρίων. Η Αρχή ενημέρωσε και τις δύο πλευρές, με το υπ’ αριθμ. Γ/ΕΞ/262/19-1-2015 έγγραφό της, ότι η λήψη φωτογραφιών εισάγει μια επαχθή και δυσανάλογη για τα υποκείμενα επεξεργασία σε σχέση με τον ανωτέρω σκοπό, χωρίς αυτό να είναι απαραίτητο, καθώς ο έλεγχος μπορεί να πραγματοποιηθεί επαρκώς και με άλλα ηπιότερα εναλλακτικά μέσα, όπως με τη χρήση μαγνητικών καρτών (χωρίς βιομετρικά στοιχεία), σε συνδυασμό με τη διενέργεια περιοδικών ελέγχων από τον προϊστάμενο της Υπηρεσίας. Εξάλλου, δεδομένου ότι το Επιμελητήριο Καρδίτσας επικαλέστηκε σχετικώς την υπ’ αριθμ. ΔΙ-ΑΔΠ/Φ.Β. 1/28874/21-10-2013 εγκύκλιο του Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης, η Αρχή επισήμανε στο ως άνω έγγραφό της ότι στην εν λόγω εγκύκλιο γίνεται αναφορά σε ηλεκτρονικό - ψηφιακό μηχανισμό σήμανσης και όχι στην τοποθέτηση καμερών ή στην επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων. Αντιστοίχως, υποβλήθηκαν στην Αρχή άλλα δύο ερωτήματα από ιδιωτικούς φορείς αναφορικά με τη νομιμότητα χρήσης συστημάτων ελέγχου πρόσβασης προσωπικού («ρολόι εργασίας») στα οποία γίνεται επεξεργασία δακτυλικών αποτυπωμάτων: και στις δύο περιπτώσεις η Αρχή απάντησε, κατ’ αναλογία με την προηγούμενη περίπτωση, αρνητικά ως προς τη νομιμότητα αυτού (υπ’ αριθμ. Γ/ΕΞ/2996-1/3-6-2015 και Γ/ΕΞ/5361-1/30-10-2015 έγγραφα).
 ― Περαιτέρω, υποβλήθηκε στην Αρχή ερώτημα υπαλλήλου αναφορικά με τη δυνατότητα απομακρυσμένου ελέγχου του αποθηκευτικού χώρου των υπολογιστών των εργαζομένων από τον διαχειριστή. Στο ερώτημά του ο υπάλληλος επισήμανε ιδιαίτερα ότι οι εργαζόμενοι έχουν δικαιώματα απλού χρήστη (όχι διαχειριστή) στους υπολογιστές τους, ενώ οι ενημερώσεις (updates) των εγκατεστημένων προγραμμάτων γίνονται από τους διαχειριστές. Η Αρχή, με το υπ’ αριθμ. Γ/ΕΞ/3279-1/1-7-2015 έγγραφό της, επισήμανε ότι η μη απόδοση δικαιωμάτων διαχειριστή στους απλούς χρήστες (εργαζομένους) για τους υπολογιστές που χειρίζονται είναι μια πρακτική προς τη σωστή κατεύθυνση από τη σκοπιά της ασφάλειας, αφού με αυτόν τον τρόπο μειώνεται σημαντικά, για παράδειγμα, η πιθανότητα να εγκατασταθεί κακόβουλο λογισμικό σε υπολογιστή από αβλεψία του χρήστη. Η Αρχή σημείωσε επίσης ότι οι ενημερώσεις (updates) των εγκατεστημένων προγραμμάτων (π.χ. ενημερώσεις του αντιϊκού προγράμματος λογισμικού) μπορούν να πραγματοποιούνται αυτοματοποιημένα, χωρίς ο διαχειριστής να αποκτά πρόσβαση στον κάθε υπολογιστή - συνεπώς, η λήψη ενημερώσεων στον υπολογιστή ενός εργαζομένου δεν συνεπάγεται απαραίτητα την πραγματοποίηση απομακρυσμένης πρόσβασης από τον διαχειριστή του συστήματος. Τέλος, η Αρχή επισήμανε ότι ο υπάλληλος μπορεί ανά πάσα στιγμή να απευθυνθεί στην Υπηρεσία του για την παροχή αναλυτικότερων πληροφοριών περί των ρυθμίσεων του υπολογιστή του σε σχέση με το συνολικό δίκτυο, καθώς και για το είδος των δεδομένων (αρχείων) του υπολογιστή τα οποία δύνανται να προσπελαθούν απομακρυσμένα.
