type: legislation

jurisdiction: EU

text:
 |
 52011PC0809
 Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear "Fís 2020" – An Creatchlár um Thaighde agus Nuálaíocht (2014-2020) /* COIM/2011/0809 leagan deireanach - 2011/0401 (COD) */
 MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
 1. COMHTHÉACS AN TOGRA
 Tacaíonn an tsraith tograí a bhaineann le
 “Fís 2020”, arna dréachtú go hiomlán i gcomhréir leis an Teachtaireacht ón
 gCoimisiúin A Budget for Europe 2020 (Buiséad don Eoraip 2020)[1],
 go hiomlán leis an straitéis Eoraip 2020, straitéis a d’aithin go raibh
 taighde agus nuálaíocht ina ngnéithe lárnacha chun cuspóirí an fháis chliste,
 inbhuanaithe agus chuimsithigh a bhaint amach. Tá an
 tsraith comhdhéanta de na tograí i gcomhair na nithe seo a leanas:
 (1)
 Creatchlár “Fís 2020” (Conradh ar Fheidhmiú an
 Aontais Eorpaigh - ‘CFAE’),
 (2)
 sraith amháin Rialacha maidir le Rannpháirtíocht
 agus Leathadh (CFAE),
 (3)
 clár sonrach amháin chun "Fís 2020"
 a chur chun feidhme (CFAE), mar aon le
 (4)
 togra ar leith maidir leis na codanna de "Fís 2020"
 a fhreagraíonn do chodanna de Chonradh Euratom.
 Tá an cúlra agus insint pholaitiúil fhoriomlán
 maidir leis na tograí reachtacha sin soláthraithe i dTeachtaireacht ón
 gCoimisiúin arna glacadh i gcomhar leo, ina dtugtar faoi roinnt gnéithe
 suntasacha leathana amhail simpliú agus an chaoi ar neartaíodh an cur chuige
 maidir le nuálaíocht.
 Le “Fís 2020”, cuirtear go díreach le
 tabhairt faoi na dúshláin mhóra shochaíocha atá aitheanta sa straitéis an
 Eoraip 2020 agus ina tionscnaimh shuaitheanta. Cuirfear freisin le
 ceannaireacht thionsclaíoch a chruthú san Eoraip. Méadófar barr feabhais sa
 bhonn eolaíochta freisin, rud atá bun‐riachtanach don inbhuanaitheacht
 agus do rathúnas fadtéarmach agus d’fholláine fhadtéarmach na hEorpa. D’fhonn na haidhmeanna sin a bhaint amach, áirítear réimse
 iomlán tacaíochta, atá comhtháite ar feadh an timthrialla taighde agus
 nuálaíochta, leis na tograí. In “Fís 2020”, dá bhrí sin, tugtar le chéile
 gníomhaíochtaí atá cistithe faoi láthair faoin Seachtú Creatchlár um thaighde,
 na codanna nuálaíochta den Chreatchlár um Iomaíochas agus Nuálaíocht, agus an
 Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht. Mar sin, tá na tograí
 deartha chun simpliú substaintiúil a bhaint amach do rannpháirtithe freisin.
 2. TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA
 PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS NA MEASÚNUITHE TIONCHAIR
 Agus na ceithre thogra á n‐ullmhú,
 cuireadh san áireamh ina n‐iomláine na freagairtí a bhí ar
 chomhairliúchán poiblí cuimsitheach bunaithe ar an bPáipéar Uaine, "Ó
 dhúshláin go deiseanna: i dtreo comhchreata straitéisigh le haghaidh
 cistiúcháin an AE do thaighde agus nuálaíocht", COIM(2011)48. Chuir an Chomhairle Eorpach, na Ballstáit agus réimse
 leathan páirtithe leasmhara ón tionscal, ón saol acadúil agus ón tsochaí
 shibhialta a gcuid tuairimí in iúl.
 Ina theannta sin, tá na
 tograí ag brath ar dhá ghrinnmheasúnú tionchair, atá bunaithe ar
 chomhairliúcháin le páirtithe leasmhara, meastóireachtaí inmheánacha agus
 seachtracha agus ranníocaíochtaí ó shaineolaithe idirnáisiúnta. Measadh sna
 measúnaithe go mbeadh cuspóir níos soiléire ag rogha “Fís 2020”, gurbh
 fhearr a bhainfí amach an mhais chriticiúil iarrachta is gá ar leibhéal an
 chláir agus ar leibhéal an tionscadail, agus go mbeadh an tionchar is mó aige
 ar chuspóirí beartais agus ar leasa eacnamaíocha, iomaíochais agus sóisialta
 iartheachtacha. Ag an am chéanna, chabhródh sé chun cúrsaí a shimplí tríd an
 ualach riaracháin do rannpháirtithe a laghdú, cuíchóiriú a dhéanamh ar na
 rialacha agus na nósanna imeachta infheidhme, comhsheasmhacht a áirithiú idir
 ionstraimí, agus cothromaíocht nua riosca/iontaobhas a chur in iúl mar shampla.
 3. EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA
 3.1 Bunús dlí
 Comhtháthaítear sa togra gníomhaíochtaí
 taighde agus nuálaíochta ar bhealach rianúil d'fhonn na cuspóirí beartais a
 bhaint amach.
 Dá réir sin, beidh “Fís 2020” bunaithe ar
 na Teidil sa CFAE "Taighde" agus "Taighde agus forbairt
 theicneolaíoch agus an spás" (Airteagal 173 agus Airteagal 182).
 Beidh na rialacha bainteacha maidir le rannpháirtíocht agus leathadh bunaithe
 ar na Teidil chéanna sa CFAE (Airteagal 173, Airteagal 183 agus Airteagal 188).
 Bainfidh an bonn “Tionscadail” sa dá chás leis an Institiúid Eorpach um
 Nuálaíocht agus Teicneolaíocht (EIT) den chuid is mó, a bheidh á cistiú le
 ranníocaíocht airgeadais ó “Fís 2020”. Ní bheidh
 an EIT i láthair ar leibhéal an chláir shonraigh.
 Tugtar faoi deara go
 bhfuil gníomhaíochtaí nuálaíochta ar áireamh go sainráite i gCreatchláir
 éagsúla bunaithe ar an Teideal Taighde den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais
 Eorpaigh agus go bhfuil réimse gníomhaíochtaí nuálaíochta ar áireamh leis na
 Creatchláir Reatha freisin. Mar thoradh air sin, beidh an clár sonrach a
 dhéanfaidh “Fís 2020” a chur i bhfeidhm bunaithe ar Theideal an CFAE
 “Taighde agus forbairt theicneolaíoch agus an spás” (Airteagal 182) ós rud
 é go dtiocfaidh na gníomhaíochtaí dá bhforáiltear iontu fúthu sin atá
 cumhdaithe faoin Teideal sin.
 Tá an togra maidir le clár
 taighde agus oiliúna Euratom ag cur le “Fís 2020” bunaithe ar Airteagal 7
 de Chonradh Euratom.
 3.2. Prionsabail na coimhdeachta
 agus na comhréireachta
 Ceapadh na tograí chun breisluach agus
 tionchar an Aontais a uasmhéadú, ag díriú ar chuspóirí agus gníomhaíochtaí nach
 féidir leis na Ballstáit a bhaint amach go héifeachtúil ag gníomhú dóibh féin. Is féidir le hidirghabháil ar leibhéal an AE an creat
 iomlán taighde agus nuálaíochta a neartú agus comhordú a dhéanamh ar iarrachtaí
 taighde na mBallstát, agus mar sin seachnaítear dúbláil, cothaítear mais
 chriticiúil i réimsí lárnacha agus áirithítear go mbaintear úsáid as airgeadas
 poiblí ar bhealach barrmhaith. Leis an idirghabháil ar leibhéal an Aontais,
 cumasaítear don iomaíocht ar fud na mór-roinne chun na tograí is fearr a
 roghnú, agus dá bharr sin ardaítear na leibhéil barr feabhais agus baintear
 infheictheacht amach don taighde agus don nuálaíocht phríomhúil. Is ar leibhéal
 an Aontais is fearr a thacaítear le soghluaisteacht thrasnáisiúnta, agus
 feabhsaítear oiliúint agus forbairt ghairme do thaighdeoirí dá bharr. Is fearr
 atá clár ar leibhéal an Aontais in ann baol ard agus taighde agus forbairt
 fhadtéarmach a ghlacadh air féin, agus mar sin roinntear an riosca agus gintear
 leithead raon feidhme agus barainneachtaí scála nach bhféadfaí a bhaint amach
 murach sin. Leis an idirghabháil ar leibhéal an Aontais, is féidir infheistíochtaí
 breise poiblí agus príobháideacha a bhaint amach i dtaighde agus i nuálaíocht;
 cur leis an Limistéar Eorpach Taighde, áit a mbíonn eolas, taighdeoirí agus
 teicneolaíocht i saorchúrsaíocht; agus tráchtálaíocht agus leathadh
 nuálaíochtaí sa Mhargadh Aonair a luathú. Tá gá le cláir ar leibhéal an AE
 freisin chun tacú le ceapadh beartas mar aon leis na cuspóirí arna leagan síos
 ag réimse beartas. Cuirtear faisnéis iomlán i láthair sna measúnaithe tionchair
 a ghabhann leis seo.
 4. IMPLEACHT BHUISÉADACH
 Tá buiséad na dtograí uile curtha i láthair i
 bpraghsanna reatha. Leagtar amach sa ráiteas
 reachtach airgeadais a ghabhann leis an togra seo na himpleachtaí acmhainní
 buiséadacha, daonna agus riaracháin. Féadfaidh an Coimisiún leas a bhaint, ar
 bhonn anailís chostais‐sochair, as gníomhaireachtaí feidhmiúcháin reatha
 le haghaidh chur chun feidhme “Fís 2020”, dá bhforáiltear i Rialachán (CE)
 Uimh. 58/2003 ón gComhairle lena leagtar síos an reacht maidir le cúraimí
 áirithe a thabhairt do ghníomhaireachtaí feidhmiúcháin i mbainistiú clár
 Aontais.
 2011/0401 (COD)
 Togra le haghaidh
 RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 ÓN gCOMHAIRLE
 lena mbunaítear "Fís 2020" –
 An Creatchlár um Thaighde agus Nuálaíocht (2014-2020)
 (Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE)
 TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
 Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú
 an Aontais Eorpaigh (CFAE), agus go háirithe Airteagal 173(3)
 agus Airteagal 182(1) de,
 Ag féachaint don togra ón
 gCoimisiún Eorpach,
 Tar éis dóibh an dréachtghníomh
 reachtach a chur chuig na Parlaimintí náisiúnta,
 Ag féachaint don tuairim ó
 Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa[2],
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste na
 Réigiún[3],
 Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis
 an ngnáthnós imeachta reachtach,
 De bharr an méid seo a leanas:
 (1)
 Tá sé de chuspóir ag an Aontas a chuid fothaí
 eolaíocha agus teicneolaíocha a neartú trí Limistéar Eorpach Taighde a ghnóthú
 ina mbeidh taighdeoirí, eolais eolaíoch agus teicneolaíocht ag gluaiseacht faoi
 shaoirse, agus trí bhreis iomaíochais a spreagadh san Aontas, lena n‐áirítear
 an t-iomaíochas i gcúrsaí tionsclaíochta. D’fhonn na
 cuspóirí sin a shaothrú, ba cheart don Aontas gníomhaíochtaí a chur ar bun chun
 taighde, forbairt theicneolaíoch agus léiriú a chur chun feidhme, comhar idirnáisiúnta
 a chur chun cinn, torthaí a leathadh agus a bharrfheabhsú agus oiliúint agus
 soghluaisteacht a spreagadh.
 (2)
 Tá cuspóir ag an Aontas freisin féachaint chuige go
 mbeidh na dálaí ann is gá chun cumas iomaíochta thionscal an Aontais a
 áirithiú. Chuige sin, ba cheart don ghníomhaíocht a bheith dírithe ar úsáid
 níos fearr de chumas tionsclaíoch na mbeartas nuálaíochta, taighde agus
 forbartha teicneolaíochta a chothú.
 (3)
 Tá an tAontas tiomanta an Straitéis
 Eoraip 2020[4]a bhaint amach. Ar na
 cuspóirí atá leagtha síos sa straitéis sin tá fás cliste, inbhuanaithe agus
 cuimsitheach, ina gcuirtear béim ar an ról atá ag taighde agus nuálaíocht mar
 phríomhghníomhaithe spreagtha an rathúnais shóisialta agus eacnamaíoch agus na
 hinbhuanaitheachta comhshaoil agus ina leagtar síos an sprioc di féin
 caiteachas ar Thaighde agus ar Fhorbairt a mhéadú go 3 % den olltáirgeacht
 intíre (OTI) faoin mbliain 2020 agus táscaire déine nuálaíochta a fhorbairt. Sa chomhthéacs sin, leagtar síos i dtionscnamh suaitheanta
 an Aontais Nuálaíochta cur chuige straitéiseach agus comhtháite maidir le
 taighde agus nuálaíocht, ina leagtar síos an creat agus na cuspóirí ar cheart
 do chistiú taighde agus nuálaíochta an Aontais amach anseo cur leo. Is
 príomhfhachtóirí iad taighde agus nuálaíocht i dtionscnaimh shuaitheanta eile
 de chuid na straitéise Eoraip 2020, go háirithe maidir leis an Eoraip a
 bheidh éifeachtach ó thaobh acmhainní de, beartas tionsclaíoch don ré
 domhandaithe, agus clár oibre digiteach don Eoraip. Ina theannta sin, d’fhonn
 cuspóirí Eoraip 2020 a bhaineann le taighde agus nuálaíocht a bhaint
 amach, tá ról lárnach ag an mbeartas comhtháthaithe trí inniúlacht a neartú
 agus cosán i dtreo barr feabhais a sholáthar.
