text:
Kawża C‐614/17
 “Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini tal-prodotti agrikoli u tal-prodotti tal-ikel – DOP ‘Queso manchego’– Użu ta’ sinjali li jistgħu jevokaw ir-reġjun li miegħu hija marbuta d-DOP – Kunċett ta’ konsumatur medju normalment informat u raġonevolment attent u avżat”
 1. Ftit xhur wara s-sentenza tas‐7 ta’ Ġunju 2018, Scotch Whisky Association (C‐44/17, EU:C:2018:415, iktar ’il quddiem is-“sentenza Scotch Whisky Association”), il-Qorti tal-Ġustizzja qiegħda tiġi mitluba mill-ġdid tagħti deċiżjoni preliminari dwar l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “evokazzjoni” skont ir-regoli tal-Unjoni fir-rigward tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini (iktar ’il quddiem id-“DOP”) u l-indikazzjonijiet ġeografiċi protetti (iktar ’il quddiem l-“IĠP”) (2). Il-qorti tar-rinviju qiegħda tistaqsi, b’mod partikolari, jekk huwiex possibbli li jkun hemm evokazzjoni ta’ DOP, ipprojbita skont l-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006 (3), bl-użu, għall-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti simili għal dawk koperti minn din id-denominazzjoni, ta’ sinjali jew immaġni li jirreferu għaż-żona ġeografika li għaliha tagħmel riferiment id-DOP. Dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari jqajjem ukoll il-kwistjoni delikata u mingħajr preċedent dwar il-limiti possibbli li jista’ jaffaċċja l-użu, min-naħa ta’ operatur stabbilit fiż-żona ġeografika li tagħmel riferiment għaliha DOP, ta’ sinjali li jistgħu jevokaw din iż-żona fir-rigward ta’ prodotti (identiċi jew simili) li ġew immanifatturati hemmhekk, iżda ma humiex koperti mid-DOP.
 2. L-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 510/2006, intitolat “Protezzjoni”, jipprevedi, fil-paragrafu 1(b) tiegħu, dan li ġej:
 “1. Ismijiet reġistrati għandhom ikunu protetti kontra:
 (b) kwalunkwe użu ħażin, imitazzjoni jew evokazzjoni, ukoll jekk l-oriġini vera tal-prodott hija indikata jew jekk l-isem protett huwa tradott jew akkumpanjat minn espressjoni bħal ‘stil’, ‘tip’, ‘metodu’, ‘kif prodott fi’, ‘imitazzjoni’ jew simili;
 3. Bis-saħħa tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 14(1) tar-Regolament Nru 510/2006, “[f]ejn denominazzjoni ta’ l-oriġini jew indikazzjoni ġeografika hija reġistrata skond dan ir-Regolament, l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ trademark li tikkorrispondi għal waħda mis-sitwazzjonijiet imsemmijin fl-Artikolu 13 u li hija relatata ma’ l-istess klassi ta’ prodott għandha tiġi rifjutata jekk l-applikazzjoni għal reġistrazzjoni tat-trademark tiġi ppreżentata wara d-data tas-sottomissjoni ta’ l-applikazzjoni reġistrata lill-Kummissjoni”. It-tieni subparagrafu jispeċifika li “[t]rademarks reġistrati bi ksur ta’ l-ewwel subparagrafu għandhom jiġu invalidati”. Skont il-paragrafu 2 tal-istess artikolu “[b]’konsiderazzjoni debita għal-liġi Komunitarja, trademark li l-użu tagħha jikkorrispondi għal waħda mis-sitwazzjonijiet imsemmijin fl-Artikolu 13 li saret applikazzjoni għaliha, ġiet irreġistrata, jew ġiet stabbilita bl-użu, jekk dik il-possibbiltà hija prevista mil-leġislazzjoni konċernata, b’rieda tajba fit-territorju tal-Komunità, qabel [...] id-data ta’ protezzjoni tad-denominazzjoni ta’ l-oriġini jew l-indikazzjoni ġeografika fil-pajjiż ta’ l-oriġini [...], tista’ tkompli tintuża minkejja r-reġistrazzjoni ta’ denominazzjoni ta’ l-oriġini jew indikazzjoni ġeografika [...]” (4).
 4. Il-Fundación Consejo Regulador de la Denominaciòn de Origen Protegida Queso Manchego (il-Fondazzjoni Inkarigata mill-Ġestjoni tad-Denominazzjoni ta’ Oriġini Protetta, iktar ’il quddiem il-“Fondazzjoni”), ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, fetħet kawża kontra Industrial Quesera Cuquerella S.L. (iktar ’il quddiem “IQC”) u Juan Ramón Cuquerella Montagud, permezz ta’ rikors wieħed (5), bl-azzjonijiet sussegwenti biex tipproteġi d-DOP “Queso Manchego” (6) li hija inkarigata mill-ġestjoni tagħha:
 – azzjoni għall-konstatazzjoni biex jiġi stabbilit li t-tikketti użati minn IQC biex tidentifika u tikkummerċjalizza l-ġobnijiet “Adarga de Oro”, “Super Rocinante” u “Rocinante”, li ma humiex koperti mid-DOP “Queso Manchego”, kif ukoll l-użu fis-sit internet tal-istess kumpannija tat-termini “Quesos Rocinante” biex tindika ħafna ġobnijiet tad-DOP “Queso Manchego” minflok ġobnijiet li ma humiex koperti minn din id-denominazzjoni (7), jagħtu lok għal ksur minn din tal-aħħar skont l-Artikolu 13(1)(b), tar-Regolament Nru 510/2006;
 – azzjoni diretta għall-annullament parzjali, għar-raġunijiet indikati fl-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 510/2006, tal-isem kummerċjali “Rocinante” u ta’ żewġ trade marks nazzjonali verbali u figurattivi (8), li jirriproduċu l-istess terminu;
 – azzjoni għat-twaqqif biex timpedixxi atti ta’ kompetizzjoni żleali u telimina l-konsegwenzi tagħhom.
 5. Fil-kuntest ta’ azzjoni għal konstatazzjoni, li fir-rigward tagħha qed isiru d-domandi preliminari, il-konvenuti kkontestaw li s-sinjali verbali u figurattivi użati fuq it-tikketti u fis-sit internet ta’ IQC kienu jevokaw id-DOP “Queso Manchego” u affermaw id-dritt ta’ IQC, bħala impriża stabbilita fir-reġjun ta’ La Mancha, biex tuża simboli marbuta ma’ dan ir-reġjun.
 6. Il-qorti tal-ewwel istanza ċaħdet ir-rikors tal-Fondazzjoni fuq il-bażi ta’ żewġ konstatazzjonijiet li s-sinjali figurattivi u verbali użati minn IQC ma jirrappreżentaw l-ebda xebh viżiv jew fonetiku mat-termini “Queso manchego” jew “la Mancha” u li dawn is-sinjali jimplikaw evokazzjoni ta’ La Mancha u mhux tad-DOP “Queso Manchego”. L-appell ippreżentat mill-Fondazzjoni mis-sentenza tal-ewwel istanza ġie miċħud mill-Audiencia Provincial de Albacete (il-Qorti Provinċjali ta’ Albacete, Spanja), li anki din qieset li ma jistax jiġi konkluż li hemm l-eżistenza ta’ evokazzjoni tad-DOP “Queso Manchego” fl-assenza ta’ sinjali verbali li jirrappreżentaw xebh viżiv, fonetiku jew kunċettwali ma’ din id-denominazzjoni. Skont il-qorti tal-appell l-użu, min-naħa ta’ IQC, ta’ simboli li jevokaw ir-reġjun ta’ La Mancha, iżda mhux il-prodotti koperti mid-DOP inkwistjoni, għandu jitqies legali, peress li l-prodotti kkummerċjalizzati minn IQC li magħhom jintużaw dawn is-simboli huma mmanifatturati f’dan ir-reġjun. L-evokazzjoni tal-kwalità u tar-reputazzjoni tal-ġobnijiet ta’ La Mancha ma timplikax l-evokazzjoni tal-kwalità u tal-fama tal-ġobnijiet koperti mid-DOP “Queso Manchego”.
 7. Il-Fondazzjoni ppreżentat rikors mis-sentenza tal-Audiencia Provincial de Albacete (il-Qorti Provinċjali ta’ Albacete) quddiem it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema, Spanja).
 8. Fid-deċiżjoni tar-rinviju, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) tipprovdi l-ispeċifikazzjonijiet li ġejjin: i) it-terminu “manchego” huwa l-aġġettiv li bih jiġu indikati bl-Ispanjol, inter alia, il-prodotti li joriġinaw minn La Mancha, reġjun ta’ Spanja li fih il-produzzjoni ta’ ġobnijiet mill-ħalib tan-nagħaġ, permezz ta’ metodi ta’ pproċessar u maturità partikolari, hija parti minn tradizzjoni; ii) La Mancha hija r-reġjun li fih tiżvolġi l-parti l-kbira tal-azzjoni tar-rumanz famuż “Don Quijote de la Mancha” ta’ Miguel de Cervantes (9); iii) id-deskrizzjoni fiżika li Cervantes jagħti lill-protagonist tar-rumanz tiegħu tikkorrispondi mal-kavallier li hemm fuq it-tikketta tal-ġobon “Adarga de Oro”; iv) bl-Ispanjol, it-terminu “adarga” huwa arkaiżmu użat minn Cervantes biex jindika t-tarka ta’ Don Quijote; v) “Rocinante”, terminu li jinsab ukoll fuq it-tikketti ta’ xi ġobnijiet ikkummerċjalizzati minn IQC, huwa ż-żiemel ta’ Don Quijote; vi) f’wieħed mill-iktar kapitoli famużi tar-rumanz ta’ Cervantes, Don Quijote jiġġieled kontra l-imtieħen tar-riħ, karatteristika tal-pajsaġġ ta’ La Mancha, li hija riprodotta fuq xi tikketti użati minn IQC, kif ukoll fis-sit internet tagħha.
 9. It-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) l-ewwel nett tistaqsi jekk, kif ġie affermat mill-Fondazzjoni fil-kawża prinċipali, l-evokazzjoni ta’ DOP tistax isseħħ anki permezz tal-użu ta’ sinjali figurattivi biss u għalhekk ikollha natura essenzjalment kunċettwali. It-tieni nett, din il-qorti tistaqsi jekk l-użu, għall-kummerċjalizzazzjoni ta’ ġobnijiet, ta’ sinjali figurattivi u verbali li jevokaw ir-reġjun ta’ La Mancha jimplikax l-evokazzjoni tad-DOP “Queso Manchego” u jekk, konsegwentement, il-produtturi ta’ ġobnijiet koperti minn din id-denominazzjoni għandhomx monopolju fuq l-użu ta’ dawn is-sinjali anki meta mqabbla ma’ produtturi stabbiliti f’dan ir-reġjun li l-prodotti tagħhom ma humiex koperti mid-DOP inkwistjoni. F’dan ir-rigward, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) tinnota li risposta fl-affermattiv għal din id-domanda tista’ tinvolvi restrizzjoni għall-moviment liberu tal-merkanzija, filwaqt li risposta fin-negattiv tista’ ddgħajjef il-protezzjoni pprovduta mid-DOP u tikkomprometti l-funzjoni ta’ informazzjoni dwar il-kwalità tal-prodotti rrikonoxxuta minn dawn id-denominazzjonijiet. Fl-aħħar nett, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar liema huwa l-grupp ta’ konsumaturi li jeħtieġ li jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ evokazzjoni fis-sens tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006, b’mod partikolari fil-każ fejn il-prodotti DOP inkwistjoni huma intiżi li jiġu prinċipalment ikkonsmati fl-Istat Membru li fih ġew prodotti.
 10. Huwa f’dan il-kuntest li, b’deċiżjoni tad‐19 ta’ Ottubru 2017, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) issospendiet il-proċeduri quddiemha u għamlet lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
 “1) L-evokazzjoni tad-denominjazzjoni tal-oriġini protetta, ipprojbita mill-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006, għandha neċessarjament timmaterjalizza bl-użu ta’ denominazzjonijiet li jkun jixxiebħu viżwalment, fonetikament jew kunċettwalment mad-denominazzjoni tal-oriġini protetta jew tista’ din timmaterjalizza bl-użu ta’ sinjali figurattivi li jevokaw id-denominazzjoni tal-oriġini?
 2) F’każ ta’ denominazzjoni tal-oriġini protetta ta’ natura ġeografika (Artikolu 2(1)(a)), tar-Regolament Nru 510/2006) u fir-rigward tal-istess prodotti jew prodotti paragunabbli, l-użu ta’ sinjali li jevokaw ir-reġjun li miegħu hija marbuta d-denominazzjoni tal-oriġini protetta jista’, għall-finijiet tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006, jitqies bħala evokazzjoni stess tad-denominazzjoni tal-oriġini protetta, li ma hijiex aċċettabbli, anki fil-każ meta l-utent ta’ dawn is-sinjali huwa produttur stabbilit fir-reġjun li miegħu tkun marbuta d-denominazzjoni tal-oriġini protetta iżda li l-prodotti tiegħu ma humiex koperti minn din id-denominazzjoni tal-oriġini peress li dawn ma josservawx il-kundizzjonijiet, differenti mill-oriġini ġeografika, inklużi fl-ispeċifikazzjonijiet tal-prodott,?
 3) Il-kunċett ta’ konsumatur medju normalment informat u raġonevolment attent, li l-qorti nazzjonali għandha tagħmel riferiment għall-perċezzjoni tiegħu sabiex tiddetermina l-eżistenza ta’ “evokazzjoni” għall-finijiet tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006, għandu jinftiehem bħala li jagħmel riferiment għall-konsomaturi Ewropej jew jista’ dan jagħmel riferiment unikament għall-konsumaturi tal-Istat Membru li fih huwa mmanufatturat il-prodott li jagħti lok għall-evokazzjoni tal-indikazzjoni ġeografika protetta jew li miegħu hija ġeografikament marbuta d-DOP, u li fih dan huwa prinċiparjament ikkonsumat?”
 11. Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub, fis-sens tal-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, mill-partijiet fil-kawża prinċipali, mill-Gvern Franċiż, Ġermaniż u Spanjol, kif ukoll mill-Kummissjoni. Dawn kollha, għajr il-Gvern Ġermaniż, instemgħu fis-seduta tal‐25 ta’ Ottubru 2018.