 ― Η Αρχή εξέτασε έγγραφο ερώτημα του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σχετικά με το εάν νομιμοποιούνται οι αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπουργείου να χορηγήσουν στο αιτούν σωματείο με την επωνυμία «Πανελλήνιος Σύνδεσμος Υπαλλήλων Άμισθων Υποθηκοφυλακείων Κτηματολογικών Γραφείων» αναλυτικά οικονομικά στοιχεία τριμήνων των Ειδικών Άμισθων Υποθηκοφυλακείων για τα οικονομικά έτη 2012, 2013 και 2014, τα οποία τηρούνται από τις εν λόγω Υπηρεσίες, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του ΝΔ 811/71 και του άρθρου 6 της με αρ. 28771/71 απόφασης του Υπουργού Δικαιοσύνης. Το σωματείο ζήτησε τα ως άνω στοιχεία προκειμένου αυτά να χρησιμοποιηθούν στον ΟΜΕΔ (όπως αναλυτικά η κείμενη νομοθεσία ορίζει) στη διαδικασία για έκδοση διαιτητικής απόφασης για την κλαδική συλλογική σύμβαση εργασίας του κλάδου. Στα ως άνω ζητηθέντα στοιχεία περιλαμβάνονται οικονομικά στοιχεία, όπως εργοδοτικές εισφορές και εισπραττόμενα δικαιώματα υπέρ των υποθηκοφυλακείων. Η Αρχή απεφάνθη ότι στα ως άνω στοιχεία συμπεριλαμβάνονται και απλά δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των υποθηκοφυλάκων, τα οποία είναι οικονομικής φύσεως και αφορούν τις συνολικές εισ-πράξεις τους. Τα δεδομένα αυτά επιτρέπεται να χορηγηθούν στον «Πανελλήνιο Σύνδεσμο Υπαλλήλων Άμισθων Υποθηκοφυλακείων Κτηματολογικών Γραφείων», ακόμα και χωρίς τη συναίνεση των ενδιαφερομένων υποκειμένων, καθόσον συντρέχει όντως υπέρτερο έννομο συμφέρον για τη χορήγηση στο Σωματείο των εργαζομένων των στοιχείων αυτών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στη διάταξη του άρθρου 5 παρ. 2 στοιχ. ε’ του Ν. 2472/97, σε συνδυασμό με τα οριζόμενα στις διατάξεις των άρθρων 4 του Ν. 1264/82 και 2 και 4 του Ν. 1876/90. Και τούτο, διότι οι κρίσιμες αυτές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας προσδιορίζουν τις αρμοδιότητες του εν λόγω Σωματείου, ως συνδικαλιστικής οργάνωσης, για την εκπλήρωση των σκοπών της διαφύλαξης και προαγωγής των εργασιακών, οικονομικών, ασφαλιστικών, κοινωνικών και συνδικαλιστικών συμφερόντων των εργαζομένων και θεμελιώνουν τη νομιμότητα της χορήγησης σε αυτό των ως άνω στοιχείων, για την προάσπιση των νομίμων συμφερόντων των εργαζομένων, τα οποία συνίστανται, εν προκειμένω, στη διαφύλαξη του δικαιώματος των εργαζομένων στη συλλογική διαπραγμάτευση και τη σύναψη συλλογικών συμβάσεων εργασίας ή, άλλως, την έκδοση διαιτητικής απόφασης σχετικά με την κλαδική συλλογική σύμβαση εργασίας του κλάδου τους. Εξάλλου, ρητά οι ως άνω διατάξεις του άρθρου 4 του Ν. 1876/90 περιλαμβάνουν την υποχρέωση των Δημοσίων Αρχών να παρέχουν στις συνδικαλιστικές οργανώσεις των εργαζομένων τα αναγκαία για τη συλλογική διαπραγμάτευση και τη σύναψη συλλογικής σύμβασης εργασίας στοιχεία για τους τομείς απασχόλησης, τιμών και μισθών (Γ/ΕΞ/2711-1/20-5-2015).
 ― Ψυχιατρικό νοσοκομείο υπέβαλε το ερώτημα αν μπορεί να διαβιβάσει στο ΙΚΑ πιστοποιητικό σχετικά με την κατάσταση της υγείας προσώπου - υπαλλήλου του ΙΚΑ προκειμένου να κριθεί η ικανότητα προς εργασία της συγκεκριμένης υπαλλήλου. Η Αρχή με το υπ’ αριθμ. Γ/ ΕΞ/4425-1/12-11-2015 έκρινε ότι το νοσοκομείο νομιμοποιείται, δυνάμει των διατάξεων των άρθρων 2 στοιχ. β’ και 7Α παρ. 1 στοιχ. δ’ εδ. β’ του Ν. 2472/97, καθώς και του άρθρου 56 παρ. 6 του Ν. 2683/99, να διαβιβάσει το αιτούμενο πιστοποιητικό στο ΙΚΑ, χωρίς την προηγούμενη άδεια της Αρχής, προκειμένου το τελευταίο να το διαβιβάσει στην αρμόδια Ειδική Υγειονομική Επιτροπή Νευροψυχικών Νόσων του ΑΧΕΠΑ για να εκτιμήσει την ικανότητα της υπαλλήλου προς εργασία (απόφαση 15/13).
 ● 3.10. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΒΙΝΤΕΟΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ
 3.10.1. Επιτήρηση χώρων εργασίας
 ― Επιβολή διοικητικών κυρώσεων σε κατάστημα εστίασης για παράνομη λειτουργία συστήματος βιντεοεπιτήρησης σε χώρους εργασίας:
 Η Αρχή πραγματοποίησε, μετά από καταγγελία, επιτόπιο έλεγχο στο κατάστημα εστίασης «B.J. IKE». Διαπιστώθηκε ότι στην επιχείρηση λειτουργούσε σύστημα βιντεοεπιτήρησης χωρίς να έχει γνωστοποιηθεί στην Αρχή. Επίσης, βρέθηκαν αρχεία βίντεο με ήχο τα οποία είχαν καταγραφεί σε χρόνο προγενέστερο των 15 ημερών πριν από τον έλεγχο, ενώ διαπιστώθηκε η ύπαρξη καμερών σε χώρο εργασίας, χωρίς αυτό να δικαιολογείται από τη φύση και τις συνθήκες εργασίας, καθώς και καμερών που λάμβαναν εικόνα από χώρο εστίασης. Η Αρχή επέβαλε πρόστιμο τριών χιλιάδων ευρώ για τις ως άνω διαπιστωθείσες παραβάσεις και διέταξε τον υπεύθυνο επεξεργασίας: α) να αφαιρέσει τις κάμερες που βρίσκονται στο εσωτερικό του καταστήματος, εκτός από την κάμερα που βρίσκεται στην κεντρική είσοδο, καθώς και την κάμερα που επιτηρεί το ταμείο, β) να καταστρέψει κάθε σχετικό αρχείο με προσωπικά δεδομένα εργαζομένων και πελατών που συλλέχτηκε από το έως τώρα εγκατεστημένο σύστημα βιντεοεπιτήρησης και να ενημερώσει σχετικά την Αρχή, και γ) να υποβάλει στην Αρχή γνωστοποίηση του συστήματος βιντεοεπιτήρησης, μετά τις επιβληθείσες τροποποιήσεις (απόφαση 49/15).
 ― Επιβολή διοικητικών κυρώσεων σε εταιρία για παράλειψη γνωστοποίησης στην Αρχή εγκατάστασης και λειτουργίας συστήματος βιντεοεπιτήρησης:
 Η Αρχή πραγματοποίησε, μετά από καταγγελία, επιτόπιο έλεγχο στην έδρα της εταιρίας με επωνυμία «Ε. Σ. ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ». Διαπιστώθηκε ότι στην επιχείρηση λειτουργούσε σύστημα βιντεοεπιτήρησης χωρίς να έχει γνωστοποιηθεί στην Αρχή και χωρίς να έχουν τοποθετηθεί σχετικές ενημερωτικές πινακίδες, ενώ το σύστημα λάμβανε εικόνα από παρακείμενους κοινόχρηστους χώρους. Η Αρχή επέβαλε πρόστιμο τριών χιλιάδων ευρώ, μεταξύ άλλων για την παράλειψη γνωστοποίησης του συστήματος βιντεοεπιτήρησης, ενώ απηύθυνε προειδοποίηση στον υπεύθυνο επεξεργασίας να αναρτήσει αμέσως ευδιάκριτες ενημερωτικές πινακίδες για τη βιντεοσκόπηση και να μεριμνήσει ώστε να μην λαμβάνεται εικόνα από παρακείμενους κοινόχρηστους χώρους (απόφαση 136/15).