 (4)
 Ag an gcruinniú ar an 4 Feabhra 2011,
 thacaigh an Chomhairle Eorpach le coincheap an Chomhchreata Straitéisigh maidir
 le cistiú Taighde agus Nuálaíochta an Aontais d’fhonn feabhas a chur ar
 éifeachtúlacht an chistiúcháin taighde agus nuálaíochta ar leibhéal náisiúnta
 agus ar leibhéal an Aontais agus d’iarr sé ar an Aontas tabhairt faoi na
 bacainní atá fós ar thallann agus infheistíocht a mhealladh go tapa d’fhonn an
 Limistéar Eorpach Taighde a chur i gcrích faoin mbliain 2014 agus margadh
 aonair dílis a bhaint amach don eolas, don taighde agus don nuálaíocht.
 (5)
 D’iarr Parlaimint na hEorpa go ndéanfaí simpliú
 radacach ar chistiú taighde agus nuálaíochta an Aontais ina Rún an
 11 Samhain 2010[5], tá aird dírithe aici ar
 an tábhacht a bhaineann leis an Aontas Nuálaíochta chun an Eoraip a chlaochlú
 don domhan iar-ghéarchéime, ina rún an 12 Bealtaine 2011[6],
 tá aird dírithe aici ar na ceachtanna tábhachtacha atá le foghlaim tar éis na
 meastóireachta eatramhaí ar an Seachtú Creatchlár ina rún an
 8 Meitheamh 2011[7] agus tá tacaíocht tugtha
 aici don choincheap i leith comhchreata straitéisigh le haghaidh cistiúcháin do
 thaighde agus do nuálaíocht ina rún an 27 Meán Fómhair 2011[8].
 (6)
 D’iarr Comhairle an Aontais Eorpaigh an
 26 Samhain 2010 go ndíreofaí níos mó ar thosaíochtaí
 Eoraip 2020, go dtabharfaí faoi dhúshláin shochaíocha agus faoi theicneolaíochtaí
 lárnacha, go n‐éascófaí taighde comhoibritheach arna spreagadh ag
 tionscal, go ndéanfaí cuíchóiriú ar na hionstraimí, go ndéanfaí simpliú
 suntasach ar rochtain, go laghdófaí an tréimhse chuig an margadh agus go
 neartófaí barr feabhais a thuilleadh i gcláir chistiúcháin an Aontais amach
 anseo.
 (7)
 Leagadh béim ar an tábhacht a bhaineann le cur
 chuige straitéiseach comhtháite freisin sna tuairimí arna seachadadh ag an
 gCoiste um an Limistéar Eorpach Taighde an 3 Meitheamh 2011[9],
 agus ag Coiste na Réigiún an 30 Meitheamh 2011[10],
 agus ag Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 13 Iúil 2011[11].
 (8)
 In Athbhreithniú Buiséid an Aontais, arna ghlacadh
 ag an gCoimisiún an 19 Deireadh Fómhair 2010, cuireadh
 príomhphrionsabail chun cinn ar cheart dóibh a bheith mar bhuntaca le Buiséad
 an Aontais amach anseo, eadhon díriú ar ionstraimí le breisluach aitheanta don
 Aontas, díriú níos mó ar thorthaí, agus foinsí eile cistiúcháin príobháideacha
 agus poiblí a ghiaráil, agus beartaíodh ann réimse iomlán ionstraimí an Aontais
 maidir le taighde agus nuálaíocht a thabhairt le chéile i gComhchreat
 Straitéiseach.
 (9)
 Sa pháipéar Uaine ón gCoimisiún, ‘Ó dhúshláin go
 Deiseanna: I dtreo comhchreata straitéisigh le haghaidh cistiúcháin an AE do
 thaighde agus nuálaíocht’[12] aithníodh ceisteanna
 lárnacha maidir le conas na cuspóirí uaillmhianacha sin a bhaint amach agus
 seoladh comhairliúchán leathan inar aontaigh páirtithe leasmhara agus
 institiúidí an Aontais den chuid is mó leis na smaointe arna gcur i láthair
 ann.
 (10)
 Sa Teachtaireacht A Budget for Europe 2020
 (Buiséad don Eoraip 2020)[13], bheartaigh an
 Coimisiún, le Comhchreat Straitéiseach amháin maidir le Taighde agus
 Nuálaíocht, dul i ngleic leis na réimsí arna gcumhdach sa tréimhse 2007-2013
 faoin Seachtú Creatchlár maidir le Taighde agus leis an gcuid nuálaíochta den
 Chreatchlár um Iomaíochas agus Nuálaíocht, chomh maith leis an Institiúid
 Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht (EIT) d’fhonn freastal ar sprioc na
 Straitéise Eoraip 2020 caiteachas ar Thaighde agus ar Fhorbairt a mhéadú
 go 3 % den OTI faoin mbliain 2020. Sa
 Teachtaireacht sin, thug an Coimisiún tiomantas freisin an t-athrú aeráide a
 phríomhshruthú isteach i gcláir caiteachais an Aontais agus ar a laghad
 20 % de bhuiséad an Aontais a dhíriú ar chuspóirí a bhaineann leis an
 aeráid. Is cuspóirí atreisithe frithpháirteacha atá i ngníomhaíocht ar mhaithe
 leis an aeráid agus éifeachtúlacht acmhainní chun forbairt inbhuanaithe a
 bhaint amach. Ba cheart go gcomhlánófaí na cuspóirí sonracha a bhaineann leo
 araon trí bhíthin cuspóirí sonracha eile “Fís 2020”. Mar thoradh air sin,
 táthar ag súil go mbainfidh ar a laghad 60% de bhuiséad foriomlán
 “Fís 2020” le forbairt inbhuanaithe. Táthar ag súil freisin gur caiteachas
 a bhaineann leis an aeráid a bheidh i gceist le os cionn 35% den bhuiséad, lena
 n‐áirítear bearta atá comhoiriúnach go frithpháirteach lena
 bhfeabhsaítear éifeachtúlacht acmhainní. Ba cheart don Choimisiún faisnéis a
 chur ar fáil maidir le scála agus torthaí na tacaíochta do chuspóirí athraithe
 aeráide. Ba cheart go rianófaí caiteachas a bhaineann leis na aeráid faoi
 “Fís 2020” i gcomhréir leis an modheolaíocht atá luaite sa Teachtaireacht
 sin.
 (11)
 In Fís 2020 – An Creatchlár um Thaighde agus
 Nuálaíocht san Aontas Eorpach (‘Fís 2020’ anseo feasta) dírítear ar thrí
 thosaíocht, eadhon eolaíocht den scoth a ghineadh d’fhonn barr feabhais an
 Aontais san eolaíocht a neartú, ceannaireacht thionsclaíoch a chothú chun tacú
 le gnóthais, lena n‐áirítear fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBM) agus
 nuálaíocht agus dul i ngleic le dúshláin shochaíocha, d’fhonn freagairt go
 díreach ar na dúshláin atá aitheanta sa Straitéis Eoraip 2020 trí thacú le
 gníomhaíochtaí ina gcumhdaítear an speictream iomlán ón taighde go dtí an
 margadh. Ba cheart do “Fís 2020” tacú le gach
 céim sa slabhra nuálaíochta, go háirithe le gníomhaíochtaí atá níos gaire don
 mhargadh lena n‐áirítear ionstraimí airgeadais nuálacha, mar aon le
 nuálaíocht shóisialta agus neamh‐theicneolaíochta, agus tá sé d’aidhm
 leis an gclár riachtanais taighde speictream leathan beartas de chuid an
 Aontais a chomhlíonadh trí bhéim a chur ar eolas arna ghiniúint ag na
 gníomhaíochtaí tacaithe a úsáid agus a leathadh chomh leathan agus is féidir
 suas lena shaothrú ar bhonn tráchtála. Ba cheart tacaíocht a thabhairt do
 thosaíochtaí “Fís 2020” freisin trí chlár faoi Chonradh Euratom maidir le
 taighde agus le hoiliúint núicléach.
 (12)
 Ba cheart don Airmheán Comhpháirteach Taighde
 tacaíocht theicniúil agus eolaíochta atá dírithe ar chustaiméirí a chur ar fáil
 do bheartais an Aontais agus freagairt go solúbtha ar éilimh ar bheartais nua.
 (13)
 I gcomhthéacs thriantán an eolais maidir le
 taighde, oideachas agus nuálaíocht, ba cheart do na Pobail Eolais agus
 Nuálaíochta faoin Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht
 rannchuidiú go mór le dul i ngleic le cuspóirí “Fís 2020”, lena n‐áirítear
 na dúshláin shochaíocha, trí chomhtháthú a dhéanamh ar thaighde, oideachas agus
 nuálaíocht go háirithe. D’fhonn comhlántachtaí in
 “Fís 2020” agus úsáid leordhóthanach chistí a áirithiú, ba cheart go
 ndéanfaí an ranníocaíocht airgeadais leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht
 agus Teicneolaíocht in dhá leithdháileadh agus ba cheart go mbeadh an dara
 ceann faoi réir athbhreithnithe.
 (14)
 Ba cheart do “Fís 2020” cur le haidhmeanna na
 gComhpháirtíochtaí Nuálaíochta Eorpacha i gcomhréir leis an tionscnamh
 suaitheanta, an tAontas Nuálaíochta, trína dtugtar le chéile na gníomhaithe
 ábhartha uile ón slabhra iomlán taighde agus nuálaíochta d’fhonn cuíchóiriú,
 simpliú agus comhordú níos fearr a dhéanamh ar ionstraimí agus ar thionscnaimh.
 (15)
 Tá an simpliú ina aidhm lárnach de “Fís 2020”
 agus ba cheart go mbeadh sin le feiceáil ina dhearadh, ina rialacha, ina
 bhainistíocht airgeadais agus ina chur chun feidhme. Ba cheart go mbeadh sé
 d’aidhm le “Fís 2020” rannpháirtíocht láidir ollscoileanna, ionad taighde,
 tionscail agus FBManna go háirithe a mhealladh, ós rud é go dtugtar le chéile
 an réimse iomlán tacaíochta taighde agus nuálaíochta i gcomhchreat
 straitéiseach amháin, lena n‐áirítear sraith chuíchóirithe de chineálacha
 tacaíochta agus go mbaintear úsáid as rialacha rannpháirtíochta le prionsabail
 is infheidhme maidir le gach gníomh faoin gclár. Ba
 cheart go laghdófaí costais riaracháin rannpháirtíochta mar thoradh ar rialacha
 cistiúcháin níos simplí, agus cabhróidh na rialacha sin le hearráidí airgeadais
 a laghdú.
 (16)
 I gcomhréir le hAirteagal 182(1) den CFAE,
 socraítear sa chreatchlár an t-uasmhéid foriomlán agus na rialacha
 mionsonraithe maidir le rannpháirtíocht airgeadais an Aontais sa chreatchlár
 maille leis an gcion faoi seach i ngach gníomhaíocht arna beartú.
 (17)
 Ba cheart go leagfaí síos leis an Rialachán seo, ar
 feadh ré iomlán an Chláir, imchlúdach airgeadais arb é an phríomhthagairt don
 údarás buiséadach le linn an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil é, de réir
 bhrí phointe [] de Chomhaontú Idirinstitiúideach an XX/201Z idir Parlaimint na
 hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir le comhar um chúrsaí buiséadacha
 agus le bainistíocht fhónta airgeadais.
 (18)
 Is iomchuí a áirithiú go gcuirfear deireadh ceart
 le “Fís 2020” agus leis na cláir ba réamhtheachtaithe, go háirithe maidir
 lena bheith ag leanúint de shocruithe ilbhliantúla maidir le bainistiú na
 gclár, amhail cúnamh teicniúil agus riaracháin a mhaoiniú.
 (19)
 D’fhéadfadh cláir fhorlíontacha lena ngabhann
 rannpháirtíocht Bhallstáit áirithe amháin, rannpháirtíocht an Aontais i gcláir
 arna ngabháil ar lámh ag roinnt Ballstáit, nó bunú comhghnóthas nó socruithe
 eile de réir bhrí Airteagal 184, Airteagal 185 agus Airteagal 187
 den CFAE a bheith mar thoradh ar chur chun feidhme “Fís 2020”.
