type: other

text:
ARBETSDOMSTOLEN Domar i fulltext AD 2007 nr 62 avskedande Domen kommer inte att refereras i publikationen Arbetsdomstolens domar
 Mölndals tingsrätts dom den 30 december 2005 i mål nr T 833-04. 1
 Har Lars V laddat ned pornografi i bolagets dator?. 2
 Har Lars V i otillåten utsträckning på arbetstid använt arbetsdatorn för privat bruk?. 3
 Har Lars V varit illojal genom att starta en med bolaget konkurrerande verksamhet?. 3
 Sammanfattande bedömning i avskedandefrågan. 4
 /06, 2007-06-20 Port Information Hosting AB, Jonsered ./. Lars V, angående avskedande.
 ARBETSDOMSTOLEN DOM Dom nr 62/07
 2007-06-20 Mål nr B 17/06
 Port Information Hosting AB, 556600-5749, William Gibsons väg 1, 433 76 JONSERED
 Ombud: advokaten Lars Fryklund, Advokatfirman Lawcom, Lilla Bommen 1, 411 04 GÖTEBORG
 Lars V,
 Ombud: advokaten Magnus Johansson, Advokatfirman Glimstedt, Box 2259, 403 14 GÖTEBORG
 Mölndals tingsrätts dom den 30 december 2005 i mål nr T 833-04
 Port Information Hosting AB har yrkat att Arbetsdomstolen med upphävande av tingsrättens dom ogillar Lars Vs talan vid tingsrätten såväl i huvudsaken som beträffande rättegångskostnaderna.
 Lars V har bestritt ändringsyrkandena. Han har i Arbetsdomstolen, för den händelse domstolen skulle finna att det har förelegat saklig grund för uppsägning, nedsatt yrkandet om ekonomiskt skadestånd till att avse endast 38 000 kr, motsvarande två månadslöner, jämte ränta beräknad enligt vad som anges i tingsrättens dom.
 Bolaget har vitsordat beräkningen av det i andra hand yrkade ekonomiska skadeståndet som skäligt.
 Målet har avgjorts efter huvudförhandling. Vid denna har hållits förnyade förhör under sanningsförsäkran med Lars V och Niklas T. På begäran av bolaget har hållits förnyade vittnesförhör med Matts E, Annelie L, Daniel L, Mikael L och Anders L. På Lars Vs begäran har hållits förnyade vittnesförhör med Mikael A och Jörgen L. Vidare har vid huvudförhandlingen spelats upp bandupptagningar av förhören vid tingsrätten med Pontus S, Mikael G, Krister L, Ola B, Madeleine M, Hans T och Per-Anders H.
 Till utveckling av talan har parterna anfört i huvudsak detsamma som vid tingsrätten.
 Arbetsdomstolen skall i det följande gå igenom var och en av de tre grunder för avskedandet som bolaget har anfört, samt därefter göra en sammanfattande bedömning i avskedandefrågan.
 Har Lars V laddat ned pornografi i bolagets dator?
 Arbetsdomstolen finner i likhet med tingsrätten att det är styrkt att det på hårddisken på Lars Vs arbetsdator funnits sju filer med pornografiskt material. Frågan blir då om pornografin kom in i datorn genom en medveten åtgärd från Lars Vs sida eller om det skedde på något sätt som han inte kan hållas ansvarig för.
 Lars V har lämnat flera alternativa förklaringar: någon annan anställd kan ha laddat ned materialet i hans dator, materialet kan ha kommit dit av misstag genom någon åtgärd av honom, materialet kan ha kommit dit genom något slags datavirus (”trojansk häst”).
 Som tingsrätten har framhållit talar den omständigheten att pornografin låg i Lars Vs dator för att det är han som laddat ner materialet. Han har inte lämnat någon uppgift som tyder på att någon annan faktiskt skulle ha laddat ner materialet eller skulle ha haft motiv för att göra så, utan har endast hänvisat till att en sådan förklaring är möjlig.
 Mikael Ls uppgifter, som vinner stöd av en förteckning som upprättades i samband med fyndet av pornografin, utvisar att sexfilmerna låg på datorns s.k. skrivbord. Lars Vs uppgifter, som innebär att han inte var medveten om att det förekom pornografi i hans dator, motsägs av detta förhållande eftersom det inte framstår som trovärdigt att han skulle ha kunnat undgå att upptäcka materialet på detta ställe.
 Lars V har uppgett att han inte brukade låsa datorn när han lämnade den och att det därför i och för sig skulle vara fullt möjligt för någon annan att ladda ned materialet. Denna förklaring motsägs av de uppgifter som lämnats inför domstolen av Anders L och som domstolen inte finner skäl att ifrågasätta. Anders L har berättat att Lars V inte lämnade datorn olåst, vilket medförde att arbetskamraterna i samma rum inte kunde stänga av störande musik som spelades via datorn.
 En ytterligare omständighet som har intresse för bedömningen är att det enligt de uppgifter som lämnats av Mikael L fanns spår av besök på pornografiska hemsidor vid ett stort antal tillfällen. Till detta kan läggas att det genom vad som framkommit genom utredningen – särskilt uppgifter av Daniel L och Mikael L – inte framstår som sannolikt att de konstaterade åtgärderna med datorn skulle ha kunnat vidtas av misstag eller att sexfilerna skulle ha kommit in i datorn genom virus av något slag.
 De nu angivna omständigheterna talar sammantagna med sådan styrka för att det var Lars V som laddade ner de aktuella sexfilerna att detta får anses ha blivit bevisat i målet.
 Har Lars V i otillåten utsträckning på arbetstid använt arbetsdatorn för privat bruk?
 Lars V har i målet gjort gällande att det på arbetsplatsen ansågs tillåtet att i mindre utsträckning använda arbetsdatorn för privat ändamål. Bolaget har som domstolen uppfattat saken bestritt detta och menat att det vid bolaget rådde en muntligt angiven policy innebärande att all privat användning var strikt förbjuden. Arbetsdomstolen anser sig inte ha anledning att gå närmare in på denna fråga. Av utredningen framgår nämligen att Lars V vidtagit ett mycket stort antal åtgärder med idrottsklubbens hemsida, och det handlar därför om ett beteende som ligger klart utanför vad som allmänt skulle kunna vara tillåtet på det sätt han har gjort gällande.
 Lars V har lämnat flera förklaringar till sitt handlingssätt. Han har gjort gällande att bolaget sponsrade Stenkullens GoIK och att hans dataanvändning av det skälet var godtaget av bolaget. I den delen anser domstolen att det inte har framkommit mer än att klubben fick ha sin hemsida i det webhotell som bedrevs av bolaget. Vidare har Lars V anfört att han i sitt hem utarbetade nya texter och sedan på arbetsplatsen endast vidtog den enkla och snabba åtgärden att lägga ut dessa på hemsidan. Han har emellertid inte kunnat lämna någon rimlig förklaring till att han i så fall inte redan från hemdatorn lade in det nya materialet på hemsidan. Vidare har han anfört att han använde idrottsklubbens hemsida som test när han arbetade med att uppdatera bolagets egen hemsida. Även denna uppgift framstår som ganska långsökt. Anders Larsson, vilkens uppgifter det inte finns anledning att ifrågasätta, har inför domstolen berättat att Lars V arbetade med klubbens hemsida under minst ett års tid och ofta någon timme varje dag. Anders Larsson har tillagt att han vid flera tillfällen fick hjälpa Lars V med arbetet på den hemsidan.
 På grund av det anförda anser Arbetsdomstolen att det har blivit styrkt att Lars V har använt arbetsdatorn för privat bruk i långt större utsträckning än som kan anses ha varit förenligt med hans skyldigheter i anställningen hos bolaget.
 Har Lars V varit illojal genom att starta en med bolaget konkurrerande verksamhet?
 Omständigheterna i denna del av målet är i stort sett ostridiga. Lars V inregistrerade tillsammans med Mikael Andersson ett handelsbolag med firman Weblink Media & IT-Konsult Handelsbolag. Verksamhetsområdet angavs gälla ”konsulttjänster inom media och IT med huvudinriktning på IT-tjänster såsom webproduktion, annonsering och adressering samt telefontjänster”. Vad domstolen har att ta ställning till är om redan denna åtgärd – att inregistrera handelsbolaget – har inneburit en med Port Information Hosting AB konkurrerande verksamhet som är av betydelse för avskedandefrågan.