 ― Σύσταση σχετικά με λειτουργία καμερών σε τηλεφωνικό κέντρο με σκοπό την επίβλεψη εργαζομένων:
 Ο Μεταφορικός Συνεταιρισμός Ασυρματοφόρων Επιβατηγών Δημοσίας Χρήσεως Αυτοκινήτων Βόλου και Ν. Ιωνίας ΣΠΕ «E. Β.» γνωστοποίησε στην Αρχή την εγκατάσταση συστήματος βιντεοεπιτήρησης με καταγραφή εικόνας και ήχου εντός των γραφείων του, σε χώρους όπου είναι εγκατεστημένος ηλεκτρονικός εξοπλισμός του τηλεφωνικού κέντρου και λαμβάνονται κλήσεις πελατών. Η Αρχή, αφού αρχικά ζήτησε από τον υπεύθυνο επεξεργασίας να τεκμηριώσει επακριβώς τους λόγους για τους οποίους κρίνει ότι το εν λόγω σύστημα, με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, είναι απολύτως αναγκαίο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού, τον ενημέρωσε με έγγραφό της ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν προκύπτει ότι ο έλεγχος μέσω του συστήματος βιντεοεπιτήρησης δικαιολογείται από τη φύση και τις συνθήκες της εργασίας και είναι απολύτως απαραίτητος για την ασφάλεια του εξοπλισμού ώστε να υπερτερεί του δικαιώματος της προστασίας των προσωπικών δεδομένων των εργαζομένων. Και τούτο διότι αφενός φαίνεται ότι μέσω του εν λόγω συστήματος είναι αναπόφευκτη η παρακολούθηση θέσεων εργασίας, ακόμη και αν η κάμερα δεν εστιάζει σε πρόσωπα εργαζομένων, αφού θα γίνεται εκ των πραγμάτων λήψη εικόνας από τα χέρια των χειριστών/χειριστριών, ενώ ταυτοχρόνως δεν καταδεικνύεται ότι ο επιδιωκόμενος σκοπός δεν μπορεί να επιτευχθεί με ηπιότερα μέσα, όπως π.χ. με συστηματικούς ελέγχους, σε συνδυασμό με κάμερα στην είσοδο της επιχείρησης ή/και με έγγραφες βεβαιώσεις των υπαλλήλων για τον εξοπλισμό που παραλαμβάνουν κατά την έναρξη του ωραρίου τους. Στο εν λόγω έγγραφό της, η Αρχή απηύθυνε σύσταση για αφαίρεση της επίμαχης κάμερας.
 ― Μη επιτρεπτή η χρήση συστήματος βιντεοεπιτήρησης για την εξακρίβωση της ταυτότητας υπαλλήλων κατά τη χρήση συσκευής ελέγχου της ώρας προσέλευσης και αποχώρησης:
 Σε απάντηση σχετικού ερωτήματος υπαλλήλου ΟΤΑ, η Αρχή διευκρίνισε ότι η χρήση καμερών για την απεικόνιση των υπαλλήλων κατά τη στιγμή που εισάγουν την κάρτα εισόδου-εξόδου τους στα αντίστοιχα μηχανήματα στην είσοδο των κτηρίων του Δήμου για την ωρομέτρηση του προσωπικού, εισάγει μια επαχθή και δυσανάλογη για τα υποκείμενα επεξεργασία σε σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπό, χωρίς αυτό να είναι απαραίτητο, καθώς ο έλεγχος μπορεί να πραγματοποιηθεί επαρκώς και με άλλα ηπιότερα εναλλακτικά μέσα (υπ’ αριθμ. Γ/ΕΞ/1613-1/2-4-2015 έγγραφο).
 ― Μη σύννομη η λειτουργία συστήματος βιντεοεπιτήρησης εντός οχήματος ταξί με σκοπό την παρακολούθηση των υπαλλήλων οδηγών:
 Η Αρχή, σε απάντηση σχετικού ερωτήματος ιδιοκτήτη οχήματος ταξί, ενημέρωσε ότι, όπως επισημαίνεται στην υπ’ αριθμ. 1/11 οδηγία της Αρχής, ένα σύστημα βιντεοεπιτήρησης δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για την επιτήρηση των εργαζομένων εντός των χώρων εργασίας (εκτός συγκεκριμένων εξαιρέσεων), όπως εξάλλου μπορεί να θεωρηθεί ο χώρος ενός ταξί για έναν υπάλληλο, και κατά συνέπεια δεν μπορεί να θεωρηθεί ως σύννομη η λειτουργία συστήματος βιντεοεπιτήρησης στο χώρο του ταξί με σκοπό την παρακολούθηση της συμπεριφοράς των υπαλλήλων οδηγών, με απώτερο σκοπό την ομαλή λειτουργία και παροχή των σχετικών υπηρεσιών των εργαζομένων, ειδικά στο βαθμό που ο σκοπός αυτός ενδέχεται να μπορεί να επιτευχθεί εξίσου αποτελεσματικά με λιγότερο επαχθή μέσα (υπ’ αριθμ. Γ/ΕΞ/1874-1/ 28-5-2015 έγγραφο).