 (20)
 D’fhonn an caidreamh idir an eolaíocht agus an
 tsochaí a láidriú agus muinín an phobail san eolaíocht a neartú, ba cheart do
 “Fís 2020” tús áite a thabhairt do rannpháirtíocht eolach saoránach agus
 na sochaí sibhialta i ndáil le ceisteanna taighde agus nuálaíochta trí
 oideachas eolaíochta a chur chun cinn, trí rochtain níos fusa a sholáthar ar
 eolas eolaíoch, trí chláir oibre fhreagracha maidir le taighde agus le
 nuálaíocht a fhorbairt a shásaíonn imní agus ionchas na saoránach agus na
 sochaí sibhialta agus trína rannpháirtíocht i ngníomhaíochtaí “Fís 2020” a
 éascú.
 (21)
 Ba cheart do chur chun feidhme “Fís 2020”
 freagairt do na deiseanna agus do na riachtanais athraitheacha atá ag an
 eolaíocht agus ag an teicneolaíocht, ag an tionscal, ag beartais agus ag an tsochaí.
 Dá réir sin, ba cheart na cláir oibre a bheith socraithe i gcuibhreann dlúth le
 páirtithe leasmhara ó gach earnáil lena mbaineann, agus ba cheart solúbthacht
 leordhóthanach a bheith iontu i gcomhair forbairtí nua. Ba cheart comhairle
 sheachtrach a lorg ar bhonn leanúnach le linn “Fís 2020”, agus ba cheart
 úsáid a bhaint as struchtúir ábhartha amhail Cláir Oibre Eorpacha
 Teicneolaíochta, Comhthionscnaimh Chlárúcháin agus Comhpháirtíochtaí
 Nuálaíochta Eorpacha.
 (22)
 Ba cheart do “Fís 2020”
 rannchuidiú le mealltacht na gairme taighde san Aontas. Ba cheart aird
 leordhóthanach a thabhairt ar an gCairt Eorpach do Thaighdeoirí agus an Cód
 Iompair maidir le Taighdeoirí a Earcú[14], chomh maith
 le creataí tagartha ábhartha eile arna sainiú i gcomhthéacs an Limistéir Eorpaigh
 Taighde, agus nádúr deonach na cairte agus an chóid iompair á n‐urramú ag
 an am céanna.
 (23)
 Ba cheart do na gníomhaíochtaí arna bhforbairt faoi
 “Fís 2020” díriú ar an gcomhionannas a chur chun cinn idir fir agus mná i
 dtaighde agus i nuálaíocht trí thabhairt faoi na cúiseanna is bun le
 héagothroime inscne go háirithe, trí acmhainneacht iomlán taighdeoirí fireann
 agus baineann a shaothrú, agus trí chomhtháthú a dhéanamh ar an ngné inscne in
 inneachar na dtionscadal d’fhonn caighdeán an taighde a fheabhsú agus
 nuálaíocht a spreagadh. Ina theannta sin, ba cheart
 do na gníomhaíochtaí díriú ar chur chun feidhme na bprionsabal a bhaineann le
 comhionannas idir fir agus mná mar atá leagtha síos in Airteagal 2 agus in
 Airteagal 3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach agus in Airteagal 8 den
 CFAE.
 (24)
 Ba cheart prionsabail bhunúsacha eiticiúla a urramú
 i ngníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta arna dtacú ag “Fís 2020”. Ba cheart tuairimí an Ghrúpa Eorpaigh um Eitic san
 Eolaíocht agus sna Nuatheicneolaíochtaí a chur san áireamh. Ba cheart Airteagal 13
 den CFAE a chur san áireamh freisin i ngníomhaíochtaí taighde agus ba cheart
 úsáid ainmhithe sa taighde agus sa tástáil a laghdú d’fhonn deireadh a chur le
 húsáid ainmhithe faoi dheoidh. Ba cheart leibhéal
 ard cosanta sláinte daonna i gcomhréir le hAirteagal 168 den CFAE a
 áirithiú le linn chur chun feidhme na ngníomhaíochtaí uile.
 (25)
 Ní dhéanann an Coimisiún Eorpach úsáid gascheall
 suthacha daonna a shireadh go sainráite. Tá úsáid
 gascheall daonna, bíodh siad ina ngaschealla ó dhaoine lánfhásta nó ina
 ngaschealla suthacha, más ann di, ag brath ar bhreithiúnas na n‐eolaithe
 maidir leis na cuspóirí ar mian leo a bhaint amach, agus tá an úsáid faoi réir
 Athbhreithnithe Eitice dhéin. Níor cheart cistiú a dhéanamh ar aon tionscadal
 ina mbaintear úsáid as gaschealla suthacha daonna nach bhfuil an formheas is gá
 faighte ó na Ballstáit ina leith. Níor cheart cistiú a dhéanamh ar aon
 ghníomhaíocht atá toirmiscthe sna Ballstáit ar fad. Níor cheart cistiú a
 dhéanamh ar aon ghníomhaíocht i mBallstát ina bhfuil gníomhaíocht den chineál
 sin toirmiscthe.
 (26)
 D’fhonn an tionchar is mó is féidir a bhaint amach,
 ba cheart do “Fís 2020” sineirgí dlútha a fhorbairt le cláir eile de chuid
 an Aontais i réimsí amhail an t‐oideachas, an spás, an comhshaol, iomaíochas
 agus FBManna, slándáil inmheánach, cultúr agus na meáin agus le cistí an
 Bheartais Chomhtháthaithe agus an Bheartais Forbartha Tuaithe, ar féidir leo
 cabhair ar leith a sholáthar chun inniúlachtaí taighde agus nuálaíochta
 náisiúnta agus réigiúnacha a neartú i gcomhthéacs straitéisí speisialtóireachta
 cliste.
 (27)
 Is foinse shuntasach nuálaíochta agus fáis iad
 FBManna san Eoraip. Dá bhrí sin, tá gá le rannpháirtíocht láidir FBManna, arna
 sainiú sa Mholadh ón gCoimisiún 2003/361/CE an 6 Bealtaine 2003[15]in
 “Fís 2020”. Ba cheart dó sin tacú le haidhmeanna an Ghnímh um Ghnólachtaí
 Beaga[16].
 (28)
 D’fhonn an tionchar is mó is féidir a bhaint amach
 do chistiú an Aontais, tá “Fís 2020” chun sineirgí níos dlúithe a
 fhorbairt, a d’fhéadfadh a bheith i bhfoirm comhpháirtíochtaí poiblí poiblí, le
 cláir náisiúnta agus réigiúnacha trína gcuirtear tacaíocht ar fáil do thaighde
 agus do nuálaíocht.
 (29)
 Ba cheart tionchar níos mó a bhaint amach trí
 chistí “Fís 2020” agus cistí ón earnáil phríobháideach a chomhcheangal
 laistigh de chomhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí i réimsí tábhachtacha ina
 bhféadfadh taighde agus nuálaíocht cur le haidhmeanna iomaíochais níos leithne
 na hEorpa agus cabhrú chun tabhairt faoi dhúshláin shochaíocha. Féadfar leanúint leis na comhpháirtíochtaí príobháideacha
 poiblí i bhfoirm Comhthionscnamh Teicneolaíochta arna seoladh faoi
 Chinneadh Uimh. 1982/2006/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
 gComhairle an 18 Nollaig 2006 maidir le Seachtú Creatchlár an
 Chomhphobail Eorpaigh um thaighde, um fhorbairt teicneolaíochta agus um
 ghníomhaíochtaí léirithe (2007-13)[17] ag úsáid
 struchtúr atá níos oiriúnaí don fheidhm.
 (30)
 Ba cheart do “Fís 2020” comhar le tríú tíortha
 a chur chun cinn bunaithe ar chomhleas agus leas coiteann. Ba cheart go
 ndíreofaí ar chomhar idirnáisiúnta san eolaíocht, sa teicneolaíocht agus sa
 nuálaíocht d’fhonn cur le baint amach chuspóirí na straitéise Eoraip 2020
 chun iomaíochas a neartú, cur le dul i ngleic le dúshláin shochaíocha agus
 beartais forbartha agus sheachtracha an Aontais a chothú, lena n‐áirítear
 sineirgí a fhorbairt le cláir sheachtracha agus cur le tiomantais idirnáisiúnta
 an Aontais, amhail baint amach Spriocanna Forbartha na Mílaoise.
 (31)
 Chun cothrom iomaíochta a choimeád do gach gnóthas
 atá gníomhach sa mhargadh inmheánach, ba cheart cistiú a sholáthraítear trí
 “Fís 2020” a bheith i gcomhréir le rialacha státchabhrach chun
 éifeachtacht caiteachais phoiblí a áirithiú agus chun saobhadh ar an margadh a
 chosc amhail cistiú príobháideach a bhrú amach, struchtúir neamhéifeachtacha
 margaidh a chruthú agus gnólachtaí neamhéifeachtúla a chaomhnú.
 (32)
 D’aithin an Chomhairle Eorpach an
 4 Feabhra 2011 an gá le cur chuige nua maidir le rialú agus
 bainistíocht riosca i gcistiú taighde an Aontais, agus d’éiligh sí
 cothromaíocht nua idir iontaoibh agus rialú agus idir glacadh riosca agus
 seachaint riosca. D’iarr Parlaimint na hEorpa, ina Rún an
 11 Samhain 2010 maidir le cur chun feidhme na gCreatchlár Taighde,
 gluaiseacht phragmatach i dtreo an tsimplithe riaracháin agus airgeadais agus
 tá sé ráite ann gur cheart do bhainistíocht cistiúcháin taighde Eorpaigh a
 bheith níos bunaithe ar iontaoibh agus níos fulangaí i dtreo rannpháirtithe ó
 thaobh rioscaí de. Baineadh de thátal as tuarascáil eatramhach mheasúnaithe den
 Seachtú Creatchlár um Thaighde (2007-2013) go bhfuil gá le cur chuige níos
 radacaí chun dul chun cinn suntasach a dhéanamh maidir le simpliú, agus gur gá
 cothromaíocht idir rioscaí agus iontaoibh a athbhunú.
 (33)
 Ba cheart leasanna airgeadais an Aontais a chosaint
 trí bhíthin beart comhréireach ar feadh na timthrialla caiteachais, lena n‐áirítear
 neamhrialtachtaí a chosc, a bhrath agus a imscrúdú, cistí a cailleadh, a íocadh
 go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a aisghabháil agus, nuair is iomchuí,
 pionóis. Ba cheart go laghdófaí an t-ualach rialaithe do rannpháirtithe mar
 thoradh ar straitéis rialaithe athbhreithnithe, trína n‐athrófar an fócas
 ó íoslaghdú rátaí earráide i dtreo rialaithe bunaithe ar riosca agus calaois a
 bhrath.
 (34)
 Tá sé tábhachtach go n‐áiritheofaí
 bainistíocht fhónta airgeadais “Fís 2020” agus a chur chun feidhme ar an
 mbealach is éifeachtaí agus is cairdiúla don úsáideoir, agus deimhneacht
 dhlíthiúil agus inrochtaineacht an chláir do gach rannpháirtí á n‐áirithiú
 ag an am céanna. Is gá comhlíonadh Rialachán (AE) Uimh XXXX/2012 [rialachán airgeadais
 nua] agus na gceanglas a bhaineann le simpliú agus rialáil níos fearr a
 áirithiú.
 (35)
 D’fhonn an fheidhmíocht a bhainistiú go
 héifeachtach, lena n‐áirítear meastóireacht agus faireachán a dhéanamh,
 ní mór táscairí sonracha feidhmíochta a fhorbairt ar féidir iad a thomhas le
 himeacht ama, táscairí atá réalaíoch agus a léiríonn loighic na hidirghabhála
 agus a bhaineann le céimiúlacht iomchuí na gcuspóirí agus na ngníomhaíochtaí. Ba cheart sásraí comhordaithe iomchuí a bhunú idir cur chun
 feidhme “Fís 2020” agus faireachán air, agus faireachán ar dhul chun cinn,
 ar mhórghníomhartha agus ar fheidhmiú an Limistéir Eorpaigh Taighde.
 (36)
 Ó tharla nach féidir cuspóirí “Fís 2020” a
 bhaint amach go leordhóthanach sna Ballstáit tríd an gcreat foriomlán taighde
 agus nuálaíochta a neartú agus trí iarrachtaí a chomhordú ar fud an Aontais,
 agus gur fearr is féidir dá bhrí sin, d’fhonn dúbláil a sheachaint, mais
 chriticiúil a chothú i réimsí lárnacha agus a áirithiú go n‐úsáidtear
 airgeadas poiblí ar bhealach barrmhaith, iad a bhaint amach ar leibhéal an
 Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na
 coimhdeachta mar atá leagtha amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an
 Aontas Eorpach é. I gcomhréir le prionsabal na
 comhréireachta mar atá leagtha amach san Airteagal sin, ní théann
 "Fís 2020" thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a
 bhaint amach.