 Ġabra fil-qosor tal-ġurisprudenza rilevanti
 12. Qabel ma nkompli bl-eżami tad-domandi preliminari jeħtieġ li tingħata ħarsa ħafifa lejn il-punti ewlenin tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-qasam tal-protezzjoni tad-denominazzjonijiet protetti fil-każ ta’ evokazzjoni.
 13. Il-Qorti tal-Ġustizzja kienet ħadet deċiżjoni għall-ewwel darba fir-rigward tal-kunċett ta’ “evokazzjoni” fis-sens tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 2081/92 (10), li kien jippreċedi r-Regolament Nru 510/2006, fis-sentenza tal‐4 ta’ Marzu 1999, Consorzio per la tutela del formaggio Gorgonzola (C‐87/97, EU:C:1999:115). Fit-talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Handelsgericht Wien (il-Qorti Kummerċjali ta’ Vjenna, l-Awstrija), fil-kuntest ta’ talba mressqa mill-entità inkarigata mill-ġestjoni tad-DOP “Gorgonzola” biex tinkiseb projbizzjoni fuq id-distribuzzjoni fl-Awstrija ta’ tip ta’ ġobon tat-tursina bid-denominazzjoni “Cambozola”, kif ukoll l-invalidità tat-trade mark relatata ppreżentata preċedentement, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat, minn naħa waħda, li l-kunċett ta’ evokazzjoni fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni tar-Regolament Nru 2081/92 “ikopri l-ipoteżi fejn it-terminu utilizzat sabiex jidentifika prodott jinkorpora parti minn denominazzjoni protetta, b’mod li l-konsumatur, quddiem l-isem tal-prodott, jitwassal sabiex ikollu f’moħħu, bħala immaġni ta’ riferiment, il-merkanżija li tibbenefika mid-denominazzjoni” u min-naħa l-oħra, speċifikat li jista’ jkun hemm evokazzjoni ta’ denominazzjoni protetta wkoll fl-assenza ta’ kwalunkwe probabbiltà ta’ konfużjoni bejn il-prodotti kkonċernati (11). Fost l-elementi li ġew indikati mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala rilevanti għall-finijiet ta’ determinazzjoni tal-eżistenza ta’ evokazzjoni, hemm inkluż, minbarra x-xebh “fonetiku u viżiv” bejn id-denominazzjonijiet, li jirriżulta mill-inkorporazzjoni ta’ parti mid-denominazzjoni protetta fit-trade mark kontenzjuża (12), ix-xebh bejn il-prodotti inkwistjoni, mhux biss taħt il-profil kummerċjali iżda anki mill-profil ta’ preżentazzjoni fil-kummerċ (13), kif ukoll in-natura intenzjonali tal-analoġiji fonetiċi bejn id-denominazzjonijiet inkwistjoni (14).
 14. Din il-pożizzjoni ġiet ikkonfermata mis-sentenza tas‐26 ta’ Frar 2008, Il‐Kummissjoni vs Il‐Ġermanja (C‐132/05, EU:C:2008:117), li tqajmet fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ppreżentat kontra r-Repubblika Federali tal-Ġermanja, fejn il-Kummissjoni kkontestat ir-rifjut li tissanzjona l-użu, fit-territorju tagħha tad-denominazzjoni “parmesan” bi ksur tad-DOP “Parmigiano Reggiano”. L-eżistenza ta’ evokazzjoni fis-sens tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 2081/92 ġiet interpretata mill-Qorti tal-Ġustizzja fid-dawl mhux biss tax-xebh viżiv u fonetiku bejn id-denominazzjonijiet inkwistjoni – kriterji ta’ evalwazzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja kienet diġà enfasizzat fuqhom fl-imsemmija sentenza Consorzio per la tutela del formaggio Gorgonzola (15) – iżda wkoll, fil-każ ta’ termini li ġejjin minn lingwi differenti, fir-rigward tal-“prossimità kunċettwali” tagħhom (16).
 15. Il-Qorti tal-Ġustizzja ħadet deċiżjoni b’mod analogu anki fl-interpretazzjoni tar-Regolament Nru 110/2008 (17), dwar il-protezzjoni ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi, ta’ xorb spirituż, li fl-Artikolu 16(b) tiegħu, hemm dispożizzjoni li hija sostanzjalment identika għal dik li hemm fl-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006. Fir-rinviju għal deċiżjoni preliminari li wassal għas-sentenza tal‐14 ta’ Lulju 2011, Bureau National Interprofessionnel du Cognac (C‐4/10 u C‐27/10, EU:C:2011:484), ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali kkontestat ir-reġistrazzjoni fil-Finlandja ta’ żewġ trade marks figurattivi li kellhom riferimenti li kienu jirriproduċu, b’mod estensiv, l-IĠP “Cognac”, li kienet kemm il-proprjetà tagħha kif ukoll it-traduzzjoni tagħha. Fil-klassifikazzjoni bħala evokazzjoni ta’ dawn ir-riproduzzjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja applikat l-istess kriterji ta’ evalwazzjoni espressi fis-sentenzi Consorzio per la tutela del formaggio Gorgonzola (18) u Il‐Kummissjoni vs Il‐Ġermanja (19). Fis-sentenza tal‐21 ta’ Ġunju 2016, Viiniverla (C‐75/15, EU:C:2016:35, punt 31), il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li dawn il-kriterji huma intiżi li jiggwidaw lill-qorti nazzjonali fid-deċiżjoni tagħha, u huwa f’idejn din tal-aħħar u mhux f’idejn il-Qorti tal-Ġustizzja, biex tevalwa jekk, b’riferiment għal każ partikolari, teżistix “evokazzjoni” fis-sens tal-Artikolu 16(a) tar-Regolament Nru 110/2008. Il-kawża prinċipali li wasslet għar-rinviju għal deċiżjoni preliminari ta’ din is-sentenza kienet tikkonċerna l-użu tad-denominazzjoni “Verlados” għal spirtu tas-sidru magħmul mill-kumpannija Viiniverla, bis-sede f’Verla fil-Finlandja. Il-qorti fl-oriġini ta’ dan ir-rinviju, li ġiet mitluba tieħu deċiżjoni fir-rigward ta’ rikors mid-deċiżjoni li biha l-awtoritajiet Finlandiżi pprojbixxew l-użu ta’ din id-denominazzjoni sabiex jipproteġu l-IĠP “Calvados”, staqsiet, inter alia, lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar ir-rilevanza ta’ dawn iċ-ċirkustanzi fattwali għall-finijiet tal-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ evokazzjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja, wara li ddeċidiet il-pożizzjoni tagħha dwar il-kunċett ta’ “konsumatur rilevanti” (20), speċifikat li l-eżami dwar l-eżistenza ta’ evokazzjoni għandu l-għan li jistabbilixxi “li ma tinħoloqx f’moħħ il-pubbliku assoċjazzjoni ta’ ideat dwar l-oriġini tal-prodott, u li operatur ma japprofittax b’mod inġust mir-reputazzjoni ta’ indikazzjoni ġeografika protetta” (21), F’dan il-kuntest, la l-fatt li d-denominazzjoni “Verlados” kienet tagħmel riferiment għall-isem tal-impriża produttriċi u għall-oriġini ġeografika proprja tal-prodott, li kienet magħrufa u rikonoxxibbli għall-konsumatur Finlandiż, u lanqas il-fatt li x-xarba marbuta ma’ din id-denominazzjoni kienet ikkummerċjalizzata lokalment biss u fi kwantità limitata, ma kienu ġew meqjusa mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala elementi rilevanti għall-finijiet tal-imsemmi eżami.
 16. Fl-aħħar nett, fis-sentenza reċenti Scotch Whisky Association, li ġiet deċiża wara li ntemmet il-proċedura bil-miktub tal-kawża li hija s-suġġett ta’ dawn il-konklużjonijiet (22), il-Qorti tal-Ġustizzja, qabel kollox, iddikjarat li la l-inkorporazzjoni parzjali ta’ indikazzjoni ġeografika protetta fid-denominazzjoni kontenzjuża, u lanqas ix-xebh fonetiku jew viżiv mal-IĠP li deher f’din id-denominazzjoni ma jikkostitwixxu kundizzjonijiet essenzjali biex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ “evokazzjoni” fis-sens tal-Artikolu 16(b) tar-Regolament Nru 110/2008 (23), fejn speċifikat li fl-assenza ta’ tali inkorporazzjoni jew ta’ tali xebh, tista’ tirriżulta evokazzjoni anki sempliċement mill-“prossimità kunċettwali” bejn l-IĠP u s-sinjal kontenzjuż (24). Barra minn hekk, hija eskludiet ukoll, li biex ikun hemm “evokazzjoni” fis-sens tal-Artikolu 16(b) tar-Regolament Nru 110/2008, huwa suffiċjenti li l-element kontenzjuż tas-sinjal inkwistjoni jqajjem f’moħħ il-pubbliku rilevanti kwalunkwe assoċjazzjoni mal-IĠP jew maż-żona ġeografika relatata. Tali kriterju ma jistax, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, jintlaqa’, minħabba li “ma hemm stabbilit l-ebda rabta suffiċjentement diretta u inekwivoka bejn dan l-element u [IĠP] (25) u huwa “daqstant impreċiż u estensiv” biex jiġi ssodisfatt ir-rekwiżit li tiġi żgurata ċ-ċertezza legali tal-operaturi ekonomiċi kkonċernati (26).
 17. Mill-ħarsa li ngħatat lejn din il-ġurisprudenza jirriżulta li l-protezzjoni minn evokazzjoni, prevista mid-diversi skemi ta’ kwalità stabbiliti mid-dritt tal-Unjoni (27), tikkostitwixxi forma ta’ protezzjoni sui generis (28) li ma hijiex marbuta mal-kriterju tal-qerq – li jippreżumi l-idoneità tas-sinjal kunfliġġenti mad-denominazzjoni rreġistrata biex iwassal lill-pubbliku jiżbalja fir-rigward tal-provenjenza ġeografika jew tal-kwalità tal-prodott – u ma hijiex sempliċement protezzjoni marbuta mal-konfużjoni. Konsegwentement, l-għan prinċipali tal-protezzjoni minn evokazzjoni għandu jiġi mfittex fil-protezzjoni tal-patrimonju kwalitattiv u tar-reputazzjoni tad-denominazzjonijiet irreġistrati kontra atti ta’ parassitiżmu iktar milli fil-protezzjoni tal-konsumaturi minn aġir qarrieqi, b’mod partikolari fil-każijiet deskritti fl-Artikolu 13(1)(ċ) u (d) tar-Regolament Nru 510/2006 u fid-dispożizzjonijiet korrispondenti tal-istrumenti l-oħra tal-Unjoni ta’ protezzjoni tad-denominazzjonijiet protetti (29).
 18. Għalkemm jinsab fl-istess dispożizzjoni tal-imsemmi Artikolu 13, il-każ ta’ evokazzjoni huwa differenti kemm mill-każijiet ta’ “imitazzjoni”, li huma kkaratterizzati minn riproduzzjoni tal-elementi essenzjali tad-denominazzjoni rreġistrata, kif ukoll minn dawk ta’ “użu ħażin”, li jippreżumu l-użu indebitu u intenzjonali tad-denominazzjoni rreġistrata għal prodotti mhux koperti minnha, b’konsegwenza ta’ approprjazzjoni tal-valuri marbuta mat-tradizzjoni ta’ produzzjoni indikata mid-denominazzjoni (30). Barra minn hekk, kif ġie enfasizzat mill-Avukat Ġenerali Jacobs fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża Consorzio per la tutela del formaggio Gorgonzola (31), fir-rigward tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 2081/92, l-istess ekonomija tad-dispożizzjoni tiffavorixxi l-argument li l-protezzjoni minn evokazzjoni tissodisfa l-kundizzjonijiet ta’ applikazzjonijiet differenti li huma inqas stretti meta mqabbla ma’ dawk meħtieġa biex jiġi stabbilit jekk hemmx każ ta’ imitazzjoni jew ta’ użu ħażin. L-aspetti ġuridiċi tal-kunċett ta’ evokazzjoni għandhom għalhekk jiġu ddefiniti b’mod awtonomu, mingħajr ma tiġi mfittxija, minkejja l-ġbir sistematiku komprensiv, omoġeneità fil-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni għad-diversi każijiet ta’ “imitazzjoni” u ta’ “użu ħażin”.
 19. Mill-perspettiva semantika, li wieħed jevoka jfisser “iqanqal memorji ta’ xi ħaġa” [traduzzjoni libera] (32). Fit-traspożizzjoni ta’ dan il-kunċett fil-qasam tal-protezzjoni tad-denominazzjonijiet irreġistrati, il-Qorti tal-Ġustizzja teħtieġ, bħala kundizzjoni sabiex ikun hemm evokazzjoni illegali, li l-espożizzjoni għall-prodott konvenzjonali (33) tkun tista’ twassal lill-konsumatur għal reazzjoni konjittiva assoċjattiva u li effettivament “tqanqal” il-memorja tal-prodotti koperti mid-denominazzjoni rreġistrata. Għalkemm dan jippreżumi neċessarjament xogħol ta’ riformulazzjoni fl-informazzjoni trażmessa mill-istimulu perċettiv/konjittiv imqanqal minn din l-espożizzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ċċarat, fis-sentenza Scotch Whisky Association, li jkun hemm biss evokazzjoni sa fejn ikun hemm rabta assoċjattiva li hija suffiċjentement “diretta u inekwivoka” (34). Fil-fehma tiegħi, din il-preċiżazzjoni għandha tiġi interpretata f’termini kemm ta’ immedjatezza (il-proċess konjittiv assoċjattiv ma għandux jeħtieġ riformulazzjoni kumplessa tal-informazzjoni) kif ukoll ta’ intensità (l-assoċjazzjoni mal-immaġni tal-prodott kopert mid-denominazzjoni rreġistrata għandha timponi ruħha b’qawwa suffiċjenti) tar-reazzjoni tal-konsumatur għall-istimulu.