 Lars V har gjort gällande att den verksamhet som faktiskt skulle bedrivas inte innefattade någon konkurrens med bolaget. Enligt hans uppgifter var det främst fråga om en försäljningstjänst avseende begagnade föremål liknande den som finns på Blocket, och en sådan tjänst förekom inte hos bolaget. Det angivna verksamhetsområdet för handelsbolaget är dock mycket vidsträckt och täcker även den verksamhet som bedrevs av Port Information Hosting AB. Mot denna bakgrund framstår redan inregistreringen som förberedelse för en med detta bolag konkurrerande verksamhet.
 Lars V har anfört att flera av de andra anställda bedrev sidoverksamhet av olika slag. Utredningen i målet utvisar att detta i och för sig är riktigt. Det har emellertid framgått att det i dessa fall fanns ett medgivande från bolagets sida samt att sidoverksamheten inte bedrevs i konkurrens med bolaget. Det kan alltså inte anses att Lars Vs förberedelseåtgärd låg inom ramen för vad som var accepterat av bolaget.
 Arbetsdomstolen finner på grund av det anförda att Lars V utan bolagets vetskap har förberett en med Port Information Hosting AB konkurrerande verksamhet genom inregistreringen av det nya handelsbolaget.
 Det finns enligt domstolens mening anledning att se mycket allvarligt på Lars Vs nedladdning av de pornografiska filerna i bolagets dator. Handlandet strider i hög grad mot de värderingar som råder på arbetsmarknaden. Till detta kommer att vad bolaget har anfört om att nedladdningen med hänsyn till filernas karaktär medförde särskilt höga risker för datavirus. Enligt bolaget, vars verksamhet bestod i att hålla dataadresser m.m. för ett mycket stort antal företag, myndigheter, organisationer och föreningar, var denna risk av allvarlig beskaffenhet eftersom en eventuell skada skulle kunna bli mycket omfattande. Vad bolaget anfört om dessa risker har inte satts ifråga av Lars V.
 Lars Vs privata användning av arbetsdatorn för arbetet med idrottsklubbens hemsida synes ha varit av stor omfattning. Detta handlande är inte lika allvarligt som nedladdningen av pornografin, men framstår ändå som ett illojalt handlande som ger anledning till allvarlig kritik.
 Även inledandet av en konkurrerande verksamhet genom att inregistrera ett handelsbolag med i stort sett samma verksamhetsområde som Port Information Hosting AB innebar att Lars V handlade illojalt mot bolaget. I den delen kan visserligen konstateras att det bara handlade om en förberedande åtgärd, som i sig kanske inte faktiskt ledde till någon allvarligare skada för bolaget. Till Lars Vs nackdel talar dock att han i bolagets förhållandevis begränsade organisation hade en befattning som chef. Bolaget har gjort gällande att Lars Vs handlande skall bedömas med beaktande av att han var en nyckelperson hos företaget. Det kan enligt domstolens mening diskuteras vad som ryms inom detta begrepp, men klart är att Lars Vs ställning i bolaget inte kan beskrivas som underordnad. Det fanns inom bolaget endast 10 anställda, och Lars V var chef för supportavdelningen där han hade två medarbetare.
 Av betydelse för bedömningen av Lars Vs handlande är slutligen att inregistreringen skedde utan att information om detta lämnades till bolaget. Den omständigheten att det nya handelsbolagets hemsida förlades till ett annat webhotell än Port Information Hosting AB ger också intrycket att det skedde i syfte att dölja åtgärderna.
 Enligt Arbetsdomstolens mening har Lars V genom de av bolaget åberopade händelserna sammantaget agerat på ett sätt som innebär att han har grovt åsidosatt vad som ålegat honom i anställningen hos bolaget. Bolaget har därför haft rätt att avskeda honom. Detta innebär att Lars Vs talan, med upphävande av tingsrättens dom, skall avslås.
 Vid den angivna utgången skall bolaget befrias från skyldigheten att betala kostnaderna vid tingsrätten för Lars Vs rättshjälp. Vidare skall Lars V förpliktas att utge ersättning för bolagets rättegångskostnader vid tingsrätten. Det belopp som bolaget yrkat i den delen är enligt domstolens mening skäligt. Lars V skall slutligen förpliktas att ersätta bolagets rättegångskostnader i Arbetsdomstolen. Bolaget har yrkat ersättning med 206 733 kr, varav 190 750 kr för ombudsarvode. Lars V har förklarat att han inte kan vitsorda ombudsarvodet som skäligt. Domstolen anser, särskilt med tanke på att det varit fråga om en rättegång i andra instans med samma utredning m.m. som vid tingsrätten, att bolaget får anses skäligen tillgodosett med ett ombudsarvode om 85 000 kr.
 1. Med upphävande av tingsrättens domslut vid punkterna 1 och 2 avslår Arbetsdomstolen Lars Vs talan.
 2. Med upphävande av punkten 4 i tingsrättens domslut förpliktar Arbetsdomstolen Lars V att ersätta bolagets rättegångskostnader vid tingsrätten med etthundraåttiosjutusentvåhundrasextiotre (187 263) kr, varav 186 000 kr avser ombudsarvode, jämte ränta enligt 6 § räntelagen på det förstnämnda beloppet från dagen för tingsrättens dom till dess betalning sker.
 3. Lars V förpliktas att ersätta bolagets rättegångskostnader i Arbetsdomstolen med etthundratusenniohundraåttiotre (100 983) kr, varav 85 000 kr för ombudsarvode, jämte ränta på det förstnämnda beloppet enligt 6 § räntelagen från dagen för denna dom till dess betalning sker.
 Ledamöter: Michaël Koch, Ulla Erlandsson, Inga Jerkeman, Agne Werneskog, Kent Johansson, Lilian Hindersson och Margareta


type: caselaw

jurisdiction: EU

text:
Αριθ . C 208/36 EL Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 12 . 8 . 95
 πιον του Πρωτοδικείου κατα της Επιτροπής των Ευρωπαϊ δικείου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων προσφυγή κατα της
 κών Κοινοτήτων. Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
 O προσφεύγων-ενάγων (στο εξής: προσφεύγων) ζητεί από το O προσφεύγων ζητεί από το Πρωτοδικείο:
 Πρωτοδικείο:
 — να ακυρώσει την απόφαση της Επιτροπής που καθορίζει
 — να ακυρώσει την απόφαση της Επιτροπής περί μη προα ως τόπο προσλήψεως του προσφεύγοντος τις Βρυξέλλες,
 γωγής του στο βαθμό A 4 για την περίοδο προαγωγών καθώς και όλες τις επιγενόμενες αποφάσεις,
 1992 και, καθόσον είναι αναγκαίο, την απορριπτική
 απόφαση της 3ης Μαρτίου 1995 την οποία η Επιτροπή — να καταδικάσει την καθής στα δικαστικά έξοδα.
 εξέδωσε σε απάντηση της ενστάσεως του προσφεύγοντος
 καθώς και την απόφαση της Επιτροπής να προαγάγει στο Ισχυρισμοί και κύρια επιχειρήματα
 βαθμό A 4 τους υπαλλήλους που είναι εγγεγραμμένοι
 στον πίνακα που δημοσιεύθηκε στις διοικητικές πληρο Οι ισχυρισμοί και τα κύρια επιχειρήματα είναι όμοιοι με
 φορίες αριθ . 859 της 8ης Σεπτεμβρίου 1994, αυτούς της υποθέσεως Τ-33/95 (').
 — να υποχρεώσει την Επιτροπή να αποκαταστήσει τις Ο ) ΕΕ αριθ . C 101 της 22 4. 1995 .
 υλικές ζημίες και να ικανοποιήσει την ηθική βλάβη που
 υπέστη o προσφεύγων, τις οποίες επιφυλάσσεται να
 εξειδικεύσει .περαιτέρω κατά τη διαδικασία
 — να καταδικάσει την καθής στα δικαστικά έξοδα.
