type: legislation

text:
 |
 52011PC0707
 Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le clár tomhaltóirí 2014-2020 /* COIM/2011/0707 leagan deireanach - 2011/0340 (COD) */
 MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
 1. COMHTHÉACS AN TOGRA
 I Straitéis Eoraip 2020
 iarrtar go ndéantar "saoránaigh a chumhachtú chun ról iomlán a bheith acu
 sa mhargadh aonair", rud a éilíonn go "neartófar a gcumas chun earraí
 agus seirbhísí a cheannach trasteorann agus a muinín ann".
 Is léir anois
 níos mó ná riamh, ag tráth a dteastaíonn foinsí nua fáis san Eoraip, gur réimse
 é beartas tomhaltóirí lenar féidir rannchuidiú chun cuspóirí Eoraip 2020 a
 bhaint amach. Tá 500 milliún tomhaltóir san Eoraip agus baineann 56% de OTI an
 AE le caiteachas tomhaltóirí. Dá mhéad is féidir le tomhaltóirí cinntí
 eolasacha a dhéanamh, is ea is mó an tionchar a bheidh acu ar neartú an
 Mhargaidh Aonair agus ar fhás a spreagadh. Ar an gcaoi sin, is féidir le
 tomhaltóirí cumhachtaithe, a bhfuil cosaint mhaith acu agus ar féidir leo
 tairbhe a bhaint as an Margadh Aonair, is féidir leo nuálaíocht agus fás a
 spreagadh trí luach, caighdeán agus seirbhís a éileamh. Is iad na gnóthais a
 fhreagraíonn don éileamh sin na gnóthais is fearr a bheidh in ann déileáil le
 brúnna an mhargaidh dhomhanda.
 Ní bhaineann cumhachtú le cearta tomhaltóirí amháin ach le timpeallacht
 fhoriomlán a chruthú lena gcuirtear ar chumas tomhaltóirí na cearta sin a úsáid
 agus tairbhe a bhaint astu. Is éard atá i gceist leis creat a fhorbairt inar
 féidir le tomhaltóirí dul i muinín an bhunbhoinn go bhfuil an tsábháilteacht
 dearbhaithe agus go bhfuil uirlisí ann chun teipeanna i gcaighdeáin agus i
 gcleachtais a bhrath agus chun dul i ngleic leo go héifeachtach ar fud na
 hEorpa. Is éard atá i gceist leis timpeallacht a fhorbairt inar féidir le
 tomhaltóirí, trí bhíthin oideachais, faisnéise agus feasachta, tabhairt faoin
 Margadh Aonair chun tairbhe a bhaint as na tairiscintí is fearr maidir le
 táirgí agus le seirbhísí. Ar deiridh éilítear, chun críche cumhachtaithe, gur
 féidir le tomhaltóirí a gcearta AE a chleachtadh go muiníneach ar fud na hEorpa
 agus, nuair a théann rud éigin amú, gur féidir leo brath ar fhorghníomhú
 éifeachtach na gcearta sin agus ar rochtain éasca ar shásamh éifeachtúil araon.
 Leis an Teachtaireacht ‘A Budget for Europe 2020’ (Buiséad don Eoraip 2020)[1] 29 Meitheamh 2011 bhí EUR 175 milliún (i bpraghsanna
 tairiseacha 2011) leithdháilte don Chlár Tomhaltóirí don tréimhse 2014-2020.
 Sa chomhthéacs sin, tá sé mar aidhm leis an
 togra seo Clár Tomhaltóirí a bhunú don tréimhse 2014-2020, mar chomharba ar an
 gClár Gníomhaíochta Comhphobail 2007-2013 sa réimse beartais tomhaltóirí.
 Leis an gClár Tomhaltóirí nua cothófar cuspóir
 ginearálta an bheartais tomhaltóirí amach anseo an tomhaltóir cumhachtaithe a
 chur ag croílár an Mhargaidh Aonair. Cothaítear beartas náisiúnta agus déantar
 é a chomhlánú le beartas tomhaltóirí Eorpach trí iarracht a dhéanamh a áirithiú
 gur féidir le saoránaigh AE tairbhe iomlán a bhaint as an Margadh Aonair agus
 lena linn sin go ndéantar a leasanna sábháilteachta agus eacnamaíocha a
 chosaint go cuí.
 Le giaráil
 chumhacht eacnamaíoch ollmhór an chaiteachais tomhaltóirí (arb é 56% de OTI an
 AE é) déanfar rannchuidiú tábhachtach chun cuspóir an AE a bhaint amach eadhon
 fás a athadhaint.
 ·
 Comhthéacs ginearálta
 Na príomhfhadhbanna a
 dtabharfar aghaidh orthu trí bhíthin gníomhaíochtaí a mhaoiniú faoin gClár nua,
 déantar iad a ghrúpáil sna ceithre chatagóir a leanas:
 i) Sábháilteacht: difríochtaí idir
 Ballstáit maidir le reachtaíocht i dtaca le sábháilteacht táirgí a
 fhorfheidhmiú, táirgí fabhtacha a bheith sa Mhargadh Aonair; rioscaí a
 bhaineann le domhandú an tslabhra táirgeachta; sábháilteacht seirbhísí; easpa
 struchtúir chomhordaithe leormhaith ar leibhéal an AE chun an luach is fearr a
 bhaint as cómhaoiniú AE.
 ii) Faisnéis
 agus oideachas: easpa sonraí
 stóinsithe agus sonraí ar ardchaighdeán agus easpa anailíse ar fheidhmiú an
 Mhargaidh Aonair do thomhaltóirí; cumas neamhleor na n-eagraíochtaí
 tomhaltóirí, lena n-áirítear easpa acmhainní agus saineolais, go háirithe sna
 Ballstáit nua; easpa faisnéise trédhearcaí, inchomparáide, iontaofa agus
 cairdiúla do thomhaltóirí, go háirithe i gcásanna trasteorann; eolas lag agus
 tuiscint lag ag tomhaltóirí agus ag miondíoltóirí araon ar phríomhchearta
 tomhaltóirí agus ar bhearta cosanta; uireasa na n-uirlisí AE reatha um
 oideachas tomhaltóirí, go háirithe maidir le forbairtí sa timpeallacht
 dhigiteach.
 iii) Cearta agus sásamh: cosaint ar chearta tomhaltóirí nach bhfuil sách maith, go háirithe i
 gcásanna trasteorann; an gá le comhtháthú leasanna tomhaltóirí i mbeartais AE a
 fheabhsú a thuilleadh; na fadhbanna os comhair tomhaltóirí agus iad ag iarraidh
 sásamh a fháil, go háirithe trasteorann.
 iv) Forfheidhmiú: Gan lánacmhainn a bhaint as Líonra CPC (líonra údarás
 forfheidhmiúcháin náisiúnta); feasacht lag maidir le ECC-Net (líonra Eorpach na
 Lárionad Tomhaltóirí) i measc tomhaltóirí agus an gá lena éifeacht a neartú.
 Ag an am céanna, leis an gClár nua, lena
 cheithre thosaíocht maidir le Sábháilteacht, Faisnéis agus oideachas, Cearta
 agus sásamh, agus Forfheidhmiú (SIRE), is gá dúshláin shochaíocha nua a chur
 san áireamh a bhfuil tábhacht mhéadaithe ag baint leo le blianta beaga anuas. Áirítear leo: castacht mhéadaithe cinnteoireachta
 tomhaltóirí, an gá le dul i dtreo patrúin níos inbhuanaithe tomhaltais, na
 deiseanna agus na bagairtí a bhaineann le digitiú, méadú in eisiamh sóisialta
 agus líon na dtomhaltóirí leochaileacha agus daonra atá ag dul in aois.
 ·
 Fócas na ngníomhaíochtaí faoin gClár Tomhaltóirí
 Cé gur fadhbanna
 fadréimseacha iad na fadhbanna a gcaithfear dul i ngleic leo le beartas
 tomhaltóirí, ciallaíonn méid measartha beag an Chláir Tomhaltóirí gur gá
 gníomhaíochtaí atá le maoiniú faoi a dhíriú ar réimsí inar féidir difríocht a
 dhéanamh agus luach a chur leis le hidirghabháil ar leibhéal an AE. Tá trí chineál réimse i gceist leis na réimsí atá
 roghnaithe le haghaidh gníomhaíochtaí:
 i) Gníomhaíochtaí a
 chomhfhreagraíonn d’oibleagáidí dlíthiúla a fhorchuirtear ar an AE agus ar
 Bhallstáit leis an gConradh agus an acquis AE reatha sa réimse maidir le
 cosaint tomhaltóirí
 –
 Cothabháil agus feidhmiú ceart an Líonra RAPEX,[2] Líonra CPC na n-údarás
 forfheidhmiúcháin agus bunachair shonraí cosmaidí a mhaoiniú.
 ii) Gníomhaíochtaí nach ngabhtar ar
 láimh nó nach féidir a ghabháil ar láimh ar an leibhéal náisiúnta toisc a
 gcarachtair ar leibhéal AE:
 –
 Cabhrú le tomhaltóirí maidir le saincheisteanna
 trasteorann trí bhíthin:
 - feidhmiú Líonra Eorpach na Lárionad
 Tomhaltóirí (ECCanna) a chómhaoiniú. De ghnáth ní bhíonn údaráis náisiúnta ná
 eagraíochtaí tomhaltóirí in ann comhairle agus tacaíocht a sholáthar do
 thomhaltóirí maidir le saincheisteanna trasteorann;
 - tacaíocht a thabhairt d'fhorbairt córais ar
 fud an Aontais chun díospóidí a réiteach ar líne, córas lena ndéileáiltear
 freisin le cásanna trasteorann;
 –
 Comhar le comhpháirtithe idirnáisiúnta a fhorbairt
 d’fhonn déileáil le tionchar dhomhandú an tslabhra táirgeachta ar
 shábháilteacht táirgí;
 –
 Táirgeadh sonraí a chothú maidir le margaí tomhaltóirí
 inchomparáide ar leibhéal an AE le haghaidh tagarmharcála idir Ballstáit agus
 le haghaidh ionchur i mbeartas ar leibhéal an AE;
 –
 Ionadaíocht leasanna tomhaltóirí ar leibhéal an AE
 a áirithiú trí bhíthin tacaíochta airgeadais a thabhairt d’eagraíochtaí
 tomhaltóirí ar leibhéal an AE.
 iii) Gníomhaíochtaí lena
 gcomhlánaítear agus lena bhfeabhsaítear éifeachtúlacht bearta arna ngabháil ar
 láimh ar leibhéal náisiúnta:
 –
 Gníomhaíochtaí comhpháirteacha a chomhordú agus a
 chómhaoiniú i réimse na sábháilteachta táirgí agus i réimse cearta tomhaltóirí
 a fhorfheidhmiú;
 –
 Feachtais múscailte feasachta a chothú maidir le
 saincheisteanna tomhaltais leis na Ballstáit agus le páirtithe leasmhara eile
 agus oibriú le hidirghabhálaithe le rannchuidiú chun faisnéis shoiléir,
 thrédhearcach agus iontaofa a sholáthar do thomhaltóirí;
 –
 Oiliúint na n-eagraíochtaí náisiúnta tomhaltóirí a
 chothú, a bheadh i bhfad níos costasaí ar leibhéal náisiúnta gan bharainneacht
 scála;
 –
 Ardán a sholáthar chun dea-chleachtais i réimse an
 oideachais tomhaltóirí a mhalartú agus a chomhroinnt.
 ·
 Cuspóirí an togra
 Is é is aidhm don Chlár Tomhaltóirí an cuspóir
 beartais a chothú maidir leis an tomhaltóir cumhachtaithe a chur ag croílár an
 Mhargaidh Aonair. Déanfar amhlaidh leis an gClár trí bhíthin rannchuidiú le
 sláinte, sábháilteacht agus leasanna eacnamaíocha tomhaltóirí a chosaint, mar
 aon lena gceart chun faisnéise agus oideachais a chur chun cinn agus chun iad
 féin a eagrú ar mhaithe lena leasanna a choimirciú. Déanfar beartais na
 mBallstát a chomhlánú, a chothú agus déanfar faireachán orthu leis an gClár.
 Déanfar na ceithre chuspóir shonracha a
 leanas a chothú leis na gníomhaíochtaí:
 i) Sábháilteacht:
 Sábháilteacht táirgí a chomhdhlúthú agus a fheabhsú trí bhíthin faireacháin
 éifeachtaigh ar an margadh ar fud an AE;
 ii) Faisnéis agus
 oideachas: feabhas a chur ar oideachas, ar fhaisnéis agus
 ar fheasacht tomhaltóirí maidir lena gcearta, chun an bonn fianaise le haghaidh
 beartas tomhaltóirí a fhorbairt agus tacaíocht a chur ar fáil d’eagraíochtaí
 tomhaltóirí.
 iii) Cearta agus sásamh: cearta tomhaltóirí a chomhdhlúthú, go háirithe trí ghníomh rialála agus
 rochtain ar shásamh a fheabhsú lena n-áirítear malairt modhanna chun díospóidí
 a réiteach.
 iv) Forfheidhmiú: forfheidhmiú
 cearta tomhaltóirí a chothú trí chomhar idir comhlachtaí forfheidhmiúcháin
 náisiúnta a neartú agus trí thomhaltóirí a chothú le comhairle.
 Tá na cuspóirí sin i gcomhréir go hiomlán le Eoraip 2020
 maidir le fás agus iomaíochas. Déanfar comhdhlúthú
 leo ar ábhar imní sonrach Eoraip 2020 maidir le clár oibre digiteach (a
 áirithiú go mbíonn leas méadaithe tomhaltóirí ina thoradh ar dhigitiú), fás
 inbhuanaithe (ag bogadh i dtreo patrúin níos inbhuanaithe tomhaltais), cuimsiú
 sóisialta (cás sonrach tomhaltóirí leochaileacha a chur san áireamh agus
 riachtanais daonra atá ag dul in aois), rialachán cliste (faireachán a
 dhéanamh ar mhargadh tomhaltóirí chun cabhrú le rialacháin chliste agus
 dhírithe a dhearadh).
 2. TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA
 PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS NA MEASÚNUITHE TIONCHAIR
 ·
 Comhairliúchán leis na páirtithe leasmhara
 Rinneadh meastóireacht mheántéarma ar an
 mbunús dlí reatha, an Clár Gníomhaíochta Comhphobail i réimse an bheartais
 tomhaltóirí (2007-2013) idir Bealtaine 2010 agus Feabhra 2011[3]. Sa chomhthéacs sin, chuathas i
 gcomhairle leis na príomhpháirtithe leasmhara (údarás náisiúnta na mBallstát a
 bhfuil baint acu le beartais tomhaltóirí, eagraíochtaí tomhaltóirí AE agus
 náisiúnta agus gnóthais) maidir leis na gníomhaíochtaí arna ndéanamh faoin
 gClár reatha.
 Leis an meastóireacht, díríodh aird ar
 bhreisluach an Chláir, in ainneoin gur réimse measartha nua é beartas
 tomhaltóirí Eorpach agus go bhfuil leibhéal mhaoiniú an AE faoin gClár
 measartha íseal. Leagadh béim léi go rannchuidítear le cuspóirí Eoraip 2020
 maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach le gníomhaíochtaí faoin
 Straitéis agus faoi na Cláir.
 Go háirithe, torthaí uiledheimhneacha a bhí
 ann maidir le hábharthacht chuspóirí an Chláir, a iarmhairtí agus a
 bhreisluach. Baineadh de thátal as an meastóireacht freisin go mbeidh
 iarmhairtí fadtéarmacha ag an gClár ar chosaint tomhaltóirí. Dhearbhaigh
 údaráis náisiúnta tríd is tríd go raibh an Straitéis agus an Clár comhlántach
 le beartais náisiúnta tomhaltóirí. Mar sin féin, baineadh de thátal as an
 meastóireacht nár tugadh aghaidh ach go páirteach leis an Straitéis agus leis
 an gClár reatha ar dhúshláin shóisialta agus chomhshaoil atá ag teacht chun
 cinn.
 Ina theannta sin, tharla pléití ina dhiaidh
 sin le páirtithe leasmhara le linn ullmhúchán an Chláir Tomhaltóirí nua, go
 háirithe ag an gCruinniú Mullaigh Tomhaltóirí 2011 in Aibreán 2011 agus i
 gcomhthéacs líonraí tomhaltóirí: Líonra Beartais Thomhaltóirí na n-údarás
 náisiúnta (CPN), an Gréasán um Chomhar i gCosaint na dTomhaltóirí, líonra
 údarás forfheidhmiúcháin náisiúnta agus an Grúpa Comhairleach Eorpach um
 Thomhaltóirí (ECCG) ina mbeidh eagraíochtaí tomhaltóirí Eorpacha agus
 náisiúnta.
 Iarradh rannchuidiú freisin ó na trí
 phríomheagraíocht gnó chothrománacha (BusinessEurope, UEAPME agus
 EuroCommerce).
 In ainneoin na ndifríochtaí i bhfócas,
 thacaigh an rannchuidiú ó na húdaráis náisiúnta agus ó na heagraíochtaí
 tomhaltóirí leis na saincheisteanna tosaíochta arna mbeartú ag AS Sanco a
 bhaineann leis an gClár. Go ginearálta, d’aontaigh eagraíochtaí gnó leis na
 tosaíochtaí arna mbeartú ag an gCoimisiún, ag leagan béime ar an gcothromaíocht
 cheart a bheith dearbhaithe idir cosaint tomhaltóirí agus iomaíochas.
 Ina theannta sin, le blianta beaga anuas
 d’fhoilsigh Parlaimint na hEorpa sraith tuarascálacha a bhaineann go díreach
 leis na gníomhaíochtaí a rinneadh faoin gClár[4].
 ·
 Measúnú tionchair
 Rinne Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte agus na
 dTomhaltóirí measúnú tionchair idir Feabhra agus Iúil 2011. Breithníodh ceithre
 rogha:
 - Freagraíonn Rogha 0
 d’íosmhéid ar fad na ngníomhaíochtaí le bheith maoinithe mar thoradh ar na
 hoibleagáidí dlíthiúla a fhorchuirtear leis an gConradh agus an acquis AE
 reatha sa réimse maidir le cosaint tomhaltóirí.
 - Freagraíonn Rogha
 1 don bhunchás tagartha. Faoin rogha sin, tugtar faoi bhunáite na
 ngníomhaíochtaí a rinneadh faoi Chlár 2007-2013 le roinnt oiriúnaithe.
 Laghdaítear roinnt gníomhaíochtaí go substaintiúil nó ní chuirtear chun feidhme
 iad a thuilleadh toisc nach bhfuil siad iomchuí a thuilleadh, agus seoltar
 roinnt gníomhaíochtaí nua a mbaineann leibhéal teoranta uaillmhéine leo (mar
 shampla maidir le sásamh). Freagraíonn sé do bhuiséad atá cothrom leis an
 gceann atá curtha ar fáil faoin gClár reatha nó níos ísle ná é.
 - Freagraíonn
 Rogha 2 do chur chuige níos uaillmhianaí i gcomhréir le tosaíochtaí an
 Choimisiúin (Eoraip 2020, an Gníomh um an Margadh Aonair) agus an machnamh
 leanúnach ar thodhchaí an bheartais tomhaltóirí[5].
 Baineann buiséad thart ar EUR 25 milliún go bliantúil leis an rogha sin.
 - Bheadh
 buiséad méadaithe riachtanach faoi Rogha 3 i gcomparáid leis an gClár
 reatha maidir le roinnt gníomhaíochtaí breise amhail: bunachar sonraí poiblí um
 shábháilteacht táirgí tomhaltais; sásamh; ciste a chur ar bun chun maoiniú
 gníomhaíochtaí sásaimh trasteorann a chothú.