 20. Minkejja l-preċiżazzjonijiet magħmula fis-sentenza tas‐7 ta’ Ġunju 2018, Scotch Whisky Association (C‐44/17, EU:C:2018:415), fil-fehma tiegħi, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti Ġenerali toħroġ b’mod ċar it-tendenza li l-kunċett ta’ “evokazzjoni” jiġi interpretat b’mod estensiv f’konformità mal-protezzjoni wiesgħa rrikonoxxuta għad-denominazzjonijiet ta’ oriġini mil-leġiżlatur tal-Unjoni u mal-importanza, anki għall-pubbliku, tal-għan ta’ protezzjoni tal-produzzjonijiet ta’ kwalità (35). F’dan ir-rigward, infakkar li l-protezzjoni ta’ dawn id-denominazzjonijiet mhux biss tikkostitwixxi element strateġiku tal-ekonomija tal-Unjoni, kif ġie espressament iddikjarat fil-premessa 1 tar-Regolament Nru 1151/2012, iżda għandha wkoll rwol fl-ilħuq tal-għan li jiġi ssalvagwardjat il-patrimonju kulturali Ewropew, imsemmi fir-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tat-Trattat UE.
 21. Huwa fid-dawl tal-prinċipji esposti iktar ’il fuq li ser nipproċedi għall-eżami tad-domandi preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju.
 22. Bl-ewwel domanda preliminari, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) qiegħda essenzjalment tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk evokazzjoni pprojbita fis-sens tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006, tistax tiġi kkonkretizzata permezz tal-użu ta’ sinjali figurattivi jew jekk huwiex biss l-użu ta’ denominazzjonijiet li għandhom xebh viżiv, fonetiku jew kunċettwali mad-DOP inkwistjoni li jista’ jinvolvi każ ta’ evokazzjoni.
 23. Jien naqbel mal-argument tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali u mal-Gvern Franċiż, Ġermaniż u Spanjol fl-argument li r-risposta għal din id-domanda għandha tingħata fl-affermattiv.
 24. Mill-ġurisprudenza eżaminata iktar ’il fuq jirriżulta li, għall-finijiet ta’ determinazzjoni tal-eżistenza ta’ “evokazzjoni”, il-kriterju determinanti huwa dak tal-perċezzjoni tal-konsumatur, li għandha tiġi vverifikata b’riferiment għall-kapaċità tas-sinjal kontenzjuż biex jiskatta assoċjazzjoni ta’ ideat bejn il-prodott konvenzjonali u l-prodott kopert mid-denominazzjoni rreġistrata (36). Barra minn hekk, mis-sentenza Scotch Whisky Association jista’ jiġi dedott li l-eventwali inkorporazzjoni fis-sinjal ikkontestat ta’ elementi tad-denominazzjoni protetta u ta’ xebh viżiv u/jew fonetiku bejn din tal-aħħar u l-istess sinjal ma huma xejn ħlief indizji li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni biex jiġi ddeterminat jekk, fil-preżenza tal-prodott konvenzjonali, il-konsumatur jitwassalx għal tali assoċjazzjoni ta’ ideat (37). Fi kliem ieħor, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, evokazzjoni tista’ tiġi kkonstatata anki sempliċement mill-“prossimità kunċettwali” bejn is-sinjal ikkontestat u d-denominazzjoni protetta, sa fejn dan ix-xebh jista’ jfakkar f’moħħ il-pubbliku l-prodotti koperti minn din id-denominazzjoni.
 25. Għalhekk, jekk l-eżistenza ta’ xebh viżiv u speċjalment dak fonetiku ma tikkostitwixxix “kundizzjoni imperattiva” (38) fil-konstatazzjoni ta’ evokazzjoni, ikun ifisser li l-assoċjazzjoni mentali bejn il-prodott konvenzjonali u l-prodott kopert minn din id-denominazzjoni, meħtieġa għall-finijiet ta’ tali konstatazzjoni, mhux neċessarjament tippreżumi l-użu tal-lingwaġġ verbali. Immaġni, simbolu u, b’mod iktar ġenerali, sinjal figurattiv jistgħu, l-istess bħal isem, iwasslu kunċett u jkunu għalhekk kapaċi jqanqlu fil-konsumatur assoċjazzjoni mentali mad-denominazzjoni protetta, li f’dan il-każ tkun “evokata” mhux b’mod viżiv jew fonetiku iżda b’riferiment għall-kontenut kunċettwali tagħha.
 26. Ċertament, kif ġie nnotat mill-Kummissjoni fis-seduta, fil-motivi kważi kollha tas-sentenza Scotch Whisky Association, kif ukoll mill-ġurisprudenza preċedenti kollha msemmija iktar ’il fuq, il-funzjoni ta’ evokazzjoni tagħmel riferiment għad-denominazzjoni tal-prodott konvenzjonali (39).
 27. Madankollu, għall-kuntrarju tal-Kummissjoni, ma nemminx li minn dan tista’ tiġi dedotta l-intenzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja li tirrestrinġi l-każ ta’ evokazzjoni għal dawk il-każijiet biss fejn l-assoċjazzjoni mentali mal-prodott kopert minn denominazzjoni rreġistrata tkun ġejja mill-użu ta’ elementi verbali. Fil-fatt, minkejja li żewġ punti tal-motivazzjoni u t-tieni paragrafu tal-punt 2 tad-dispożittiv tas-sentenza jagħmlu riferiment b’mod iktar ġeneriku għall-“element kontenzjuż” tas-sinjal inkwistjoni, it-terminoloġija użata mill-Qorti tal-Ġustizzja għandha titqies fil-kuntest tal-kwistjoni prinċipali li minnha ħarġet is-sentenza Scotch Whisky Association, fejn kienet qiegħda tiġi diskussa l-portata ta’ evokazzjoni ta’ terminu inkluż fid-denominazzjoni tal-prodott konvenzjonali (40).
 28. Barra minn hekk, li kieku l-elementi interpretattivi determinanti kellhom jiġu dedotti sempliċement mit-terminoloġija użata f’din is-sentenza, għandha tiġi wkoll dedotta l-intenzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja li tillimita l-kunċett ta’ “evokazzjoni” għal dawk il-każijiet biss fejn ir-rabta assoċjattiva meħtieġa tkun toħroġ mit-termini li jinsabu fid-deskrizzjoni ta’ bejgħ tal-prodott konvenzjonali, filwaqt li jiġi eskluż kwalunkwe element verbali ieħor (bħall-espressjonijiet ġeneriċi, deskrittivi, ta’ tifħir eċċ.) li jkunu fuq it-tikketta jew fuq l-ippakkjar ta’ dan il-prodott. Għalhekk, din l-interpretazzjoni għandha, fil-fehma tiegħi, tiġi eskluża mill-istess test tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006, fejn jintużaw espliċitament l-espressjonijiet (bħal “stil”, “tip”, “metodu”, “kif prodott fi”, “imitazzjoni”), li ġeneralment ma jkunux jagħmlu parti mid-denominazzjoni ta’ bejgħ tal-prodott iżda jkunu jakkumpanjawha.
 29. B’mod iktar fundamentali, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja msemmija iktar ’il fuq, u b’mod partikolari mis-sentenzi Bureau National Interprofessionnel du Cognac (41) u Viiniverla (42), jirriżulta li l-analiżi dwar l-eżistenza ta’ evokazzjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni kull riferiment impliċitu jew espliċitu għad-denominazzjoni rreġistrata, kemm jekk jikkonċerna elementi verbali jew, fil-fatt, figurattivi li jkunu inklużi fit-tikketta tal-prodott konvenzjonali jew li jkunu fuq l-imballaġġ tiegħu, l-elementi li jirrigwardaw il-forma jew il-preżentazzjoni ta’ dan il-prodott lill-pubbliku. Din l-analiżi għandha tieħu wkoll inkunsiderazzjoni l-identità jew il-grad ta’ xebh bejn il-prodotti inkwistjoni u l-metodi ta’ kummerċjalizzazzjoni tagħhom, anki fejn jidħlu l-kanali tal-bejgħ rispettivi, kif ukoll l-elementi li jippermettu li tiġi stabbilita r-rabta intenzjonali mat-tqanqil tal-memorja tal-prodott kopert mid-denominazzjoni protetta jew, viċe versa, ir-rabta każwali tiegħu. Il-qorti nazzjonali hija għalhekk meħtieġa tevalwa grupp ta’ indizji mingħajr ma l-preżenza jew l-assenza ta’ wieħed minn dawn l-indizji, pereżempju xebh viżiv, fonetiku jew kunċettwali bejn id-denominazzjonijiet inkwistjoni, tippermettilha, fiha nnifisha, li tistabbilixxi jew teskludi l-eżistenza ta’ evokazzjoni.
 30. Barra minn hekk, infakkar li fis-sentenza Scotch Whisky Association, il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li jista’ jkun hemm evokazzjoni biss fejn is-sinjal kontenzjuż iqanqal f’moħħ il-pubbliku rabta suffiċjentement “diretta” u “inekwivoka” bejn dan is-sinjal u d-denominazzjoni rreġistrata (43), u b’hekk identifikat limitu għall-portata tal-kunċett ta’ “evokazzjoni” f’termini ta’ immedjatezza u intensità tar-reazzjoni tal-konsumatur – fis-sens tal-punt 19 ta’ dawn il-konklużjonijiet – iktar milli għat-tip ta’ stimulu perċettiv.
 31. Għalhekk, fil-fehma tiegħi, tali limitu fih innifsu jista’ jpoġġi lill-portata tal-evokazzjoni illegali – u b’konsegwenza ta’ dan, lir-restrizzjoni fuq il-libertà tal-produtturi ta’ prodotti konvenzjonali fl-għażla tal-mod ta’ preżentazzjoni tal-prodotti tagħhom lill-pubbliku – fi ħdan limiti li ma jaqbżux dak li huwa meħtieġ biex ikun hemm protezzjoni effettiva tad-denominazzjonijiet irreġistrati u biex jiġi ssodisfatt ir-rekwiżit taċ-ċertezza legali tal-operaturi ekonomiċi kkonċernati (44).
 32. Li wieħed jilqa’, kif nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tagħmel, interpretazzjoni li fiha jista’ jkun hemm evokazzjoni fis-sens tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006 anki permezz ta’ użu ta’ sinjali figurattivi u fl-assenza ta’ xebh viżiv, fonetiku jew kunċettwali bejn DOP jew IĠP u d-deskrizzjoni ta’ bejgħ tal-prodott konvenzjonali, minbarra li hemm bażijiet sodi fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, huwa, fil-fehma tiegħi, f’konformità kemm mal-intenzjoni tal-leġiżlatur tal-Unjoni li tiġi pprovduta protezzjoni wiesgħa għal dawn id-denominazzjonijiet, kif ukoll mal-importanza tal-għanijiet imfittxija permezz tar-rikonoxximent ta’ tali protezzjoni, imsemmija fil-punt 21 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
 33. Finalment, nenfasizza li l-interpretazzjoni proposta ma tinvolvi l-ebda interferenza tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006 mal-kamp ta’ applikazzjoni tal-ittri sussegwenti (ċ) u (d) tal-istess paragrafu, li jagħmlu riferiment għal “indikazzjoni” jew “prattika” ipprojbiti mhux fir-rigward ta’ evokazzjoni ta’ denominazzjoni rreġistrata (45), iżda fir-rigward tal-għoti ta’ informazzjoni falza jew qarrieqa fir-rigward tal-provenjenza, l-oriġini, in-natura jew il-kwalitajiet essenzjali tal-prodott u li xorta waħda jistgħu jwasslu biex il-konsumatur jitqarraq.
 34. Fuq il-bażi tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, fil-fehma tiegħi, ir-risposta għall-ewwel domanda preliminari għandha tkun fis-sens li jista’ jkun hemm evokazzjoni skont l-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006 anki permezz tal-użu ta’ sinjali figurattivi u fl-assenza ta’ xebh viżiv, fonetiku jew kunċettwali bejn id-denominazzjoni rreġistrata u d-deskrizzjoni ta’ bejgħ tal-prodott inkwistjoni, bil-kundizzjoni li, fil-preżenza ta’ sinjali kontenzjużi, il-konsumatur jitwassal sabiex f’moħħu jkollu direttament, bħala immaġni ta’ riferiment, il-merkanzija li tibbenefika minn din id-denominazzjoni.
 35. It-tieni domanda preliminari tista’ tinqasam f’żewġ partijiet. Fl-ewwel parti, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-użu ta’ sinjali li jevokaw ir-reġjun li miegħu hija assoċjata DOP fis-sens tal-Artikolu 2(1)(a) tar-Regolament Nru 510/2006, għal prodotti identiċi jew simili għal dawk koperti mid-DOP, jikkostitwixxix evokazzjoni illegali fis-sens tal-Artikolu 13(1)(b) ta’ dan ir-regolament. Fit-tieni parti, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) tistaqsi jekk hemmx evokazzjoni illegali anki meta dawn is-sinjali jintużaw minn produttur stabbilit fl-istess reġjun iżda għal prodotti li ma jissodisfawx l-ispeċifikazzjonijiet tad-DOP.
 36. Ir-risposta għall-ewwel parti ta’ din id-domanda toħroġ mill-kunsiderazzjonijiet li ġew mibnija sa issa.
 37. Minħabba r-rabta li teżisti bejn il-prodotti DOP u r-reġjun minn fejn joriġinaw (46), l-użu ta’ sinjali, figurattivi u/jew verbali, li jevokaw dan ir-reġjun, għal prodotti konvenzjonali identiċi jew simili għal dawk koperti mid-DOP, jista’ jqanqal f’moħħ il-pubbliku l-immaġni ta’ dawn il-prodotti u b’konsegwenza ta’ dan iwassal għal evokazzjoni illegali fis-sens tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006. Madankollu, fuq il-bażi ta’ dak li ġie speċifikat iktar ’il fuq, dan jista’ jseħħ biss fejn l-assoċjazzjoni tal-ideat maż-żona ġeografika tad-DOP, skattata mill-użu ta’ sinjali ta’ evokazzjoni, isseħħ b’tali mod li jiġu mqanqla direttament f’moħħ il-konsumaturi, bħala immaġni ta’ riferiment, il-prodotti li jibbenefikaw mid-DOP.