 Αγωγή του Friedrich Engelking κατα του Συμβουλίου της
 Ισχυρισμοί και κύρια επιχειρήματα Ευρωπαϊκής Ενώσεως και της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών
 Προς στήριξη της προσφυγής του , o προσφεύγων επικαλείται Κοινοτήτων, που ασκήθηκε στις 3 Ιουλίου 1995
 παράβαση του άρθρου 45 πρώτο εδάφιο του κανονισμού (Υπόθεση Τ-138/95)
 υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων (στο εξής: (95/C 208/76)
 ΚΥΚ).
 (Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική)
 Υποστηρίζει συναφώς ότι η καθής δεν μπόρεσε να λάβει
 υπόψη τα προσόντα του , ως υπαλλήλου A 5, λόγω της
 ελλείψεως της εκθέσεως βαθμολογίας του για την περίοδο O Friedrich Engelking, κάτοικος Raddestorf (Ομοσπονδιακή
 1991-1993 . Δημοκρατία της Γερμανίας), εκπροσωπούμενος από τους
 Bernd Meisterernst, Mechtold Düssing, Dietrich Manstetten,
 Υπογραμμίζει, δεύτερον, ότι η καθής συνέκρινε απλώς τα Dr. Frank Schulze και Dr. Winfried Handeklaus, δικηγόρους
 προσόντα του μόνο με τα προσόντα των υπαλλήλων της Munster, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο το δικηγο
 γενικής Διευθύνσεως V και όχι με τα προσόντα όλων των ρικό γραφείο Dupong & Associés, 14a, rue des Bains, άσκησε
 υπαλλήλων βαθμού A 5 του οργάνου που ήταν προαγώγι στις 3 Ιουλίου 1995 ενώπιον του Πρωτοδικείου των Ευρω
 μοι. παϊκών Κοινοτήτων αγωγή κατά του Συμβουλίου της Ευρω
 παϊκής Ενώσεως και της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοι
 Ισχυρίζεται τέλος, ότι οι προαγωγές στο βαθμό A 4 δεν νοτήτων.
 γίνονται κατόπιν συγκριτικής εξετάσεως των προσόντων των
 υπαλλήλων που έχουν δικαίωμα προαγωγής, αλλά βάσει των O ενάγων ζητεί από το Πρωτοδικείο:
 μονάδων προτεραιότητας τις οποίες διαθέτει κάθε Γενική
 Διεύθυνση ανάλογα με τον αριθμό των προαγωγίμων και τις 1 ) να υποχρεώσει τους εναγομένους να του καταβάλουν
 οποίες μπορεί να χορηγήσει κατά βούληση . αποζημίωση SLOM II για το διάστημα μεταξύ 2ας
 Απριλίου 1984 και 13ης Ιουνίου 1991 , ύψους 110 021,93
 γερμανικών μάρκων, εντόκως προς 8 % για το μετά τις
 19 Μαΐου 1992 διάστημα, και να καταδικάσει τους
 εναγομένους στα δικαστικά έξοδα,
 Προσφυγή του Peter Gammeltoft κατα της Επιτροπής των 2, να συνεκδικάσει την αγωγή του με την εκκρεμή ήδη
 Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που ασκήθηκε στις 19 Ιουνίου αγωγή των Hülseberg κ.λπ. κατά του Συμβουλίου και της
 1995
 Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (υπόθεση Τ
 (Υπόθεση Τ-132/95) 77/93) και να αναστείλει ομοίως τη δίκη.
 (95/C 208/75)
 Ισχυρισμοί και κύρια επιχειρήματα
 (Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική)
 Οι ισχυρισμοί και τα κύρια επιχειρήματα είναι παρόμοια με
 O Peter Gammeltoft, κάτοικος Βρυξελλών, εκπροσωπούμε τα προβαλλόμενα στην υπόθεση Τ-20/94 ( ! ).
 νος από τους Jean-Noël Louis, Thierry Demaseure και Ariane
 Tornel, δικηγόρους Βρυξελλών, με τόπο επιδόσεων στο (1 ) ΕΕ αριθ. C 90 της 26. 3. 1994, σ. 20.
 Λουξεμβούργο την εταιρεία Sàrl Fiduciaire Myson, 1 , rue
 Glesener, άσκησε στις 19 Ιουνίου 1995 ενώπιον του Πρωτο


type: contracts

text:
 18.2.2006
 LV
 Eiropas Savienības Oficiālais Vēstnesis
 L 48/19
 ĀKK–EK MINISTRU PADOMES LĒMUMS Nr. 6/2005
 (2005. gada 22. novembris)
 par nosacītā EUR 1 miljarda atlikušo EUR 482 miljonu izmantošanu saskaņā ar 9. EAF sadarbībai ar ĀKK valstīm
 (2006/111/EK)
 ĀKK–EK MINISTRU PADOME,
 ņemot vērā Kotonū 2000. gada 23. jūnijā parakstīto ĀKK–EK partnerattiecību nolīgumu, un jo īpaši tā I pielikuma 8. punktu,
 tā kā:
 (1)
 Saskaņā ar ĀKK–EK partnerattiecību nolīguma XVIII deklarāciju, 2003. gada 1. aprīlī stājoties spēkā Finanšu protokolam, no 9. Eiropas Attīstības fonda (EAF) kopējās summas EUR 13,5 miljardu apmērā ĀKK valstīm bija iedalīti tikai EUR 12,5 miljardi.
 (2)
 Padome nolēma, ka, ņemot vērā valsts stratēģiju termiņa vidusposma pārskata rezultātus un EAF darbības pārskata rezultātus, tai līdz 2005. gada beigām jāpieņem lēmums par otrā asignējuma piešķiršanu EUR 250 miljonu apmērā ūdens finansējuma līnijai un par nosacītā EUR 1 miljarda atlikušo EUR 500 miljonu izmantošanu mērķiem, par kuriem tiks panākta vienošanās.
 (3)
 9. EAF, tostarp no iepriekšējiem EAF pārnestos atlikumus, tiks pilnībā apgūts līdz 2007. gada beigām, neļaujot Kopienai pilnībā izpildīt savas starptautiskās saistības un reaģēt uz jaunām starptautiskām iniciatīvām.
 (4)
 Priekšlikumu izvērtēšana attiecībā uz kopējo summu EUR 482 miljonu apmērā notika, pamatojoties uz saistībām, kas izriet no ĀKK–EK partnerattiecību nolīguma, un pamatojoties uz līdz šim neizpildītajām ĀKK–EK kopējām saistībām starptautiskā mērogā, ņemot vērā steidzamību un nabadzības apkarošanu, atbalsta koncentrāciju un pieņemšanas spēju.
 (5)
 Saskaņā ar pastāvošo Uzņēmumu attīstības centra (UAC) un Lauksaimniecības un lauku sadarbības tehniskā centra (LTC) budžeta darbības kārtību gada budžeta vajadzības tiek lēstas attiecīgi EUR 18 miljonu un EUR 14 miljonu apmērā. Tādēļ atbilstīgi ĀKK–EK partnerattiecību nolīguma I un III pielikumam ir ierosināts piešķirt EUR 32 miljonus UAC un LTC darbības finansēšanai 2006. gadā no ilgtermiņa attīstības atbalsta līdzekļiem, kas iedalīti no nosacītā EUR 1 miljarda.
 (6)
 Ņemot vērā ES Enerģijas iniciatīvas uzsākšanas izraisītās lielās cerības, būtisko enerģijas ieguldījumu Tūkstošgades attīstības mērķu (MDG) sasniegšanā un to, cik trūcīgajiem ir ārkārtīgi svarīgi piekļūt izmaksu ziņā rentabliem un videi draudzīgiem enerģijas pakalpojumiem, tiek ierosināts finansēt piedāvāto ĀKK–ES Enerģijas mehānismu ar indikatīvu summu EUR 220 miljonu apmērā no ierobežotajiem atlikumiem un šajā nolūkā piešķirt šo summu ĀKK valstu iekšējai sadarbībai.
 (7)
 Lai palīdzētu samazināt ĀKK saņēmēju valstu uzņēmību pret izejvielu cenu svārstībām, ir ierosināts piesaistīt indikatīvu summu līdz EUR 25 miljonu apmērā no nosacītā EUR 1 miljarda, lai sniegtu ieguldījumu starptautiskajā izejvielu riska pārvaldes finansēšanas mehānismā atbilstoši ĀKK–EK partnerattiecību nolīguma 68. panta 5 punktam, un šajā nolūkā piešķirt šo summu ĀKK valstu iekšējai sadarbībai.