 Baineadh de thátal as an measúnú tionchair
 gurb é Rogha 2 an rogha is fearr ó thaobh costais/sochair. Bheadh thart ar 25
 milliún euro go bliantúil i gceist faoin rogha sin rud a bheadh i gcomhréir
 leis an leithdháileadh buiséid arna bheartú don chlár tomhaltóirí sa Teachtaireacht
 ‘A Budget for Europe 2020’ (Buiséad don Eoraip 2020) de Mheitheamh
 2011.
 ·
 An próiseas maoinithe a shimpliú
 Déanfar an próiseas maoinithe a shimpliú go
 háirithe trí bhíthin comhaontuithe comhpháirtíochta a úsáid agus leis an
 tacaíocht a thabharfar do chomhlacht comhordaithe ar leibhéal an AE le haghaidh
 faireachán ar an margadh a bhaineann le sábháilteacht[6].
 An fhéidearthacht cnapshuimeanna a úsáid nuair
 is féidir, déanfar é a scrúdú chun an t-ualach riaracháin a laghdú.
 Dá gcinnfeadh an Coimisiún úsáid a bhaint as an
 nGníomhaireacht Feidhmiúcháin um Shláinte agus Thomhaltóirí do chur chun
 feidhme an Chláir Tomhaltóirí, rannchuideodh an méid sin freisin le simpliú na
 nósanna imeachta sa phróiseas maoinithe.
 ·
 Breisluach na ngníomhaíochtaí
 Leis an gClár cothófar cuspóirí ginearálta an
 bheartais tomhaltóirí amach anseo ina gcuirfear tomhaltóirí cumhachtaithe ag
 croílár an Mhargaidh Aonair. Déantar achoimre thíos
 ar bhreisluach na ngníomhaíochtaí faoi na ceithre chuspóir shonracha.
 i) Sábháilteacht
 I réimse na
 sábháilteachta, bíonn torthaí níos fearr ar ghníomhaíochtaí ar leibhéal an AE
 agus ar chomhordú trí bhíthin na Treorach maidir le Sábháilteacht Ghinearálta
 Táirgí i gcomparáid le sraith gníomhaíochtaí aonair ag Ballstáit toisc go
 líontar bearnaí faisnéise, lena n-áirítear úsáid a bhaint as faisnéis a
 bhailíonn tíortha eile agus go seachnaítear éagothromaíochtaí sa Mhargadh
 Aonair.
 ii) Faisnéis
 agus oideachas
 Le faireachán ar an
 margadh tomhaltóirí cuidítear chun laigí i margaí náisiúnta agus chun bacainní
 in aghaidh an Mhargaidh Aonair a aithint arbh fhéidir iad a bhaint le
 hathchóiriú lena gcuirfí feabhas ar nuálaíocht agus ar iomaíocht. Go
 ginearálta, ceaptar na sonraí ionas go mbeidh siad stóinsithe agus ionadaíoch a
 ndóthain lena n-úsáid ní amháin ar leibhéal an AE ach ar an leibhéal náisiúnta
 freisin, agus ar an dóigh sin éifeachtúlacht mhéadaithe a sholáthar ar scála AE
 trí thagarmharcáil na mBallstát a chumasú.
 Má chothaítear ionadú
 láidir agus comhtháite ón ngluaiseacht tomhaltóirí ar leibhéal an AE,
 rannchuidítear leis sin le hionchur comhdhlúite tomhaltóirí i gceapadh beartais
 AE, in institiúidí AE agus in agallaimh ar leibhéal an AE. Áirithítear leis
 freisin cumhachtú díreach eagraíochtaí fíorlaga sna Ballstáit nua agus
 tacaíocht dóibh. Cothaítear forbairt líonraí trasnáisiúnta idir rannpháirtithe
 trí bhíthin gníomhaíochtaí forbartha acmhainní le haghaidh eagraíochtaí
 náisiúnta tomhaltóirí, lena n-áirítear meantóireacht agus athbhreithniú piaraí.
 Méadaítear eolas
 tomhaltóirí agus a muinín i leith idirbhearta trasteorann le faisnéis
 tomhaltóirí agus tionscnaimh oideachais an AE, ar an gcaoi sin cothaítear cur i
 gcrích an Mhargaidh Aonair. Éascaítear leo comhroinnt dea-chleachtais idir
 Ballstáit agus rannchuideofar leo cruthú foinse comhtháite agus údarásaí
 faisnéise/oideachais ar leibhéal an AE.
 iii) Cearta
 agus sásamh
 Soláthrófar bealach saor, sciobtha agus éasca
 chun sásamh a fháil ar fud an AE le Malairt Modhanna chun Díospóidí a Réiteach
 (ADR), a áiritheoidh machaire réidh. Is príomhghníomhaíocht é ADR sa Ghníomh um
 an Margadh Aonair. Beidh cur chuige comhordaithe mar thoradh ar fhorbairt córais
 ar fud an Aontais chun díospóidí a réiteach ar líne, lena gcruthófar
 barainneachtaí scála agus sineirgí.
 iv) Forfheidhmiú
 De ghnáth ní bhíonn údaráis náisiúnta ná
 eagraíochtaí tomhaltóirí in ann comhairle agus tacaíocht a sholáthar do
 thomhaltóirí maidir le saincheisteanna trasteorann agus rannchuidíonn líonra
 Eorpach na Lárionad Tomhaltóirí le cur i gcrích an Mhargaidh Aonair trí bhíthin
 na comhairle agus na tacaíochta sin a chur ar fáil. Is
 bealach an-éifeachtúil chun dul i ngleic le saincheisteanna lena mbaineann
 éirim trasteorann AE é comhghníomhaíochtaí forfheidhmithe comhordaithe leis an
 nGréasán um Chomhar i gCosaint na dTomhaltóirí, líonra údarás forfheidhmiúcháin
 náisiúnta, amhail na ‘scuaibíní’.
 3. EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA
 Tá an togra bunaithe ar Airteagal 169 den
 Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE). Ba cheart cur chun cinn
 leasanna tomhaltóirí agus ardleibhéal cosanta tomhaltóirí a bheith mar chuspóir
 ag bearta arna nglacadh faoi Airteagal 169 CFAE. Gealltar leis an togra
 seo gníomhaíochtaí an AE agus na mBallstát a chothú le hairgead, na
 gníomhaíochtaí sin is aidhm leo sábháilteacht tomhaltóirí a chosaint, rochtain
 tomhaltóirí ar fhaisnéis a fheabhsú agus neartú breise a dhéanamh ar a gcearta.
 Tá údar le hAirteagal 169 CFAE a roghnú mar bhunús dlí ar an gcaoi sin ó
 thaobh chuspóir agus ábhar an togra araon. Déanfar an togra seo a ghlacadh i
 gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach agus tar éis dul i gcomhairle le
 Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa.
 4. IMPLEACHT BHUISÉADACH
 EUR 197 milliún i bpraghsanna reatha a
 bheidh sna leithreasuithe airgeadais chun an Clár a chur chun feidhme thar an
 tréimhse ón 1 Eanáir 2014 go dtí an 31 Nollaig 2020. Freagraíonn
 sé sin don leithdháileadh buiséid arna bheartú don chlár tomhaltóirí sa
 Teachtaireacht ‘A Budget for Europe 2020’ (Buiséad don Eoraip 2020)
 de Mheitheamh 2011.
 2011/0340 (COD)
 Togra le haghaidh
 RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 ÓN gCOMHAIRLE
 maidir le clár tomhaltóirí 2014-2020
 TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
 Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
 Aontais Eorpaigh, agus go háirithe d’Airteagal 169 de,
 Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
 Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a
 chur chuig na Parlaimintí náisiúnta,
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
 agus Sóisialta na hEorpa[7],
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún[8],
 Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós
 imeachta reachtach,
 De bharr an mhéid seo a leanas:
 (1)
 Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún 'Europe 2020 –
 A strategy for smart, sustainable and inclusive growth (Straitéis Eoraip 2020
 – Straitéis maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach)'[9] iarrtar go ndéantar saoránaigh
 a chumhachtú chun páirt iomlán a bheith acu sa mhargadh aonair, rud a éilíonn
 go neartófar a gcumas chun earraí agus seirbhísí a cheannach trasteorann, go
 háirithe ar líne, agus a muinín ann.
 (2)
 Ba cheart don Aontas rannchuidiú chun tomhaltóirí a
 chur i gcroílár an mhargaidh inmheánaigh trí bhíthin beartas na mBallstát a
 chothú agus a chomhlánú lena ndéantar iarracht a áirithiú gur féidir le
 saoránaigh tairbhe iomlán a bhaint as an margadh inmheánach agus lena linn sin
 go ndéantar a leasanna sábháilteachta agus eacnamaíocha a chosaint go cuí trí
 bhíthin gníomhaíochtaí tairbhiúla.
 (3)
 Cuirtear san áireamh leis an Rialachán seo an
 timpeallacht eacnamaíoch, shóisialta agus theicniúil agus na dúshláin
 choimhdheachtacha atá ag teacht chun cinn. Go sonrach, leis na gníomhaíochtaí
 arna maoiniú faoin gclár seo, déanfar iarracht aghaidh a thabhairt ar
 shaincheisteanna atá nasctha le domhandú, le digitiú, leis an ngá dul i dtreo
 patrúin níos inbhuanaithe tomhaltais, daonra atá ag dul in aois agus eisiamh
 sóisialta agus an cheist maidir le tomhaltóirí leochaileacha. Ba cheart ardtosaíocht a thabhairt do leasanna tomhaltóirí
 a chomhtháthú i mbeartais uile an Aontais, i gcomhréir le hAirteagal 12
 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Is príomhchuid é comhordú le
 beartais agus le cláir eile an Aontais chun a áirithiú go n-áirítear leasanna
 tomhaltóirí go hiomlán i mbeartais eile. D’fhonn sineirgí a chur chun cinn agus
 d’fhonn dúbailt a sheachaint, ba cheart foráil a dhéanamh le cistí agus cláir eile
 an Aontais maidir le tacaíocht airgeadais do chomhtháthú leasanna tomhaltóirí
 ina réimsí faoi seach.
 (4)
 Ba cheart na gníomhaíochtaí sin a leagan síos i
 gclár tomhaltóirí don tréimhse 2014 – 2020 (anseo feasta ‘an Clár’) lena
 soláthrófar creat chun gníomhaíochtaí an Aontais a mhaoiniú. De réir Airteagal 49 de Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002
 ón gComhairle an 25 Meitheamh 2002 maidir leis an Rialachán
 Airgeadais is infheidhme i leith buiséad ginearálta na gComhphobal Eorpach[10], soláthraítear leis an Rialachán
 seo an bunús dlí le haghaidh na gníomhaíochta agus le haghaidh cur chun feidhme
 an Chláir Tomhaltóirí. Leis an Rialachán seo cuirtear
 leis na gníomhaíochtaí arna maoiniú faoin gCinneadh Uimh. 1926/2006/CE
 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2006 lena mbunaítear
 clár um ghníomhaíocht Chomhphobail i réimse an bheartais tomhaltóirí
 (2007-2013) agus leantar leo[11].
 (5)
 Tá sé tábhachtach cosaint tomhaltóirí a fheabhsú.
 D’fhonn an cuspóir ginearálta sin a bhaint amach, ba cheart cuspóirí sonracha a
 leagan síos maidir le sábháilteacht, le faisnéis agus le hoideachas, cearta
 agus sásamh tomhaltóirí mar aon le forfheidhmiú i ndáil le cearta tomhaltóirí. Ba cheart faireachán agus meastóireacht a dhéanamh go
 rialta ar luach agus ar thionchar na mbeart arna ndéanamh faoin gClár. Chun
 críocha beartas tomhaltóirí a mheas ba cheart táscairí beartais a fhorbairt.
 (6)
 Is gá foráil a dhéanamh maidir leis na
 gníomhaíochtaí incháilithe trína mbainfear na cuspóirí sin amach.
 (7)
 Is gá na catagóirí de thairbhithe féideartha atá
 incháilithe le haghaidh deontas a shainiú.
 (8)
 Ba cheart don Chlár seo a bheith ann ar feadh
 seacht mbliana d’fhonn a fhad tréimhse a ailíniú le fad tréimhse an chreata
 airgeadais ilbhliantúil atá leagtha síos in Airteagal 1 den Rialachán ón
 gComhairle ina leagtar síos an creat airgeadais ilbhliantúil le haghaidh na
 bliana 2014-2020.
 (9)
 Ba cheart go leagfaí síos sa Rialachán seo, ar
 feadh thréimhse iomlán an Chláir, clúdach airgeadais arb é an phríomhthagairt,
 de réir bhrí phointe [17] den Chomhaontú Idirinstitiúideach an XX/YY/201Y idir
 Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir le comhar i
 gcúrsaí buiséadacha agus maidir le smacht buiséadach agus le bainistíocht
 fhónta airgeadais[12],
 don údarás buiséadach le linn an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil.
 (10)
 Leis an gComhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach
 Eacnamaíoch (dá ngairtear ‘an Comhaontú LEE’ anseo feasta) déantar foráil do
 chomhar sa réimse maidir le cosaint tomhaltóirí idir an tAontas Eorpach agus a
 Bhallstáit ar thaobh amháin, agus tíortha Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa
 (dá ngairtear ‘na tíortha CSTE/LEE’ anseo feasta), ar an taobh eile. Ba cheart
 foráil a dhéanamh freisin chun an Clár a oscailt do rannpháirtíocht tíortha
 eile, go háirithe tíortha comharsanachta an Aontais Eorpaigh agus tíortha atá
 ag déanamh iarratais ar bhallraíocht an Aontais Eorpaigh, tíortha is
 iarrthóirí, nó tíortha aontacha.
 (11)
 I gcomhthéacs cur chun feidhme an Chláir, nuair is
 iomchuí, ba cheart comhar le tríú tíortha nach bhfuil rannpháirteach sa Chlár a
 spreagadh, ag cur san áireamh aon chomhaontuithe iomchuí idir na tíortha sin
 agus an tAontas.
 (12)
 D’fhonn gnéithe neamhriachtanacha áirithe den
 Rialachán seo a leasú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i
 gcomhréir le hAirteagal 290 den CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún
 maidir leis na táscairí atá leagtha síos in Iarscríbhinn II a oiriúnú. Tá sé ríthábhachtach go rachaidh an Coimisiún i mbun
 comhairliúchán iomchuí mar chuid den obair ullmhúcháin, lena n-áirítear ar
 leibhéal na saineolaithe. Agus gníomhartha tarmligthe á n-ullmhú agus á
 dtarraingt suas aige, ba cheart don Choimisiún a áirithiú go ndéanfar na
 doiciméid ábhartha a tharchur go comhuaineach, go tráthúil agus go hiomchuí
 chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle.
 (13)
 D’fhonn a áirithiú go mbeidh coinníollacha
 aonfhoirmeacha ann chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart
 cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún maidir le cláir oibre
 bhliantúla a ghlacadh. Ba cheart na cumhachtaí sin a
 fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na
 hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus
 na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na
 Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún[13]. Ag
 glacadh leis nach leagtar amach na critéir maidir le sábháilteacht táirgí sa
 chlár ach go bhfuil sé d’aidhm ann tacaíocht airgeadais a chur ar fáil le
 haghaidh uirlisí chun beartas sábháilteacht táirgí a chur chun feidhme, agus ag
 glacadh an méid measartha beag atá i gceist, is iomchuí go bhfuil an nós
 imeachta comhairleach i bhfeidhm.
 (14)
 Tá sé oiriúnach trasdul a áirithiú idir an clár
 gníomhaíochta comhphobail i réimse an bheartais tomhaltóirí (2007-2013) agus an
 Clár seo, go háirithe maidir le leanúint le hidirbhearta ilbhliantúla agus leis
 an meastóireacht ar rath an chláir roimhe sin agus ar na réimsí ar gá tuilleadh
 airde a thabhairt orthu. Amhail 1 Eanáir 2021, ba
 cheart, más gá, an caiteachas a bhaineann le bainistíocht na ngníomhaíochtaí
 nach bhfuil lánchríochnaithe faoi dheireadh 2020 a chumhdach le leithreasaí
 cúnaimh theicniúil agus riaracháin.
 (15)
 Ó tharla nach féidir leis na Ballstáit na cuspóirí
 atá sa Rialachán seo a bhaint amach go leordhóthanach i ngeall ar chineál trasteorann
 na saincheisteanna lena mbaineann, agus gur fearr is féidir dá bhrí sin, i
 ngeall ar an bhféidearthacht níos fearr ag gníomhaíocht an Aontais sláinte,
 sábháilteacht agus leasanna eacnamaíocha saoránach a chosaint, iad a bhaint
 amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh i
 gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar atá leagtha amach in Airteagal 5
 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le
 prionsabal na comhréireachta, mar a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann
 an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.
 (16)
 Ba cheart Cinneadh Uimh. 1926/2006/CE ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2006 lena mbunaítear
 clár gníomhaíochta Comhphobail i réimse an bheartais tomhaltóirí (2007-2013) a
 aisghairm dá réir sin.
 (17)
 Ba cheart leasanna airgeadais an Aontais a chosaint
 trí bhíthin beart comhréireach ar feadh na timthrialla caiteachais, lena
 n-áirítear neamhrialtachtaí a chosc, a bhrath agus a imscrúdú, cistí a
 cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a aisghabháil agus,
 nuair is iomchuí, pionóis,
 TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
 Airteagal 1
 Bunú
 Ba cheart go mbunófaí leis an Rialachán seo
 clár ilbhliantúil tomhaltóirí, ina gcuimsítear an tréimhse ó 1 Eanáir 2014 go
 dtí 31 Nollaig 2020, anseo feasta ‘an Clár’.
 Airteagal 2
 Cuspóir
 ginearálta
 Is é is aidhm don Chlár an cuspóir beartais a
 chothú maidir leis an tomhaltóir cumhachtaithe a chur ag croílár an mhargaidh
 inmheánaigh. Déanfar amhlaidh leis an gClár trí bhíthin
 rannchuidiú le sláinte, sábháilteacht agus leasanna eacnamaíocha tomhaltóirí a
 chosaint, mar aon lena gceart chun faisnéise agus oideachais a chur chun cinn
 agus chun iad féin a eagrú ar mhaithe lena leasanna a choimirciú. Déanfar
 beartais na mBallstát a chomhlánú, a chothú agus déanfar faireachán orthu leis
 an gClár.
 Airteagal 3
 Cuspóirí
 agus táscairí sonracha
 1. Déanfar an cuspóir ginearálta
 dá dtagraítear in Airteagal 2 a shaothrú trí bhíthin na gcuspóirí sonracha
 a leanas:
 (1)
 Cuspóir 1 - sábháilteacht: sábháilteacht táirgí a
 chomhdhlúthú agus a fheabhsú trí bhíthin faireacháin éifeachtaigh ar an margadh
 ar fud an Aontais.
 Déanfar an cuspóir seo a thomhas go háirithe trí
 bhíthin ghníomhaíocht chóras mear-rabhaidh an AE maidir le hearraí tomhaltais contúirteacha
 (RAPEX).
 (2)
 Cuspóir 2 - faisnéis agus oideachas: feabhas a chur
 ar oideachas, ar fhaisnéis agus ar fheasacht tomhaltóirí maidir lena gcearta,
 chun an bonn fianaise le haghaidh beartas tomhaltóirí a fhorbairt agus
 tacaíocht a chur ar fáil d’eagraíochtaí tomhaltóirí.