 38. Kif ġie ripetutament iddikjarat mill-Qorti tal-Ġustizzja, hija l-qorti nazzjonali li għandha tevalwa, fir-rigward tal-każijiet ippreżentati għall-eżami tagħha, jekk jeżistux il-kundizzjonijiet ta’ evokazzjoni illegali (47). Il-kunsiderazzjonijiet li jsegwu għandhom għalhekk l-għan li jipprovdu biss xi elementi li jagħtu gwida lill-qorti tar-rinviju (jew il-qorti kompetenti li eventwalment trid tieħu deċiżjoni) f’din l-analiżi.
 39. Fil-kawża prinċipali, anki jekk id-domandi preliminari jiffokaw prinċipalment fuq sinjali figurattivi li jinsabu fuq it-tikketti kontenzjużi, huma preżenti sensiela ta’ elementi, li wħud minnhom huma verbali (it-termini “Rocinante” u “adarga de oro”) u oħrajn figurattivi (id-disinni li jirriproduċu l-karatteristiċi fiżiċi ta’ ċerti personaġġi fir-rumanz famuż ta’ Cervantes kif ukoll elementi meqjusa tipiċi tal-pajsaġġ ta’ La Mancha), li l-qorti tar-rinviju tqishom bħala evokazzjoni tar-reġjun marbut mad-DOP “Queso manchego”. It-termini “manchego” jew “Mancha” ma humiex riprodotti, lanqas parzjalment, fis-sinjali verbali kkontestati (48) u ma jeżisti l-ebda xebh viżiv jew fonetiku bejn dawn is-sinjali u d-DOP inkwistjoni. Jirriżulta li, kif tinnota l-qorti tar-rinviju, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, li kieku ġiet ikkonstatata evokazzjoni, kienet tkun sempliċement ta’ natura kunċettwali.
 40. Fejn dawn jitqiesu b’mod iżolat jew anki flimkien bejniethom, is-sinjali figurattivi kkontestati jidhru, fuq eżami inizjali, li jistgħu jinkludu evokazzjoni illegali fis-sens tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006, kif ġie interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Scotch Whisky Association. Fil-fatt, kif ġie osservat mill-Kummissjoni u mill-Gvern Ġermaniż, uħud minn dawn is-sinjali jidhru wisq ġeneriċi biex iqanqlu f’moħħ il-konsumatur rabta “inekwivoka” mar-reġjun ta’ La Mancha (49), filwaqt li l-immaġni li jirreferu għal personaġġi tar-rumanz “Don Quijote de la Mancha” jew għal postijiet jew xenarji famużi ta’ dan ir-rumanz, ma jidhrux li jistgħu jistabbilixxu rabta suffiċjentement “diretta” maż-żona ġeografika inkwistjoni, li tista’ tiġi mqanqla fil-moħħ biss b’mod “medjat” permezz ta’ sekwenza ta’ assoċjazzjonijiet ta’ ideat.
 41. Għalhekk, ma neskludix li evokazzjoni tista’ xorta waħda tiġi kkonstatata fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali fejn il-kundizzjonijiet biex iseħħ tali każ jiġu vverifikati fuq il-bażi ta’ eżami ġenerali li jieħu inkunsiderazzjoni l-elementi kollha li għandhom potenzjal li jevokaw, li jkunu kemm ta’ natura verbali jew figurattivi, li jidhru fuq it-tikketti kkontestati, tal-identità jew tax-xebh bejn il-prodotti inkwistjoni, kif ukoll tal-modalitajiet ta’ preżentazzjoni, reklamar u kummerċjalizzazzjoni ta’ dawn il-prodotti (50).
 42. It-tieni parti tad-domanda inkwistjoni tittratta l-effett possibbli taċ-ċirkustanza fejn sinjali ta’ evokazzjoni tar-reġjun assoċjat ma’ DOP jintużaw għal prodotti mhux koperti minn din id-denominazzjoni, li l-produzzjoni, l-ipproċessar u t-tħejjija tagħhom iseħħu f’dan ir-reġjun (51).
 43. F’dan ir-rigward, qiegħed nosserva, bħar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-Gvern Franċiż, Ġermaniż u Spanjol u l-Kummissjoni, li l-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006 ma jipprevedi l-ebda esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu tas-sitwazzjonijiet li fihom il-provenjenza ġeografika tal-prodotti ta’ evokazzjoni tkun taqbel ma’ dik tal-prodotti DOP jew IĠP. Min-naħa l-oħra dan huwa f’konformità kemm man-natura tal-protezzjoni minn evokazzjoni – li kif intwera, minkejja li tkopri anki każijiet ta’ konfużjoni, teskludi l-eżistenza ta’ żball tal-konsumatur, anki dak dwar l-oriġini ġeografika tal-prodotti ta’ evokazzjoni – kif ukoll mal-għanijiet imfittxija mir-Regolament Nru 510/2006. Fil-fatt, li kieku jiġi permess l-użu ta’ sinjali ta’ evokazzjoni ta’ din iż-żona ġeografika għal prodotti identiċi jew simili għal dawk koperti mid-DOP, lill-produtturi li joperaw fiż-żona ġeografika assoċjata ma’ DOP speċifika mingħajr ma jikkonformaw mal-ispeċifikazzjonijiet relatati, dan iwassal sabiex tiddgħajjef il-garanzija ta’ kwalità kkonferita lil din id-denominazzjoni (52), garanzija li, minkejja li hija marbuta essenzjalment mal-provenjenza ġeografika tal-prodotti DOP, tippreżumi l-osservanza tal-preskrizzjonijiet tal-ispeċifikazzjonijiet. Barra minn hekk, il-fatt li ma tiġix estiża l-protezzjoni minn evokazzjoni għal aġir implementat minn produtturi lokali li ma josservawx l-ispeċifikazzjonijiet jippreġudika d-drittijiet li għandu jkollhom il-produtturi li jkunu wettqu sforzi kwalitattivi effettivi sabiex ikunu jistgħu jużaw denominazzjoni ta’ oriġini rreġistrata skont ir-Regolament Nru 510/2006, u b’konsegwenza ta’ dan jiġu esposti, kif jenfasizza l-Gvern Franċiż, għal konsegwenzi ta’ atti ta’ kompetizzjoni żleali li, minħabba li jkunu proprju ġejjin minn produtturi stabbiliti fl-istess żona ġeografika, ikunu potenzjalment ta’ ħsara ikbar (53).
 44. Fuq il-bażi tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, fil-fehma tiegħi, ir-risposta għat-tieni domanda preliminari magħmula mit-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) għandha tkun fis-sens li l-użu, għal prodotti identiċi jew simili għal dawk koperti minn DOP fis-sens tal-Artikolu 2(1)(a) tar-Regolament Nru 510/2006, ta’ sinjali li jevokaw ir-reġjun li miegħu hija assoċjata d-denominazzjoni jista’ jwassal biex ikun hemm evokazzjoni fis-sens tal-Artikolu 13(1)(b) ta’ dan ir-regolament anki fil-każ fejn dawn is-sinjali jintużaw minn produttur stabbilit fl-istess reġjun għal prodotti li ma humiex koperti mid-DOP.
 45. Bit-tielet domanda preliminari, il-qorti tar-rinviju qiegħda tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk il-kunċett ta’ “konsumatur medju normalment informat u raġonevolment attent u avżat”, li għandha tagħmel riferiment għalih il-qorti nazzjonali biex tistabbilixxi l-eżistenza ta’ evokazzjoni fis-sens tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006, jikkoinċidix mal-konsumatur Ewropew jew jekk jistax jirreferi unikament għall-konsumatur tal-Istat Membru li fih il-prodott li jagħti lok għall-evokazzjoni huwa mmanifatturat u fil-parti l-kbira kkonsmat.
 46. Kif issemma iktar ’il fuq u kif affermaw il-partijiet ikkonċernati kollha li ppreżentaw osservazzjonijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, ir-risposta għal din id-domanda għandha tiġi dedotta mis-sentenza tal‐21 ta’ Jannar 2006, Viiniverla (C‐75/15, EU:C:2016:35). F’din il-kawża, fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 16(b) tar-Regolament Nru 110/2008, il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li, fir-rigward tan-neċessità li tiġi ggarantita protezzjoni effettiva u uniformi tal-indikazzjonijiet ġeografiċi fl-Unjoni kollha, il-kunċett ta’ “konsumatur”, li hemm bżonn li jsir riferiment għalih biex jiġi ddeterminat jekk teżistix jew le evokazzjoni skont din id-dispożizzjoni, jindika “[l]-konsumatur Ewropew u mhux biss [il]-konsumatur tal-Istat Membru fejn huwa mmanifatturat il-prodott li jagħti lok għall-evokazzjoni tal-indikazzjoni ġeografika tal-oriġini protetta” (54). Fil-fehma tiegħi, din l-istess interpretazzjoni għandha tintlaqa’ fil-qasam tal-protezzjoni minn evokazzjoni stabbilita mir-Regolament Nru 510/2006.
 47. Madankollu, iċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali huma differenti minn dawk tal-kawża li kienet fl-oriġini tas-sentenza Viiniverla (55). Ir-riferiment għall-konsumatur lokali Finlandiż biss – li kapaċi jirrikonoxxi, fid-denominazzjoni “Verlados”, il-post tal-produzzjoni tal-prodott ta’ evokazzjoni – iktar milli għall-konsumatur Ewropew, f’dan il-każ, seta’ jfisser l-esklużjoni tal-eżistenza ta’ evokazzjoni (56). Għall-kuntrarju, fejn fil-kawża prinċipali tittieħed inkunsiderazzjoni l-perċezzjoni tal-konsumatur Spanjol biss, il-konstatazzjoni ta’ kwalunkwe evokazzjoni tkun tirriżulta iktar faċli, filwaqt li tkun qiegħda tirriskja li tiġi eskluża fejn jittieħed inkunsiderazzjoni l-konsumatur Ewropew (eskluż il-konsumatur Spanjol), peress li r-rabta bejn ir-reġjun ta’ La Mancha u s-sinjali figurattivi u verbali tat-tikketti kkontestati, għal dan il-konsumatur, inevitabbilment tkun tirriżulta iktar dgħajfa.
 48. Huwa minħabba din ir-raġuni li l-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tiċċara jekk, f’ċirkustanzi bħal dawk tal-kawża prinċipali, għandhiex tieħu inkunsiderazzjoni l-konsumatur Ewropew jew il-konsumatur Spanjol biss.
 49. Huwa evidenti li l-kunċett ta’ “konsumatur Ewropew” jippreżenta limiti intrinsiċi, u jkun dejjem jinvolvi fictio juris li normalment tnaqqas għall-istatus ta’ denominatur komuni realtà li hija pjuttost varjata u ftit li xejn omoġenja. Fil-qasam tal-protezzjoni tad-denominazzjonijiet irreġistrati kontra l-evokazzjoni illegali – li fiha hija meqjusa importanti l-perċezzjoni preżunta tal-konsumatur, għall-finijiet ta’ konstatazzjoni, mhux ta’ probabbiltà ta’ konfużjoni, iżda ta’ sempliċi assoċjazzjoni ta’ ideat – dan il-kunċett, b’mod iktar ġenerali bħal dak ta’ “konsumatur medju normalment informat u raġonevolment attent u avżat”, għandu, barra minn hekk, jiġi applikat b’kawtela partikolari.
 50. Għalhekk, kif ġie enfasizzat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Viiniverla (57), ir-riferiment għall-kunċett ta’ “konsumatur Ewropew” jissodisfa r-rekwiżit li tiġi żgurata protezzjoni effettiva u uniformi tad-denominazzjonijiet irreġistrati fl-Unjoni kollha.
 51. Issa, jekk tali rekwiżit, minn naħa waħda, jeħtieġ li anki fil-każ ta’ prodotti intiżi għal kummerċ lokali, ma jitteħdux inkunsiderazzjoni ċirkustanzi li jistgħu jeskludu l-eżistenza ta’ evokazzjoni illegali għall-konsumaturi ta’ Stat Membru wieħed biss, min-naħa l-oħra, lanqas ma jeħtieġ li evokazzjoni illegali stabbilita b’riferiment għall-konsumatur ta’ Stat Membru wieħed tkun insuffiċjenti sabiex tiġi skattata l-protezzjoni prevista mir-Regolament Nru 510/2006.
 52. Fuq il-bażi tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, fil-fehma tiegħi, ir-risposta għat-tielet domanda preliminari magħmula mit-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) għandha tkun fis-sens li, biex jiġi ddeterminat jekk teżistix “evokazzjoni” ta’ denominazzjoni rreġistrata fis-sens tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006, hija l-qorti nazzjonali li għandha tagħmel riferiment għall-perċezzjoni ta’ konsumatur medju Ewropew normalment informat u raġonevolment attent u avżat, fejn dan l-aħħar kunċett għandu jinftiehem bħala li jagħmel riferiment ukoll għall-konsumatur tal-Istat Membru li fih jiġu mmanifatturati l-prodotti li jagħtu lok għal evokazzjoni jew li magħhom hija assoċjata ġeografikament id-denominazzjoni rreġistrata.
 53. Fuq il-bażi tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħti risposta għad-domandi preliminari magħmula mit-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) kif ġej:
 “L-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament tal-Kunsill Nru 510/2006 tal‐20 ta’ Marzu 2006 dwar il-protezzjoni ta’ l-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjonijiet ta’ l-oriġini għall-prodotti agrikoli u l-oġġetti ta’ l-ikel, għandu jiġi interpretat fis-sens li jista’ jkun hemm evokazzjoni skont din id-dispożizzjoni anki permezz tal-użu ta’ sinjali figurattivi u fl-assenza ta’ xebh viżiv, fonetiku jew kunċettwali bejn id-denominazzjoni rreġistrata u d-deskrizzjoni ta’ bejgħ tal-prodott inkwistjoni, bil-kundizzjoni li, fil-preżenza ta’ sinjali kontenzjużi, il-konsumatur jitwassal sabiex f’moħħu jkollu direttament, bħala immaġni ta’ riferiment, il-merkanzija li tibbenefika minn din id-denominazzjoni.