 (8)
 Tādēļ ir ierosināts rezervēt indikatīvu summu EUR 30 miljonu apmērā no nosacītā EUR 1 miljarda, dodot ieguldījumu resursu palielināšanas programmas sākumposmā, lai palīdzētu ĀKK pielāgoties jaunajiem Kopienas sanitārajiem un fitosanitārajiem noteikumiem, un šai nolūkā piešķirt šo summu ĀKK valstu iekšējai sadarbībai.
 (9)
 Lai sniegtu ieguldījumu Āfrikas atbalsta programmā, ierosināts piesaistīt indikatīvo summu līdz EUR 50 miljonu apmērā no nosacītā EUR 1 miljarda un šajā nolūkā piešķirt šo summu ĀKK valstu iekšējai sadarbībai.
 (10)
 Partnerības valstis esošā ieguldījumu mehānisma resursu izmantošanā piešķir lielu nozīmi iniciatīvas “Izglītība visiem” finansēšanai. Tā kā saskaņā ar 2004. gada valstu stratēģiju termiņa vidusposma pārskatu ir izrādījies neiespējami to sistemātiski atbalstīt, ir ierosināts ieguldīt iniciatīvā indikatīvo summu EUR 63 miljonu apmērā no nosacītā EUR 1 miljarda un šajā nolūkā piešķirt šo summu ĀKK valstu iekšējai sadarbībai.
 (11)
 Saskaņā ar ĀKK–EK Ministru Padomes 2005. gada 24. jūnija iekšējo nolīgumu ir ierosināts piešķirt EUR 62 miljonus Pasaules Fondam cīņai pret AIDS, tuberkulozi un malāriju,
 IR NOLĒMUSI ŠĀDI.
 1. pants
 Asignējums EUR 482 miljonu apmērā no 9. Eiropas Attīstības fonda nosacītā EUR 1 miljarda sadala šādi:
 a)
 EUR 352 miljoni ilgtermiņa attīstības atbalsta dotācijām, kā norādīts Finanšu protokola 3. punkta a) apakšpunktā;
 b)
 EUR 48 miljoni sadarbības un integrācijas dotācijām, kā norādīts Finanšu protokola 3. punkta b) apakšpunktā;
 c)
 EUR 82 miljoni investīciju fondam, kā norādīts Finanšu protokola 3. punkta c) apakšpunktā.
 Asignējumu piešķir saskaņā ar Lēmuma 2. pantu, pārskaitot EUR 320 miljonus no ilgtermiņa attīstības atbalsta dotācijām un EUR 82 miljonus no investīciju fonda uz iekšējo ĀKK asignējumam no reģionālās sadarbības un integrācijas dotācijām.
 2. pants
 Asignējumu EUR 482 miljonu apmērā iegulda šādu darbību finansēšanai:
 a)
 līdz EUR 220 miljoniem – ES Enerģijas iniciatīvai;
 b)
 līdz EUR 25 miljoniem – ieguldījumam Starptautiskā Izejvielu riska pārvaldes finansējumā ĀKK valstu labā;
 c)
 indikatīvu summu EUR 30 miljonu apmērā – palīdzībai ĀKK valstīm pielāgot jaunos Kopienas sanitāros un fitosanitāros noteikumus;
 d)
 līdz EUR 50 miljoniem – Āfrikas Savienības stiprināšanai Āfrikas mandāta īstenošanā;
 e)
 indikatīvu summu EUR 63 miljonu apmērā – ieguldījumam operatīvajā iniciatīvā “Izglītība visiem”;
 f)
 līdz EUR 62 miljoniem – ieguldījumam Pasaules Fondā cīņai pret AIDS, tuberkulozi un malāriju;
 g)
 EUR 32 miljonus no ilgtermiņa attīstības atbalsta līdzekļiem – Uzņēmumu attīstības centra (UAC) un Lauksaimniecības un lauku sadarbības tehniskā centra (LTC) budžeta finansēšanai saskaņā ar Finanšu protokola 3. panta a) punkta i) un ii) daļu.
 3. pants
 Šis lēmums stājas spēkā tā pieņemšanas dienā.
 Briselē, 2005. gada 22. novembrī
 ĀKK–EK Ministru padomes vārdā —
 priekšsēdētājs
 A. JOHNSON


text:
 25.4.2022
 GA
 Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh
 C 171/4
 Breithiúnas na Cúirte (an Seachtú Dlísheomra) an 3 Márta 2022 – WV v an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS)
 (Cás C-172/20 P) (1)
 (Achomharc - Seirbhís shibhialta - Iarraidh ar chúnamh - Rialacháin Foirne Oifigigh an Aontais Eorpaigh - Airteagal 90(1) agus (2) - Lá a taisceadh an iarraidh - Cinneadh intuigthe diúltú don iarraidh - Gearán - Taisceadh - Teorainn ama - Earráid incheadaithe)
 (2022/C 171/06)
 Teanga an cháis: an Fhraincis
 Páirtithe
 Iarratasóir: WV (ionadaí: É. Boigelot, avocat)
 Páirtithe eile sna himeachtaí: an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) (ionadaithe: S. Marquardt agus R. Spáč, i gcáil Gníomhairí, le cúnamh ó Troncoso Ferrer, abogado, agus F.-M. Hislaire, avocat)
 An chuid oibríochtúil
 1)
 Diúltaítear don achomharc.
 2)
 Ordaítear do WV na costais a íoc.
 (1) IO C 320 an 28.09.2020


type: wikipedia

text:
Arma letale 3 (Lethal Weapon 3) è un film del 1992 diretto da Richard Donner e interpretato da Mel Gibson e Danny Glover.
 Trama
 I due sergenti della polizia di Los Angeles Martin Riggs e Roger Murtaugh, quest'ultimo ormai prossimo alla pensione, si recano in un edificio, presso il quale è stata segnalata una bomba. Martin decide di intervenire senza aspettare gli artificieri ma sbaglia e fa saltare in aria il palazzo: vengono quindi degradati entrambi da sergente a poliziotto semplice e mandati a dirigere il traffico.
 Successivamente i due assistono a una tentata rapina ad un furgone portavalori: entrambi si lanciano all'inseguimento del camion e alla fine riescono ad assicurare alla giustizia i malviventi. Phelps, l'unico arrestato, viene però ucciso il giorno dopo, al distretto, dall'ex sergente Jack Travis, a capo di una banda di trafficanti d'armi il cui "prodotto" per eccellenza sono delle pallottole perforanti (noti anche come proiettili ammazza-sbirri) in grado di superare i giubbotti antiproiettile.
 Riggs e Murtaugh, reintegrati a sergenti, saranno affiancati nelle indagini da Lorna Cole, agente degli affari interni dal carattere e dalle abilità molto simili a quelle di Riggs. I due, inizialmente, non potranno sopportarsi, ma col passare del tempo si avvicineranno e si metteranno insieme.
 Alla fine i tre, grazie anche all'aiuto di Leo, riusciranno a fermare Travis e la sua banda, mentre Roger decide di posticipare il suo pensionamento.
 Antagonisti
 Jack Travis
 Un ex poliziotto del LAPD che, arricchitosi con la droga e le armi sottratte ai depositi della polizia, si è dato al crimine utilizzando la sua nuova società, la MESA Costruzioni, come copertura per i suoi traffici illeciti. Si occupa inoltre della vendita dei proiettili Killer Cop, capaci di perforare un giubbotto antiproiettile. Affronterà Riggs in un corpo a corpo riuscendo a sconfiggerlo (in realtà riesce a batterlo solo perché Riggs si infortuna ad una gamba cadendo mentre lottano, senza contare il fatto che in questo film Riggs è molto più debole rispetto ai precedenti). Sarà infine ucciso da Riggs che gli sparera' con i suoi stessi Killer Cop. Travis è un uomo spietato e senza scrupoli e per questo temuto da tutti (quando era in polizia era un vero duro, capace di strappare una confessione a chiunque). Nonostante non sia un combattente professionista come Joshua o Vorstedt è comunque molto abile nel combattimento di strada, in grado di mettere alle strette un indebolito Riggs.