 (3)
 Cuspóir 3: cearta agus sásamh: cearta tomhaltóirí a
 chomhdhlúthú go háirithe trí ghníomh rialála agus rochtain ar shásamh a
 fheabhsú lena n-áirítear malairt modhanna chun díospóidí a réiteach.
 Déanfar an cuspóir sin a thomhas go háirithe trí
 bhíthin dul in iontaoibh na malairte modhanna chun díospóidí a réiteach d’fhonn
 díospóidí trasteorann a réiteach agus trí bhíthin gníomhaíochta um chóras
 réiteach díospóidí ar líne ar fud an Aontais.
 (4)
 Cuspóir 4 - forfheidhmiú: forfheidhmiú cearta tomhaltóirí
 a chothú trí chomhar idir comhlachtaí forfheidhmiúcháin náisiúnta a neartú agus
 trí thomhaltóirí a chothú le comhairle.
 Déanfar an cuspóir sin a thomhas go háirithe trí
 bhíthin leibhéal an tsreafa faisnéise agus an chomhair laistigh den Ghréasán um
 Chomhar i gCosaint na dTomhaltóirí agus trí bhíthin ghníomhaíocht Lárionaid
 Tomhaltóirí na hEorpa.
 2. Tá tuairisc ar na táscairí ar
 fáil in Iarscríbhinn II.
 3. Tabharfar
 de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 15
 d’fhonn na táscairí atá leagtha amach in Iarscríbhinn II a oiriúnú.
 Airteagal 4
 Gníomhaíochtaí
 incháilithe
 Bainfear amach na cuspóirí sonracha dá
 dtagraítear in Airteagal 3 trí bhíthin na ngníomhaíochtaí atá leagtha
 amach sa liosta seo a leanas agus de réir na dtosaíochtaí atá leagtha amach sna
 cláir oibre bhliantúla dá dtagraítear in Airteagal 12:
 (a)
 faoi chuspóir 1 - sábháilteacht:
 (1)
 comhairle eolaíoch agus anailís riosca is iomchuí
 do shláinte agus do shábháilteacht tomhaltóirí maidir le táirgí agus seirbhísí
 neamhbhia lena n-áirítear tacaíocht do chúraimí na gcoistí eolaíocha
 neamhspleácha arna mbunú le Cinneadh 2008/721/CE ón gCoimisiún lenar
 bunaíodh struchtúr comhairle de Choistí Eolaíocha agus saineolaithe sa réimse
 maidir le sábháilteacht tomhaltóirí, sláinte phoiblí agus an comhshaol[14];
 (2)
 gníomhaíochtaí faireacháin ar an margadh agus
 gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin a chomhordú maidir le sábháilteacht táirgí i
 ndáil le Treoir 2001/95/CE ó Рharlaimint na hЕorpa agus ón
 gComhairle maidir le sábháilteacht ghinearálta táirgí[15], agus gníomhaíochtaí chun
 feabhas a chur ar shábháilteacht seirbhísí do thomhaltóirí;
 (3)
 bunachair shonraí maidir le cosmaidí a chothabháil
 agus a fhorbairt tuilleadh;
 (b)
 faoi chuspóir 2 - faisnéis agus oideachas:
 (4) an bonn fianaise maidir le déanamh beartas
 i réimsí a bhaineann le tomhaltóirí a fhorbairt;
 (5) tacaíocht
 d’eagraíochtaí tomhaltóirí;
 (6) feabhas a chur ar
 thrédhearcacht margaí tomhaltóirí agus ar fhaisnéis tomhaltóirí;
 (7) feabhas a chur ar
 oideachas tomhaltóirí;
 (c)
 faoi chuspóir 3 - cearta agus sásamh:
 (8) tionscnaimh reachtacha agus rialála eile
 maidir le cosaint tomhaltóirí arna n-ullmhú ag an gCoimisiún, faireachán ar a
 dtrasuíomh ag na Ballstáit agus meastóireacht ina dhiaidh sin ar a iarmhairt,
 agus tionscnaimh chomhrialála agus féinrialála a chur chun cinn;
 (9) rochtain ar fheidhmiú
 agus éifeachtacht meicníochtaí do thomhaltóirí chun díospóidí a réiteach agus
 faireachán orthu a éascú, go háirithe scéimeanna malartacha chun díospóidí a
 réiteach, lena n-áirítear iad a réiteach ar líne agus trí fhorbairt agus chothabháil
 uirlisí TF ábhartha;
 (d)
 faoi chuspóir 4 - forfheidhmiú:
 (10) gníomhaíochtaí faireacháin agus
 forfheidhmiúcháin a chomhordú i ndáil le Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 an
 27 Deireadh Fómhair 2004 maidir le comhar idir údaráis náisiúnta atá freagrach
 as dlíthe cosanta tomhaltóirí a fhorfheidhmiú[16];
 (11) ranníocaíochtaí
 airgeadais i leith gníomhaíochtaí comhpháirteacha le comhlachtaí poiblí nó neamhbhrabúsacha
 arb éard iad líonraí an Aontais a chuireann faisnéis agus cúnamh ar fáil do
 thomhaltóirí chun cuidiú leo a gcearta a fheidhmiú agus rochtain a fháil ar
 réiteach díospóidí iomchuí, lena n-áirítear scéimeanna réitigh ar líne lasmuigh
 den chúirt (Líonra Eorpach na Lárionad Tomhaltóirí).
 Tá tuairisc níos mionsonraithe ar inneachar na
 ngníomhaíochtaí sin ar áireamh in Iarscríbhinn I.
 Airteagal 5
 Tairbhithe
 atá incháilithe le haghaidh deontas
 1. Féadfar deontais maidir le
 feidhmiú eagraíochtaí tomhaltóirí ar leibhéal an Aontais a dheonú
 d’eagraíochtaí tomhaltóirí Eorpacha a chomhlíonann na coinníollacha uile a
 leanas:
 (a)
 is eagraíochtaí neamhrialtais, neamhbhrabúsacha,
 neamhspleách ar leasanna tionscail, tráchtála agus gnó nó leasanna
 coinbhleachta eile iad, agus is iad a bpríomhchuspóirí agus a
 bpríomhghníomhaíochtaí leasanna sláinte, sábháilteachta agus eacnamaíocha
 tomhaltóirí san Aontas a chur chun cinn agus a chosaint;
 (b)
 tá siad sainordaithe chun ionadaíocht a dhéanamh do
 leasanna tomhaltóirí ar leibhéal an Aontais ag eagraíochtaí i leath de na
 Ballstáit ar a laghad atá ionadaíoch, de réir rialacha nó cleachtas náisiúnta,
 ar thomhaltóirí, atá gníomhach ar an leibhéal réigiúnach nó ar an leibhéal
 náisiúnta.
 2. Féadfar deontais maidir le
 feidhmiú comhlachtaí idirnáisiúnta a chuireann prionsabail agus beartais chun
 cinn a chuireann le cuspóirí an Chláir a dheonú d’eagraíochtaí a chomhlíonann
 na coinníollacha uile a leanas:
 (a)
 is eagraíochtaí neamhrialtais, neamhbhrabúsacha,
 neamhspleách ar leasanna gnó nó leasanna coinbhleachta eile iad, agus is iad a
 bpríomhchuspóirí agus a bpríomhghníomhaíochtaí leasanna sláinte, sábháilteachta,
 eacnamaíocha agus dlí tomhaltóirí a chur chun cinn agus a chosaint;
 (b)
 déanann siad na gníomhaíochtaí
 uile seo a leanas: déanann siad foráil do mheicníocht fhoirmiúil le haghaidh
 ionadaithe tomhaltóirí ón Aontas agus ó thríú tíortha d’fhonn cur le cainteanna
 agus beartais pholaitiúla, eagraíonn siad cruinnithe le hoifigigh agus
 rialtóirí beartas chun leasanna tomhaltóirí le húdaráis phoiblí a chur chun
 cinn agus tacú leo, sainaithníonn siad ceisteanna agus dúshláin choitianta
 tomhaltóirí, cuireann siad dearcthaí tomhaltóirí chun cinn i gcomhthéacs
 caidreamh déthaobhach idir an tAontas agus tríú tíortha, cuireann siad le malartú agus le scaipeadh
 saineolais agus eolais ar cheisteanna tomhaltóirí san Aontas agus i dtríú
 tíortha, agus táirgeann siad moltaí beartais.
 3. Féadfar deontais maidir le
 feidhmiú comhlachtaí ar leibhéal an Aontais a bunaíodh chun na gníomhaíochtaí
 forfheidhmiúcháin a chomhordú i réimse na sábháilteachta táirgí a dheonú do
 chomhlachtaí a aithnítear chun na críche seo le reachtaíocht an Aontais.
 4. Féadfar
 deontais maidir le gníomhaíocht le haghaidh comhlachtaí ar fud an Aontais maidir
 le forbairt cóid iompair, na gcleachtas is fearr, treoirlínte le haghaidh
 comparáid praghsanna, cáilíocht agus inbhuanaitheacht táirgí a dheonú
 d’eagraíochtaí a chomhlíonann na coinníollacha uile a leanas:
 (a)
 is eagraíochtaí neamhrialtais, neamhbhrabúsacha,
 neamhspleách ó tháirgeoirí earraí agus seirbhísí iad atá saor ó leasanna
 coinbhleachta, agus is iad a bpríomhchuspóirí agus a bpríomhghníomhaíochtaí
 leasanna tomhaltóirí a chur chun cinn agus a chosaint;
 (b)
 tá siad gníomhach i leath na
 mBallstát ar a laghad.
 5. Féadfar deontais le haghaidh
 gníomhaíochta d’údaráis na mBallstát atá freagrach as gnóthaí tomhaltóirí agus
 d’údaráis chomhfhreagracha i dtríú tíortha a dheonú d’údaráis arna gcur in iúl
 don Choimisiún i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 nó Treoir 2001/95/CE
 ag Ballstát nó ag tríú tír dá dtagraítear in Airteagal 7 den Rialachán
 seo.
 6. Féadfar
 deontais d’oifigigh fhorfheidhmiúcháin ó Bhallstáit agus ó thríú tíortha a
 dheonú d’oifigigh ó údaráis arna gcur in iúl don Choimisiún Eorpach chun críocha
 Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 agus Threoir 2001/95/CE ag Ballstát nó
 ag tríú tír dá dtagraítear in Airteagal 7 den Rialachán seo.
 7. Féadfar
 deontais le haghaidh gníomhaíochta a dheonú do chomhlacht poiblí nó do
 chomhlacht neamhbhrabúsach a roghnaítear trí nós imeachta trédhearcach agus a
 ainmníonn Ballstát nó tríú tír dá dtagraítear in Airteagal 7 den Rialachán
 seo. Beidh an comhlacht a ainmneofar ina chuid de líonra Aontais a
 sholáthraíonn faisnéis agus cúnamh do thomhaltóirí chun cuidiú leo a gcearta a
 fheidhmiú agus rochtain a fháil ar réiteach díospóidí iomchuí (Líonra Eorpach
 na Lárionad Tomhaltóirí).
 8. Féadfar deontais le haghaidh
 gníomhaíochta a dheonú do chomhlachtaí láimhseála gearán atá bunaithe agus a
 fheidhmíonn san Aontas agus i dtíortha Chomhlachais Saorthrádála na hEorpa atá
 rannpháirteach sa Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, atá freagrach as gearáin
 tomhaltóirí a bhailiú, nó as iarrachtaí a dhéanamh gearáin a réiteach, nó
 comhairle a thabhairt, nó as faisnéis a chur ar fáil do thomhaltóirí maidir le
 gearáin nó fiosruithe, agus atá ina dtríú páirtí ag gearán nó ag fiosrú a
 dhéanann tomhaltóir faoi thrádálaí. Ní áirítear leo
 sin meicníochtaí láimhseála gearán ó thomhaltóirí a fheidhmíonn trádálaithe
 agus trína ndéileáiltear le fiosruithe agus le gearáin go díreach leis an
 tomhaltóir nó meicníochtaí trína soláthraítear seirbhísí láimhseála gearán a
 fheidhmíonn trádálaí nó a fheidhmítear thar ceann trádálaí.
 Airteagal 6
 An
 creat airgeadais
 Socrófar an t‐imchlúdach airgeadais le
 haghaidh cur chun feidhme an Chláir ag EUR 197,000,000 i bpraghsanna
 reatha.
 Airteagal 7
 Rannpháirtíocht
 tríú tíortha sa Chlár
 Féadfaidh leo seo a leanas páirt a
 ghlacadh sa Chlár:
 (a)
 tíortha Chomhlachais Saorthrádála na hEorpa atá
 rannpháirteach sa Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, i gcomhréir leis na
 coinníollacha a bhunaítear leis an gComhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach
 Eacnamaíoch;
 (b)
 tríú tíortha, go háirithe tíortha aontacha agus
 tíortha is iarrthóirí mar aon le hiarrthóirí féideartha, agus tíortha lena
 mbaineann Beartas Comharsanachta na hEorpa, i gcomhréir leis na prionsabail
 ghinearálta agus leis na téarmaí agus na coinníollacha ginearálta maidir lena
 rannpháirtíocht i gcláir an Aontais a bunaíodh leis na Comhaontuithe Réime,
 Cinntí ó Chomhairle Comhlachaithe nó comhaontuithe comhchosúla faoi seach.
 Airteagal 8
 Cineálacha
 idirghabhálacha agus uasleibhéal an chómhaoinithe
 1. I gcomhréir le Rialachán (CE,
 Euratom) Uimh. 1605/2002, féadfaidh ranníocaíochtaí airgeadais ón Aontas a
 bheith i bhfoirm ndeontas nó soláthair phoiblí nó idirghabhálacha ar bith eile
 a theastaíonn chun na cuspóirí dá dtagraítear in Airteagal 2 agus in Airteagal 3
 a bhaint amach.
 2. Déanfar
 na deontais ón Aontas agus a n-uasleibhéil chomhfhreagracha a shainiú mar seo a
 leanas:
 (a)
 deontais maidir le feidhmiú eagraíochtaí
 tomhaltóirí ar leibhéal an Aontais, arna sainiú in Airteagal 5(1), nach mó
 ná 50% de na costais incháilithe;
 (b)
 deontais maidir le feidhmiú comhlachtaí
 idirnáisiúnta a chuireann prionsabail agus beartais chun cinn a chuireann le
 cuspóirí an Chláir, arna sainiú in Airteagal 5(2), nach mó ná 50% de na
 costais incháilithe;
 (c)
 deontais maidir le feidhmiú comhlachtaí ar leibhéal
 an Aontais a bunaíodh chun na gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin sa réimse um
 shábháilteacht táirgí a chomhordú agus a aithnítear chun na críche seo le
 reachtaíocht an Aontais, arna sainiú in Airteagal 5(3), nach mó ná 95% de
 na costais incháilithe;
 (d)
 deontais le haghaidh gníomhaíochta do chomhlachtaí
 ar fud an Aontais chun cóid chleachtais, na cleachtais is fearr, treoirlínte le
 haghaidh comparáid praghsanna, cáilíocht agus inbhuanaitheacht táirgí a
 fhorbairt, arna sainiú in Airteagal 5(4), nach nó ná 50% de na costais
 incháilithe;
 (e)
 deontais le haghaidh gníomhaíochta d’údaráis na
 mBallstát atá freagrach as gnóthaí tomhaltóirí agus d’údaráis chomhfhreagracha
 i dtríú tíortha atá rannpháirteach de bhun Airteagal 7, arna sainiú in Airteagal 5(5),
 nach mó ná 50% de na costais incháilithe, ach amháin i gcás gníomhaíochtaí um
 fhóntas eisceachtúil arna shainiú sna cláir oibre bhliantúla, sa chás nach
 mbeidh ranníocaíocht an Aontais maidir leis na costais níos mó ná 70%;
 (f)
 deontais maidir le hoifigigh
 fhorfheidhmiúcháin a mhalartú ó Bhallstáit agus ó thríú tíortha atá
 rannpháirteach de bhun Airteagal 7, arna sainiú in Airteagal 5(6),
 ina gcumhdaítear liúntais taistil agus chothaithe;
 (g)
 deontais le haghaidh
 gníomhaíochta do chomhlachtaí arna n-ainmniú ag údaráis na mBallstát atá
 freagrach as gnóthaí tomhaltóirí agus ag údaráis choibhéiseacha i dtríú tíortha
 atá rannpháirteach de bhun Airteagal 7, arna sainiú in Airteagal 5(7),
 nach mó ná 70% de na costais incháilithe;
 (h)
 deontais le haghaidh
 gníomhaíochta do chomhlachtaí náisiúnta um ghearáin tomhaltóirí, mar a
 shainítear in Airteagal 5(8), nach mo iad ná 50% de
 na costais incháilithe.
 Airteagal 9
 Cúnamh
 riaracháin agus teicniúil
 D’fhéadfadh go gclúdódh an leithdháileadh
 airgeadais le haghaidh an Chláir costais freisin a bhaineann le gníomhaíochtaí
 ullmhúcháin, faireacháin, rialaithe, iniúchta agus meastóireachta atá ag
 teastáil chun bainistíocht a dhéanamh ar an gClár agus a chuspóirí a bhaint
 amach; go háirithe, staidéir, cruinnithe saineolaithe, gníomhaíochtaí faisnéise
 agus cumarsáide lena n-áirítear cumarsáid chorparáideach maidir le tosaíochtaí
 polaitiúla an Aontais sa mhéad is go mbaineann siad le cuspóirí ginearálta an
 Rialacháin seo, speansais a bhaineann le gréasáin TF a dhíríonn ar phróiseáil
 agus mhalartú faisnéise, in éineacht leis na speansais uile a bhaineann le
 cúnamh teicniúil agus riaracháin arna dtabhú ag an gCoimisiún do bhainistíocht
 an Chláir.
 Airteagal 10
 Modhanna
 cur chun feidhme
 Is é an Coimisiún a chuirfidh an Clár chun
 feidhme trí na modhanna bainistíochta dá dtagraítear in Airteagal 53 de
 Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002.
 Airteagal 11
 Comhsheasmhacht
 agus comhlántacht le beartais eile
 Déanfaidh an Coimisiún, i gcomhar leis na
 Ballstáit, comhsheasmhacht agus comhlántacht a áirithiú idir an Clár agus
 beartais, ionstraimí agus gníomhartha ábhartha eile de chuid an Aontais.
 Airteagal 12
 Cláir
 oibre bliantúla
 Déanfaidh an Coimisiún an Clár a chur chun
 feidhme trí chláir oibre bliantúla a ghlacadh i bhfoirm gníomhartha cur chun
 feidhme ina leagfar amach na gnéithe dá bhforáiltear i Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002
 agus go háirithe:
 (a)
 na tosaíochtaí agus na gníomhaíochtaí cur chun
 feidhme atá le gabháil ar láimh, lena n-áirítear leithdháileadh acmhainní
 airgeadais;
 (b)
 na critéir roghnúcháin agus deonúcháin
 bhunriachtanacha a úsáidfear chun na tograí a fhaigheann ranníocaíochtaí
 airgeadais a roghnú;
 (c)
 sceideal ama na nglaonna beartaithe ar thairiscintí
 agus ar thograí;
 (d)
 nuair is iomchuí, an t-údarú cnapshuimeanna, scálaí
 caighdeánacha costas aonaid nó maoiniú ar ráta comhréidh a úsáid i gcomhréir le
 Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002;
 (e)
 na critéir chun a mheasúnú cé acu atá feidhm ag
 fóntas eisceachtúil nó nach bhfuil.
 Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i
 gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 16.
 Airteagal 13
 Meastóireacht
 ar thorthaí agus iad a scaipeadh
 1. Ar iarratas ón gCoimisiún, cuirfidh
 Ballstáit faisnéis faoina bhráid maidir le cur chun feidhme agus le hiarmhairt
 an Chláir.