 L-użu, għal prodotti identiċi jew simili għal dawk koperti minn denominazzjoni ta’ oriġini protetta fis-sens tal-Artikolu 2(1)(a) tar-Regolament Nru 510/2006, ta’ sinjali li jevokaw ir-reġjun li miegħu hija assoċjata d-denominazzjoni jista’ jwassal biex ikun hemm evokazzjoni fis-sens tal-Artikolu 13(1)(b) ta’ dan ir-regolament anki fil-każ fejn dawn is-sinjali jintużaw minn produttur stabbilit fl-istess reġjun għal prodotti li ma humiex koperti mid-denominazzjoni ta’ oriġini protetta.
 Biex jiġi ddeterminat jekk teżistix ‘evokazzjoni’ ta’ denominazzjoni rreġistrata fis-sens tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006, hija l-qorti nazzjonali li għandha tagħmel riferiment għall-perċezzjoni ta’ konsumatur medju Ewropew normalment informat u raġonevolment attent u avżat, fejn dan l-aħħar kunċett għandu jinftiehem bħala li jagħmel riferiment ukoll għall-konsumatur tal-Istat Membru li fih jiġu mmanifatturati l-prodotti li jagħtu lok għal evokazzjoni jew li magħhom hija assoċjata ġeografikament id-denominazzjoni rreġistrata.”
 2 Iktar ’il quddiem ser nirreferi għad-DOP u għall-IĠP flimkien bl-espressjonijiet “denominazzjonijiet protetti” jew “denominazzjonijiet irreġistrati”.
 3 Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 510/2006 tal‐20 ta’ Marzu 2006 dwar il-protezzjoni ta’ l-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjonijiet ta’ l-oriġini għall-prodotti agrikoli u l-oġġetti ta’ l-ikel (ĠU 2006, L 335M, p. 213, rettifiki fil-ĠU 2009, L 64M, p. 74 u fil-ĠU 2011, L 293, p. 38). Ir-Regolament Nru 510/2006 ġie ssostitwit, mit‐3 ta’ Jannar 2013, bir-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‐21 ta’ Novembru 2012 dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel (ĠU 2012, L 343, p. 1, rettifiki fil-ĠU 2013, L 55, p 27 u fil-ĠU 2015, L 191, p. 10).
 4 L-Artikoli 13(1) u 14(1) tar-Regolament Nru 1151/2012, li bħalissa jinsab fis-seħħ, jinkludu dispożizzjonijiet li huma essenzjalment identiċi, għall-finijiet ta’ dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari, għal dawk tal-Artikoli 13(1) u 14(1) tar-Regolament Nru 510/2006.
 5 Mill-proċess tal-kawża prinċipali li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li r-rikors ġie ppreżentat fl‐2012. Fl-assenza ta’ informazzjoni iktar iddettaljata, huwa meħtieġ li tiġi meqjusa l-evalwazzjoni tal-qorti tar-rinviju, li skontha, mingħajr ma ġiet ikkontestata mill-partijiet fil-kawża prinċipali, huwa r-Regolament Nru 510/2006, u mhux ir-Regolament Nru 1151/2012, li japplika ratione temporis għall-kawża prinċipali. Fi kwalunkwe każ, id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 510/2006, li ġiet mitluba l-interpretazzjoni tagħhom, bħalma ġie ppreċiżat diġà, huma essenzjalment identiċi għal dawk korrispondenti fir-Regolament Nru 1151/2012.
 6 Id-DOP “Queso Manchego” ġiet irreġistrata bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1107/96 tat‐12 ta’ Ġunju 1996 dwar ir-reġistrazzjoni ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi u denominazzjonijiet ta’ oriġini taħt il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 17 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2081/92 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 19, p. 176, rettifika fil-ĠU 2015, L 60, p 70).
 7 B’mod partikolari l-Fondazzjoni kkontestat l-użu tat-terminu “Rocinante” kemm fl-isem tad-dominju kif ukoll fil-kontenut tas-sit internet ta’ IQC (ww.rocinante.es) kif ukoll ir-rappreżentazzjoni ta’ elementi tipiċi tal-pajsaġġ ta’ La Mancha.
 8 Fit-trade marks inkwistjoni, irreġistrati għall-prodotti “ġobon u prodotti tal-ħalib” (klassi 29 tal-Klassifikazzjoni ta’ Nizza) u għas-“servizzi ta’ trasport, ta’ ħżin u ta’ distribuzzjoni tal-ġobon u tal-prodotti tal-ġobon” (klassi 39 tal-Klassifikazzjoni ta’ Nizza), it-terminu “Rocinante” huwa integrat f’disinn ċirkulari li fuq l-ewwel livell juri żiemel u, fl-isfond, għalqa b’merħla nagħaġ u xi mtieħen tar-riħ. Mid-digriet tar-rinviju jirriżulta li ż-żewġ trade marks għandhom prijorità sussegwenti għar-reġistrazzjoni tad-DOP “Queso Manchego”.
 9 Ippubblikat f’żewġ partijiet f’Madrid fl‐1605 u fl‐1615 bit-titolu oriġinali ta’ El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha.
 10 Regolament tal-Kunsill (KEE) tal‐14 ta’ Lulju 1992 dwar il-protezzjoni ta’ l-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjoni ta’ l-oriġini tal-prodotti agrikoli u l-prodotti ta’ l-ikel (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 13, p. 4). It-test tal-Artikolu 13(1)(b) ta’ dan ir-regolament kien sostanzjalment identiku għad-dispożizzjoni korrispondenti tar-Regolament Nru 510/2006.
 11 Sentenza tal‐4 ta’ Marzu 1999, Consorzio per la tutela del formaggio Gorgonzola (C‐87/97, EU:C:1999:115, punti 25 u 26).
 12 Sentenza tal‐4 ta’ Marzu 1999, Consorzio per la tutela del formaggio Gorgonzola (C‐87/97, EU:C:1999:115, punt 27).
 13 Sentenza tal‐4 ta’ Marzu 1999, Consorzio per la tutela del formaggio Gorgonzola (C‐87/97, EU:C:1999:115, punt 28).
 14 Sentenza tal‐4 ta’ Marzu 1999, Consorzio per la tutela del formaggio Gorgonzola (C‐87/97, EU:C:1999:115, punt 28).
 15 Sentenza tal‐4 ta’ Marzu 1999 (C‐87/97, EU:C:1999:115)
 16 Sentenza tas‐26 ta’ Frar 2008, Il‐Kummissjoni vs Il‐Ġermanja (C‐132/05, EU:C:2008:117, punti 47 u 48).
 17 Regolament (KE) Nru 110/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‐15 ta’ Jannar 2008 dwar id-definizzjoni, id-deskrizzjoni, il-preżentazzjoni, l-ittikkettar, u l-protezzjoni ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi, ta’ xorb spirituż u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1576/89 (ĠU 2008, L 39, p. 16).
 18 Sentenza tal‐4 ta’ Marzu 1999 (C‐87/97, EU:C:1999:115).
 19 Sentenza tas‐26 ta’ Frar 2008, (C‐132/05, EU:C:2008:117). Ara l-punti 56 sa 58 tas-sentenza tal‐14 ta’ Lulju 2011, Bureau National Interprofessionnel du Cognac (C‐4/10 u C‐27/10, EU:C:2011:484).
 20 Il-prinċipji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-kunċett ta’ “konsumatur” ser jiġu ttrattati meta tiġi eżaminata t-tielet domanda preliminari.
 21 Ara s-sentenza tal‐21 ta’ Jannar 2016, Viiniverla (C‐75/15, EU:C:2016:35, punt 45). Madankollu, fl-istess direzzjoni, b’riferiment mhux biss għall-evokazzjoni, iżda għall-każijiet kollha koperti mill-Artikolu 16(a) sa (d) tar-Regolament Nru 110/2008, ara s-sentenza tal‐14 ta’ Lulju 2011, Bureau National Interprofessionnel du Cognac (C‐4/10 u C‐27/10, EU:C:2011:484, punt 46).
 22 Il-partijiet tal-kawża prinċipali u l-partijiet ikkonċernati l-oħra fis-sens tal-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, li pparteċipaw fil-fażi bil-miktub tal-kawża, ġew mistiedna mill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex jippreżentaw l-osservazzjonijiet orali tagħhom, fis-seduta li nżammet fil‐25 ta’ Ottubru 2018, dwar l-effett ta’ din is-sentenza għall-finijiet tar-risposti għad-domandi preliminari magħmula mit-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema).
 23 Sentenza Scotch Whisky Association (punti 46 u 49).
 24 Sentenza Scotch Whisky Association (punt 50).
 25 Sentenza Scotch Whisky Association (punt 53).
 26 Sentenza Scotch Whisky Association (punt 55). Barra minn hekk, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, “jekk ikun biżżejjed, sabiex ikun hemm tali evokazzjoni, li tkun qamet, f’moħħ il-konsumatur, assoċjazzjoni ta’ kwalunkwe tip b’indikazzjoni ġeografika protetta, dan iwassal [...] sabiex il-punt (b) tal-Artikolu 16 tar-Regolament Nru 110/2008 jaffettwa l-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jsegwu dan l-artikolu, jiġifieri l-punti (ċ) u (d) tiegħu, li jkopru każijiet partikolari fejn ir-riferiment għal indikazzjoni ġeografika protetta hija inqas ċara minn ‘evokazzjoni’ tagħha”. (punt 54, ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Saugmandsgaard Øe fil-kawża Scotch Whisky Association (C‐44/17, EU:C:2018:111, punti 61 sa 63).
 27 Għas-settur tal-inbid, ara r-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‐17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-swieq fi prodotti agrikoli u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 922/72, (KEE) Nru 234/79, (KE) Nru 1037/2001 u (KE) Nru 1234/2007 (ĠU 2013, L 347, p. 671, rettifiki fil-ĠU 2014, L 189, p. 261 u fil-ĠU 2016, L 130, p. 8), fir-rigward ta’ xorb aromatizzat ara r-Regolament (UE) Nru 251/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‐26 ta’ Frar 2014 dwar id-definizzjoni, id-deskrizzjoni, il-preżentazzjoni, it-tikkettar u l-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-prodotti tal-inbid aromatizzat u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1601/91 (ĠU 2014, L 84, p. 14, rettifika fil-ĠU 2014, L 105, p. 12), u fir-rigward tax-xorb spirituż ara l-imsemmi Regolament Nru 110/2008.
 28 F’dan ir-rigward, infakkar li l-Artikolu 4 tal-Ftehim ta’ Lisbona tal‐1958 għall-Protezzjoni tad-Denominazzjonijiet ta’ Oriġini u tar-Reġistrazzjoni Internazzjonali tagħhom, minn fejn ġej l-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006, isemmi biss il-każijiet ta’ “użu ħażin” u ta’ “imitazzjoni”, iżda mhux dak ta’ “evokazzjoni”.
 29 F’dan ir-rigward, il-protezzjoni minn evokazzjoni għandha tagħmel riferiment għal dik marbuta ma’ trade marks li għandhom reputazzjoni. Dwar il-possibbiltà ta’ evokazzjoni fis-sens tal-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 510/2006, anki għal prodotti li ma humiex paragunabbli, ara s-sentenza tat‐18 ta’ Settembru 2015, Federación Nacional de Cafeteros de Colombia vs UASI – Hautrive (COLOMBIANO HOUSE) (T‐387/13, mhux ippubblikata, EU:T:2015:647, punti 55 u 56).
 30 Ara, fir-rigward tal-kunċetti ta’ użu ħażin u ta’ imitazzjoni, is-sentenza tal‐20 ta’ Diċembru 2017, Comité Interprofessionnel du Vin de Champagne (C‐393/16, EU:C:2017:991, punt 57).
 32 L-Enċiklopedija Treccani online.
 33 Iktar ’il quddiem, b’din l-espressjoni ser nindika l-prodotti li ma humiex koperti minn denominazzjoni jew minn indikazzjoni ġeografika protetta.
 34 Ara, b’mod partikolari, il-punt 53 tas-sentenza Scotch Whisky Association.
 35 Ara, f’dan ir-rigward, bħala illustrazzjoni tal-għanijiet tal-leġiżlazzjoni Ewropea, is-sentenza tat‐8 ta’ Settembru 2009, Budějovický Budvar (C‐478/07, EU:C:2009:521, punti 109 sa 111 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara wkoll is-sentenza tal‐21 ta’ Jannar 2016, Viiniverla (C‐75/15, EU:C:2016:35, punt 24) u s-sentenza tal‐14 ta’ Settembru 2017, EUIPO vs Instituto dos Vinhos do Douro e do Porto (C‐56/16 P, EU:C:2017:693, punti 80 u 81).
 36 Ara, f’dan ir-rigward, b’mod partikolari, is-sentenza tal‐21 ta’ Jannar 2016, Viiniverla (C‐75/15, EU:C:2016:35, punt 22) u s-sentenza Scotch Whisky Association (punt 51). Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Saugmandsgaard Øe fil-kawża Scotch Whisky Association (C‐44/17, EU:C:2018:111, punt 60).
 37 Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Saugmandsgaard Øe fil-kawża Scotch Whisky Association (C‐44/17, EU:C:2018:111, punt 58).
 38 Sentenza Scotch Whisky Association (punti 46 u 49).
 39 It-termini jew l-espressjonijiet “denominazzjoni”, “isem tal-prodott”, “terminu użat sabiex jidentifika l-prodott” u “denominazzjoni tal-bejgħ” jintużaw mill-Qorti tal-Ġustizzja b’mod alternattiv; ara b’mod partikolari l-punti 44, 45, 46, 48, 49 sa 53 u 56 tas-sentenza Scotch Whisky Association.
 40 Dan jgħodd ukoll għall-ġurisprudenza l-oħra preċedenti ċċitata iktar ’il fuq.
 41 Sentenza tal‐14 ta’ Lulju 2011 (C‐4/10 u C‐27/10, EU:C:2011:484).
 42 Sentenza tal‐21 ta’ Jannar 2016 (C‐75/15, EU:C:2016:35, punt 27).
 43 Sentenza Scotch Whisky Association (punt 53).
 44 Il-konformità mar-rekwiżit taċ-ċertezza legali ta’ dan il-limitu ġiet ikkonfermata mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 55 tas-sentenza Scotch Whisky Association.