 Riconoscimenti
 1993 - MTV Movie Award
 Miglior coppia a Mel Gibson e Danny Glover
 Miglior sequenza d'azione per l'incidente motociclistico di Riggs
 Nomination Miglior bacio a Rene Russo e Mel Gibson
 Nomination Attore più attraente a Mel Gibson
 Nomination Miglior canzone (It's Probably Me) a Sting e Eric Clapton
 1993 - BMI Film & TV Award
 Miglior colonna sonora a Michael Kamen, Eric Clapton e David Sanborn
 1993 - Grammy Award
 Nomination Miglior canzone (It's Probably Me) a Michael Kamen, Sting ed Eric Clapton
 Curiosità
 L'attore che interpreta il proprietario del chiosco in cui Murtaugh e Riggs si fermano prima della sparatoria in cui verrà ucciso il giovane Darrill è lo stesso che interpreta, nel film precedente, il poliziotto che durante il doppio inseguimento iniziale scommette 20 dollari su Riggs e Murtaugh ma poi ritira la scommessa perché non sapeva che i due stavano usando la station wagon della moglie di Roger.
 Collegamenti esterni
 Film Warner Bros.
 Film diretti da Richard Donner
 Film ambientati a Los Angeles
 Arma letale
 Film polizieschi
 Film commedia d'azione


text:
Η Καλιφόρνια (αγγλ. State of California), είναι η μεγαλύτερη σε πληθυσμό πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Είναι μια από τις πλουσιότερες πολιτείες της χώρας (μόνη της θα ήταν η 6η πλουσιότερη χώρα του κόσμου) και έδρα πολλών πολυεθνικών εταιριών. Βρίσκεται στην ακτή του Ειρηνικού Ωκεανού.
 Είναι η τρίτη σε έκταση πολιτεία με 423.967 τ. χιλιόμ. και πρώτη σε πληθυσμό με 39.995.077 κατοίκους (σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2022).
 Πρωτεύουσά της είναι το Σακραμέντο (539.221 κ.). Οι μεγαλύτερες πόλεις της πολιτείας είναι: το Λος Άντζελες (4.085.014 κ.), το Σαν Φρανσίσκο (915.683 κ.), το Σαν Ντιέγκο (1.462.018 κ.), το Σαν Χοσέ (1.015.785 κ.), το Φρέσνο (550.293 κ.) και το Σακραμέντο.
 Ετυμολογία
 Η λέξη «Καλιφόρνια» αρχικά αναφερόταν σε όλη την περιοχή που αποτελείται σήμερα από την πολιτεία της Καλιφόρνιας, καθώς και το σύνολο ή τμήματα των πολιτειών Νεβάδα, Γιούτα, Αριζόνα και Ουαϊόμινγκ, καθώς και τη χερσόνησο Μπάχα Καλιφόρνια στο Μεξικό.
 Η επικρατέστερη άποψη για την προέλευση του ονόματος Καλιφόρνια αναφέρεται σε έναν φανταστικό παράδεισο που κατοικείται από μελαμψές Αμαζόνες με τη βασίλισσα Καλίφια. Ο μύθος της Καλίφια καταγράφεται σε ένα έργο του 1510 με τίτλο «Τα κατορθώματα του Εσπλαντιάν», συνέχεια του έργου «Αμαντίς ντε Γκάουλα», του Ισπανού μυθιστοριογράφου Γκαρθί Ροντρίγκεθ δε Μοντάλβο. Το βασίλειο της Καλίφια (ή αλλιώς Καλάφια) ήταν, σύμφωνα με τον συγγραφέα, μία μακρινή χώρα πλούσια σε χρυσό που κατοικείται από γρύπες και άλλα παράξενα πλάσματα.
 Σύμφωνα με το κείμενο: «Δεξιά από τις Ινδίες υπάρχει ένα νησί που ονομάζεται Καλιφόρνια, πολύ κοντά σε εκείνο το μέρος του γήινου παραδείσου που κατοικείται από μελαψές γυναίκες χωρίς ούτε έναν άντρα αναμεσά τους, οι οποίες ζουν όπως οι Αμαζόνες. Δυνατές στο σώμα, έχουν δυνατές καρδιές γεμάτες πάθος και πολλές αρετές. Το ίδιο το νησί είναι ένα από τα πιο άγρια στον κόσμο λόγω των απόκρημνων και απότομων βράχων του. Τα όπλα τους είναι όλα φτιαγμένα από χρυσάφι. Παντού στο νησί υπάρχει άφθονος χρυσός και πολύτιμες πέτρες, ενώ δεν βρίσκει κανείς άλλα μέταλλα».
 Το όνομα Καλιφόρνια είναι το πέμπτο αρχαιότερο ευρωπαϊκό όνομα που συναντά κανείς στις ΗΠΑ και χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει το νοτιότερο άκρο της χερσονήσου Μπάχα Καλιφόρνια του Μεξικού ως το νησί του μυθιστορήματος από μία ισπανική εξερευνητική αποστολή με αρχηγούς τον Ντιέγκο ντε Μπεθέρρα και τον Φορτούν Χιμένεθ, οι οποίοι αποβιβάστηκαν εκεί το 1533 μετά από εντολή του Χερνάντο Κορτές.
 Ιστορία
 Έχοντας δεχθεί διαδοχικά κύματα μεταναστευτικών ρευμάτων για περισσότερο από 10.000 χρόνια, η Καλιφόρνια ήταν μία από τις πιο πολυπολιτισμικές και πολυποίκιλες περιοχές της προκολομβιανής βόρειας Αμερικής. Περισσότερες από 70 ομάδες ιθαγενών Ινδιάνων κατοικούσαν εκεί και μεγάλοι πληθυσμοί συγκεντρώνονταν στις παράκτιες περιοχές κυνηγώντας και ψαρεύοντας. Στην ενδοχώρα οι γηγενείς πληθυσμοί ήταν επίσης τροφοσυλλέκτες. Οι πληθυσμιακές ομάδες της Καλιφόρνιας είχαν επίσης διαφορετικές κοινωνικές και διοικητικές δομές, από οικισμούς, φυλές και νομάδες, μέχρι και μεγάλα «φέουδα» στις ακτές, όπως οι φυλές Κούμας, Πόμο και Σαλίναν. Το εμπόριο, οι διαφυλετικοί γάμοι και οι στρατιωτικές συμμαχίες δημιουργούσαν συνεχώς διαπολιτισμικές και οικονομικές σχέσεις μεταξύ των διαφορετικών ομάδων και φυλών.
 Ο πρώτος Ευρωπαίος που εξερεύνησε την περιοχή μέχρι τον Ρωσικό ποταμό στο βορρά ήταν ο Πορτογάλος Ζοάο Ροντρίγκες Καμπρίλο το 1542 για λογαριασμό της Ισπανίας. Περίπου 37 χρόνια αργότερα, ο Βρετανός Φράνσις Ντρέικ παρέπλευσε ένας μέρος των ακτών της και το διεκδίκησε για λογαριασμό της Βρετανίας το 1579. Ισπανοί έμποροι προσέγγισαν άθελά τους τις ακτές επιστρέφοντας από τις Φιλιππίνες το 1565, ενώ ο Σεμπαστιάν Βιζκαίνο εξερεύνησε και χαρτογράφησε την ακτογραμμή της Καλιφόρνιας το 1602 για λογαριασμό της Νέας Ισπανίας.
 Ισπανοί ιεραπόστολοι ξεκίνησαν την ίδρυση ιεραποστολών κατά μήκος των ακτών της σήμερα ονομαζόμενης Άνω Καλιφόρνιας, με παράλληλη εγκατάσταση κατοίκων και ίδρυση μικρών οικισμών. Το 1821 ο πόλεμος για ανεξαρτησία έδωσε στο Μεξικό (και την Καλιφόρνια) αυτονομία από το ισπανικό στέμμα, και για τα επόμενα 25 χρόνια η (βόρεια) Άλτα Καλιφόρνια παρέμεινε μία απομακρυσμένη επαρχία του νεοσύστατου κράτους του Μεξικό. Η μεξικανική περίοδος της σημερινής πολιτείας χαρακτηριζόταν από μεγάλες κτηνοτροφικές εκτάσεις με τα ονομαζόμενα ράντσος να κυριαρχούν, ενώ οι ισπανικές ιεραποστολές περιήλθαν στον κράτος του Μεξικού μαζί με τις εκτάσεις τους το 1832.
