type: legislation

jurisdiction: EU

text:
 IL-KUMMISSJONI EWROPEA
 Brussell, 27.9.2017
 COM(2017) 548 final
 2017/0237(COD)
 Proposta għal
 REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
 dwar id-Drittijiet u l-Obbligi tal-Passiġġieri tal-Ferroviji
 (Riformulazzjoni)
 (Test b’rilevanza għaż-ŻEE)
 {SWD(2017) 317 final}{SWD(2017) 318 final}
 MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI
 1.IL-KUNTEST TAL-PROPOSTA
 1.1.Ir-raġunijiet u l-għanijiet tal-proposta
 Ir-Regolament (KE) Nru 1371/2007 dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji
 1
 (“ir-Regolament”) għandu l-għan li jipproteġi lill-passiġġieri tal-ferrovija fl-UE. Il-passiġġieri tal-ferrovija, bħall-passiġġieri tal-ajru, tat-trasport bl-ilma, tax-xarabank u tal-coaches, għandhom dritt għal informazzjoni, biljetti u riżervazzjonijiet, assistenza, attenzjoni u kumpens f’każ ta’ dewmien jew kanċellazzjoni, assistenza mingħajr ħlas (lill-persuni b’diżabbiltà u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa), kumpens f’każ ta’ inċident, sistema rapida u aċċessibbli għat-trattament tal-ilmenti, u applikazzjoni sħiħa u infurzar effettiv tal-liġi tal-UE permezz tal-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar (l-NEBs) maħtura mill-Istati Membri.
 Ir-Regolament jibni fuq is-sistema eżistenti tal-liġi internazzjonali (ir-Regoli Uniformi dwar il-Kuntratt għat-Trasport Internazzjonali ta’ Passiġġieri u Bagalji bil-Ferrovija (CIV)
 2
 ) u jestendi l-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu għas-servizzi domestiċi tal-passiġġieri bil-ferrovija.
 Fl-2013, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (il-QtĠ-UE) ddeċidiet li l-Artikolu 17 attwali tar-Regolament ma jippermettix li l-impriżi ferrovjarji jkunu eżentati mill-kumpens tal-passiġġieri għal dewmien minħabba forza maġġuri
 3
 . Dan jiddistingwi t-trasport bil-ferrovija minn mezzi oħra tat-trasport.
 L-Istati Membri jistgħu jeżentaw lil dawn is-servizzi domestiċi mill-applikazzjoni tar-Regolament (ħlief minn ċerti rekwiżiti obbligatorji):
 ·lis-servizzi ta’ distanzi twal, eżenzjoni għal mhux aktar minn ħames snin, li tiġġedded darbtejn, jiġifieri sal-2024;
 ·lis-servizzi urbani, suburbani u reġjonali, eżenzjoni bla limitu taż-żmien; u
 ·lis-servizzi li parti konsiderevoli minnhom issir barra mill-UE, eżenzjoni għal ħames snin li tista’ tiġġedded (de facto bla limitu taż-żmien).
 Fir-rapport tagħha tal-2013 dwar l-applikazzjoni tar-Regolament
 4
 , il-Kummissjoni enfasizzat ċerti oqsma problematiċi li ġew ikkonfermati b’valutazzjoni tal-impatt fl-2016/2017
 5
 . Din il-proposta ssib bilanċ bejn li ssaħħaħ id-drittijiet tal-passiġġieri tal-ferroviji u li tnaqqas il-piż tal-impriżi ferrovjarji, kif ġej:
 ·Ir-rapport ta’ applikazzjoni tal-2013 u rapport tal-2015 dwar l-eżenzjonijiet
 6
 iqisu l-użu estensiv tal-eżenzjonijiet bħala xkiel kbir biex l-applikazzjoni tar-Regolament tkun uniformi. Il-proposta tneħħi l-eżenzjonijiet għas-servizzi domestiċi ta’ distanzi twal sal-2020. Għas-servizzi li jsiru barra mill-UE, l-Istati Membri jeħtieġ jagħtu eżenzjonijiet biss jekk jipprovdu evidenza li l-passiġġieri huma protetti kif xieraq meta jkunu fit-territorju tagħhom. Ir-Regolament se japplika bis-sħiħ għas-servizzi urbani, suburbani u reġjonali li jsiru b’mod transfruntier biex tkun żgurata ċ-ċertezza legali fir-reġjuni transfruntiera.
 ·Il-proposta ssaħħaħ id-drittijiet tal-persuni b’diżabbiltà u tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa. Għall-persuni b’diżabbiltà, din tikkonforma mal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b’Diżabbiltà (il-UNCRPD)
 7
 . L-Istati Membri ma għadhomx jistgħu jeżentaw l-għoti ta’ assistenza u kumpens f’każ ta’ dannu fit-tagħmir tal-mobbiltà
 8
 . L-informazzjoni għandha tingħata b’formati aċċessibbli u b’konformità mar-rekwiżiti proposti fl-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà
 9
 . Il-persunal tal-ferroviji għandu jingħata t-taħriġ kif xieraq.
 ·Il-passiġġieri mhux dejjem ikunu informati sew meta l-vjaġġ tagħhom ma jmurx skont kif ippjanat. Il-proposta teżiġi li dawn jingħataw informazzjoni bażika dwar id-drittijiet tagħhom waqt ix-xiri tal-biljetti, ngħidu aħna b’mod stampat fuq il-biljett jew b’mod elettroniku. F’pożizzjonijiet prominenti fl-istazzjonijiet u abbord għandhom jitwaħħlu avviżi li jinfurmaw lill-passiġġieri dwar id-drittijiet tagħhom.
 ·Il-valutazzjoni tal-impatt ikkonfermat id-disponibbiltà limitata tal-bejgħ tal-biljetti globali. Meta l-biljetti jkunu jinbiegħu biss għal segmenti ta’ vjaġġ, l-impriżi ferrovjarji jkunu jistgħu jevitaw l-obbligi tagħhom fejn jidħol il-kumpens, ir-ridirezzjonar u l-assistenza. Meta l-atturi l-kbar tas-suq ibigħu l-biljetti globali bħala parti mis-servizzi tagħhom biss, l-atturi l-ġodda li jkunu jixtiequ jbigħu l-biljetti globali jitħallew barra mis-suq.
 ·Il-proposta tipprevedi li l-passiġġieri jingħataw informazzjoni aktar kompluta dwar il-biljetti globali. B’konformità mal-Linji Gwida Interpretattivi tal-2015
 10
 u mar-Raba’ Pakkett Ferrovjarju tal-2016
 11
 , l-impriżi ferrovjarji u l-bejjiegħa tal-biljetti għandhom jagħmlu sforzi biex joffru biljetti globali. Dawn għandhom jagħtu prova li lill-passiġġieri infurmawhom meta d-drittijiet tagħhom bħala passiġġieri ma japplikawx għall-vjaġġ kollu, iżda biss għal segmenti tiegħu.
 ·Bħalissa mhux ċar għalkollox kif il-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar jenħtieġ jittrattaw l-ilmenti u dan iwassal għal infurzar dgħajjef. Id-drittijiet tal-passiġġieri mhux dejjem jiġu rispettati. Il-proposta tistabbilixxi l-proċess tat-trattament tal-ilmenti u l-iskadenzi f’aktar dettall. L-ewwel darba, il-passiġġieri jeħtiġilhom jilmentaw mal-operaturi ferrovjarji, u mbagħad jekk ikun hemm bżonn jilmentaw ma’ korp ta’ soluzzjoni alternattiva għat-tilwim (b’konformità mad-Direttiva 2013/11/UE
 12
 ) jew ma’ Korp Nazzjonali tal-Infurzar. Il-proposta tispeċifika r-responsabbiltajiet tal-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar fejn jidħlu l-każijiet transfruntieri u teżiġi li dawn jikkoperaw b’mod effettiv.
 ·Il-proposta tintroduċi klawżola ġenerali li tipprojbixxi kull forma ta’ diskriminazzjoni, pereżempju minħabba n-nazzjonalità, ir-residenza, il-lok jew il-munita tal-ħlas. Dan jallinja t-trasport bil-ferrovija mat-trasport b’mezzi oħrajn. Il-passiġġieri li jħossu li nkisru d-drittijiet tagħhom jistgħu jduru fuq il-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar minflok ma jibdew proċedimenti fil-qorti skont l-Artikolu 18 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE.
 ·L-inklużjoni attwali tar-Regoli Uniformi CIV fl-Anness I tar-Regolament tista’ twassal għal problemi ta’ konsistenza għax l-emendi fis-CIV ma jistgħux jiġu riflessi jekk ma ssirx reviżjoni sħiħa tar-Regolament. Wara li ngħaqdet mal-Konvenzjoni dwar it-Trasport Internazzjonali bil-Ferrovija (il-COTIF)
 13
 fl-2013, l-UE issa hi membru tal-Organizzazzjoni Intergovernattiva għall-Ġarr Internazzjonali bil-Ferrovija (l-OTIF) u tipparteċipa fil-ħidma tagħha biex tirrevedi s-CIV. Madankollu, biex ikunu żgurati ċ-ċertezza legali u t-trasparenza, it-test se jibqa’ inkluż fl-Anness I. Biex tkun żgurata l-konsistenza mal-COTIF u mas-CIV, il-proposta tagħti setgħa lill-Kummissjoni biex taġġorna l-Anness I ħalli jitqiesu l-emendi fis-CIV.
 ·Skont ir-Raba’ Pakkett Ferrovjarju, l-impriżi ferrovjarji għandhom ifasslu pjanijiet ta’ kontinġenza biex jipproteġu u jassistu lill-passiġġieri f’każ ta’ interruzzjonijiet kbar fit-trasport. Għall-atturi l-oħra ma jeżisti l-ebda obbligu bħal dan. Biex jonqos il-piż minn fuq l-impriżi ferrovjarji, il-proposta tobbliga lill-amministraturi tal-istazzjonijiet u tal-infrastruttura biex huma wkoll ikollhom pjanijiet ta’ kontinġenza. L-Istati Membri se jiddeċiedu fuq id-dettall u l-koordinazzjoni tal-pjanijiet mal-awtoritajiet nazzjonali, pereżempju.
 ·L-impriżi ferrovjarji jaf isibuha diffiċli biex jiksbu rimedju minn parti terza responsabbli għal dewmien, iżda dan jiddependi fuq ir-regoli nazzjonali applikabbli. Jekk id-dewmien ikun seħħ tort ta’ terza parti jew minħabba n-negliġenza tagħha, il-proposta tippermetti li l-impriżi ferrovjarji jużaw id-dritt għal rimedju, skont il-liġi applikabbli. Il-miżura tallinja d-drittijiet tal-passiġġieri tal-ferrovija mad-drittijiet tal-passiġġieri bl-ajru
 14
 .
 ·L-impriżi ferrovjarji jkollhom jikkumpensaw lill-passiġġieri għad-dewmien ikkawżat minn forza maġġuri. Qabel is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tal-2013, il-partijiet konċernati fehmu b’mod komuni li r-Regolament fih klawżola tal-forza maġġuri li teżenta lit-trasportaturi minn kumpens. Wara d-deċiżjoni, l-impriżi ferrovjarji ħassewhom diskriminati meta mqabbla ma’ operaturi oħra tat-trasport li jibbenefikaw minn eżenzjonijiet ta’ forza maġġuri.
 ·Il-valutazzjoni tal-impatt ma sabet l-ebda evidenza konvinċenti li n-nuqqas ta’ din il-klawżola xeħet piż ekonomiku kbir fuq l-impriżi ferrovjarji. Madankollu, hemm riskju li jinkisru l-prinċipji tal-ugwaljanza u tal-proporzjonalità legali jekk l-impriżi ferrovjarji jkollhom iħallsu kumpens f’sitwazzjonijiet li ma kkawżawx huma stess u li ma setgħux jevitaw. Biex tillimita r-restrizzjoni tad-drittijiet tal-passiġġieri u tiżgura ċ-ċertezza legali, il-proposta tintroduċi klawżola tal-forza maġġuri li tapplika biss f’sitwazzjonijiet tassew eċċezzjonali li jiġu kkawżati minħabba kundizzjonijiet severi tat-temp u diżastri naturali
 15
 .
 1.2.Konsistenza mad-dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam ta’ politika
 Il-White Paper tal-2011 dwar it-trasport
 16
 tisħaq fuq il-ħtieġa għal servizzi ta’ kwalità kbira, aċċessibbli u affidabbli għall-passiġġieri tal-ferrovija, u għal kontinwità fil-mobbiltà f’każ ta’ interruzzjoni fit-trasport. Dan jitlob ukoll li tiġi ċċarata l-leġiżlazzjoni dwar id-drittijiet tal-passiġġieri u li jitjieb it-trasport għall-passiġġieri anzjani, b’diżabbiltà jew b’mobbiltà mnaqqsa.
 Il-proposta tallinja t-trasport bil-ferrovija ma’ aspetti ġenerali tal-leġiżlazzjoni dwar id-drittijiet tal-passiġġieri b’rabta ma’ trasport b’mezzi oħrajn, l-aktar in-nondiskriminazzjoni, l-ippjanar ta’ kontinġenza, it-taħriġ b’rabta mal-persuni b’diżabbiltà, it-trattament tal-ilmenti u l-infurzar. Din tqis l-ispeċifiċitajiet tat-trasport bil-ferrovija, fosthom li l-Istati Membri jkunu jistgħu jeżentaw is-servizzi urbani, suburbani u reġjonali minn ċerti dispożizzjonijiet.
 Fis-suq liberalizzat li jipprevedi r-Raba’ Pakkett Ferrovjarju, it-tisħiħ tad-drittijiet se jipproteġi lill-passiġġieri.
 Billi tintroduċi l-klawżola tal-forza maġġuri, il-proposta tiżgura l-konsistenza mill-ġdid mal-leġiżlazzjoni l-oħra tal-UE, bħal dik dwar id-drittijiet tal-passiġġieri f’mezzi oħra ta’ trasport u d-Direttiva dwar il-vjaġġi kollox inkluż
 17
 , li jeżentaw lill-operaturi mill-obbligu li jħallsu kumpens meta jseħħ dewmien minħabba ċirkustanzi straordinarji.
 1.3.Konsistenza ma’ politiki oħra tal-Unjoni
 Ir-Regolament se jitniżżel fl-Anness tar-Regolament rivedut dwar il-Koperazzjoni tal-Protezzjoni tal-Konsumatur
 18
 , li tistabbilixxi s-setgħat minimi tal-investigazzjoni u l-infurzar għall-infurzaturi nazzjonali u l-proċeduri tal-investigazzjonijiet u tal-infurzar meta hemm involuti mill-inqas żewġ Stati Membri. Dan hu mistenni jsaħħaħ l-infurzar transfruntier.
 It-tisħiħ tad-drittijiet tal-persuni b’diżabbiltà hu konformi mal-UNCRPD u mal-Istrateġija Ewropea tad-Diżabbiltà 2010-2020
 19
 . Id-Direttiva (UE) 2016/797 dwar l-interoperabbiltà tas-sistema ferrovjarja (riformulazzjoni)
 20
 tinkludi wkoll referenzi għall-aċċessibbiltà. Ir-rekwiżiti tal-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà se japplikaw fejn tidħol l-aċċessibbiltà tal-informazzjoni. Il-persuni b’mobbiltà mnaqqsa se jibbenefikaw ukoll minn aċċessibbiltà aħjar.
 Il-proposta tinkludi referenzi għall-COTIF (ir-Regoli Uniformi tas-CIV), u b’hekk testendi r-regoli tagħha għas-servizzi tat-trasport domestiku bil-ferrovija fl-UE. Bħala membri tal-OTIF, l-UE u l-Istati Membri tagħha japplikaw ir-Regoli Uniformi CIV, jieħdu sehem fl-assemblej ġenerali tal-OTIF u jivvotaw dwar ir-reviżjonijiet tas-CIV.
 2.IL-BAŻI ĠURIDIKA, IS-SUSSIDJARJETÀ U L-PROPORZJONALITÀ
 2.1.Il-bażi ġuridika
 Il-bażi ġuridika hija l-Artikolu 91(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li għalih tapplika l-proċedura ta’ kodeċiżjoni.
 2.2.Is-sussidjarjetà (għall-kompetenza mhux esklużiva)
 It-trasport bil-ferrovija għandu natura transfruntiera u anki s-servizzi domestiċi jużawhom residenti ta’ pajjiżi differenti tal-UE. L-applikazzjoni u l-infurzar diverġenti tar-Regolament joħolqu inċertezza legali, idgħajfu d-drittijiet tal-passiġġieri u jaffettwaw il-kompetizzjoni bejn l-operaturi ferrovjarji. Dawn il-problemi jistgħu jiġu indirizzati biss b’intervent koordinat tal-UE.
 Il-proposta tnaqqas l-eżenzjonijiet nazzjonali u b’hekk se tiżgura livelli simili ta’ protezzjoni għall-passiġġieri fl-UE kollha. B’aktar regoli sodi jinħoloq livell ekwu għas-settur ferrovjarju u jiġu armonizzati d-drittijiet bażiċi tal-passiġġieri fl-UE kollha.
 2.3.Il-proporzjonalità
 Il-proposta tikkonforma mal-prinċipju tal-proporzjonalità. L-ispejjeż addizzjonali għas-settur ferrovjarju u għall-awtoritajiet nazzjonali huma limitati għal dawk meħtieġa biex jittejbu l-applikazzjoni u l-infurzar tad-drittijiet tal-passiġġieri. It-tnaqqis fl-eżenzjonijiet ifisser żieda fl-għoti ta’ attenzjoni, assistenza u kumpens, iżda dawn iż-żiedet fl-ispejjeż se jiġu bbilanċjati fost l-oħrajn bil-klawżola l-ġdida tal-forza maġġuri.
 2.4.L-għażla tal-istrument
 Din il-proposta għandha l-għan li tirrevedi r-Regolament eżistenti u għalhekk se jinżamm l-istess strument.
 3.IR-RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET KONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT
 3.1.L-evalwazzjonijiet ex post/il-kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti
 Għajr ir-rapport tal-2013, ma saret l-ebda evalwazzjoni ex post. Il-valutazzjoni tal-impatt ikkonfermat u, meta kien hemm bżonn, aġġornat is-sejbiet tar-rapport.
 3.2.Il-konsultazzjonijiet mal-partijiet konċernati
 Għall-valutazzjoni tal-impatt intużaw mezzi differenti biex jinġabar il-kontribut tal-partijiet konċernati, fosthom konsultazzjoni pubblika miftuħa (OPC) u konsultazzjonijiet immirati minn kuntrattur estern. Intalbu kontribut kwalitattiv (opinjonijiet, fehmiet, suġġerimenti) u informazzjoni kwantitattiva (dejta, statistika).
 Fost il-partijiet konċernati kien hemm parteċipanti mill-industrija, gruppi li jirrappreżentaw lill-passiġġieri/konsumaturi, persuni b’diżabbiltà u persuni b’mobbiltà mnaqqsa (PRMs), u awtoritajiet pubbliċi, jiġifieri dawk milquta mill-politika, dawk li japplikawha u dawk b’interess qawwi fiha.
 3.2.1.Il-konsultazzjoni pubblika miftuħa
 Il-konsultazzjoni pubblika miftuħa ġiet organizzata bejn Frar u Mejju 2016 fuq Il-Vuċi Tiegħek fl-Ewropa
 21
 biex tiġbor l-opinjonijiet tal-partijiet konċernati dwar il-problemi pperċepiti bir-Regolament, xi soluzzjonijiet possibbli u l-impatti probabbli tagħhom. Waslu 190 tweġiba mingħand diversi kategoriji ta’ dawk li wieġbu: ċittadini/assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi, tal-passiġġieri, organizzazzjonijiet tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa, federazzjonijiet tal-industrija, awtoritajiet pubbliċi, impriżi ferrovjarji, amministraturi tal-infrastruttura, bejjiegħa tal-biljetti u oħrajn.
 3.2.2.Il-konsultazzjonijiet immirati
 Il-konsultazzjonijiet immirati kienu jinvolvu sensiela ta’ intervisti bbażati fuq kwestjonarji lid-diversi partijiet konċernati. Inħoloq sett ta’ 13-il studju tal-każ, u s-sejbiet intużaw biex jorqmu u jiffinalizzaw id-definizzjoni tal-problema. Minbarra dan, tħejjew 13-il studju li mhumiex tal-każ biex tinġabar aktar dejta.
 3.2.3.L-analiżi tar-riżultati b’rabta mal-problemi ewlenin identifikati
 3.2.3.1.L-għarfien u l-informazzjoni dwar id-drittijiet tal-passiġġieri
 Il-passiġġieri u l-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi lmentaw dwar in-nuqqas ta’ għarfien dwar id-drittijiet tal-passiġġieri. Minn fost l-organizzazzjonijiet tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa, ħamsa (63 %) semmew li l-persuni b’diżabbiltà u l-persuni b’mobbiltà mnaqqsa mhumiex infurmati tajjeb dwar id-drittijiet tagħhom u talbu informazzjoni aħjar għall-passiġġieri. Il-biċċa l-kbira tal-awtoritajiet pubbliċi kkonfermaw in-nuqqas ta’ għarfien u kkritikaw il-livell tal-informazzjoni mogħtija tul il-vjaġġ. L-impriżi ferrovjarji argumentaw li l-passiġġieri huma infurmati tajjeb.
 3.2.3.2.L-eżenzjonijiet
 Minn fost l-assoċjazzjonijiet tal-passiġġieri u tal-konsumaturi, sebgħa (47 %) qablu li jenħtieġ ikun hemm anqas eżenzjonijiet. Uħud mill-organizzazzjonijiet tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa talbu li jitneħħew l-eżenzjonijiet, iżda erba’ (50 %) minnhom ma taw “l-ebda opinjoni”. Il-federazzjonijiet tal-industrija u l-impriżi ferrovjarji appoġġaw l-eżenzjonijiet.
 3.2.3.3.L-assistenza lill-persuni b’diżabbiltà u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa
 L-organizzazzjonijiet tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa lmentaw dwar id-drittijiet antikwati tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa u dwar in-nuqqas ta’ informazzjoni biżżejjed. L-assoċjazzjonijiet tal-passiġġieri u tal-konsumaturi jaqblu ma’ din il-fehma. Problemi oħrajn huma relatati mal-aċċessibbiltà fl-istazzjonijiet u fuq il-ferroviji, il-proċessi għaljin ta’ qabel in-notifika, ir-rifjut li tingħata assistenza u n-nuqqas ta’ assistenza disponibbli f’ċertu ħinijiet tal-ġurnata. L-impriżi ferrovjarji kienu mħassba l-aktar fuq l-abbużi fl-assistenza għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa daqslikieku kien xi servizz ta’ porter bla ħlas.
 3.2.3.4.Il-kompiti tal-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar, u l-infurzar
 Iċ-ċittadini, l-assoċjazzjonijiet tal-passiġġieri/konsumaturi u l-organizzazzjonijiet tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa lmentaw dwar il-proċeduri mhux adegwati tat-trattament tal-ilmenti. Il-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar talbu biex jiġu ċċarati r-rwoli u l-kompiti tagħhom. L-amministratur tal-infrastruttura deherlu li l-impriżi ferrovjarji biss għandhom jittrattaw l-ilmenti. Il-federazzjonijiet tal-industrija ma qablux mal-proposta biex jissaħħaħ ir-rwol tal-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar. Dawn u l-amministratur tal-infrastruttura qablu ma’ skadenza ta’ tliet xhur għall-preżentazzjoni tal-ilmenti.
 3.2.3.5.Il-ħruġ tal-biljetti
 L-assoċjazzjonijiet tal-passiġġieri/konsumaturi talbu għal kjarifika dwar il-bejgħ tal-biljetti globali. Minn fost l-impriżi ferrovjarji, tmienja (73 %) qalu li l-kunċetti ta’ “trasportatur” u ta’ “konnessjoni li ma ntlaħqitx” ma kinux ċari, filwaqt li sebgħa (64 %) dehrilhom li l-kunċett ta’ “bejgħ ta’ biljetti globali” kien ċar. Korp Nazzjonali tal-Infurzar wieħed deherlu li l-Linji Gwida Interpretattivi kkumplikaw il-kwistjoni tal-bejgħ tal-biljetti globali, iżda l-federazzjonijiet tal-industrija ma qablux ma’ din il-fehma.
 3.2.3.6.Il-forza maġġuri
 Il-maġġoranza ta’ dawk li wieġbu minn fost iċ-ċittadini, l-assoċjazzjonijiet tal-passiġġieri/konsumaturi u l-assoċjazzjonijiet tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa, kif ukoll diversi Korpi Nazzjonali tal-Infurzar, irrifjutaw l-introduzzjoni tal-klawżola tal-forza maġġuri. Min-naħa l-oħra, il-federazzjonijiet tal-industrija u l-impriżi ferrovjarji qablu ma’ din il-klawżola biex it-trasport bil-ferroviji jkun allinjat ma’ trasport b’mezzi oħrajn u jkunu żgurati ċ-ċarezza legali u l-konsistenza. Minn konsultazzjoni informali mal-Istati Membri ħareġ fid-dieher li l-maġġoranza huma favur li tiddaħħal klawżola tal-forza maġġuri.
 3.3.Il-ġbir u l-użu tal-għarfien espert
 Il-Kummissjoni talbet l-għarfien espert ta’ kuntrattur estern (Steer Davies Gleeve), ġabret xi dejta, ħejjiet xi studji tal-każ u pprovdiet strument analitiku għall-valutazzjoni tal-impatt. Ir-rapport tal-istudju se jiġi ppubblikat ladarba jkun approvat.
 3.4.Il-valutazzjoni tal-impatt
 L-ewwel rapport tal-valutazzjoni tal-impatt ġie ppreżentat lill-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju fit-18 ta’ Jannar 2017. Il-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju ta opinjoni negattiva minħabba nuqqasijiet f’dak li għandu x’jaqsam, b’mod partikolari, mal-ġustifikazzjoni ekonomika għall-introduzzjoni ta’ klawżola tal-forza maġġuri. Kwistjonijiet oħra jikkonċernaw l-istruttura u l-kontenut tal-alternattivi ta’ politika, ir-rappreżentazzjoni tal-opinjonijiet tal-partijiet konċernati, u l-analiżi u t-tqabbil tal-impatti ta’ politika, l-aktar b’rabta mal-ispejjeż u l-arranġamenti tal-monitoraġġ.
 In-nuqqasijiet ġew indirizzati kif ġej: minħabba l-għadd kbir ta’ alternattivi mhux relatati, l-alternattivi ta’ politika tqassmu b’mod sekwenzjali biex isiru analiżi u tqabbil tal-ispejjeż u l-benefiċċji u jingħażel ix-xenarju ta’ politika ppreferut għal kull tema. Għalhekk l-alternattiva ppreferuta finali tlaqqa’ x-xenarji ppreferuti skont it-temi differenti. Fejn tidħol il-forza maġġuri, l-evidenza disponibbli tassew limitata turi li l-problema ftit li xejn għandha skala ekonomika. Iżda l-valutazzjoni tal-impatt tindirizza l-kwistjoni b’reazzjoni għat-talbiet sinifikanti tal-partijiet konċernati fis-settur ferrovjarju u tal-Istati Membri, l-aktar biex ikun żgurat li l-prinċipji tal-ugwaljanza u tal-proporzjonalità jkunu rispettati.
 Fis-7 ta’ April 2017 tressaq rapport rivedut tal-valutazzjoni tal-impatt lill-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju u fit-12 ta’ Mejju 2017 ingħatat opinjoni pożittiva. Ma’ din il-proposta qed jitressaq ir-rapport finali li jirreaġixxi għar-rakkomandazzjonijiet tal-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju biex ċerti aspetti jiġu ċċarati aħjar.
 3.4.1.Kwistjonijiet relatati mal-analiżi ekonomika
 L-ispejjeż u l-benefiċċji ekonomiċi u soċjali ewlenin ġew ikkalkulati b’mod kwantitattiv skont id-dejta disponibbli. Xi spejjeż u benefiċċji oħrajn ġew ivvalutati b’mod kwalitattiv. Il-valur soċjali nett totali ġie vvalutat skont l-interessi kunfliġġenti taż-żewġ partijiet konċernati ewlenin: il-passiġġieri u s-settur ferrovjarju. Il-valutazzjoni tal-impatt qieset l-impatt ta’ dawn li ġejjin fuq l-ispejjeż tal-impriżi ferrovjarji:
 (a)
 il-kumpens għad-dewmien
 (b)
 l-assistenza lill-passiġġieri f’każ ta’ interruzzjoni/dewmien; u
 (c)
 it-taħriġ tal-persunal b’rabta mal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa.
 Teżisti korrelazzjoni diretta bejn l-ispejjeż u l-benesseri tal-passiġġieri, ngħidu aħna żieda fil-kumpens għad-dewmien tfisser żieda fil-benesseri tal-passiġġieri.
 L-ispejjeż u l-benefiċċji kollha huma analizzati fuq perjodu ta’ 15-il sena (2020-2035).
 3.4.2.Analiżi tal-alternattivi ta’ politika skont it-tema b’distinzjoni bejn il-kwistjonijiet ewlenin u l-kwistjonijiet sekondarji
 Il-kwistjonijiet ewlenin
 L-eżenzjonijiet
 Ix-xenarju ta’ politika A
 Ix-xenarju ta’ politika B
 Ix-xenarju ta’ politika C
 ·Jitneħħew l-eżenzjonijiet għas-servizzi domestiċi ta’ distanzi twal sal-2020;
 ·Isir limitu fuq l-eżenzjonijiet għas-servizzi ma’ pajjiżi li mhumiex fl-UE
 ·Jitneħħew l-eżenzjonijiet għas-servizzi domestiċi ta’ distanzi twal sal-2020;
 ·Isir limitu fuq l-eżenzjonijiet għas-servizzi ma’ pajjiżi li mhumiex fl-UE;
 ·Jitneħħew l-eżenzjonijiet għas-servizzi transfruntieri urbani, suburbani u reġjonali
 ·Jitneħħew l-eżenzjonijiet għas-servizzi domestiċi ta’ distanzi twal sal-2020;
 ·Isir limitu fuq l-eżenzjonijiet għas-servizzi ma’ pajjiżi li mhumiex fl-UE;
 ·Jitneħħew l-eżenzjonijiet għas-servizzi transfruntieri urbani, suburbani u reġjonali;
 ·Jitneħħew l-eżenzjonijiet għas-servizzi kollha urbani, suburbani u reġjonali.