 2. Tráth
 nach déanaí ná lár na bliana 2018, bunóidh an Coimisiún tuarascáil mheasúnaithe
 maidir le cuspóirí na mbeart ar fad a bhaint amach (ag leibhéal na dtorthaí
 agus na n-iarmhairtí), éifeachtúlacht úsáid acmhainní agus a bhreisluacha
 Eorpaigh, i bhfianaise cinnidh maidir le hathnuachan, modhnú nó fionraí na
 mbeart. Tabharfar aghaidh sa bhreis sa mheastóireacht ar an raon feidhme maidir
 le simpliú, a chomhchuibheas inmheánach agus seachtrach, ábharthacht leanúnach
 na gcuspóirí uile, mar aon le rannchuidiú na mbeart do thosaíochtaí an Aontais
 maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach. Cuirfear torthaí na
 meastóireachta maidir le hiarmhairt fhadtéarmach an chláir réamhtheachtaí san
 áireamh ann;
 Ba cheart meastóireacht a dhéanamh ar iarmhairtí
 fadtéarmacha agus inbhuanaitheacht éifeachtaí an Chláir d’fhonn cur le Cinneadh maidir
 le hathnuachan, modhnú nó fionraí cláir ina dhiaidh sin.
 3. Cuirfidh
 an Coimisiún torthaí na ngníomhaíochtaí a dhéanfar de bhun an Rialacháin seo ar
 fáil don phobal.
 Airteagal 14
 Leasanna
 airgeadais an Aontais a chosaint
 1. Glacfaidh an Coimisiún bearta
 iomchuí lena n-áireofar, nuair a chuirtear gníomhaíochtaí arna maoiniú faoin
 Rialachán seo chun feidhme, go ndéanfar leasanna airgeadais an Aontais a
 chosaint trí bhearta coisctheacha a chur i bhfeidhm i gcoinne calaoise,
 éillitheachta nó gníomhaíochtaí neamhdhleathacha ar bith eile, trí sheiceálacha
 éifeachtacha agus, má bhraitear neamhrialtachtaí, trí na méideanna a íocadh go
 míchuí a aisghabháil agus, más cuí, trí phionóis éifeachtacha, chomhréireacha agus
 dhíspreagthacha.
 2. Beidh cumhacht
 iniúchóireachta ag an gCoimisiún nó ag a ionadaithe agus ag an gCúirt
 Iniúchóirí, ar bhonn doiciméad agus ar an láthair, ar gach tairbhí deontais, ar
 gach conraitheoir agus ar gach fochonraitheoir a fuair cistí de chuid an
 Aontais.
 Féadfaidh an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF)
 seiceálacha ar an láthair agus cigireachtaí a dhéanamh ar oibreoirí
 eacnamaíocha a bhaineann go díreach nó go hindíreach leis an maoiniú sin i
 gcomhréir leis na nósanna imeachta atá leagtha síos i Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96[17] d’fhonn a shuí ar tharla
 calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach ar bith eile a rinne
 difear do leasanna airgeadais an Aontais i ndáil le comhaontú deontais nó Cinneadh deontais
 nó le conradh a bhaineann le maoiniú an Aontais.
 Gan dochar don chéad fhomhír agus don dara fomhír,
 le comhaontuithe comhair le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta
 agus comhaontuithe deontais agus cinntí deontais agus conarthaí mar thoradh ar
 an Rialachán seo a chur chun feidhme, tabharfar de chumhacht go sainráite don
 Choimisiún, don Chúirt Iniúchóirí agus do OLAF iniúchtaí, seiceálacha ar an
 láthair agus cigireachtaí den sórt sin a dhéanamh.
 Airteagal 15
 An
 tarmligean a fheidhmiú
 1. Tugtar de chumhacht don
 Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh faoi réir na gcoinníollacha atá
 leagtha síos san Airteagal seo.
 2. Déanfar tarmligean na
 cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 3 a thabhairt don Choimisiún ar
 feadh thréimhse an Chláir 2014-2020.
 3. Féadfaidh Parlaimint na
 hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 3
 a chúlghairm am ar bith. I gcás cinnidh maidir le cúlghairm, cuirfear deireadh
 le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Tiocfaidh sé i
 bhfeidhm an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontas
 Eorpaigh nó ar dháta níos déanaí arna shonrú ann. Ní dhéanfaidh sé difear do
 bhailíocht aon ghníomhartha tharmligthe atá i bhfeidhm cheana féin.
 4. A luaithe a ghlacfaidh sé
 gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra ina thaobh sin do Pharlaimint
 na hEorpa agus don Chomhairle an tráth céanna.
 5. Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe
 arna ghlacadh de bhun Airteagal 3 i bhfeidhm ach amháin mura ndéanann
 Parlaimint na hEorpa ná an Chomhairle agóid ina choinne laistigh de thréimhse
 dhá mhí ó fhógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus
 don Chomhairle nó más rud é, sula dtéann an tréimhse sin in éag, go gcuireann
 Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon in iúl don Choimisiún nach
 ndéanfaidh siad agóid ina choinne. Cuirfear dhá mhí
 leis an tréimhse sin ar thionscnamh ó Pharlaimint na hEorpa nó ón gComhairle.
 Airteagal 16
 Nós
 imeachta coiste
 1. Beidh coiste de chúnamh ag an
 gCoimisiún de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
 2. I gcás ina ndéanfar tagairt
 don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 4 de
 Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
 Airteagal 17
 Bearta
 idirthréimhseacha
 1. Leanfaidh Airteagal 6 de
 Chinneadh Uimh. 1926/2006/CE d’fheidhm a bheith aige maidir le
 gníomhaíochtaí arna gcumhdach sa Chinneadh sin nach mbeidh curtha i gcrích faoi
 31 Nollaig 2013. Dá bhrí sin, féadfaidh an leithdháileadh airgeadais don Chlár
 speansais a bhaineann le cúnamh teicniúil agus riaracháin a chumhdach freisin,
 ar speansais iad a bhfuil gá leo chun an trasdul a áirithiú idir na bearta a
 glacadh faoi Chinneadh Uimh. 1926/2006/CE agus an Clár.
 2. Más gá, féadfar
 leithreasuithe a iontráil sa bhuiséad i ndiaidh 2020 d’fhonn na costais dá
 bhforáiltear in Airteagal 9 a chumhdach, ionas go mbeifear ábalta na
 gníomhartha nach mbeidh curtha i gcrích faoi 31 Nollaig 2020 a bhainistiú.
 Airteagal 18
 Aisghairm
 Déantar aisghairm ar Chinneadh Uimh. 1926/2006/CE
 le héifeacht ón 1 Eanáir 2014.
 Airteagal 19
 Teacht
 i bhfeidhm agus dáta an churtha i bhfeidhm
 Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm ar an
 bhfichiú lá tar éis a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
 Beidh feidhm aige ón 1 Eanáir
 2014 ar aghaidh.
 Beidh an Rialachán seo ina cheangal
 go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.
 Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
 Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar
 ceann na Comhairle
 An tUachtarán An
 tUachtarán
 IARSCRÍBHINN I- Cineálacha
 gníomhaíochtaí
 Cuspóir I - Sábháilteacht:
 sábháilteacht
 táirgí a chomhdhlúthú agus a fheabhsú trí bhíthin faireacháin éifeachtaigh ar
 an margadh ar fud an AE
 1. Comhairle
 eolaíoch agus anailís riosca is iomchuí le haghaidh sláinte agus sábháilteacht
 tomhaltóirí maidir le táirgí agus seirbhísí
 neamhbhia
 tacaíocht do chúraimí na gcoistí eolaíocha
 neamhspleácha arna mbunú le Cinneadh 2004/210/CE ón gCoimisiún lenar
 bunaíodh Coistí Eolaíocha sa réimse maidir le sábháilteacht tomhaltóirí, sláinte
 phoiblí agus an comhshaol[18].
 2. Gníomhaíochtaí faireacháin
 ar an margadh agus gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin a chomhordú maidir le
 sábháilteacht táirgí i ndáil le Treoir 2001/95/CE ó Рharlaimint na
 hЕorpa agus ón gComhairle maidir le sábháilteacht ghinearálta táirgí,
 agus gníomhaíochtaí chun sábháilteacht seirbhísí tomhaltóirí a fheabhsú:
 (a)
 forbairt agus cothabháil uirlisí TF (e.g. bunachair
 shonraí, córais faisnéise agus chumarsáide);
 (b)
 seimineáir, comhdhálacha,
 ceardlanna agus cruinnithe páirtithe leasmhara agus saineolaithe maidir le
 rioscaí agus forfheidhmiú sa réimse um shábháilteacht táirgí a eagrú;
 (c)
 malartú agus oiliúint oifigeach forfheidhmiúcháin;
 (d)
 gníomhaíochtaí comhchomhair
 faoi leith sa réimse maidir le táirgí agus seirbhísí tomhaltais neamhbhia, faoi
 Threoir 2001/95/CE;
 (e)
 faireachán agus measúnú ar
 shábháilteacht táirgí agus seirbhísí neamhbhia, lena n-áirítear bonn eolais le
 haghaidh tuilleadh caighdeán nó tagarmharcálacha sábháilteachta eile a bhunú;
 (f)
 comhar riaracháin agus forfheidhmiúcháin le tríú
 tíortha seachas na tíortha a thig faoi Airteagal 7;
 (g)
 tacaíocht do chomhlachtaí atá aitheanta ag
 reachtaíocht an Aontais maidir le gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin a chomhordú
 idir Ballstáit.
 3. Bunachair shonraí maidir
 le cosmaidí a chothabháil agus a fhorbairt tuilleadh
 (a)
 an Tairseach fógraí maidir le Táirgí Cosmaideacha a
 chothabháil a bunaíodh faoi Rialachán (CE) Uimh. 1223/2009 ó Pharlaimint
 na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Samhain 2009 maidir le táirgí
 cosmaideacha[19];
 (b)
 an bunachar sonraí maidir le comhábhair
 chosmaideacha a chothabháil chun tacú le cur chun feidhme Rialachán (CE) Uimh. 1223/2009.
 Cuspóir II - Faisnéis agus oideachas:
 feabhas a chur ar oideachas, ar fhaisnéis agus ar fheasacht tomhaltóirí maidir
 lena gcearta, chun an bonn fianaise le haghaidh beartas tomhaltóirí a fhorbairt
 agus tacaíocht a chur ar fáil d’eagraíochtaí tomhaltóirí
 4. An bonn fianaise maidir le
 déanamh beartas i réimsí a bhaineann le tomhaltóirí a fhorbairt
 a chuireann bonn fianaise ar fáil maidir le
 beartas tomhaltóirí a fhorbairt agus leasanna tomhaltóirí a chomhtháthú i
 mbeartais eile de chuid an Aontais, lena n-áirítear:
 (a)
 Staidéir agus anailísí ar fud an Aontais maidir le
 tomhaltóirí agus margaí tomhaltóirí;
 (b)
 bunachair shonraí a fhorbairt agus a chothabháil;
 (c)
 forbairt agus anailís maidir le staitisticí
 náisiúnta agus fianaise ábhartha eile. Déanfar bailiú sonraí agus táscairí
 náisiúnta maidir le praghsanna, gearáin, forfheidhmiú, sásamh, etc. a fhorbairt
 i gcomhar le páirtithe leasmhara náisiúnta.
 (5) Tacaíocht d’eagraíochtaí
 tomhaltóirí
 (a)
 ranníocaíochtaí airgeadais le haghaidh feidhmiú
 eagraíochtaí tomhaltóirí ar leibhéal an Aontais in ionannas leasanna
 tomhaltóirí i gcomhréir le forálacha Airteagal 5(1);
 (b)
 forbairt acmhainní le haghaidh eagraíochtaí
 tomhaltóirí réigiúnacha, náisiúnta agus Eorpacha, go sonrach tríd oiliúint agus
 trí mhalartú an chleachtais is fearr agus saineolais le haghaidh baill foirne,
 go háirithe le haghaidh eagraíochtaí tomhaltóirí i mBallstáit a léiríonn
 leibhéal measartha íseal de mhuinín agus d’fheasacht tomhaltóirí arna chruthú
 ag faireachán ar mhargaí tomhaltóirí agus ar an timpeallacht tomhaltais sna
 Ballstáit;
 (c)
 tacaíocht do chomhlachtaí idirnáisiúnta a chuireann
 prionsabail agus beartais chun cinn atá comhsheasmhach le cuspóirí an Chláir.
 6. Feabhas a chur ar
 thrédhearcacht margaí tomhaltóirí agus ar fhaisnéis tomhaltóirí
 (a)
 feachtais spreagtha feasachta maidir le ceisteanna
 a théann i gcion ar thomhaltóirí, lena n-áirítear trí ghníomhaíochtaí
 comhpháirteacha le Ballstáit;
 (b)
 gníomhaíochtaí a chuireann feabhas ar
 thrédhearcacht margaí tomhaltóirí maidir le e.g táirgí airgeadais miondíola,
 fuinneamh, digiteach agus teileachumarsáid, iompar;
 (c)
 gníomhaíochtaí a mhéadaíonn rochtain tomhaltóirí ar
 fhaisnéis ábhartha maidir le táirgí agus margaí;
 (d)
 gníomhaíochtaí a mhéadaíonn rochtain tomhaltóirí ar
 fhaisnéis maidir le hídiú inbhuanaithe earraí agus seirbhísí;
 (e)
 tacaíocht d’imeachtaí i ndáil le beartas
 tomhaltóirí an Aontais a eagraíonn uachtaránacht an Aontais maidir le
 ceisteanna i gcomhréir le tosaíochtaí beartais an Aontais atá bunaithe;
 (f)
 tacaíocht do chomhlachtaí ar fud an Aontais maidir
 le forbairt cóid chleachtais/na gcleachtas is fearr/treoirlínte le haghaidh
 comparáid praghsanna/cáilíochta/inbhuanaitheachta;
 (g)
 tacaíocht do chumarsáid maidir
 le ceisteanna tomhaltóirí, lena n-áirítear trí thacaíocht do na meáin chun
 cumhachtú tomhaltóirí agus forfheidhmiú a chur ar aghaidh.
 (h)
 ranníochtaí le comhlachtaí
 náisiúnta gearáin chun cuidiú le húsáid modheolaíochta comhchuibhithe chun
 gearáin tomhaltóirí a rangú agus a thuairisciú agus chun déileáil le
 fiosrúcháin i dtaobh bhailiú agus thuairisciú gearán tomhaltóirí;
 (7) Feabhas a chur ar
 oideachas tomhaltóirí
 (a)
 ardán idirghníomhach a fhorbairt chun na cleachtais
 is fearr agus ábhair oideachais tomhaltóirí dírithe ar phríomhghrúpaí sprice a
 mhalartú, go háirithe tomhaltóirí óga, i sineirgíocht le clár maoiniúcháin na
 hEorpa maidir le hoideachas agus oiliúint;
 (b)
 bearta agus ábhair oideachais a fhorbairt maidir le
 e.g. cearta tomhaltóirí lena n-áirítear ceisteanna trasteorann, sláinte agus
 sábháilteacht, reachtaíocht an Aontais maidir le tomhaltóirí, ídiú
 inbhuanaithe, litearthacht airgeadais.
 Cuspóir III - Cearta agus sásamh: cearta
 tomhaltóirí a chomhdhlúthú, go háirithe trí ghníomh rialála agus rochtain ar
 shásamh a fheabhsú lena n-áirítear malairt modhanna chun díospóidí a réiteach
 (8) Tionscnaimh reachtacha
 agus rialála eile maidir le cosaint tomhaltóirí a ullmhú, measúnú ar a
 dtrasuíomh, faireachán, meastóireacht, agus cur chun feidhme a dhéanamh agus
 iad a fhorghníomhú ag Ballstáit agus tionscnaimh chomhrialála agus féinrialála
 a chur chun cinn, lena n-áirítear
 (a)
 staidéir, meastóireachtaí ex ante agus ex-post,
 measúnuithe tionchair, comhairliúcháin phoiblí, meastóireacht ar an
 reachtaíocht reatha;
 (b)
 seimineáir, comhdhálacha, ceardlanna agus
 cruinnithe páirtithe leasmhara agus saineolaithe;
 (c)
 forbairt agus cothabháil ar bhunachair shonraí ar a
 bhfuiltear ábalta rochtain éasca agus phoiblí a fháil ina gcuimsítear cur chun
 feidhme reachtaíocht an Aontais maidir le cosaint tomhaltóirí;
 (d)
 meastóireacht ar ghníomhaíochtaí arna ndéanamh
 faoin gClár.
 9. Rochtain agus faireachán
 ar fheidhmiú agus éifeachtacht meicníochtaí do
 thomhaltóirí chun díospóidí a réiteach, go háirithe scéimeanna malartacha chun díospóidí a réiteach,
 lena n-áirítear iad a réiteach ar líne agus trí fhorbairt agus chothabháil
 uirlisí TF ábhartha
 (a)
 uirlisí TF a fhorbairt agus a chothabháil;
 (b)
 tacaíocht maidir le córas réiteach díospóidí ar
 líne ar fud an Aontais a fhorbairt agus maidir lena chothabháil, lena
 n-áirítear le haghaidh seirbhísí bainteacha amhail aistriúchán.
 Cuspóir IV - Forfheidhmiú:
 forfheidhmiú cearta tomhaltóirí a chothú trí chomhar idir
 comhlachtaí forfheidhmiúcháin náisiúnta a neartú agus trí thomhaltóirí a chothú
 le comhairle
 10. Gníomhaíochtaí faireacháin
 agus forfheidhmiúcháin a chomhordú i ndáil le Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004
 an 27 Deireadh Fómhair 2004 maidir le comhar idir údaráis náisiúnta atá
 freagrach as dlíthe cosanta tomhaltóirí a fhorfheidhmiú, lena n-áirítear
 (a)
 forbairt agus cothabháil uirlisí TF (e.g. bunachair
 shonraí, córais faisnéise agus chumarsáide);
 (b)
 gníomhaíochtaí chun feabhas a chur ar chomhar idir
 údaráis chomh maith le faireachán agus forfheidhmiú a chomhordú amhail malartú
 oifigeach forfheidhmiúcháin, gníomhaíochtaí coitianta, oiliúint le haghaidh
 oifigeach forfheidhmiúcháin agus le haghaidh ball na breithiúnachta;
 (c)
 seimineáir, comhdhálacha, ceardlanna agus
 cruinnithe páirtithe leasmhara agus saineolaithe maidir le forfheidhmiú a
 eagrú;
 (d)
 comhar riaracháin agus forfheidhmiúcháin le tríú
 tíortha nach bhfuil rannpháirteach sa Chlár.
 11. Ranníocaíochtaí airgeadais
 i leith gníomhaíochtaí comhpháirteacha le comhlachtaí poiblí nó
 neamhbhrabúsacha arb éard iad líonraí Comhphobail a chuireann faisnéis agus
 cúnamh ar fáil do thomhaltóirí chun cuidiú leo a gcearta a fheidhmiú agus
 rochtain a fháil ar réiteach díospóidí iomchuí, lena n-áirítear scéimeanna
 réitigh ar líne lasmuigh den chúirt (Líonra Eorpach na Lárionad Tomhaltóirí), lena
 n-áirítear
 forbairt agus cothabháil uirlisí TF (e.g.
 bunachair shonraí, córais faisnéise agus chumarsáide) a bhfuil gá leo maidir le
 feidhmiú cuí Líonra Eorpach na Lárionad Tomhaltóirí.
 B’fhéidir go líonfaí an liosta seo le
 gníomhaíochtaí breise den chineál céanna a mbeadh an tionchar céanna acu ina
 saothraítear na cuspóirí sonracha atá luaite in Airteagal 3.