 Β. Από την Έκθεση του 2017:(παρ. 28)
 3.3.4.9. Διαβίβαση δεδομένων ασφαλισμένων με αναπηρία από το ΙΚΑ - ΕΤΑΜ στο TAXISNET για τον σκοπό της συμμόρφωσης προς τη φορολογική νομοθεσία:
 Στο ζήτημα της παραβίασης από το TAXISNET δεδομένων υγείας ασφαλισμένων στο ΙΚΑ - ΕΤΑΜ με ποσοστό αναπηρίας, η Αρχή απάντησε με το Γ/ΕΞ/3956-1/24-6-2016 απαντητικό έγγραφο ότι η διαβίβαση των πληροφοριών σχετικά με το ποσοστό αναπηρίας συγκεκριμένων φυσικών προσώπων συνιστά καταρχήν νόμιμη επεξεργασία για τον σκοπό της συμμόρφωσης προς τη φορολογική νομοθεσία, και συγκεκριμένα συνδρομής φορολογικών απαλλαγών στο πρόσωπο των συγκεκριμένων ατόμων. Ωστόσο, για τον σκοπό αυτό, αρκεί η διαβίβαση μόνο μέρους της πληροφορίας που συνδέεται με την προβλεπόμενη από τη νομοθεσία φορολογική απαλλαγή, όπως π.χ. το ποσοστό της αναπηρίας, και δεν θα πρέπει να γίνεται αποκάλυψη και της συγκεκριμένης παθήσεως φυσικού προσώπου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στη διάταξη του άρθρου 4 παρ. 1 στοιχ. β’ του Ν. 2472/97. Περαιτέρω, θεμελιώδεις αρχές που διέπουν την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων είναι αυτές του απορρήτου και της ασφάλειας της επεξεργασίας. Συγκεκριμένα, το άρθρο 10 του Ν. 2472/97 προβλέπει ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να λαμβάνει τα κατάλληλα οργανωτικά και τεχνικά μέτρα για την ασφάλεια των δεδομένων τους από τυχαία ή αθέμιτη καταστροφή, τυχαία απώλεια ή άλλη αθέμιτη επεξεργασία (παρ. 3), καθώς και ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας για τη διεξαγωγή της επεξεργασίας οφείλει να επιλέγει πρόσωπα με αντίστοιχα επαγγελματικά προσόντα, που παρέχουν επαρκείς εγγυήσεις από πλευράς τεχνικών γνώσεων και προσωπικής ακεραιότητας για την τήρηση του απορρήτου (παρ. 2). Η ευθύνη αυτή βαρύνει και τους δύο εμπλεκόμενους υπεύθυνους επεξεργασίας, δηλαδή τόσο το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ όσο και τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων του Υπουργείου Οικονομικών.
 ● 3.4.1. Ασφαλιστικά ταμεία
 Στο πλαίσιο της κοινωνικής ασφάλισης, η Αρχή εξέδωσε περισσότερες αποφάσεις στη βάση αιτήσεων ασφαλιστικών φορέων ως υπευθύνων επεξεργασίας για διαβίβαση σε αιτούντες τρίτους ζητηθέντων ευαίσθητων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, για τον σκοπό της άσκησης ή υπεράσπισης δικαιώματος ενώπιον δικαστηρίου. Η Αρχή χορήγησε σχετικές άδειες στο ΙΚΑ - ΕΤΑΜ (αποφάσεις 4/16, 21/16 και 103/16), στον ΕΟΠΥΥ (αποφάσεις 20/16 και 114/16) και στον ΟΑΕΕ (αποφάσεις 71/16 και 90/16) για τη διαβίβαση στους αιτούντες τρίτους - αντιδίκους των ζητηθέντων ευαίσθητων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς έκρινε ότι τα αιτούμενα στοιχεία ήταν συναφή και πρόσφορα για τον ως άνω αναφερόμενο σκοπό.


type: contracts

text:
 11.4.2014
 FR
 Journal officiel de l'Union européenne
 L 108/3
 TRADUCTION
 ACCORD
 entre l'Union européenne et la République unie de Tanzanie relatif aux conditions de transfert, de la force navale placée sous la direction de l'Union européenne à la République unie de Tanzanie, des personnes soupçonnées d'actes de piraterie et des biens associés saisis
 L'UNION EUROPÉENNE, ci-après aussi dénommée «UE»,
 d'une part, et
 LA RÉPUBLIQUE UNIE DE TANZANIE, ci-après dénommée «Tanzanie»,
 d'autre part,
 ci-après dénommées conjointement «parties»,
 CONSIDÉRANT:
 —
 les résolutions 1814 (2008), 1838 (2008), 1846 (2008) et 1851 (2008) du Conseil de sécurité des Nations unies, ainsi que les résolutions ultérieures du Conseil de sécurité des Nations unies,
 —
 la convention des Nations unies sur le droit de la mer (CNUDM) de 1982, et notamment ses articles 100 à 107 ainsi que son article 110,
 —
 l'action commune 2008/851/PESC du Conseil du 10 novembre 2008 concernant l'opération militaire de l'Union européenne en vue d'une contribution à la dissuasion, à la prévention et à la répression des actes de piraterie et de vols à main armée au large des côtes de la Somalie (1) (Opération EUNAVFOR Atalanta), telle que modifiée ultérieurement,
 —
 le droit international relatif aux droits de l'homme, notamment le pacte international relatif aux droits civils et politiques de 1966 et la convention contre la torture et autres peines ou traitements cruels, inhumains ou dégradants de 1984,
 —
 le fait que le présent accord n'affecte pas les droits et obligations des parties découlant d'accords et d'autres instruments internationaux instituant des cours et des tribunaux internationaux, y compris le statut de la Cour pénale internationale,
 CONSIDÉRANT ÉGALEMENT:
 —
 les initiatives régionales de lutte contre la piraterie, telles celles qui ont été prises dans le cadre de l'Union africaine, de la Communauté de l'Afrique de l'Est, de la Communauté de développement de l'Afrique australe, du code de conduite de Djibouti, de la stratégie pour la sécurité maritime régionale et la lutte contre la piraterie adoptée à Maurice en 2010,
 SONT CONVENUES DE CE QUI SUIT:
 Article 1
 Objectif
 Le présent accord définit les conditions et les modalités régissant le transfert de l'EUNAVFOR à la Tanzanie des personnes soupçonnées d'avoir l'intention de commettre, de commettre ou d'avoir commis des actes de piraterie et retenues par l'EUNAVFOR et des biens associés saisis par l'EUNAVFOR, ainsi que leur traitement après ce transfert.