 45 Ara f’dan is-sens is-sentenza Scotch Whisky Association, punt 65.
 46 Ir-rabta tad-DOP mat-territorju ta’ riferiment hija iktar stretta minn dik fil-każ tal-IĠP. L-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 510/2006 jeħtieġ, fil-każ tal-ewwel waħda, li l-produzzjoni, l-ipproċessar u t-tħejjija tal-prodotti relatati jsiru fiż-żona ġeografika definita (l-ittra (a)), filwaqt li fil-każ tat-tieni, huwa biżżejjed li anki waħda minn dawn il-fażijiet isseħħ f’din iż-żona (l-ittra (b)).
 47 Ara b’mod partikolari, is-sentenza tal‐21 ta’ Jannar 2016, Viiniverla (C‐75/15, EU:C:2016:35, punti 22 u 31) u s-sentenza Scotch Whisky Association (punti 45, 46, 51, 52, 56 u punt 2 tad-dispożittiv).
 48 Kulma jidher fuq it-tikketti kkontestati huwa t-terminu “queso” li madankollu, peress li huwa ġeneriku, ma jgawdix minn protezzjoni; ara t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 510/2006.
 49 Qiegħed nagħmel riferiment b’mod partikolari għar-rappreżentazzjoni ta’ merħla nagħaġ, ta’ għalqa, tal-figura ta’ żiemel u tal-imtieħen tar-riħ li jidhru fuq it-tikketti kontenzjużi u bejn l-elementi figurattivi tat-trade marks ikkontestati.
 50 Inkluż il-konfużjoni bejn il-prodotti DOP u l-prodotti mhux DOP li nħolqot, skont dak li jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju, minn xi informazzjoni li hemm fis-sit internet ta’ IQC. F’dan ir-rigward, qiegħed nosserva li l-fatt li din l-informazzjoni, fejn hija qarrieqa, taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 13(1)(ċ) tar-Regolament 510/2006 ma jeskludix li din tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni bħala indizji ta’ evokazzjoni skont l-ittra (b) ta’ din id-dispożizzjoni.
 51 Jiġifieri prodotti li ma josservawx l-ispeċifikazzjonijiet tad-DOP fir-rigward ta’ elementi oħra għajr dak tal-oriġini ġeografika tagħhom.
 52 Garanzija li tikkostitwixxi “l-funzjoni essenzjali tad-drittijiet mogħtija skont ir-Regolament Nru 510/2006”; ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tat‐8 ta’ Settembru 2009, Budějovický Budvar (C‐478/07, EU:C:2009:521, punt 112).
 53 Fir-rigward tal-argument imressaq fis-seduta mill-konvenuta fil-kawża prinċipali li huwa bbażat fuq ir-rekwiżit ta’ ċertezza legali dwar il-legalità tal-użu ta’ sinjali rreġistrati bħala trade mark qabel ir-reġistrazzjoni ta’ denominazzjoni ta’ oriġini bis-saħħa tar-Regolament Nru 510/2006, infakkar li l-Artikolu 14(2) ta’ dan ir-regolament jipprevedi li trade mark li l-użu tagħha jikkorrispondi ma’ waħda mis-sitwazzjonijiet imsemmijin fl-Artikolu 13 tal-istess regolament, li ġiet irreġistrata qabel id-data ta’ protezzjoni tad-denominazzjoni ta’ oriġini jew tal-indikazzjoni ġeografika fil-pajjiż ta’ oriġini tista’ tkompli tintuża minkejja r-reġistrazzjoni ta’ denominazzjoni ta’ oriġini jew ta’ indikazzjoni ġeografika. Huwa f’idejn il-qorti tar-rinviju biex tistabbilixxi jekk fil-kawża prinċipali hemmx il-kundizzjonijiet biex tiġi applikata din id-dispożizzjoni.
 54 Ara s-sentenza tal‐21 ta’ Jannar 2016, Viiniverla (C‐75/15, EU:C:2016:35, punt 27).
 55 Sentenza tal‐21 ta’ Jannar 2016 (C‐75/15, EU:C:2016:35).
 56 Minkejja li fuq il-bażi ta’ interpretazzjoni tal-kunċett ta’ evokazzjoni limitata għall-possibbiltà ta’ konfużjoni bejn il-prodotti inkwistjoni u għall-indikazzjonijiet qarrieqa fil-konfront tal-konsumatur, li fi kwalunkwe każ ġiet miċħuda mill-Qorti tal-Ġustizzja, ara s-sentenza Consorzio per la tutela del formaggio Gorgonzola, C‐87/97 (EU:C:1999:115, punt 26), Il‐Kummissjoni vs Il‐Ġermanja (C‐132/05, EU:C:2008:117, punt 45) u s-sentenza tal‐21 ta’ Jannar 2016, Viiniverla (C‐75/15, EU:C:2016:35, punt 44).
 57 Sentenza tal‐21 ta’ Jannar 2016 (C‐75/15, EU:C:2016:35, punt 27).


type: wikipedia

text:
Chuvava (též Chumbaba, Huvava, Chuwawa i Huwawa, anglicky a německy Humbaba, řecky Kombabos) je cedrový obr, vyskytující se v sumerské, akkadské a chetitské mytologii. Jeho jméno je pravděpodobně odvozeno od elamského boha Embany.
 Náhled na tohoto obra (démona) i na jeho funkce se v různých mytologiích a dobách velmi odlišovaly. Všeobecně lze říci, že se jednalo o strážce cedrového lesa (ten byl pravděpodobně v Libanonu). Podle některých verzí ho k této službě určil Enlil, ale není jasné proč. Podle jiných verzí jím prostě byl. Na tuto stráž měl několik pomocníků, kteří zpravidla nebývají nijak blíže specifikováni.
 Podle tehdejších představ byl Chuvava cedrem, v žádné mytologii není přesně popisováno jak vypadal, ale je zřejmé, že vždy měl vyjadřovat ztělesnění hrůzy: Byl velký jako cedr, měl dračí zuby (někdy měl lví hlavu, nebo tvář), jeho dech byl smrt, řev byl hroznější než potopa a ústa (nebo řeč) oheň, někdy byl považován za lidožravého. Ani z výtvarného umění si nelze udělat představu jak měl vypadat, protože bylo nalezeno několik zobrazení Chuvavy, dokonce byly nalezeny i masky, ale na každé z nich je jiný, to ukazuje, že pravděpodobně neexistovala jednotná představa o jeho podobě. Bylo objeveno i znázornění, kdy má lví ruce a ptačí nohy, ale to je v rozporu s některými texty.
 Chuvava byl vybaven (od Enlila) sedmi „ochrannými zářemi“, někdy též sedmi hrůzami, které bývají v literatuře symbolizovány košilemi, které nosí na sobě.
 Chuvava byl zabit v Eposu o Gilgamešovi Gilgamešem a Enkiduem. V sumerské verzi (Bilgames a Chuvava) mu za ochranné záře Gilgameš slíbil své dvě sestry, v akkadské verzi (tabulka III. – V.) jim napomohl bůh Šamaš.
 Po smrti Chuvavy jeho hlavu odvezli na voru k Enlilovi, který se na ně rozzlobil a jeho ochranné záře rozdělil mezi sedm přírodních sil.
 Na tohoto obra odkazuje značné množství zachovalých textů, především se jedná o Epos o Gilgamešovi, vyskytuje se i v omninech (věštecké texty)
 Související články
 Epos o Gilgamešovi
 Sumersko-akkadští démoni


type: other

text:
CODE DE CONDUITE POUR UN CANNABIS SOCIAL CLUB EUROPEEN - ENCOD
 November 13, 2013 | By ENCOD In Cannabis Social Club
 CODE DE CONDUITE POUR UN CANNABIS SOCIAL CLUB EUROPEEN
 Encod présente un code de conduite pour les Clubs Sociaux du Cannabis en Europe. Ce code a été élaboré par des membres d’Encod d’Allemagne, d’Autriche, de Belgique, d’Espagne, de France, de Grèce, d’Italie, du Royaume-Uni et de la République Tchèque. Certains d’entre eux sont impliqués actuellement dans la préparation de CSC qui pourront s’établir dès lors que la législation sur la culture du cannabis pour usage personnel le permettra. Pour plus d’information vous pouvez nous contacter.
 CLUBS SOCIAUX DU CANNABIS EUROPÉENS
 En raison de l’absence de cadre légal pour la culture du cannabis à usage personnel, nous, quelques consommateurs et consommatrices de cannabis de toute l’Europe, avons été à l’origine de notre propre modèle de régulation et de contrôle.
 Ce modèle, appelé Club Social du Cannabis , permet d’éviter que les consommateurs de cannabis soient impliqués directement dans des activités illégales, et de garantir un certain nombre de conditions quant à la santé publique et à la sécurité.
 Les Clubs Sociaux du Cannabis (CSC) sont des associations déclarées, a but non-lucratif composées d’adultes qui consomment du cannabis. Ils peuvent être mis en place légalement dans des pays où la culture pour usage personnel a été décriminalisée.Dans les pays où ce n’est pas encore le cas, les CSC peuvent agir de façon expérimentale afin de se préparer pour quand les lois sur la culture de cannabis pour usage personnel changeront. Selon l’article 12 de la Charte des Droits Fondamentaux de l’Union Européenne, “toute personne a droit à la liberté de réunion pacifique et d’association à tous les niveaux”.
 Les CSC organisent la culture collective d’une quantité de cannabis correspondant à la consommation personnelle de ses adhérents. La capacité de production d’un CSC est basée sur l’estimation de la consommation annuelle globale et d’une réserve raisonnable pour compenser un risque de récolte réduite ou de vols, et avoir une “production de secours” pour des personnes qui consomment du cannabis pour des raisons médicales. Le règlement intérieur d’un CSC inclut un protocole sur la gestion d’excédents éventuels.
 Avant d’être membre d’un club, le postulant doit déclarer être consommateur de cannabis ou fournir un certificat médical sur son diagnostic afin de vérifier si cette personne souffre d’une maladie pour laquelle le cannabis est indiqué. La référence étant la liste publiée régulièrement par l’IACM (International Association for Cannabinoid Medicines).
 Les CSC ont un protocole d’adhésion de leurs nouveaux membres qui inclut une explication de leurs droits et de leurs devoirs, une estimation de la quantité consommée et une conversation privée sur l’histoire de leur consommation. Cela permet aux clubs d’identifier des consommations problématiques (psychopathologie) et de répondre à cette situation. Les Clubs Sociaux du Cannabis appliquent une politique effective de prévention et de réduction des risques, favorisant des pratiques plus sûres de consommation de cannabis pour ses membres.
 Les Clubs Sociaux du Cannabis possèdent un registre exhaustif sur la consommation effective de leurs membres à partir de la culture collective, registre qui contiendra au moins le numéro du membre, la quantité retirée et la date du retrait. Ce registre devra être géré de façon à garantir la protection des données à caractère personnel. Par ailleurs, les quantités distribuées seront limitées afin d’éviter que soit facilité l’usage de tierces personnes.
 Les Clubs Sociaux du Cannabis possèdent un registre exhaustif de la culture, dans lequel l’association relèvera les dates et les cultures programmées, ainsi que les méthodes utilisées pour la culture et les quantités récoltées propres à la consommation. Des inspections aléatoires auront lieu sur les cultures par des représentants de l’administration afin de vérifier l’emplacement, les mesures de sécurité et le volume estimé de la production.
 Les méthodes de culture, traitement après récolte etc. répondent aux normes de l’agriculture biologique et de développement durable.
 Une fois réalisé le contrôle de la récolte et quantifié le volume final de la production, l’association émettra une autorisation écrite pour le transport de la production depuis le lieu de culture jusqu’au local où est finalisée la distribution contrôlée.
 Les Clubs Sociaux du Cannabis se caractérisent par leur transparence, leur organisation démocratique et non-lucrative. Ils fonctionnent comme une association, avec un libre accès à la comptabilité pour les membres de façon à ce qu’ils puissent voir comment les prix sont calculés et comment est dépensé l’argent. Les CSC organisent une assemblée générale au moins une fois par an où sont discutés et approuvés les rapports annuels. Ces rapports incluent un compte-rendu complet des recettes et des dépenses de l’année fiscale précédente, en accord avec les règles établies.
 Les Clubs Sociaux du Cannabis peuvent décider d’employer du personnel qui devra recevoir une rémunération raisonnable.. Ils contribuent ainsi à la création d’emplois, à la relance économique et à l’économie du budget attribué à la prohibition.
 Contrairement au fournisseurs de cannabis qui opèrent sur le marché illégal, les Clubs Sociaux du Cannabis sont disposés à dialoguer avec les autorités pour faire connaître leur méthodes et le cadre de l’élaboration d’une régulation légale du cannabis. Les autorités locales auront un intérêt dans cette régulation qui facilitera le contrôle des CSC pour assurer une manière transparente et sûre de travailler . Ainsi, ils créent une alternative au marché noir, évitant l’accès des mineurs au cannabis, ils contribuent à la réduction de dépenses publiques et génèrent des impôts. Pour le CSC la régulation présente l’intérêt de garantir le statut légal de son organisation et de ses activités.
 Previous StoryTisková zpráva o.s. Legalizace.cz 6. 11. 2013: Svobodu pěstovat – NE POLICEJNÍMU STÁTU!
 Next StoryLUKAS HURT
 QU'EST-CE QU'UN CANNABIS SOCIAL CLUB ?
 MESSAGE DU CANNABIS SOCIAL CLUB DE GRAZALEMA, ANDALOUSIE

9 décembre 2011 Encod présente un code de conduite pour les Clubs Sociaux du Cannabis en Europe. Ce code a été élaboré par des membres d'Encod d'Allemagne, d'Autriche, de Belgique, d'Espagne, de France, de Grèce, d'Italie, du Royaume-Uni et de la République Tchèque. Certains d'entre eux sont impliqués actuellement dans la préparation de CSC qui pourront s'établir dès lors que la législation sur la culture du cannabis pour usage personnel le permettra. Pour plus d'information vous pouvez nous contacter.