 Il-valutazzjoni tal-impatt għażlet ix-xenarju ta’ politika B bħala l-alternattiva ppreferuta. Din issib kompromess bilanċjat bejn l-interessi kunfliġġenti tal-passiġġieri u tal-impriżi ferrovjarji għax iżżid il-protezzjoni tal-passiġġieri mingħajr ma tixħet piż finanzjarju żejjed fuq l-industrija ferrovjarja (hi mistennija żieda ġenerali ta’ 0.13 % fl-ispejjeż tas-settur ferrovjarju). It-tneħħija tal-eżenzjonijiet kollha minn fuq is-servizzi urbani, suburbani u reġjonali tixħet piż żejjed fuq is-settur ferrovjarju bir-riskju li xi operaturi jiddeċiedu li jwaqqfu s-servizzi.
 L-applikabbiltà tad-drittijiet tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa għas-servizzi kollha
 Ix-xenarju ta’ politika A
 Ix-xenarju ta’ politika B
 ·Linji gwida li jippromwovu l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa
 ·Dispożizzjoni regolatorja dwar l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa
 Il-valutazzjoni tal-impatt għażlet ix-xenarju ta’ politika B bħala l-alternattiva ppreferuta. Dan ilaqqa’ ż-żieda fil-benefiċċji għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa ma’ piż żgħir għas-settur ferrovjarju.
 L-Informazzjoni lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa
 Ix-xenarju ta’ politika A
 Ix-xenarju ta’ politika B
 ·L-informazzjoni dwar il-vjaġġ tkun aċċessibbli għal kull persuna b’mobbiltà mnaqqsa
 ·L-informazzjoni dwar il-vjaġġ tkun aċċessibbli għal kull persuna b’mobbiltà mnaqqsa;
 ·L-informazzjoni dwar id-drittijiet tal-passiġġieri tkun aċċessibbli għal kull persuna b’mobbiltà mnaqqsa
 Il-valutazzjoni tal-impatt għażlet ix-xenarju ta’ politika B bħala l-alternattiva ppreferuta. Dan jinvolvi approċċ komprensiv għall-problema tan-nuqqas ta’ aċċessibbiltà tal-informazzjoni mingħajr ma joħloq spejjeż kbar għas-settur ferrovjarju.
 L-assistenza lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa
 Ix-xenarju ta’ politika A
 Ix-xenarju ta’ politika B
 ·Taħriġ li jinvolvi l-iskambju tal-aqwa prattiki dwar l-għarfien fuq id-diżabbiltà
 ·Taħriġ obbligatorju dwar l-għarfien fuq id-diżabbiltà għall-persunal ferrovjarju
 L-għoti ta’ taħriġ dwar l-għarfien fuq id-diżabbiltà mhux piż kbir għas-settur ferrovjarju għax l-ispejjeż totali tiegħu jiżdiedu biss b’0.31 %. Għalhekk il-valutazzjoni tal-impatt għażlet ix-xenarju ta’ politika B bħala l-alternattiva ppreferuta
 It-trattament tal-ilmenti
 Ix-xenarju ta’ politika A
 Ix-xenarju ta’ politika B
 ·Linji gwida għas-settur ferrovjarju
 ·Dispożizzjonijiet regolatorji (obbligi ġodda għall-amministraturi tal-istazzjonijiet u tal-infrastruttura)
 Il-valutazzjoni tal-impatt għażlet ix-xenarju ta’ politika B bħala l-alternattiva ppreferuta. Is-settur ferrovjarju jrid isegwi proċess ċar u dettaljat tat-trattament tal-ilmenti. Il-passiġġieri se jkollhom mezzi aħjar għall-ilmenti u r-rimedju.
 Il-biljetti globali
 Ix-xenarju ta’ politika A
 Ix-xenarju ta’ politika B
 ·Jiġu stabbiliti obbligi għall-bejgħ tal-biljetti globali u obbligi relatati
 ·Jiġu stabbiliti obbligi għall-bejgħ tal-biljetti globali u obbligi relatati;
 ·L-impriżi ferrovjarji u l-bejjiegħa tal-biljetti jitħeġġu jbigħu biljetti globali kull meta jkun possibbli; jekk ma jinbiegħ l-ebda biljett globali, l-oneru tal-prova jkun f’idejn l-impriżi ferrovjarji u l-bejjiegħa tal-biljetti
 Il-valutazzjoni tal-impatt għażlet ix-xenarju ta’ politika B bħala l-alternattiva ppreferuta. Dan ma jinvolvix biss li jiġi ddefinit il-bejgħ tal-biljetti globali, iżda li l-impriżi ferrovjarji u tal-bejjiegħa tal-biljetti jitħeġġu joffruhom u jkunu obbligati jinfurmaw lill-passiġġieri dwar id-drittijiet tagħhom.
 L-infurzar u t-trattament tal-ilmenti mill-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar
 Ix-xenarju ta’ politika A
 Ix-xenarju ta’ politika B
 ·Il-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar jirrappurtaw dwar l-attivitajiet tagħhom
 ·Struzzjonijiet dettaljati dwar il-proċess tat-trattament tal-ilmenti;
 ·Il-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar obbligati jikkoperaw bejniethom fejn jidħlu l-kwistjonijiet transfruntieri
 Il-valutazzjoni tal-impatt għażlet ix-xenarju ta’ politika B bħala l-alternattiva ppreferuta. Dan jiċċara r-rwoli u r-responsabbiltajiet tal-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar b’rabta mat-trattament tal-ilmenti u l-koperazzjoni, fosthom il-kwistjonijiet transfruntieri. Jekk jitjiebu l-arranġamenti tal-ħidma tal-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar, jitjieb l-infurzar.
 Il-forza maġġuri
 Ix-xenarju ta’ politika A
 Ix-xenarju ta’ politika B
 ·Tiddaħħal il-klawżola tal-forza maġġuri fl-Artikolu 17 (kumpens);
 ·Definizzjoni limitata ta’ forza maġġuri
 ·Tiddaħħal il-klawżola tal-forza maġġuri fl-Artikolu 17 (kumpens);
 ·Definizzjoni wiesgħa ta’ forza maġġuri
 L-introduzzjoni tal-klawżola tal-forza maġġuri tnaqqas il-piż finanzjarju fuq l-impriżi ferrovjarji. Fl-istess waqt, din tnaqqas id-dritt tal-passiġġieri għal kumpens. Ix-xenarju ta’ politika B hu bbażat fuq definizzjoni wiesgħa ta’ forza maġġuri u jinvolvi aktar għajnuna finanzjarja lill-impriżi ferrovjarji (EUR 1 299 miljun aktar mix-xenarju bażi u EUR 737 miljun aktar mix-xenarju ta’ politika A). Ix-xenarju ta’ politika A b’definizzjoni limitata jillimita t-tnaqqis tad-drittijiet tal-passiġġieri filwaqt li l-piż fuq l-impriżi ferrovjarji xorta jibqa’ mnaqqas meta mqabbel max-xenarju bażi.
 It-tnaqqis fid-drittijiet tal-passiġġieri hu kontrobilanċjat b’żieda fil-benefiċċji għall-passiġġieri, fosthom inqas eżenzjonijiet u miżuri għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa, li mistennija jilħqu l-EUR 191 miljun. Dan ix-xenarju jiżgura livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi għax il-klawżola ma taffettwax id-drittijiet għal assistenza, attenzjoni u informazzjoni. Il-piż fuq il-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar jaf jiżdied daqsxejn minħabba interventi f’każijiet kontroversjali. Id-definizzjoni limitata ta’ forza maġġuri tħalli inqas lok għall-interpretazzjoni u se twassal għal inqas interventi.
 Għalhekk il-valutazzjoni tal-impatt tagħżel ix-xenarju ta’ politika A bħala l-alternattiva ppreferuta għax dan jiżgura bilanċ ġust bejn l-interessi tal-passiġġieri u tal-industrija ferrovjarja. L-oneru tal-prova li teżisti forza maġġuri hu f’idejn l-impriża ferrovjarja.
 Il-kwistjonijiet sekondarji
 Għal bosta kwistjonijiet sekondarji relatati mal-informazzjoni, in-nondiskriminazzjoni, is-CIV, l-ippjanar ta’ kontinġenza, id-dritt għal kumpens u t-trattament tal-ilmenti mill-impriżi ferrovjarji, ġie ssuġerit biss xenarju ta’ politika wieħed.
 Informazzjoni lill-passiġġieri kollha
 ·Mal-biljett tingħata informazzjoni dwar id-drittijiet tal-passiġġieri li jivvjaġġaw bil-ferrovija;
 ·Fl-istazzjonijiet u abbord il-ferroviji tingħata informazzjoni dwar id-drittijiet tal-passiġġieri
 In-nondiskriminazzjoni
 ·Tkun evitata d-diskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità, il-lok jew il-munita
 Is-CIV
 ·Konsistenza bejn ir-Regolament u r-regoli tal-COTIF/CIV
 Tingħata setgħa speċifika lill-Kummissjoni biex taġġorna l-Anness I ta’ dan ir-Regolament b’mod li jqis l-emendi fis-CIV u b’hekk tkun żgurata l-konsistenza bejniethom.
 L-ippjanar ta’ kontinġenza
 ·L-obbligi tal-kontinwità fis-servizz u tal-ippjanar ta’ kontinġenza japplika għal atturi oħra għajr għall-impriżi ferrovjarji
 Il-qsim tal-piżijiet ma’ partijiet konċernati oħra jillimita l-ispejjeż għall-impriżi ferrovjarji.
 Id-dritt għal rimedju
 ·Id-dritt għal rimedju minn partijiet terzi
 L-impriżi ferrovjarji jkollhom aċċess eħfef għal rimedju minn partijiet terzi responsabbli għad-dewmien.
 It-trattament tal-ilmenti għall-impriżi ferrovjarji
 ·L-impriżi ferrovjarji jispeċifikaw id-data sa meta l-passiġġieri jistgħu jressqu lment
 Il-limiti taż-żmien biex jitressqu l-ilmenti jnaqqsu l-ispejjeż għax m’hemmx bżonn li d-dejta dwar l-inċidenti tinħażen għal perjodu twil ta’ żmien.
 3.5.Id-drittijiet fundamentali
 L-Artikolu 38 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea jeżiġi li l-politiki tal-Unjoni jiżguraw livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi. L-Artikolu 26 tal-Karta jappella għall-integrazzjoni tal-persuni b’diżabbiltà u jeżiġi li l-Istati Membri jieħdu miżuri biex jiżguraw li dawn il-persuni jkunu indipendenti, jintegraw b’mod soċjali u professjonali, u li jieħdu sehem fil-ħajja tal-komunità. Jekk jissaħħu d-drittijiet tal-passiġġieri ferrovjarji fl-UE, ikompli jiżdied il-livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi.
 4.L-IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI
 Il-proposta m’għandhiex implikazzjonijiet fuq il-baġit tal-UE.
 5.ELEMENTI OĦRAJN
 5.1.Pjanijiet tal-implimentazzjoni u arranġamenti tal-monitoraġġ, tal-evalwazzjoni u tar-rappurtar
 Il-Kummissjoni se tissorvelja l-implimentazzjoni u l-effettività ta’ din l-inizjattiva abbażi tal-indikaturi ta’ progress bħall-għadd ta’ servizzi eżentati, il-persentaġġ tal-persunal li jikseb taħriġ dwar l-għarfien fuq id-diżabbiltà, l-għadd ta’ talbiet għal assistenza, il-konformità mar-rekwiżiti għall-informazzjoni, l-għadd ta’ biljetti globali mibjugħa, l-għadd ta’ lmenti u ħlasijiet ta’ kumpens. Ħames snin wara li tidħol fis-seħħ il-leġiżlazzjoni proposta, il-Kummissjoni se tevalwa jekk intlaħqux l-għanijiet tagħha.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 2017/0237 (COD)
 Proposta għal
 REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
 dwar id-Drittijiet u l-Obbligi tal-Passiġġieri tal-Ferroviji
 (Riformulazzjoni)
 (Test b’rilevanza għaż-ŻEE)
 IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
 Wara li kkunsidraw it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea Ö dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Õ , u b’mod partikolari l-Artikolu 71 Ö 91 Õ (1) tiegħu,
 Wara li kkunsidraw il-proposta tal-Kummissjoni Ö Ewropea Õ ,
 Ö Wara li l-abbozz tal-att leġiżlattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali, Õ
 Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
 22
 ,
 Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni
 23
 ,
 Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 251 tat-Trattat, fid-dawl tat-test konġunt approvat mill-Kumitat ta’ Konċiljazzjoni fil-31 ta’ Lulju 2007
 24
 Ö il-proċedura leġiżlattiva ordinarja Õ ,
 Billi:
 ò ġdid
 (1)Iridu jsiru għadd ta’ emendi fir-Regolament (KE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
 25
 . Fl-interess taċ-ċarezza, jenħtieġ li dak ir-Regolament jiġi riformulat.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 1
 (2)Fil-qafas tal-politika komuni tat-trasport, hu importanti li d-drittijiet tal-utent tal-passiġġieri ferrovjarji jkunu mħarsa u tittejjeb il-kwalità u l-effettività tas-servizzi ferrovjarji tal-passiġġieri biex jiġi megħjun it-tkabbir tas-sehem tat-trasport ferrovjarju meta mqabbel ma’ mezzi oħra tat-trasport.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 2 (adattat)
 Il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni “L-Istrateġija dwar il-Politika tal-Konsumatur għall-2002-2006”
 26
 tistabbilixxi l-għan li jinkiseb livell għoli ta’ ħarsien tal-konsumatur fil-qasam tat-trasport, kif jitlob l-Artikolu 153(2) tat-Trattat.
 ò ġdid
 (3)Minkejja li fl-Unjoni sar bosta progress fejn tidħol il-protezzjoni tal-konsumaturi, il-protezzjoni tad-drittijiet tal-passiġġieri tal-ferroviji jeħtieġ titjieb aktar.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 3
 (4)Ġaladarba l-passiġġier tal-ferroviji hu l-parti d-dgħajfa fil-kuntratt tat-trasport, għandhom jiġu mħarsa d-drittijiet tal-passiġġier f’dan ir-rigward.
 ò ġdid
 (5)Jekk il-passiġġieri tal-ferroviji li jagħmlu vjaġġi internazzjonali u domestiċi fuq distanzi twal jingħataw l-istess drittijiet, dan iżid il-livell ta’ protezzjoni tal-konsumaturi fl-Unjoni, jiżgura kundizzjonijiet ekwi għall-impriżi ferrovjarji, u lill-passiġġieri jiggarantilhom livell uniformi ta’ drittijiet.
 (6)Is-servizzi ferrovjarji urbani, suburbani u reġjonali tal-passiġġieri għandhom natura differenti mis-servizzi fuq distanzi twal. Għalhekk l-Istati Membri għandhom jitħallew jeżentaw lis-servizzi ferrovjarji urbani, suburbani u reġjonali tal-passiġġieri li mhumiex servizzi transfruntieri fl-Unjoni minn ċerti dispożizzjonijiet dwar id-drittijiet tal-passiġġieri.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 24 (adattat)
 ð ġdid
 (7)Huwa mira ta’ dan ir-Regolament li jtejjeb is-servizzi ferrovjarji tal-passiġġieri Ö fl-Unjoni Õ fil-Komunità. Għalhekk l-Istati Membri għandu jkollhom il-possibbiltà li jagħtu eżenzjonijiet għal servizzi f’reġjuni fejn parti konsiderevoli mis-servizz jitħaddem barra Ö mill-Unjoni, Õ mill-Komunitàð diment li jkun żgurat livell xieraq ta’ drittijiet tal-passiġġieri min-naħa ta’ dawn is-servizzi mogħtija fit-territorju ta’ dawn l-Istati Membri, b’konformità mal-liġijiet nazzjonali tagħhom ï.
 ò ġdid
 (8)Madankollu, l-eżenzjonijiet m’għandhomx japplikaw għad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament li jiffaċilitaw l-użu tas-servizzi ferrovjarji mill-persuni b’diżabbiltà jew mill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa. Minbarra dan, l-eżenzjoni temporanja m’għandhiex tapplika għad-drittijiet ta’ dawk li jixtiequ jixtru biljetti biex jivvjaġġaw bil-ferrovija biex jagħmlu dan mingħajr diffikultajiet żejda, u lanqas għal dawk id-dispożizzjonijiet dwar ir-responsabbiltà tal-impriżi ferrovjarji fir-rigward tal-passiġġieri u l-bagalji tagħhom, u lanqas għar-rekwiżit li l-impriżi ferrovjarji jkunu assigurati sew, u lanqas għar-rekwiżit li dawk l-impriżi jieħdu miżuri xierqa biex jiżguraw is-sigurtà personali tal-passiġġieri fl-istazzjonijiet ferrovjarji u fuq il-ferroviji u biex jimmaniġġaw ir-riskju.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 4
 ð ġdid
 (9)Id-drittijiet tal-utenti għal servizzi bil-ferrovija jinkludu li jirċievu informazzjoni rigward is-servizz kemm qabel kif ukoll matul il-vjaġġ. Kull meta hu possibbli, l-impriżi ferrovjarji u l-bejjiegħa tal-biljetti għandhom jipprovdu din l-informazzjoni minn qabel u mill-aktar fis possibbli. ð Dik l-informazzjoni jenħtieġ tingħata b’formati aċċessibbli għall-persuni b’diżabbiltà u l-persuni b’mobbiltà mnaqqsa. ï
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 5 (adattat)
 (10)Rekwiżiti aktar dettaljati rigward l-għoti tal-informazzjoni dwar l-ivvjaġġar se jitniżżlu Ö huma stabbiliti Õ fl-ispeċifikazzjoni teknika għall-interoperabbiltà (TSI) msemmija fir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 454/2011
 27
 fid-Direttiva 2001/16/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta’ Marzu 2001 dwar l-interoperabbiltà tas-sistema ferrovjarja konvenzjonali
 28
 .
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 6 (adattat)
 (11)It-tisħiħ tad-drittijiet tal-passiġġieri ferrovjarji għandu jinbena fuq is-sistema ta’ il-liġi internazzjonali eżistenti dwar dan is-suġġett li tinsab fl-Appendiċi A — Regoli uniformi dwar il-Kuntratt għat-Trasport Internazzjonali ta’ Passiġġieri u Bagalji bil-Ferrovija (CIV) mal-Konvenzjoni dwar it-Trasport Internazzjonali bil-Ferrovija (COTIF) tad-9 ta’ Mejju 1980, kif modifikati mill-Protokoll għall-modifikazzjoni tal-Konvenzjoni dwar it-Trasport Internazzjonali bil-Ferrovija tat-3 ta’ Ġunju 1999 (il-Protokoll tal-1999). Madankollu huwa mixtieq li l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament jiġi estiż sabiex jipproteġi mhux biss lill-passiġġieri internazzjonali iżda anki lill-passiġġieri domestiċi. Ö Fit-23 ta’ Frar 2013, l-Unjoni aderiet mal-COTIF. Õ
 ò ġdid
 (12)Fil-kuntest tal-bejgħ tal-biljetti tat-trasport tal-passiġġieri, l-Istati Membri jenħtieġ jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jipprojbixxu diskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità jew ir-residenza, irrispettivament minn jekk il-passiġġier konċernat hux preżenti, b’mod permanenti jew temporanju, fi Stat Membru ieħor. Dawk il-miżuri jenħtieġ ikopru kull forma moħbija ta’ diskriminazzjoni li, għax jitħaddmu kriterji oħrajn, bħalma huma r-residenza, il-post fiżiku jew diġitali, jista’ jkollhom l-istess effett. Minħabba l-iżvilupp ta’ pjattaformi fuq l-internet li jbigħu l-biljetti tat-trasport tal-passiġġieri, l-Istati Membri jenħtieġ jagħtu attenzjoni speċjali biex jiżguraw li ma ssir l-ebda diskriminazzjoni waqt il-proċess biex jiġu aċċessati l-pjattaformi fuq l-internet jew biex jinxtraw il-biljetti. Iżda jenħtieġ li l-iskemi tat-trasport li jinvolvu tariffi soċjali ma jiġux esklużi awtomatikament, diment li dawn ikunu proporzjonati u jitħaddmu indipendentement min-nazzjonalità tal-persuni konċernati.
 (13)Iż-żieda fil-popolarità taċ-ċikliżmu madwar l-Unjoni qed tħalli implikazzjonijiet fuq il-mobbiltà ġenerali u t-turiżmu. Jekk fil-qasma modali jiżdied l-użu tal-ferroviji u taċ-ċikliżmu, jonqos l-impatt tat-trasport fuq l-ambjent. Għalhekk l-impriżi ferrovjarji jenħtieġ jiffaċilitaw kemm jista’ jkun it-taħlita taċ-ċikliżmu u l-vjaġġi bil-ferrovija, l-aktar billi jippermettu l-ġarr tar-roti fuq il-ferroviji.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 7 (adattat)
 (14)L-impriżi ferrovjarji għandhom jiffaċilitaw jikkoperaw sabiex jiġi ffaċilitat it-trasferiment ta’ passiġġieri ferrovjarji minn operatur għal ieħor billi jipprovdu biljetti globali, kull meta dan ikun possibbli.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 8
 L-għoti tal-informazzjoni u l-biljetti lill-passiġġieri tal-ferroviji għandu jeħfief bl-adattazjoni ta’ sistemi kompjuterizzati għal speċifikazzjonijiet komuni.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 9
 L-implimentazzjoni ulterjuri tas-sistemi ta’ informazzjoni dwar l-ivvjaġġar u r-riżervazzjoni għandha tiġi eżegwita skont it-TSIs.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 10 (adattat)
 ð ġdid
 (15)ð Fid-dawl tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabbiltà u sabiex il-persuni b’diżabbiltà u l-persuni b’mobbiltà mnaqqsa jingħataw opportunitajiet għall-ivvjaġġar bil-ferroviji li jkunu komparabbli ma’ dawk ta’ ċittadini oħra, għandhom jiġu stabbiliti r-regoli għal nondiskriminazzjoni u assistenza waqt il-vjaġġ tagħhom. ï Mis-servizzi tal-passiġġieri tal-ferroviji għandhom jibbenefikaw iċ-ċittadini inġenerali. Għaldaqstant pIl-persuni Ö b’diżabbiltà Õ u l-persuni b’mobbiltà mnaqqsa, kemm jekk ikkawżata mid-diżabilità, mill-età jew minn xi fattur ieħor, għandu jkollhom opportunitajiet għall-ivvjaġġar bil-ferrovija li jistgħu jitqabblu ma’ dawk ta’ ċittadini oħra. Il-persuni b’diżabbiltà u l-persuni b’mobbiltà mnaqqsa għandhom l-istess dritt bħaċ-ċittadini l-oħra kollha għall-moviment liberu, għall-libertà tal-għażla u għan-nondiskriminazzjoni. Fost l-oħrajn, għandha tingħata attenzjoni speċjali għall-għoti ta’ informazzjoni lill-persuni b’diżabilità Ö b’diżabbiltà Õ u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa rigward l-aċċessibbiltà tas-servizzi ferrovjarji, il-kundizzjonijiet tal-aċċess tal-vaguni u l-faċilitajiet abbord. Sabiex il-passiġġieri b’indeboliment sensorju jkunu mogħtija l-aħjar informazzjoni dwar xi dewmien, għandhom jintużaw sistemi viżivi u awditivi, kif jixraq. Għandu jkun possibbli għal pIl-Persuni Ö b’diżabbiltà Õ u l-persuni b’mobbiltà mnaqqsa għandhom ikunu jistgħu jixtru l-biljetti minn fuq il-ferrovija mingħajr ħlasijiet żejda. ð Il-persunal għandu jingħata t-taħriġ kif xieraq biex ikun jista’ jissodisfa l-ħtiġijiet tal-persuni b’diżabbiltà u tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa, l-aktar meta jkun qed jagħtihom assistenza. Sabiex ikunu żgurati l-istess kundizzjonijiet tal-ivvjaġġar, dawn il-persuni għandhom jingħataw assistenza fl-istazzjonijiet u abbord f’kull ħin meta joperaw il-ferroviji u mhux biss f’ċerti ħinijiet tal-jum. ï
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 11 (adattat)
 ð ġdid
 (16)L-impriżi ferrovjarji u l-amministraturi tal-istazzjonijiet jenħtieġ jikkunsidraw il-bżonnijiet b’diżabbiltà tal-persuni Ö b’diżabbiltà Õ u tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa, permezz ta’ konformità mat-TSIs għal persuni b’mobbilità mnaqqsa,. sabiex jiżguraw li Ö Minbarra dan Õ , b’konformità mar-regoli tal-Komunità Ö tal-Unjoni Õ dwar l-akkwist pubbliku, ð b’mod partikolari d-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
 29
 , ï il-bini u l-vaguni kollha jkunu Ö jenħtieġ ikunu Õ aċċessibbli billi progressivament jitneħħew l-ostakli fiżiċi u t-tfixikil funzjonali meta jinxtara materjal ġdid jew isir xogħol ta’ kostruzzjoni jew xogħol maġġuri ta’ rinnovazzjoni.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 14 (adattat)
 ð ġdid
 (17)Hu mixtieq li dan ir-Regolament joħloq sistema ta’ kumpens għall-passiġġieri fil-każ ta’ dewmien, li hija marbuta mar-responsabbiltà tal-impriża ferrovjarja, fuq l-istess bażi bħas-sistema internazzjonali pprovduta mill-COTIF u b’mod partikolari l-Appendiċi CIVÖ r-Regoli Uniformi CIV Õ tagħha dwar id-drittijiet tal-passiġġieri. ð F’każ ta’ dewmien fit-tul ta’ servizz tal-passiġġieri, l-impriżi ferrovjarji jenħtieġ jagħtu kumpens lill-passiġġieri skont persentaġġ tal-prezz tal-biljett. ï
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 12
 ð ġdid
 (18)L-impriżi ferrovjarji għandhom ikunu obbligati li jkunu assigurati, jew li jagħmlu arranġamenti ekwivalenti, għar-responsabbiltà tagħhom lejn il-passiġġieri tal-ferroviji fil-każ ta’ inċident. L-inqas ammont ta’ assigurazzjoni għall-impriżi ferrovjari għandu jkun is-suġġett għal reviżjoni fil-futur. ð Jekk l-Istati Membri jistabbilixxu ammont massimu ta’ kumpens għad-danni f’każ ta’ mewt ta’ passiġġieri jew korrimenti personali ta’ passiġġieri, dak l-ammont tal-inqas jenħtieġ ikun daqs l-ammont stabbilit fir-Regoli Uniformi CIV. ï
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 13
 (19)Id-drittijiet imsaħħa ta’ kumpens u ta’ assistenza fil-każ ta’ dewmien, konnessjoni li ma ntlaħqitx jew kanċellazzjoni għandhom iwasslu għal inċentivi akbar għas-suq tal-passiġġieri tal-ferroviji, għall-benefiċċju tal-passiġġieri.
 ò ġdid
 (20)F’każ ta’ dewmien, il-passiġġieri għandhom jingħataw alternattivi għal kontinwazzjoni tat-trasport jew għal ridirezzjonar tar-rotta b’kundizzjonijiet tat-trasport komparabbli. F’dan il-każ jenħtieġ jitqiesu l-ħtiġijiet tal-persuni b’diżabbiltà u tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa.
 (21)Iżda l-impriża ferrovjarja ma jenħtieġx tkun obbligata tħallas kumpens jekk turi li d-dewmien seħħ minħabba kundizzjonijiet severi tat-temp jew minħabba diżastri naturali kbar li pperikolaw l-operazzjoni sikura tas-servizzi. Kull każ bħal dan jenħtieġ ikollu l-karattru ta’ katastrofi naturali eċċezzjonali, kif distint mill-kundizzjonijiet normali u staġunali tat-temp, bħal ngħidu aħna l-maltempati tal-ħarifa jew l-għargħar urbani regolari li jseħħ bil-mareat jew meta jinħall is-silġ. L-impriżi ferrovjarji jenħtieġ juru li la setgħu jbassru u lanqas jevitaw id-dewmien anki meta jkunu ħadu l-miżuri raġonevoli kollha.
 (22)F’koperazzjoni mal-amministraturi tal-infrastruttura u l-impriżi ferrovjarji, l-amministraturi tal-istazzjonijiet jenħtieġ iħejju pjanijiet ta’ kontinġenza biex kemm jista’ jkun inaqqsu l-impatt tal-interruzzjonijiet il-kbar billi lill-passiġġieri jagħtuhom informazzjoni xierqa u attenzjoni.
 (23)Dan ir-Regolament m’għandux jillimita d-drittijiet tal-impriżi ferrovjarji milli jitolbu kumpens mingħand xi persuna, inkluż mingħand xi partijiet terzi, skont il-liġi nazzjonali applikabbli.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 15
 (24)Meta Stat Membru jagħti eżenzjoni lill-impriżi ferrovjarji mid-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament, hu għandu jħeġġeġ lill-impriżi ferrovjarji, f’konsultazzjoni mal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-passiġġieri, biex idaħħlu fis-seħħ arranġamenti għall-kumpens u għall-assistenza f’każ ta’ interruzzjonijiet kbar fis-servizz ferrovjarju tal-passiġġieri.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 16
 (25)Hu mixtieq ukoll li l-vittmi tal-inċidenti u dawk li jiddependu fuqhom ikunu meħlusa minn preokkupazzjonijiet finanzjarji għaż-żmien qasir fil-perjodu eżatt wara l-inċident.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 17
 (26)Hu fl-interess tal-passiġġieri tal-ferroviji li jittieħdu l-miżuri xierqa, bi ftehim ma’ l-awtoritajiet pubbliċi, biex jiżguraw is-sigurtà personali tagħhom fl-istazzjonijiet kif ukoll fuq il-ferroviji.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 18
 (27)Il-passiġġieri ferrovjarji għandhom ikunu jistgħu jressqu lment lil kwalunkwe impriża ferrovjarja involuta dwar id-drittijiet u l-obbligi mogħtija minn dan ir-Regolament, u għandhom ikun intitolati li jirċievu tweġiba fi żmien raġonevoli.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 19
 ð ġdid
 (28)L-impriżi ferrovjarji ð u l-amministraturi tal-istazzjonijiet ï għandhom jiddefinixxu l-istandards tal-kwalità tas-servizz għas-servizzi tal-passiġġieri tal-ferroviji, ð jagħmluhom disponibbli għall-pubbliku, ï jamministrawhom u jimmonitorjawhom.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 20
 Il-kontenut ta’ dan ir-Regolament għandu jkun rivedut fir-rigward tal-aġġustament ta’ ammonti finanzjarji għall-inflazzjoni u fir-rigward tar-rekwiżiti ta’ informazzjoni u tal-kwalità tas-servizz fid-dawl tal-iżviluppi fis-suq kif ukoll fid-dawl tal-effetti ta’ dan ir-Regolament fuq il-kwalità tas-servizz.