 Article 2
 Définitions
 Aux fins du présent accord, on entend par:
 a)
 «force navale placée sous la direction de l'Union européenne (EUNAVFOR)», les quartiers généraux militaires de l'Union européenne et les contingents nationaux qui contribuent à l'opération Atalanta de l'Union européenne, leurs navires, leurs aéronefs et leurs ressources;
 b)
 «opération», la préparation, la mise en place, l'exécution et le soutien de la mission militaire instituée par l'action commune 2008/851/PESC du Conseil de l'Union européenne et/ou les actions communes lui succédant;
 c)
 «contingents nationaux», les unités et les navires appartenant aux États membres de l'Union européenne et aux autres États participant à l'opération;
 d)
 «État contributeur», un État mettant un contingent national à la disposition de l'EUNAVFOR;
 e)
 «piraterie», la piraterie telle qu'elle est définie à l'article 101 de la CNUDM;
 f)
 «personne transférée», toute personne soupçonnée d'avoir l'intention de commettre, de commettre ou d'avoir commis des actes de piraterie et transférée par l'EUNAVFOR à la Tanzanie en vertu du présent accord.
 Article 3
 Principes généraux
 1. La Tanzanie peut accepter, sur demande de l'EUNAVFOR, le transfert par l'EUNAVFOR de personnes retenues par l'EUNAVFOR en rapport avec des actes de piraterie et des biens associés saisis et elle peut remettre les personnes et biens concernés à ses autorités compétentes à des fins d'enquête et de poursuites. Toute remise proposée sera approuvée par la Tanzanie au cas par cas, compte tenu de toutes les circonstances pertinentes, y compris la localisation de l'incident.
 2. L'EUNAVFOR ne transfère les personnes qu'aux autorités répressives tanzaniennes compétentes.
 3. Les parties traitent les personnes visées à l'article 1er, tant avant qu'après leur transfert, avec humanité et conformément aux obligations internationales en matière de droits de l'homme, y compris l'interdiction de la torture et des peines ou traitements cruels, inhumains et dégradants et l'interdiction de la détention illégale, ainsi que conformément à l'exigence d'un procès équitable.
 4. Le transfert ne s'effectue que sur décision des autorités répressives tanzaniennes compétentes, arrêtée conformément à leurs procédures internes, sur la base des éléments de preuve communiqués par l'EUNAVFOR par les moyens de communication pertinents, montrant qu'il y a des perspectives raisonnables d'obtenir la condamnation des personnes retenues par l'EUNAVFOR.
 Article 4
 Traitement, poursuites et procès des personnes transférées
 1. Les personnes transférées sont traitées avec humanité et ne sont soumises ni à la torture ni à des peines ou traitements cruels, inhumains ou dégradants, elles sont détenues et nourries dans des conditions raisonnables et ont accès à des soins médicaux et elles peuvent pratiquer leur religion.
 2. Les personnes transférées sont traduites dans le plus bref délai devant un juge ou une autre autorité habilitée par la loi à exercer des fonctions judiciaires, qui statue sans tarder sur la légalité de leur rétention et ordonne leur libération si la rétention n'est pas justifiée.
 3. Les personnes transférées ont le droit d'être jugées dans un délai raisonnable ou libérées.
 4. Toute personne transférée a droit à ce que sa cause soit entendue équitablement et publiquement par un tribunal compétent, indépendant et impartial, établi par la loi, qui décide du bien-fondé de toute accusation en matière pénale dirigée contre elle.
 5. Les personnes transférées accusées d'une infraction pénale sont présumées innocentes jusqu'à ce que leur culpabilité ait été légalement établie.
 6. Dans la détermination de toute accusation en matière pénale dirigée contre elles, les personnes transférées ont droit, en pleine égalité, au moins aux garanties suivantes:
 a)
 être informées, dans le plus bref délai, dans une langue qu'elles comprennent et de façon détaillée, de la nature et des motifs de l'accusation portée contre elles;
 b)
 disposer du temps et des facilités nécessaires à la préparation de leur défense et communiquer avec le conseil de leur choix;
 c)
 être jugées sans retard excessif;
 d)
 être présentes au procès et se défendre elles-mêmes ou avoir l'assistance d'un défenseur de leur choix; si elles n'ont pas de défenseur, être informées de leur droit d'en avoir un et, chaque fois que l'intérêt de la justice l'exige, se voir attribuer d'office un défenseur, sans frais, si elles n'ont pas les moyens de le rémunérer;
 e)
 examiner ou faire examiner toutes les preuves retenues contre elles, y compris les déclarations sous serment des témoins qui ont procédé à l'arrestation, et obtenir la comparution et l'interrogatoire des témoins à décharge dans les mêmes conditions que les témoins à charge;
 f)
 se faire assister gratuitement d'un interprète si elles ne comprennent pas ou ne parlent pas la langue employée à l'audience;
 g)
 ne pas être forcées de témoigner contre elles-mêmes ou de s'avouer coupables.
 7. Les personnes transférées déclarées coupables d'une infraction sont autorisées à faire examiner ou juger en appel par une juridiction supérieure leur condamnation et leur peine, conformément à la législation tanzanienne.
 8. Après avoir consulté l'Union européenne, la Tanzanie peut transférer ces personnes qui ont été déclarées coupables en Tanzanie et qui y purgent leur peine dans un État tiers qui respecte les normes en matière de droits de l'homme, afin qu'elles y purgent leur peine. Dans le cas où la situation des droits de l'homme dans cet État tiers suscite de graves préoccupations, aucun transfert n'a lieu avant qu'une solution satisfaisante ne soit trouvée dans le cadre de consultations entre les parties pour résoudre les problèmes soulevés.
 Article 5
 Sanctions
 Aucune personne transférée ne peut être jugée pour une infraction dont la sanction maximale est plus sévère que la réclusion à perpétuité.
 Article 6
 Registres et notifications
 1. Tout transfert fait l'objet d'un document approprié signé par un représentant de l'EUNAVFOR et par un représentant des autorités répressives tanzaniennes compétentes.
 2. L'EUNAVFOR fournit à la Tanzanie le dossier de rétention des personnes transférées. Ce dossier contient des indications concernant l'état de santé des personnes transférées durant leur rétention et précise l'heure de leur transfert aux autorités tanzaniennes, la raison de leur rétention, l'heure et le lieu du début de leur rétention et toutes les décisions prises concernant leur rétention.
 3. La Tanzanie est responsable de l'établissement d'un dossier précis concernant toutes les personnes transférées, rendant compte notamment, mais pas exclusivement, des biens saisis, de l'état de santé de ces personnes, de la localisation de leurs lieux de rétention, des accusations portées contre elles et des décisions importantes prises dans le cadre des poursuites engagées contre elles et de leur procès.