 IARSCRÍBHINN II
 Táscairí
 de réir Airteagal 3 den Chlár Tomhaltóirí
 Cuspóir 1 - Sábháilteacht:
 Sábháilteacht táirgí a chomhdhlúthú agus a fheabhsú trí bhíthin faireacháin
 éifeachtaigh ar an margadh ar fud an AE
 Táscaire || Foinse || An staid faoi láthair || Sprioc
 % d’fhógraí RAPEX ina gcuimsítear frithghníomh amháin ar a laghad (ag Ballstáit eile) || RAPEX || 43% (843 fógra) in 2010 || Méadú 10 % i 7 mbliana
 Líon cóimheasa na bhfrithghníomhartha / líon na bhfógraí (rioscaí tromchúiseacha)* || RAPEX || 1.07 in 2010 || Méadú 15% i 7 mbliana
 * is
 féidir le fógra roinnt frithghníomhartha a spreagadh ó údaráis as Ballstáit
 eile
 Cuspóir 2: Faisnéis
 agus oideachas: feabhas a chur ar oideachas, ar fhaisnéis
 agus ar fheasacht tomhaltóirí maidir lena gcearta, chun an bonn fianaise le
 haghaidh beartas tomhaltóirí a fhorbairt agus tacaíocht a chur ar fáil
 d’eagraíochtaí tomhaltóirí
 Táscaire || Foinse || An staid faoi láthair || Sprioc
 Líon na gcomhlachtaí um ghearáin a chuir gearáin isteach chuig an ECCRS || Córas ECCRS (Clárú Gearán ó Thomhaltóirí na hEorpa) || na || 60% de chomhlachtaí um ghearáin i 7 mbliana
 Iontaobhas in idirbhearta trasteorann - % de thomhaltóirí a bhfuil an mhuinín chéanna acu nó níos mó muiníne acu ceannachán a dhéanamh ar an idirlíon ó dhíoltóirí ó Bhallstát eile || Eorabharaiméadar Tomhaltóirí || 37 % in 2010 || 50% i 7 mbliana
 Cuspóir 3: Cearta
 agus sásamh: cearta tomhaltóirí a chomhdhlúthú go háirithe trí ghníomh rialála
 agus rochtain ar shásamh a fheabhsú lena n-áirítear malairt modhanna chun
 díospóidí a réiteach
 Táscaire || Foinse || An staid faoi láthair || Sprioc
 % de chásanna trasteorann arna n-atreorú chuig an ADR ag ECCanna || Tuarascáil bhliantúil ECC || 9% in 2010 || 50% i 7 mbliana
 Líon na gcásanna ar déileáladh leo trí chóras réiteach díospóidí ar líne ar fud an AE || || 17.500 (gearáin a fuair ECCanna a bhain le hidirbhearta r-thráchtála) in 2010 || 38.500% (+120%) i 7 mbliana
 Cuspóir 4: - Forfheidhmiú:
 forfheidhmiú cearta tomhaltóirí a chothú trí chomhar idir
 comhlachtaí forfheidhmiúcháin náisiúnta a neartú agus trí thomhaltóirí a chothú
 le comhairle
 Táscaire || Foinse || An staid faoi láthair || Sprioc
 Leibhéal an tsreafa faisnéise agus an chomhair laistigh de Líonra an CPC: - líon na n-iarratas maidir le faisnéis a mhalartú idir údaráis CPC - líon na n-iarratas maidir le bearta forfheidhmiúcháin idir údaráis CPC - líon na bhfoláireamh idir líonra an CPC || Bunachar sonraí Líonra an CPC (CPCS) || meáin bhliantúlaithe 2007-2010 129 142 63 || - méadú 40% i 7 mbliana - méadú 40% i 7 mbliana - méadú 30% i 7 mbliana
 Líon na dteagmhálacha le tomhaltóirí ar dhéileáil Lárionaid Tomhaltóirí na hEorpa (ECC) leo || Tuarascáil ECC || 71.000 in 2010 || Méadú 50% i 7 mbliana
 D’fhéadfadh sé go gcuirfí leis
 na táscairí seo le táscairí comhthéacs ginearálta.
 RÁITEAS
 AIRGEADAIS REACHTACH LE hAGHAIDH TOGRAÍ
 1. CREAT AN TOGRA/AN TIONSCNAIMH
 1.1. Teideal an togra/an tionscnaimh
 1.2. Réimse/réimsí
 beartais lena mbaineann i gcreat ABM/ABB
 1.3. An
 cineál togra/tionscnaimh
 1.4. Cuspóir(Cuspóirí)
 1.5. Na
 forais leis an togra/an tionscnamh
 1.6. Fad
 agus tionchar airgeadais
 1.7. Modh(Modhanna)
 bainistíochta atá beartaithe
 2. BEARTA BAINISTÍOCHTA
 2.1. Rialacha
 faireacháin agus tuairiscithe
 2.2. Córas
 bainistíochta agus rialaithe
 2.3. Bearta
 chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc
 3. AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A
 BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH
 3.1. Ceannteideal/ceannteidil
 an chreata airgeadais ilbhliantúil agus an líne/na línte caiteachais buiséid
 lena mbaineann
 3.2. An
 tionchar a mheastar a bheidh ar chaiteachas
 3.2.1. Achoimre ar an tionchar a mheastar a bheidh ar
 chaiteachas
 3.2.2. An
 tionchar a mheastar a bheidh ar leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí
 3.2.3. An
 tionchar a mheastar a bheidh ar leithreasaí de chineál riaracháin
 3.2.4. Comhoiriúnacht
 don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha
 3.2.5. Rannpháirtíocht
 ó thríú páirtithe sa mhaoiniú
 3.3. An tionchar a mheastar a
 bheidh ar ioncam
 RÁITEAS
 AIRGEADAIS REACHTACH LE hAGHAIDH TOGRAÍ
 1. CREAT AN TOGRA/AN TIONSCNAIMH
 1.1. Teideal an togra/an
 tionscnaimh
 Togra
 le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis
 an gClár Tomhaltóirí 2014-2020
 1.2. Réimse/réimsí beartais lena
 mbaineann i gcreat ABM/ABB[20]
 Beartas
 tomhaltóirí
 1.3. An cineál togra/tionscnaimh
 ̈ Baineann an
 togra/tionscnamh le gníomhaíocht nua
 ̈ Baineann an
 togra/tionscnamh le gníomhaíocht nua a leanann
 treoirthionscadal/réamhghníomhaíocht[21]
 þ Baineann an
 togra/tionscnamh le síneadh ar ghníomhaíocht atá
 ann cheana
 ̈ Baineann an
 togra/tionscnamh le gníomhaíocht a atreoraíodh i
 dtreo gníomhaíochta nua
 1.4. Cuspóirí
 1.4.1. Cuspóirí straitéiseacha
 ilbhliantúla an Choimisiúin ar a bhfuil an togra/tionscnamh dírithe
 Is
 é is aidhm don Chlár Tomhaltóirí an cuspóir beartais a chothú maidir leis an
 tomhaltóir cumhachtaithe a chur ag croílár an Mhargaidh Aonair. Déanfar
 amhlaidh leis an gClár trí bhíthin rannchuidiú le sláinte, le sábháilteacht
 agus le leasanna eacnamaíocha tomhaltóirí a chosaint, mar aon lena gceart chun
 faisnéise agus oideachais a chur chun cinn agus chun iad féin a eagrú ar mhaithe
 lena leasanna a choimirciú. Déanfar beartais na mBallstát a chomhlánú, a chothú
 agus déanfar faireachán orthu leis an gClár.
 1.4.2. Cuspóirí sonracha agus na
 gníomhaíochtaí ABM/ABB lena mbaineann
 Cuspóir sonrach Uimh.1
 Sábháilteacht:
 sábháilteacht táirgí a chomhdhlúthú agus a fheabhsú trí bhíthin faireacháin
 éifeachtaigh ar an margadh ar fud an AE
 Gníomhaíocht(Gníomhaíochtaí) ABM/ABB lena mbaineann
 Beartas
 tomhaltóirí
 Cuspóir sonrach Uimh. 2
 Faisnéis agus oideachas: feabhas a
 chur ar oideachas, ar fhaisnéis agus ar fheasacht tomhaltóirí maidir lena
 gcearta, chun an bonn fianaise le haghaidh beartas tomhaltóirí a fhorbairt agus
 tacaíocht a chur ar fáil d’eagraíochtaí tomhaltóirí
 Gníomhaíocht(Gníomhaíochtaí) ABM/ABB lena mbaineann
 Beartas
 tomhaltóirí
 Cuspóir sonrach Uimh. 3
 Cearta agus sásamh: cearta tomhaltóirí a chomhdhlúthú, go
 háirithe trí ghníomh rialála agus rochtain ar shásamh a fheabhsú lena
 n-áirítear malairt modhanna chun díospóidí a réiteach
 Gníomhaíocht(Gníomhaíochtaí) ABM/ABB lena mbaineann
 Beartas
 tomhaltóirí
 Cuspóir sonrach Uimh. 4
 Forfheidhmiú: forfheidhmiú cearta
 tomhaltóirí a chothú trí chomhar idir comhlachtaí forfheidhmiúcháin náisiúnta a
 neartú agus trí thomhaltóirí a chothú le comhairle
 Gníomhaíocht(Gníomhaíochtaí) ABM/ABB lena mbaineann
 Beartas
 tomhaltóirí
 1.4.3 An toradh agus an tionchar a
 bhfuil súil leis
 Sonraigh an tionchar a
 bheadh ag an togra/tionscnamh ar na tairbhithe/grúpaí ar a bhfuil sé dírithe.
 Is
 iad na tairbhithe a bheidh i gceist leis an gClár tomhaltóirí, údaráis náisiúnta
 atá freagrach as cosaint tomhaltóirí agus eagraíochtaí tomhaltóirí, agus is
 é an cuspóir uileghabhálach feabhas a chur ar staid tomhaltóirí ar fud an AE.
 Tairgfear tacaíocht sa Chlár d’eagraíochtaí tomhaltóirí
 ar leibhéal an AE agus ar leibhéal náisiúnta, mar aon le húdaráis náisiúnta
 Ballstát atá i gceannas sábháilteacht agus forfheidhmiú táirgí.
 Rachaidh an Clár chun tairbhe de facto gnóthaí
 creidiúnacha chomh maith, toisc go gcothaíonn beartas tomhaltóirí
 éifeachtach feidhmiú cuí an Mhargaidh Aonair, cuireann sé luach saothair ar
 fáil don chuid is mó de chuideachtaí iomaíocha agus brúnn sé amach oibreoirí
 bradacha. Tá tomhaltóirí cumhachtaithe ina spreagthaí ar nuálaíocht agus dá
 bhrí sin cothóidh beartas tomhaltóirí gnó nuálach. Ar deireadh, bainfidh
 oibreoirí eacnamaíocha tairbhe as machaire réidh bunaithe ar rialacha soiléire
 agus feidhmiú comhordaithe níos fearr. Sa chomhthéacs seo, cuideoidh an Clár le
 fás eacnamaíoch a spreagadh.
 1.4.4 Táscairí a léiríonn toradh
 agus tionchar
 Sonraigh na táscairí a
 léiríonn faireachán ar chur chun feidhme an togra/tionscnaimh.
 Cuspóir 1: Sábháilteacht: sábháilteacht
 táirgí a chomhdhlúthú agus a fheabhsú trí bhíthin faireacháin éifeachtaigh ar
 an margadh ar fud an AE
 - % d’fhógraí RAPEX ina gcuimsítear frithghníomh amháin ar
 a laghad (ag Ballstáit eile)
 - Líon cóimheasa na bhfrithghníomhartha / líon na bhfógraí (rioscaí
 tromchúiseacha)
 Cuspóir 2: Faisnéis agus oideachas:
 feabhas a chur ar oideachas, ar fhaisnéis agus ar fheasacht tomhaltóirí maidir
 lena gcearta, chun an bonn fianaise le haghaidh beartas tomhaltóirí a fhorbairt
 agus tacaíocht a chur ar fáil d’eagraíochtaí tomhaltóirí
 Líon na gcomhaltaí um ghearáin a chuir gearáin isteach
 chuig córas an ECCR (Clár Gearán ó Thomhaltóirí na hEorpa)
 - Iontaobhas in idirbhearta trasteorann - % de thomhaltóirí
 a bhfuil an mhuinín chéanna acu nó níos mó muiníne acu maidir le ceannachán a
 dhéanamh ar an idirlíon ó dhíoltóirí ó thír AE eile
 Cuireadh an táscaire seo san áireamh ar bhonn
 sealadach in easnamh táscaire eile i bhfad níos fearr Is dócha go ndéanfar é a
 leasú / a fhorlíonadh amach anseo.
 Cuspóir 3: Cearta agus sásamh: cearta tomhaltóirí a chomhdhlúthú go háirithe trí ghníomh rialála agus
 rochtain ar shásamh a fheabhsú lena n-áirítear malairt modhanna chun díospóidí
 a réiteach
 -
 % de chásanna trasteorann arna n-atreorú chuig ADR ag Lárionaid Tomhaltóirí na
 hEorpa (ECCanna)
 -
 Líon na gcásanna ar déileáladh leo trí chóras réiteach díospóidí ar líne ar fud
 an AE
 Cuspóir 4: - Forfheidhmiú: forfheidhmiú cearta tomhaltóirí a chothú trí chomhar idir comhlachtaí
 forfheidhmiúcháin náisiúnta a neartú agus trí thomhaltóirí a chothú le
 comhairle
 -
 Leibhéal an tsreafa faisnéise agus an chomhair laistigh de Líonra an Chomhair
 um Chosaint Tomhaltóirí (CPC):
 - líon na n-iarratas maidir le faisnéis a mhalartú idir
 údaráis CPC
 - líon na n-iarratas maidir le bearta forfheidhmiúcháin
 idir údaráis CPC
 - líon na bhfoláireamh idir líonra an CPC
 - Líon na dteagmhálacha le tomhaltóirí ar dhéileáil
 Lárionaid Tomhaltóirí na hEorpa (ECCanna) leo
 1.5. Na forais leis an togra/an
 tionscnamh
 1.5.1 Na ceanglais is gá a shásamh
 sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma
 Tabharfar
 tacaíocht sa Chlár Tomhaltóirí iar-2013 (anseo feasta an “Clár”) do chur chun
 feidhme ghníomhaíocht an Choimisiúin sa réimse beartais tomhaltóirí ó 2014 i
 leith. Tógann sé ar na torthaí a baineadh amach tríd
 an gClár reatha (2007-2013).
 Leis an gClár nua cothófar an beartas tomhaltóirí
 amach anseo a chuirfidh saoránaigh an AE mar thomhaltóirí cumhachtaithe ag
 croílár an Mhargaidh Aonair agus a dhéanfaidh comhlánú ar thionscnaimh ina
 ndírítear ar thaobh an tsoláthair.
 Tá gá le roinnt leanúnachais idir na Cláir reatha
 agus Cláir amach anseo, i gcomhréir le torthaí mheastóireacht mheántréimhseach
 na Straitéise agus an Chláir 2007-2013 ina leagtar béim air go bhfuil an
 beartas measartha nua ar leibhéal an AE agus go bhfuil leanúnachas tábhachtach
 maidir le tionchar a bhaint amach.
 Ag
 an am céanna, tá tábhacht mhéadaithe le dúshláin shochaíocha úra, amhail an
 chastacht mhéadaithe maidir le cinnteoireacht (rólódáil faisnéise; níos mó
 freagrachta aistrithe chuig custaiméirí i ndiaidh léirscaoilte; táirgí agus
 seirbhísí sofaisticiúla agus fógraíocht shofaisticiúil), an gá le dul i dtreo
 patrúin níos inbhuanaithe tomhaltais, na deiseanna agus na bagairtí a bhaineann
 le digitiú, méadú in eisiamh sóisialta agus líon na dtomhaltóirí leochaileacha
 agus daonra atá ag dul in aois.
 Na
 príomhfhadhbanna a dtabharfar aghaidh orthu trí bhíthin gníomhaíochtaí a
 bhaineann le sábháilteacht a mhaoiniú; faisnéis agus oideachas; cearta agus
 sásamh; agus forfheidhmiú, faoi mar a thuairiscítear sa Mheabhrán Míniúcháin.
 1.5.2 Luach breise a bhaineann le
 rannpháirteachas an AE
 Tá
 cur síos déanta ar bhreisluach rannpháirteachas an AE sa Mheabhrán Míniúcháin.
 1.5.3 Ceachtanna a foghlaimíodh ó
 thaithí chosúil roimhe seo
 Leagtar
 béim i meastóireacht ex-post Chlár 2004-2007 ar an mbreisluach, faoi mar a
 dhéantar amhlaidh le haghaidh mheastóireacht mheántréimhseach an Chláir
 2007-2013 (agus an Straitéis um Beartas Tomhaltóirí), d’ainneoin gur réimse
 measartha úr é beartas tomhaltóirí na hEorpa agus tá leibhéal maoinithe an AE
 faoin gClár measartha beag. Leagtar béim ann go gcuireann gníomhaíochtaí faoin
 Straitéis agus faoi na Cláir le cuspóirí Eoraip 2020 maidir le fás cliste,
 inbhuanaithe agus cuimsitheach.
 Tá
 na torthaí deimhneach ar fud an domhain maidir le hábharthacht chuspóirí na
 Straitéise agus an Chláir, a n-iarmhairtí agus a mbreisluach. Baintear de
 thátal as chomh maith go mbeidh iarmhairtí fadtéarmacha ag an gClár ar chosaint
 tomhaltóirí.
 Déantar
 dibhéirsiú áirithe follasach sa mheastóireacht ar thuairimí maidir leis an
 Straitéis agus leis an gClár idir údaráis náisiúnta agus eagraíochtaí
 tomhaltóirí, agus na húdaráis náisiúnta níos deimhní faoin méid atá bainte amach
 ag an Straitéis agus ag na Cláir (ar an iomlán creideann 88% d’údaráis
 náisiúnta agus 82% d’eagraíochtaí tomhaltóirí gur chuir an Straitéis reatha
 méid mór nó measartha (meándeimhneach) le tionscnaimh beartais tomhaltóirí an
 AE).
 Dearbhaíonn
 údaráis náisiúnta tríd is tríd go bhfuil an Straitéis agus an Clár comhlántach
 le beartas náisiúnta tomhaltóirí.
 Mar
 sin féin, baintear de thátal as an meastóireacht nach dtugtar aghaidh ach go
 páirteach leis an Straitéis agus leis an gClár reatha ar dhúshláin shóisialta
 agus chomhshaoil atá ag teacht chun cinn.
 Go
 sonrach maidir leis na gníomhaíochtaí sonracha a rinneadh faoin gClár:
 i) Sábháilteacht:
 - Maidir le sábháilteacht táirgí, tá méadú
 tagtha ar chomhordú idir údaráis faireacháin an mhargaidh. Moltar sa tuarascáil
 faireachán agus forfheidhmiú a neartú tuilleadh trí RAPEX, ag saothrú na
 n-iarrachtaí ina ndírítear ar aghaidh a thabhairt ar ghné idirnáisiúnta
 sábháilteacht táirgí agus ag baint leasa teicneolaíochtaí nua a úsáid.
 ii) Faisnéis agus oideachas tomhaltóirí:
 - Faireachán ar an margadh tomhaltóirí, bhí
 ról tábhachtach ag Scórchlár an Mhargaidh Tomhaltóirí agus ag grinnstaidéir
 mhargaidh maidir le beartas tomhaltóirí a chothú. Imríonn siad ról tábhachtach
 maidir le hábhar imní a bhíonn ag tomhaltóirí a chomhtháthú go cuí i mbeartais
 ábhartha an AE agus maidir le reachtaíocht éifeachtach a cheapadh. Moltar sa
 tuarascáil freisin go ndéanfaí an tuiscint ar iompraíocht na dtomhaltóirí féin
 a fhorbairt tuilleadh.