 ò ġdid
 (29)Biex jinżamm livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur fit-trasport ferrovjarju, għandu jkun meħtieġ li l-Istati Membri jinnominaw Korpi Nazzjonali tal-Infurzar biex isegwu mill-qrib u jinfurzaw dan ir-Regolament fil-livell nazzjonali. Dawk il-Korpi għandhom ikunu jistgħu jieħdu bosta miżuri ta’ infurzar. Il-passiġġieri jenħtieġ ikunu jistgħu jressqu l-ilmenti tagħhom quddiem dawn il-korpi dwar l-allegat ksur tar-Regolament. Biex ikun żgurat li dawn l-ilmenti jiġu trattati b’mod sodisfaċenti, il-korpi jenħtieġ jikkoperaw ukoll bejniethom.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 21 (adattat)
 ð ġdid
 (30)ð L-ipproċessar tad-dejta personali jenħtieġ isir skont il-liġi tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tad-dejta personali, b’mod partikolari ï Dan ir-Regolament għandu jkun mingħajr preġudizzjur-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
 30
 għad-Direttiva 95/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Ottubru 1995, dwar il-ħarsien tal-individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ informazzjoni personali u dwar il-moviment ħieles ta’ informazzjoni bħal din
 31
 .
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 22
 (31)L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu penali applikabbli għall-ksur ta’ dan ir-Regolament u jiżguraw li dawn il-penali jiġu applikati. Il-penali, li jistgħu jinkludu l-ħlas ta’ kumpens lill-persuna inkwistjoni, jenħtieġ ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 23 (adattat)
 (32)Peress li l-għanijiet ta’ dan ir-Regolament, jiġifieri l-iżvilupp tal-ferroviji Ö tal-Unjoni Õ tal-Komunità u l-introduzzjoni tad-drittijiet tal-passiġġieri, ma jistgħux jintlaħqu biżżejjed mill-Istati Membri u għalhekk jistgħu jintlaħqu aħjar Ö fil-livell tal-Unjoni Õ fuq livell Komunitarju, Ö l-Unjoni Õ il-Komunità tista’ tadotta miżuri skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stipulat fl-Artikolu 5 tat-Trattat. Skont il-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stabbilit f’dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak meħtieġ biex jintlaħqu dawk l-għanijiet.
 ò ġdid
 (33)Sabiex ikun żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-passiġġieri, is-setgħa li tadotta atti b’konformità mal-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għandha tingħata lill-Kummissjoni biex temenda l-Annessi I, II, u III tar-Regoli Uniformi CIV, l-informazzjoni minima li għandhom jagħtu l-impriżi ferrovjarji u l-bejjiegħa tal-biljetti, dwar l-istandards minimi tal-kwalità tas-servizz, u biex taġġusta l-ammonti finanzjarji msemmija f’dan ir-Regolament skont l-inflazzjoni. Hu partikolarment importanti li waqt il-ħidma preparatorja, il-Kummissjoni tagħmel konsultazzjonijiet xierqa, inkluż fil-livell ta’ esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet isiru b’konformità mal-prinċipji stabbiliti fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet
 32
 . B’mod partikolari, biex tkun żgurata l-istess parteċipazzjoni waqt it-tħejjija tal-atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin mal-esperti tal-Istati Membri, u b’mod sistematiku l-esperti tagħhom ikollhom aċċess għal-laqgħat tal-gruppi ta’ esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija tal-atti delegati.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 25 (adattat)
 L-impriżi ferrovjarji fi wħud mill-Istati Membri jistgħu jsibu diffikultà fl-applikazzjoni tas-sħuħija tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament fid-dħul fis-seħħ tiegħu. Għaldaqstant, l-Istati Membri għandhom ikunu kapaċi jagħtu eżenzjonijiet temporanji mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għal servizzi domestiċi tal-passiġġieri bil-ferrovija ta’ distanzi twal. L-eżenzjoni temporanja, madankollu, m’għandhiex tapplika għad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament li jagħtu lill-persuni b’diżabbiltà jew lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa aċċess għall-ivvjaġġar bil-ferrovija, u għad-dritt ta’ dawk li jixtiequ li jixtru biljetti għall-ivvjaġġar bil-ferrovija li jagħmlu dan mingħajr diffikultjiet żejda, u lanqas għal dawk id-dispożizzjonijiet dwar ir-responsabbiltà tal-impriżi ferrovjarji fir-rigward tal-passiġġieri u l-bagalji tagħhom, ir-rekwiżit li l-impriżi jkunu assigurati b’mod xieraq, u r-rekwiżit li dawk l-impriżi jieħdu miżuri xierqa biex jiżguraw s-sigurtà personali tal-passiġġieri fl-istazzjonijiet ferrovjarji u fuq il-ferroviji u biex jimmaniġġaw ir-riskju.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 26
 Is-servizzi ferrovjarji urbani, suburbani u reġjonali tal-passiġġieri għandhom natura differenti mis-servizzi fuq distanzi twal. Għalhekk, bl-eċċezzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet li għandhom japplikaw għas-servizzi ferrovjarji kollha tal-passiġġieri fil-Komunità kollha, l-Istati Membri għandhom ikunu jistgħu jagħtu eżenzjonijiet mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għal servizzi ferrovjarji urbani, suburbani u reġjonali tal-passiġġieri.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 27
 33
 Il-miżuri neċessarji għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament għandhom jiġu addottati skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill Nru 1999/468/KE tat-28 ta’ Ġunju 1999 li tistabbilixxi l-proċeduri għall-eżerċizzju ta’ poteri ta’ implimentazzjoni mogħtija lill-Kummissjoni.
 ê 1371/2007/KE, il-premessa 28
 B’mod partikolari, il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tadotta miżuri ta’ implimentazzjoni. Billi dawn il-miżuri huma ta’ ambitu ġenerali, u huma mfassla sabiex jemendaw elementi mhux essenzjali ta’ dan ir-Regolament jew sabiex jissupplimenawh b’elementi ġodda mhux essenzjali, huma għandhom jiġu adottati b’konformità mal-proċedura regolatorja bi skrutinju stipulata fl-Artikolu 5a tad-Deċiżjoni 1999/468/KE,
 ò ġdid
 (34)Dan ir-Regolament jirrispetta d-drittijiet fundamentali u josserva l-prinċipji rikonoxxuti fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, b’mod partikolari l-Artikoli 21, 26, 38 u 47 li jikkonċernaw, rispettivament, il-projbizzjoni ta’ kull forma ta’ diskriminazzjoni u l-integrazzjoni ta’ persuni b’diżabbiltà, livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi, u d-dritt għal rimedju effettiv u għal proċess ġust. Dan ir-Regolament għandu jiġi applikat mill-qrati tal-Istati Membri b’rispett sħiħ ta’ dawn id-drittijiet u l-prinċipji.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT:
 KAPITOLU I
 Dispożizzjonijiet ġenerali
 Artikolu 1
 Is-suġġett
 Dan ir-Regolament jistabbilixxi r-regoli Ö applikabbli għat-trasport ferrovjarju Õ fir-rigward ta’ dan li ġej:
 (a) l-informazzjoni li trid tingħata mill-impriżi ferrovjarji, il-konklużjoni ta’ kuntratti ta’ trasport, il-ħruġ ta’ biljetti u l-implimentazzjoni ta’ Sistema ta’ Informazzjoni u Riżervazzjoni Kompjuterizzata għat-Trasport Ferrovjarju,
 ò ġdid
 (a) in-nondiskriminazzjoni bejn il-passiġġieri fir-rigward tal-kundizzjonijiet tat-trasport;
 ê 1371/2007/KE
 (b) ir-responsabbiltà tal-impriżi ferrovjarji u l-obbligi tagħhom tal-assigurazzjoni għall-passiġġieri u għall-bagalji tagħhom,;
 (c) l-obbligi tal-impriżi ferrovjarji fir-rigward tal-passiġġieri f’każ ta’ dewmien,
 ò ġdid
 (c)id-drittijiet tal-passiġġieri f’każ ta’ inċidenti li jirriżultaw mill-użu tas-servizzi ferrovjarji u li jikkaġunaw mewt ta’ passiġġier jew korriment personali ta’ passiġġier jew telf ta’ bagalja ta’ passiġġier jew dannu lil bagalja ta’ passiġġier;
 (d)id-drittijiet tal-passiġġieri f’każ ta’ kanċellazzjoni jew dewmien;
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 ð (e) l-informazzjoni minima ï Ö li għandha tingħata lill-passiġġieri; Õ
 (df) il-protezzjoni tal-passiġġieri ð in-nondiskriminazzjoni kontra l-persuni b’diżabbiltà u l-persuni b’mobbiltà mnaqqsa ï , u l-assistenza ð obbligatorja ï għalihom Ö lill-persuni Õ b’diżabbiltà Ö b’diżabbiltà Õ u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa li jivvjaġġaw bil-ferrovija,;
 (eg) id-definizzjoni u l-monitoraġġ tal-istandards tal-kwalità tas-servizzi, Ö u Õ l-immaniġġar tar-riskji għas-sigurtà personali tal-passiġġieri; u
 (h) it-trattament tal-ilmenti,; u
 (fi) ir-regoli ġenerali dwar l-infurzar.
 Artikolu 2
 Il-kamp ta’ applikazzjoni
 1.Dan ir-Regolament għandu japplika għall-vjaġġi u s-servizzi ferrovjarji kollha Ö domestiċi u internazzjonali Õ fil-Komunità kollha Ö fl-Unjoni Õ provduti minn impriża ferrovjarja waħda jew aktar li jkunu liċenzjati skont id-Direttiva 2012/34/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
 34
 id-Direttiva tal-Kunsill 95/18/KE tad-19 ta’ Ġunju 1995 dwar il-liċenzjar ta’ impriżi ferrovjarji
 35
 .
 2. Dan ir-Regolament ma japplikax għal impriżi ferrovjarji u għal servizzi tat-trasport li m’għandhomx liċenzja skont id-Direttiva 95/18/KE.
 3. Mad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament, l-Artikoli 9, 11, 12, 19, 20(1) u 26 għandhom japplikaw għas-servizzi ferrovjari tal-passiġġieri kollha fil-Komunità kollha.
 4. Bl-eċċezzjoni tad-dispożizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 3, Stat Membru jista’, fuq bażi trasparenti u mhux diskriminatorja, jagħti eżenzjoni għal perjodu ta’ mhux aktar minn ħames snin, li jista’ jiġġedded darba għal perjodu massimu ta’ ħames snin, mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għal servizzi domestiċi tal-passiġġieri bil-ferrovija.
 36
 5. Bl-eċċezzjoni tad-dispożizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu, Stat Membru jista’ jagħti eżenzjoni mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għal servizzi ferrovjarji urbani, suburbani u reġjonali tal-passiġġieri. Sabiex jagħmlu distinzjoni bejn servizzi ferrovjarji urbani, suburbani u reġjonali tal-passiġġieri, l-Istati Membri għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li jinsabu fid-Direttiva tal-Kunsill 91/440/KEE tad-29 ta’ Lulju 1991 dwar l-iżvilupp tal-linji tal-ferrovija tal-Komunità. Fl-applikazzjoni ta’ dawn id-definizzjonijiet, l-Istati Membri għandhom jużaw il-kriterji li ġejjin: distanza, frekwenza tas-servizzi, numru ta’ waqfiet skedati, vaguni użati, skemi ta’ tikkettar, varjazzjonijiet fin-numri ta’ passiġġieri bejn servizzi f’perjodi ta’ traffiku intens u perjodi ta’ traffiku mhux intens, kodiċi tal-ferroviji u orarji.
 6. Għal perjodu massimu ta’ ħames snin, Stat Membru jista’, fuq bażi trasparenti u nondiskriminatorja, jagħti eżenzjoni li tista’ tiġġedded minn dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għal ċerti servizzi jew vjaġġi minħabba li parti konsiderevoli mis-servizz ferrovjarju, li jinkludi għall-inqas waqfa waħda prevista fi stazzjon, tinħadem barra l-Komunità.
 7. L-Istati Membri għandhom jgħarrfu lill-Kummissjoni b’eżenzjonijiet mogħtija skont il-paragrafi 4, 5 u 6. Il-Kummissjoni għandha tieħu azzjoni xierqa jekk tali eżenzjoni titqies li mhix skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu. Sa mhux iktar tard mit-3 ta’ Diċembru 2014, il-Kummissjoni għandha tippreżenta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill rapport dwar eżenzjonijiet mogħtija skont il-paragrafi 4, 5, u 6.
 ò ġdid
 2.Soġġetti għall-paragrafu 4, l-Istati Membri jistgħu jeżentaw is-servizzi li ġejjin mill-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament:
 (a)is-servizzi ferrovjarji urbani, suburbani u reġjonali tal-passiġġieri kif imsemmi fid-Direttiva 2012/34/UE, għajr is-servizzi transfruntieri fl-Unjoni;
 (b)is-servizzi ferrovjarji internazzjonali tal-passiġġieri li parti konsiderevoli minnhom, inkluż minn tal-inqas waqfa waħda prevista fi stazzjon, issir barra l-Unjoni, u diment li d-drittijiet tal-passiġġieri jkunu żgurati kif xieraq skont il-liġi nazzjonali rilevanti fit-territorju tal-Istat Membru li jagħti l-eżenzjoni.
 3.L-Istati Membri għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni bl-eżenzjonijiet mogħtija skont il-punti (a) u (b) tal-paragrafu 2, u dwar l-adegwatezza tal-liġi nazzjonali tagħhom fit-territorju tagħhom għall-finijiet tal-punt (b) tal-paragrafu 2.
 4.L-Artikoli 5, 10, 11 u 25 u l-Kapitolu V għandhom japplikaw għas-servizzi ferrovjarji kollha tal-passiġġieri msemmija fil-paragrafu 1, inkluż is-servizzi eżentati skont il-punti (a) u (b) tal-paragrafu 2.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 Artikolu 3
 Id-definizzjonijiet
 Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, għandhom japplikaw dawn id-definizzjonijiet li ġejjin:
 (1)“impriża ferrovjarja” tfisser impriża ferrovjarja kif definita fl-Artikolu 2 3(1) tad-Direttiva 2001/14/KE
 37
 2012/34/UE, u kwalunkwe impriża pubblika jew privata, li l-attività tagħha hi li tipprovdi trasport tal-merkanzija u/jew tal-passiġġieri bil-ferrovija fuq il-bażi li l-impriża għandha tiżgura l-ġbid; din tinkludi wkoll lill-impriżi li jipprovdu biss il-ġbid;
 (2) “trasportatur” tfisser l-impriża ferrovjarja kuntrattwali li magħha l-passiġġier ikkonkluda l-kuntratt ta’ trasport jew serje ta’ impriżi ferrovjarji suċċessivi li jinżammu responsabbli abbażi ta’ dan il-kuntratt;
 (3) “trasportatur sostitut” tfisser impriża ferrovjarja, li ma kkonkludietx il-kuntratt ta’ trasport mal-passiġġier, iżda li lilha l-impriża ferrovjarja li hi parti għall-kuntratt fdat, bis-sħiħ jew parzjalment, it-twettiq tat-trasport bil-ferrovija;
 (42) “amministratur tal-infrastruttura” tfisser ð amministratur tal-infrastruttura ï kwalunkwe korp jew impriża li huma responsabbli b’mod partikolari għall-istabbiliment u għall-manteniment ta’ infrastruttura ferrovjarja, jew ta’ parti minnha, kif definit fl-Artikolu 3 tad-Direttiva 91/440/KEE 2012/34/UE, li jista’ wkoll jinkludi l-amministrazzjoni ta’ sistemi tal-kontroll u tas-sikurezza tal-infrastruttura; il-funzjonijiet tal-amministratur tal-infrastruttura fuq netwerk jew fuq parti minn netwerk jistgħu jiġu allokati lil korpi jew impriżi differenti;
 (53) “amministratur tal-istazzjon” tfisser entità organizzattiva fi Stat Membru, li ngħatat ir-responsabbiltà għall-amministrazzjoni ta’ stazzjon ferrovjarju u li tista’ tkun l-amministrattur tal-infrastruttura;
 (64) “operatur tal-vjaġġi” tfisser organizzatur jew bejjiegħ, minbarra impriża ferrovjarja, skont it-tifsira tal-Artikolu 23, il-punti (2)(8) u (3) (9) tad-Direttiva 90/314/KEE
 38
 (UE) 2015/2302 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
 39
 ;
 (75)“bejjiegħ tal-biljetti” tfisser kull bejjiegħ bl-imnut ta’ servizzi tat-trasport ferrovjarju li jikkonkludi kuntratti ta’ trasport u li jbigħ biljetti f’isem impriża ferrovjarja jew għalih innifsu;
 (86)“kuntratt ta’ trasport” tfisser kuntratt ta’ trasport bi ħlas jew mingħajr ħlas bejn impriża ferrovjarja jew bejjiegħ tal-biljetti u l-passiġġier għall-għoti ta’ servizz tat-trasport wieħed jew aktar;
 (97)“riżervazzjoni” tfisser awtorizzazzjoni, fuq il-karti jew b’forma elettronika, li tagħti d-dritt għal trasport soġġett għal arranġamenti personalizzati ta’ trasport ikkonfermati minn qabel;
 (108)“biljetti globali” tfisser biljett jew biljetti li jirrappreżentaw kuntratt ta’ trasport Ö uniku Õ għal servizzi ferrovjarji suċċessivi mħaddma Ö mogħtija Õ minn impriża ferrovjarja waħda jew aktar;
 ò ġdid
 (9)“servizz” tfisser servizz tat-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri li jopera bejn stazzjonijiet ferrovjarji jew waqfiet skont skeda tal-ħinijiet;
 (10)“vjaġġ” tfisser il-ġarr ta’ passiġġieri bejn stazzjon tat-tluq u stazzjon tal-wasla skont kuntratt ta’ trasport uniku;
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 (11) “servizz domestiku tal-passiġġieri bil-ferrovija” tfisser servizz ferrovjarju tal-passiġġieri li ma jaqsamx fruntiera ta’ Stat Membru;
 ð (12)“servizz internazzjonali tal-passiġġieri bil-ferrovija” tfisser servizz internazzjonali tal-passiġġieri bil-ferrovija kif definit fl-Artikolu 3(5) tad-Direttiva 2012/34/UE; ï
 (1213)“dewmien” tfisser id-differenza fil-ħin bejn il-ħin meta l-passiġġier kien previst jasal skont il-ħinijiet ippubblikati u l-ħin tal-wasla proprja jew mistenni tiegħu jew tagħha Ö fl-aħħar stazzjon tad-destinazzjoni Õ;
 (1314)“pass tal-ivvjaġġar” jew “biljett staġunali” tfisser biljett għal numru bla limitu ta’ vjaġġi li jipprovdi lid-detentur awtorizzat bi vjaġġar ferrovjarju fuq rotta jew netwerk partikolari matul perjodu speċifiku;
 ò ġdid
 (15)“konnessjoni li ma ntlaħqitx” tfisser sitwazzjoni fejn passiġġier jitlef servizz wieħed jew aktar waqt vjaġġ minħabba dewmien jew kanċellazzjoni ta’ servizz preċedenti wieħed jew aktar;
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 (14) “Sistema ta’ Informazzjoni u Riżervazzjoni Kompjuterizzata għat-Trasport Ferrovjarju (CIRSRT)” tfisser sistema kompjuterizzata li fiha informazzjoni dwar servizzi ferrovjarji offruti minn impriżi ferrovjarji; l-informazzjoni maħżuna fic-CIRSRT dwar is-sevizzi tal-passiġġieri għandha tinkludi informazzjoni dwar:
 (a) l-iskedi u l-ħinijiet tas-servizzi tal-passiġġieri;
 (b) id-disponibbiltà tas-seats fis-servizzi tal-passiġġieri;
 (c) in-nollijiet u kundizzjonijiet speċjali;
 (d) l-aċċessibbiltà tal-ferroviji għall-persuni b’diżabbiltà u għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa;
 (e) il-faċilitajiet għal riżervazzjonijiet jew għal ħruġ ta’ biljetti jew ta’ biljetti globali sal-punt kemm uħud minn dawn il-faċilitajiet jew il-faċilitajiet kollha huma disponibbli għall-utenti;
 (1516)“b’diżabbiltà persuna Ö b’diżabbiltà Õ” jew Ö u Õ “persuna b’mobbiltà mnaqqsa” tfisser kull persuna li l-mobbiltà tagħha meta tuża t-trasport hija mnaqqsa minħabba kwalunkwe Ö li għandha indeboliment Õ fiżiku diżabbiltà fiżika (li tolqot is-sensi jew il-lokomozzjoni, Ö mentali, Õ intellettwali diżabbiltà jew Ö li jolqot is-sensi Õ, permanenti jew temporanju), jew kwalunkwe kawża oħra ta’ diżabbiltà, ð li, meta tiltaqa’ ma’ bosta ostakli, jista’ jfixkilha milli tuża t-trasport bis-sħiħ u b’mod effettiv bħall-passiġġieri l-oħra ï jew minħabba Ö li l-mobbiltà tagħha meta tuża t-trasport tonqos minħabba Õ l-età, u li s-sitwazzjoni tagħha teħtieġ attenzjoni xierqa u adattament għall-ħtiġijiet partikolari tagħha tas-servizzi disponibbli għall-passiġġieri kollha;
 (1617)“Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport” tfisser il-kundizzjonijiet tat-trasportatur Ö tal-impriża ferrovjarja Õ fil-forma ta’ kundizzjonijiet ġenerali jew tariffi legalment fis-seħħ f’kull Stat Membru u li saru parti integrali minnu permezz tal-konklużjoni tal-kuntratt ta’ trasport;
 (1718)“vettura” tfisser vettura bil-mutur jew karru li jinġarru fl-okkażjoni tat-trasport tal-passiġġieri;
 ò ġdid
 (19)“Regoli Uniformi CIV” tfisser ir-Regoli Uniformi li jikkonċernaw il-Kuntratt għat-Trasport Internazzjonali ta’ Passiġġieri u Bagalji bil-Ferrovija (CIV), kif stipulat fl-Appendiċi A tal-Konvenzjoni dwar il-Ġarr Internazzjonali bil-Ferrovija (COTIF).
 ê 1371/2007/KE
 KAPITOLU II
 Il-kuntratt tat-trasport, l-informazzjoni u l-biljetti
 Artikolu 4
 Il-kuntratt ta’ trasport
 Soġġetti għad-Dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu, il-konklużjoni u l-prestazzjoni ta’ kuntratt ta’ trasport u l-għoti tal-informazzjoni u tal-biljetti għandhom ikunu rregolati mid-Dispożizzjonijiet tat-Titolu II u tat-Titolu III tal-Anness I.
 ò ġdid
 Artikolu 5
 Kundizzjonijiet nondiskriminatorji tal-kuntratt ta’ trasport
 Mingħajr preġudizzju għat-tariffi soċjali, l-impriżi ferrovjarji u l-bejjiegħa tal-biljetti għandhom joffru kundizzjonijiet kuntrattwali u tariffi lill-pubbliku ġenerali mingħajr diskriminazzjoni diretta jew indiretta minħabba n-nazzjonalità jew ir-residenza tal-klijent aħħari jew minħabba l-post tal-istabbiliment tal-impriża ferrovjarja jew tal-bejjiegħ tal-biljetti fl-Unjoni.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 Artikolu 5 6
 Ir-roti
 L-impriżi ferrovjarji għandhom jippermettu Il-plill-passiġġieri Ö għandhom ikunu intitolati Õ li jieħdu Ö jrikkbu Õ r-roti Ö abbord Õ fuq il-ferrovija, meta jkun xieraq, bi ħlas ð raġonevoli ï. jekk ikunu faċli biex tiskariġġa, jekk dan ma jaffettwax ħażin is-servizz ferrovjarju speċifiku, u jekk il-vetturi ferrovjarji jkunu jippermettu dan. ð Dawn għandhom iżommu għajnejhom fuq ir-roti tagħhom matul il-vjaġġ u jiżguraw li ma jkunux ta’ inkonvenjenza u li ma jikkawżaw l-ebda dannu lill-passiġġieri l-oħrajn, lit-tagħmir tal-mobbiltà, lill-bagalji jew lill-operazzjonijiet ferrovjarji. Il-ġarr tar-roti jista’ jiġi rrifjutat jew ristrett minħabba s-sikurezza jew minħabba raġunijiet operazzjonali, diment li l-impriżi ferrovjarji, il-bejjiegħa tal-biljetti, l-operaturi turistiċi u, fejn xieraq, l-amministraturi tal-istazzjonijiet javżaw lill-passiġġieri bil-kundizzjonijiet għal dan ir-rifjut jew għal din ir-restrizzjoni skont ir-Regolament (UE) Nru 454/2011. ï
 Artikolu 6 7
 Esklużjoni tar-rinunzji u stipulazzjoni tal-limiti
 1.L-obbligi lejn il-passiġġieri skont dan ir-Regolament ma jistgħux jiġu limitati jew rinunzjati, b’mod partikolari permezz ta’ xi deroga jew klawżola restrittiva fil-kuntratt ta’ trasport.
 2.L-impriżi ferrovjarji jistgħu joffru kundizzjonijiet kuntrattwali aktar favorevoli lill-passiġġieri mill-kundizzjonijiet imniżżla f’dan ir-Regolament.
 Artikolu 7 8
 L-obbligu li tingħata informazzjoni dwar il-waqfien tas-servizzi ferrovjarji
 L-impriżi ferrovjarji, jew meta jkun xieraq, l-awtoritajiet kompetenti responsabbli għall-kuntratt tas-servizz ferrovjarju pubbliku għandhom jippubblikaw b’mezzi xierqa, ð inkluż b’formati aċċessibbli għall-persuni b’diżabbiltà skont ir-rekwiżiti tal-aċċessibbiltà stabbiliti fid-Direttiva XXX
 40
 , ï u qabel l-implimentazzjoni tagħhom, id-deċiżjonijiet li jitwaqqfu s-servizzi ð kemm jekk b’mod permanenti jew b’mod temporanju ï.
 Artikolu 8 9
 L-informazzjoni dwar l-ivvjaġġar
 1.Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 10, l-iL-impriżi ferrovjarji u l-bejjiegħa tal-biljetti li joffru kuntratti ta’ trasport f’isem impriża ferrovjarja waħda jew aktar għandhom jipprovdu lill-passiġġier, fuq talba tiegħu, minn tal-inqas l-informazzjoni mniżżla fl-Anness II, il-Parti I fir-rigward tal-vjaġġi li għalihom jiġi offrut kuntratt ta’ trasport mill-impriża ferrovjarja konċernata. Il-bejjiegħa tal-biljetti li joffru kuntratti ta’ trasport għalihom infushom, u l-operaturi tal-vjaġġi, għandhom jipprovdu din l-informazzjoni meta tkun disponibbli.
 2.L-impriżi ferrovjarji ð u, meta possibbli l-bejjiegħa tal-biljetti ï għandhom jipprovdu lill-passiġġier waqt il-vjaġġ ð , inkluż fl-istazzjonijiet ta’ konnessjoni, ï minn tal-inqas l-informazzjoni mniżżla fl-Anness II, il-Parti II.
 3.L-informazzjoni imsemmija fil-paragrafi 1 u 2 għandha tingħata bl-aktar format xieraq ð inkluż billi jintużaw teknoloġiji aġġornati tal-komunikazzjoni ï. Għandha tingħata attenzjoni partikolari f’dan ir-rigward għall-ħtiġijiet ta’ nies b’nuqqas ta’ smigħ jew ta’ dawl ð biex ikun żgurat li din l-informazzjoni tkun aċċessibbli għall-persuni b’diżabbiltà skont ir-rekwiżiti tal-aċċessibbiltà stabbiliti fid-Direttiva XXX u fir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 454/2011ï.
 ò ġdid
 4.L-amministraturi tal-istazzjonijiet u l-amministraturi tal-infrastruttura għandhom jagħmlu disponibbli d-dejta ta’ ħin reali dwar il-ferroviji, anki dwar dawk is-servizzi mħaddma minn impriżi ferrovjarji oħrajn, għall-impriżi ferrovjarji u għall-bejjiegħa tal-biljetti b’mod mhux diskriminatorju.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 Artikolu 9 10
 Id-disponibbiltà tal-biljetti, biljetti globali u r-riżervazzjonijiet
 1.L-impriżi ferrovjarji u l-bejjiegħa tal-biljetti għandhom joffru, fejn disponibbli, biljetti Ö u, meta disponibbli, Õ biljetti globali u riżervazzjonijiet. ð Dawn għandhom jagħmlu l-almu kollu tagħhom biex joffri biljetti globali, anki għall-vjaġġi li jaqsmu l-fruntieri u li jinvolvu aktar minn impriża ferrovjarja waħda. ï
 2.Mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 3 u 4, l-impriżi ferrovjarji ð u l-bejjiegħa tal-biljetti ï għandhom jiddistribwixxu l-biljetti lill-passiġġieri permezz ta’ minn tal-inqas wieħed mill-punti tal-bejgħ li ġejjin:
 (a)mill-uffiċċji tal-biljetti jew bil-magni tal-bejgħ Ö tal-biljetti Õ;
 (b)bit-telefown, bl-internet jew b’xi teknoloġija tal-informatika oħra disponibbli b’mod wiesa’;
 (c)abbord il-ferroviji.
 3. Mingħajr preħudizzju għall-paragrafi 4 u 5, ð L-Istati Membri jistgħu jeżiġu li ï l-impriżi ferrovjarji għandhom iqassmu Ö jipprovdu Õ biljetti għas-servizzi pprovduti skont kuntratti ta’ servizz pubbliku permezz ta’ Ö permezz ta’ Õ mill-anqas ð aktar minn punt ï wieħed mill-punti tal-bejgħ li ġejjin.
 (a) uffiċċji tal-biljetti jew magni tal-bejgħ;
 (b) abbord il-ferroviji.
 43.L-impriżi ferrovjarji għandhom joffru l-possibbiltà li jinkisbu biljetti għas-servizz rispettiv abbord il-ferrovija, diment li dan ma jkunx limitat jew miċħud minħabba raġunijiet marbuta mas-sigurtà jew ta’ politika kontra l-frodi jew ta’ riżervazzjoni ferrovjarja obbligatorja jew minħabba raġunijiet kummerċjali raġonevoli.