 Από το 1820 οι βόρειες περιοχές δέχονταν τις επισκέψεις εποίκων και τυχοδιωκτών από τις ΗΠΑ και τον Καναδά. Οι νέες αφίξεις πέρασαν τα Βραχώδη Όρη από ιστορικά περάσματα όπως το Σισκιγιού, η Καλιφόρνια και το Όρεγκον. Παράλληλα, οι βόρειες ακτές δέχονταν την άφιξη εξερευνητών από την αυτοκρατορική Ρωσία, οι οποίοι και ίδρυσαν εμπορικό σταθμό στο Φορτ Ρος.
 Όλοι αυτοί οι άποικοι επαναστάτησαν το 1846 ενάντια στη μεξικανική εξουσία με την ιστορικά γνωστή ανταρσία της «σημαίας της αρκούδας» στη Σονόμα, η οποία αποτέλεσε σύμβολο της ανεξαρτησίας τους. Η σημαία περιλάμβανε μία αρκούδα, ένα αστέρι, μία κόκκινη οριζόντια γραμμή και το κείμενο «Κράτος της Καλιφόρνιας». Ο πρώτος και μοναδικός πρόεδρος αυτού του κράτους ήταν ο Γουίλιαμ Άιντ, ο οποίος είχε ηγετικό ρόλο στην επανάσταση. Η θητεία του κράτησε μόλις 22 ημέρες και τελείωσε με την κατάληψη της Καλιφόρνιας από δυνάμεις των ΗΠΑ κατά τον μεξικανοαμερικανικό πόλεμο.
 Η ζωή του νέου κράτους συνέπεσε με την κήρυξη του πολέμου που κράτησε από το 1846 ως το 1848. Ο Αμερικάνος ναύαρχος Τζον Σλόατ έπλευσε στον κόλπο του Μοντερέι και ξεκίνησε τη χερσαία κατάληψη της περιοχής για τις ΗΠΑ. Σχεδόν σε ένα μήνα οι ΗΠΑ είχαν καταλάβει το βόρειο τμήμα της σημερινής πολιτείας και μετά από σειρά μαχών στη νότια Καλιφόρνια, όπως η πολιορκία του Λος Άντζελες, η Μάχη του Ντομίνγκες Ράντσο, οι συρράξεις στο Σαν Πασκουάλ, το Ρίο Σαν Γκαμπριέλ και τη Λα Μέσα, υπογράφηκε από τους γηγενείς η συνθήκη του Καουένγκα στις 13 Ιανουαρίου 1847, διασφαλίζοντας τον έλεγχο των ΗΠΑ. Η επόμενη συνθήκη του Γκουανταλούπε Ιντάλγκο τελείωσε και επίσημα τον πόλεμο με το Μεξικό, διαιρώντας την ευρύτερη περιοχή μεταξύ του Μεξικό και των ΗΠΑ. Οι δυτικές περιοχές της Άλτα Καλιφόρνιας αποτέλεσαν την πολιτεία της Καλιφόρνιας, ενώ οι περιοχές της Αριζόνα, της Νεβάδα, του Κολοράντο και της Γιούτα, έγιναν επίσημα εδαφικές επικράτειες των ΗΠΑ. Η νότια περιοχή της Καλιφόρνιας, γνωστή και ως Μπάχα Καλιφόρνια, παρέμεινε στην εξουσία του Μεξικό.
 Το 1848 ο μη γηγενής πληθυσμός της Καλιφόρνιας δεν ήταν περισσότερος από 15.000 κατοίκους, αλλά με την ανακάλυψη χρυσού ένα τεράστιο μεταναστευτικό ρεύμα από άλλες πολιτείες, την Ευρώπη και άλλους αμερικάνους, αποτέλεσε τον ονομαζόμενο «πυρετό του χρυσού» της Καλιφόρνιας. Στις 9 Σεπτεμβρίου 1850 η Καλιφόρνια έγινε πλέον επίσημα ελεύθερη πολιτεία των ΗΠΑ (ελεύθερη με την έννοια της απαγόρευσης της δουλείας).
 Η έδρα της διοίκησης κατά την περίοδο εξουσίας του Μεξικό (1777-1835) στην περιοχή βρίσκοταν στο Μοντερέι. Το πρώτο συνταγματικό συμβούλιο της νέας πολιτείας συνήλθε επίσης εκεί το 1849, μεταξύ άλλων με στόχο να καθορίσει και την τοποθεσία της νέας πρωτεύουσας της πολιτείας. Οι πρώτες νομοθετικές συνελεύσεις έγιναν στο γειτονικό Σαν Χοσέ (1850–1851), στο Βαλέχο (1852–1853) και στην Μπενίσια (1853–1854). Από το 1854 τελικά η πολιτειακή πρωτεύουσα εδρεύει στο Σακραμέντο, με ένα μικρό διάλειμμα στο παράκτιο Σαν Φρανσίσκο το 1861 εξαιτίας πλημμυρών.
 Η μετάβαση εκείνη την περίοδο στην Καλιφόρνια από τις κεντρικές και ανατολικές ΗΠΑ ήταν χρονοβόρα και επικίνδυνη. Η συγκοινωνία βελτιώθηκε άμεσα με την ολοκλήρωση του πρώτου διηπειρωτικού σιδηροδρόμου διαμέσου του περάσματος Ντόνερ και της οροσειράς Σιέρα Νεβάδα. Μετά από αυτό, χιλιάδες Αμερικανοί μετακινήθηκαν δυτικά, ανακαλύπτοντας πλέον μία εύφορη και γόνιμη γη στην Καλιφόρνια. Τεράστιες εκτάσεις με σιτηρά, λαχανικά, βαμβάκι και φρούτα καλλιεργήθηκαν, και σταδιακά δημιουργήθηκε μία ισχυρή βάση αγροτικής παραγωγής στην πολιτεία, τόσο στην κεντρική της κοιλάδα, όσο και στις ακτές.
 Στις αρχές του 20ού αιώνα η μετανάστευση επιταχύνθηκε με την ολοκλήρωση διηπειρωτικών δρόμων, όπως ο «Λίνκολν» και η διαδρομή 66. Μεταξύ του 1900 και του 1965, ο πληθυσμός της Καλιφόρνιας εξελίχθηκε από περίπου ένα εκατομμύριο κατοίκους στον πολυπληθέστερο στις ΗΠΑ. Σήμερα, η πολιτεία είναι παγκόσμιο κέντρο τεχνολογίας και επιχειρήσεων, ψυχαγωγίας και μουσικής, ενώ εξακολουθεί να αποτελεί κέντρο αγροτικής παραγωγής.
 Γεωγραφία
 Η Καλιφόρνια βρέχεται δυτικά από τον Ειρηνικό Ωκεανό, ενώ συνορεύει με τις πολιτείες Όρεγκον, Νεβάδα και Αριζόνα, καθώς και την πολιτεία Μπάχα Καλιφόρνια Νόρτε του Μεξικό. Η έκτασή της ανέρχεται σε 414.000 τετρ.χλμ. και είναι η τρίτη πολιτεία των ΗΠΑ σε έκταση, μετά την Αλάσκα και το Τέξας.