 - Bhí an dul chun cinn maidir le hoideachas tomhaltóirí
 suas agus síos, go háirithe i gcás Dolceta áit a bhfuil imní maidir le sainiú
 an sprioclucht éisteachta/féachana. Moltar sa tuarascáil uirlisí oideachais a
 chomhdhlúthú, rud a thabharfaidh sainiú níos fearr ar lucht éisteachta/féachana
 Dolceta, ar a ábhar agus scaipeadh, agus sineirgí leis na curaclaim náisiúnta a
 lorg.
 - Rinneadh meastóireacht dheimhneach ar an tacaíocht
 a tugadh trí na Cláir d’eagraíochtaí tomhaltóirí ar leibhéal an AE agus
 ar an leibhéal náisiúnta. Meastar ról eagraíochtaí ar leibhéal an AE a bheith
 ríthábhachtach chun ionadaíocht leasanna tomhaltóirí i gceapadh beartais an AE
 a áirithiú. Moltar sa tuarascáil leanúint den oiliúint (forbairt acmhainní) a
 chuirtear ar fáil d’eagraíochtaí tomhaltóirí náisiúnta, agus iniúchadh a dhéanamh
 ar an bhféidearthacht cúrsaí a chur ar fáil ar an leibhéal náisiúnta.
 iii) Cearta agus sásamh tomhaltóirí:
 - Leagtar béim sa tuarascáil ar an mbreisluach atá
 nasctha le leibhéal níos mó comhchuibhithe arna dtabhairt ag na forbairtí
 reachtacha, atá curtha i gcrích nó atá fós á ndéanamh.
 - Tá ag éirí níos mó agus níos mó leis na Cláir agus
 leis an Straitéis beartas tomhaltóirí a chomhtháthú i mbeartais ábhartha
 an AE. Moltar sa tuarascáil na hiarrachtaí sa réimse seo a shaothrú agus
 aghaidh a thabhairt ar dhúshláin nua atá ag teacht chun cinn mar iad seo a
 leanas: ceisteanna a bhaineann le digitiú, an t-aistriú i dtreo patrúin níos
 inbhuanaithe tomhaltais, agus le leochaileacht tomhaltóirí de bharr na
 géarchéime. Iarrtar soiléiriú inti freisin i leith páirtithe leasmhara maidir
 leis an ról atá ag seirbhísí éagsúla an Choimisiúin i dtaca le ceisteanna
 tomhaltóirí.
 - Tá fadhb fós leis an rochtain atá ag tomhaltóirí
 ar shásamh. Déantar tagairt sa tuarascáil ar an ngá le dul chun cinn a dhéanamh
 ar an gceist seo agus feasacht tomhaltóirí faoin modh sásaimh a mhéadú.
 iv) Forfheidhmiú:
 - Faoin Straitéis agus faoi na Cláir, rinneadh
 comhar forfheidhmiúcháin trasteorann a neartú trí líonra na n-údarás
 forfheidhmiúcháin (Líonra CPC) agus trí ghníomhaíochtaí comhordaithe amhail
 “scuaibíní”. Moltar sa tuarascáil an comhordú idir an Líonra CPC agus údaráis
 fhorfheidhmiúcháin a mhéadú tuilleadh.
 - Tríd an Straitéis agus na Cláir cuirtear tacaíocht
 mhéadaithe ar fáil do thomhaltóirí a lorgaíonn comhairle maidir le díospóidí
 trasteorann trí líonra Eorpach na Lárionad Tomhaltóirí (ECC-net). Mar sin féin,
 moltar sa tuarascáil a n-infheictheacht a mhéadú agus mar sin feasacht
 tomhaltóirí a mhéadú.
 1.5.4 Comhchuibheas agus
 sineirgíocht a d'fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí ábhartha eile
 Naisc chuig Eoraip 2020 agus tionscnaimh shuaitheanta
 I
 Straitéis Eoraip 2020 iarrtar go ndéantar na "saoránaigh a chumhachtú
 chun ról iomlán a bheith acu sa mhargadh aonair", rud a éilíonn go
 "neartófar a gcumas chun earraí agus seirbhísí a cheannach trasteorann,
 agus go háirithe ar líne agus a muinín ann".
 Is
 tomhaltóirí eolasacha agus cumhachtaithe amháin atá ábalta na roghanna is fearr
 a dhéanamh ar mhaithe lena leas féin agus ar mhaithe le folláine an
 gheilleagair, trí iomaíocht threisithe, nuálaíocht agus comhtháthú an Mhargaidh
 Aonair, agus tacaíocht a thabhairt ar an gcaoi sin do sprioc uileghabhálach
 Straitéis Eoraip 2020. Le giaráil chumhacht eacnamaíoch ollmhór an
 chaiteachais tomhaltóirí (arb é 56% de OTI an AE é) déanfar rannchuidiú
 tábhachtach chun cuspóir an AE a bhaint amach eadhon fás a athadhaint.
 Dearbhaítear é seo sa Suirbhé Bliantúil ar Fhás 2011 ina sainaithnítear dálaí
 níos fearr do thomhaltóirí mar cheann de na príomhspreagthaí le haghaidh fáis.
 Cuidíonn beartas tomhaltóirí le tomhaltóirí an rogha fhairsing a thugtar dóibh
 a shaothrú agus tríd sin gnóthais atá níos éifeachtúla agus níos nuálaí a chur
 chun cinn.
 Tabharfaidh
 beartas tomhaltóirí rannchuidiú tábhachtach don tionscnamh suaitheanta um Chlár
 Oibre Digiteach (seirbhísí gan teorainn agus sábháilte agus margaí ábhar
 digiteach, rochtain, litearthacht dhigiteach), cuimsiú sóisialta (ag cur cás na
 dtomhaltóirí níos leochailí san áireamh), fás inbhuanaithe (tomhaltas
 inbhuanaithe) agus an tábhacht a bhaineann le rialú cliste (faireachán ar an
 margadh tomhaltóirí mar bhonn chun beartais éifeachtacha agus roghnaíocha a
 cheapadh).
 Naisc leis an nGníomh um an Margadh Aonair agus
 tionscnaimh eile
 Áitítear i dtuarascáil Monti maidir leis an
 straitéis nua ar an Margadh Aonair gur cheart do “Thomhaltóirí agus leas
 tomhaltóirí a bheith ag lár na chéad chéime eile den mhargadh aonair.” Leagtar
 béim inti ar an tábhacht a bhaineann le tomhaltóirí a chumhachtú, beartais a
 bhunú ar fhianaise agus margaí ina mainnítear tomhaltóirí a bhrath, margadh
 aonair digiteach a bhunú (trí Mhalairt Modhanna chun Díospóidí a Réiteach agus
 sásamh comhchoiteann), sábháilteacht agus caighdeánú táirgí.
 Leagtar béim sa Ghníomh um an Margadh Aonair ar
 roinnt de na ceisteanna seo a bhaineann le tomhaltóirí, go háirithe sásamh (mar
 thionscnamh straitéiseach), sábháilteacht táirgí, agus uirlisí a fhorbairt chun
 fadhbanna a réiteach.
 Sainaithníodh sa tuarascáil maidir le Saoránacht 2010,
 a cuireadh i láthair mar thionscnamh comhlántach don ‘Ghníomh um an Margadh
 Aonair’, i measc nithe eile, nach raibh sraith aonair rialacha cosanta
 tomhaltóirí ann, go raibh easpa feasachta ann faoi mhodhanna reatha maidir le
 sásamh agus go raibh modhanna neamhleora mar bhacainní ar shaoránacht Eorpach a
 réadú go hiomlán.
 D’eisigh Parlaimint na hEorpa roinnt tuarascálacha in 2010
 lena n-áirítear moltaí maidir le beartas tomhaltóirí amach anseo:
 Iarrtar cur chuige iomlánaíoch i dtuarascáil Grech ina
 gcuirtear leasanna tomhaltóirí ag croílár an Mhargaidh Aonair. Leagtar béim sa
 tuarascáil inter alia orthu seo: an tábhacht le bonn fianaise agus faireachán
 ar an margadh, an cheist maidir le sábháilteacht táirgí agus seirbhísí, an ról
 ollmhór atá ag eagraíochtaí tomhaltóirí, feabhas a chur ar chumas na
 meicníochtaí réitigh fadhbanna, leasanna tomhaltóirí a chomhtháthú i mbeartais
 agus i reachtaíocht ábhartha an AE, cosaint tomhaltóirí maidir le seirbhísí
 airgeadais, sásamh agus faisnéis tomhaltóirí.
 Leagtar
 béim i dtuarascáil Hedh ar an tábhacht le bonn fianaise (Scórchlár,
 staidéir, gearáin) agus forfheidhmiú maidir le dlí tomhaltóirí agus
 sábháilteacht táirgí (lena n-áirítear ADR, scuaibíní, an gá le hacmhainní le
 haghaidh CPC agus ECC). Cuirtear béim inti chomh
 maith ar an ngá atá ann leasanna tomhaltóirí a chur ar áireamh i ngach beartas
 AE agus iarrtar ar an gCoimisiún inti tuarascáil bhliantúil a fhoilsiú maidir
 leis an gceist seo, ról na n-eagraíochtaí tomhaltóirí, an gá le hoideachas
 tomhaltóirí a fhorbairt (lena n-áirítear trí thairseacha gréasáin, tomhaltóirí
 leochaileacha a shroicheadh), an gá le tomhaltas inbhuanaithe a chur chun cinn.
 Sa réimse a bhaineann le sábháilteacht táirgí, iarrtar i
 dtuarascáil Schaldemose (2011) ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún
 acmhainní leormhaithe a chur ag obair le haghaidh gníomhaíochtaí éifeachtacha
 chun faireachán a dhéanamh ar an margadh, ag cur béime air go bhféadfaí
 iomaíocht a shaobhadh, go bhféadfaí sábháilteacht tomhaltóirí a chur i mbaol
 agus beag is fiú a dhéanamh den iontaoibh atá ag saoránaigh sa Mhargadh Aonair.
 Iarrtar ar an gCoimisiún sa tuarascáil freisin gníomhaíochtaí comhpháirteacha
 um fhaireachán ar an margadh a mhaoiniú tuilleadh agus go leor acmhainní a
 leithdháileadh chun tacaíocht airgeadais a thabhairt maidir le hardán/nó
 eagraíocht a chruthú a thacaíonn le comhordú leathnaithe idir Ballstáit.
 Spreagtar an Coimisiún sa tuarascáil freisin chun Bunachar Sonraí maidir le
 Faisnéis um Shábháilteacht Táirgí Tomhaltóirí a bhunú, lena n-áirítear ardán le
 haghaidh gearán.
 Leagadh béim i dtuarascáil Arias (2010) maidir le
 r-thráchtáil ar an tábhacht a bhaineann le muinín tomhaltóirí a neartú sa
 réimse seo.
 I gcomhthéacs na díospóireachta maidir leis ‘an nGníomh um
 an Margadh Aonair’, leagadh béim i dtuarascáil Kalnieteu ar “Rialachas
 agus Comhpháirtíocht sa Mhargadh Aonair” ar an tábhacht a bhaineann leis an
 togra amach anseo maidir le Malairt Modhanna chun Díospóidí a Réiteach (ADR).
 Ar
 deireadh, tá an Pharlaimint ag ullmhú tuarascáil féintionscnaimh le
 haghaidh mhí Dheireadh Fómhair maidir leis an mbeartas tomhaltóirí amach anseo
 (rapporteur: An tUas. Eva-Britt Svensson/An tUas.
 Kyriakos Triantaphyllides).
 1.6. Fad agus tionchar airgeadais
 þ Togra/tionscnamh d’fhad teoranta
 –
 þ Togra/tionscnamh i bhfeidhm ón 01/01]2014 go [31/12]2020
 –
 þ Tionchar airgeadais ó 2014 go 2020 maidir le leithreasaí faoi
 chomhair íocaíochtaí
 ̈ Togra/tionscnamh d’fhad neamhtheoranta
 –
 Cur chun feidhme le tréimhse thosaigh idir BBBB
 agus BBBB,
 –
 agus feidhm iomlán ina dhiaidh sin.
 1.7 Modh(Modhanna) bainistíochta
 atá beartaithe[22]
 þ Bainistíocht dhíreach láraithe ag an gCoimisiún
 þ Bainistíocht indíreach láraithe trí na cúraimí cur chun feidhme a tharmligean chuig:
 –
 þ gníomhaireachtaí feidhmiúcháin
 –
 ̈ comhlachtaí arna mbunú ag na Comhphobail[23]
 –
 ̈ comhlachtaí náisiúnta san earnáil phoiblí/comhlachtaí a bhfuil misean
 de sheirbhís phoiblí acu
 –
 ̈ daoine a bhfuil sé de chúram orthu gníomhaíochtaí ar leith a chur
 chun feidhme de bhun Theideal V den Chonradh ar an Aontas Eorpach agus atá
 sainaitheanta sa ghníomh bunaidh ábhartha de réir bhrí Airteagal 49 den
 Rialachán Airgeadais
 ̈ Bainistíocht chomhpháirteach leis na Ballstáit
 ̈ Bainistíocht dhíláraithe le tríú tíortha
 þ Comhbhainistiú le
 heagraíochtaí idirnáisiúnta (tabhair sonraí)
 I gcás ina
 sonraítear níos mó ná modh bainistíochta amháin, tabhair sonraí sa roinn
 "Nótaí" le do thoil.
 Nótaí
 Gníomhaireacht
 feidhmiúcháin EAHC: I gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 58/2003 ón
 gComhairle an 19 Nollaig 2002 lena leagtar síos an reacht maidir le cúraimí
 áirithe a thabhairt do Ghníomhaireachtaí Feidhmiúcháin maidir le cláir Chomhphobail
 a bhainistiú[24],
 rinne an Coimisiún[25]
 na cúraimí cur chun feidhme maidir leis an gClár Gníomhaíochta Comhphobail a
 bhainistiú a thabhairt don Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Shláinte agus
 Tomhaltóirí sa réimse beartais Tomhaltóirí 2007-2013. Dá bhrí sin féadfaidh an
 Coimisiún Cinneadh a dhéanamh na cúraimí cur chun feidhme maidir leis an
 gClár Tomhaltóirí 2014-2020 a bhainistiú a thabhairt don Ghníomhaireacht
 Feidhmiúcháin um Shláinte agus Tomhaltóirí chomh maith.
 Comhbhainistiú : beartaithe chun tacú le páirtí oibre an ECFE maidir le sábháilteacht
 táirgí
 2. BEARTA BAINISTÍOCHTA
 2.1. Rialacha faireacháin agus
 tuairiscithe
 Sonraigh an
 mhinicíocht agus na coinníollacha.
 Foráiltear
 sa Chlár go gcuirfidh an Coimisiún Coiste na mBallstát ar an eolas faoi na
 gníomhaíochtaí a rinneadh maidir leis an gClár a chur chun feidhme.
 Foráiltear
 sa Chlár go mbunóidh an Coimisiún, nach déanaí ná lár na bliana 2018,
 tuarascáil mheasúnaithe maidir le cuspóirí uile na mbeart a bhaint amach,
 éifeachtúlacht úsáid na n-acmhainní, agus a bhreisluacha Eorpaigh, i bhfianaise
 cinnidh maidir leis na bearta a athnuachan, a mhodhnú nó a chur ar fionraí.
 Ina
 theannta sin, ba cheart meastóireacht a dhéanamh ar an tionchar fadtéarmach
 agus inbhuanaitheacht iarmhairtí an Chláir Tomhaltóirí d’fhonn cur le Cinneadh maidir
 le clár ina diaidh sin a athnuachan, a mhodhnú nó a chur ar fionraí.
 Soláthrófar
 gnéithe úsáideacha chomh maith sa mheastóireacht ex-post ar an gClár reatha
 (2007-2013), atá beartaithe roimh dheireadh 2015, maidir le cur chun feidhme an
 Chláir 2014 – 2020.
 2.2. Córas bainistíochta agus
 rialaithe
 2.2.1. An riosca nó na rioscaí a
 aithníodh
 Cumhdaítear
 aitreabúideacht na gconarthaí seirbhíse mar aon le deontais i gcur chun feidhme
 an bhuiséid chomh maith.
 Déanfar
 deontais a dheonú i leith gníomhaíochtaí tacaíochtaí go príomha d’údaráis
 Ballstáit agus do chomhlachtaí poiblí nó do chomhlachtaí neamhbhrabúsacha arna
 gceapadh agus arna gcómhaoiniú ag na Ballstáit. Maireann tréimhse chur i gcrích
 na dtionscadal fóirdheontais idir bliain amháin agus dhá bhliain de ghnáth. Tá
 teorainn le líon bliantúil na gcomhaontuithe deontais agus cumhdaíonn siad
 buiséad thart ar EUR 13 milliún in aghaidh na bliana.
 Tabharfar
 conarthaí seirbhíse i gcrích go háirithe maidir le staidéir, bailiú sonraí,
 meastóireacht, oiliúint, feachtais faisnéise, seirbhísí TF agus cumarsáide,
 bainistíocht saoráidí etc. Is institiúidí, saotharlanna, gnólachtaí
 comhairleachta agus cuideachtaí príobháideacha eile a bheidh sna conraitheoirí
 den chuid is mó, agus is fiontair bheaga agus mheánmhéide a bheidh ina lán acu.
 Tá an meánbhuiséad bliantúil maidir le conarthaí measta ag thart ar EUR 12
 milliún; tá líon na gconarthaí aonair measta faoi láthair ag thart ar 25 in
 aghaidh na bliana.
 Is
 iad seo a leanas na príomhrioscaí:
 ·
 An riosca maidir le droch-cháilíocht na dtionscadal
 a roghnaíodh agus droch-chur chun feidhme teicniúil an tionscadail, rud a
 laghdaíonn tionchar an chláir; i ngeall ar nósanna imeachta roghnúcháin
 neamhleora, easpa saineolais nó faireachán neamhleor;
 ·
 An riosca maidir le húsáid neamhéifeachtach nó
 neamheacnamaíoch na gcistí a deonaíodh, le haghaidh deontas (an chastacht a
 bhaineann le costais incháilithe iarbhír a chúiteamh mar aon le féidearthachtaí
 teoranta chun costais incháilithe a sheiceáil ag an deasc) agus le haghaidh
 soláthair (corruair bíonn líon teoranta soláthraithe eacnamaíocha ann a bhfuil
 an saineolas acu a theastaíonn ina bhfuil féidearthachtaí neamhleora chun
 comparáidí a dhéanamh idir tairiscintí praghsanna);
 ·
 An riosca do chlú an Choimisiúin, má aimsítear
 calaois nó gníomhaíochtaí coiriúla; ní féidir ach dearbhú páirteach a fháil as
 córais rialaithe inmheánaigh tríú páirtithe i ngeall ar an líon measartha ard
 conraitheoirí agus tairbhithe ilchineálacha, iad ar fad ag feidhmiú a gcóras rialaithe
 féin, agus bíonn siad measartha beag go minic.