 54.Meta ma jkunx hemm uffiċċju tal-biljetti jew magna tal-bejgħ Ö magna tal-biljetti Õ fl-istazzjon tat-tluq, il-passiġġieri għandhom ikunu infurmati fl-istazzjon:
 (a)
 dwar il-possibbiltà li jixtru l-biljetti bit-telefown jew bl-internet jew abbord il-ferrovija, u dwar il-proċedura għal dan ix-xiri;
 (b)
 dwar l-eqreb stazzjon tal-ferrovija jew post fejn hemm uffiċċju tal-biljetti u/jew magni tal-bejgħ Ö tal-biljetti Õ.
 ò ġdid
 5.Meta ma jkunx hemm uffiċċju tal-biljetti jew magna tal-biljetti aċċessibbli fl-istazzjon tat-tluq, il-persuni b’diżabbiltà u l-persuni b’mobbiltà mnaqqsa għandhom ikunu jistgħu jixtru l-biljetti fuq il-ferrovija mingħajr ħlas żejjed.
 6.Meta l-passiġġier jirċievi biljetti separati għal vjaġġ wieħed li jinkludi servizzi ferrovjarji suċċessivi mħaddma minn impriża ferrovjarja waħda jew aktar, id-drittijiet tiegħu għall-informazzjoni, l-assistenza, l-għajnuna u l-kumpens għandhom ikunu bħal dawk mogħtija bil-biljetti globali u jkopru l-vjaġġ kollu tat-tluq lejn id-destinazzjoni finali, għajr jekk il-passiġġier ikun informat b’mod espliċitu mod ieħor bil-miktub. B’mod partikolari, din l-informazzjoni għandha tiddikjara li meta l-passiġġier ma jilħaqx xi konnessjoni, dan ma jkunx intitolat għal assistenza jew kumpens abbażi tat-tul kollu tal-vjaġġ. L-oneru tal-prova li l-informazzjoni ngħatat għandha tkun f’idejn l-impriża ferrovjarja, l-aġent tagħha, l-operatur tal-vjaġġi jew il-bejjiegħ tal-biljetti.
 ê 1371/2007/KE
 Artikolu 10
 L-informazzjoni dwar l-ivvjaġġar u s-sistemi tar-riżervazzjoni
 1. Sabiex jipprovdu l-informazzjoni u joħorġu l-biljetti msemmija f’dan ir-Regolament, l-impriżi ferrovjarji u l-bejjiegħa tal-biljetti għandhom jagħmlu użu mis-CIRSRT, li trid tiġi stabbilita bil-proċeduri msemmija f’dan l-Artikolu.
 2. L-Ispeċifikazzjonijiet Tekniċi għall-Interoperabbiltà (TSI) msemmija fid-Direttiva 2001/16/KE għandhom jiġu applikati għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament.
 3. Fuq proposta li għandha tiġi ppreżentata mill-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea (ERA) il-Kummissjoni għandha tadotta t-TSI tal-applikazzjonijiet telematiċi għall-passiġġieri sat-3 ta’ Diċembru 2010. It-TSI għandhom jippermettu l-għoti ta’ informazzjoni, imniżżel fl-Anness II, u l-ħruġ ta’ biljetti kif irregolat b’dan ir-Regolament.
 4. L-impriżi ferrovjarji għandhom jadattaw is-CIRSRT tagħhom skont ir-rekwiżiti mniżżla fit-TSI skont pjan ta’ diffużjoni imniżżel f’dawn it-TSI.
 5. Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 95/46/KE, l-ebda impriża ferrovjarja kif ukoll bejjiegħ tal-biljetti m’għandu jiżvela informazzjoni personali dwar riżervazzjonijiet individwali lil impriżi ferrovjarji u/jew bejjiegħa tal-biljetti oħra.
 KAPITOLU III
 IR-RESPONSABBILTÀ TAL-IMPRIŻI FERROVJARJI GĦALL-PASSIĠĠIERI U L-BAGALJI TAGĦHOM
 Artikolu 11
 Dispożizzjonijiet dwar ir-responsabbiltà
 Soġġetta għad-Dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu, u mingħajr preġudizzju għal-liġi nazzjonali applikabbli li tagħti lill-passiġġieri aktar kumpens għad-danni, ir-responsabbiltà tal-impriżi ferrovjarji fir-rigward tal-passiġġieri u l-bagalji tagħhom għandha tkun irregolata mill-Kapitoli I, III u IV tat-Titolu IV, it-Titolu VI u t-Titolu VII tal-Anness I.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 Artikolu 12
 L-assigurazzjoni Ö u l-kopertura tar-responsabbiltà f’każ ta’ mewt ta’ passiġġier jew korriment personali ta’ passiġġier Õ
 1. L-obbligu mniżżel fl-Artikolu 9 tad-Direttiva 95/18/KE safejn dan hu relatat mar-resposabbilità għall-passiġġieri għandu jinftiehem li jeħtieġ li iImpriża ferrovjarja għandha Ö għandha Õ tkun assigurata b’mod xieraq ð , skont l-Artikolu 22 tad-Direttiva 2012/34/UE u abbażi ta’ valutazzjoni tar-riskji tagħha, ï jew tagħmel arranġamenti ekwivalenti għal kopertura tar-responsabbiltajiet tagħha skont dan ir-Regolament.
 2. Il-Kummissjoni għandha tippreżenta lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew rapport dwar l-istabbiliment ta’ ammont minimu ta’ assigurazzjoni għall-impriżi ferrovjarji sat-3 ta’ Diċembru 2010. Jekk xieraq, dak ir-rapport għandu jiġi akkumpanjat minn proposti jew rakkomandazzjonijiet adegwati dwar din il-kwistjoni.
 Artikolu 13
 Il-ħlasijiet bil-quddiem
 1.Jekk passiġġier jinqatel jew iweġġa’, l-impriża ferrovjarja kif imsemmi fl-Artikolu 26(5) tal-Anness I għandha mingħajr dewmien, u fi kwalunkwe każ mhux aktar tard minn ħmistax-il jum wara li tkun ġiet stabbilita l-identità tal-persuna fiżika intitolata għall-kumpens, tagħmel dawn il-ħlasijiet bil-quddiem kif ikun jeħtieġ biex jintlaħqu l-aktar ħtiġijiet immedjati b’mod proporzjonat għad-dannu mġarrab.
 2.Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 1, il-ħlas bil-quddiem m’għandux ikun inqas minn EUR 21 000 għal kull passiġġier f’każ ta’ mewt.
 3.Il-ħlas bil-quddiem ma jikkostitwix ammissjoni tar-responsabbiltà u jista’ jitpaċa minn kwalunkwe somma mħallsa wara abbażi ta’ dan ir-Regolament iżda ma jingħatax lura, ħlief fil-każijiet meta d-dannu jkun sar bin-negliġenza jew bi ħtija tal-passiġġier jew meta l-persuna li rċeviet il-ħlas bil-quddiem ma kinitx il-persuna intitolata għall-kumpens.
 Artikolu 14
 Kontestazzjoni tar-responsabbilità
 Anke jekk l-impriża ferrovjarja tikkontesta r-responsabbiltà tagħha għall-korriment fiżiku ta’ passiġġier li hi terfa’, din għandha tagħmel kull sforz raġonevoli biex tassisti lill-passiġġier li jkun qed jagħmel talba għall-kumpens għal dannu mingħand partijiet terzi.
 KAPITOLU IV
 ID-DEWMIEN, IL-KONNESSJONIJIET LI MA NTLAĦQUX U L-KANĊELLAZZJONIJIET
 Artikolu 15
 Ir-responsabbiltà għal dewmien, konnessjonijiet li ma ntlaħqux u kanċellazzjonijiet
 Soġġetta għad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu, ir-responsabbiltà tal-impriżi ferrovjarji fejn jidħlu dewmien, konnessjonijiet li ma ntlaħqux u kanċellazzjonijiet għandha tkun irregolata mill-Kapitolu II tat-Titolu IV tal-Anness I.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 Artikolu 16
 Ir-rimborż u r-ridirezzjonar tar-rotta
 1.F’każ li jkun hemm mistenni b’mod raġonevoli ð , fil-post tat-tluq jew f’każ ta’ konnessjonijiet li ma ntlaħqux matul vjaġġ b’biljett globali, ï li d-dewmien fil-wasla fid-destinazzjoni finali skont il-kuntratt ta’ trasport se jkun aktar minn 60 minuta, il-passiġġier għandu minnufih jingħata l-għażla bejn Ö waħda minn dawn li ġejjin Õ:
 (a)
 rimborż sħiħ ta’ kemm jiswa l-biljett, skont il-kundizzjonijiet li bihom ikun tħallas, għall-parti jew għall-partijiet tal-vjaġġ tiegħu li m’għamilx u għall-parti jew għall-partijiet li diġà saru jekk il-vjaġġ ma jkunx għad fadallu skop fir-rigward tal-pjan oriġinali tal-vjaġġ tal-passiġġier, u meta rilevanti jingħata wkoll servizz għar-ritorn lejn l-ewwel punt tat-tluq mal-ewwel opportunità. Il-ħlas tar-rimborż għandu jsir skont l-istess kundizzjonijiet tal-ħlas tal-kumpens imsemmija fl-Artikolu 17; jew
 (b)tkomplija jew ridirezzjonar tar-rotta, b’kundizzjonijiet tat-trasport komparabbli, lejn id-destinazzjoni finali mal-ewwel opportunità; jew
 (c)tkomplija jew ridirezzjonar tar-rotta, b’kundizzjonijiet tat-trasport komparabbli, lejn id-destinazzjoni finali f’data aktar tard skont il-konvenjenza tal-passiġġier.
 ò ġdid
 2.Għall-finijiet tal-punt (b) tal-paragrafu 1, ir-ridirezzjonar komparabbli jista’ jsir minn kwalunkwe impriża ferrovjarja u jista’ jkun jinvolvi l-użu ta’ trasport ta’ klassi ogħla u mezzi alternattivi ta’ trasport mingħajr ma jinħolqu spejjeż addizzjonali lill-passiġġier. L-impriżi ferrovjarji għandhom jagħmlu sforzi raġonevoli biex jevitaw konnessjonijiet addizzjonali. B’kollox, il-ħin tal-vjaġġ bil-mezz ta’ trasport alternattiv għall-parti tal-vjaġġ li ma tkunx saret skont kif ippjanat għandu jkun komparabbli mal-ħin skedat tal-vjaġġ oriġinali. Il-passiġġieri m’għandhomx jingħataw faċilitajiet tat-trasport ta’ klassi aktar baxxa għajr meta dawn il-faċilitajiet ikunu l-uniku mezz ta’ ridirezzjonar disponibbli.
 3.Il-fornituri tas-servizzi tat-trasport ridirezzjonat għandhom jagħtu attenzjoni partikolari biex il-persuni b’diżabbiltà u l-persuni b’mobbiltà mnaqqsa jingħataw livell ta’ aċċessibbiltà li hu komparabbli ma’ dak tas-servizz alternattiv.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 Artikolu 17
 Kumpens tal-prezz tal-biljett
 1.Mingħajr ma jitlef id-dritt għat-trasport, passiġġier jista’ jitlob kumpens għal dewmien mingħand l-impriża ferrovjarja jekk ikollu dewmien bejn il-postijiet tat-tluq u tal-wasla mogħtija fuq il-biljett ð fil-kuntratt ta’ trasport ï li għalih Ö l-ispiża tal-biljett Õ ma ġietx rimborżata skont l-Artikolu 16. Il-kumpens minimu għad-dewmien għandu jkun kif ġej:
 (a)25 % tal-prezz tal-biljett f’każ ta’ dewmien minn 60 minuta sa 119-il minuta,
 (b)50 % tal-prezz tal-biljett f’każ ta’ dewmien ta’ 120 minuta jew aktar.
 2.Ö Il-paragrafu 1 japplika wkoll Õ Il-pgħall-passiġġieri li jkollhom pass tal-ivvjaġġar jew biljett staġunali. Ö Jekk dawn Õ u li jaffaċċjaw dewmien jew kanċellazzjonijiet rikorrenti matul il-perjodu ta’ validità tagħhom Ö Õ ð tal-pass tal-ivvjaġġar jew biljett staġunali, dawn ï jistgħu jitolbu kumpens adegwat skont l-arranġamenti ta’ kumpens tal-impriża ferrovjarja. Dawn l-arranġamenti għandhom jistabbilixxu l-kriterji għad-determinazzjoni tad-dewmien u għall-kalkolu tal-kumpens. ð Meta d-dewmien ta’ inqas minn 60 minuta jseħħ b’mod ripetut waqt il-perjodu ta’ validità tal-pass tal-ivvjaġġar jew tal-biljett staġunali, id-dewmien għandu jiġi kkalkulat b’mod kumulattiv u l-passiġġieri għandhom jiġu kumpensati skont l-arranġamenti ta’ kumpens tal-impriża ferrovjarja. ï
 3.Il-kumpens għad-dewmien għandu jiġi kkalkulat f’relazzjoni mal-prezz Ö sħiħ Õ li l-passiġġier ikun fil-fatt ħallas għas-servizz ittardjat. Meta l-kuntratt ta’ trasport ikun għal vjaġġ bir-ritorn, il-kumpens għad-dewmien ’l hemm jew ’l hawn għandu jiġi kkalkulat fuq nofs il-prezz imħallas għall-biljett. Bl-istess mod, il-prezz għad-dewmien fis-servizz bi kwalunkwe kuntratt ta’ trasport ieħor li jippermetti diversi proporzjonalment għall-prezz sħiħ għandu jiġi kkalkulat bi proporzjon mal-prezz sħiħ.
 4.Il-kalkolu tal-perjodu tad-dewmien m’għandux iqis kull dewmien li l-impriża ferrovjarja tista’ turi li seħħ barra t-territorji Ö tal-Unjoni Õ li fihom it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea huwa applikat.
 25.Il-kumpens tal-prezz tal-biljett għandu jiġi mħallas fi żmien xahar wara s-sottomissjoni tat-talba għal kumpens. Il-kumpens jista’ jitħallas f’vawċers u/jew servizzi oħra jekk it-termini huma flessibbli (b’mod partikolari fir-rigward tal-perjodu tal-validità u d-destinazzjoni). Il-kumpens għandu jitħallas fi flus fuq talba tal-passiġġier.
 36.Il-kumpens tal-prezz tal-biljett m’għandux jitnaqqas bi spejjeż ta’ transazzjonijiet finanzjarji bħal miżati, spejjeż tat-telefown jew bolol. L-impriżi ferrovjarji jistgħu jdaħħlu livell minimu li inqas minnu ma jsirux ħlasijiet ta’ kumpens. Dan il-livell ma jistax ikun aktar minn EUR 4 Ö għal kull biljett Õ.
 47.Il-passiġġier m’għandu l-ebda dritt għal kumpens jekk jiġi infurmat bid-dewmien qabel jixtri l-biljett, jew jekk id-dewmien, minħabba kontinwazzjoni fuq servizz differenti jew ridirezzjonar tar-rotta, jibqa’ inqas minn 60 minuta.
 ò ġdid
 8.L-impriża ferrovjarja m’għandhiex tkun obbligata tħallas kumpens jekk turi li d-dewmien seħħ minħabba kundizzjonijiet severi tat-temp jew minħabba diżastri naturali kbar li pperikolaw l-operazzjoni sikura tas-servizzi u li ma setgħux jitbassru jew ikunu evitati anke kieku ttieħdet kull miżura raġonevoli.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 Artikolu 18
 L-assistenza
 1.F’każ ta’ dewmien fil-wasla jew fit-tluq, il-passiġġieri għandhom jinżammu infurmati dwar is-sitwazzjoni u l-ħin stmat tat-tluq u l-ħin stmat tal-wasla mill-impriża ferrovjarja ð jew il-bejjiegħ tal-biljetti ï jew mill-amministratur tal-istazzjon hekk kif din l-informazzjoni tkun disponibbli.
 2.F’każ ta’ xi dewmien kif imsemmi fil-paragrafu 1 ta’ aktar minn 60 minuta, il-passiġġieri għandhom jiġu offruti bla ħlas:
 (a)ikliet u xarbiet b’mod raġonevoli skont il-ħin tal-istennija, jekk ikunu disponibbli fuq il-ferrovija jew fl-istazzjon jew jistgħu b’mod raġonevoli jkunu pprovduti ð filwaqt li jitqiesu kriterji bħad-distanza mill-fornitur, il-ħin meħtieġ għat-twassil u l-ispiża ï;
 (b)lukanda jew akkomodazzjoni oħra, u trasport bejn l-istazzjon ferrovjarju u l-post tal-akkomodazzjoni, f’każijiet fejn jeħtieġu waqfa ta’ lejl jew aktar jew tkun teħtieġ waqfa addizzjonali, fejn u meta jkun fiżikament possibbli;
 (c)jekk il-ferrovija tkun imwaħħla fuq il-linji, trasport mill-ferrovija sal-istazzjon ferrovjarju, sal-punt tat-tluq alternattiv jew sad-destinazzjoni finali tas-servizz, fejn u meta jkun fiżikament possibbli.
 3.Jekk is-servizz ferrovjarju ma jkunx jista’ jitkompla aktar, l-impriżi ferrovjarji għandhom jorganizzaw kemm jista’ jkun malajr servizzi ta’ trasport alternattiv għall-passiġġieri.
 4.L-impriżi ferrovjarji għandhom, fuq talba tal-passiġġier, jiċċertifikaw fuq il-biljett ð jew b’xi mod ieħor ï li s-servizz tal-ferrovija kellu dewmien, wassal biex konnessjoni ma ntlaħqitx jew għal kanċellazzjoni, skont il-każ.
 5.Fl-applikazzjoni tal-paragrafi 1, 2, u 3 ð u 4 ï , l-impriża ferrovjarja li tkun qed topera għandha tagħti attenzjoni partikolari għall-ħtiġijiet diżabilità tal-persuni Ö b’diżabbiltà Õ u tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa u tal-persuni li jkunu qed jakkumpanjawhom.
 ò ġdid
 6.Minbarra l-obbligi fuq l-impriżi ferrovjarji skont l-Artikolu 13a(3) tad-Direttiva 2012/34/UE, l-amministratur ta’ stazzjon ferrovjarju li minnu jgħaddu 10 000 passiġġier kull jum bħala medja fis-sena għandu jiżgura li l-operazzjonijiet tal-istazzjon, tal-impriżi ferrovjarji u tal-amministratur tal-infrastruttura huma kkoordinati bi pjan xieraq ta’ kontinġenza biex iservi ta’ tħejjija għall-possibbiltà ta’ interruzzjonijiet kbar u ta’ dewmien twil li jistgħu jwasslu biex għadd konsiderevoli ta’ passiġġieri jitħallew l-art fl-istazzjon. Il-pjan għandu jiżgura li l-passiġġieri li jitħallew l-art jingħataw assistenza xierqa u informazzjoni, inkluż b’formati aċċessibbli skont ir-rekwiżiti tal-aċċessibbiltà stabbiliti fid-Direttiva XXX. Meta jintalab jagħmel hekk, l-amministratur tal-istazzjon għandu jagħmel il-pjan, u kull emenda fih, disponibbli għall-Korp Nazzjonali tal-Infurzar jew għal kwalunkwe korp ieħor maħtur minn Stat Membru. L-amministraturi tal-istazzjonijiet ferrovjarji li minnhom jgħaddu 10 000 passiġġier kull jum bħala medja fis-sena għandhom jagħmlu kull sforz raġonevoli biex jikkoordinaw l-utenti tal-istazzjonijiet u biex jassistu u jinformaw lill-passiġġieri li jitħallew l-art f’dawn is-sitwazzjonijiet.
 Artikolu 19
 Id-dritt għal rimedju
 Meta impriża ferrovjarja tħallas kumpens jew tissodisfa l-obbligi l-oħra tagħha skont dan ir-Regolament, l-ebda dispożizzjoni ta’ dan ir-Regolament jew tal-liġi nazzjonali ma tista’ tiġi interpretata li tillimita d-dritt tagħha li tfittex kumpens mingħand kwalunkwe persuna, inkluż minn partijiet terzi, skont il-liġi applikabbli. B’mod partikolari, dan ir-Regolament m’għandu bl-ebda mod jillimita d-dritt tal-impriża ferrovjarja li tfittex rimborż mingħand parti terza, li magħha jkollha kuntratt u li tkun ikkontribwiet għall-avveniment li wassal għall-kumpens jew għal obbligi oħra. L-ebda dispożizzjoni ta’ dan ir-Regolament ma tista’ tiġi interpretata bħala li tillimita d-dritt ta’ parti terza, minbarra passiġġier, li magħha impriża ferrovjarja għandha kuntratt, li tfittex rimborż jew kumpens mingħand l-impriża ferrovjarja skont il-liġijiet rilevanti applikabbli.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 KAPITOLU V
 DIŻABILITÀ IL-PERSUNI Ö B’DIŻABBILTÀ Õ U L-PERSUNI B’MOBBILTÀ MNAQQSA
 Artikolu 1920
 Id-dritt għal trasport
 1.L-impriżi ferrovjarji u l-amministraturi tal-istazzjonijiet għandhom jistabbilixxu, jew għandu jkollhom f’posthom, bl-involviment attiv ta’ organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw diżabilità lill-persuni Ö b’diżabbiltà Õ u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa, regoli ta’ aċċess nondiskriminatorji għat-trasport ta’ diżabilità persuni Ö b’diżabbiltà Õ u persuni b’mobbiltà mnaqqsa ð inkluż l-assistenti personali tagħhom ï. ð Ir-regoli għandhom jippermettu lill-passiġġieri jkunu akkumpanjati minn kelb ta’ assistenza skont kwalunkwe regoli nazzjonali rilevanti. ï
 2.Ir-riżervi u l-biljetti għandhom jiġu offruti b’diżabilità lill-persuni Ö b’diżabbiltà Õ u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa mingħajr spejjeż żejda. L-impriżi ferrovjarji, il-bejjiegħa tal-biljetti jew l-operaturi tal-vjaġġi m’għandhomx jirrifjutaw milli jaċċettaw riżervazzjoni jew joħorġu biljett b’diżabilità lil persuna Ö b’diżabbiltà Õ jew lil persuna b’mobbiltà mnaqqsa, jew milli jeżiġu li dik il-persuna tkun akkumpanjata minn persuna oħra, għajr meta dan ikun meħtieġ b’mod strett għal konformità mar-regoli tal-aċċess imsemmija fil-paragrafu 1.
 Artikolu 2021
 L-informazzjoni diżabilità lill-persuni Ö b’diżabbiltà Õ u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa
 1. Fuq talba, ð l-amministraturi tal-istazzjonijiet, ï l-impriżi ferrovjarji, il-bejjiegħa tal-biljetti jew l-operaturi tal-vjaġġi għandhom jagħtu diżabilità lil persuni Ö b’diżabbiltà Õ u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa l-informazzjoni ð , inkluż b’formati aċċessibbli b’konformità mar-rekwiżiti tal-aċċessibbiltà stabbiliti fir-Regolament (UE) Nru 454/2011 u fid-Direttiva XXX, ï dwar l-aċċessibbiltà ð tal-faċilitajiet fl-istazzjon u ta’ faċilitajiet assoċjati, ï tas-servizzi ferrovjarji u dwar il-kundizzjonijiet tal-aċċess ta’ vetturi ferrovjarji bi qbil mar-regoli tal-aċċess imsemmija fl-Artikolu 2019(1) u għandhom jinfurmaw diżabilità lill-persuni Ö b’diżabbiltà Õ u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa dwar il-faċilitajiet abbord.
 2. Meta impriża ferrovjarja, bejjiegħ tal-biljetti u/jew operatur tal-vjaġġi jeżerċitaw id-deroga stabbilita fl-Artikolu 2019(2), dawn għandhom jinfuraw bil-miktub diżabilità lill-persuna Ö b’diżabbiltà Õ jew lill-persuna b’mobbiltà mnaqqsa kkonċernata bir-raġuni għalfejn għamlet hekk, fi żmien ħamest ijiem tax-xogħol mir-rifjut milli ssir ir-riżervazzjoni jew milli jinħareġ biljett jew mill-impożizzjoni tal-kundizzjoni ta’ akkumpanjament. ð L-impriża ferrovjarja, il-bejjiegħ tal-biljetti jew l-operatur tal-vjaġġi għandhom jagħmlu sforzi raġonevoli biex jipproponu alternattiva tat-trasport lill-persuna kkonċernata filwaqt li jitqiesu l-ħtiġijiet tal-aċċessibbiltà tagħha. ï
 Artikolu 21
 L-aċċessibbiltà
 1. B’konformità mat-TSI għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa, l-impriżi ferrovjarji u l-amministraturi tal-istazzjonijiet għandhom jiżguraw li l-istazzjonijiet, il-pjattaformi, il-vetturi ferrovjarji u l-faċilitajiet l-oħra jkunu aċċessibbli għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa.
 Artikolu 22
 L-assistenza fl-istazzjonijiet ferrovjarji
 1.Fil-ħin tat-tluq minn stazzjon tal-ferrovija, waqt t-tranżitu jew fil-ħin tal-wasla fi stazzjon tal-ferrovija b’persunal ta’ diżabilità persuna Ö b’diżabbiltà Õ jew persuna b’mobbiltà mnaqqsa, l-amministratur tal-istazzjon ð jew l-impriża ferrovjarja jew it-tnejn li huma għandhom jipprovdu ï assistenza mingħajr ħlas ħalli dik il-persuna tkun tista’ titla’ abbord is-servizz qabel it-tluq jew li tinżel mis-servizz li jkun wasal li għalih hi tkun xtrat il-biljett, mingħajr preġudizzju għar-regoli tal-aċċess imsemmija fl-Artikolu 2019(1).
 2. Fin-nuqqas ta’ persunal ta’ akkumpanjament fuq ferrovjia jew persunal fi stazzjon, l-impriżi ferrovjarji u l-amministraturi tal-istazzjonijiet għandhom jagħmlu l-isforzi kollha raġonevoli biex il-persuni b’diżabbiltà u l-persuni b’mobbiltà mnaqqsa jkollhom aċċess għall-ivvjaġġar bil-ferrovija.
 2. L-Istati Membri jistgħu jipprovdu għal deroga mill-paragrafu 1 fil-każ ta’ persuni li jkunu qed jivvjaġġaw fuq servizzi li huma oġġett ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku mogħti skont il-liġi Komunitarja, kemm-il darba l-awtorità kompetenti tkun ħasbet għal faċilitajiet jew arranġamenti alternattivi li jiggarantixxu aċċessibbiltà għas-servizzi tat-trasport ekwivalenti jew ta’ livell ogħla.
 3.Fi stazzjonijiet mingħajr persunal, l-impriżi ferrovjarji u l-amministraturi tal-istazzjonijiet għandhom jiżguraw li tkun murija Ö l-informazzjoni tkun disponibbli Õ faċilment ð , inkluż b’formati aċċessibbli skont ir-rekwiżiti tal-aċċessibbiltà stabbiliti fid-Direttiva XXX, u li din tingħata ï skont ir-regoli tal-aċċess imsemmija fl-Artikolu 2019(1) dwar l-eqreb stazzjonijiet b’persunal u li l-assistenza tkun disponibbli b’mod dirett diżabilità għall-persuni Ö b’diżabbiltà Õ u għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa.
 ò ġdid
 4.
 L-assistenza għandha tkun disponibbli fl-istazzjonijiet kull ħin meta jaħdmu s-servizzi ferrovjarji.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 Artikolu 23
 L-assistenza abbord
 1.Mingħajr preġudizzju għar-regoli tal-aċċess imsemmija fl-Artikolu 2019(1), l-impriżi ferrovjarji għandhom jipprovdu assistenza diżabilità lill-persuni Ö b’diżabbiltà Õ u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa mingħajr ħlas abbord il-ferrovija u waqt it-tlugħ u l-inżul mill-ferrovija.
 Ö 2.Fin-nuqqas ta’ persunal ta’ akkumpanjament fuq il-ferrovija, l-impriżi ferrovjarji għandhom jagħmlu l-isforzi raġonevoli kollha biex il-persuni b’diżabbiltà jew il-persuni b’mobbiltà mnaqqsa jkollhom aċċess għall-ivvjaġġar bil-ferrovija. Õ
 3. Għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu, l-assistenza abbord għandha tkun tikkonsisti mill-isforzi raġonevoli kollha biex tingħata assistenza diżabilità lill-persuna Ö b’diżabbiltà Õ jew lill-persuna b’mobbiltà mnaqqsa biex dik il-persuna jkun jista’jkollha aċċess għall-istess servizzi fil-ferrovija bħall-passiġġieri l-oħra, f’każ li d-diżabbiltà jew il-mobbiltà mnaqqsa jkunu mod li ma jħalluhiex ikollha aċċess għal dawk is-servizzi b’mod indipendenti u sikur.