 4. Ces registres sont mis à la disposition des représentants de l'Union européenne et de l'EUNAVFOR, conformément aux lois et aux règlements de la Tanzanie, sur demande adressée par écrit au ministère tanzanien des affaires étrangères.
 5. Par ailleurs, la Tanzanie notifie à l'EUNAVFOR le lieu de rétention des personnes transférées en vertu du présent accord, toute dégradation de leur état de santé et toute allégation de traitement inapproprié. Des représentants de l'Union européenne et de l'EUNAVFOR ont accès aux personnes transférées en vertu du présent accord aussi longtemps qu'elles sont maintenues en détention, sous réserve des dispositions légales applicables, et ils ont le droit de les interroger.
 6. À leur demande, les agences humanitaires nationales et internationales sont autorisées à rendre visite aux personnes transférées en vertu du présent accord.
 7. Afin que l'EUNAVFOR soit en mesure d'assister la Tanzanie en temps utile en faisant comparaître des témoins de l'EUNAVFOR et en communiquant les éléments de preuve pertinents, la Tanzanie signale à l'EUNAVFOR son intention d'ouvrir une procédure pénale contre les personnes transférées et l'informe du calendrier prévu pour la communication des éléments de preuve et les auditions de témoins.
 Article 7
 Obligation de l'Union européenne et de l'EUNAVFOR de faciliter l'enquête et les poursuites
 1. Dans la limite de leurs moyens et capacités, l'Union européenne et l'EUNAVFOR fournissent toute assistance à la Tanzanie à des fins d'enquête et de poursuites concernant les personnes transférées.
 2. En particulier, l'Union européenne et l'EUNAVFOR:
 a)
 remettent les dossiers de rétention établis conformément à l'article 6, paragraphe 2, du présent accord;
 b)
 traitent tous les éléments de preuve conformément aux exigences des autorités tanzaniennes compétentes, prévues dans les modalités d'application visées à l'article 10;
 c)
 s'efforcent de produire les témoignages ou les déclarations sous serment du personnel de l'EUNAVFOR concerné par un incident ayant conduit à ce que des personnes soient transférées en vertu du présent accord;
 d)
 remettent tous les biens saisis pertinents qui sont en possession de l'EUNAVFOR;
 e)
 conservent ou remettent tous les biens saisis, éléments et photographies pertinents ainsi que tout autre élément ayant valeur de preuve qui sont en possession de l'EUNAVFOR;
 f)
 garantissent la comparution des témoins appartenant au personnel de l'EUNAVFOR aux fins de témoigner devant le tribunal ou la cour (ou par vidéoconférence ou tout autre moyen technique approuvé) pendant le procès;
 g)
 facilitent la mise à disposition des interprètes dont la présence pourrait être requise par les autorités tanzaniennes compétentes aux fins d'assister ces dernières dans le cadre des enquêtes et des procès concernant des personnes transférées.
 Article 8
 Lien avec les autres droits des personnes transférées
 Aucune disposition du présent accord ne vise à déroger aux droits dont peuvent jouir des personnes transférées en vertu du droit national ou international applicable, ou ne peut être interprétée comme y dérogeant.
 Article 9
 Liaison et différends
 1. Toutes les questions liées à l'application du présent accord sont examinées conjointement par les autorités compétentes de la Tanzanie et de l'Union européenne.
 2. À défaut de règlement préalable, les différends portant sur l'interprétation ou l'application du présent accord sont réglés exclusivement par la voie diplomatique entre des représentants de la Tanzanie et de l'Union européenne.
 Article 10
 Modalités d'application
 1. Aux fins de l'application du présent accord, les questions d'ordre opérationnel, administratif et technique peuvent faire l'objet de modalités d'application conclues entre les autorités tanzaniennes compétentes, d'une part, et les autorités compétentes de l'Union européenne et des États contributeurs, d'autre part.
 2. Les modalités d'application peuvent entre autres porter sur:
 a)
 l'identification des autorités répressives tanzaniennes compétentes auxquelles l'EUNAVFOR peut transférer des personnes;
 b)
 les installations où les personnes transférées seront retenues;
 c)
 le traitement des documents, y compris ceux liés au rassemblement des preuves, qui sont remis aux autorités répressives tanzaniennes compétentes lors du transfert d'une personne;
 d)
 les points de contacts pour les notifications et les modalités de transmission des alertes de l'EUNAVFOR aux autorités tanzaniennes compétentes;
 e)
 les formulaires à utiliser pour les transferts;
 f)
 la fourniture, à la demande de la Tanzanie, d'une aide technique, d'une expertise, d'une formation ou d'une autre forme d'assistance portant sur le rapatriement, la détention, la détermination de la nationalité, la représentation légale et les questions liées aux responsabilités, aux fins de la réalisation des objectifs du présent accord.
 Article 11
 Entrée en vigueur et résiliation
 1. Le présent accord s'applique à titre provisoire à partir de la date de sa signature et il entre en vigueur lorsque chacune des parties a notifié à l'autre partie l'achèvement de ses procédures internes de ratification du présent accord.
 2. Chacune des parties peut dénoncer le présent accord en notifiant son intention par écrit à l'autre partie. Dans ce cas, la résiliation prend effet trois mois après la date de réception de la notification.
 3. Le présent accord peut être modifié par un accord écrit conclu entre les parties.
 4. La résiliation du présent accord n'affecte pas les droits ou obligations résultant de son exécution préalablement à cette résiliation, y compris les droits des personnes transférées aussi longtemps qu'elles sont maintenues en détention ou poursuivies par la Tanzanie.
 5. Après l'expiration du présent accord, l'ensemble des droits conférés à l'Union européenne par celui-ci peuvent être exercés par toute personne désignée par le haut représentant de l'Union européenne pour les affaires étrangères et la politique de sécurité. Après l'expiration du présent accord, toutes les notifications à adresser à l'EUNAVFOR en vertu de ce dernier sont transmises au haut représentant de l'Union européenne pour les affaires étrangères et la politique de sécurité.
 Fait à Bruxelles, le premier avril deux mille quatorze, en deux originaux de langue anglaise.
 Pour l'Union européenne
 Pour la République unie de Tanzanie
 (1) JO L 301 du 12.11.2008, p. 33.