 (37)
 Ar chúiseanna deimhneachta agus soiléireachta
 dlíthiúla ba cheart Treoir Uimh. 1982/2006/CE a aisghairm,
 TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
 TEIDEAL I
 BUNÚ
 Airteagal 1
 Ábhar
 Bunaítear Fís 2020 – An Creatchlár um
 Thaighde agus Nuálaíocht (2014-2020) (“Fís 2020”) leis an Rialachán seo,
 agus socraítear an creat lena rialaítear tacaíocht ón Aontas le haghaidh
 gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta agus lena gcothaítear saothrú níos
 fearr acmhainneacht thionsclaíoch na mbeartas maidir le nuálaíocht, taighde
 agus forbairt theicneolaíoch.
 Airteagal 2
 Sainmhínithe
 Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm
 ag na sainmhínithe seo a leanas:
 (a)
 ciallaíonn ‘gníomhaíochtaí taighde agus
 nuálaíochta’ raon iomlán na ngníomhaíochtaí taighde, forbartha
 teicneolaíche, taispeántais agus nuálaíochta, lena n‐áirítear comhar le
 tríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta a chur chun cinn, leathadh agus
 barrfheabhsú torthaí agus oiliúna agus soghluaisteachta taighdeoirí san Aontas
 a spreagadh;
 (b)
 ciallaíonn ‘gníomhaíochtaí díreacha’
 gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta arna ngabháil ar láimh ag an gCoimisiún
 trína Airmheán Comhpháirteach Taighde;
 (c)
 ciallaíonn ‘gníomhaíochtaí
 indíreacha’ gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta a soláthraíonn an
 tAontas tacaíocht airgeadais dóibh, arna ngabháil ar láimh ag rannpháirtithe;
 (d)
 ciallaíonn ‘comhpháirtíocht phríobháideach
 phoiblí’ comhpháirtíocht ina ngeallann comhpháirtithe ón earnáil
 phríobháideach, an tAontas agus, nuair is iomchuí, comhpháirtithe eile, go
 dtacóidh siad go comhpháirteach le gníomhaíochtaí nó le clár taighde agus
 nuálaíochta a fhorbairt agus a chur chun feidhme;
 (e)
 ciallaíonn ‘comhpháirtíocht phoiblí phoiblí’
 comhpháirtíocht ina ngeallann comhlachtaí ón earnáil phoiblí nó comhlachtaí a
 bhfuil misean seirbhíse poiblí acu ar an leibhéal réigiúnach, náisiúnta nó
 idirnáisiúnta, in éineacht leis an Aontas go dtacóidh siad go comhpháirteach le
 gníomhaíochtaí nó le clár taighde agus nuálaíochta a fhorbairt agus a chur chun
 feidhme.
 Airteagal 3
 “Fís 2020” a Bhunú
 Bunaítear “Fís 2020” leis seo i gcomhair
 na tréimhse ón 1 Eanáir 2014 go dtí an 31 Nollaig 2020.
 Airteagal 4
 Breisluach an Aontais
 Beidh príomhról ag “Fís 2020” sa Straitéis
 Eoraip 2020 maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach a bhaint
 amach trí chomhchreat straitéiseach a chur ar fáil le haghaidh chistiú taighde
 agus nuálaíochta an Aontais, agus ar an gcaoi sin gníomhóidh sé mar bhealach
 chun infheistíocht phríobháideach a ghiaráil, cruthófar deiseanna poist nua mar
 thoradh air agus áiritheofar iomaíochas agus fás inbhuanaithe fadtéarmach na
 hEorpa leis.
 Airteagal 5
 Cuspóir ginearálta, tosaíochtaí agus
 cuspóirí sonracha
 1. Rannchuideoidh
 “Fís 2020” le geilleagar a fhorbairt a bheidh bunaithe ar eolas agus ar
 nuálaíocht ar fud an Aontais ina iomláine trí chistiú breise leordhóthanach a
 ghiaráil le haghaidh taighde, forbartha agus nuálaíochta. Dá réir sin, tacóidh “Fís 2020” leis an Straitéis
 Eoraip 2020 agus le beartais eile an Aontais a chur chun feidhme, chomh
 maith le Limistéar Eorpach Taighde a bhaint amach agus a fheidhmiú. Tá na
 táscairí feidhmíochta ábhartha leagtha amach i réamhrá Iarscríbhinn I.
 2. Rachfar i
 mbun an chuspóra ginearálta seo trí bhíthin trí thosaíocht atreisithe
 fhrithpháirteacha atá tiomanta do na nithe seo a leanas:
 (a)
 eolaíocht den scoth;
 (b)
 ceannaireacht thionsclaíoch;
 (c)
 dúshláin shochaíocha.
 Tá na cuspóirí sonracha a chomhfhreagraíonn do
 gach ceann de na trí thosaíocht sin leagtha amach i gCuid I go Cuid III
 d’Iarscríbhinn I, mar aon le treoirlínte do na gníomhaíochtaí.
 3 Rannchuideoidh an tAirmheán
 Comhpháirteach Taighde leis an gcuspóir ginearálta agus leis na tosaíochtaí atá
 leagtha amach i mír 1 agus mír 2 trí thacaíocht eolaíochta agus theicniúil a
 sholáthar do bheartais an Aontais. Tá treoirlínte do
 na gníomhaíochtaí leagtha amach i gCuid IV d’Iarscríbhinn I.
 4. Rannchuideoidh an Institiúid
 Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht (EIT), arna bunú le Rialachán (AE) Uimh. 294/2008
 ó Рharlaimint na hЕorpa agus ón gComhairle,[18]
 leis an gcuspóir ginearálta agus leis na tosaíochtaí atá leagtha amach i mír 1
 agus mír 2 agus beidh sé de chuspóir sonrach aici triantán an eolais – taighde,
 nuálaíocht agus oideachas – a chomhtháthú. Tá táscairí
 feidhmíochta ábhartha na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht
 leagtha amach i réamhrá Iarscríbhinn I agus tá treoirlínte don chuspóir sonrach
 sin agus do na gníomhaíochtaí leagtha amach i gCuid V d’Iarscríbhinn I.
 5. Faoi chuimsiú na dtosaíochtaí agus na dtreoirlínte dá
 dtagraítear i mír 2, d’fhéadfaí aird a thabhairt ar riachtanais nua agus gan
 choinne a thiocfaidh chun cinn le linn thréimhse cur chun feidhme
 “Fís 2020”. D’fhéadfadh freagairtí ar
 dheiseanna, ar ghéarchéimeanna agus ar bhagairtí a thiocfaidh chun cinn, ar
 riachtanais a bhaineann le beartais nua an Aontais a fhorbairt, agus ar
 phíolótú gníomhaíochtaí beartaithe do thacaíocht faoi chláir amach anseo.
 Airteagal 6
 Buiséad
 1. Is é EUR 87740 milliún a
 bheidh san imchlúdach airgeadais maidir le cur chun feidhme “Fís 2020”,
 agus as sin déanfar EUR 86198 milliún ar a mhéad a leithdháileadh ar
 ghníomhaíochtaí faoi Theideal XIX den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh
 (CFAE).
 2. Déanfar an tsuim le haghaidh
 gníomhaíochtaí faoi Theideal XIX den CFAE a dháileadh i measc na dtosaíochtaí
 atá leagtha amach in Airteagal 5(2) mar seo a leanas:
 (d)
 Eolaíocht den scoth, EUR 27818 milliún;
 (e)
 Ceannaireacht thionsclaíoch, EUR 20280
 milliún;
 (f)
 Dúshláin shochaíocha, EUR 35888
 milliún;
 Is é EUR 2212 milliún a bheidh san uas‐suim
 fhoriomlán le haghaidh ranníocaíocht airgeadais an Aontais ó “Fís 2020” do
 ghníomhaíochtaí díreacha neamhnúicléacha an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde.
 Tá an miondealú táscach i gcomhair na gcuspóirí
 sonracha faoi chuimsiú na dtosaíochtaí agus uas‐suim fhoriomlán na
 ranníocaíochta do ghníomhaíochtaí díreacha neamhnúicléacha an Airmheáin
 Chomhpháirtigh Taighde leagtha amach in Iarscríbhinn II.
 3. Déanfar an Institiúid Eorpach
 um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht a mhaoiniú trí bhíthin ranníocaíochta uasta ó
 “Fís 2020” dar luach EUR 3194 milliún mar atá leagtha amach in
 Iarscríbhinn II. Cuirfear céad leithdháileadh
 EUR 1542 milliún ar fáil don Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus
 Teicneolaíocht le haghaidh gníomhaíochtaí faoi Theideal XVII den Chonradh ar
 Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Cuirfear dara leithdháileadh suas le EUR 1652
 milliún ar fáil, faoi réir an athbhreithnithe atá leagtha amach in Airteagal 26
 (1). Soláthrófar an tsuim bhreise seo ar bhonn pro rata, mar atá léirithe in
 Iarscríbhinn II, ón tsuim le haghaidh an chuspóra shonraigh “Cheannaireacht i
 dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha” faoi chuimsiú na tosaíochta
 maidir le ceannaireacht thionsclaíoch atá leagtha amach i mír 2(b) agus ón
 tsuim le haghaidh na tosaíochta maidir le dúshláin shochaíocha atá leagtha
 amach in 2(c).
 Cuirfear an cistiú ar fáil in dhá leithdháileadh
 ilbhliantúla, agus cumhdófar an méid seo a leanas ann:
 (g)
 sa chéad leithdháileadh, forbairtí leanúnacha na
 bPobal Eolais agus Nuálaíochta reatha (na PENanna anseo feasta) agus airgead
 síl i gcomhair sheoladh na dara sraithe de thrí PEN nua
 (h)
 sa dara leithdháileadh, forbairtí leanúnacha na
 bPobal Eolais agus Nuálaíochta atá seolta cheana féin agus airgead síl i
 gcomhair sheoladh an tríú sraith de thrí PEN nua
 Cuirfear an dara leithdháileadh ar fáil tar éis an
 athbhreithnithe atá leagtha amach in Airteagal 26(1) agus an méid seo a
 leanas á chur san áireamh go háirithe:
 (i)
 an t-uainiú comhaontaithe maidir le cruthú an tríú
 sraith de PENanna;
 (j)
 riachtanais airgeadais chláraithe na PENanna atá
 ann cheana féin de réir a bhforbartha sonraí;
 (k)
 ranníocaíocht na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht
 agus Teicneolaíocht agus a PENanna i leith chuspóirí “Fís 2020”.
 4. D’fhéadfadh go gclúdódh
 imchlúdach airgeadais “Fís 2020” costais a bhaineann le gníomhaíochtaí
 ullmhúcháin, faireacháin, rialaithe, iniúchta agus meastóireachta a bhfuil gá
 leo chun “Fís 2020” a bhainistiú agus a chuspóirí a bhaint amach, go
 háirithe staidéir agus cruinnithe saineolaithe, sa mhéid is go mbaineann siad
 le cuspóirí “Fís 2020”, costais a bhaineann le líonraí teicneolaíochta
 faisnéise lena ndírítear ar phróiseáil agus ar mhalartú faisnéise, mar aon le
 costais cúnaimh riaracháin agus theicniúil eile a thabhóidh an Coimisiún chun
 “Fís 2020” a bhainistiú.
 Más gá, féadfar leithreasaí a iontráil sa bhuiséad
 i ndiaidh 2020 d’fhonn costais cúnaimh riaracháin agus theicniúil a chumhdach,
 ionas go mbeifear ábalta na gníomhaíochtaí nach mbeidh curtha i gcrích faoin
 31 Nollaig 2020 a bhainistiú.
 5. D’fhonn freagairt ar chásanna
 gan choinne nó ar riachtanais agus fhorbairtí nua, agus chun forálacha mhír 3
 den Airteagal seo a chur san áireamh, féadfaidh an Coimisiún, tar éis na
 meastóireachta eatramhaí ar “Fís 2020” dá dtagraítear in Airteagal 26(1)(a)
 den Rialachán seo, laistigh den nós imeachta buiséadach bliantúil,
 athbhreithniú a dhéanamh ar na méideanna atá leagtha amach i gcomhair na
 dtosaíochtaí i mír 2 agus ar an miondealú táscach de réir cuspóirí sonracha
 faoi chuimsiú na dtosaíochtaí sin atá leagtha amach in Iarscríbhinn II agus
 leithreasaí a aistriú idir na tosaíochtaí agus na cuspóirí sonracha suas le 10
 % den leithdháileadh tosaigh iomlán i gcomhair gach tosaíochta agus suas le 10
 % den mhiondealú táscach i leith gach cuspóra shonraigh. Ní bhaineann sé sin leis an méid atá leagtha amach le
 haghaidh ghníomhaíochtaí díreacha an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde i mír 2
 ná leis an ranníocaíocht leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus
 Teicneolaíocht atá leagtha amach i mír 3.