 2.2.2 Modh(Modhanna) rialaithe atá
 beartaithe
 Cuirfear
 an buiséad chun feidhme trí bhainistíocht dhíláraithe dhíreach, cé go
 mb’fhéidir go ndéanfar codanna de chúraimí cur chun feidhme an chláir a tharmligean
 chuig an ngníomhaireacht feidhmiúcháin EAHC reatha. Bhunaigh an Ghníomhaireacht
 seo a córas rialaithe inmheánaigh féin, déanann Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte
 agus na dTomhaltóirí é a mhaoirsiú, agus déanann iniúchóir inmheánach an
 Choimisiúin mar aon leis an gCúirt Iniúchóirí é a iniúchadh.
 Chuir
 Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte agus na dTomhaltóirí agus an EAHC araon nósanna
 imeachta inmheánacha i bhfeidhm ina ndírítear ar na rioscaí a sainaithníodh
 thuas a chumhdach. Comhlíonann na nósanna imeachta inmheánacha an rialachán
 airgeadais go hiomlán agus áirítear comaoineacha costais is tairbhe iontu. Faoi
 chuimsiú an chreata seo, leanann Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte agus na
 dTomhaltóirí ag iniúchadh féidearthachtaí d’fhonn feabhas a chur ar an mbainistíocht
 agus simpliú a mhéadú. Is iad seo a leanas príomhghnéithe an chreata rialaithe:
 ·
 Saintréithe phróiseas roghnúcháin na dtionscadal: tá gach glao ar thograí/ar thairiscintí bunaithe ar an gClár Oibre
 bliantúil arna ghlacadh ag an gCoimisiún. I ngach glao, foilsítear na critéir
 eisiata, roghnúcháin agus deonaithe uile maidir le tograí/tairiscintí a roghnú.
 I gcoinne na gcritéar seo, déanann coiste meastóireachta meastóireacht ar gach
 togra/tairiscint agus na prionsabail a bhaineann le neamhspleáchas, trédhearcacht,
 comhréireacht, cóir chomhionann agus neamh-idirdhealú á mbreathnú aige.
 ·
 Straitéis Chumarsáide Seachtraí: Tá straitéis chumarsáide dea-bhunaithe ag Ard-Stiúrthóireacht na
 Sláinte agus na dTomhaltóirí ina bhféachtar le tuiscint iomlán na gconraitheoirí/na
 dtairbhithe ar na ceanglais agus forálacha conarthacha a áirithiú. Tá na
 modhanna seo a leanas á n-úsáid: Suíomh Gréasáin Chlár EUROPA; cruinnithe
 faisnéise le tairbhithe/conraitheoirí; nótaí treorach fairsinge mar aon le
 “ceisteanna coitianta” agus deasc chabhrach.
 ·
 Rialuithe sula gcuirfear na tionscadail chun
 feidhme agus le linn iad a chur chun feidhme:
 –
 Úsáideann Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte agus na
 dTomhaltóirí agus an EAHC araon na comhaontuithe deontais shamplacha arna
 moladh ag an gCoimisiún. Déantar foráil iontu maidir le forálacha rialaithe
 amhail deimhnithe iniúchóireachta, ráthaíochtaí airgeadais, iniúchtaí ar an
 láithreán mar aon le hiniúchtaí a dhéanann OLAF. Déanfar na rialacha lena
 rialaítear incháilitheacht costas a shimpliú, mar shampla, trí chnapshuimeanna
 a úsáid i líon teoranta catagóirí costas. Lena
 chois sin cuideoidh seo le díriú níos fearr ar na seiceálacha agus ar na
 rialuithe. Táthar ag súil nuair a thabharfar isteach na comhaontuithe
 comhpháirtíochta go gcuirfear feabhas ar an gcaidreamh oibre leis na
 tairbhithe agus go ndéanfar an tuiscint ar na rialacha incháilitheachta a
 threisiú.
 –
 Síníonn an fhoireann uile an cód maidir le
 dea-iompraíocht riaracháin. Síníonn an fhoireann atá bainteach leis an nós
 imeachta roghnúcháin nó le bainistiú na gcomhaontuithe/gconarthaí deontais
 dearbhú freisin nach bhfuil aon choinbhleacht leasa ann. Cuirtear oiliúint ar
 an bhfoireann go rialta agus úsáideann siad líonraí chun na cleachtais is fearr
 a mhalartú.
 –
 Déantar cur chun feidhme teicniúil tionscadail a
 sheiceáil ag eatraimh rialta ag an deasc ar bhonn tuarascálacha ar dhul chun
 cinn teicniúil an chonraitheora; chomh maith leis sin déantar foráil do
 chruinnithe conraitheoirí agus do chuairteanna ar an láithreán ar bhonn cáis le
 cás.
 –
 Tacaíonn uirlisí TF an Choimisiúin le nósanna
 imeachta airgeadais Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte agus na dTomhaltóirí agus
 EAHC araon agus tá ardchéim leithscartha dualgas ag baint leo: déanann beirt
 neamhspleách gach idirbheart airgeadais a bhaineann le conarthaí/comhaontuithe
 deontais a fhíorú sula síníonn na hoifigigh údaraithe atá freagrach as an
 ngníomhaíocht iad. Cuireann baill éagsúla foirne as na réimsí beartais an
 tionscnamh agus an fíorú oibríochta i gcrích. Déantar íocaíochtaí ar bhonn líon
 na ndoiciméad tacaíochta réamhshainithe amhail tuarascálacha teicniúla
 formheasta mar aon le héilimh ar chostais agus sonraisc fhíoraithe. Chun sampla
 d’idirbhearta a fháil, déanann an chill airgeadais lárnach fíorú deisce ex-ante
 dara leibhéal; ar bhonn cáis le cás, is féidir rialú airgeadais ex-ante ar an
 láithreán a dhéanamh chomh maith sula ndéanfar an íocaíocht dheiridh.
 ·
 Rialuithe ag deireadh an tionscadail: Tá foireann iniúchóireachta láraithe ag Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte
 agus na dTomhaltóirí agus an EAHC araon a fhíoraíonn incháilitheacht ar an
 láthair na n-éileamh ar chostais. Is é is aidhm do na
 rialuithe seo earráidí ábhartha a bhaineann le dlíthiúlacht agus rialtacht
 idirbheart airgeadais a chosc, a bhrath agus a cheartú. D’fhonn ardtionchar
 rialaithe a bhaint amach, tá sé beartaithe go ndéanfaidh roghnúchán na
 gconraitheoirí a bhfuil iniúchadh le déanamh orthu (a) roghnúchán bunaithe ar
 rioscaí a chomhcheangal le sampláil randamach, agus (b) aird a thabhairt do
 ghnéithe oibriúcháin nuair is féidir le linn iniúchta ar an láithreán.
 Na costais agus na buntáistí a bhaineann le rialuithe: Tá bearta bainistíochta agus rialaithe an chláir
 ceaptha ar bhonn taithí roimhe seo: sna trí bliana a chuaigh thart, rinneadh
 meánráta earráide iarmharaí de níos lú ná 2% agus na nósanna imeachta soláthair
 agus deontais atá leagtha síos sa rialachán airgeadais a chomhlíonadh a
 áirithiú trí chóras rialaithe inmheánaigh bunaithe. Is iad seo an dá
 “phríomhchuspóir rialaithe” maidir leis an gclár tomhaltóirí roimhe seo agus maidir
 leis an gceann nua.
 Toisc
 nach bhfuil difear mór idir príomhghnéithe dearaidh an chláir nua agus
 príomhghnéithe dearaidh an chláir roimhe seo, meastar go bhfuil na rioscaí a
 bhaineann le cur chun feidhme an chláir fós measartha seasta. Ar an gcaoi sin,
 tá sé beartaithe go leanfar de na bearta bainistíochta agus rialaithe bunaithe;
 mar sin féin, glacfar le tuilleamh simplithe a d’fhéadfadh a bheith ann faoin
 rialachán airgeadais nua a luaithe agus a mhéad is féidir. Is ionann na costais
 bhainistíochta sa Ráiteas Airgeadais (cuid 3.2.1) agus EUR 12,5 milliún le
 haghaidh EUR 197,2 milliún cistí arna mbainistiú ó 2014 go dtí 2020;
 tugann sé seo cóimheas “costais bhainistíochta le cistí bainistíochta” de thart
 ar 6,4%, ba cheart breathnú air i gcomhthéacs réimse beartais nach bhfuil chomh
 dírithe ar chaiteachas agus atá beartais AE eile.
 De
 bharr meascán de dheontais agus de sholáthar, rialuithe ex-ante agus ex-post
 bunaithe ar rioscaí mar aon le seiceálacha deisce agus iniúchtaí ar an
 láithreán, bainfear na “cuspóirí rialaithe” amach ag leibhéal costais réasúnta.
 Déantar na buntáistí maidir le meánráta earráide iarmharaí níos lú ná 2% agus
 comhlíonadh fhorálacha an rialacháin airgeadais a mheas mar rud atá tábhachtach
 go leor le húdar a thabhairt i leith na mbeart bainistíochta agus rialaithe a
 roghnaíodh.
 2.3. Bearta
 chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc
 Sonraigh bearta coisctheacha agus cosanta atá
 ann cheana nó atá beartaithe.
 I
 dteannta na meicníochtaí rialaithe rialála uile a chur i bhfeidhm, ceapfaidh
 Ard-Stiúrthóireacht na Sláinte agus na dTomhaltóirí straitéis frith-chalaoise i
 gcomhréir le straitéis frith-chalaoise nua an Choimisiúin (CAFS) arna glacadh
 an 24 Meitheamh 2011 d’fhonn a áirithiú inter alia go bhfuil a rialuithe
 inmheánacha maidir le frith-chalaois ailínithe go hiomlán leis an CASF agus go
 bhfuil a chur chuige maidir le bainistíocht riosca calaoise dírithe ar réimsí
 riosca calaoise agus freagairtí imleora a shainaithint. Más gá, bunófar grúpaí líonraithe agus uirlisí TF leormhaithe atá
 tiomanta d’anailís a dhéanamh ar chásanna calaoise a bhaineann leis an gClár
 Tomhaltóirí. Go háirithe cuirfear sraith beart i bhfeidhm amhail:
 ·
 le cinntí, comhaontuithe agus conarthaí a thig ón
 gClár Tomhaltóirí a chur chun feidhme, tabharfar cead go sainráite don
 Choimisiún, lena n-áirítear OLAF, agus don Chúirt Iniúchóirí iniúchtaí,
 seiceálacha ar an láthair agus cigireachtaí a dhéanamh;
 ·
 le linn na céime meastóireachta de ghlao ar
 thograí/ar thairiscintí, déantar na togróirí agus na tairgeoirí a sheiceáil i
 gcoinne na gcritéar eisiata foilsithe bunaithe ar dhearbhuithe agus ar an
 gCóras Réamhrabhaidh (EWS);
 ·
 déanfar na rialacha lena rialaítear incháilitheacht
 costas a shimpliú i gcomhréir le forálacha an Rialacháin Airgeadais.
 ·
 cuirtear oiliúint rialta maidir le ceisteanna a
 bhaineann le calaois agus neamhrialtachtaí ar an bhfoireann go léir atá
 bainteach le bainistíocht conarthaí agus ar iniúchóirí agus ar rialaitheoirí a
 fhíoraíonn dearbhuithe tairbhithe ar an láthair.
 3. AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A
 BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH
 3.1. Ceannteideal/ceannteidil an
 chreata airgeadais ilbhliantúil agus an líne/na línte buiséid caiteachais lena
 mbaineann
 · Línte buiséid atá ann cheana
 In ord cheannteidil
 agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || Líne buiséid || Cineál an chaiteachais || Ranníocaíocht
 Líon [Tuairisc........................................] || LD/LN ([26]) || ó CSTE[27] tíortha || ó thíortha is iarrthóirí[28] || ó thríú tíortha || de réir bhrí Airteagal 18(1)(aa) den Rialachán Airgeadais
 3 || 17 01 04 03 Caiteachas riaracháin mar thaca leis an gClár Tomhaltóirí 2014 - 2020 || LD/LN || TÁ/NÍL || TÁ/ NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL
 3 || 17 01 04 30 An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin um Shláinte agus Tomhaltóirí (EAHC) || LD/LN || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL
 · Línte nua buiséid atá á n-iarraidh
 In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata
 airgeadais ilbhliantúil.
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || Líne buiséid || Cineál an chaiteachais || Ranníocaíocht
 Líon [Ceannteideal....................................] || LD/LN || ó thíortha CSTE || ó thíortha is iarrthóirí || ó thríú tíortha || de réir bhrí Airteagal 18(1)(aa) den Rialachán Airgeadais
 3 || 17 02 06 Clár Tomhaltóirí 2014 - 2020 || LD/LN || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL
 3.2. An tionchar a mheastar a
 bheidh ar chaiteachas
 3.2.1. Achoimre ar an tionchar a
 mheastar a bheidh ar chaiteachas
 EUR milliún (go dtí an 3ú deachúil)
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil: || 3 || Slándáil agus saoránacht
 Ard-Stiúrthóireacht: Ard‐Stiúrthóireacht na Sláinte agus na dTomhaltóirí (SANCO) || || || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || IOMLÁN
 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020[1]
 Ÿ Leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí || || || || || || || ||
 17 02 06 Clár Tomhaltóirí 2014 - 2020 || Oibleagáidí || -1 || 23,347 || 24,111 || 24,652 || 25,204 || 25,767 || 26,341 || 26,928 || 176,350
 Íocaíochtaí || -2 || 6,819 || 14,336 || 24,126 || 24,668 || 25,220 || 25,783 || 55,400 || 176,350
 Leithreasaí de chineál riaracháin arna maoiniú ó chiste clár sonrach || || || || || || || ||
 ó chiste clár sonrach || || ||
 17 01 04 [1] || || -3 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 20,650
 IOMLÁN leithreasaí || Oibleagáidí || =1+3 || 26,297 || 27,061 || 27,602 || 28,154 || 28,717 || 29,291 || 29,878 || 197,000
 i gcomhair DG SANCO || Íocaíochtaí || =2+3 || 9,769 || 17,286 || 27,076 || 27,618 || 28,170 || 28,733 || 58,350 || 197,000
  IOMLÁN leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí || Oibleagáidí || -4 || 23,347 || 24,111 || 24,652 || 25,204 || 25,767 || 26,341 || 26,928 || 176,350
 Íocaíochtaí || -5 || 6,819 || 14,336 || 24,126 || 24,668 || 25,220 || 25,783 || 55,400 || 176,350
  IOMLÁN leithreasaí de chineál riaracháin arna maoiniú ó chiste clár sonrach || -6 || -6 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 2,950 || 20, 650
 IOMLÁN leithreasaí || Oibleagáidí || = 4+ 6 || 26,297 || 27,061 || 27,602 || 28,154 || 28,717 || 29,291 || 29,878 || 197,000
 faoi CHEANNTEIDEAL 3
 den chreat airgeadais ilbhliantúil || Íocaíochtaí || = 5+ 6 || 9,769 || 17,286 || 27,076 || 27,618 || 28,170 || 28,733 || 58,350 || 197,000
 [1] Féadfaidh an Coimisiún na cúraimí
 cur chun feidhme maidir le bainistiú an Chláir Tomhaltóirí 2014 - 2020 a
 thabhairt do ghníomhaireacht feidhmiúcháin. Déanfar méideanna agus iontrálacha
 barúlacha a choigeartú más gá i gcomhréir le torthaí an phróisis sheachtraithe.
 Má tá tionchar ag an togra/tionscnamh ar níos mó ná
 ceannteideal amháin: NÍL SÉ INFHEIDHME
  IOMLÁN leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí || Oibleagáidí || (4) || || || || || || || ||
 Íocaíochtaí || (5) || || || || || || || ||
  IOMLÁN leithreasaí de chineál riaracháin arna maoiniú ó chiste clár sonrach || (6) || || || || || || || ||
 IOMLÁN leithreasaí faoi CHEANNTEIDIL 1 go 4 den chreat airgeadais ilbhliantúil (Méid tagartha) || Oibleagáidí || =4+ 6 || || || || || || || ||
 Íocaíochtaí || =5+ 6 || || || || || || || ||
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil: || 5 || "Caiteachas riaracháin"
 EUR milliún (go dtí an 3ú deachúil)
 || || || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
 Ard-Stiúrthóireacht: SANCO - Beartas tomhaltóirí ||
  Acmhainní daonna [2] || 1,146 || 1,169 || 1,192 || 1,216 || 1,240 || 1,265 || 1,291 || 8,520
  Caiteachas riaracháin eile [2] || 0,228 || 0,233 || 0,237 || 0,242 || 0,247 || 0,252 || 0,257 || 1,695
 IOMLÁN || Leithreasaí || 1,374 || 1,401 || 1,430 || 1,458 || 1,487 || 1,517 || 1,547 || 10,215
 IOMLÁN leithreasaí faoi CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || (Iomlán oibleagáidí = Iomlán íocaíochtaí) || 1,374 || 1,401 || 1,430 || 1,458 || 1,487 || 1,517 || 1,547 || 10,215
 EUR milliún (go dtí an 3ú deachúil)
 || || || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || Bliain || IOMLÁN
 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020
 IOMLÁN leithreasaí faoi CHEANNTEIDIL 1 go 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || Oibleagáidí || 27,671 || 28,463 || 29,031 || 29,612 || 30,205 || 30,808 || 31,425 || 207,215
 Íocaíochtaí || 11,143 || 18,687 || 28,505 || 29,076 || 29,657 || 30,250 || 59,897 || 207,215
 [2] Féadfaidh an
 Coimisiún na cúraimí cur chun feidhme maidir le bainistiú an Chláir Tomhaltóirí
 2014 - 2020 a thabhairt do ghníomhaireacht feidhmiúcháin. Déanfar méideanna agus iontrálacha barúlacha a choigeartú
 más gá i gcomhréir le torthaí an phróisis sheachtraithe.