 ò ġdid
 4. L-assistenza għandha tkun disponibbli abbord il-ferroviji kull ħin meta jaħdmu s-servizzi ferrovjarji.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 Artikolu 24
 Il-kundizzjonijiet li taħthom Ö biex Õ tingħata l-assistenza
 L-impriżi ferrovjarji, l-amministraturi tal-istazzjonijiet, il-bejjiegħa tal-biljetti u l-operaturi tal-vjaġġi għandhom jikkoperaw biex jipprovdu assistenza diżabilità lill-persuni Ö b’diżabbiltà Õ u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa skont l-Artikoli 2022 u 2123 skont il-punti li ġejjin:
 (a)l-assistenza għandha tingħata bil-kundizzjoni li l-impriża ferrovjarja, l-amministratur tal-istazzjon, il-bejjiegħ tal-biljetti jew l-operatur tal-vjaġġi li mingħandu nxtara l-biljett jkunu mgħarrfa bil-ħtieġa tal-persuna għal din l-assistenza mill-inqas 48 siegħa qabel ma tkun meħtieġa l-assistenza. Meta il-biljett Ö xi Õ biljett Ö jew xi biljett staġunali jippermettu Õ aktar minn vjaġġ wieħed, notifika waħda għandha tkun biżżejjed diment li tingħata l-informazzjoni adegwata dwar il-ħin tal-vjaġġi sussegwenti;. ð Din in-notifika għandha tintbagħat lil kull impriża ferrovjarja oħra u lill-amministraturi tal-istazzjonijiet involuti fil-vjaġġ tal-persuna; ï
 (b)l-impriżi ferrovjarji, l-amministraturi tal-istazzjoniijiet, il-bejjiegħa tal-biljetti u l-operaturi tal-vjaġġi għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jirċievu n-notifiki;
 (c)jekk ma ssir l-ebda notifika skont il-punt (a), l-impriża ferrovjarja u l-amministratur tal-istazzjon għandhom jagħmlu l-isforzi kollha raġonevoli biex jipprovdu l-assistenza b’mod li diżabilità l-persuna Ö b’diżabbiltà Õ jew il-persuna b’mobbiltà mnaqqsa tkun tista’ tivvjaġġa;
 (d)mingħajr preġudizzju għall-kompetenzi ta’ entitajiet oħra b’rabta maż-żoni ’l barra mill-istazzjon tal-ferrovija, l-amministratur jew xi persuna oħra awtorizzata għandhom jagħżlu punti, fl-istazzjon tal-ferrovija u ’l barra minnu, li fihom diżabilità il-persuni Ö b’diżabbiltà Õ u l-persuni b’mobbiltà mnaqqsa jistgħu jħabbru l-wasla Ö jgħarrfu bil-wasla Õ tagħhom fl-istazzjon tal-ferrovija u, jekk jeħtieġ, jitolbu għall-assistenza;
 (e)l-assistenza għandha tingħata bil-kundizzjoni li diżabilità l-persuna Ö b’diżabbiltà Õ jew il-persuna b’mobbiltà mnaqqsa tippreżenta ruħha fil-punt magħżul f’ħin stipulat mill-impriża ferrovjarja jew mill-amministratur tal-istazzjon li jipprovdu din l-assistenza. Il-ħin stipulat m’għandux ikun aktar minn 60 minuta qabel il-ħin tat-tluq ippubblikat jew il-ħin meta l-passiġġieri kollha huma mitluba jagħmlu check-in. Jekk ma jkun stipulat l-ebda ħin meta diżabilità l-persuna Ö b’diżabbiltà Õ jew il-persuna b’mobbiltà mnaqqsa jeħtieġ tippreżenta lilha nnifisha, il-persuna għandha tippreżenta lilha nnifisha fil-punt magħżul mhux inqas minn 30 minuta qabel il-ħin tat-tluq ippubblikat jew il-ħin meta l-passiġġieri kollha huma mitluba jagħmlu check-in.
 Artikolu 25
 Il-kumpens marbut mat-tagħmir tal-mobbiltà, jew tagħmir ieħor speċifiku Ö jew it-tagħmir ta’ assistenza Õ
 1.Jekk Ö Meta Õ l-impriżi l-impriża ferrovjarja Ö ferrovjarji u l-amministraturi tal-istazzjonijiet jikkawżaw Õ hi responsabbli mit-telf sħiħ jew parzjali telf jew dannu Ö fis-siġġijiet tar-roti, f’tagħmir ieħor tal-mobbiltà Õ jew tagħmir ieħor speċifiku Ö fit-tagħmir ta’ assistenza Õ ð u lill-klieb ta’ assistenza ï użati diżabilità mill-persuni Ö b’diżabbiltà u Õ jew mill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa, m’għandu japplika l-ebda limitu finanzjarju ð dawn għandhom ikunu responsabbli għat-telf jew id-dannu u għandhom jikkumpensawh ï.
 ò ġdid
 2.Il-kumpens imsemmi fil-paragrafu 1 għandu jkun daqs l-ispiża biex jinbidel jew jissewwa l-apparat jew it-tagħmir mitluf jew li tkun saritlu ħsara.
 3.Meta meħtieġ, l-impriżi ferrovjarji u l-amministraturi tal-istazzjonijiet għandhom jagħmlu kull sforz raġonevoli biex malajr jipprovdu sostituzzjonijiet temporanji għal tagħmir speċifiku jew għat-tagħmir ta’ assistenza li, meta possibbli, għandu jkollu karatteristiċi tekniċi u funzjonali simili għal dak mitluf jew bil-ħsara. Il-persuni b’diżabbiltà jew b’mobbiltà mnaqqsa għandhom jitħallew iżommu s-sostituzzjoni temporanja tat-tagħmir sakemm jitħallas il-kumpens imsemmi fil-paragrafi 1 u 2.
 Artikolu 26
 It-taħriġ tal-persunal
 L-impriżi ferrovjarji u l-amministraturi tal-istazzjonijiet għandhom:
 (a)jiżguraw li l-persunal kollu tagħhom, inkluż dak impjegat minn xi parti adempjenti oħra, li jipprovdi assistenza diretta lill-persuni b’diżabbiltà u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa, ikun jaf kif jissodisfa l-ħtiġijiet tal-persuni b’diżabbiltà u tal-persuni b’mobbiltà mnaqqsa, inkluż ta’ dawk b’diżabbiltà mentali u b’nuqqasijiet intellettwali;
 (b)jipprovdu taħriġ biex ixerrdu għarfien dwar il-bżonnijiet tal-persuni b’diżabbiltà fost il-persunal kollu li jaħdem fl-istazzjon li jaħdem direttament mal-pubbliku li jkun qed jivvjaġġa;
 (c)jiżguraw li, meta jiġu ingaġġati, l-impjegati l-ġodda kollha jirċievu taħriġ relatat mad-diżabbiltà u li l-persunal jattendi korsijiet ta’ taħriġ ta’ aġġornament fuq bażi regolari.
 (d)meta jintalbu, fit-taħriġ jaċċettaw il-parteċipazzjoni ta’ impjegati b’diżabbiltà, ta’ passiġġieri b’diżabbiltà u b’mobbiltà mnaqqsa, u/jew ta’ organizzazzjonijiet li jirrappreżentawhom.
 ê 1371/2007/KE
 KAPITOLU VI
 IS-SIGURTÀ, L-ILMENTI U L-KWALITÀ TAS-SERVIZZ
 Artikolu 2627
 Is-sigurtà personali tal-passiġġieri
 Bi ftehim mal-awtoritajiet pubbliċi, l-impriżi ferrovjarji, l-amministraturi tal-infrastruttura u l-amministraturi tal-istazzjonijiet għandhom jieħdu l-miżuri xierqa fl-oqsma rispettivi ta’ responsabbiltà u jadattawhom mal-livell tas-sigurtà ddefinit mill-awtoritajiet pubbliċi biex jiżguraw is-sigurtà personali tal-passiġġieri fl-istazzjonijiet tal-ferrovija u fuq il-ferroviji u li jimmaniġġaw ir-riskji. Dawn għandhom jikkoperaw u jagħmlu skambju ta’ informazzjoni dwar l-aqwa prattiki dwar il-prevenzjoni ta’ atti, li aktarx ixejnu l-livell tas-sigurtà.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 Artikolu 2728
 L-ilmenti
 1.Ö Kull Õ L-iimpriża ð ferrovjarja, il-bejjiegħa tal-biljetti, l-amministraturi tal-istazzjonijiet u l-amministraturi tal-infrastruttura tal-istazzjonijiet li jgħaddu minnhom iżjed minn 10 000 passiġġier kull jum bħala medja fis-sena ï għandhom iwaqqfu mekkaniżmu Ö kull wieħed u waħda minnhom Õ biex jittratta l-ilmenti għad-drittijiet u l-obbligi koperti minn dan ir-Regolament ð fil-qasam rispettiv tagħhom ta’ responsabbiltà ï. L-impriża ferrovjarja għandha tgħarraf Ö Dawn għandhom jgħarrfu Õ b’mod wiesa’ lill-passiġġieri bid-dettalji tal-kuntatti tagħha Ö tagħhom Õ u bil-lingwi ta’ ħidma tagħhom.
 2.Il-passiġġieri jistgħu jressqu lment lil kwalunkwe impriża ferrovjarja ð , bejjiegħ tal-biljetti, stazzjon tal-ferroviji jew amministratur tal-infrastruttura ï involuti. ð L-ilmenti għandhom jitressqu fi żmien sitt ġimgħat minn meta jseħħ l-inċident li dwaru jkun qed isir l-ilment. ï Fi żmien xahar Ö minn meta jasal l-ilment Õ , id-destinatarju tal-ilment għandu jagħti tweġiba raġunata jew f’każijiet ġustifikati, jinforma lill-passiġġier sa liema data, f’inqas minn tliet xhur mid-data ð minn meta jasal l-ilment ï , wieħed jista’ jistenna tweġiba għall-ilment. ð L-impriżi ferrovjarji, il-bejjiegħa tal-biljetti, l-amministraturi tal-istazzjonijiet u l-amministraturi tal-infrastruttura għandhom iżommu d-dejta dwar l-inċidenti li hi meħtieġa għal valutazzjoni tal-ilmenti sa sentejn u jagħmluha disponibbli għall-korpi nazzjonali tal-infurzar meta jintalbu jagħmlu hekk. ï
 ò ġdid
 3.Id-dettalji dwar il-proċedura tat-trattament tal-ilmenti għandhom ikunu aċċessibbli għall-persuni b’diżabbiltà u għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 34. L-impriża ferrovjarja għandha tippubblika fir-rapport annwali msemmi fl-Artikolu 2928 in-numru u l-kategoriji ta’ l-ilmenti rċevuti, l-ilmenti trattati, il-ħin tat-tweġiba u l-azzjonijiet għal titjib possibbli li ttieħdu..
 Artikolu 2829
 L-istandards tal-kwalità tas-servizzi
 1.L-impriżi ferrovjarji ð u l-amministraturi tal-istazzjonijiet ï għandhom jiddefinixxu Ö jistabbilixxu Õ l-istandards tal-kwalità tas-servizzi u jimplimentaw sistema ta’ ġestjoni tal-kwalità biex tinżamm il-kwalità tas-servizz. L-istandards tal-kwalità tas-servizz għandhom ikopru tal-inqas il-punti elenkati fl-Anness III.
 2.L-impriżi ferrovjarji ð u l-amministraturi tal-istazzjonijiet ï għandhom jissorveljaw il-prestazzjoni tagħhom stess kif riflessa fl-istandards tal-kwalità tas-servizzi. L-impriżi ferrovjarji għandhom jippubblikaw rapport kull sena fuq il-prestazzjoni tal-kwalità tas-servizzi tagħhom mar-rapport annwali tagħhom. Ö L-impriżi ferrovjarji għandhom jippubblikaw Õ Iir-rapporti dwar il-prestazzjoni tal-kwalità tas-servizzi għandhom jiġu ppubblikati fuq is-sit web tal-internet Ö tagħhom Õ tal-impriżi ferrovjarji. Barra minn hekk, dawn ir-rapporti għandhom ikunu disponibbli fuq is-sit web tal-internet tal-ERA Ö tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-FerrovijiÕ .
 KAPITOLU VII
 L-INFORMAZZJONI U L-INFURZAR
 Artikolu 2930
 L-informazzjoni lill-passiġġieri dwar drittijiethom
 1.Meta jbigħu biljetti għal vjaġġi bil-ferrovija, l-impriżi ferrovjarji, l-amministraturi tal-istazzjonijiet ð , il-bejjiegħa tal-biljetti ï u l-operaturi tal-vjaġġi għandhom jgħarrfu lill-passiġġieri bid-drittijiet u l-obbligi tagħhom skont dan ir-Regolament. Sabiex ikunu konformi ma’ dan ir-rekwiżit tal-informazzjoni, l-impriżi ferrovjarji, l-amministraturi tal-istazzjonijiet u l-operaturi tal-vjaġġi Ö dawn Õ jistgħu jużaw riassunt tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament ippreparat mill-Kummissjoni bil-lingwi uffiċjali kollha tal-Unjoni Ewropea magħmula disponibbli għalihom. ð Minbarra dan, dawn għandhom jipprovdu avviż fuq il-biljett stampat fuq karta jew b’format elettroniku jew b’xi mezz ieħor, inkluż bil-formati aċċessibbli għall-persuni b’diżabbiltà u għall persuni b’mobbiltà mnaqqsa b’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fid-Direttiva XXX. Dak l-avviż għandu jispeċifika mnejn tista’ tinkiseb din l-informazzjoni f’każ ta’ kanċellazzjoni, konnessjoni li ma tintlaħaqx jew dewmien fit-tul. ï
 2.L-impriżi ferrovjarji u l-amministraturi tal-istazzjonijiet għandhom jgħarrfu lill-passiġġieri b’mod xieraq fl-istazzjoni u fuq il-ferrovija, ð inkluż bil-formati aċċessibbli b’konformità mar-rekwiżiti tal-aċċessibbiltà stabbiliti fid-Direttiva XXX, ï ð bid-drittijiet u bl-obbligi tagħhom skont dan ir-Regolament, u ï bid-dettalji tal-kuntatt tal-korp maħtur mill-Istat Membru skont l-Artikolu 3031.
 Artikolu 3031
 Ö Il-ħatra ta’ Õ Korpi Ö Nazzjonali Õ tal-Infurzar
 1. Kull Stat Membru għandu jaħtar korp wieħed jew aktar biex ikunu responsabbli għall-infurzar ta’ dan ir-Regolament. Kull korp għandu jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura li d-drittijiet tal-passiġġieri jiġu rrispettati.
 Fl-organizzazzjoni, id-deċiżjonijet ta’ finanzjament, l-istruttura legali u t-teħid ta’ deċiżjonijiet tiegħu, kull korp għandu jkun indipendenti mill-amministraturi tal-infrastruttura, mill-korp tal-imposti, mill-korp tal-allokazzjoni jew mill-impriża ferrovjarja.
 L-Istati Membri għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni bil-korp jew bil-korpi maħtura skont dan il-paragraful-Artikolu u bir-responsabbiltajiet rispettivi tagħhom.
 2. Kull passiġġier jista’ jilmenta mal-korp maħtur skont il-paragrafu 1, jew ma’ xi korp xieraq ieħor maħtur minn xi Stat Membru, fuq allegat ksur ta’ dan ir-Regolament.
 ò ġdid
 Artikolu 32
 Il-kompiti tal-infurzar
 1.Il-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar għandhom jissorveljaw mill-qrib il-konformità ma’ dan ir-Regolament u jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li d-drittijiet tal-passiġġieri jiġu rrispettati. Għal dan il-għan, l-impriżi ferrovjarji, l-amministraturi tal-istazzjonijiet u l-amministraturi tal-infrastruttura għandhom jipprovdu lill-istituzzjonijiet b’dokumenti u informazzjoni rilevanti fuq talba tagħhom. Fil-qadi tal-funzjonijiet tagħhom, il-korpi għandhom iqisu l-informazzjoni ppreżentata lilhom mill-korp maħtur skont l-Artikolu 33 biex jittratta l-ilmenti, jekk dan ikun korp differenti. Dawn jistgħu jiddeċiedu wkoll dwar azzjonijiet tal-infurzar abbażi ta’ lmenti individwali li jgħaddilhom dak il-korp.
 2.Il-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar għandhom jippubblikaw l-istatistika dwar l-attivitajiet tagħhom, inkluż dwar is-sanzjonijiet applikati, kull sena, sa mhux wara l-aħħar ta’ April tas-sena kalendarja ta’ wara.
 3.L-impriżi ferrovjarji għandhom jagħtu d-dettalji tal-kuntatt tal-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar tal-Istati Membri fejn joperaw.
 Artikolu 33
 It-trattament tal-ilment mill-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar
 1.Mingħajr preġudizzju għad-drittijiet tal-konsumaturi biex ifittxu rimedju alternattiv skont id-Direttiva 2013/11/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
 41
 , wara li jressaq ilment mingħajr suċċess lill-impriża ferrovjarja, lill-bejjiegħ tal-biljetti fl-istazzjon jew lill-amministratur tal-infrastruttura skont l-Artikolu 28, passiġġier jista’ jilmenta ma’ Korp tal-Infurzar. Il-Korpi tal-Infurzar għandhom jinformaw lil min ilmenta dwar id-dritt tiegħu li jagħmel lment lil korpi tas-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim biex isibu rimedju individwali.
 2.Kull passiġġier jista’ jilmenta mal-Korp Nazzjonali tal-Infurzar, jew ma’ kwalunkwe korp ieħor maħtur minn xi Stat Membru għal dak il-għan, rigward ksur allegat ta’ dan ir-Regolament.
 3.Il-korp għandu jikkonferma li rċieva l-ilment fi żmien ġimagħtejn minn meta jirċevih. Il-proċedura tat-trattament tal-ilment għandha tieħu sa mhux aktar minn tliet xhur. Fejn jidħlu l-każijiet kumplessi, il-korp jista’ jestendi dan il-perjodu fid-diskrezzjoni tiegħu għal sitt xhur. F’dan il-każ, il-passiġġieri għandhom jiġu infurmati bir-raġunijiet għal din l-estensjoni u biż-żmien meta mistenni tingħalaq il-proċedura. Huma biss il-każijiet li jinvolvu proċedimenti legali li jistgħu jieħdu aktar minn sitt xhur. Meta l-korp ikun ukoll korp tas-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim skont it-tifsira tad-Direttiva 2013/11/UE, għandhom jieħdu preċedenza l-limiti taż-żmien stabbiliti f’dik id-Direttiva.
 Il-proċedura tat-trattament tal-ilmenti għandha tkun aċċessibbli għall-persuni b’diżabbiltà u għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa.
 4.L-ilmenti tal-passiġġieri dwar inċident li jinvolvi impriża ferrovjarja għandu jittrattahom il-Korp Nazzjonali tal-Infurzar tal-Istat Membru li jkun ta l-liċenzja lil dik l-impriża.
 5.Meta jsir ilment dwar allegat ksur imwettaq mill-amministraturi tal-istazzjonijiet jew tal-infrastruttura, il-Korp Nazzjonali tal-Infurzar għandu jkun dak tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jkun seħħ l-inċident.
 6.Fil-qafas ta’ koperazzjoni skont l-Artikolu 34, il-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar jistgħu jidderogaw mill-paragrafi 4 jew 5 meta, minħabba raġunijiet ġustifikati, b’mod partikolari ta’ lingwa jew ta’ residenza, dan ikun fl-interess tal-passiġġier.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 Artikolu 31 34
 Ö L-iskambju tal-informazzjoni u Õ Kkoperazzjoni transfruntiera bejn il-korpi Ö nazzjonali Õ tal-infurzar
 ò ġdid
 1.Jekk jinħatru korpi differenti skont l-Artikoli 31 u 33, għandhom jiġu stabbiliti mekkaniżmi tar-rappurtar li jiżguraw l-iskambju tal-informazzjoni bejniethom, b’konformità mar-Regolament (UE) 2016/679, biex jgħinu lill-korp nazzjonali tal-infurzar iwettaq ħidmietu ta’ superviżjoni u infurzar u biex il-korp tat-trattament tal-ilmenti maħtur skont l-Artikolu 33 ikun jista’ jiġbor l-informazzjoni meħtieġa biex jeżamina lmenti individwali.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 2. Ö Il-Korpi Nazzjonali Õ tal-Infurzar kif jissemma fl-Artikolu 30 għandhom jaqsmu l-informazzjoni dwar il-prinċipji u l-prattika tal-ħidma u t-teħid tad-deċiżjonijiet tagħhom Ö għal għanijiet ta’ koordinazzjoni Õ bil-għan li jikkoordinaw il-prinċipji tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħhom fil-Komunità kollha. Il-Kummissjoni għandha tappoġġahom f’dan il-kompitu.
 ð 3.Il-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar għandhom jimxu mal-proċedura stabbilita fl-Anness IV. ï
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 KAPITOLU VIII
 ID-DISPOŻIZZJONIJIET FINALI
 Artikolu 32 35
 Il-penali
 1.L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu r-regoli dwar il-penali applikabbli għall-ksur tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament u għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li dawn jiġu implimentati. Il-penali previsti għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi. L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw dawk ir-regoli u l-miżuri lill-Kummissjoni Ö dwar dawk ir-regoli u l-miżuri Õ sat-3 ta’ Ġunju 2010 u għandhom jinnotifikawha mingħajr dewmien dwar kull emenda sussegwenti li taffettwahom.
 ð 2.Fil-qafas ta’ koperazzjoni msemmi fl-Artikolu 34, meta jintalab mill-Korp Nazzjonali tal-Infurzar li jkun qed jittratta l-ilment, il-Korp Nazzjonali tal-Infurzar li hu kompetenti għall-finijiet tal-Artikolu 33(4) jew (5), għandu jinvestiga l-ksur ta’ dan ir-Regolament identifikat minn dak il-Korp u, jekk ikun meħtieġ, jimponi sanzjonijiet. ï
 Artikolu 33
 L-Annessi
 Il-miżuri maħsuba biex jemendaw elementi mhux essenzjali ta’ dan ir-Regolament billi jadattaw l-Annessi għalih, għajr l-Anness I, għandhom jiġu adottati skont il-proċedura regolatorja bi skrutinju li tissemma fl-Artikolu 35(2).
 Artikolu 34 36
 Dispożizzjonijiet emendatiorji Ö Id-delega tas-setgħat Õ
 1.Il-miżuri maħsuba biex jemendaw elementi mhux essenzjali ta’ dan ir-Regolament billi jissupplimentawh u li huma meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-Artikoli 2, 10 u 12 għandhom jiġu adottati skont il-proċedura regolatorja bi skrutinju li tissemma fl-Artikolu 35(2).
 2.Il-miżuri maħsuba biex jemendaw elementi mhux essenzjali ta’ dan ir-Regolament billi jaġġustaw l-ammonti finanzjarji msemmija fih, għajr fl-Anness I, fid-dawl tal-inflazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura regolatorja bi skrutinju li tissemma fl-Artikolu 35(2).
 ð Il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tadotta atti delegati skont l-Artikolu 37 biex: ï
 ð (i) taġġusta l-ammonti finanzjarji msemmija fl-Artikolu 13 skont l-inflazzjoni; ï
 ð (ii) temenda l-Annessi I, II u III biex jitqiesu l-emendi fir-Regoli Uniformi CIV u l-iżviluppi teknoloġiċi f’dan il-qasam. ï
 ò ġdid
 Artikolu 37
 Eżerċitar tad-delega
 1.Is-setgħa tal-adozzjoni ta’ atti delegati hi mogħtija lill-Kummissjoni soġġetta għall-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan l-Artikolu.
 2.Is-setgħa tal-adozzjoni ta’ atti delegati msemmija fl-Artikolu 36 għandha tingħata lill-Kummissjoni għal perjodu ta’ ħames snin minn [date of entry into force of this Regulation]. Il-Kummissjoni għandha tfassal rapport b’rabta mad-delega tas-setgħa sa mhux aktar tard minn disa’ xhur qabel jintemm il-perjodu ta’ ħames snin. Id-delega tas-setgħa għandha tiġi estiża awtomatikament għal perjodi taż-żmien tal-istess tul, għajr meta l-Parlament Ewropew jew il-Kunsill joġġezzjonaw għal din l-estensjoni sa mhux aktar tard minn tliet xhur qabel jintemm kull perjodu.
 3.Id-delega tas-setgħa tista’ tiġi revokata mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill fi kwalunkwe ħin. Deċiżjoni li tirrevoka għandha ttemm id-delega tas-setgħa speċifikata f’dik id-deċiżjoni. Din għandha tidħol fis-seħħ dakinhar tal-pubblikazzjoni tagħha f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew aktar tard skont data speċifikata fiha. Din ma għandhiex taffettwa l-validità ta’ kwalunkwe att delegat li jkun diġà fis-seħħ.
 4.Qabel ma tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta lill-esperti maħtura minn kull Stat Membru skont il-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet
 42
 .
 5.Malli tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tgħarraf b’dan lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill fl-istess ħin.
 6.Att delegat adottat skont dan l-Artikolu għandu jidħol fis-seħħ biss jekk ma tkun saret l-ebda oġġezzjoni la mill-Parlament Ewropew u lanqas mill-Kunsill fi żmien xahrejn min-notifika ta’ dak l-att lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, jew jekk, qabel jiskadi dak il-perjodu, kemm il-Parlament Ewropew kif ukoll il-Kunsill ikunu infurmaw lill-Kummissjoni li ma jkunux se joġġezzjonaw. Dak il-perjodu għandu jiġi estiż b’xahrejn bl-inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 ð ġdid
 Artikolu 35
 Il-proċedura tal-Kumitat
 1.Il-Kummissjoni għandu jassistiha l-Kumitat stabbilit bl-Artikolu 11a tad-Direttiva 91/440/KEE.
 2.Meta ssir referenza għal dan il-paragrafu, l-Artikoli 5a(1) sa (4), u l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni 1999/468/KE għandhom japplikaw, filwaqt li jitqiesu d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8 tagħha.
 Artikolu 36 38
 Rapport
 Il-Kummissjoni għandha tirrapporta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni u r-riżultati ta’ dan ir-Regolament sat-3 ta’ Diċembru 2012, u b’mod partikolari dwar l-istandards tal-kwalità tas-servizzi ð sa [five years after the adoption of this Regulation] ï .
 Ir-rapport għandu jkun ibbażat fuq informazzjoni li għandha tingħata skont dan ir-Regolament u skont l-Artikolu 10b tad-Direttiva 91/440/KEE. Ir-rapport għandu jkollu miegħu, fejn meħtieġ, proposti xierqa.
 ò ġdid
 Artikolu 39
 Revoka
 Ir-Regolament (KE) Nru 1371/2007 hu mħassar.
 Kull referenza għar-Regolament imħassar għandha tinftiehem bħala referenza għal dan ir-Regolament u għandha tinqara skont it-tabella ta’ korrelazzjoni mogħtija fl-Anness V.
 ê 1371/2007/KE (adattat)
 Artikolu 37 40
 Id-dħul fis-seħħ
 Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ Ö fl-għoxrin jum wara dak Õ 24 xahar wara d-data tal-pubblikazzjoni tiegħu f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.
 Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha.
 Magħmul fi Brussell,
 Għall-Parlament Ewropew
 Għall-Kunsill
 Il-President
 Il-President
 (1)
 Ir-Regolament (KE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Ottubru 2007 dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji (ĠU L 315, 3.12.2007, p. 14).
 (2)
 L-Appendiċi A tal-Konvenzjoni dwar il-Ġarr Internazzjonali bil-Ferrovija (il-COTIF) tad-9 ta’ Mejju 1980, kif emendata bil-Protokoll tat-3 ta’ Ġunju 1999 għall-modifika tal-COTIF (il-Protokoll tal-1999).
 (3)
 Il-kawża C 509/11 ÖBB-Personenverkehr.
 (4)
 Ir-rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1371/2007 (COM(2013) 0587).
 (5)
 (SWD link to be added).
 (6)
 COM(2015) 117.
 (7)
 https://www.un.org/development/desa/disabilities/convention-on-the-rights-of-persons-with-disabilities.html
 (8)
 L-Artikoli 19-25 tar-Regolament.
 (9)
 Proposta għal Direttiva dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, tar-regolamenti u tad-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri fir-rigward tar-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (COM/2015/0615 final – 2015/0278 (COD)).
 (10)
 Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, Linji Gwida Interpretattivi dwar ir-Regolament (KE) Nru 1371/2007 (ĠU C 220, 4.7.2015, p. 1).
 (11)
 Id-Direttiva (UE) 2016/2370 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta’ Diċembru 2016 li temenda d-Direttiva 2012/34/UE fir-rigward tal-ftuħ tas-suq tas-servizzi tat-trasport domestiku tal-passiġġieri bil-ferrovija u l-governanza tal-infrastruttura ferrovjarja (ĠU L 352, 23.12.2016, p. 1).
 (12)
 Id-Direttiva 2013/11/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Mejju 2013 dwar is-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim, għat-tilwim tal-konsumaturi u li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 u d-Direttiva 2009/22/KE (id-Direttiva dwar l-ADR tal-konsumaturi) (ĠU L 165, 18.6.2013, p. 63).
 (13)
 Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Organizzazzjoni Intergovernattiva għat-Trasport Internazzjonali bil-Ferrovija dwar l-Adeżjoni tal-Unjoni Ewropea mal-Konvenzjoni li tirrigwarda t-Trasport Internazzjonali bil-Ferrovija (COTIF) tad-9 ta’ Mejju 1980, kif emendata mill-Protokoll ta’ Vilnius tat-3 ta’ Ġunju 1999 (ĠU L 51, 23.2.2013, p. 8);
 http://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/PDF/?uri=CELEX:22013A0223(01)
 (14)
 L-Artikolu 13 tar-Regolament (KE) Nru 261/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Frar 2004 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, u li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 295/91 (ĠU L 46, 17.2.2004, p. 1).
 (15)
 Ara l-paġna 6 tal-valutazzjoni tal-impatt.
 (16)
 Pjan direzzjonali għal Żona Unika Ewropea tat-Trasport – Lejn sistema tat-trasport kompetittiva u li tuża r-riżorsi b’mod effiċjenti (COM/2011/0144 finali).
 (17)
 Id-Direttiva (UE) 2015/2302 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Novembru 2015 dwar pakketti tal-ivvjaġġar u arranġamenti tal-ivvjaġġar marbuta, li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 u d-Direttiva 2011/83/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 90/314/KEE (ĠU L 326, 11.12.2015, p. 1).
 (18)
 Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-koperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali responsabbli għall-infurzar tal-liġijiet tal-protezzjoni tal-konsumaturi (COM(2016) 283).
 (19)
 L-Istrateġija Ewropea tad-Diżabbiltà 2010-2020: Impenn mill-Ġdid għal Ewropa Mingħajr Ostakli, COM(2010) 636 finali, 15.11.2010.
 (20)
 ĠU L 138, 26.5.2016, p. 44.
 (21)
 https://ec.europa.eu/transport/content/stakeholder-consultation-regulation-ec-13712007-rail-passengers-rights-and-obligations_mt
 (22)
 ĠU C , , p. .
 (23)
 ĠU C , , p. .
 (24)
 Opinjoni tal-Parlament Ewropew tat-28 ta’ Settembru 2005 (ĠU C 227 E, 21.9.2006, p. 490), Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill tal-24 ta’ Lulju 2006 (ĠU C 289 E, 28.11.2006, p. 1), Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew tat-18 ta’ Jannar 2007) (għadha mhix ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali), Riżolużżjoni Leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-25 ta’ Settembru 2007, u Deċiżjoni tal-Kunsill tas-26 ta’ Settembru 2007.
 (25)
 Ir-Regolament (KE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Ottubru 2007 dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji (ĠU L 315, 3.12.2007, p. 14).
 (26)
 ĠU C 137, 8.6.2002, p. 2.
 (27)
 Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 454/2011 tal-5 ta’ Mejju 2011 dwar l-ispeċifikazzjoni teknika għall-interoperabbiltà relatata mas-subsistema “applikazzjonijiet telematiċi għal servizzi tal-passiġġieri” tas-sistema ferrovjarja trans-Ewropea (ĠU L 123, 12.5.2011, p. 11).
 (28)
 ĠU L 110, 20.4.2001, p. 1. Id-Direttiva kif emendata l-aħħar bid-Direttiva tal-Kummissjoni 2007/32/KE (ĠU L 141, 2.6.2007, p. 63).