 Airteagal 7
 Comhlachú tríú tíortha
 1 Féadfaidh na páirtithe seo a
 leanas comhlachú le “Fís 2020”:
 (l)
 na tíortha aontacha, tíortha is iarrthóirí agus
 iarrthóirí ionchasacha, i gcomhréir leis na prionsabail ghinearálta agus leis
 na téarmaí agus coinníollacha ginearálta maidir le rannpháirtíocht na dtíortha
 sin i gcláir an Aontais arna mbunú sna comhaontuithe réime faoi seach, sna
 cinntí ó chomhairlí comhlachais nó i gcomhaontuithe dá samhail;
 (m)
 tríú tíortha roghnaithe a chomhlíonann na critéir
 uile seo a leanas:
 (i) tá inniúlacht mhaith eolaíochta,
 teicneolaíochta agus nuálaíochta acu;
 (ii) tá
 cuntas teiste maith acu maidir le rannpháirtíocht i gcláir taighde agus
 nuálaíochta an Aontais;
 (iii) tá
 dlúthnaisc eacnamaíocha agus gheografacha acu leis an Aontas;
 (iv) tá
 siad ina gcomhaltaí de Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa (CSTE), nó tá siad
 ina dtíortha nó ina gcríocha atá liostaithe san Iarscríbhinn a ghabhann le
 Rialachán (AE) Uimh. XX/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
 lena mbunaítear Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht[19].
 2. Déanfar téarmaí agus
 coinníollacha sonracha maidir le rannpháirtíocht tíortha comhlachaithe in
 “Fís 2020”, lena n‐áirítear an ranníocaíocht airgeadais, bunaithe ar
 olltáirgeacht intíre na tíre comhlachaithe a chinneadh trí bhíthin
 comhaontuithe idirnáisiúnta idir an Aontas agus na tíortha comhlachaithe.
 TEIDEAL II
 CUR CHUN FEIDHME
 CAIBIDIL I
 CUR CHUN FEIDHME, BAINISTÍOCHT AGUS CINEÁLACHA TACAÍOCHTA
 Airteagal 8
 Cur chun feidhme trí bhíthin cláir shonraigh agus na ranníocaíochta leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus
 Teicneolaíocht
 Cuirfear “Fís 2020” chun feidhme trí
 bhíthin cláir shonraigh chomhdhlúite agus ranníocaíochta airgeadais leis an
 Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht.
 Sa chlár sonrach sin, leagfar amach Cuid amháin
 le haghaidh gach ceann de na trí thosaíocht atá leagtha amach in Airteagal 5(2)
 agus Cuid amháin le haghaidh ghníomhaíochtaí díreacha neamhnúicléacha an
 Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde.
 Airteagal 9
 Bainistíocht
 1. Cuirfidh an Coimisiún
 “Fís 2020” chun feidhme i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. XXXX/2012 [Rialachán Airgeadais Nua].
 2. Féadfaidh
 an Coimisiún cuid de chur chun feidhme “Fís 2020” a chur ar iontaoibh na
 gcomhlachtaí cistiúcháin dá dtagraítear in Airteagal [55(1)(b)] de
 Rialachán (AE) Uimh. XXXX/2012
 [Rialachán Airgeadais Nua].
 Airteagal 10
 Cineálacha tacaíochta ón Aontas
 1. Tacóidh “Fís 2020” le
 gníomhaíochtaí indíreacha trí chineál amháin cistiúcháin nó níos mó dá
 bhforáiltear i Rialachán (AE) Uimh. XX/2012 [Rialachán Airgeadais Nua], go
 háirithe deontais, duaiseanna, soláthar agus ionstraimí airgeadais.
 2. Tacóidh “Fís 2020” le
 gníomhaíochtaí díreacha arna ngabháil ar láimh ag an Airmheán Comhpháirteach
 Taighde chomh maith.
 3. I
 gcás ina rannchuidíonn gníomhaíochtaí díreacha an Airmheáin Chomhpháirtigh
 Taighde le tionscnaimh arna mbunú faoi Airteagal 185 nó Airteagal 187
 den CFAE, ní ghlacfar leis an rannchuidiú sin mar chuid den ranníocaíocht
 airgeadais arna leithdháileadh do na tionscnaimh sin.
 Airteagal 11
 Rialacha maidir le rannpháirtíocht agus leathadh na
 dtorthaí
 Beidh feidhm ag na rialacha maidir le
 rannpháirtíocht agus leathadh na dtorthaí atá leagtha síos i Rialachán (AE) Uimh. XX/2012
 [Rialacha maidir le rannpháirtíocht agus leathadh] maidir le gníomhaíochtaí
 indíreacha.
 CAIBIDIL II
 CLÁRÚ
 ROINN I
 PRIONSABAIL
 GHINEARÁLTA
 Airteagal 12
 Comhairle sheachtrach agus dul i dteagmháil leis an
 tsochaí
 1. Chun “Fís 2020” a chur
 chun feidhme, cuirfear san áireamh comhairle agus ionchuir arna soláthar acu
 seo a leanas: grúpaí comhairleacha de shaineolaithe ardleibhéil, neamhspleácha
 arna mbunú ag an gCoimisiún; struchtúir idirphlé arna gcruthú faoi
 chomhaontuithe idirnáisiúnta eolaíochta agus teicneolaíochta; gníomhaíochtaí
 forásacha; comhairliúcháin phoiblí spriocdhírithe; agus próisis thrédhearcacha
 agus idirghníomhacha lena n‐áirithítear go dtacaítear le taighde
 freagrach agus nuálaíocht fhreagrach.
 2. Tabharfar
 aird iomlán ar ghnéithe ábhartha na gclár oibre um thaighde agus nuálaíocht
 arna mbunú ag Cláir Oibre Eorpacha Teicneolaíochta, Comhthionscnaimh
 Chlárúcháin agus Comhpháirtíochtaí Nuálaíochta Eorpacha.
 Airteagal 13
 Gníomhaíochtaí trasnaí
 1. Cuirfear naisc agus
 comhéadain chun feidhme ar fud thosaíochtaí “Fís 2020” agus faoina
 gcuimsiú. Maidir leis sin, tabharfar aird faoi leith
 ar fhorbairt agus ar chur i bhfeidhm príomhtheicneolaíochtaí cumasúcháin agus
 tionsclaíocha, ar nascadh ó fhionnachtain go dtí cur i bhfeidhm sa mhargadh, ar
 thaighde agus nuálaíocht thras‐earnálach, ar dhaonnachtaí agus
 eolaíochtaí sóisialta agus eacnamaíocha, ar fheidhmiú agus ar bhaint amach an
 Limistéir Eorpaigh Taighde a chothú, ar chomhar le tríú tíortha, ar nuálaíocht
 fhreagrach agus taighde freagrach lena n‐áirítear inscne, agus ar
 mhealltacht na gairme taighde a fheabhsú agus ar shoghluaisteacht thrasteorann
 agus thras‐earnála taighdeoirí a éascú.
 2. I gcás
 ina dtacaítear le gníomhaíocht indíreach a bhfuil baint mhór aici le roinnt de
 na tosaíochtaí atá leagtha amach in Airteagal 5(2) nó le roinnt cuspóirí
 sonracha laistigh de na tosaíochtaí sin, d’fhéadfaí an tsuim airgeadais le
 haghaidh na gníomhaíochta sin a chomhthiomsú ó na suimeanna arna leithdháileadh
 ar gach tosaíocht nó cuspóir sonrach lena mbaineann faoi seach.
 Airteagal 14
 Cineál athraitheach na heolaíochta, na teicneolaíochta, na
 nuálaíochta, na margaí agus na sochaí
 Cuirfear “Fís 2020” chun feidhme ar
 bhealach ina n‐áiritheofar go bhfuil na tosaíochtaí agus na
 gníomhaíochtaí lena dtacaítear ábhartha do riachtanais athraitheacha agus ina
 gcuirfear nádúr athraitheach na heolaíochta, na teicneolaíochta, na
 nuálaíochta, na margaí agus na sochaí san áireamh, i gcás ina gcuimsítear
 gnéithe gnó, eagraíochta agus sóisialta le nuálaíocht.
 Airteagal 15
 Comhionannas inscne
 Áiritheofar le “Fís 2020” go gcuirfear
 comhionannas inscne agus gné na hinscne chun cinn go héifeachtach in inneachar
 taighde agus nuálaíochta.
 Airteagal 16
 Prionsabail eiticiúla
 1. Beidh na gníomhaíochtaí
 taighde agus nuálaíochta go léir a dhéanfar faoi “Fís 2020” i gcomhréir le
 prionsabail eiticiúla agus leis an reachtaíocht ábhartha náisiúnta agus
 idirnáisiúnta agus le reachtaíocht ábhartha an Aontais, lena n‐áirítear
 an Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh agus an Coinbhinsiún Eorpach
 um Chearta an Duine agus a Phrótacail Fhorlíontacha.
 Tabharfar aird faoi leith ar phrionsabal na
 comhréireachta, ar an gceart chun príobháideachta, ar an gceart chun sonraí
 pearsanta a chosaint, ar cheart an duine chun sláine fisicí agus intinne, ar an
 gceart chun neamh‐idirdhealaithe agus ar an ngá le leibhéil arda chosanta
 ar shláinte an duine a áirithiú.
 2. Díreofar na gníomhaíochtaí
 taighde agus nuálaíochta a dhéanfar faoi “Fís 2020” ar iarratais
 shibhialta go heisiach.
 3. Ní chuirfear maoiniú ar fáil
 i gcomhair na réimsí taighde seo a leanas:
 (n)
 gníomhaíocht taighde a bhfuil sé d’aidhm léi daoine
 a chlónáil chun críocha atáirgthe;
 (o)
 gníomhaíocht taighde a bhfuil sé ar intinn í a
 úsáid chun oidhreacht ghéiniteach daoine a athrú agus mar sin bheadh na
 hathruithe sin inoidhreachta;
 (p)
 gníomhaíochtaí taighde a bhfuil
 sé beartaithe suthanna daonna a chruthú leo ar mhaithe le taighde amháin nó
 d’fhonn gaschealla a sholáthar, lena n‐áirítear trí aistriú núicléas
 cille sómaí.
 4. D’fhéadfaí maoiniú a
 sholáthar le haghaidh taighde ar ghaschealla daonna, daoine fásta agus suthach
 araon, ag brath ar inneachar an togra eolaíochta agus ar chreat dlí na
 mBallstát lena mbaineann. Ní dheonófar aon chistiú le
 haghaidh gníomhaíochtaí taighde a bhfuil toirmeasc orthu sna Ballstáit
 uile. Ní sholáthrófar cistiú maidir le haon ghníomhaíocht i mBallstát ina
 bhfuil gníomhaíocht den chineál sin toirmiscthe.
 5. D’fhéadfaí na réimsí taighde
 atá leagtha amach i mír 3 a athbhreithniú laistigh de chomhthéacs na
 meastóireachta eatramhaí atá leagtha amach in Airteagal 26(1) i bhfianaise
 an dul chun cinn eolaíochta.
 Airteagal 17
 Comhlántacht le cláir eile an Aontais
 Cuirfear “Fís 2020” chun feidhme ar
 bhealach a bheidh comhlántach le cláir chistiúcháin eile an Aontais, lena n‐áirítear
 na Cistí Struchtúracha.
 ROINN II
 RÉIMSÍ
 SONRACHA GNÍOMHAÍOCHTA
 Airteagal 18
 Fiontair bheaga agus mheánmhéide
 1. Tabharfar aird faoi leith ar
 rannpháirtíocht leormhaith fiontar beag agus meánmhéide (FBM) in
 “Fís 2020” a áirithiú, agus ar a áirithiú go mbeidh tionchar ag an gclár
 orthu ó thaobh na nuálaíochta de. Déanfar measúnuithe
 cainníochtúla agus cáilíochtúla ar rannpháirtíocht FBManna mar chuid de na
 socruithe meastóireachta agus faireacháin.
 2. Gabhfar
 gníomhaíochtaí sonracha ar láimh faoi chuimsiú an chuspóra shonraigh
 “Ceannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha” atá leagtha
 amach i bPointe 1 de Chuid II d’Iarscríbhinn I agus gach ceann de na cuspóirí
 sonracha faoin tosaíocht “Dúshláin shochaíocha” atá leagtha amach i bPointe 1
 go Pointe 6 de Chuid III d’Iarscríbhinn I. Beidh na gníomhaíochtaí sonracha sin
 i bhfoirm ionstraime FBM tiomnaithe a dhíreofar ar gach cineál FBM a bhfuil
 acmhainneacht nuálaíochta acu agus cuirfear chun feidhme í ar bhealach
 comhsheasmhach agus beidh sí curtha in oiriúint do riachtanais FBManna mar atá
 leagtha amach faoin gcuspóir sonrach “Nuálaíocht i bhFiontair Bheaga agus
 Mheánmhéide” i bPointe 3.3.(a) de Chuid II d’Iarscríbhinn I.
 3. Is cosúil
 go dtabharfar thart ar 15% den bhuiséad comhcheangailte iomlán le haghaidh an
 chuspóra shonraigh maidir le “Ceannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus
 tionsclaíocha” agus le haghaidh na tosaíochta “Dúshláin shochaíocha”
 d’Fhiontair Bheaga agus Mheánmhéide de thoradh ar an gcur chuige comhtháite atá
 leagtha amach i mír 1 agus i mír 2.
 Airteagal 19
 Comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí
 1. D’fhéadfaí “Fís 2020” a
 chur chun feidhme trí bhíthin comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí i gcás
 ina ngeallann na comhpháirtithe go léir lena mbaineann go dtacóidh siad le
 forbairt agus cur chun feidhme gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta de
 thábhacht straitéiseach d’iomaíochas agus do cheannaireacht thionsclaíoch an
 Aontais nó chun dul i ngleic le dúshláin shochaíocha shonracha.