CLUBS SOCIAUX DU CANNABIS EUROPÉENS CODE DE CONDUITE DÉCEMBRE 2011
 En raison de l'absence de cadre légal pour la culture du cannabis à usage personnel, nous, quelques consommateurs et consommatrices de cannabis de toute l'Europe, avons été à l'origine de notre propre modèle de régulation et de contrôle. Ce modèle, appelé Club Social du Cannabis , permet d'éviter que les consommateurs de cannabis soient impliqués directement dans des activités illégales, et de garantir un certain nombre de conditions quant à la santé publique et à la sécurité. Les Clubs Sociaux du Cannabis (CSC) sont des associations déclarées, a but non-lucratif composées d'adultes qui consomment du cannabis. Ils peuvent être mis en place légalement dans des pays où la culture pour usage personnel a été décriminalisée.Dans les pays où ce n'est pas encore le cas, les CSC peuvent agir de façon expérimentale afin de se préparer pour quand les lois sur la culture de cannabis pour usage personnel changeront. Selon l'article 12 de la Charte des Droits Fondamentaux de l'Union Européenne, "toute personne a droit à la liberté de réunion pacifique et d'association à tous les niveaux". Les CSC organisent la culture collective d'une quantité de cannabis correspondant à la consommation personnelle de ses adhérents. La capacité de production d'un CSC est basée sur l'estimation de la consommation annuelle globale et d'une réserve raisonnable pour compenser un risque de récolte réduite ou de vols, et avoir une "production de secours" pour des personnes qui consomment du cannabis pour des raisons médicales. Le règlement intérieur d'un CSC inclut un protocole sur la gestion d'excédents éventuels. Avant d'être membre d'un club, le postulant doit déclarer être consommateur de cannabis ou fournir un certificat médical sur son diagnostic afin de vérifier si cette personne souffre d'une maladie pour laquelle le cannabis est indiqué. La référence étant la liste publiée régulièrement par l'IACM (International Association for Cannabinoid Medicines). Les CSC ont un protocole d'adhésion de leurs nouveaux membres qui inclut une explication de leurs droits et de leurs devoirs, une estimation de la quantité consommée et une conversation privée sur l'histoire de leur consommation. Cela permet aux clubs d'identifier des consommations problématiques (psychopathologie) et de répondre à cette situation. Les Clubs Sociaux du Cannabis appliquent une politique effective de prévention et de réduction des risques, favorisant des pratiques plus sûres de consommation de cannabis pour ses membres. Les Clubs Sociaux du Cannabis possèdent un registre exhaustif sur la consommation effective de leurs membres à partir de la culture collective, registre qui contiendra au moins le numéro du membre, la quantité retirée et la date du retrait. Ce registre devra être géré de façon à garantir la protection des données à caractère personnel. Par ailleurs, les quantités distribuées seront limitées afin d'éviter que soit facilité l'usage de tierces personnes. Les Clubs Sociaux du Cannabis possèdent un registre exhaustif de la culture, dans lequel l'association relèvera les dates et les cultures programmées, ainsi que les méthodes utilisées pour la culture et les quantités récoltées propres à la consommation. Des inspections aléatoires auront lieu sur les cultures par des représentants de l'administration afin de vérifier l'emplacement, les mesures de sécurité et le volume estimé de la production. Les méthodes de culture, traitement après récolte etc. répondent aux normes de l'agriculture biologique et de développement durable. Une fois réalisé le contrôle de la récolte et quantifié le volume final de la production, l'association émettra une autorisation écrite pour le transport de la production depuis le lieu de culture jusqu'au local où est finalisée la distribution contrôlée. Les Clubs Sociaux du Cannabis se caractérisent par leur transparence, leur organisation démocratique et non-lucrative. Ils fonctionnent comme une association, avec un libre accès à la comptabilité pour les membres de façon à ce qu'ils puissent voir comment les prix sont calculés et comment est dépensé l'argent. Les CSC organisent une assemblée générale au moins une fois par an où sont discutés et approuvés les rapports annuels. Ces rapports incluent un compte-rendu complet des recettes et des dépenses de l'année fiscale précédente, en accord avec les règles établies. Les Clubs Sociaux du Cannabis peuvent décider d'employer du personnel qui devra recevoir une rémunération raisonnable.. Ils contribuent ainsi à la création d'emplois, à la relance économique et à l'économie du budget attribué à la prohibition. Contrairement au fournisseurs de cannabis qui opèrent sur le marché illégal, les Clubs Sociaux du Cannabis sont disposés à dialoguer avec les autorités pour faire connaître leur méthodes et le cadre de l'élaboration d'une régulation légale du cannabis. Les autorités locales auront un intérêt dans cette régulation qui facilitera le contrôle des CSC pour assurer une manière transparente et sûre de travailler . Ainsi, ils créent une alternative au marché noir, évitant l'accès des mineurs au cannabis, ils contribuent à la réduction de dépenses publiques et génèrent des impôts. Pour le CSC la régulation présente l'intérêt de garantir le statut légal de son organisation et de ses activités.


text:
Marsalkka etuliitteineen on useissa maissa kenraalia korkeampi sotilasarvo tai arvonimi, joka myönnetään sodan aikaisista ansioista. Marsalkka tulee muinaisyläsaksan sanoista Marh-scalc, hevos-palvelija eli alun perin tallinhoitaja. Marsalkoista tuli monissa hoveissa arvostettuja henkilöitä. Arvon merkkinä on marsalkansauva.
 Marsalkansauva
 Marsalkansauva on marsalkalle kuuluva arvon merkki. Se on tyypillisesti parisenkymmentä senttimetriä pitkä koristeltu sauva. Sauva on ontto ja se sisältää marsalkan valtakirjan. Sauvan historia juontuu Rooman valtakuntaan, mutta varsinaisesti marsalkansauvoja alkoi myöntää vasta Napoleon. Alexandre Dumas väittää tosin kirjassaan Muskettisoturien viimeiset urotyöt että jo Ranskan kuningas Ludvig XIV olisi myöntänyt marsalkansauvoja ja että Dumas'n ehkä merkittävin sankari d'Artagnan olisi kuollut tykinkuulan osumaan juuri saamansa marsalkansauva kädessään.
 Suomessa suojeluskunnat lahjoittivat epävirallisen marsalkansauvan jo 1928 sisällissodan päättymisen 10-vuotispäivänä ratsuväenkenraali Gustaf Mannerheimille.
 Eri maiden marsalkoita
 Suomi
 Tasavallan presidentti P. E. Svinhufvud myönsi puolustusneuvoston puheenjohtajana toimineelle ratsuväenkenraali Gustaf Mannerheimille sotamarsalkan arvon, kun sisällissodan päättymistä 15 vuotta aiemmin juhlittiin toukokuussa 1933. Samalla hänelle luovutettiin Suomen kansan lahjana sotamarsalkan sauva, jonka oli muotoillut eebenpuusta, norsunluusta ja kullasta Aarno Karimo.
 Syksyllä 1939 tasavallan presidentti Kyösti Kallio nimitti Mannerheimin tasavallan puolustusvoimain komentajaksi, jolle luovutti talvisodan sytyttyä ylipäällikkyyden. Jatkosodan aikana valtioneuvosto myönsi Suomen marsalkan arvon Mannerheimille hänen 75-vuotispäivänään 1942.
 Mannerheimin käytössä oli arvomerkki, jossa kenraalin arvoa osoittaneiden kolmen leijonan edessä oli sotamarsalkan sauva – kuitenkin heraldisista syistä kahtena ja ristikkäin. Ne olivat myös hänen toimikaudellaan tasavallan presidenttinä 1944–1946 erikoismerkkinä presidentin lipussa Vapaudenristin sijaan.
 Ruotsi
 Ruotsissa nimitettiin 77 sotilasta sotamarsalkoiksi vuosina 1576–1824. Viimeisenä arvon sai Johan August Sandels.
 Valtakunnanmarsalkka () tarkoitti keskiajalla Ruotsissa ratsuväen päällikköä. Myöhemmin arvonimeä käytettiin korkeana sotilasarvona. Nykyisin Ruotsissa hovin korkeimman virkamiehen titteli on valtakunnanmarsalkka, jona toimii Svante Lindqvist (vuodesta 2010). Keskiajalta 1600-luvulle saakka oli lisäksi olemassa marskin (marsk) tai valtakunnanmarskin arvo, joka annettiin vain yhdelle henkilölle kerrallaan ja johon yleensä liittyi sotavoimien ylipäällikkyys. Sanalla ”marski” on yhteinen alkuperä sanan ”marsalkka” kanssa.
 Venäjä
 Venäjän korkein sotilasarvo on Venäjän federaation marsalkka ().
 Igor Sergejev (1997)
 Puola
 Puolan korkein sotilasarvo 1919–1980 oli Puolan marsalkka (). Se on myönnetty kuudelle sotilaalle. Sotilasarvo vastasi muiden maiden sotamarsalkkaa.
 Józef Piłsudski (1920)
 Ferdinand Foch (1922, myös Ranskan marsalkka 1918 ja Britannian sotamarsalkka 1919)
 Edward Rydz-Śmigły (1936)
 Michał Rola-Żymierski (1945)
 Konstanty Rokossowski (1949, myös Neuvostoliiton marsalkka 1945)
 Marian Spychalski (1963)
 Ranska
 Ranskan marsalkka () juontaa arvonimenä juurensa Ranskan kuninkaan Filip Augustuksen Albéric Clémentille noin vuonna 1190 luomasta arvonimestä marescallus Franciae. Myöhemmin arvosta tuli tallikreiviä tai konnetaabelia (connétable de France, comes stabulari) korkeampi arvonimi. Vuoteen 1791 mennessä nimitettiin 256 marsalkkaa. Kansalliskokous lopetti arvonimen vuonna 1793.
 Ensimmäisen keisarikunnan aikana nimitettiin keisarikunnan marsalkoita. Restauraation myötä arvonimi palasi Ranskan marsalkaksi ja keisari Napoleon III säilytti sen.
 Kuusi marsalkkaa on palkittu marsalkka-kenraalin (maréchal général des camps et armées du roi) arvonimellä: Biron, Lesdiguières, Henri Turenne, Claude Villars, Morits Saksilainen ja Soult.
 Nyky-Ranskassa marsalkan arvonimi ei ole sotilasarvo, vaan se annetaan erityisesti kunnostautuneille kenraaleille. Esimerkiksi Philippe Pétain säilytti arvonimen, vaikka hänet tuomittiin maanpetoksesta ja hän menetti sotilasarvonsa.
 Viimeisin Ranskan marsalkka on Alphonse Juin, joka palkittiin 1952 ja kuoli 1967. Tosin François Mitterrand nimitti vuonna 1984 Marie-Pierre Kœnigin (1898–1970) Ranskan marsalkaksi, mutta nimitys oli postuumi.
 Britannia
 Britannian maavoimissa korkein arvo on sotamarsalkka (), jota vastaa merivoimissa laivastoamiraali ja ilmavoimissa Kuninkaallisten ilmavoimien marsalkka (). Nykyisin arvonimeä ei yleensä käytetä rauhanaikana, vaikkakaan se ei ole poissuljettu vanhimmilta upseereilta. Aiemmin arvonimi on ollut Britannian monarkilla, mutta Elisabet II:lla ei ollut sitä eikä Kuningas Charles III ole halukas ottamaan sitä.
 Yhdysvallat
 Yhdysvalloissa marsalkan arvoa vastaavat armeijakenraali (), merivoimissa laivastoamiraali ja ilmavoimissa ilmavoimakenraali. Sanaa marsalkka ei käytetä. Vieläkin korkeampi sotilasarvo on niin sanottu kuuden tähden sotilasarvo, joita ovat armeijainkenraali () ja merivoima-amiraali. Armeijainkenraalin arvoa on eläessään käyttänyt ainoastaan John J. Pershing. Ensimmäiselle Yhdysvaltain presidentille George Washingtonille arvo myönnettiin postuumisti USA:n perustamisen 200-vuotispäivänä 1976, jolloin päätettiin hänen olevan vastedes aina korkea-arvoisin amerikkalainen sotilashenkilö.
 Egypti
 Egyptissä asevoimien komentajana toimii sotamarsalkka, tällä hetkellä ainoana Muhammad Hussein Tantawi toimien myös valtionpäämiehenä eli Egyptin sotilasneuvoston puheenjohtajana. Ennen vuotta 1953 sotamarsalkan arvo kuului Egyptin monarkille. Egyptin tasavallan aikana sotamarsalkkana on toiminut asevoimien komentaja eli ammattiupseeri.
 Entiset valtiojärjestelmät
 Natsi-Saksa
 Suur-Saksan valtakunnan valtakunnanmarsalkan () arvo perustettiin kenraalisotamarsalkan yläpuolelle natsi-Saksan korkeimmaksi upseeriarvoksi vuonna 1940. Adolf Hitler ylensi Hermann Göringin ainoana henkilönä tuohon arvoon, merivoimissa vastaava arvo oli suuramiraali.
 Italian kuningaskunta
 Italian marsalkan () arvon perusti Mussolini alun perin kunnianosoituksena ensimmäisessä maailmansodassa palvelleille kenraaleille Luigi Cadornalle ja Armando Diazille. Tästä huolimatta ennen toista maailmansotaa ja sen aikana marsalkan arvoon ylennettiin useampikin upseeri. Se oli Italian kuningaskunnan armeijan korkein sotilasarvo, poikkeuksena kuitenkin vuonna 1938 Mussolinin luoma sotilasarvo Imperiumin ensimmäinen marsalkka (), johon ylennettiin ainoastaan Mussolini itse sekä Italian silloinen kuningas Vittorio Emmanuele III.
 Luigi Cadorna (1924)
 Armando Diaz (1924)
 Paolo Thaon di Revel (1924)
 Emanuele Filiberto (1926)
 Pietro Badoglio (1926)
 Enrico Caviglia (1926)
 Gaetano Giardino (1926)
 Guglielmo Pecori Giraldi (1926)
 Italo Balbo (1933)
 Emilio De Bono (1935)
 Rodolfo Graziani (1935)
 Ugo Cavallero (1942)
 Ettore Bastico (1942)
 Umberto II (1942)
 Giovanni Messe (1943)
 Neuvostoliitto
 Neuvostoliiton marsalkka () oli korkein sotilasarvo Neuvostoliitossa, poikkeuksena oli Josif Stalinin generalissimuksen arvo (1945–1953). Laivastossa Neuvostoliiton marsalkkaa vastaava sotilasarvo oli Neuvostoliiton laivastoamiraali.