 –
 3.2.2. An tionchar measta ar leithreasaí
 faoi chomhair oibríochtaí
 –
 ̈ Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasaí faoi
 chomhair oibríochtaí
 – þ Éilíonn an
 togra/an tionscnamh go n‐úsáidfear leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí,
 mar a mhínítear thíos:
 Leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí in EUR milliún
 (go dtí an 3ú deachúil)
 Cuspóirí agus aschuir || || || An bhliain 2014 || An bhliain 2015 || An bhliain 2016 || An bhliain 2017 || An bhliain 2018 || An bhliain 2019 || An bhliain 2020 || IOMLÁN
 ASCHUIR
 Saghas aschuir || Costas an aschuir ar an meán || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon na n-aschur || Costas || Líon iomlán na n-aschur || Costas iomlán
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 1 - Sábháilteacht táirgí a chomhdhlúthú agus a fheabhsú trí bhíthin faireacháin éifeachtaigh ar an margadh || || || ||
 - Aschur || comhairle eolaíoch || 0,417 || 1 || 0,393 || 1 || 0,400 || 1 || 0,409 || 1 || 0,417 || 1 || 0,425 || 1 || 0,434 || 1 || 0,442 || 7 || 2,919
 - Aschur || faireachán ar an margadh agus gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin || 0,564 || 7 || 3,343 || 7 || 3,707 || 7 || 3,840 || 7 || 3,976 || 7 || 4,115 || 7 || 4,256 || 7 || 4,400 || 49 || 27,637
 - Aschur || tairseach agus bunachar sonraí cosmaidí || 0,620 || 2 || 1,167 || 2 || 1,191 || 2 || 1,214 || 2 || 1,239 || 2 || 1,264 || 2 || 1,289 || 2 || 1,315 || 14 || 8,678
 Fo-iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 1 || 10 || 4,903 || 10 || 5,298 || 10 || 5,463 || 10 || 5,631 || 10 || 5,803 || 10 || 5,978 || 10 || 6,157 || 70 || 39,234
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 2 - Feabhas a chur ar rochtain tomhaltóirí ar fhaisnéis úsáideach agus oideachas tomhaltóirí a neartú, an bonn fianaise a fhorbairt agus tacaíocht a thabhairt do hidirghabhálaithe iontaofa amhail eagraíochtaí tomhaltóirí || || || ||
 - Aschur || bonn fianaise || 1,089 || 3 || 3,078 || 3 || 3,139 || 3 || 3,202 || 3 || 3,266 || 3 || 3,331 || 3 || 3,398 || 3 || 3,466 || 21 || 22,879
 - Aschur || tacaíocht d’eagraíochtaí tomhaltóirí || 0,808 || 3 || 2,282 || 3 || 2,327 || 3 || 2,374 || 3 || 2,421 || 3 || 2,470 || 3 || 2,519 || 3 || 2,569 || 21 || 16,962
 - Aschur || faisnéis tomhaltóirí || 0,290 || 7 || 1,910 || 7 || 1,948 || 7 || 1,987 || 7 || 2,027 || 7 || 2,068 || 7 || 2,109 || 7 || 2,151 || 49 || 14,201
 - Aschur || oideachas tomhaltóirí || 0,789 || 2 || 1,486 || 2 || 1,515 || 2 || 1,546 || 2 || 1,577 || 2 || 1,608 || 2 || 1,640 || 2 || 1,673 || 14 || 11,045
 Fo-iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 2 || 15 || 8,755 || 15 || 8,930 || 15 || 9,109 || 15 || 9,291 || 15 || 9,477 || 15 || 9,666 || 15 || 9,860 || 105 || 65,087
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 3 - Cearta tomhaltóirí agus sásamh éifeachtach a chomhdhlúthú agus a neartú tuilleadh || || || ||
 - Aschur || ullmhú reachtaíochta || 0,394 || 5 || 1,857 || 5 || 1,894 || 5 || 1,932 || 5 || 1,971 || 5 || 2,010 || 5 || 2,050 || 5 || 2,091 || 35 || 13,806
 - Aschur || comhordú agus faireachán ar ADR || 0,310 || 2 || 0,584 || 2 || 0,595 || 2 || 0,607 || 2 || 0,619 || 2 || 0,632 || 2 || 0,644 || 2 || 0,657 || 14 || 4,339
 Fo-iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 3 || 7 || 2,441 || 7 || 2,490 || 7 || 2,539 || 7 || 2,590 || 7 || 2,642 || 7 || 2,695 || 7 || 2,749 || 49 || 18,145
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 4 - Forfheidhmiú cearta tomhaltóirí a neartú || || || ||
 - Aschur || gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin a chomhordú || 0,239 || 4 || 0,902 || 4 || 0,920 || 4 || 0,938 || 4 || 0,957 || 4 || 0,976 || 4 || 0,996 || 4 || 1,016 || 28 || 6,706
 - Aschur || tacaíocht do Lárionaid Tomhaltóirí na hEorpa || 3,370 || 2 || 6,346 || 2 || 6,473 || 2 || 6,602 || 2 || 6,734 || 2 || 6,869 || 2 || 7,007 || 2 || 7,147 || 14 || 47,178
 Fo-iomlán do chuspóir sonrach Uimh. 4 || 6 || 7,248 || 6 || 7,393 || 6 || 7,541 || 6 || 7,692 || 6 || 7,846 || 6 || 8,002 || 6 || 8,162 || 42 || 53,884
 COSTAS IOMLÁN || 38 || 23,347 || 38 || 24,111 || 38 || 24,652 || 38 || 25,204 || 38 || 25,767 || 38 || 26,341 || 38 || 26,928 || 266 || 176,350
 3.2.3. An tionchar a mheastar a
 bheidh ar leithreasaí de chineál riaracháin
 3.2.3.1 Achoimre
 –
 ̈ Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear leithreasaí de chineál
 riaracháin
 –
 þ Éilíonn an togra/an tionscnamh go n‐úsáidfear leithreasaí
 riaracháin mar a mhínítear thíos:
 EUR milliún (go
 dtí an 3ú deachúil)
 || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
 CEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || || || || || || || ||
 Acmhainní daonna || 1,146 || 1,169 || 1,192 || 1,216 || 1,240 || 1,265 || 1,291 || 8,520
 Caiteachas riaracháin eile || 0,228 || 0,233 || 0,237 || 0,242 || 0,247 || 0,252 || 0,257 || 1,695
 Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || 1,374 || 1,401 || 1,430 || 1,458 || 1,487 || 1,517 || 1,547 || 10,215
 Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 5[29] den chreat airgeadais ilbhliantúil || NÍL SÉ INFHEIDHME
 Acmhainní daonna || || || || || || || ||
 Caiteachas eile de chineál riaracháin || || || || || || || ||
 Fo-iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || || || || || || || ||
 IOMLÁN || 1,374 || 1,401 || 1,430 || 1,458 || 1,487 || 1,517 || 1,547 || 10,215
 Déanfar na figiúirí agus na línte buiséid
 thuas a choigeartú más gá i gcomhréir leis an bpróiseas seachtraithe atá
 beartaithe.
 3.2.3.2 Na hacmhainní daonna a mheastar
 a bheidh riachtanach
 –
 ̈ Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna
 –
 þ Éilíonn an togra/tionscnamh go n-úsáidfear acmhainní daonna mar a
 mhínítear thíos:
 Sloinnfear an meastachán i méideanna iomlána
 (nó go dtí an t-aonú deachúil ar a mhéad)
 || Bliain 2014 || Bliain 2015 || An bhliain 2016 || An bhliain 2017 || An bhliain 2018 || An bhliain 2019 || An bhliain 2020
  Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus gníomhairí sealadacha) ||
 17 01 01 01 (Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin) || 6 || 6 || 6 || 6 || 6 || 6 || 6
 XX 01 01 02 (Toscaireachtaí) || || || || || || ||
 XX 01 05 01 (Taighde indíreach) || || || || || || ||
 10 01 05 01 (Taighde díreach) || || || || || || ||
  Pearsanra seachtrach (i gcoibhéis lánaimseartha: FTE)[30] ||
 17 01 02 01 (CA, INT, SNE ón "gclúdach iomlánaíoch") || 6 || 6 || 6 || 6 || 6 || 6 || 6
 XX 01 02 02 (CA, INT, JED, LA agus SNE sna toscaireachtaí) || || || || || || ||
 XX 01 04 yy [31] || - sa Cheanncheathrú[32] || || || || || || ||
 - i dtoscaireachtaí || || || || || || ||
 XX 01 05 02 (CA, INT, SNE - Taighde indíreach) || || || || || || ||
 10 01 05 02 (CA, INT, SNE - Taighde díreach) || || || || || || ||
 Línte buiséid eile (sonraigh) || || || || || || ||
 IOMLÁN || 12 || 12 || 12 || 12 || 12 || 12 || 12
 Comhlíonfar na
 riachtanais acmhainní daonna trí fhoireann ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil
 bainistíocht na gníomhaíochta faoina cúram cheana nó atá ath-imlonnaithe taobh
 istigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a
 d'fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi
 chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise
 srianta buiséadacha. Ar ndóigh, déanfar méideanna
 agus iontrálacha barúlacha a choigeartú ag brath ar thorthaí an phróisis sheachtraithe
 atá beartaithe.
 Cur síos ar na
 cúraimí a bheidh le déanamh:
 Oifigigh agus gníomhairí sealadacha || An nós imeachta um ghlacadh a chomhordú, a dhréachtú agus a eagrú maidir leis na cláir oibre bhliantúla (cinntí ar mhaoiniú), lena n-áirítear comhairliúchán coiste Ballstát Clár leantach / faireacháin agus gníomhaíochtaí airgeadais a chur chun feidhme i gcomhréir leis na rialacha buiséadacha agus airgeadais atá i bhfeidhm; cur le tuarascálacha gníomhaíochta Uirlisí faisnéise a ullmhú agus a chothabháil; faisnéis a chur ar fáil le haghaidh iniúchtaí inmheánacha agus seachtracha Íocaíochtaí, gealltanais, agus comhaid soláthair/deontais a bhunú agus a fhíorú; a áirithiú go gcomhlíonann siad na téarmaí conartha, agus rialacha/rialacháin airgeadais Cuntasaíocht chuí maidir leis na hidirbhearta airgeadais a chinntiú Faireachán a dhéanamh ar spriocdhátaí íocaíochtaí i gcomhréir leis na rialacháin agus leis na rialacha airgeadais, mar aon le sreafaí oibre na gcomhad airgeadais aonair Oiliúint a ullmhú agus a chur ar fáil d’eagraíochtaí seachtracha maidir le hiarratais ar ghlaonna ar thograí Faisnéis ábhartha a chur in iúl do na conraitheoirí agus na tairbhithe fad is a bheidh an tionscadal ar siúl Glaonna ar thograí / ar thairiscintí a sheoladh, a bhainistiú agus faireachán a dhéanamh orthu, meastóireacht agus roghnú tionscadal Cur chun feidhme na dtionscadal agus feidhmíocht na mbainisteoirí agus na gcomhpháirtithe tionscadail a athleanúint, faireachán a dhéanamh ar oibleagáidí conartha Faireachán a dhéanamh ar spriocdhátaí íocaíochtaí i gcomhréir leis na rialacháin agus leis na rialacha airgeadais mar aon le sreafaí oibre na gcomhad airgeadais aonair Urramú maidir leis an Rialachán Airgeadais, rialacha cur chun feidhme, rialacha inmheánacha ar chomhlíonadh buiséid, an Gníomh Bunaidh, Cinneadh Maoiniúcháin agus rialacha eile lena mbaineann agus cóirithe buiséadacha sna hidirbhearta airgeadais a fhíorú An comhaontú / conradh deontais leis an tairbhí / gconraitheoir a roghnaíodh, agus a bhonn cirt a fhíorú A fhíorú gur cuireadh an mhodheolaíocht, lena n-áirítear critéir incháilitheachta, roghnúcháin agus critéir deonaithe i bhfeidhm mar is cuí sa phróiseas roghnúcháin agus gur cuireadh an próiseas roghnúcháin i gcrích i gcomhréir leis na rialacha Ceartaiseacht na bpróiseas gealltanais a sheiceáil
 Pearsanra seachtrach || Uirlisí faisnéise a ullmhú agus a chothabháil; faisnéis a chur ar fáil le haghaidh iniúchtaí inmheánacha agus seachtracha Íocaíochtaí, gealltanais, agus comhaid soláthair/deontais a bhunú agus a fhíorú; a áirithiú go gcomhlíonann siad na téarmaí conartha, agus rialacha/rialacháin airgeadais Cuntasaíocht chuí maidir leis na hidirbhearta airgeadais a chinntiú Faireachán a dhéanamh ar spriocdhátaí íocaíochtaí i gcomhréir leis na rialacháin agus leis na rialacha airgeadais, mar aon le sreafaí oibre na gcomhad airgeadais aonair Oiliúint a ullmhú agus a chur ar fáil d’eagraíochtaí seachtracha maidir le hiarratais ar ghlaonna ar thograí Faisnéis ábhartha a chur in iúl do na conraitheoirí agus na tairbhithe fad is a bheidh an tionscadal ar siúl Glaonna ar thograí / ar thairiscintí a sheoladh, a bhainistiú agus faireachán a dhéanamh orthu, meastóireacht agus roghnú tionscadal Cur chun feidhme na dtionscadal agus feidhmíocht na mbainisteoirí agus na gcomhpháirtithe tionscadail a athleanúint, faireachán a dhéanamh ar oibleagáidí conartha Faireachán a dhéanamh ar spriocdhátaí íocaíochtaí i gcomhréir leis na rialacháin agus leis na rialacha airgeadais mar aon le sreafaí oibre na gcomhad airgeadais aonair. Urramú maidir leis an Rialachán Airgeadais, rialacha cur chun feidhme, rialacha inmheánacha ar chomhlíonadh buiséid, an Gníomh Bunaidh, Cinneadh Maoiniúcháin agus rialacha eile lena mbaineann agus cóirithe buiséadacha sna hidirbhearta airgeadais a fhíorú An comhaontú / conradh deontais leis an tairbhí / gconraitheoir a roghnaíodh, agus a bhonn cirt a fhíorú A fhíorú gur cuireadh an mhodheolaíocht, lena n-áirítear critéir incháilitheachta, roghnúcháin agus critéir deonaithe i bhfeidhm mar is cuí sa phróiseas roghnúcháin agus gur cuireadh an próiseas roghnúcháin i gcrích i gcomhréir leis na rialacha Ceartaiseacht na bpróiseas gealltanais a sheiceáil
 3.2.4. Comhoiriúnacht don chreat
 airgeadais ilbhliantúil reatha
 –
 þ Tá an togra/an tionscnamh comhoiriúnach leis an gcreat airgeadais
 ilbhliantúil 2014 – 2020, arna mholadh ag an gCoimisiún ina Theachtaireacht
 COIM(2011)500 an 29.06.2011.
 –
 ̈ Beidh athchlárú an cheannteidil ábhartha ag gabháil leis an
 togra/tionscnamh seo sa chreat airgeadais ilbhliantúil.
 Mínigh an cineál athchláraithe a bhfuil gá leis, agus
 sonraigh na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna comhfhreagracha.
 NÍL
 SÉ INFHEIDHME
 –
 ̈ Éilíonn an togra/tionscnamh go gcuirfear an ionstraim sholúbthachta i
 bhfeidhm nó go ndéanfar athbhreithniú ar an gcreat airgeadais ilbhliantúil[33].
 Mínigh a bhfuil gá leis, agus sonraigh na ceannteidil
 agus na línte buiséid lena mbaineann agus na méideanna comhfhreagracha.
 NÍL
 SÉ INFHEIDHME
 3.2.5 Ranníocaíochtaí ó thríú
 páirtithe
 –
 þ Ní dhéantar foráil sa togra/tionscnamh do chómhaoiniú le tríú
 páirtithe
 –
 ̈ Déantar foráil sa togra/tionscnamh don chómhaoiniú atá réamh-mheasta
 thíos:
 Leithreasaí in EUR milliún (go dtí an 3ú
 deachúil)
 || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || Iomlán
 Sonraigh an comhlacht cómhaoinithe || || || || || || || ||
 IOMLÁN na leithreasaí cómhaoinithe || || || || || || || ||
 3.3. An tionchar a mheastar a
 bheidh ar ioncam
 –
 þ Níl tionchar airgeadais ar bith ag an togra/tionscnamh ar an ioncam.
 –
 ̈ Tá an tionchar airgeadais seo a leanas ag an togra/tionscnamh:
 –
 ̈ ar acmhainní dílse
 –
 ̈ ar ioncam ilghnéitheach
 EUR milliún (go dtí an 3ú deachúil)
 Líne buiséid ioncaim: || Leithreasaí atá ar fáil don bhliain bhuiséadach leanúnach || Tionchar an togra/tionscnaimh[34]
 Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020
 Airteagal ............. || || || || || || || ||
 I gcás ioncaim
 ilghnéithigh shannta, sonraigh na línte buiséid a n-imrítear tionchar orthu.
 NÍL
 SÉ INFHEIDHME
 Sonraigh an modh chun an
 tionchar ar ioncam a ríomh.
 NÍL
 SÉ INFHEIDHME
 [1] COIM(2011)500
 [2] RAPEX:
 Córas mear-rabhaidh an AE le haghaidh táirgí contúirteacha tomhaltais uile (cé
 is moite de bhia, beatha, cógais agus feistí leighis)
 [3] go
 comhpháirteach le meastóireacht ex-post an Chláir roimhe agus le meastóireacht
 mheántéarma na Straitéise um Beartas Tomhaltóirí 2007-2013.
 [4] Tuarascálacha
 Grech, Hedh agus Arias, in 2010, tuarascálacha Schaldemose agus Kalniete in
 2011. Tuarascáil Svensson/Triantaphyllides faoi réir a cur i gcrích.
 [5] a
 d’fhéadfadh a bheith i bhfoirm Clár Oibre um Thomhaltóirí le bheith foilsithe
 in 2012.
 [6] ba
 cheart an comhlacht ar leibhéal an AE a bhunú i gcomhthéacs an athbhreithnithe
 ar an Treoir maidir le Sábháilteacht Ghinearálta Táirgí (GPSD) d'fhonn a
 áirithiú go ndéantar simpliú ar na nósanna imeachta maoinithe, agus go ndéantar
 pleanáil, comhordú agus comhroinnt faisnéise níos fearr idir údaráis na
 mBallstát. Ní bheidh sé i bhfoirm gníomhaireachta.
 [7] IO
 C, , lch. .
 [8] IO
 C, , lch. .
 [9] COIM(2010)
 2020 leagan deireanach an 3 Márta 2010
 [10] IO
 L 248, 16.9.2002, lch. 1
 [11] IO
 L 404, 30.12.2006, lch. 39
 [12] ...
 [13] IO
 L 55, 28.02.2011, lch. 13
 [14] IO
 L 241, 10.09.2008, lch. 21
 [15] IO
 L 11, 15.01.2002, lch. 4
 [16] IO
 L 364, 09.12.2004, lch. 1
 [17] IO
 L 292, 15.11.1996, lch. 2.
 [18] IO
 L 66, 04.03.2004, lch.45
 [19] IO
 342, 22.12.2009, lch.59
 [20] ABM:
 Bainistiú de réir gníomhaíochtaí – ABB: Bunú an bhuiséid de réir
 Gníomhaíochtaí.
 [21] Dá
 dtagraítear in Airteagal 49(6)(a) nó (b) den Rialachán Airgeadais.
 [22] Is
 féidir mionsonraí ar na modhanna bainistíochta agus tagairtí don Rialachán
 Airgeadais a fheiceáil ar shuíomh Gréasáin BudgWeb: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html
 [23] Dá
 dtagraítear in Airteagal 185 den Rialachán Airgeadais.
 [24] IO
 L 11, 16.1.2003, lch. 1.
 [25] Cinneadh (2008)4943
 ón gCoimisiún an 9 Meán Fómhair 2008.
 [26] LD
 = Leithreasaí difreáilte / LN = Leithreasaí neamhdhifreáilte
 [27] CSTE:
 Comhlachas Saorthrádála na hEorpa.
 [28] Tíortha
 is iarrthóirí agus, nuair is iomchuí, tíortha a d'fhéadfadh a bheith ina
 n-iarrthóirí ó na Balcáin Thiar.
 [29] Cúnamh
 agus caiteachas teicniúil agus/nó riaracháin ar mhaithe le cláir agus/nó
 gníomhaíochtaí an AE (seanlínte "BA”), agus le taighde indíreach agus
 taighde díreach a chur chun feidhme.
 [30] CA=
 Gníomhaire ar conradh; INT= Foireann ghníomhaireachta ("Intérimaire”);
 JED= "Jeune Expert en Délégation" (saineolaí óg i dToscaireacht); LA=
 Gníomhaire áitiúil; SNE= Saineolaí náisiúnta ar iasacht;
 [31] Faoin
 uasteorainn do phearsanra seachtrach ó leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí
 (na seanlínte "BA”).
 [32] Le
 haghaidh na gCistí Struchtúracha, an Chiste Eorpaigh Talmhaíochta um Fhorbairt
 Tuaithe (CETFT) agus an Chiste Eorpaigh Iascaigh (CEI) go bunúsach.
 [33] Féach
 pointí 19 agus 24 den Chomhaontú Idirinstitiúideach.
 [34] Maidir
 le hacmhainní dílse traidisiúnta (dleachtanna custaim, tobhaigh siúcra), ní mór
 na méideanna a luaitear a bheith ina nglanmhéideanna, i.e. méideanna comhlána
 agus 25% de chostais bhailiúcháin a bheith bainte astu.