 2. D’fhéadfadh
 rannpháirtíocht an Aontais sna comhpháirtíochtaí sin a bheith i gceann de na
 foirmeacha seo a leanas:
 (q)
 ranníocaíochtaí airgeadais ón Aontas le
 comhghnóthais arna mbunú ar bhonn Airteagal 187 den CFAE faoin Seachtú
 Creatchlár, faoi réir an leasaithe ar a gcuid gníomhartha bunúsacha; le
 comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí nua arna mbunú ar bhonn Airteagal 187
 den CFAE; agus le comhlachtaí cistiúcháin eile dá dtagraítear in Airteagal [55(1)(b)(v)
 nó (vii)] de Rialachán (AE) Uimh. XX/2012 [Rialachán Airgeadais Nua]. Ní chuirfear an cineál sin comhpháirtíochtaí chun feidhme
 ach amháin i gcás ina dtugtar bonn cirt dá leithéid de bharr raon feidhme na
 gcuspóirí a dtugtar fúthu agus scála na n‐acmhainní atá riachtanach;
 (r)
 comhaontú conarthach a dhéanamh idir na
 comhpháirtithe dá dtagraítear i mír 1, ina sonraítear cuspóirí na
 comhpháirtíochta, ceangaltais faoi seach na gcomhpháirtithe, príomhtháscairí
 feidhmíochta, agus na haschuir atá le soláthar, lena n‐áirítear
 gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta a aithint dá bhfuil tacaíocht ó
 “Fís 2020” ag teastáil.
 3. Aithneofar comhpháirtíochtaí
 príobháideacha poiblí ar bhealach oscailte agus trédhearcach bunaithe ar na
 critéir seo a leanas:
 (s)
 breisluach na gníomhaíochta ar leibhéal an Aontais;
 (t)
 scála an tionchair ar iomaíochas tionsclaíoch, fás
 inbhuanaithe agus saincheisteanna socheacnamaíocha;
 (u)
 an gealltanas fadtéarmach ó na
 comhpháirtithe go léir bunaithe ar chomhfhís agus ar chuspóirí atá sainithe go
 soiléir;
 (v)
 scála na n‐acmhainní lena
 mbaineann agus an cumas infheistíochtaí breise i dtaighde agus nuálaíocht a
 ghiaráil;
 (w)
 sainiú soiléir ar róil gach
 comhpháirtí agus príomhtháscairí feidhmíochta comhaontaithe thar an tréimhse
 roghnaithe.
 Airteagal 20
 Comhpháirtíochtaí poiblí poiblí
 1. Rannchuideoidh Fís 2020
 chun comhpháirtíochtaí poiblí poiblí a neartú i gcásanna ina gcuirtear
 gníomhaíochtaí ar leibhéal réigiúnach, náisiúnta nó idirnáisiúnta chun feidhme
 go comhpháirteach laistigh den Aontas.
 Tabharfar aird faoi leith ar thionscnaimh
 chomhchlárúcháin idir na Ballstáit.
 2. Féadfar tacú le
 comhpháirtíochtaí poiblí poiblí faoi chuimsiú na dtosaíochtaí atá leagtha amach
 in Airteagal 5(2), nó tharstu, go háirithe trí na bealaí seo a leanas:
 (x)
 ionstraim ERA-NET ina n‐úsáidtear deontais
 chun tacú le comhpháirtíochtaí poiblí poiblí ina n‐ullmhúchán, struchtúir
 líonraithe a bhunú, ceapadh, cur chun feidhme agus comhordú
 comhghníomhaíochtaí, chomh maith le cur le comhghlaonna aonair agus gníomhartha
 de chineál trasnáisiúnta;
 (y)
 rannpháirtíocht an Aontais i gcláir arna ngabháil
 ar láimh ag roinnt Ballstát i gcomhréir le hAirteagal 185 den CFAE.
 Chun críocha phointe (a), beidh cistiú breise
 coinníollach ar leibhéal suntasach ceangaltas airgeadais roimh ré ó na haonáin
 rannpháirteacha sna comhghlaonna agus gníomhaíochtaí. Féadfaidh
 cuspóir chun rialacha agus módúlachtaí cur chun feidhme na gcomhghlaonna agus
 na ngníomhaíochtaí a chomhchuibhiú a bheith san áireamh san ionstraim ERA-NET.
 Féadfar í a úsáid freisin le hullmhú le haghaidh tionscnaimh de bhun Airteagal 185
 den CFAE.
 Chun críocha phointe (b) ní mholfar tionscnaimh dá
 leithéidí ach amháin i gcásanna ina bhfuil gá le struchtúr cur chun feidhme tiomnaithe
 agus ina bhfuil ardleibhéal tiomantais ó na tíortha rannpháirteacha do
 chomhtháthú ar leibhéil eolaíochta, bainistíochta agus airgeadais. Ina theannta
 sin, aithneofar tograí maidir le tionscnaimh dá dtagraítear i bpointe (b) ar
 bhonn na gcritéar seo a leanas go léir:
 (z)
 sainiú soiléir ar an gcuspóir a rachfar ina bhun
 agus a ábharthacht do chuspóirí “Fís 2020” agus do chuspóirí beartais níos
 leithne an Aontais;
 (aa)
 ceangaltais airgeadais shoiléire na dtíortha
 rannpháirteacha, lena n‐áirítear réamhcheangaltais chun infheistíochtaí
 náisiúnta nó réigiúnacha a chomhthiomsú le haghaidh taighde agus nuálaíochta
 trasnáisiúnta;
 (bb)
 breisluach na gníomhaíochta ar leibhéal an Aontais;
 (cc)
 an mhais chriticiúil, maidir le méid agus líon na
 gclár lena mbaineann, cosúlacht na ngníomhaíochtaí agus an scair de thaighde
 ábhartha a chumhdaítear leo;
 (dd)
 éifeachtúlacht Airteagal 114 den CFAE mar an
 bealach is iomchuí chun na cuspóirí a bhaint amach.
 Airteagal 21
 Comhar idirnáisiúnta le tríú tíortha agus le heagraíochtaí
 idirnáisiúnta
 1. Beidh aonáin arna mbunú i
 dtríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta incháilithe chun páirt a ghlacadh
 i ngníomhaíochtaí indíreacha de chuid “Fís 2020” faoi na coinníollacha atá
 leagtha amach i Rialachán (AE) XX/XX [Rialacha maidir le Rannpháirtíocht]. Déanfar an comhar idirnáisiúnta le tríú tíortha agus le
 heagraíochtaí idirnáisiúnta a chur chun cinn thar “Fís 2020” agus laistigh
 di freisin d’fhonn na cuspóirí seo a leanas a bhaint amach go háirithe:
 (ee)
 an tAontas a dhéanamh níos fearr agus níos
 tarraingtí i gcúrsaí taighde agus nuálaíochta, chomh maith le feabhas a chur ar
 iomaíochas eacnamaíoch agus tionsclaíoch an Aontais;
 (ff)
 dul i ngleic go héifeachtach leis na dúshláin
 shochaíocha dhomhanda;
 (gg) tacú le cuspóirí seachtracha an Aontais agus lena
 chuspóirí maidir le beartais forbraíochta a bhaint amach, rud a chomhlánóidh na
 cláir sheachtracha agus na cláir fhorbraíochta.
 2. Is ar bhonn comhleasa agus
 comhshochair a chuirfear chun feidhme na spriocghníomhaíochtaí arb éard is
 cuspóir leo an comhar le tríú tíortha áirithe nó le grúpaí áirithe de thríú
 tíortha a chur chun cinn, agus cuirfear san áireamh a gcumas san eolaíocht agus
 sa teicneolaíocht, na deiseanna margaidh a ghabhann leo, agus an tionchar a
 mheastar a bheidh acu.
 Ba cheart rochtain chómhalartach ar chláir sna
 tríú tíortha a chothú. D’fhonn an tionchar is fearr a bhaint amach, cuirfear
 chun cinn an comhar agus sineirgí le tionscnaimh de chuid na mBallstát agus na
 dtíortha comhlachaithe.
 Cuirfear san áireamh leis na tosaíochtaí comhair
 na nithe seo a leanas: forbairtí i mbeartas an Aontais, deiseanna chun comhar a
 dhéanamh le tríú tíortha, chomh maith le heasnaimh a d’fhéadfadh a bheith ar
 chórais mhaoine intleachtúla sna tríú tíortha.
 3. Ina theannta sin, cuirfear
 chun feidhme gníomhaíochtaí cothrománacha agus trasnaí arb éard is aidhm leo
 forbairt straitéiseach ar an gcomhar idirnáisiúnta a chur chun cinn, agus
 déanfar sin faoi “Fís 2020”, faoin gcuspóir sonrach “Sochaithe
 cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána” atá leagtha amach i bPointe 6.3.2(d) de
 Chuid III d’Iarscríbhinn I.
 Airteagal 22
 Faisnéis, cumarsáid agus scaipeadh torthaí
 Déanfaidh an Coimisiún Eorpach gníomhaíochtaí
 faisnéise agus cumarsáide maidir le “Fís 2020” a chur chun feidhme, lena n‐áirítear
 bearta cumarsáide maidir le tionscadail agus le torthaí tacaithe.
 Rannchuideoidh an buiséad atá leithdháilte ar an gcumarsáid faoi
 “Fís 2020” freisin le cumarsáid chorparáideach a
 dhéanamh maidir le tosaíochtaí polaitiúla an Aontais, ar an gcoinníoll go
 mbaineann siad le cuspóir ginearálta an Rialacháin seo.
 Beidh gníomhaíochtaí chun faisnéis a scaipeadh
 agus chun gníomhaíochtaí cumarsáide a dhéanamh ina dtasc ríthábhachtach faoi
 gach ceann de na gníomhaíochtaí a dtacaítear leo faoi “Fís 2020”.
 Ina theannta sin, tacófar
 leis na gníomhaíochtaí sonracha seo:
 (a)
 tionscnaimh atá dírithe ar an bpobal a chur ar an
 eolas maidir le cistiú a fháil faoi “Fís 2020” agus rochtain ar an gcistiú
 sin a éascú, go háirithe i gcás na réigiún sin nó na gcineálacha sin
 rannpháirtithe a bhíonn faoi ghannionadaíocht;
 (b)
 sainchúnamh a thabhairt do thionscadail agus do
 chuibhreannais chun rochtain a thabhairt dóibh ar na scileanna is gá chun
 torthaí a chur in iúl agus a scaipeadh ar an mbealach is fearr;
 (c)
 gníomhaíochtaí a thugann le chéile torthaí ó raon
 tionscadal, lena n‐áirítear iad siúd a d’fhéadfaí a mhaoiniú ó fhoinsí
 eile, chun bunachair shonraí áisiúla agus tuarascálacha ina ndéantar achoimre
 ar na torthaí is tábhachtaí a chur ar fáil;
 (d)
 torthaí a scaipeadh do lucht ceaptha beartas, lena
 n‐áirítear comhlachtaí um chaighdeánú, chun na comhlachtaí iomchuí a
 spreagadh chun úsáid a bhaint as na torthaí a bhaineann le beartas ar leibhéil
 idirnáisiúnta, náisiúnta, réigiúnacha agus an Aontais féin;
 (e)
 tionscnaimh chun idirphlé agus díospóireacht leis
 an bpobal a chothú faoi chúrsaí eolaíochta, teicneolaíochta agus nuálaíochta,
 agus chun leas a bhaint as na meáin shóisialta agus as teicneolaíochtaí agus
 modheolaíochtaí eile atá nuálach;
 CAIBIDIL III
 RIALÚ
 Airteagal 23
 Rialú agus iniúchadh
 1. An córas rialaithe a bhunófar
 chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ceapfar é chun urrús réasúnach a
 thabhairt go ndéanfar bainistíocht leormhaith ar na rioscaí a bhaineann le
 héifeacht agus le héifeachtúlacht na n‐oibríochtaí, agus ar dhlíthiúlacht
 agus ar rialtacht na n‐idirbheart is bun leo freisin, agus cuirfear san
 áireamh gur ar bhonn ilbhliantúil a dhéantar na cláir, chomh maith leis na
 cineálacha íocaíochtaí lena mbaineann.
 2. Áiritheofar leis an gcóras rialaithe go mbeidh cothromaíocht
 iomchuí idir iontaobhas agus rialú, agus cuirfear san áireamh costais
 riaracháin agus costais eile ar gach leibhéal, ionas go mbainfear amach
 cuspóirí “Fís 2020” agus go meallfar chuige na taighdeoirí is fearr agus
 na fiontair is nuálaí.
 3. Mar chuid den chóras
 rialaithe, déanfar an straitéis iniúchóireachta le haghaidh caiteachais ar
 ghníomhaíochtaí indíreacha faoi “Fís 2020” a bhunú ar iniúchadh airgeadais
 arna dhéanamh ar shampla ionadaíoch den chaiteachas thar an gcreatchlár ar fad.