text:
Skat.dk: Driftsomkostninger - licens- og distributionsaftale - ekstraordinær opsigelse - interesseforbundne parter
 20 Oct 2015 12:56
 08 Oct 2015 08:33
 SKM2015.659.HR
 2. afdeling, 16/2015
 Termination, fee, rette, omkostningsbærer
 En produktionsvirksomhed havde opsagt en 10 år lang licens- og distributionsaftale indgået med et interesseforbundet distributionsselskab et år før aftalens oprindelige udløb. Distributionsforpligtelserne blev overdraget til et andet interesseforbundet selskab, der efter det oplyste overtog det opsagte selskabs underdistributører og dermed benyttede det samme distributionsnetværk. Det nye distributionsselskab påtog sig som "successor in interest" til sagsøgeren at betale et "termination fee" til det opsagte distributionsselskab. Beløbet blev betalt af sagsøgeren, der herefter ville foretage skattemæssige afskrivninger af beløbet.
 Sagsøgeren gjorde gældende, at det var en transfer pricing-sag og, at Skatteministeriet derfor alene kunne tilsidesætte de aftalte priser og vilkår i ophævelsesaftalen, hvis betingelserne for en korrektion i ligningslovens § 2 var opfyldte.
 Højesteret udtalte, at de almindelige skatteretlige principper i statsskattelovens §§ 4-6 også finder anvendelse ved interesseforbundne selskaber. Spørgsmålet var herefter om "termination fee'et" blev afholdt for at erhverve, sikre og vedligeholde sagsøgerens indkomst.
 Da der ikke for Højesteret var fremkommet oplysninger, der godtgjorde, at det nye distributionsnetværk var et andet, eller oplysninger til belysning af om distributionsydelsen og prisen var den samme før og efter ophævelsesaftalen, fandt Højesteret, at betalingen af "termination fee'et" ikke havde en sådan tilknytning til selskabets egen indkomsterhvervelse, at udgiften var en fradragsberettiget driftsomkostning, jf. statsskattelovens § 6, stk. 1, litra a. Sagsøgeren havde derfor ikke fradragsret for afskrivninger på "termination fee'et".
 Højesteret stadfæstede herefter Østre Landsrets dom.
 Den juridiske vejledning 2015-2 C.C.2.2.1.2
 Den juridiske vejledning 2015-2 C.C.2.2.1.11
 Den juridiske vejledning 2015-2 C.D.2.1.1
 Den juridiske vejledning 2015-2 C.D.11.1
 Poul Søgaard, Jytte Scharling, Marianne Højgaard Pedersen, Vibeke Rønne og Kurt Rasmussen
 I tidligere instans er afsagt dom af Østre Landsrets 16. afdeling den 16. januar 2015.
 Appellanten, H1 ApS, har gentaget sin påstand.
 H1 har navnlig anført, at Skatteministeriet skal anerkende de faktisk foretagne transaktioner og derefter eventuelt korrigere pris, vilkår mv. for disse transaktioner i medfør af ligningslovens § 2, hvis betingelserne herfor er opfyldt, hvilket de imidlertid ikke er.
 Skatteministeriet kan ikke ud fra et synspunkt om rette omkostningsbærer nægte fradragsret, idet SKAT har behandlet sagen som en transfer pricing-sag og dermed har indtaget det standpunkt, at en eventuel korrektion skal foretages efter transfer pricing-reglerne. SKAT har ikke anfægtet størrelsen af det betalte beløb, og der er heller ikke basis for at foretage korrektion.
 Skatteministeriet har navnlig anført, at det er en grundlæggende betingelse for fradragsret efter statsskattelovens § 6, stk. 1, litra a, at der er tale om udgifter, der er anvendt til at erhverve, sikre eller vedligeholde den skattepligtige indkomst. Der gives alene fradrag for udgifter afholdt til egen indkomsterhvervelse.
 Der er ingen støtte for H1s standpunkt om, at SKAT, når der er tale om en transfer pricing-sag, ikke kan se bort fra transaktionen, men skal foretage en korrektion af transaktionen, hvis den ikke er på armslængdevilkår. Ligningslovens § 2 er ikke en fradragshjemmel. Hjemlen til fradrag findes i statsskattelovens § 6, stk. 1, litra a, og selskabet skal opfylde betingelserne i bestemmelsen for at opnå fradrag, hvilket ikke er tilfældet.
 Som anført af landsretten blev der den 30. september 2000 indgået en aftale om opsigelse af licensaftalen fra 1991 mellem H1 ApS og G1 AB. Aftalen blev indgået mellem G1 AB, G3 AB og G2 som "successor in interest" for H1 ApS. Ud over det, der er citeret i landsrettens dom, fremgår bl.a. følgende af aftalen:
 1.1 Pursuant to the License Agreement, G1 AB provided marketing and distribution services to H1 ApS and G2 Inc. in ...1, ...2, ...3, ...4, ...5, ...6, ...7 and ...8 (the "Marketing Territory"). G2 Inc. has opened its own distribution services network to market and distribute its products in the Marketing Territory. The parties acknowledge that G2 Inc. no longer requires the distributing and marketing services provided by G1 AB pursuant to the License Agreement. The parties hereby agree to terminate the License Agreement.
 1.2 The parties acknowledge that the License Agreement has terminated effective September 30, 2000.
 Sagen angår, om H1 ApS for indkomstårene 2000, 2002-2003 og 2005-2006 har fradragsret for afskrivninger på i alt 10.714.286 kr. på et "termination fee", som H1 har betalt til det svenske selskab, G1 AB, som H1 i 1991 indgik en 10-årig distributionsaftale med. I efteråret 2000 blev distributionsaftalen bragt til ophør, og der blev aftalt et "termination fee" på 15 mio. kr.
 H1 og G1 var selskaber i en større koncern sammen med bl.a. et nordamerikansk selskab, G2. Transaktioner mellem disse koncernforbundne selskaber var omfattet af ligningslovens § 2 om transfer pricing. De almindelige skatteretlige principper i statsskattelovens §§ 4-6 finder også anvendelse ved interesseforbundne selskaber. Spørgsmålet om, hvorvidt H1 har fradragsret for afskrivningerne, forudsætter derfor, at betingelserne i statsskattelovens § 6, stk. 1, litra a, er opfyldt.