 Στον κεντρικό άξονα της πολιτείας βρίσκεται η ονομαζόμενη κεντρική κοιλάδα (Σέντραλ Βάλεϊ) που οριοθετείται δυτικά από την παράκτια οροσειρά και ανατολικά από την οροσειρά Σιέρα Νεβάδα, ενώ βόρειά της βρίσκεται η οροσειρά Κασκέιντ (Καταρρακτών) και νότια τα όρη Τεχατσάπι. Η Σέντραλ Βάλεϊ αποτελεί την καρδιά της αγροτικής παραγωγής της Καλιφόρνιας, ενώ παράγει περίπου το 1/3 των γεωργικών αγαθών σε εθνικό επίπεδο. Η κεντρική κοιλάδα διαχωρίζεται σε δύο τμήματα από το ποτάμιο δέλτα των ποταμών Σακραμέντο και Σαν Τζοακίν. Το βόρειο τμήμα της, γνωστό και ως Σακραμέντο Βάλεϊ, αποστραγγίζεται από τον ποταμό Σακραμέντο, ενώ το νότιο, γνωστό ως Σαν Τζοακίν Βάλεϊ από τον ποταμό Σαν Τζοακίν. Και οι δύο ποταμοί είναι πλωτοί, ενώ αρκετές ηπειρωτικές κωμοπόλεις αποτελούν και ποτάμια λιμάνια. Το ποτάμιο δέλτα των δύο ποταμών αποτελεί ένα βασικό υδατικό πόρο της πολιτείας, καθώς το νερό διοχετεύεται από ένα τεράστιο δίκτυο καναλιών σχεδόν σε όλη την πολιτεία τροφοδοτώντας περίπου 23 εκατομμύρια κατοίκους (σχεδόν τα 2/3 του συνολικού πληθυσμού).
 Στην οροσειρά Σιέρα Νεβάδα (ισπαν. σημ.: χιονισμένη οροσειρά) βρίσκεται και η ψηλότερη κορυφή των 48 συνεχόμενων πολιτειών των ΗΠΑ (εκτός της Αλάσκα και της Χαβάη), το όρος Ουίτνεϊ με υψόμετρο 4.421 μέτρα. Η οροσειρά περικλείει και την Κοιλάδα Γιοσεμάιτ, γνωστή για τους παγετωνικούς σχηματισμούς της, καθώς και το Σεκόγια Νάσιοναλ Παρκ, που φιλοξενεί τα γιγάντια δέντρα σεκόγια, τους μεγαλύτερους ζωντανούς οργανισμούς σε όλο τον πλανήτη. Επίσης, στην οροσειρά βρίσκεται και η λίμνη Ταχόε, η μεγαλύτερη σε όγκο λίμνη της πολιτείας. Ανατολικά της Σιέρα Νεβάδα βρίσκονται η κοιλάδα Όουενς και η λίμνη Μόνο, και οι δύο σημαντικοί βιότοποι. Στο δυτικό τμήμα της πολιτείας βρίσκεται η λίμνη Κλίαρ, η μεγαλύτερη σε έκταση λίμνη της Καλιφόρνιας. Η οροσειρά χαρακτηρίζεται από πολικές θερμοκρασίες τον χειμώνα και περιλαμβάνει αρκετούς μικρούς παγετώνες, όπως ο παγετώνας Παλισέιντ, ο νοτιότερος παγετώνας στις ΗΠΑ.
 Περίπου το 45% της συνολικής έκτασης της πολιτείας καλύπτεται από δάση, ενώ η βιοποικιλότητα των κωνοφόρων δέντρων της πολιτείας είναι η μεγαλύτερη στις ΗΠΑ. Με εξαίρεση την Αλάσκα, η Καλιφόρνια έχει τη μεγαλύτερη δασική έκταση από όλες τις πολιτείες, ενώ αρκετά από τα δέντρα της (ειδικότερα στα όρη Ουάιτ) θεωρούνται τα γηραιότερα στον κόσμο. Η ηλικία ενός κωνοφόρου Μπριστλεκόν έχει εκτιμηθεί στα 4.700 χρόνια.
 Στο νότιο τμήμα της πολιτείας βρίσκεται μία μεγάλη εσωτερική αλμυρή λίμνη, γνωστή ως θάλασσα Σάλτον. Νότια και κεντρικά βρίσκεται η έρημος Μοχάβε, ενώ βορειοανατολικά της βρίσκεται η Κοιλάδα του Θανάτου (Ντέθ Βάλεϊ), η οποία περιλαμβάνει το χαμηλότερο και θερμότερο σημείο στη βόρεια Αμερική, τη λεκάνη Μπαντουότερ Μπέισιν. Η απόσταση του χαμηλότερου σημείου στην Κοιλάδα του Θανάτου και της κορυφής του όρους Ουίτνεϊ είναι λιγότερη από 322 χιλιόμετρα. Το μεγαλύτερο τμήμα της νοτιοανατολικής πολιτείας είναι γενικά θερμό, ερημικό, με συνηθισμένες ακραίες θερμοκρασίες τους καλοκαιρινούς μήνες.
 Η Καλιφόρνια αποτελεί επίσης τμήμα του γενικού ηφαιστειακού σχηματισμού που περικλείει τον Ειρηνικό, του «Δαχτυλιδιού της Φωτιάς» (Ring of Fire), με συνέπεια φυσικά φαινόμενα όπως τσουνάμι, πλημμύρες, ξηρασίες, φωτιές, κατολισθήσεις και ηφαιστειακές δραστηριότητες να μην είναι σπάνια. Επίσης, οι σεισμοί είνα αρκετά συχνοί καθώς τα ρήγματα στην περιοχή είναι πολλά και ενεργά, με πιο γνωστό από όλα το ρήγμα του Αγίου Ανδρέα.
 Οι κυριότερες μητροπολιτικές περιοχές της πολιτείας είναι συγκεντρωμένες κατά μήκος των ακτών της, όπως το ευρύτερο Λος Άντζελες, η περιοχή του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο και το Σαν Ντιέγκο. Στην ενδοχώρα το οικιστικό συγκρότημα του Σακραμέντο και του Φρέσνο είναι τα κυριότερα κατά μήκος της Σέντραλ Βάλεϊ.
 Μεγαλύτερες πόλεις της Καλιφόρνιας
 Οικονομία
 Το ακαθάριστο πολιτειακό προϊόν (GSP) είναι περίπου $3,3 τρισεκατομμύρια, το μεγαλύτερο στη χώρα. Η Καλιφόρνια είναι υπεύθυνη για το 13,3% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) των Η.Π.Α. Το ΑΕΠ της Καλιφόρνιας είναι μεγαλύτερο από όλες, εκτός από πέντε, χώρες στον κόσμο. Η Καλιφόρνια περιλαμβάνει διάφορες σημαντικές οικονομικές περιοχές, όπως το Χόλυγουντ (ψυχαγωγία), την κεντρική κοιλάδα Καλιφόρνιας (γεωργία), τη Κοιλάδα του Πυριτίου και την «Ακτή της Τεχνολογίας» (υπολογιστές και υψηλή τεχνολογία).
 Ακόμη, παράγει κρασί σε περιοχές όπως η κοιλάδα Νάπα, η κοιλάδα Σονόμα, και στις νότιες περιοχές Πάσο Ρόμπλες και Σάντα Μπάρμπαρα. Η κυρίαρχη βιομηχανία, περισσότερο από δύο φορές πιο μεγάλη από την επόμενη, είναι η γεωργία, (συμπεριλαμβανομένων των φρούτων, των λαχανικών, των γαλακτοκομικών και του κρασιού). Αυτή ακολουθείται από την αεροδιαστημική, την ψυχαγωγία, κυρίως, την τηλεόραση - αν και πολλές κινηματογραφικές ταινίες δημιουργούνται ακόμα σε Καλιφορνέζικα στούντιο παραγωγής, τη μουσική παραγωγή, την ελαφρά βιομηχανία κατασκευών (συμπεριλαμβανομένου του υλικού υπολογιστών και του λογισμικού) και η μεταλλουργία του βόρακα. Η εύρεση πετρελαίου έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της πολιτείας. Το κατά κεφαλή ατομικό εισόδημα ήταν 70.662$/έτος το 2019, το 5ο υψηλότερο στις ΗΠΑ. Το κατά κεφαλή εισόδημα ποικίλλει ευρέως κατά γεωγραφική περιοχή και επάγγελμα. Πολλές παράκτιες πόλεις περιλαμβάνονται στις πλουσιότερες κατά κεφαλή περιοχές των ΗΠΑ.