 (29)
 Id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 65).
 (30)
 Ir-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar tad-dejta personali u dwar il-moviment liberu ta’ tali dejta, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Dejta) (ĠU L 119, 4.5.2016, p. 1).
 (31)
 ĠU L 281, 23.11.1995, p. 31. Id-Direttiva kif emendata bir-Regolament (KE) Nru 1882/2003 (ĠU L 284, 31.10.2003, p. 1).
 (32)
 ĠU L 123, 12.5.2016, p. 1.
 (33)
 ĠU L 184, 17.7.1999, p. 23. Id-Deċiżjoni kif emendata mid-Deċiżjoni 2006/512/KE (ĠU L 200, 22.7.2006, p. 11).
 (34)
 ĠU L 343, 14.12.2012, p. 32.
 (35)
 ĠU L 143, 27.6.1995, p. 70. Id-Direttiva kif l-aħħar emendata mid-Direttiva 2004/49/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 164, 30.4.2004, p. 44).
 (36)
 ĠU L 237, 24.8.1991, p. 25. Id-Direttiva kif emendata l-aħħar mid-Direttiva tal-Kunsill 2006/103/KE (ĠU L 363, 20.12.2006, p. 344).
 (37)
 Id-Direttiva 2001/14/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Frar 2001 dwar l-allokazzjoni ta’ kapaċità ta’ infrastruttura tal-ferroviji u t-tqegħid ta’ piżijiet għall-użu ta’ infrastruttura tal-ferroviji (ĠU L 75, 15.3.2001, p. 29). Id-Direttiva kif emendata l-aħħar mid-Direttiva 2004/49/KE.
 (38)
 Id-Direttiva tal-Kunsill 90/314/KEE tat-13 ta’ Ġunju 1990 dwar il-vjaġġi kollox kompriż (package travel), il-vaganzi kollox kompriż u t-tours kollox kompriż (ĠU L 158, 23.6.1990, p. 59).
 (39)
 Id-Direttiva (UE) 2015/2302 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Novembru 2015 dwar pakketti tal-ivvjaġġar u arranġamenti tal-ivvjaġġar marbuta, li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 u d-Direttiva 2011/83/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 90/314/KEE (ĠU L 326, 11.12.2015, p. 1).
 (40)
 Id-Direttiva XXX dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, tar-regolamenti u tad-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri fir-rigward tar-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (l-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà) (ĠU L X, X.X.XXXX, p. X).
 (41)
 Id-Direttiva 2013/11/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Mejju 2013 dwar is-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim, għat-tilwim tal-konsumaturi u li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 u d-Direttiva 2009/22/KE (ĠU L 165, 18.6.2013, p. 14).
 (42)
 Il-Ftehim Interistituzzjonali bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet, (ĠU L 123, 12.5.2016, p. 1).
 ---documentbreak---
 IL-KUMMISSJONI EWROPEA
 Brussell, 27.9.2017
 COM(2017) 548 final
 ANNESSI
 tal-
 Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
 dwar id-Drittijiet u l-Obbligi tal-Passiġġieri tal-Ferroviji(Riformulazzjoni)
 {SWD(2017) 317 final}{SWD(2017) 318 final}
 ANNESSI
 1371/2007/KE Anness I (adattat)
 ð ġdid
 ANNESS I
 Estratt mir-regoli uniformi dwar il-kuntratt għat-trasport internazzjonali ta’ passiġġieri u bagalji bil-ferrovija (CIV)
 Appendiċi A
 tal-Konvenzjoni dwar it-Trasport Internazzjonali bil-Ferrovija (COTIF) tad-9 ta’ Mejju 1980, kif modifikata bil-Protokoll għall-modifika tal-Konvenzjoni dwar it-Trasport Internazzjonali bil-Ferrovija tat-3 ta’ Ġunju 1999
 TITOLU II
 KONKLUŻJONI U PRESTAZZJONI TAL-KUNTRATT TA’ TRASPORT
 Artikolu 6
 Kuntratt ta’ Trasport
 1. Bil-kuntratt ta’ trasport, it-trasportatur għandu jidħol għall-impenn li jġorr il-passiġġier kif ukoll, fejn xieraq, il-bagalji u l-vetturi għall-post tad-destinazzjoni u li jikkunsinna l-bagalji Ö jwassal il-bagalji Õ u l-vetturi fil-post tad-destinazzjoni.
 2. Il-kuntratt ta’ trasport għandu jiġi kkonfermat b’biljett jew aktar maħruġ lill-passiġġier. Madankollu, soġġett għall-Artikolu 9, l-assenza, l-irregolarità jew it-telf ta’ biljett m’għandhomx jaffettwaw l-eżistenza jew il-validità tal-kuntratt li għandha tibqa’ soġġetta għal dawn ir-Regoli Uniformi.
 3. Il-biljett għandu jkun evidenza prima facie tal-konklużjoni u l-kontenut tal-kuntratt ta’ trasport.
 Artikolu 7
 Biljett
 1. Il-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport għandhom jiddeterminaw il-forma u l-kontenut tal-biljetti kif ukoll il-lingwa u l-karattri li bihom huma għandhom jiġu stampati u magħmulin.
 2. Dan li ġej, tal-inqas, għandu jiddaħħal fil-biljett:
 (a)
 it-trasportatur jew it-trasportaturi;
 (b)
 stqarrija li t-trasport huwa soġġett, minkejja kwalunkwe klawżola kuntrarja, għal dawn ir-Regoli Uniformi; din tista’ tkun indikata bl-akronimu CIV;
 (c)
 kwalunkwe stqarrija oħra meħtieġa biex tipprova l-konklużjoni u l-kontenut tal-kuntratt ta’ trasport u li tippermetti lill-passiġġier jafferma d-drittijiet li jirriżultaw minn dan il-kuntratt.
 3. Il-passiġġier għandu jiżgura, xħin jirċievi l-biljett, li dan ħareġ skont l-istruzzjonijiet tiegħu.
 4. Il-biljett għandu jkun trasferibbli jekk ma jkunx ħareġ f’isem il-passiġġier u jekk il-vjaġġ ma jkunx beda.
 5. Il-biljett jista’ jiġi stabbilit fil-forma ta’ reġistrazzjoni ta’ dejta elettronika, li tista’ tiġi trasformata f’simboli miktuba leġibbli. Il-proċedura użata għar-reġistrazzjoni u t-trattament tad-dejta għandha tkun ekwivalenti mill-perspettiva funzjonali, b’mod partikolari sa fejn jikkonċerna l-valur evidenzjali tal-biljett irrappreżentat b’dik id-dejta.
 Artikolu 8
 Pagament u rimborż tal-ħlas tat-trasport
 1. Soġġett għal ftehim kuntrarju bejn il-passiġġier u t-trasportatur, il-ħlas tat-trasport għandu jitħallas minn qabel.
 2. Il-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport għandhom jiddeterminaw skont liema kundizzjonijiet għandu jsir ir-rimborż tal-ħlas tat-trasport.
 Artikolu 9
 Id-dritt li tinġarr. Esklużjoni mit-trasport
 1. Il-passiġġier għandu, mill-bidu tal-vjaġġ tiegħu, ikollu fil-pussess tiegħu biljett validu u jippreżentah fl-ispezzjoni tal-biljetti. Il-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport jistgħu jipprovdu:
 (a)
 li passiġġier li ma jipproduċix biljett validu għandu jħallas, b’żieda mal-ħlas tat-trasport, ħlas addizzjonali;
 (b)
 li passiġġier li jirrifjuta li jħallas xħin jintalab il-ħlas tat-trasport jew il-ħlas addizzjonali jista’ jiġi mitlub itemm il-vjaġġ tiegħu;
 (c)
 jekk u skont liema kundizzjonijiet għandu jsir ir-rimborż tal-ħlas addizzjonali.
 2. Il-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport jistgħu jipprovdu li l-passiġġieri li:
 (a)
 jippreżentaw periklu għas-sigurtà u l-iffunzjonar Ö għas-sikurezza u l-funzjonament Õ tajjeb tal-operazzjonijiet jew għas-sigurtà ta’ passiġġieri oħra,
 (b)
 joħolqu inkonvenjent lil passiġġieri oħra b’mod intollerabbli,
 għandhom jiġu esklużi mit-trasport jew jistgħu jiġu mitluba jtemmu l-vjaġġ tagħhom u li tali persuni Ö dawn il-persuni Õ m’għandhomx ikunu intitolati għal rimborż tal-ħlas tat-trasport tagħhom jew ta’ kwalunkwe ħlas għat-trasport ta’ bagalji reġistrati li setgħu ħallsu.
 Artikolu 10
 Ikkompletar Ö Kompletezza Õ ta’ formalitajiet amministrattivi
 Il-passiġġier għandu jikkonforma mal-formalitajiet meħtieġa mid-dwana jew mill-awtoritajiet amministrattivi oħra.
 Artikolu 11
 Kanċellazzjoni u dewmien tal-ferroviji. Konnessjonijiet li ma ntlaħqux
 It-trasportatur għandu, fejn neċessarju, jiċċertifika fuq il-biljett li l-ferrovija ġiet ikkanċellata jew il-konnessjoni ma ntlaħqitx.
 TITOLU III
 TRASPORT TA’ BAGALJI TAL-IDEJN, ANNIMALI, BAGALJI RREĠISTRATI U VETTURI
 Kapitolu I
 Dispożizzjonijiet komuni
 Artikolu 12
 Artikoli u annimali aċċettabbli
 1. Il-passiġġier jista’ jieħu miegħu artikoli Ö oġġetti Õ li jistgħu jiġu mmaniġġjati faċilment (bagalji tal-idejn) u annimali ħajjin skont il-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport. Barra minn dan, il-passiġġier jista’ jieħu miegħu artikoli Ö oġġetti Õ ingombranti skont id-dispożizzjonijiet speċjali li hemm fil-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport. Artikoli Ö Oġġetti Õ u annimali li aktarx idejqu jew joħolqu inkonvenjent lill-passiġġieri jew jikkawżaw ħsara Ö dannu Õ m’għandhomx jiġu permessi bħala bagalja tal-idejn.
 2. Il-passiġġier jista’ jikkunsinna l-artikoli Ö jwassal l-oġġetti Õ u l-annimali bħala bagalji rreġistrati skont il-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport.
 3. It-trasportatur jista’ jippermetti t-trasport ta’ vetturi fl-okkażjoni tat-trasport ta’ passiġġieri skont id-dispożizzjonijiet speċjali li hemm fil-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport.
 4. It-trasport ta’ merkanzija perikoluża bħala bagalja tal-idejn, bagalja rreġistrata kif ukoll bħala ġewwa Ö ġo vetturi Õ jew fuq vetturi li, skont dan it-Titolu jinġarru bil-ferrovija, għandu jikkonforma mar-Regolament li jikkonċerna t-Trasport ta’ Merkanzija Perikoluża bil-Ferrovija (RID).
 Artikolu 13
 Eżaminazzjoni
 1. Fejn ikun hemm raġuni tajba għas-suspett ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-kundizzjonijiet tat-trasport, it-trasportatur għandu jkollu d-dritt li jeżamina jekk l-artikoli Ö l-oġġetti Õ (il-bagalji tal-idejn, il-bagalji rreġistrati, il-vetturi inkluż it-tagħbija tagħhom) u l-annimali ttrasportati jikkonformawx mal-kundizzjonijiet tat-trasport, sakemm il-liġijiet u l-preskrizzjonijiet tal-Istat li fih isir l-eżami ma jipprojbixxux tali eżami Ö dan l-eżami Õ. Il-passiġġier għandu jkun mistieden jattendi għall-eżami. Jekk ma jidhirx jew ma jkunx jista’ jintlaħaq, it-trasportatur għandu jitlob il-preżenza ta’ żewġ xhieda indipendenti.
 2. Jekk ikun stabbilit li l-kundizzjonijiet tat-trasport ma ġewx rispettati, it-trasportatur jista’ jitlob lill-passiġġier iħallas l-ispejjeż li joriġinaw mill-eżami.
 Artikolu 14
 Ikkompletar Ö Kompletezza Õ ta’ formalitajiet amministrattivi
 Il-passiġġier għandu jikkonforma mal-formalitajiet meħtieġa mid-dwana jew l-awtoritajiet amministrattivi oħra meta, waqt li jkun qed jiġi ttrasportat, ikollu artikoli Ö oġġetti Õ (bagalji tal-idejn, bagalji rreġistrati, vetturi inkluż it-tagħbija tagħhom) jew annimali ttrasportati. Hu għandu jkun preżenti waqt l-ispezzjoni ta’ dawn l-artikoli Ö l-oġġetti Õ ħlief fejn hu previst mod ieħor mil-liġijiet u l-preskrizzjonijiet ta’ kull Stat.
 Kapitolu II
 Bagalji tal-idejn u annimali
 Artikolu 15
 Sorveljanza Ö Superviżjoni Õ
 Għandha tkun ir-responsabbiltà tal-passiġġier li jissorvelja l-bagalja tal-idejn u l-annimali li hu jieħu miegħu.
 Kapitolu III
 Bagalji Rreġistrati
 Artikolu 16
 Kunsinna Ö Konsenja Õ ta’ bagalji rreġistrati
 1. L-obbligazzjonijiet Ö L-obbligi Õ kuntrattwali relatati mat-trasferiment tal-bagalji rreġistrati għandhom jiġu stabbiliti b’vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja maħruġ lill-passiġġier.
 2. Soġġett għall-Artikolu 22, l-assenza, l-irregolarità jew it-telf tal-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja m’għandhomx jaffettwaw l-eżistenza jew il-validità tal-ftehim li jikkonċernaw it-trasferiment tal-bagalji rreġistrati, li għandhom jibqgħu soġġetti għal dawn ir-Regoli Uniformi.
 3. Il-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja għandu jkun evidenza prima facie tar-reġistrazzjoni tal-bagalja u l-kundizzjonijiet tat-trasport tagħha.
 4. Soġġett għal evidenza kuntrarja, għandu jiġi preżunt li meta t-trasportatur għabba l-bagalja rreġistrata din kienet apparentement f’kundizzjoni tajba, u li n-numru u l-massa tal-punti tal-bagalja jikkorrispondu mal-informazzjoni mdaħħla fuq il-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja.
 Artikolu 17
 Vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja
 1. Il-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport għandhom jiddeterminaw il-forma u l-kontenut tal-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja kif ukoll il-lingwa u l-karattri li bihom dan għandu jiġu stampat u magħmul. L-Artikolu 7 paragrafu 5 Ö L-Artikolu 7(5) Õ għandu japplika mutatis mutandis.
 2. Dan li ġej, tal-inqas, għandu jiddaħħal fil-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja:
 (a)
 it-trasportatur jew it-trasportaturi;
 (b)
 stqarrija li t-trasport huwa soġġett, minkejja kwalunkwe klawżola kuntrarja, għal dawn ir-Regoli Uniformi; din tista’ tkun indikata bl-akronimu CIV;
 (c)
 kwalunkwe stqarrija oħra meħtieġa biex tipprova l-obbligi kuntrattwali li jirrigwardaw it-trasferiment tal-bagalji rreġistrati u li tippermetti lill-passiġġier jafferma d-drittijiet li jirriżultaw minn dan il-kuntratt ta’ trasport.
 3. Il-passiġġier għandu jiżgura, xħin jirċievi l-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja, li dan ħareġ skont l-istruzzjonijiet tiegħu.
 Artikolu 18
 Reġistrazzjoni u Trasport
 1. Ħlief fejn il-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport jipprovdu mod ieħor, il-bagalji għandhom jiġu rreġistrati biss fuq preżentazzjoni ta’ biljett validu tal-inqas sad-destinazzjoni tal-bagalji. F’każi oħra, ir-reġistrazzjoni tal-bagalji għandha titwettaq skont il-preskrizzjonijiet fis-seħħ fil-post tal-konsenja.
 2. Meta l-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport jipprovdu li l-bagalji jistgħu jiġu aċċettati għal trasport mingħajr il-preżentazzjoni ta’ biljett, id-Dispożizzjonijiet ta’ dawn ir-Regoli Uniformi li jiddeterminaw id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġier fir-rigward tal-bagalji rreġistrati tiegħu għandhom japplikaw mutatis mutandis għal dak li jikkonsenja l-bagalji Ö għall-konsenjatur tal-bagalji Õ rreġistrati.
 3. It-trasportatur jista’ jibgħat il-bagalji rreġistrati b’ferrovija oħra jew b’mezz ta’ trasport ieħor u b’rotta differenti minn dik meħuda mill-passiġġier.
 Artikolu 19
 Pagament ta’ ħlasijiet tat-trasport ta’ bagalji rreġistrati
 Soġġett għal ftehim kuntrarju bejn il-passiġġier u t-trasportatur, il-ħlas tat-trasport ta’ bagalji rreġistrati għandu jkun pagabbli mar-reġistrazzjoni.
 Artikolu 20
 Immarkar ta’ bagalji rreġistrati
 Il-passiġġier għandu jindika fuq kull punt tal-bagalji rreġistrati f’post viżibbilment ċar, b’mod suffiċjentement reżistenti u leġibbli Ö biżżejjed Õ:
 (a)
 l-isem u l-indirizz;
 (b)
 il-post tad-destinazzjoni.
 Artikolu 21
 Id-dritt li tiddisponi minn bagalji rreġistrati
 1. Jekk iċ-ċirkostanzi jippermettu u jekk b’dan ma jinkisrux il-ħtiġiet Ö ir-rekwiżiti Õ tad-dwana jew il-ħtiġiet Ö ir-rekwiżiti Õ ta’ awtoritajiet amministrattivi oħra, il-passiġġier jista’ jitlob li l-bagalji jingħataw lura fil-post tal-kunsinna Ö tal-konsenja Õ maċ-ċediment tal-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja u, jekk il-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport jeħtieġu hekk, mal-preżentazzjoni tal-biljett.
 2. Il-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport jista’ jkun fihom Dispożizzjonijiet oħra li jirrigwardaw id-dritt li tiddisponi minn bagalji rreġistrati, b’mod partikolari modifikazzjonijiet Ö modifiki Õ tal-post tad-destinazzjoni u l-konsegwenzi finanzjarji possibbli li jridu jinġarru mill-passiġġier.
 Artikolu 22
 Kunsinna Ö It-twassil Õ
 1. Il-bagalji rreġistrati għandhom jiġu kkonsenjati Ö jitwasslu Õ maċ-ċediment tal-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja u, fejn xieraq, mal-ħlas tal-ammonti pagabbli mal-kunsinna Ö mal-konsenja Õ.
 It-trasportatur għandu jkun intitolat, iżda mhux obbligat, li jeżamina jekk id-detentur tal-vawċer hux intitolat jew le li jirċievi l-kunsinna Ö l-konsenja Õ.
 2. Din għandha tkun ekwivalenti għall-kunsinna Ö għall-konsenja Õ lid-detentur tal-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja jekk, skont il-preskrizzjonijiet fis-seħħ fil-post tal-kunsinna Ö tal-konsenja Õ:
 (a)
 il-bagalja ġiet mgħoddija f’idejn l-awtoritajiet tad-dwana jew tal-octroi fil-bini jew l-imħażen tagħhom, meta dawn mhumiex soġġetti għas-superviżjoni tat-trasportatur;
 (b)
 annimali ħajjin ġew mgħoddija f’idejn partijiet terzi.
 3. Id-detentur tal-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja jista’ jitlob il-kunsinna Ö it-twassil Õ tal-bagalji fil-post tad-destinazzjoni hekk kif jinqabeż il-ħin miftiehem u, fejn xieraq, il-ħin neċessarju għall-operazzjonijiet mwettqa mill-awtoritajiet tad-dwana jew awtoritajiet oħra.
 4. Meta ma jkunx hemm ċediment tal-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja, it-trasportatur għandu biss ikun obbligat jikkunsinna l-bagalji Ö iwassal il-bagalji Õ lill-persuna li tipprova d-dritt tagħha għal dan; jekk il-prova offruta tidher insuffiċjenti, it-trasportatur jista’ jitlob li tingħata s-sigurtà.
 5. Il-bagalja għandha tiġi kkonsenjata Ö titwassal Õ fil-post tad-destinazzjoni li għalih ġiet irreġistrata.
 6. Id-detentur tal-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja li l-bagalja tiegħu ma ġietx konsenjata Ö ma tkunx twasslet, Õ jista’ jitlob li jkollu fuq il-vawċer il-jum u l-ħin meta talab il-kunsinna Ö it-twassil Õ skont il-paragrafu 3.
 7. Il-persuna intitolata tista’ tirrifjuta li taċċetta l-bagalja jekk it-trasportatur ma jikkonformax mat-talba tiegħu li jwettaq eżami tal-bagalja rreġistrata biex tiġi stabbilita l-ħsara allegata Ö jiġi stabbilit id-dannu allegat Õ.
 8. Fil-każi l-oħra kollha, il-kunsinna Ö it-twassil Õ tal-bagalja għandu jsir skont il-preskrizzjonijiet fis-seħħ fil-post tad-destinazzjoni.
 Kapitolu IV
 Vetturi
 Artikolu 23
 Kundizzjonijiet tat-Trasport
 Id-dispożizzjonijiet speċjali li jirregolaw it-trasport ta’ vetturi, li jinsabu fil-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport, għandhom jispeċifikaw b’mod partikolari l-kundizzjonijiet li jirregolaw l-aċċettazzjoni għat-trasport, ir-reġistrazzjoni, it-tagħbija u t-trasport, il-ħatt u l-kunsinna Ö t-twassil Õ kif ukoll l-obbligi tal-passiġġieri.
 Artikolu 24
 Vawċer tat-Trasport
 1. L-obbligi kuntrattwali relatati mat-trasport ta’ vetturi għandhom jiġu stabbiliti b’vawċer tat-trasport maħruġ lill-passiġġier. Il-vawċer tat-trasport jista’ jiġi integrat fil-biljett tal-passiġġier.
 2. Il-dispożizzjonijiet speċjali li jirregolaw it-trasport ta’ vetturi, li jinsabu fil-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport, għandhom jiddeterminaw il-forma u l-kontenut tal-vawċer tat-trasport kif ukoll il-lingwa u l-karattri li bihom dan għandu jiġu stampat u magħmul. L-Artikolu 7 paragrafu 5 Ö L-Artikolu 7(5) Õ għandu japplika mutatis mutandis.
 3. Dan li ġej, tal-inqas, għandu jiddaħħal fil-vawċer tat-trasport:
 (a)
 it-trasportatur jew it-trasportaturi;
 (b)
 stqarrija li t-trasport huwa soġġett, minkejja kwalunkwe klawżola kuntrarja, għal dawn ir-Regoli Uniformi; din tista’ tkun indikata bl-akronimu CIV;
 (c)
 kwalunkwe stqarrija oħra meħtieġa biex tipprova l-obbligi kuntrattwali li jirrigwardaw it-trasport ta’ vetturi u li tippermetti lill-passiġġier jafferma d-drittijiet li jirriżultaw mill-kuntratt ta’ trasport.
 4. Il-passiġġier għandu jiżgura, xħin jirċievi l-vawċer tat-trasport, li dan ħareġ skont l-istruzzjonijiet tiegħu.
 Artikolu 25
 Dritt Ö Liġi Õ applikabbli
 Soġġett għad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu, id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu III relatati mat-trasport ta’ bagalji għandhom japplikaw għall-vetturi.
 TITOLU IV
 RESPONSABBILTÀ TAT-TRASPORTATUR
 Kapitolu I
 Responsabbiltà f’każ ta’ mewt ta’, korrimenti personali lill-, passiġġieri Ö mewt ta’ passiġġieri jew korrimenti personali ta’ passiġġieri Õ
 Artikolu 26
 Bażi tar-responsabbiltà
 1. It-trasportatur għandu jkun responsabbli għat-telf jew il-ħsara li tirriżulta Ö id-dannu li jirriżultaw Õ minn mewt ta’, korrimenti personali lill-, jew ħsara fiżika jew mentali oħra lill-, passiġġier Ö mewt ta’ passiġġier, korrimenti personali ta’ passiġġier, jew dannu fiżiku jew mentali fuq passiġġier Õ, ikkawżati b’inċident li joriġina mill-operat tal-linja tal-ferrovija u li jseħħ waqt li l-passiġġier ikun ġewwa, dieħel jew nieżel minn vetturi tal-linja tal-ferrovija, tkun xi tkun l-infrastruttura tal-linja tal-ferrovija użata.
 2. It-trasportatur għandu jinħeles minn din ir-responsabbiltà
 (a)
 jekk l-inċident ġie kkawżat minn ċirkostanzi mhux konnessi mal-operat tal-linja tal-ferrovija u li t-trasportatur, minkejja li ħa l-kura meħtieġa fiċ-ċirkostanzi partikolari tal-każ, ma setax jevita u li ma setax jipprevjeni l-konsegwenzi tagħhom;
 (b)
 sal-punt li l-inċident huwa dovut għat-tort Ö tort Õ tal-passiġġier;
 (c)
 jekk l-aċċident huwa dovut għall-imġiba ta’ parti terza li t-trasportatur, minkejja li ħa l-kura meħtieġa fiċ-ċirkostanzi partikolari tal-każ, ma setax jevita u li ma setax jipprevjeni l-konsegwenzi tagħhom; impriża oħra li tuża l-istess infrastruttura tal-linja tal-ferrovija ma tistax titqies bħala parti terza; id-dritt għal rikors m’għandux jiġi affettwat.
 3. Jekk l-inċident huwa dovut għall-imġiba ta’ parti terza u jekk, minkejja dan, it-trasportatur mhuwiex meħlus għalkollox mir-responsabbiltà tiegħu skont il-paragrafu 2, l-ittra ċ) Ö il-paragrafu 2(c) Õ, hu għandu jkun responsabbli b’mod sħiħ sal-limiti stabbiliti f’dawn ir-Regoli Uniformi iżda mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe dritt għal rikors li t-trasportatur jista’ jkollu kontra l-parti terza.
 4. Dawn ir-Regoli Uniformi m’għandhom jaffettwaw l-ebda responsabbiltà li tista’ taqa’ fuq it-trasportatur Ö jaf ikollu t-trasportatur Õ f’każijiet mhux previsti fil-paragrafu 1.
 5. Jekk it-trasport irregolat minn kuntratt ta’ trasport wieħed jitwettaq minn trasportaturi suċċessivi, it-trasportatur marbut skont il-kuntratt ta’ trasport li jipprovdi s-servizz ta’ trasport li fil-kors tiegħu seħħ l-inċident, għandu jkun responsabbli f’każ ta’ mewt ta’, korrimenti personali lill-, passiġġieri. Meta dan is-servizz ma ġiex ipprovdut mit-trasportatur, iżda minn trasportatur sostitut, iż-żewġ trasportaturi għandhom ikunu responsabbli b’mod konġunt u separatament skont dawn ir-Regoli Uniformi.
 Artikolu 27
 Ħsarat Ö Danni Õ f’każ ta’ mewt
 1. F’każ ta’ mewt tal-passiġġier, il-ħsarat Ö id-danni Õ għandhom jinkludu:
 (a)
 kwalunkwe spejjeż meħtieġa wara l-mewt, b’mod partikolari dawk tat-trasport tal-ġisem u l-ispejjeż tal-funeral;
 (b)
 jekk il-mewt ma sseħħx mill-ewwel, il-ħsarat Ö id-danni Õ previsti fl-Artikolu 28.
 2. Jekk, mal-mewt tal-passiġġier, il-persuni li kellu, jew li kien ser ikollu, d-dmir legali li jmantni jiġu mċaħħda mill-appoġġ tagħhom, tali persuni Ö dawn il-persuni Õ għandhom ukoll jiġu kumpensati għal dak it-telf. Id-drittijiet ta’ azzjoni għal ħsarat ta’ persuni Ö minħabba d-danni li ġarrbu l-persuni Õ li l-passiġġier kien qed imantni mingħajr ma kien marbut bil-liġi li jagħmel dan, għandhom jiġu rregolati bil-liġi nazzjonali.
 Artikolu 28
 Ħsarat Ö Danni Õ f’każ ta’ korriment personali
 F’każ ta’ korriment personali jew kwalunkwe ħsara fiżika Ö dannu fiżiku Õ jew mentali oħra lill-passiġġier, il-ħsarat Ö id-danni Õ għandhom jinkludu:
 (a)
 kwalunkwe spejjeż, b’mod partikolari dawk tal-kura u tat-trasport;
 (b)
 kumpens għal telf finanzjarju, dovut għall-inkapaċità tax-xogħol, totali jew parzjali, jew għal ħtiġijiet miżjuda.
 Artikolu 29
 Kumpens għal ħsara oħra Ö danni oħrajn Õ tal-ġisem
 Il-liġi nazzjonali għandha tiddetermina jekk u sa liema limitu għandu t-trasportatur iħallas il-ħsarat Ö id-danni Õ għal ħsara Ö dannu Õ tal-ġisem barra minn dik li hemm dispożizzjoni għaliha fl-Artikoli 27 u 28.
 Artikolu 30
 Forma u ammont ta’ ħsarat Ö danni Õ f’każ ta’ mewt jew korriment personali
 1. Il-ħsarat Ö Id-danni Õ skont l-Artikolu 27 paragrafu 2 Ö l-Artikolu 27(2) Õ u l-Artikolu 28, ittra b) Ö l-Artikolu 28(b) Õ għandhom jingħataw fil-forma ta’ ħlas f’daqqa. Madankollu, jekk il-liġi nazzjonali tippermetti pagament ta’ kull sena, il-ħsarat Ö id-danni Õ għandhom jingħataw f’dik il-forma jekk jiġi mitlub hekk mill-passiġġier korrut jew mill-persuni intitolati msemmijin fl-Artikolu 27 paragrafu 2 Ö fl-Artikolu 27(2) Õ.
 2. L-ammont ta’ ħsarat Ö danni Õ li jridu jingħataw skont il-paragrafu 1 għandhom jiġu ddeterminati skont il-liġi nazzjonali. Madankollu, għall-iskopijiet ta’ dawn ir-Regoli Uniformi, il-limitu superjuri għal kull passiġġier għandu jiġi stabbilit għal 175 000 unità ta’ kont bħala ħlas f’daqqa jew bħala pagament ta’ kull sena annwali li jikkorrispondi Ö annwalità ta’ kull sena li tikkorrispondi Õ għal dik is-somma, fejn il-liġi nazzjonali tipprevedi limitu superjuri ta’ inqas minn dak l-ammont.