 Kliment Vorošilov (1935)
 Mihail Tuhatševski (1935)
 Aleksandr Jegorov (1935)
 Semjon Budjonnyi (1935)
 Vasili Blücher (1935)
 Semjon Timošenko (1940)
 Grigori Kulik (1940)
 Boris Šapošnikov (1940)
 Georgi Žukov (1943)
 Aleksandr Vasilevski (1943)
 Josif Stalin (1943)
 Ivan Konev (1944)
 Leonid Govorov (1944)
 Konstantin Rokossovski (1944, myös Puolan marsalkka 1949)
 Rodion Malinovski (1944)
 Fjodor Tolbuhin (1944)
 Kirill Meretskov (1944)
 Lavrenti Berija (1945)
 Vasili Sokolovski (1946)
 Nikolai Bulganin (1947)
 Ivan Bagramian (1955)
 Sergei Birjuzov (1955)
 Andrei Gretško (1955)
 Andrei Jerjomenko (1955)
 Kirill Moskalenko (1955)
 Vasili Tšuikov (1955)
 Matvei Zaharov (1959)
 Filipp Golikov (1961)
 Nikolai Krylov (1962)
 Ivan Jakubovski (1967)
 Pavel Batitski (1968)
 Petr Koševoi (1968)
 Leonid Brežnev (1976)
 Dmitri Ustinov (1976)
 Viktor Kulikov (1977)
 Nikolai Ogarkov (1977)
 Sergei Sokolov (1978)
 Sergei Ahromejev (1983)
 Semjon Kurkotkin (1983)
 Vasili Petrov (1983)
 Dmitri Jazov (1990)
 Katso myös
 Marski
 Lähteet
 Aiheesta muualla
 Sotilasarvot
 Arvonimet
 Seulonnan keskeiset artikkelit


type: legislation

jurisdiction: US

text:
 116 HRES 165 IH: Recognizing Chinese railroad workers who worked on the Transcontinental Railroad from 1865 to 1869, and their important contribution to the growth of the United States.
 U.S. House of Representatives
 2019-02-28
 text/xml
 EN
 Pursuant to Title 17 Section 105 of the United States Code, this file is not subject to copyright protection and is in the public domain.
 IV116th CONGRESS1st SessionH. RES. 165IN THE HOUSE OF REPRESENTATIVESFebruary 28, 2019Ms. Meng (for herself, Ms. Judy Chu of California, Mr. Cisneros, Ms. Clarke of New York, Mr. Cohen, Mr. Curtis, Mr. Gonzalez of Texas, Mr. Huffman, Ms. Jackson Lee, Mr. Khanna, Ms. Lee of California, Mr. Ted Lieu of California, Mr. Peters, Mr. Sablan, Mr. San Nicolas, Mr. Smith of Washington, Mr. Soto, Mr. Suozzi, Ms. Velázquez, Ms. Wilson of Florida, Mr. Zeldin, Mr. Meeks, and Mr. McAdams) submitted the following resolution; which was referred to the Committee on Transportation and InfrastructureRESOLUTIONRecognizing Chinese railroad workers who worked on the Transcontinental Railroad from 1865 to 1869,
 and their important contribution to the growth of the United States.
 Whereas the Transcontinental Railroad was one of the most remarkable engineering feats of the 19th century;
 Whereas the construction of the Transcontinental Railroad spanned 6 years and stretched for nearly 2,000 miles;
 Whereas the completion of the Transcontinental Railroad facilitated commerce and reduced cross-country travel times from 6 months to a single week after being completed;
 Whereas the 150th anniversary of the completion of the Transcontinental Railroad will take place on May 10, 2019;
 Whereas nearly 12,000 Chinese immigrants were employed in the construction of the Transcontinental Railroad, comprising more than 80 percent of the workforce of the Central Pacific Railroad Company;
 Whereas the Chinese railroad workers were considered indispensable by their foremen and were respected for their work ethic and discipline;
 Whereas the Chinese railroad workers set a world record by laying 10 miles of railroad track in just one work day;
 Whereas the Chinese railroad workers were given the most difficult, dangerous jobs and were paid lower wages than other railroad workers;
 Whereas nearly 1,200 Chinese railroad workers died from work accidents, avalanches, and explosions while working in the Sierra Nevada Mountains;
 Whereas, in 2014, the Department of Labor has inducted the Chinese railroad workers into the Labor Hall of Honor for their courage in organizing in pursuit of fair wages and safe working conditions;
 Whereas the Chinese railroad workers’ fight against discrimination set an example for the millions of Asian Americans who came to the United States after them;
 Whereas both the descendants of these workers and the wider Asian-American community view the sacrifices of the Chinese railroad workers as being integral to the creation of the vibrant and growing Asian-American community that exists throughout the country today; and
 Whereas the legacy of the Chinese railroad workers continues to have a profound, positive impact on the American way of life by advancing the ideals of equal opportunity and the dignity of work for everyone: Now, therefore, be it
 That the House of Representatives— (1)recognizes the Chinese railroad workers for their contributions to the construction of the Transcontinental Railroad and the growth of the United States;
 (2)honors the Chinese railroad workers who lost their lives working in the Sierra Nevada Mountains; and
 (3)acknowledges the Chinese railroad workers for all the risks they faced, while enduring discrimination and unequal pay and treatment, to complete the construction of the Transcontinental Railroad.


type: caselaw

jurisdiction: EU

text:
 15.2.2014
 CS
 Úřední věstník Evropské unie
 C 45/47
 Žaloba podaná dne 12. prosince 2013 — ZZ v. ERA
 (Věc F-120/13)
 2014/C 45/88
 Jednací jazyk: francouzština
 Účastníci řízení
 Žalobkyně: ZZ (zástupce: S. Pappas, advokát)
 Žalovaná: Evropská agentura pro železnice (ERA)
 Předmět a popis sporu
 Zrušení rozhodnutí, kterým nebyla žalobkyni prodloužena smlouva dočasného zaměstnance
 Návrhová žádání žalobkyně
 —
 Zrušit rozhodnutí, kterým nebyla žalobkyni prodloužena smlouva dočasného zaměstnance v rámci agentury,
 —
 uložit agentuře ERA náhradu nákladů řízení.


text:
 Důležité právní upozornění
 |
 52005PC0161
 Návrh rozhodnutí Rady ohledně dočasného zákazu používání a prodeje geneticky modifikované kukuřice (Zea mays L. linie T25) v Rakousku podle směrnice 2001/18/ES /* KOM/2005/0161 konecném znení */
 V Bruselu dne 26.4.2005KOM(2005) 161 v konečném znění.NávrhROZHODNUTÍ RADYohledně dočasného zákazu používání a prodeje geneticky modifikované kukuřice ( Zea mays L. linie T25) v Rakousku podle směrnice 2001/18/ES.(předložená Komisí)ODŮVODNĚNÍ1. Ve věci uvedení na trh geneticky modifikované kukuřice ( Zea mays L. linie T25) bylo rozhodnutím Komise 98/293/ES ze dne 22. dubna 1998 v souladu se směrnicí Rady 90/220/EHS rozhodnuto udělit souhlas k uvedení produktu na trh.2. Dne 3. srpna 1998 francouzské orgány udělily souhlas k uvedení tohoto produktu na trh.3. Podle čl. 35 odst. 1 směrnice 2001/18/ES, která nahradila směrnici 90/220/EHS, se postupy týkající se oznámení o uvedení na trh geneticky modifikovaných organismů, které nejsou ukončeny do 17. října 2002, posuzují podle směrnice 2001/18/ES.4. V souladu s článkem 16 směrnice 90/220/EHS informovaly dne 8. května 2000 rakouské orgány Komisi o rozhodnutí dočasně zakázat používání a prodej geneticky modifikované kukuřice a udaly důvody svého rozhodnutí.5. Vědecký výbor pro rostliny usoudil, že údaje předložené Rakouskem nepředstavovaly nové významné vědecké důkazy, které nebyly brány v úvahu během původního hodnocení dokumentace a které by mohly být podnětem k přezkoumání původního stanoviska k tomuto produktu.6. Dne 9. ledna, jakož i 9. a 17. února 2004 předložilo Rakousko Komisi dodatečné informace podporující svá vnitrostátní opatření ohledně kukuřice linie T25.7. Evropský úřad pro bezpečnost potravin usoudil, že údaje předložené Rakouskem nepředstavovaly nové vědecké důkazy, které by zrušily platnost posouzení rizika pro životní prostředí v případě kukuřice linie T25 a které by odůvodnily zákaz používání a prodeje tohoto produktu v Rakousku.8. Za těchto okolností Komise s přihlédnutím k článku 23 směrnice 2001/18/ES přijme rozhodnutí postupem podle čl. 30 odst. 2 uvedené směrnice, a v této souvislosti se použijí články 5 a 7 rozhodnutí 1999/468/ES s ohledem na článek 8 uvedeného rozhodnutí.9. Vzhledem k tomu, že Vědecký výbor pro rostliny a Evropský úřad pro bezpečnost potravin usoudily, že tento produkt nepředstavuje riziko pro lidské zdraví nebo životní prostředí, připravila Komise předlohu rozhodnutí, ve kterém žádá Rakousko o zrušení opatření týkajících se kukuřice linie T25.10. Předloha rozhodnutí byla předložena v souladu s čl. 5 odst. 2 rozhodnutí 1999/468/ES k vyjádření stanoviska výboru zřízenému podle článku 30 směrnice 2001/18/ES.11. Výbor nezaujal po konzultaci dne 29. listopadu 2004 k předloze stanovisko, a proto Komise předloží v souladu s čl. 5 odst. 4 rozhodnutí 1999/468/ES Radě neprodleně návrh opatření, která mají být přijata, a uvědomí o tom Evropský parlament.12. Podle čl. 5 odst. 6 rozhodnutí 1999/468/ES se Rada může s ohledem na tento případný postoj usnést o návrhu kvalifikovanou většinou ve lhůtě tří měsíců v souladu s čl. 30 odst. 2 směrnice 2001/18/ES. Pokud se Rada v této tříměsíční lhůtě kvalifikovanou většinou usnesla, že s návrhem nesouhlasí, Komise jej znovu projedná; pokud po uplynutí této lhůty Rada navrhovaná prováděcí opatření nepřijala ani nevyjádřila nesouhlas s návrhem na prováděcí opatření, přijme navrhovaná prováděcí opatření Komise.NávrhROZHODNUTÍ RADYohledně dočasného zákazu používání a prodeje geneticky modifikované kukuřice ( Zea mays L. linie T25) v Rakousku podle směrnice 2001/18/ES(Text s významem pro EHP)(Pouze německé znění je závazné)RADA EVROPSKÉ UNIE,s ohledem na Smlouvu o založení Evropského společenství,s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2001/18/ES ze dne 12. března 2001 o záměrném uvolňování geneticky modifikovaných organismů do životního prostředí a o zrušení směrnice Rady 90/220/EHS[1], a zejména na čl. 23 odst. 2 této směrnice,s ohledem na návrh Komise,vzhledem k těmto důvodům:(1) Rozhodnutím Komise 98/293/ES ze dne 22. dubna 1998 o uvedení geneticky modifikované kukuřice ( Zea mays L. T25) na trh podle směrnice Rady 90/220/EHS[2] bylo rozhodnuto udělit souhlas k uvedení produktu na trh.(2) Dne 3. srpna 1998 francouzské orgány udělily souhlas k uvedení tohoto produktu na trh.(3) Podle čl. 35 odst. 1 směrnice 2001/18/ES, která nahradila směrnici 90/220/EHS[3], se postupy týkající se oznámení o uvedení geneticky modifikovaných organismů na trh, které nejsou ukončeny do 17. října 2002, posuzují podle směrnice 2001/18/ES.(4) Dne 8. května 2000 Rakousko informovalo Komisi o rozhodnutí dočasně zakázat používání a prodej geneticky modifikované kukuřice a udalo důvody svého rozhodnutí v souladu s čl.16 odst. 1 směrnice 90/220/EHS.(5) Vědecký výbor pro rostliny usoudil, že údaje předložené Rakouskem nepředstavovaly nové významné vědecké důkazy, které nebyly brány v úvahu během původního hodnocení dokumentace a které by mohly být podnětem k přezkoumání původního stanoviska k tomuto produktu.(6) Dne 9. ledna, jakož i 9. a 17. února 2004 předložilo Rakousko Komisi dodatečné informace podporující svá vnitrostátní opatření ohledně kukuřice linie T25.(7) Evropský úřad pro bezpečnost potravin usoudil, že údaje předložené Rakouskem nepředstavovaly nové vědecké důkazy, které by zrušily platnost posouzení rizika pro životní prostředí v případě kukuřice linie T25 a které by odůvodnily zákaz používání a prodeje tohoto produktu v Rakousku.(8) Za těchto okolností není důvod považovat tento produkt za riziko pro lidské zdraví nebo životní prostředí.(9) Rakousko by proto mělo tato opatření zrušit.(10) Výbor zřízený podle článku 30 směrnice 2001/18/ES nezaujal po konzultaci dne 29. listopadu 2004 postupem podle čl. 30 odst. 2 uvedené směrnice stanovisko k opatřením uvedeným v předloze rozhodnutí Komise,PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:Článek 1Opatření přijatá Rakouskem za účelem zákazu používání a prodeje geneticky modifikované kukuřice, jejíž uvedení na trh je povoleno rozhodnutím 98/293/ES, nejsou oprávněná podle ustanovení článku 23 směrnice 2001/18/ES.Článek 2Rakousko podnikne potřebné kroky k dosažení souladu s tímto rozhodnutím nejpozději 20 dní po jeho vyhlášení.Článek 3Toto rozhodnutí je určeno Rakouské republice.V Bruselu dneZa Radupředseda/předsedkyně
 [1] Úř. věst. L 106, 17.4.2001, s. 1.
 [2] Úř. věst. L 131, 5.5.1998, s. 30.
 [3] Úř. věst. L 117, 8.5.1990, s. 15.