 Οι τομείς της υψηλής τεχνολογίας στη βόρεια Καλιφόρνια, συγκεκριμένα στη «Σίλικον Βάλεϋ» («Κοιλάδα του πυριτίου») και στις κομητείες Σάντα Κλάρα και Σαν Ματέο, υπέφεραν το 2005 από την οικονομική ύφεση που προκαλείται από το «σκάσιμο της φούσκας» των εταιρειών Διαδικτύου, η οποία προκάλεσε την απώλεια πάνω από 250.000 θέσεων εργασίας μόνο στη βόρεια Καλιφόρνια. Από την άνοιξη του 2005 η οικονομία έχει ανακάμψει στην Καλιφόρνια κατά 4,3%. Η Καλιφόρνια επιβάλλει ποσοστό 9,3% ως μέγιστο φόρο εισοδήματος, με 6 φορολογικές κλίμακες. Συλλέγει περίπου $40 δισεκατομμύρια από φόρους εισοδήματος. Όλη η ακίνητη ιδιοκτησία είναι φορολογήσιμη και αξιολογείται στη δίκαιη αγοραστική αξία κατά τη διάρκεια της αγοράς, που περιορίζει τα φορολογικά έσοδα ιδιοκτησίας. Η Καλιφόρνια συλλέγει $33 δισεκατομμύρια από φόρους ιδιοκτησίας.
 Διακυβέρνηση
 Πολιτειακή κυβέρνηση
 Η πολιτειακή διακυβέρνηση της Καλιφόρνιας ακολουθεί ένα κρατικό πρότυπο με τρεις εξουσίες: την εκτελεστική που αποτελείται από τον κυβερνήτη της πολιτείας και τους υπόλοιπους αιρετούς υπεύθυνους, τη νομοθετική που αποτελείται από το κοινοβούλιο και τη γερουσία, και τη δικαστική που αποτελείται από το Ανώτατο Δικαστήριο της Καλιφόρνιας και μικρότερα σώματα δικαστών. Η πολιτεία επίσης επιτρέπει την άμεση συμμετοχή των πολιτών με πρωτοβουλίες, δημοψηφίσματα, εγκρίσεις και αναθεωρήσεις. Πρωτεύουσα της πολιτείας είναι η πόλη Σακραμέντο.
 Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας και οι υπόλοιποι αιρετοί κυβερνητικοί συντελεστές εκλέγονται με τετραετή θητεία για δύο περιόδους το μέγιστο. Το νομοθετικό σώμα αποτελείται από μία σαρανταμελή γερουσία και ένα ογδονταμελές κοινοβούλιο. Οι γερουσιαστές εκλέγονται για τέσσερα χρόνια ενώ τα μέλη του κοινοβουλίου για δύο. Τα μέλη της γερουσίας μπορούν να επανεκλεγούν εφ’ όσον η ολόκληρη θητεία τους στο νομοθετικό σώμα δεν υπερβαίνει δώδεκα χρόνια.
 Το νομικό σύστημα της πολιτείας βασίζεται αποκλειστικά στο αγγλικό Κοινό Δίκαιο, όπως και σε όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ εκτός από τη Λουιζιάνα, αλλά έχει μερικά χαρακτηριστικά του ισπανικού αστικού δικαίου, όπως η έννοια της κοινοτικής ιδιοκτησίας. Ως μέγιστη ποινή αναφέρεται η θανατική και η πολιτεία έχει το μεγαλύτερο αριθμό σχετικών καταδικαστικών αποφάσεων, αν και η πολιτεία του Τέξας είναι η πιο ενεργή στην τελική εφαρμογή της ποινής. Σήμερα, η εφαρμογή αυτών των αποφάσεων έχει προσωρινά ανασταλεί για αόριστο χρονικό διάστημα καθώς γίνεται ανοιχτή διαβούλευση για ζητήματα ανθρώπινων δικαιωμάτων.
 Το δικαστικό σώμα της Καλιφόρνιας είναι το μεγαλύτερο στις ΗΠΑ, έχοντας συνολικά 1600 μέλη (το ομοσπονδιακό δικαστικό σώμα έχει μόνο 840). Το σώμα επιβλέπει το ανώτατο πολιτειακό δικαστήριο, που αποτελείται από επτά δικαστές, οι οποίοι διορίζονται από τον κυβερνήτη, όπως και τα μέλη του ανώτατου εφετείου, αν και υπόκεινται σε έλεγχο από ένα εκλεκτορικό σώμα κάθε 12 χρόνια.
 Ομοσπονδιακή αντιπροσώπευση
 Η Καλιφόρνια έχει μία ιδιαίτερη πολιτική ιδιοσυγκρασία. Ήταν η δεύτερη πολιτεία στις ΗΠΑ που νομιμοποίησε τις αμβλώσεις και η δεύτερη επίσης που νομιμοποίησε το γάμο μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου με δικαστική αναθεώρηση, η οποία αργότερα ακυρώθηκε με πρωτοβουλία δημοψηφίσματος.
 Από το 1990 η πολιτεία γενικά εκλέγει υποψήφιους από το Δημοκρατικό Κόμμα, αν και αρκετοί από τους εκλεγμένους κατά καιρούς κυβερνήτες της ανήκουν στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Οι Δημοκρατικοί λαμβάνουν υψηλά ποσοστά κυρίως στις παράκτιες περιοχές της κομητείας του Λος Άντζελες και στην περιοχή του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο, όπως επίσης και στο Σακραμέντο. Οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν ισχυρά ερείσματα στα ανατολικά τμήματα της πολιτείας, όπως και στην κομητεία Όραντζ.
 Η τάση του σώματος παρουσιάζει μία στροφή προς τους Δημοκρατικούς και μεταστροφή στους Ρεπουμπλικάνους, ιδιαίτερα εμφανή στις προεδρικές εκλογές. Επίσης, οι Δημοκρατικοί έχουν κερδίσει εύκολα κάθε εκλογή για την ομοσπονδιακή γερουσία από το 1992, ενώ κρατούν την πλειοψηφία και στα δύο πολιτειακά νομοθετικά σώματα.
 Κλίμα
 Το κλίμα της Καλιφόρνιας, ποικίλλει από μεσογειακό σε πολικού ψύχους. Ένα μεγάλο μέρος της πολιτείας έχει μεσογειακό κλίμα, με δροσερούς, βροχερούς χειμώνες και ξηρά καλοκαίρια. Το δροσερό ρεύμα παράκτια της Καλιφόρνιας συχνά δημιουργεί θερινή ομίχλη κοντά στην ακτή. Εσωτερικά, το κλίμα έχει πιο κρύους χειμώνες και θερμότερα καλοκαίρια. Οι βόρειες περιοχές δέχονται περισσότερες βροχοπτώσεις από το νότο. Οι σειρές των βουνών της Καλιφόρνιας επηρεάζουν το κλίμα επίσης: μερικά από τα πιο βροχερά μέρη της πολιτείας είναι οι δυτικές πλευρές των βουνοπλαγιών. Η Βορειοδυτική Καλιφόρνια έχει ένα εύκρατο κλίμα και η κεντρική κοιλάδα έχει μεσογειακό κλίμα αλλά με μεγαλύτερο εύρος θερμοκρασιών από την ακτή. Τα υψηλά βουνά, συμπεριλαμβανομένης της οροσειράς Νεβάδα, έχουν κλίμα βουνών (αλπικό) με χιόνι το χειμώνα και ήπιες θερμοκρασίες το καλοκαίρι. Η ανατολική πλευρά των βουνών της Καλιφόρνιας έχει μια ξηρότερη «σκιά βροχής». Οι χαμηλές έρημοι ανατολικά των νότιων βουνών της Καλιφόρνιας έχουν καυτά καλοκαίρια και σχεδόν ήπιους χειμώνες, Οι έρημοι με υψηλότερο υψόμετρο στην ανατολική Καλιφόρνια έχουν καυτά καλοκαίρια και κρύους χειμώνες. Μέχρι το 1913 στις 10 Ιουλίου, είχε καταγραφεί στην Κοιλάδα του Θανάτου η υψηλότερη θερμοκρασία στη Γη (54 °C), επειδή η μέτρηση που είχε γίνει στην Ελ Αζίζια της Λιβύης το 1922 και έδειξε θερμοκρασία 58 °C, κρίθηκε ανακριβής. Πλέον, η υψηλότερη θερμοκρασία που καταγράφηκε ποτέ αξιόπιστα στην Κοιλάδα του Θανάτου είναι 130 βαθμοί Φαρενάιτ, δηλαδή 54 °C.
 Φωτοθήκη
 Παραπομπές
 Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Πολιτείες των ΗΠΑ