 Det fremgår af statsskattelovens § 6, stk. 1, litra a, at der ved beregningen af den skattepligtige indkomst kan ske fradrag for driftsomkostninger, dvs. udgifter, som i årets løb er anvendt til at erhverve, sikre og vedligeholde indkomsten, herunder ordinære afskrivninger.
 Som beskrevet af landsretten har H1 betalt 15 mio. kr. til G1. Betalingen er sket i henhold til aftalen af 30. september 2000 mellem G2 og G1 om et førtidigt ophør af den distributionsaftale, som H1 og G1 havde indgået i 1991. G2 var gennem et holdingselskab blevet medejer af H1, og det fremgår af punkt 1.1 i aftalen af 30. september 2000, at ophøret skete, fordi G2 havde oprettet sit eget distributionsnet, og at G2 derfor ikke længere havde behov for de distributions- og marketingsydelser, som fulgte af aftalen fra 1991.
 Landsretten har lagt til grund, at distributionsaktiviteterne efter aftalen af 30. september 2000 blev foretaget af de samme underdistributører som hidtil, idet G1' underdistributører blev overtaget af den nye distributør G2. Der er ikke for Højesteret fremkommet oplysninger, der godtgør andet. Der er heller ikke for Højesteret fremkommet oplysninger til belysning af, om der var tale om den samme distributionsydelse og samme pris før og efter ophøret af aftalen.
 Under disse omstændigheder finder Højesteret, at H1 ikke har godtgjort, at betalingen for det førtidige ophør af distributionsaftalen har en sådan tilknytning til H1s egen indkomsterhvervelse, som må kræves, for at udgiften kan anses for en fradragsberettiget driftsomkostning for H1, jf. statsskattelovens § 6, stk. 1, litra a. Højesteret tiltræder derfor, at H1 ikke har fradragsret for afskrivninger på "termination fee" for indkomstårene 2000, 2002-2003 og 2005-2006.
 I sagsomkostninger for Højesteret skal H1 ApS betale 125.000 kr. til Skatteministeriet.


text:
12.6.2008
 LT
 Europos Sąjungos oficialusis leidinys
 L 154/23
 EEE JUNGTINIO KOMITETO SPRENDIMAS
 Nr. 11/2008
 2008 m. vasario 1 d.
 iš dalies keičiantis EEE susitarimo XI priedą (Telekomunikacijų paslaugos)
 EEE JUNGTINIS KOMITETAS,
 atsižvelgdamas į Europos ekonominės erdvės susitarimą su pakeitimais, padarytais Protokolu, patikslinančiu Europos ekonominės erdvės susitarimą (toliau – Susitarimas), ypač į jo 98 straipsnį,
 kadangi:
 (1)
 Susitarimo XI priedas buvo iš dalies pakeistas 2007 m. gruodžio 7 d. EEE jungtinio komiteto sprendimu Nr.162/2007 (1).
 (2)
 Į Susitarimą turi būti įtrauktas 2007 m. vasario 12 d. Komisijos sprendimas 2007/90/EB, iš dalies keičiantis Sprendimą 2005/513/EB dėl suderinto radijo spektro naudojimo 5 GHz dažnių juostoje įgyvendinant belaidės prieigos sistemas, įskaitant vietinio radijo ryšio tinklus (WAS/RLAN) (2).
 (3)
 Į Susitarimą turi būti įtrauktas 2007 m. vasario 15 d. Komisijos sprendimas 2007/116/EB dėl nacionalinio skaitmenimis 116 prasidedančio numerių intervalo rezervavimo suderintų socialinių paslaugų suderintiems numeriams (3).
 (4)
 Į Susitarimą turi būti įtrauktas 2006 m. gruodžio 11 d. Komisijos sprendimas 2007/176/EB, visas ankstesnes versijas pakeičiantis Standartų ir (arba) specifikacijų, skirtų elektroninių ryšių tinklams, paslaugoms ir susijusioms priemonėms bei paslaugoms, sąrašas (4),
 NUSPRENDĖ:
 1 straipsnis
 Susitarimo XI priedas iš dalies keičiamas taip:
 1.
 5 cs punktas (Komisijos sprendimas 2005/513/EB) papildomas taip:
 „su pakeitimais, padarytais:
 —
 32007 D 0090: 2007 m. vasario 12 d. Komisijos sprendimu 2007/90/EB (OL L 41, 2007 2 13, p. 10).“
 2.
 Po 5cw punkto (Komisijos sprendimas 2007/131/EB) įterpiami šie punktai:
 „5cx.
 32007 D 0116: 2007 m. vasario 15 d. Komisijos sprendimas 2007/116/EB dėl nacionalinio skaitmenimis 116 prasidedančio numerių intervalo rezervavimo suderintų socialinių paslaugų suderintiems numeriams (OL L 49, 2007 2 17, p. 30).
 5cy.
 32007 D 0176: 2006 m. gruodžio 11 d. Komisijos sprendimas 2007/176/EB, visas ankstesnes versijas pakeičiantis Standartų ir (arba) specifikacijų, skirtų elektroninių ryšių tinklams, paslaugoms ir susijusioms priemonėms bei paslaugoms, sąrašas (OL L 86, 2007 3 27, p. 11).“
 2 straipsnis
 Sprendimų 2007/90/EB, 2007/116/EB ir 2007/176/EB tekstai islandų ir norvegų kalbomis, kurie turi būti paskelbti Europos Sąjungos oficialiojo leidinio EEE priede, yra autentiški.
 3 straipsnis
 Šis sprendimas įsigalioja 2008 m. vasario 2 d., jei EEE jungtiniam komitetui buvo pateikti visi pranešimai, kurie numatyti Susitarimo 103 straipsnio 1 dalyje (5).
 4 straipsnis
 Šis sprendimas skelbiamas Europos Sąjungos oficialiojo leidinio EEE skyriuje ir EEE priede.
 Priimta Briuselyje 2008 m. vasario 1 d.
 EEE jungtinio komiteto vardu
 Pirmininkas
 Alan SEATTER
 (1) OL L 124, 2008 5 8, p. 28.
 (2) OL L 41, 2007 2 13, p. 10.
 (3) OL L 49, 2007 2 17, p. 30.
 (4) OL L 86, 2007 3 27, p. 11.
 (5) Konstituciniai reikalavimai nenurodyti.