 Artikolu 31
 Sistemi oħra ta’ trasport
 1. Soġġett għall-paragrafu 2, id-dispożizzjonijiet relatati mar-responsabbiltà tat-trasportatur f’każ ta’ mewt ta’, jew korriment personali lill-, passiġġieri m’għandhomx japplikaw għal telf jew ħsarat Ö danni Õ li joriġinaw fil-kors tat-trasport li, skont il-kuntratt ta’ trasport, ma kienx trasport bil-ferrovija.
 2. Madankollu, fejn il-vetturi tal-linji tal-ferrovija jinġarru bil-vapur, id-dispożizzjonijiet relatati mar-responsabbiltà f’każ ta’ mewt ta’, jew korrimenti personali lill-, il-passiġġieri għandhom japplikaw għat-telf jew ħsara Ö għad-danni Õ msemmija fl-Artikolu 26 paragrafu 1 Ö fl-Artikolu 26(1) Õ u l-Artikolu 33 paragrafu 1 Ö l-Artikolu 33(1) Õ, ikkawżata b’inċident li jirriżulta mill-operat tal-linja tal-ferrovija u li jseħħ waqt li l-passiġġier ikun ġewwa, dieħel jew nieżel mill-imsemmija vetturi.
 3. Meta, minħabba ċirkostanzi eċċezzjonali, l-operat tal-linja tal-ferrovija jiġi temporanjament sospiż u l-passiġġieri jinġarru minn sistema oħra Ö b’mezz ieħor Õ ta’ trasport, it-trasportatur għandu jkun responsabbli skont dawn ir-Regoli Uniformi.
 Kapitolu II
 Responsabbiltà f’każ ta’ nuqqas ta’ żamma mal-iskeda tal-ħin
 Artikolu 32
 Responsabbiltà f’każ ta’ kanċellazzjoni, ittardjar tal-ferroviji jew konnessjonijiet li ma ntlaħqux
 1. It-trasportatur għandu jkun responsabbli għall-passiġġier għal telf jew ħsara li tirriżulta Ö danni li jirriżultaw Õ mill-fatt li, minħabba kanċellazzjoni, dewmien ta’ ferrovija jew konnessjoni li ma ntlaħqitx, il-vjaġġ tiegħu ma jistax jitkompla fl-istess jum, jew li kontinwazzjoni tal-vjaġġ fl-istess jum ma tistax tintalab b’mod raġonevoli minħabba ċirkostanzi speċifiċi. Il-ħsarat Ö Id-danni Õ għandhom jinkludu l-ispejjeż raġonevoli tal-akkomodazzjoni kif ukoll l-ispejjeż raġonevoli li jkun hemm bżonn biex jiġu notifikati l-persuni li qed jistennew lill-passiġġier.
 2. It-trasportatur għandu jiġi meħlus minn din ir-responsabbiltà, meta l-kanċellazzjoni, l-ittardjar jew il-konnessjoni li ma ntlaħqitx hija attribwibbli għal waħda minn dawn il-kawżi li ġejjin:
 (a)
 ċirkostanzi mhux konnessi mal-operat tal-linja tal-ferrovija li t-trasportatur, minkejja li ħa l-kura meħtieġa fiċ-ċirkostanzi partikolari tal-każ, ma setax jevita u li ma setax jipprevjeni l-konsegwenzi tagħhom,
 (b)
 tort fuq il-parti tal-passiġġier; jew
 (c)
 l-imġiba ta’ parti terza li t-trasportatur, minkejja li ħa l-kura meħtieġa fiċ-ċirkostanzi partikolari tal-każ, ma setax jevita u li ma setax jipprevjeni l-konsegwenzi tagħhom; impriża oħra li tuża l-istess infrastruttura tal-linja tal-ferrovija ma tistax titqies bħala parti terza; id-dritt għal rikors m’għandux jiġi affettwat.
 3. Il-liġi nazzjonali għandha tiddetermina jekk u sa liema livell għandu t-trasportatur iħallas il-ħsarat għal ħsara barra minn dik prevista Ö id-danni minbarra dawk previsti Õ fil-paragrafu 1. Din id-dispożizzjoni għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 44.
 Kapitolu III
 Responsabbiltà fir-rigward ta’ bagalji tal-idejn, annimali, bagalji rreġistrati u vetturi
 TAQSIMA 1
 Bagalji tal-idejn u annimali
 Artikolu 33
 Responsabbiltà
 1. F’każ ta’ mewt ta’, jew korriment personali lill-, passiġġieri, it-trasportatur għandu jkun responsabbli wkoll għat-telf jew ħsara li tirriżulta Ö għad-danni li jirriżultaw Õ minn telf totali jew parzjali ta’ Ö oġġetti Õ, jew ħsara Ö dannu Õ lil oġġetti li l-passiġġier kellu fuqu jew miegħu bħala bagalja tal-idejn; dan għandu japplika wkoll għall-annimali li l-passiġġier kien ġab miegħu. L-Artikolu 26 għandu japplika mutatis mutandis.
 2. F’rigward ieħor, it-trasportatur m’għandux ikun responsabbli għat-telf totali jew parzjali ta’ Ö oġġetti Õ, jew ħsara Ö dannu Õ lil oġġetti, bagalji tal-idejn jew annimali li s-superviżjoni tagħhom hija r-responsabbiltà tal-passiġġier skont l-Artikolu 15, sakemm dan it-telf jew ħsara ma jkunx ikkawżat bil-ħtija Ö id-dannu ma jkunux ikkawżati tort Õ tat-trasportatur. L-Artikoli l-oħra tat-Titolu IV, bl-eċċezzjoni ta’ Ö għajr Õ l-Artikolu 51, u t-Titolu VI m’għandhomx japplikaw f’dan il-każ.
 Artikolu 34
 Limitu ta’ ħsarat f’każ ta’ telf ta’ jew ħsara lill-oġġetti Ö tad-dannu f’każ ta’ telf ta’ oġġetti jew dannu fuq oġġetti Õ
 Meta t-trasportatur hu responsabbli skont l-Artikolu 33 paragrafu 1 Ö l-Artikolu 33(1) Õ, dan għandu jħallas kumpens sa limitu ta’ 400 unità ta’ kont lil kull passiġġier.
 Artikolu 35
 Esklużjoni tar-responsabbiltà
 It-trasportatur m’għandux ikun responsabbli għall-passiġġier għal telf jew ħsara li toriġina Ö dannu li joriġinaw Õ mill-fatt li l-passiġġier ma jikkonformax mal-formalitajiet meħtieġa mill-awtoritajiet tad-dwana jew minn awtoritajiet amministrattivi oħra.
 TAQSIMA 2
 Bagalji Rreġistrati
 Artikolu 36
 Bażi tar-responsabbiltà
 1. It-trasportatur għandu jkun responsabbli għal telf jew ħsara li toriġina Ö dannu li joriġinaw Õ minn telf totali jew parzjali ta’ Ö bagalja rreġistrata Õ jew ħsara lill- Ö dannu lil bagalja rreġistrata Õ bejn il-ħin li t-trasportatur ħadha f’idejh u l-ħin tal-kunsinna Ö tat-twassil Õ kif ukoll mid-dewmien tal-kunsinna Ö fit-twassil Õ.
 2. It-trasportatur għandu jiġi meħlus minn din ir-responsabbiltà sal-punt fejn it-telf, il-ħsara Ö id-dannu Õ jew id-dewmien tal-kunsinna Ö fit-twassil Õ ġie kkawżat tort tal-passiġġier, b’ordni mogħtija mill-passiġġier barra milli riżultat ta’ Ö minflok Õ tort tat-trasportatur, b’difett inerenti fil-bagalja rreġistrata jew b’ċirkostanzi li t-trasportatur ma setax jevita u li ma setax jipprevjeni l-konsegwenzi tagħhom.
 3. It-trasportatur għandu jiġi meħlus minn din ir-responsabbiltà sal-punt li t-telf jew ħsara joriġina Ö id-dannu joriġinaw Õ mir-riskji speċjali inerenti f’waħda jew iżjed miċ-ċirkostanzi li ġejjin:
 (a)
 l-assenza jew l-inadegwatezza tal-ippakkjar;
 (b)
 in-natura speċjali tal-bagalja;
 (c)
 il-kunsinna Ö il-konsenja Õ bħala bagalja ta’ oġġetti mhux aċċettabbli għat-trasport.
 Artikolu 37
 Oneru tal-prova
 1. L-obbligu li jiġi pprovat li t-telf, il-ħsara Ö id-dannu Õ jew l-ittardjar tal-kunsinna Ö tat-twassil Õ kien tort ta’ waħda mill-kawżi speċifikati fl-Artikolu 36 paragrafu 2 Ö fl-Artikolu 36(2) Õ għandu jaqa’ fuq it-trasportatur Ö jkun tat-trasportatur Õ.
 2. Meta t-trasportatur jistabbilixxi li, wara li kkunsidra ċ-ċirkostanzi ta’ każ partikolari, it-telf jew il-ħsara Ö id-dannu Õ setgħu oriġinaw minn riskju speċjali wieħed jew aktar imsemmija fl-Artikolu 36 paragrafu 3 Ö fl-Artikolu 36(3) Õ, għandu jkun preżunt li dan oriġina minn hemm. Il-persuna intitolata għandha, madankollu, Ö Madankollu, il-persuna intitolata għandu Õ jkollha d-dritt li tagħti evidenza li t-telf jew il-ħsara ma kienx Ö id-dannu ma kinux Õ attribwibbli la fis-sħiħ u lanqas parzjalment għal wieħed minn dawk ir-riskji.
 Artikolu 38
 Trasportaturi suċċessivi
 Jekk trasport irregolat b’kuntratt wieħed jitwettaq minn trasportaturi diversi suċċessivi, kull trasportatur bl-att proprju li jieħu f’idejh il-bagalja bil-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja jew il-vettura bil-vawċer tat-trasport, għandu jsir parti għall-kuntratt ta’ trasport fir-rigward tat-tmexxija tal-bagalja jew tat-trasport tal-vetturi, skont it-termini tal-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalja jew tal-vawċer tat-trasport u għandu jassumi l-obbligi li joriġinaw minn hemm. F’tali każ Ö F’dan il-każ, Õ kull trasportatur għandu jkun responsabbli għat-trasport matul ir-rotta sħiħa sal-kunsinna Ö sat-twassil Õ.
 Artikolu 39
 Trasportatur sostitut
 1. Fejn it-trasportatur ħalla t-twettiq tat-trasport, fis-sħiħ jew f’parti, f’idejn trasportatur sostitut, kemm jekk skont id-dritt fil-kuntratt ta’ trasport li jagħmel dan, jew le, it-trasportatur għandu madankollu jibqa’ responsabbli fir-rigward tat-trasport sħiħ Ö tat-trasport kollu Õ.
 2. Id-dispożizzjonijiet kollha ta’ dawn ir-Regoli Uniformi li jirregolaw ir-responsabbiltà tat-trasportatur għandhom japplikaw ukoll għar-responsabbiltà tat-trasportatur sostitut għat-trasport imwettaq minnu. L-Artikoli 48 u 52 għandhom japplikaw jekk titressaq azzjoni kontra l-impjegati jew kwalunkwe persuna oħra li t-trasportatur sostitut jagħmel użu mis-servizzi tagħha għat-twettiq tat-trasport.
 3. Kwalunkwe ftehim speċjali li skontu t-trasportatur jassumi obbligi mhux imposti minn dawn ir-Regoli Uniformi jew jirrinunzja drittijiet mogħtija minn dawn ir-Regoli Uniformi, m’għandu jkollu l-ebda effett fir-rigward tat-trasportatur Ö sostitut Õ sostituttiv li ma jkunx aċċettah espliċitament u bil-miktub. Kemm jekk it-trasportatur Ö sostitut Õ sostituttiv ikun aċċettah u kemm jekk le, it-trasportatur għandu xorta jibqa’ marbut bl-obbligi jew ir-rinunzji li jirriżultaw minn tali ftehim Ö dan il-ftehim Õ speċjali.
 4. Meta u safejn it-trasportatur u t-trasportatur sostituttiv Ö sostitut Õ ikunu t-tnejn responsabbli, ir-responsabbiltà għandha tkun konġunta u separata.
 5. L-ammont aggregat tal-kumpens pagabbli mit-trasportatur, it-trasportatur sostituttiv Ö sostitut Õ u s-servi tagħhom u persuni oħra li jkunu jużaw is-servizzi tagħhom għat-twettiq tat-trasportazzjoni m’għandux jaqbeż il-limiti previsti f’dawn ir-Regoli Uniformi.
 6. Dan l-Artikolu m’għandux jippreġudika d-drittijiet għal rikors li jistgħu jkunu jeżistu bejn it-trasportatur u t-trasportatur sostituttiv Ö sostitut Õ .
 Artikolu 40
 Preżunzjoni ta’ telf
 1. Il-persuna intitolata tista’, mingħajr ma tkun mitluba tipprovdi provi ulterjuri, tikkunsidra oġġett tal-bagalja bħala mitluf meta dan ma jkunx ġie kkunsinnat Ö twassal Õ lilha jew impoġġi għad-dispożizzjoni tagħha fi żmien erbatax-il jum wara li t-talba għall-kunsinja Ö għat-twassil Õ tkun saret skont l-Artikolu 22 paragrafu 3 Ö l-Artikolu 22(3) Õ.
 2. Jekk oġġett tal-bagalja li jkun meqjus li ntilef jiġi rkuprat fi żmien sena wara t-talba għall-kunsinja Ö għat-twassil Õ, it-trasportatur irid jinnotifika lill-persuna intitolata jekk l-indirizz tagħha jkun magħruf jew ikun jista’ jiġi aċċertat.
 3. Fi żmien tletin jum wara l-wasla ta’ notifika msemmija fil-paragrafu 2, il-persuna intitolata tista’ titlob li l-oġġett tal-bagalja jkun ikkunsinnat Ö jitwassal Õ lilha. F’dak il-każ, hija trid tħallas l-ispejjeż relatati mat-trasport tal-oġġett mill-post tal-kunsinna Ö tal-konsenja Õ għall-post fejn il-kunsinna tiġi mwettqa Ö il-konsenja trid tasal Õ u tirrimborża l-kumpens irċevut minbarra, skont il-każ, kwalunkwe spiża inkluża fih. Madankollu hija għandha żżomm id-drittijiet tagħha li titlob il-kumpens għal dewmien tal-kunsinna Ö fit-twassil Õ previst fl-Artikolu 43.
 4. Jekk l-oġġett tal-bagalja rkuprat ma jkunx miġbur fi żmien il-perjodu stipulat fil-paragrafu 3 jew jekk dan ma jkunx irkuprat sa aktar minn sena wara t-talba għall-kunsinna Ö għat-twassil Õ, it-trasportatur għandu jeħles minnu skont il-liġijiet u l-preskrizzjonijiet fis-seħħ fil-post fejn l-oġġett tal-bagalja jkun qiegħed.
 Artikolu 41
 Kumpens għal telf
 1. F’każ ta’ telf totali jew parzjali ta’ bagalja reġistrata, it-trasportatur irid iħallas, bl-esklużjoni tal-ħsarat Ö għajr għad-danni Õ l-oħrajn kollha:
 (a)
 jekk l-ammont ta’ telf jew il-ħsara mġarrba Ö id-dannu mġarrab Õ ikun ippruvat, kumpens daqs dak l-ammont imma mhux aktar minn 80 unità ta’ kont għal kull kilogramm ta’ massa qasira gross jew 1 200 unità ta’ kont għal kull oġġett tal-bagalja;
 (b)
 jekk l-ammont ta’ telf jew il-ħsara mġarrba Ö id-dannu mġarrab Õ ma jkunx stabbilit, ħsarat ta’ likwidazzjoni Ö id-danni likwidati Õ ta’ 20 unità ta’ kont għal kull kilogramm ta’ massa qasira gross jew 300 unità ta’ kont għal kull oġġett tal-bagalja;
 Il-metodu ta’ kumpens, għal kull kilogramm nieqes jew għal kull oġġett tal-bagalja, għandu jiġi ddeterminat mill-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport.
 2. Barra minn hekk, it-trasportatur irid jirrimborża l-ispiża għat-trasport tal-bagalja u ammonti oħrajn imħallsa fir-rigward tat-trasport tal-oġġett mitluf kif ukoll id-dazji tad-dwana u tas-sisa li jkunu diġà tħallsu.
 Artikolu 42
 Kumpens għal telf Ö danni Õ
 1. F’każ ta’ ħsara Ö dannu Õ fuq bagalja reġistrata, it-trasportatur irid iħallas kumpens ekwivalenti għat-telf fil-valur tal-bagalja, bl-esklużjoni tal-ħsarat Ö għajr id-danni Õ l-oħra kollha.
 2. Il-kumpens m’għandux ikun aktar minn:
 (a)
 jekk il-bagalja kollha naqsilha l-valur minħabba ħsara Ö dannu Õ, l-ammont li kien ikun pagabbli f’każ ta’ telf totali;
 (b)
 jekk parti biss tal-bagalja naqsilha l-valur minħabba ħsara Ö dannu Õ, l-ammont li kien ikun pagabbli kieku dik il-parti ntilfet;
 Artikolu 43
 Kumpens għal dewmien tal-kunsinna Ö fit-twassil Õ
 1. F’każ ta’ dewmien tal-kunsinna Ö fit-twassil Õ ta’ bagalja rreġistrata, it-trasportatur irid iħallas għal kull perjodu sħiħ ta’ 24 siegħa wara li l-kunsinna tkun intalbet Ö jkun intalab it-twassil Õ, iżda soġġett għal massimu ta’ 14-il jum:
 (a)
 jekk il-persuna intitolata jkollha provi li ġarrbet telf jew ħsara Ö dannu Õ b’dan, kumpens daqs l-ammont tat-telf jew tal-ħsara Ö tad-dannu Õ, sa mhux aktar minn 0,80 unità ta’ kont għal kull kilogramm ta’ massa gross tal-bagalja jew 14-il unità ta’ kont għal kull oġġett tal-bagalja, kunsinnat Ö imwassal Õ tard;
 (b)
 jekk il-persuna intitolata ma jkollhiex provi li ġarrbet telf jew ħsara Ö dannu Õ b’dan, ħsarat ta’ likwidazzjoni Ö id-danni likwidati Õ ta’ 0,14-il unità ta’ kont għal kull kilogramm ta’ massa gross tal-bagalja jew 2,80 unità ta’ kont għal kull oġġett tal-bagalja, kunsinnati Ö imwassla Õ tard.
 Il-metodi ta’ kumpens, skont kull kilogramm nieqes jew skont l-oġġetti tal-bagalja, għandu jkun determinat mill-Kundizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport.
 2. F’każ ta’ telf totali tal-bagalja, il-kumpens previst fil-paragrafu 1 m’għandux ikun pagabbli flimkien ma’ dak previst fl-Artikolu 41.
 3. F’każ ta’ telf ta’ parti tal-bagalja, il-kumpens previst fil-paragrafu 1 għandu jkun pagabbli fir-rigward ta’ dik il-parti tal-bagalja li ma tkunx intilfet.
 4. F’każ ta’ ħsara Ö dannu Õ tal-bagalja li ma tirriżultax minn dewmien ta’ kunsinna Ö fit-twassil Õ, il-kumpens previst fil-paragrafu 1 għandu, fejn xieraq, ikun pagabbli flimkien ma’ dak previst fl-Artikolu 42.
 5. It-total ta’ kumpens previst fil-paragrafu 1 flimkien ma’ dak pagabbli skont l-Artikoli 41 u 42 m’għandu fl-ebda każ jaqbeż il-kumpens li kien ikun pagabbli f’każ ta’ telf totali tal-bagalja.
 TAQSIMA 3
 Vetturi
 Artikolu 44
 Kumpens għal dewmien
 1. F’każ ta’ dewmien fit-tagħbija għal raġuni attribwita lit-trasportatur jew dewmien tal-kunsinna Ö fit-twassil Õ ta’ vettura, u jekk il-persuna intitolata jkollha provi li ġarrbet telf jew ħsara Ö dannu Õ b’dan, it-trasportatur irid iħallas kumpens mhux aktar mill-ammont tal-ispiża tat-trasport.
 2. Jekk, f’każ ta’ dewmien tat-tagħbija għal raġuni attribwita għat-trasportatur, il-persuna intitolata tagħżel li ma tipproċedix bil-kuntratt tat-trasport, l-ispiża tat-trasport għandha tkun rimborżata lilha. Barra minn hekk, il-persuna intitolata tista’, jekk ikollha provi li ġarrbet telf jew ħsara Ö dannu Õ bħala riżultat tad-dewmien, titlob kumpens ta’ mhux aktar mill-ispiża tat-trasport.
 Artikolu 45
 Kumpens għal telf
 F’każ ta’ telf totali jew parzjali ta’ vettura, il-kumpens pagabbli lill-persuna intitolata għat-telf jew il-ħsara Ö għad-dannu Õ ppruvati għandu jiġi kkalkulat abbażi tal-valur tas-soltu tal-vettura. Dan għandu ma jaqbiżx 8 000-il Ö Dan m’għandux jaqbeż it-8 000 Õ unità ta’ kont. Trejler mgħobbi jew mhux mgħobbi għandu jkun ikkunsidrat bħala vettura separata.
 Artikolu 46
 Obbligu Ö Responsabbiltà Õ fir-rigward ta’ oġġetti oħra
 1. Fir-rigward ta’ oġġetti li jitħallew fil-vettura jew jitpoġġew f’kaxxi (eż. kaxxi tal-bagalji jew tal-iskì) marbutin mal-vettura, it-trasportatur għandu jkun responsabbli biss għal telf jew ħsara Ö dannu Õ kkawżati tort tiegħu. Il-kumpens totali pagabbli m’għandux jaqbeż 400-il Ö l-400 Õ unità ta’ kont.
 2. Safejn jirrigwarda l-oġġetti stivati fuq barra tal-vettura, inkluż il-kaxxi msemmija fil-paragrafu 1, it-trasportatur għandu jkun responsabbli biss fir-rigward ta’ oġġetti ppustjati fuq barra tal-vettura jekk jiġi ppruvat li t-telf jew il-ħsara Ö id-dannu Õ jirriżultaw minn azzjoni jew ommissjoni, li t-trasportatur wettaq bl-intenzjoni biex jikkawża tali telf Ö dan it-telf Õ jew ħsara Ö dan id-dannu Õ jew bi traskuraġni u bl-għarfien li tali telf Ö dan it-telf Õ jew ħsara Ö dan id-dannu Õ probabbli jirriżultaw.
 Artikolu 47
 Dritt Ö Liġi Õ applikabbli
 Soġġett għad-dispożizzjonijiet ta’ din it-Taqsima, id-dispożizzjonijiet tat-Taqsima 2 relatati mar-responsabbiltà għall-bagalji għandha tapplika Ö għandhom japplikaw Õ għall-vetturi.
 Kapitolu IV
 Dispożizzjonijiet komuni
 Artikolu 48
 Telf ta’ dritt li jiġu invokati l-limiti tar-responsabbiltà
 Il-limiti tar-responsabbiltà previsti f’dawn ir-Regoli Uniformi kif ukoll id-dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali li jillimitaw il-kumpens għal ammont fiss, m’għandhomx japplikaw jekk jiġi ppruvat li t-telf jew il-ħsara Ö id-dannu Õ jirriżultaw minn att jew ommissjoni, li t-trasportatur ikun wettaq bl-intenzjoni li jikkawża tali telf Ö dan it-telf Õ jew ħsara Ö dan id-dannu Õ, jew bi traskuraġni u bl-għarfien li tali telf Ö dan it-telf Õ jew ħsara Ö dan id-dannu Õ probabbli jirriżultaw.
 Artikolu 49
 Konverżjoni u interess
 1. Fejn il-kalkolu tal-kumpens jeħtieġ il-konverżjoni ta’ somom espressi f’rata barranija, il-konverżjoni għandha tkun bir-rata tal-kambju applikabbli fil-jum u l-post tal-ħlas tal-kumpens.
 2. Il-persuna intitolata tista’ titlob interessi fuq il-kumpens, ikkalkulata fuq ħamsa fil-mija kull sena, mill-jum tal-pretensjoni previst fl-Artikolu 55 jew, jekk ma tkun saret l-ebda pretensjoni bħal din, mill-jum meta jkunu ġew istitwiti l-proċedimenti ġudizzjarji.
 3. Madankollu, fil-każ ta’ kumpens pagabbli skont l-Artikoli 27 u 28, l-interessi għandhom jingħaddu biss mill-jum meta jkunu seħħew l-avvenimenti relatati mal-istima tal-ammont tal-kumpens, jekk dak il-jum ikun aktar tard minn dak tal-pretensjoni jew mill-jum meta jkunu ġew istitwiti l-proċedimenti ġudizzjarji.
 4. Fil-każ ta’ bagalji, l-interessi għandhom ikunu pagabbli biss jekk il-kumpens jaqbeż is-16-il unità ta’ kont għal kull vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalji.
 5. Fil-każ ta’ bagalji, jekk il-persuna intitolata ma tissottomettix lit-trasportatur, fi żmien raġonevoli mogħti lilha, id-dokumenti ta’ appoġġ meħtieġa biex l-ammont tal-pretensjoni jiġi stabbilit finalment, l-ebda interess m’għandu jingħadd bejn l-għeluq taż-żmien mogħti u s-sottomissjoni reali ta’ tali dokumenti Ö l-iskadenza mogħtija u s-sottomissjoni proprja ta’ dawn id-dokumenti Õ.
 Artikolu 50
 Responsabbiltà f’każ ta’ inċidenti nukleari
 Skont ir-Regoli Uniformi għal telf jew ħsara Ö dannu Õ kkawżati minn inċident nukleari għandha titneħħa r-responsabbiltà minn fuq it-trasportatur meta l-operatur tal-installazzjoni nukleari jew persuna oħra li tissostitwih ikunu responsabbli għal telf jew ħsara Ö dannu Õ skont il-liġijiet u l-preskrizzjonijiet ta’ Stat li jirregola r-responsabbiltà fil-qasam tal-enerġija nukleari.
 Artikolu 51
 Persuni li t-trasportatur huwa responsabbli għalihom
 It-trasportatur għandu jkun responsabbli għall-impjegati tiegħu u persuni oħrajn li juża s-servizzi tagħhom għat-twettiq tat-trasport, meta dawn l-impjegati u persuni oħrajn ikunu qed jiffunzjonaw fi ħdan il-kamp ta’ applikazzjoni Ö qed jaġixxu fl-ambitu Õ tal-funzjonijiet tagħhom. L-amministraturi tal-infrastruttura tal-ferrovija li biha jitwettaq it-trasport għandhom ikunu kkunsidrati bħala persuni li t-trasportatur jagħmel użu tas-servizzi tagħhom għat-twettiq tat-trasport.
 Artikolu 52
 Azzjonijiet oħra
 1. Fil-każijiet kollha fejn dawn ir-Regoli Uniformi għandhom japplikaw, kwalunkwe azzjoni fir-rigward ta’ responsabbiltà, għal tkun xi tkun ir-raġuni Ö kwalunkwe raġuni Õ, jistgħu jitressqu kontra t-trasportatur biss soġġetti għall-kundizzjonijiet u l-limitazzjonijiet stabbiliti minn dawn ir-Regoli Uniformi.
 2. L-istess għandu japplika għal kwalunkwe azzjoni mressqa kontra l-impjegati u persuni oħrajn li t-trasportatur huwa responsabbli għalihom skont l-Artikolu 51.
 TITOLU V
 RESPONSABBILTÀ TAL-PASSIĠĠIER
 Artikolu 53
 Prinċipji speċjali ta’ responsabbiltà
 Il-passiġġier għandu jkun responsabbli għat-trasportatur għal kwalunkwe telf jew ħsara Ö dannu Õ:
 (a)
 li tirriżulta minn nuqqas li Ö meta jonqos milli Õ jaqdi l-obbligi tiegħu skont
 (b)
 ikkawżati minn oġġetti u annimali li hu jġib miegħu,
 sakemm hu ma jagħtix provi li t-telf jew ħsara Ö id-dannu Õ kienu kkawżati minn ċirkostanzi li hu ma setax jevita u li l-konsegwenzi tagħhom ma setax jipprevjeni, minkejja l-fatt li hu eżerċita d-diliġenza meħtieġa ta’ passiġġier kuxjenzjuż. Din id-dispożizzjoni m’għandhiex taffettwa r-responsabbiltà tat-trasportatur skont l-Artikoli 26 u 33 paragrafu 1 Ö l-Artikoli 22 u 33(1) Õ.
 TITOLU VI
 DIKJARAZZJONI TAD-DRITTIJIET
 Artikolu 54
 Aċċertazzjoni ta’ telf jew ħsara Ö dannu Õ parzjali
 1. Meta telf parzjali Ö ta’ oġġett trasportat Õ, jew ħsara fil-karigu Ö dannu ta’ oġġett trasportat fir-responsabbiltà Õ tat-trasportatur (bagalji, vetturi) jiġi skopert jew meqjus mit-trasportatur jew allegat mill-persuna intitolata, it-trasportatur irid, mingħajr dewmien, u jekk possibbli fil-preżenza tal-persuna intitolata, jikteb rapport fejn jiddikjara, skont in-natura tat-telf jew ħsara Ö id-dannu Õ, il-kundizzjoni tal-artikolu Ö tal-oġġett Õ u, sa fejn possibbli, il-qies tat-telf jew ħsara Ö tad-dannu Õ, il-kaġun u ż-żmien ta’ meta seħħ.
 2. Kopja tar-rapport irid ikun provdut mingħajr ħlas lill-persuna intitolata.
 3. Jekk il-persuna intitolata ma taċċettax ir-riżultat fir-rapport, din tista’ titlob li l-kundizzjoni tal-valiġġa Ö tal-bagalja Õ jew tal-vettura u l-kawża u l-ammont tat-telf jew ħsara Ö tad-dannu Õ jkunu aċċertati minn espert imqabbad mill-partijiet tal-kuntratt ta’ trasport jew minn qorti jew tribunal. Il-proċedura ta’ wara għandha tkun irregolata mil-liġijiet u l-preskrizzjonijiet tal-Istat fejn iseħħ tali aċċertazzjoni Ö isseħħ din l-aċċertazzjoni Õ.
 Artikolu 55
 Pretensjonijiet
 1. Pretensjonijiet relatati mar-responsabbiltà tat-trasportatur f’każ ta’ mewt, jew korriment personali, il-passiġġieri jridu jindirizzaw bil-miktub lit-trasportatur li kontrih tista’ titressaq azzjoni. Fil-każ ta’ trasport regolat minn kuntratt wieħed u mwettaq minn trasportaturi suċċessivi, il-pretensjonijiet jistgħu jiġu indirizzati wkoll lill-ewwel jew l-aħħar trasportatur kif ukoll lit-trasportatur li jkollu l-post prinċipali tan-negozju, jew il-fergħa jew l-aġenzija li kkonkludew il-kuntratt ta’ trasport fl-Istat fejn il-passiġġier ikollu d-domiċilju jew ir-residenza abitwali tiegħu.