 Comhlánófar an sampla ionadaíoch seo le rogha a bhunófar ar mheasúnú ar na
 rioscaí a bhaineann leis an gcaiteachas.
 Déanfar iniúchtaí ar an gcaiteachas ar
 ghníomhaíochtaí indíreacha arna ndéanamh faoi “Fís 2020” ar bhealach
 comhtháite agus i gcomhréir le prionsabail na barainneachta, na
 héifeachtúlachta agus na héifeachtachta d’fhonn dualgas na hiniúchóireachta a
 dhéanamh níos éasca do na rannpháirtithe.
 Airteagal 24
 Leasanna airgeadais an Aontais a chosaint
 1. Agus gníomhaíochtaí arna
 maoiniú faoin Rialacháin seo á gcur chun feidhme, déanfaidh an Coimisiún bearta
 iomchuí chun a áirithiú go ndéantar leasanna airgeadais an Aontais a chosaint,
 lena n‐áirítear na bearta seo a leanas: bearta coisctheacha a chur i
 bhfeidhm i gcoinne calaoise, éilliú nó gníomhaíochtaí neamhdhleathacha ar bith
 eile; seiceálacha éifeachtacha a dhéanamh agus, má bhraitear neamhrialtachtaí,
 na méideanna a íocadh go míchuí a aisghabháil; agus, nuair is iomchuí, pionóis
 atá éifeachtach, comhréireach agus díspreagthach a ghearradh.
 2. Beidh
 cumhacht iniúchóireachta ag an gCoimisiún nó ag a chuid ionadaithe agus ag an
 gCúirt Iniúchóirí ar bhonn doiciméad agus seiceálacha agus cigireachtaí ar an
 láthair, agus beidh feidhm ag an gcumhacht sin ar gach tairbhí deontais,
 conraitheoir, fochonraitheoir agus tríú páirtí eile a bhfuil cistí faighte acu
 ón Aontas faoi “Fís 2020”.
 Gan dochar do mhír 3, féadfaidh an Coimisiún
 iniúchtaí a dhéanamh suas le ceithre bliana i ndiaidh na híocaíochta deiridh.
 3. Féadfaidh an Oifig Eorpach
 Frith‐Chalaoise (OLAF) seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair a
 dhéanamh ar oibreoirí eacnamaíocha a bhaineann go díreach nó go hindíreach leis
 an gcistiú sin i gcomhréir leis na nósanna imeachta atá leagtha síos i
 Rialachán ón gComhairle (Euratom, CE) Uimh. 2185/96[20]
 d’fhonn a fháil amach an ndearnadh aon chalaois, éilliú nó gníomhaíocht neamhdhleathach
 ar bith eile a rinne difear do leasanna airgeadais an Aontais maidir le
 comhaontú deontais nó le cinneadh faoi dheontas nó le conradh maidir le cistiú
 a fháil ón Aontas.
 4. Gan
 dochar do mhír 1 ná do mhír 2 ná do mhír 3, trí bhíthin comhaontuithe comhair
 le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta agus trí bhíthin
 comhaontuithe deontais agus cinntí deontais agus conarthaí a thig ón Rialachán
 seo a chur chun feidhme, tabharfar cead go sainráite don Choimisiún, don Chúirt
 Iniúchóirí agus do OLAF a leithéid d’iniúchtaí, de sheiceálacha ar an láthair
 agus de chigireachtaí a dhéanamh.
 CAIBIDIL IV
 FAIREACHÁN AGUS MEASTÓIREACHT
 Airteagal 25
 Faireachán
 1. Déanfaidh
 an Coimisiún faireachán bliantúil ar chur chun feidhme “Fís 2020”, ar an
 gclár sonrach a ghabhann léi agus ar ghníomhaíochtaí na hInstitiúide Eorpaí um
 Nuálaíocht agus Teicneolaíocht. Áireofar leis sin faisnéis faoi ábhair thrasnaí
 amhail inbhuaine agus an t-athrú aeráide, lena n‐áirítear faisnéis faoin
 méid caiteachais a bhaineann le cúrsaí aeráide.
 2. Déanfaidh an Coimisiún
 tuarascáil ar thorthaí an fhaireacháin sin agus scaipfidh sé na torthaí sin.
 Airteagal 26
 Meastóireacht
 1. Déanfar
 na meastóireachtaí ar bhealach sách tráthúil chun fónamh don phróiseas
 cinnteoireachta.
 (a)
 Tráth nach déanaí ná deireadh na bliana 2017,
 déanfaidh an Coimisiún, le cúnamh ó shaineolaithe neamhspleácha, athbhreithniú
 ar an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht. De dhroim an
 athbhreithnithe sin, cuirfear ar fáil an dara leithdháileadh cistí ar an
 Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht mar atá leagtha amach in Airteagal 6(3).
 San athbhreithniú, déanfar measúnú ar an dul chun cinn atá á dhéanamh ag an
 Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht maidir leis na nithe seo a
 leanas:
 (i) an leibhéal ídithe a dhéantar ar an
 gcéad leithdháileadh cistí atá leagtha amach in Airteagal 6(3), áit a
 ndéantar idirdhealú idir an méid airgid a chaithfear leis an gcéad bhabhta de
 na Pobail Eolais agus Nuálaíochta agus éifeacht an airgid shíl le haghaidh na
 dara céime; agus cumas na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht
 chun cistí a mhealladh ó na comhpháirtithe sna Pobail Eolais agus Nuálaíochta
 agus ón earnáil phríobháideach, faoi mar atá leagtha amach i Rialachán XX/2012 [Rialachán
 EIT arna athbhreithniú];
 (ii) an t-uainiú
 comhaontaithe chun an tríú babhta de Phobail Eolais agus Nuálaíochta a chruthú,
 agus na riachtanais airgeadais a mheastar a bheith ar na cinn atá ann cheana
 féin de réir a bhforbartha sonraí féin; agus
 (iii) an méid atá déanta
 ag an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht agus ag na Pobail
 Eolais agus Nuálaíochta ar son na tosaíochta chun dúshláin shochaíocha a
 réiteach agus ar son an chuspóra shonraigh maidir leis an “gceannaireacht i
 dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha” sa chlár “Fís 2020”.
 (b)
 Tráth nach déanaí ná deireadh na bliana 2017, agus
 tar éis a chur san áireamh an mheastóireacht ex-post ar an Seachtú Creatchlár
 atá le críochnú faoi dheireadh na bliana 2015 agus an t-athbhreithniú ar an
 Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht, déanfaidh an Coimisiún,
 le cúnamh ó shaineolaithe neamhspleácha, meastóireacht eatramhach ar
 “Fís 2020”, ar an gclár sonrach a ghabhann léi, lena n‐áirítear an
 Chomhairle Eorpach um Thaighde, agus ar ghníomhaíochtaí na hInstitiúide Eorpaí
 um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht, ar mhórghníomhartha (ar leibhéal na dtorthaí
 agus an dul chun cinn a bheidh déanta i dtreo tionchair a imirt) chuspóirí
 “Fís 2020” agus ar ábharthacht leanúnach na mbeart uile, agus ar
 éifeachtúlacht agus ar úsáid na n‐acmhainní, ar an raon feidhme a bheidh
 ann chun a thuilleadh simplithe a dhéanamh, agus ar bhreisluach an Aontais. Cuirfear san áireamh sa mheastóireacht sin freisin gnéithe
 a bhaineann le deiseanna cistiúcháin a chur ar fáil do rannpháirtithe i ngach
 réigiún, d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide, agus don chothromaíocht inscne a
 chur chun cinn. Sa bhreis air sin, cuirfear san áireamh sa mheastóireacht an
 méid arna déanamh leis na bearta ar son thosaíochtaí an Aontais maidir le fás
 cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach a bhaint amach agus maidir leis na
 torthaí ar thionchar fadtéarmach na mbeart réamhtheachtach.
 (c)
 Tráth nach déanaí ná deireadh
 na bliana 2023, déanfaidh an Coimisiún, le cúnamh ó shaineolaithe
 neamhspleácha, meastóireacht ex-post ar “Fís 2020”, ar an gclár sonrach a
 ghabhann léi agus ar ghníomhaíochtaí na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus
 Teicneolaíocht. Cumhdófar leis sin an réasúnaíocht is bun le “Fís 2020”,
 an chaoi a chuirfear chun feidhme í agus na mórghníomhartha a dhéanfar lena
 linn, chomh maith le tionchair fhadtéarmacha na mbeart agus a inbhuaine a
 bheidh siad, chun fónamh do chinneadh a dhéanamh maidir le beart ina dhiaidh
 sin a athnuachan, a athrú nó a chur ar fionraí.
 2. Trí bhíthin na dtáscairí
 feidhmíochta le haghaidh na gcuspóirí ginearálta agus le haghaidh na
 hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht, faoi mar atá leagtha
 amach sa réamhrá le hIarscríbhinn I a ghabhann leis an Rialachán seo, agus trí
 bhíthin na gcuspóirí sonracha faoi mar atá bunaithe sa chlár sonrach, lena n‐áirítear
 na bonnlínte iomchuí, socrófar na coinníollacha is gá chun meastóireacht a
 dhéanamh ar an gcaoi a mbeifear ag tabhairt faoi chuspóirí “Fís 2020” a
 bhaint amach.
 3. Soláthróidh
 na Ballstáit don Choimisiún na sonraí agus an fhaisnéis is gá chun gur féidir
 faireachán agus meastóireacht a dhéanamh ar na bearta lena mbaineann.
 4. Cuirfidh
 an Coimisiún in iúl do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle, do Choiste
 Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus do Choiste na Réigiún torthaí na
 meastóireachtaí sin ar “Fís 2020”, chomh maith lena chuid barúlacha féin.
 TEIDEAL III
 FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA
 Airteagal 27
 Aisghairm agus forálacha idirthréimhseacha
 1. Déantar aisghairm ar
 Chinneadh Uimh. 1982/2006/CE le héifeacht ón 1 Eanáir 2014.
 2. Mar sin féin, beidh aon ghníomhaíochtaí
 arna dtionscnamh faoi Chinneadh
 Uimh. 1982/2006/CE agus aon oibleagáidí
 airgeadais a bhaineann leis na gníomhaíochtaí sin faoi réir an Chinnidh sin go
 dtí go gcuirfear i gcrích iad.
 3. D’fhéadfadh
 go gcumhdófaí leis an leithdháileadh airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 6
 na costais a bhaineann le cúnamh teicneolaíochta agus riaracháin a theastaíonn
 chun an t-aistriú idir an clár seo agus na bearta a glacadh faoi Chinneadh Uimh. 1982/2006/CE a áirithiú.
 Airteagal 28
 Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an tríú
 lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
 Beidh an Rialachán seo ina cheangal
 go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.
 Arna dhéanamh sa Bhruiséil, 30.11.2011
 Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar
 ceann na Comhairle
 An tUachtarán An
 tUachtarán
 IARSCRÍBHINN I
 Treoirlínte do na cuspóirí sonracha agus do na
 gníomhaíochtaí
 Tá sé mar chuspóir ginearálta ag “Fís 2020”
 geilleagar a bheidh bunaithe ar an eolas agus ar an nuálaíocht a thógáil ar fud
 an Aontais ar fad, agus cur leis an bhforbairt inbhuanaithe freisin. Tacóidh sí
 leis an straitéis Eoraip 2020 agus le beartais eile de chuid an Aontais freisin,
 chomh maith leis an Limistéar Eorpach Taighde a bhaint amach agus a fheidhmiú.
 Is iad seo a leanas na táscairí feidhmíochta
 chun an dul chun cinn a mheasúnú i gcoinne an chuspóra ginearálta sin:
 –
 sprioc Eoraip 2020 maidir le taighde agus le
 forbairt (3% den olltáirgeacht intíre);
 –
 príomhtháscaire Eoraip 2020 maidir le
 nuálaíocht.
 Rachfar i mbun an chuspóra ginearálta seo trí
 bhíthin trí cinn de thosaíochtaí atá éagsúil lena chéile ach, san am céanna, a
 threisíonn a chéile, agus beidh tacar cuspóirí sonracha mar chuid de gach ceann
 de na tosaíochtaí sin. Cuirfear chun feidhme iad ar
 bhealach leanúnach d’fhonn caidreamh a chothú idir na cuspóirí sonracha
 difriúla, d’fhonn dúbláil iarrachtaí a sheachaint agus d’fhonn a gcomhthionchar
 a threisiú.
 Rannchuideoidh an tAirmheán Comhpháirteach
 Taighde le cuspóir ginearálta agus le tosaíochtaí “Fís 2020” a bhaint
 amach, agus beidh sé mar chuspóir sonrach aige tacaíocht eolaíochta agus
 teicneolaíochta atá dírithe ar chustaiméirí a thabhairt do bheartais an
 Aontais.