 2. Pretensjonijiet oħrajn relatati mal-kuntratt ta’ trasport iridu jkunu indirizzati bil-miktub lit-trasportatur speċifikat fl-Artikolu 56 paragrafi 2 u 3 Ö fl-Artikolu 56(2) u (3) Õ.
 3. Id-dokumenti li l-persuna intitolata taħseb li jixraq tissottomettihom mal-pretensjoni għandhom ikunu ppreżentati fil-forma oriġinali jew il-kopji tagħhom, fejn xieraq, il-kopji debitament ċertifikati jekk it-trasportatur ikun jeħtieġ hekk. Mal-ftehim tal-pretensjoni, it-trasportatur jista’ jitlob iċ-ċediment tal-biljett, il-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-valiġġa Ö tal-bagalja Õ u l-vawċer tat-trasport.
 Artikolu 56
 Trasportaturi li tista’ titressaq azzjoni kontrihom
 1. Azzjoni bbażata fuq ir-responsabbiltà tat-trasportatur f’każ ta’ mewt ta’, jew korriment personali għall-passiġġieri, jistgħu jitressqu biss kontra trasportatur li huwa responsabbli skont l-Artikolu 26 paragrafu 5 Ö l-Artikolu 26(5) Õ.
 2. Soġġetti għall-paragrafu 4, azzjonijiet oħrajn imressqa minn passiġġieri abbażi tal-kuntratt ta’ trasport jistgħu jittieħdu biss kontra l-ewwel trasportatur, l-aħħar trasportatur jew it-trasportatur li jkun wettaq il-parti tat-trasport li matulha jkun seħħ l-avveniment li wassal għall-proċedimenti.
 3. Meta, fil-każ ta’ trasport imwettaq minn trasportaturi suċċessivi, it-trasportatur li jrid iwassal il-bagalji jew il-vettura jkun imdaħħal bil-kunsens tiegħu fil-vawċer tar-reġistrazzjoni tal-bagalji jew fil-vawċer tat-trasport, azzjoni tista’ tittieħed kontrih skont il-paragrafu 2 anke jekk huwa ma jkunx irċieva l-bagalji jew il-vettura.
 4. Azzjoni għall-irkupru ta’ somma mħallsa skont il-kuntratt ta’ trasport tista’ tittieħed kontra t-trasportatur li jkun ġabar dik is-somma jew kontra t-trasportatur li tkun inġabret f’ismu.
 5. Azzjoni tista’ tittieħed kontra trasportatur għajr kontra dawk speċifikati fil-paragrafi 2 u 4 meta tkun istitwita b’kontropretensjoni jew b’eċċezzjoni fil-proċedimenti relatati ma’ pretensjoni prinċipali bbażata fuq l-istess kuntratt ta’ trasport.
 6. Sakemm dawn ir-Regoli Uniformi japplikaw għat-trasportatur sostitut, azzjoni tista’ tittieħed kontrih ukoll.
 7. Jekk il-kwerelant ikollu għażla bejn bosta trasportaturi, id-dritt tiegħu għall-għażla għandu jkun mitmum hekk kif iressaq azzjoni kontra wieħed minnhom; dan għandu japplika wkoll jekk il-kwerelant għandu għażla bejn trasportatur wieħed jew aktar u trasportatur sostitut.
 Artikolu 58
 Tneħħija tad-dritt għal azzjoni f’każ ta’ mewt jew korriment personali
 1. Kwalunkwe dritt għal azzjoni mill-persuna intitolata bbażat fuq ir-responsabbiltà tat-trasportatur f’każ ta’ mewt jew korriment personali ta’ passiġġieri, għandu jitneħħa jekk notifika tal-inċident tal-passiġġier ma tkunx ingħatat mill-persuna intitolata, fi żmien 12-il xahar minn meta jkun sar jaf bit-telf jew bil-ħsara Ö bid-dannu Õ, lil wieħed mit-trasportaturi li lilu tista’ tiġi indirizzata pretensjoni skont l-Artikolu 55 paragrafu 1 Ö l-Artikolu 55(1) Õ. Fejn il-persuna intitolata tagħti notifika verbali tal-inċident lit-trasportatur, it-trasportatur għandu jforniha b’konferma ta’ tali notifika Ö din in-notifika Õ verbali.
 2. Madankollu, id-dritt għal azzjoni m’għandux jitneħħa jekk
 (a)
 fi żmien il-perjodu previst fil-paragrafu 1, il-persuna intitolata tkun indirizzat pretensjoni lil wieħed mit-trasportaturi nominati fl-Artikolu 55 paragrafu 1 Ö fl-Artikolu 55(1) Õ;
 (b)
 fi żmien il-perjodu previst fil-paragrafu 1 it-trasportatur li jkun responsabbli jkun sar jaf bl-inċident tal-passiġġier b’xi mod ieħor;
 (c)
 notifika tal-inċident ma tkunx ingħatat, jew tkun ingħatat tard, bħala riżultat ta’ ċirkostanzi mhux attribwiti għall-persuna intitolata;
 (d)
 il-persuna intitolata tagħti provi li l-inċident kien ikkawżat tort fuq il-parti tat-trasportatur.
 Artikolu 59
 Tneħħija tad-dritt għal azzjoni li tirriżulta mit-trasport ta’ bagalji
 1. L-aċċettazzjoni tal-bagalji mill-persuna intitolata għandha tneħħi d-drittijiet kollha għal azzjoni kontra t-trasportatur li tirriżulta mill-kuntratt ta’ trasport f’każ ta’ telf, ħsara Ö dannu Õ jew dewmien parzjali tal-kunsinna Ö fit-twassil Õ.
 2. Madankollu, id-dritt għal azzjoni m’għandux jitneħħa:
 (a)
 f’każ ta’ telf jew ħsara Ö dannu Õ parzjali, jekk
 (b)
 f’każ ta’ telf jew ħsara Ö dannu Õ li ma jkunux jidhru li l-eżistenza tagħhom tkun aċċertata wara l-aċċettazzjoni tal-bagalji mill-persuna intitolata, jekk din il-persuna
 (c)
 f’każ ta’ dewmien tal-kunsinna Ö fit-twassil Õ, jekk fi żmien wieħed u għoxrin jum il-persuna intitolata tkun aċċertat id-drittijiet tagħha kontra wieħed mit-trasportaturi speċifikati fl-Artikolu 56 paragrafu 3 Ö l-Artikolu 56(3) Õ;
 (d)
 jekk il-persuna intitolata tagħti provi li t-telf jew ħsara Ö id-dannu Õ jkunu kkawżati tort tat-trasportatur.
 Artikolu 60
 Limitazzjoni tal-azzjonijiet
 1. Il-perjodu ta’ limitazzjoni ta’ azzjonijiet għal ħsarat ibbażati Ö danni bbażati Õ fuq ir-responsabbiltà tat-trasportatur f’każ ta’ mewt jew korriment personali ta’ passiġġieri għandu jkun:
 (a)
 fil-każ ta’ passiġġier, tliet snin mill-jum wara l-inċident;
 (b)
 fil-każ ta’ persuni intitolati oħrajn, tliet snin mill-jum wara l-mewt tal-passiġġier, soġġett għal massimu ta’ ħames snin mill-jum wara l-inċident.
 2. Il-perjodu ta’ limitazzjoni għal azzjonijiet oħrajn li jirriżultaw mill-kuntratt tat-trasport għandu jkun ta’ sena. Madankollu, il-perjodu ta’ limitazzjoni għandu jkun sentejn fil-każ ta’ azzjoni għal telf jew ħsara Ö dannu Õ li jirriżultaw minn att jew ommissjoni mwettqa bl-intenzjoni li jiġu kkawżati tali telf Ö dan it-telf Õ jew ħsara Ö dan id-dannu Õ, jew bi traskuraġni u bl-għarfien li tali telf Ö dan it-telf Õ jew ħsara Ö dan id-dannu Õ probabbli jirriżultaw.
 3. Il-perjodu ta’ limitazzjoni previst fil-paragrafu 2 għandu jgħodd għal azzjonijiet:
 (a)
 għal kumpens ta’ telf totali, mill-erbatax-il jum wara l-għeluq tal-perjodu ta’ żmien previst fl-Artikolu 22 paragrafu 3 Ö l-iskadenza prevista fl-Artikolu 22(31) Õ;
 (b)
 għal kumpens ta’ telf parzjali, ħsara Ö dannu Õ jew dewmien ta’ kunsinna Ö fit-twassil Õ, mill-jum meta l-kunsinna tkun saret Ö jkun sar it-twassil Õ;
 (c)
 fil-każijiet l-oħrajn kollha li jinvolvu t-trasport ta’ passiġġieri, mill-jum tal-għeluq tal-validità Ö meta tiskadi l-validità Õ tal-biljett.
 Il-jum indikat għall-bidu tal-perjodu ta’ limitazzjoni m’għandux ikun inkluż fil-perjodu.
 4. [...]
 5. [...]
 6. Inkella, is-sospensjoni u l-interruzzjoni tal-perjodi ta’ limitazzjoni għandhom jiġu regolati mil-liġi nazzjonali.
 TITOLU VII
 RELAZZJONIJIET BEJN IT-TRASPORTATURI
 Artikolu 61
 Apporzjonament tal-ispiża tat-trasport
 1. Kwalunkwe trasportatur li jkun ġabar jew li kellu jiġbor spiża tat-trasport, irid iħallas lit-trasportaturi konċernati s-sehem rispettiv tagħhom ta’ tali spiża Ö din l-ispiża Õ. Il-metodi tal-ħlas għandhom jiġu ffissati bi ftehim bejn it-trasportaturi.
 2. L-Artikolu 6 paragrafu 3 Ö L-Artikolu 6(3) Õ, l-Artikolu 16 paragrafu 3 Ö l-Artikolu 16(3) Õ u l-Artikolu 25 għandhom japplikaw ukoll għar-relazzjonijiet bejn it-trasportaturi suċċessivi.
 Artikolu 62
 Dritt għal rikors
 1. Trasportatur li jkun ħallas kumpens skont dawn ir-Regoli Uniformi għandu jkollu dritt għal rikors kontra t-trasportaturi li jkunu ħadu sehem fit-trasport skont id-dispożizzjonijiet li ġejjin:
 (a)
 it-trasportatur li jkun ikkawża t-telf jew ħsara Ö id-dannu Õ għandu jkun l-uniku responsabbli għalihom;
 (b)
 meta t-telf jew ħsara Ö id-dannu Õ jkunu ġew ikkawżati minn bosta trasportaturi, kull wieħed għandu jkun responsabbli għat-telf jew ħsara Ö għad-dannu Õ li jkun ikkawża; jekk tali distinzjoni Ö din id-distinzjoni Õ tkun impossibbli, il-kumpens għandu jkun proporzjonat bejniethom skont l-ittra c);
 (c)
 jekk ma jkunx jista’ jiġi ppruvat liema mit-trasportaturi jkun ikkawża t-telf jew ħsara Ö id-dannu Õ, il-kumpens għandu jkun proporzjonat bejn it-trasportaturi kollha li jkunu ħadu sehem fit-trasport, għajr dawk li jkollhom provi li t-telf jew ħsara Ö id-dannu Õ ma jkunux ikkawżati minnhom; tali apporzjonament Ö dan l-apporzjonament Õ għandu jkun proporzjonat skont is-sehem rispettiv tagħhom tal-ispiża tat-trasport.
 2. Fil-każ ta’ insolvenza ta’ xi wieħed minn dawn it-trasportaturi, is-sehem mhux imħallas li jkun dovut minnu għandu jiġi apporzjonat fost it-trasportaturi l-oħra kollha li jkunu ħadu sehem fit-trasport, skont il-proporzjon tas-sehem rispettiv tagħhom tal-ispiża tat-trasport.
 Artikolu 63
 Proċedura għal rikors
 1. Il-validità tal-ħlas magħmul mit-trasportatur li jeżerċita dritt għal rikors skont l-Artikolu 62 ma tistax tiġi kontestata mit-trasportatur li kontrih ikun ġie eżerċitat id-dritt għal rikors, meta l-kumpens ikun ġie determinat minn qorti jew tribunal u meta t-trasportatur imsemmi l-aħħar, debitament moqdi bin-notifika tal-proċedimenti, ikun ġie mogħti opportunità li jintervjeni fil-proċedimenti. Il-qorti jew it-tribunal imqabbdin mill-azzjoni prinċipali għandhom jiddeterminaw iż-żmien li għandu jingħata għal tali notifika Ö din in-notifika Õ tal-proċedimenti u għal intervenzjoni fil-proċedimenti.
 2. Trasportatur li jeżerċita d-dritt tiegħu għal rikors irid jippreżenta l-pretensjoni tiegħu f’wieħed u fl-istess proċediment kontra t-trasportaturi kollha li magħhom ma jkunx laħaq ftehim, inkella għandu jitlef id-dritt tiegħu għal rikors fil-każ ta’ dawk li kontrihom hu ma jkunx ħa proċedimenti.
 3. Il-qorti jew it-tribunal għandhom jagħtu d-deċiżjoni tagħhom f’sentenza waħda u fl-istess dwar il-pretensjonijiet kollha ta’ rikors imressqa quddiemu.
 4. It-trasportatur li jkun jixtieq jinforza d-dritt tiegħu għal rikors jista’ jressaq l-azzjoni tiegħu fil-qrati jew it-tribunali tal-Istat li fit-territorju tiegħu, wieħed mit-trasportaturi li jkunu ħadu sehem fit-trasport ikollu l-post prinċipali tan-negozju tiegħu, jew il-fergħa jew aġenzija li jkunu kkonkludew il-kuntratt ta’ trasport.
 5. Meta l-azzjoni trid tittieħed kontra bosta trasportaturi, it-trasportatur kwerelant għandu jkun intitolat li jagħżel il-qorti jew it-tribunal li fihom hu se jressaq il-proċedimenti minn fost dawk kompetenti skont il-paragrafu 4.
 6. Il-proċedimenti tar-rikors ma jistgħux jingħaqdu ma’ proċedimenti għal kumpens meħuda mill-persuna intitolata skont il-kuntratt ta’ trasport.
 Artikolu 64
 Ftehim rigward rikors
 It-trasportaturi jistgħu jikkonkludu ftehim li jidderoga mill-Artikoli 61 u 62.
 ê 1371/2007/KE Anness II (adattat)
 ð ġdid
 ANNESS II
 INFORMAZZJONI MINIMA LI GĦANDHOM JAGĦTU L-IMPRIŻI FERROVJARJI U/JEW L-BEJJIEGĦA TAL-BILJETTI
 Parti I:
 Informazzjoni qabel il-vjaġġ
 –Kundizzjonijiet ġenerali applikabbli għall-kuntratt
 –Skedi taż-żmien u kundizzjonijiet għall-aktar vjaġġi mgħaġġla
 –Skedi taż-żmien u kundizzjonijiet għall-irħas nollijiet
 –Aċċessibbiltà, kundizzjonijiet tal-aċċess u disponibbiltà abbord ta’ faċilitajiet għall-persuni b’diżabilità Ö b’diżabbiltà Õ u għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa ð skont ir-rekwiżiti tal-aċċessibbiltà stabbiliti fid-Direttiva XXX ï
 –Aċċessibbiltà u kKundizzjonijiet tal-aċċess għar-roti
 –Disponibbiltà ta’ postijiet fiż-żoni tat-tipjip u ta’ mingħajr tipjip, tal-ewwel u t-tieni klassi kif ukoll ta’ kuċċetti u vaguni tal-irqad
 –Kwalunkwe attività li probabbilment tfixkel jew iddewwem is-servizzi
 –Disponibbiltà ta’ servizzi abbord
 –Proċeduri għar-riklamazzjoni ta’ bagalji mitlufa
 –Proċeduri għas-sottomissjoni tal-ilmenti.
 Parti II: Informazzjoni waqt il-vjaġġ
 –Servizzi abbord
 –L-istazzjon li jmiss
 –Dewmien
 –Servizzi prinċipali ta’ kollegament
 –Kwistjonijiet ta’ sigurtà u sikurezza
 ê 1371/2007/KE Anness III
 ANNESS III
 STANDARDS MINIMI TAL-KWALITÀ TAS-SERVIZZ
 Informazzjoni u biljetti
 Puntwalità tas-servizzi, u prinċipji ġenerali għat-trattament tal-interruzzjonijet tas-servizzi; Kanċellazzjoni tas-servizzi
 Indafa tal-ferroviji u tal-faċilitajiet fl-istazzjon (il-kwalità tal-arja fil-vaguni, l-iġjene tal-faċilitajiet sanitarji, eċċ.)
 Stħarriġ dwar is-sodisfazzjon tal-konsumaturi
 Trattament tal-ilmenti, rimborżi u kumpens għal nuqqas ta’ konformità mal-istandards tal-kwalità tas-servizz; Għajnuna mogħtija lill-persuni b’diżabbiltà u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa.
 ò ġdid
 I.
 Rekwiżiti għall-impriżi ferrovjarji
 Fuq is-sit web tagħhom, sat-30 ta’ Ġunju ta’ kull sena, l-impriżi ferrovjarji għandhom jippubblikaw ir-rapport dwar il-kwalità tas-servizz li jkun jikkorrispondi għas-sena kummerċjali ta’ qabel u jibagħtuh lill-Korp Nazzjonali tal-Infurzar u lill-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea għall-pubblikazzjoni fuq is-sit web tagħha. Fuq is-sit web tagħha, l-impriża għandha tippubblika r-rapport bil-lingwa/i nazzjonali uffiċjali tagħha, u jekk ikun possibbli b’lingwi oħra tal-Unjoni, inkluż taqsira bl-Ingliż.
 Ir-rapporti tal-kwalità tas-servizz għandhom jinkludu informazzjoni tal-anqas dwar dawn li ġejjin:
 1)Puntwalità tas-servizzi, u prinċipji ġenerali biex l-impriżi ferrovjarji jittrattaw l-interruzzjonijiet tas-servizzi;
 (a)
 id-dewmien
 (i)id-dewmien medju ġenerali tas-servizzi bħala persentaġġ għal kull kategorija tas-servizz (internazzjonali, domestiku fuq distanza twila, reġjonali u urban/suburban);
 (ii)il-persentaġġ tas-servizzi mdewma waqt it-tluq;
 (iii)il-persentaġġ tas-servizzi mdewma waqt il-wasla:
 –il-persentaġġ ta’ dewmien ta’ inqas minn 60 minuta;
 –il-persentaġġ ta’ dewmien ta’ bejn 60-199 minuta;
 –il-persentaġġ ta’ dewmien ta’ 120 minuta jew aktar;
 (b)
 il-kanċellazzjonijiet tas-servizzi
 il-kanċellazzjonijiet tas-servizzi bħala persentaġġ għal kull kategorija tas-servizz (internazzjonali, domestiku fuq distanza twila, reġjonali u urban/suburban);
 (c)
 l-applikazzjoni tar-Regolament b’rabta mad-dewmien u l-kanċellazzjonijiet tas-servizzi:
 (i) l-għadd ta’ passiġġieri li ngħataw l-attenzjoni u l-assistenza;
 (ii) l-ispiża biex ingħataw dawn l-attenzjoni u l-assistenza;
 (iii) l-għadd ta’ passiġġieri li ngħataw kumpens;
 (iv) l-ispiża tal-kumpens mogħti;
 (2)Stħarriġ dwar is-sodisfazzjon tal-konsumaturi
 Sett minimu ta’ kategoriji li għandhom jiġu inklużi:
 (i) il-puntwalità tal-ferroviji;
 (ii)l-informazzjoni lill-passiġġieri f’każ ta’ dewmien;
 (iii)il-preċiżjoni u d-disponibbiltà tal-informazzjoni fuq il-ferroviji;
 (iv)il-kwalità tal-manutenzjoni/il-kundizzjonijiet tal-ferroviji;
 (v)il-livell tas-sigurtà fuq il-ferroviji;
 (vi)l-indafa fuq il-ferroviji;
 (vii)l-għoti ta’ informazzjoni utli matul il-vjaġġ;
 (viii)id-disponibbiltà ta’ tojlits ta’ kwalità tajba fuq kull ferrovija;
 (ix)l-indafa u l-manutenzjoni tal-istazzjonijiet bi standards għoljin;
 (x)l-aċċessibbiltà tal-ferroviji u tal-faċilitajiet abbord, fosthom tojlits aċċessibbli;
 (xi)l-għadd ta’ inċidenti u l-kwalità tal-assistenza mogħtija lill-persuni b’diżabbiltà u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa abbord skont l-Artikolu 24, irrispettivament min-notifika minn qabel tat-talba tal-assistenza.
 (3) It-trattament tal-ilmenti
 (i)l-għadd ta’ ilmenti u l-eżitu;
 (ii)il-kategoriji tal-ilmenti;
 (iii)l-għadd ta’ lmenti proċessati;
 (iv)iż-żmien medju għar-rispons;
 (v)it-titjib possibbli, l-azzjoni li ttieħdu.
 (4)
 L-assistenza mogħtija lill-persuni b’diżabbiltà u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa
 l-għadd ta’ każijiet ta’ assistenza għal kull kategorija tas-servizz (internazzjonali, domestiku fuq distanza twila, reġjonali u urbani/suburbani);
 (5)
 L-interruzzjonijiet
 l-eżistenza u deskrizzjoni qasira tal-pjanijiet ta’ kontinġenza, il-pjanijiet tal-ġestjoni tal-kriżijiet.
 II.
 Rekwiżiti għall-amministraturi tal-istazzjonijiet u għall-amministraturi tal-infrastruttura
 Ir-rapporti tal-kwalità tas-servizz għandhom jinkludu informazzjoni tal-anqas dwar dawn li ġejjin:
 (1)Informazzjoni u biljetti
 (i)il-proċedura għat-trattament tat-talbiet għall-informazzjoni fl-istazzjon;
 (ii)il-proċedura u l-mezzi biex tingħata informazzjoni dwar l-iskedi tal-ferroviji, it-tariffi u l-pjattaformi; il-kwalità tal-informazzjoni;
 (iii)it-turija ta’ informazzjoni dwar id-drittijiet u l-obbligi skont ir-Regolament u d-dettalji tal-kuntatt tal-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar;
 (iv)il-faċilitajiet għax-xiri tal-biljetti;
 (v)id-disponibbiltà ta’ persunal fl-istazzjon biex jagħti l-informazzjoni u jbigħ il-biljetti;
 (vi)l-għoti ta’ informazzjoni lill-persuni b’diżabbiltà u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa;
 (2)Il-prinċipji ġenerali li jindirizzaw l-interruzzjonijiet fis-servizz
 (i)l-għadd ta’ passiġġieri li ngħataw l-attenzjoni u l-assistenza;
 (ii)l-ispiża biex ingħataw dawn l-attenzjoni u l-assistenza;
 (3)Deskrizzjoni tal-miżuri fis-seħħ li jiżguraw l-indafa tal-faċilitajiet fl-istazzjon (it-tojlits, eċċ.)
 (i)l-intervalli tat-tindif;
 (ii)id-disponibbiltà ta’ tojlits;
 (4)Stħarriġ dwar is-sodisfazzjon tal-konsumaturi
 Sett minimu ta’ kategoriji li għandhom jiġu inklużi:
 (i)l-informazzjoni lill-passiġġieri f’każ ta’ dewmien;
 (ii)il-preċiżjoni, id-disponibbiltà u l-aċċessibbiltà tal-informazzjoni dwar l-iskedi tal-ferroviji jew il-pjattaformi;
 (iii)il-livell tas-sigurtà fl-istazzjon;
 (iv)iż-żmien meħud biex jiġu indirizzati t-talbiet għall-informazzjoni fl-istazzjonijiet;
 (v)id-disponibbiltà ta’ tojlits ta’ kwalità tajba fl-istazzjon (inkluż l-aċċessibbiltà);
 (vi)l-indafa u l-manutenzjoni tal-istazzjonijiet;
 (vii)l-aċċessibbiltà tal-istazzjon u tal-faċilitajiet tal-istazzjon.
 (viii)l-għadd tal-inċidenti u l-kwalità tal-assistenza mogħtija lill-persuni b’diżabbiltà u lill-persuni b’mobbiltà mnaqqsa fl-istazzjon.
 ò ġdid
 ANNESS IV
 PROĊEDURA GĦAT-TRATTAMENT TAL-ILMENTI
 GĦALL-KORPI NAZZJONALI TAL-INFURZAR
 F’każijiet kumplessi bħalma huma l-każijiet li jinvolvu aktar minn pretensjoni waħda jew għadd ta’ operaturi, ivvjaġġar transfruntier jew inċidenti fit-territorju ta’ Stat Membru li ma jkunx dak li jkun ta l-liċenzja lill-impriża, b’mod partikolari meta ma jkunx ċar liema Korp Nazzjonali tal-Infurzar hu kompetenti, jew meta teħfief jew titħaffef ir-riżoluzzjoni tal-ilment, il-Korpi Nazzjonali tal-Infurzar għandhom jikkoperaw bejniethom biex jidentifikaw il-korp ewlieni li għandu jservi ta’ punt tal-kuntatt uniku għall-passiġġieri. Kull Korp Nazzjonali tal-Infurzar involut għandu jikkopera biex teħfief ir-riżoluzzjoni tal-ilment (inkluż billi tixtered l-informazzjoni, tingħata għajnuna bi traduzzjoni tad-dokumenti u tingħata informazzjoni dwar iċ-ċirkostanzi tal-inċidenti). Il-passiġġieri għandhom jiġu mgħarrfa liema korp qed jaġixxi bħala dak ewlieni.
 ò ġdid
 ANNESS V
 Tabella ta’ Korrelazzjoni
 Ir-Regolament (KE) Nru 1371/2007
 Dan ir-Regolament
 Artikolu 1
 Artikolu 1
 Artikolu 1(a)
 Artikolu 1(a)
 Artikolu 1(b)
 Artikolu 1(b)
 ----
 Artikolu 1(c)
 Artikolu 1(c)
 Artikolu 1(d)
 ----
 Artikolu 1(e)
 Artikolu 1(d)
 Artikolu 1(f)
 Artikolu 1(e)
 Artikolu 1(g)
 ----
 Artikolu 1(h)
 Artikolu 1(f)
 Artikolu 1(i)
 Artikolu 2
 Artikolu 2
 Artikolu 2 (1)
 Artikolu 2 (1)
 Artikolu 2 (2)
 ----
 Artikolu 2 (3)
 ----
 Artikolu 2 (4)
 ----
 Artikolu 2 (5)
 ----
 Artikolu 2 (6)
 ----
 Artikolu 2 (7)
 ----
 ----
 Artikolu 2 (2)
 ----
 Artikolu 2 (3)
 Artikolu 3
 Artikolu 3
 Artikolu 3 (1)
 Artikolu 3 (1)
 Artikolu 3 (2), (3)
 ----
 Artikolu 3 (4)
 Artikolu 3 (2)
 Artikolu 3 (5)
 Artikolu 3 (3)
 Artikolu 3 (6)
 Artikolu 3 (4)
 Artikolu 3 (7)
 Artikolu 3 (5)
 Artikolu 3 (8)
 Artikolu 3 (6)
 Artikolu 3 (9)
 Artikolu 3 (7)
 Artikolu 3 (10)
 Artikolu 3 (8)
 ----
 Artikolu 3 (9)
 ----
 Artikolu 3 (10)
 Artikolu 3 (11)
 Artikolu 3 (11)
 ----
 Artikolu 3 (12)
 Artikolu 3 (12)
 Artikolu 3 (13)
 Artikolu 3 (13)
 Artikolu 3 (14)
 Artikolu 3 (14)
 ----
 Artikolu 3 (15)
 Artikolu 3 (16)
 Artikolu 3 (16)
 Artikolu 3 (17)
 Artikolu 3 (17)
 Artikolu 3 (18)
 ----
 Artikolu 3 (19)
 Artikolu 4
 Artikolu 4
 ----
 Artikolu 5
 Artikolu 5
 Artikolu 6
 Artikolu 6
 Artikolu 7
 Artikolu 7
 Artikolu 8
 Artikolu 8
 Artikolu 9
 ----
 Artikolu 9 (4)
 Artikolu 9
 Artikolu 10
 Artikolu 9 (3)
 ----
 ----
 Artikolu 10 (5), (6)
 Artikolu 10
 ----
 Artikolu 11
 Artikolu 11
 Artikolu 12
 Artikolu 12
 Artikolu 12 (2)
 ----
 Artikolu 13
 Artikolu 13
 Artikolu 14
 Artikolu 14
 Artikolu 15
 Artikolu 15
 Artikolu 16
 Artikolu 16
 ----
 Artikolu 16 (2), (3)
 Artikolu 17
 Artikolu 17
 ----
 Artikolu 17 (8)
 Artikolu 18
 Artikolu 18
 ----
 Artikolu 18 (6)
 ----
 Artikolu 19
 Artikolu 19
 Artikolu 20
 Artikolu 20
 Artikolu 21
 Artikolu 21 (1)
 ----
 Artikolu 21 (2)
 Artikolu 22 (2) u Artikolu 23 (2)
 Artikolu 22
 Artikolu 22
 Artikolu 22 (2)
 ----
 ----
 Artikolu 22 (4)
 Artikolu 23
 Artikolu 23
 ----
 Artikolu 23 (4)
 Artikolu 24
 Artikolu 24
 Artikolu 25
 Artikolu 25 (1), (2), (3)
 ----
 Artikolu 26
 Artikolu 26
 Artikolu 27
 Artikolu 27
 Artikolu 28
 ----
 Artikolu 28 (3)
 Artikolu 27 (3)
 Artikolu 28 (4)
 Artikolu 28
 Artikolu 29
 Artikolu 29
 Artikolu 30
 Artikolu 30
 Artikolu 31
 ----
 Artikolu 32, 33
 Artikolu 31
 Artikolu 34
 ----
 Artikolu 34 (1), (3)
 Artikolu 32
 Artikolu 35
 Artikolu 33
 ----
 Artikolu 34
 Artikolu 36
 Artikolu 35,
 ----
 ----
 Artikolu 37
 Artikolu 36
 Artikolu 38
 ----
 Artikolu 39
 Artikolu 37
 Artikolu 40
 Anness I
 Anness I
 Anness II
 Anness II
 Anness III
 Anness III
 ----
 Anness IV sa V