 Rannchuideoidh an
 Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht le cuspóir ginearálta agus
 le tosaíochtaí “Fís 2020” a bhaint amach, agus beidh sé mar chuspóir
 sonrach aici triantán an eolais - an taighde, an nuálaíocht agus an t-oideachas
 - a chomhtháthú ina chéile. Is iad seo a leanas na táscairí chun feidhmíocht na
 hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht a mheasúnú:
 –
 eagraíochtaí ó ollscoileanna, ón earnáil ghnó agus
 ó earnáil an taighde atá comhtháite sna Pobail Eolais agus Nuálaíochta;
 –
 comhoibriú laistigh de thriantán an eolais d’fhonn
 táirgí agus próisis nuálacha a fhorbairt.
 Leagtar amach san Iarscríbhinn seo na
 treoirlínte do na cuspóirí sonracha agus do na gníomhaíochtaí sin dá
 dtagraítear in Airteagal 5(2), (3) agus (4).
 Cuid I. Tosaíocht ‘Eolaíocht den scoth’
 Is éard is aidhm
 leis an gCuid seo bonn eolaíochta an Aontais a threisiú agus a leathnú agus an
 Limistéar Eorpach Taighde a dhaingniú d’fhonn córas taighde agus nuálaíochta an
 Aontais a dhéanamh níos iomaíche ar fud an domhain. Tá
 na ceithre chuspóir shonracha seo a leanas inti:
 (a)
 Trí bhíthin na Comhairle Eorpaí um Thaighde,
 soláthrófar cistiú tarraingteach agus solúbtha chun cur ar chumas taighdeoirí
 tréitheacha cruthaitheacha, agus dá bhfoirne, dul i mbun oibre ar na gnéithe is
 fearr gealladh agus is nua-aimseartha den eolaíocht, ar bhonn iomaíochta ar fud
 an Aontais.
 (b)
 Trí bhíthin teicneolaíochtaí sa todhchaí agus
 teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn, tabharfar tacaíocht don
 chomhoibriú sa taighde d’fhonn feabhas a chur ar chumas na hEorpa nuálaíocht
 cheannródaíoch, réabhlóideach a bhaint amach. Cothófar
 leo an comhoibriú eolaíochta idir disciplíní éagsúla ar smaointe úrnua,
 ardriosca, agus cuirfear dlús leis an bhforbairt ar na réimsí úra sin den
 eolaíocht agus den teicneolaíocht is fearr gealladh, chomh maith leis an
 struchtúrú ar na comhphobail eolaíochta a fhreagraíonn do na réimsí sin ar fud
 an Aontais.
 (c)
 Trí bhíthin ghníomhaíochtaí Marie Curie,
 soláthrófar oiliúint nuálach den scoth ar an taighde, chomh maith le deiseanna
 tarraingteacha chun dul chun cinn a dhéanamh sa ghairm agus chun eolas a
 mhalartú, trí bhíthin shoghluaisteacht na dtaighdeoirí thar theorainneacha agus
 idir na hearnálacha d’fhonn iad a ullmhú chun dul i ngleic leis na dúshláin
 shochaíocha reatha agus leis na dúshláin amach anseo.
 (d)
 Trí bhíthin an bhonneagair
 taighde, forbrófar an bonneagar Eorpach taighde don bhliain 2020 agus ina
 dhiaidh sin, cothófar a gcumas chun nuálaíochta agus a gcaipiteal daonna, agus
 comhlánófar iad sin leis an mbeartas de chuid an Aontais lena mbaineann siad
 agus leis an gcomhar idirnáisiúnta.
 Léiríodh cheana go bhfuil breisluach ard orthu sin go léir don Aontas. Arna nglacadh le chéile, is tacar cumhachtach, cothromúil
 de ghníomhaíochtaí iad agus, arna gcomhdhéanamh le gníomhaíochtaí eile ar
 leibhéil náisiúnta agus réigiúnacha, téann siad i ngleic leis an réimse iomlán
 riachtanais atá ag an Eoraip maidir leis an eolaíocht agus leis an
 teicneolaíocht cheannródaíoch. Trí bhíthin iad a thabhairt le chéile in aon
 chlár amháin, beifear in ann iad a fheidhmiú ar bhealach níos comhchuí,
 cuíchóirithe, simplithe agus níos dírithe agus, san am céanna, an leanúnachas
 atá chomh tábhachtach sin dá n‐éifeacht a choinneáil ar bun.
 Is de nádúr na ngníomhaíochtaí a bheith dírithe ar
 an am atá amach romhainn, iad ag cothú scileanna san fhadtéarma, ag díriú ar an
 gcéad ghlúin eile den eolaíocht, den teicneolaíocht, de thaighdeoirí agus den
 nuálaíocht, agus ag tabhairt tacaíochta do dhaoine tréitheacha atá ag teacht
 chun cinn ar fud an Aontais ar fad, as tíortha comhlachaithe agus as an domhan
 mór féin. I bhfianaise é a bheith dírithe ar an eolaíocht agus a chuid
 socruithe cistiúcháin a bheith ón mbun aníos agus dírithe ar lucht
 imscrúdaithe, beidh ról tábhachtach ag comhphobal Eorpach na heolaíochta maidir
 le cinneadh a dhéanamh ar na réimsí taighde a dtabharfar fúthu faoin gclár.
 Cuid II. Tosaíocht ‘Ceannaireacht thionsclaíoch’
 Is éard is aidhm leis an gCuid seo dlús a chur
 leis an bhforbairt ar theicneolaíochtaí agus ar nuálaíochtaí a bheidh mar thaca
 agus mar bhonn ag gnólachtaí sa todhchaí, agus cuidiú le fiontair bheaga agus
 mheánmhéide san Eoraip a bheith ina gcuideachtaí ceannródaíocha sa domhan mór. Tá na trí chuspóir shonracha seo a leanas inti:
 (a)
 Trí bhíthin na ceannaireachta i
 dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha, cuirfear ar fáil
 tacaíocht don taighde, don fhorbairt agus do thaispeántais ar theicneolaíochtaí
 faisnéise agus cumarsáide, ar nanaitheicneolaíocht, ar ábhair shárfhorbartha,
 ar an mbiteicneolaíocht, ar an ardmhonaraíocht agus ar an ardphróiseáil, agus
 ar chúrsaí spáis. Leagfar béim ar an gcaidreamh agus
 ar an gcóineasú ar fud na dteicneolaíochtaí difriúla agus eatarthu freisin.
 (b)
 Is éard is aidhm leis an rochtain ar mhaoiniú
 riosca sárú a dhéanamh ar easnaimh ar infhaighteacht fiachais agus ar
 mhaoiniú cothromais le haghaidh cuideachtaí agus tionscadal atá dírithe ar an
 taighde, ar an bhforbairt nó ar an nuálaíocht i ngach céim dá bhforbairt. In éineacht le hionstraim chothromais an Chláir le haghaidh
 Iomaíochas na bhFiontar Beag agus Meánmhéide, tabharfaidh sé tacaíocht don
 fhorbairt ar chaipiteal riosca ar leibhéal an Aontais.
 (c)
 Trí bhíthin na nuálaíochta i bhFiontair Bheaga
 agus Mheánmhéide, spreagfar gach cineál nuálaíochta i bhfiontair bheaga
 agus mheánmhéide, agus díreofar orthu siúd a bhfuil sé de chumas acu fás a
 dhéanamh agus a bheith ina gcuideachtaí idirnáisiúnta sa mhargadh aonair agus
 thairis sin.
 Déanfar na gníomhaíochtaí de réir clár oibre
 atá dírithe ar ghnó. Feidhmeoidh na buiséid le
 haghaidh na gcuspóirí sonracha ‘Rochtain ar mhaoiniú riosca’ agus ‘An
 nuálaíocht i bhFiontair Bheaga agus Mheánmhéide’ de réir loighce atá dírithe ar
 an éileamh, ón mbun aníos, gan aon tosaíochtaí réamhchinntithe a dhéanamh.
 Comhlánófar iad sin trí úsáid a bhaint as ionstraimí airgeadais agus as
 ionstraim atá tiomnaithe d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide de réir loighce
 atá dírithe ar bheartais faoi chuimsiú na Coda ar ‘Dhúshláin shochaíocha’ agus
 an chuspóra shonraigh ‘An cheannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus
 tionsclaíocha’.
 Beidh cur chuige
 comhtháite i bhfeidhm i “Fís 2020” maidir le rannpháirtíocht na bhfiontar
 beag agus meánmhéide, rud a fhágann go bhféadfadh go dtabharfaí d’fhiontair
 bheaga agus mheánmhéide thart ar 15% d’iomlán na mbuiséad, arna nglacadh le
 chéile, le haghaidh na gcuspóirí sonracha go léir maidir le dúshláin
 shochaíocha agus leis an gcuspóir sonrach ‘An cheannaireacht i
 dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha’.
 Sa chuspóir sonrach ‘An
 cheannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha’, leanfar cur
 chuige atá dírithe ar an teicneolaíocht chun forbairt a dhéanamh ar
 theicneolaíochtaí cumasúcháin a d’fhéadfaí a úsáid i roinnt réimsí, tionscal
 agus seirbhísí. Na teicneolaíochtaí sin a rachaidh i ngleic le dúshláin
 shochaíocha, tacófar le hiad a chur i bhfeidhm, chomh maith leis na dúshláin
 shochaíocha féin.
 Cuid III. Tosaíocht ‘Dúshláin shochaíocha’
 Freagraíonn an Chuid seo go díreach do
 thosaíochtaí an bheartais agus do na dúshláin shochaíocha atá aitheanta sa
 straitéis Eoraip 2020, agus is éard is aidhm léi an mhais chriticiúil is
 gá chun spriocanna an Aontais maidir lena bheartas ar thaighde agus ar
 iarrachtaí ar nuálaíocht a dhéanamh a spreagadh. Díreofar
 an cistiú ar na cuspóirí sonracha seo a leanas:
 (a)
 An tsláinte, an t-athrú déimeagrafach agus an
 dea-bhail;
 (b)
 Sábháilteacht an tsoláthair bia, an talmhaíocht
 inbhuanaithe, taighde ar chúrsaí na mara agus ar chúrsaí muirí, agus an
 bithgheilleagar;
 (c)
 Fuinneamh atá slán, glan agus
 éifeachtúil;
 (d)
 Iompar atá cliste, glas agus
 comhtháite;
 (e)
 Gníomhaíocht ar mhaithe leis an
 aeráid, éifeachtúlacht acmhainní agus amhábhair;
 (f)
 Sochaithe cuimsitheacha,
 nuálaíocha agus slána.
 Beidh cur chuige atá dírithe ar na dúshláin
 sin i bhfeidhm sna gníomhaíochtaí ar fad, agus díreofar go háirithe ar
 thosaíochtaí beartais gan réamhchinneadh a dhéanamh ar na teicneolaíochtaí nó
 ar na réitigh ba cheart a fhorbairt. Leagfar béim ar
 mhais chriticiúil d’acmhainní agus d’eolas a thabhairt le chéile ó réimsí, ó
 theicneolaíochtaí agus ó dhisciplíní éagsúla eolaíochta d’fhonn dul i ngleic
 leis na dúshláin. Cumhdófar leis na gníomhaíochtaí an próiseas ar fad ón
 taighde go dtí an margadh, agus leagfar béim úr ar ghníomhaíochtaí a bhaineann
 leis an nuálaíocht, amhail scéimeanna píolótacha, taispeántais, trialacha
 sábháilte, tacaíocht don soláthar poiblí, ceapadh, nuálaíocht atá dírithe ar na
 húsáideoirí deiridh, an nuálaíocht shóisialta, agus an chaoi a nglacann an
 margadh le nuálaíochtaí.
 Beidh na heolaíochtaí
 sóisialta agus na daonnachtaí ina ndlúthchuid de na gníomhaíochtaí chun dul i ngleic
 leis na dúshláin ar fad. Ina theannta sin, tacófar leis an bhforbairt a bheidh
 mar bhonn agus mar thaca ag na disciplíní sin faoin gcuspóir sonrach ‘Sochaithe
 cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána’. Díreofar an tacaíocht freisin ar bhonn
 láidir fianaise a chur ar fáil chun beartas a cheapadh ar leibhéil
 idirnáisiúnta, náisiúnta, réigiúnacha, agus an Aontais féin. Toisc gur dúshláin
 dhomhanda atá i gcuid mhaith de na dúshláin, beidh an comhar straitéiseach le
 tríú tíortha ina dhlúthchuid de gach dúshlán. Ina theannta sin, cuirfear ar
 fáil tacaíocht thrasnaí don chomhar idirnáisiúnta faoin gcuspóir sonrach
 ‘Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána’.
 Áirítear leis an gcuspóir
 sonrach ‘Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána’ freisin gníomhaíocht
 chun an bhearna idir an taighde agus an nuálaíocht a dhúnadh, agus tá bearta
 sonracha ann chun ardchaighdeáin a spreagadh sna réigiúin bheagfhorbartha den
 Aontas.
 Beidh gníomhaíochtaí an Airmheáin
 Chomhpháirtigh Taighde ina ndlúthchuid de “Fís 2020” d’fhonn tacaíocht
 stóinsithe atá bunaithe ar fhianaise a chur ar fáil do bheartais an Aontais. Díreofar iad sin ar riachtanais na gcustaiméirí, agus
 comhlánófar iad le gníomhaíochtaí atá dírithe ar an am atá amach romhainn.
 Beidh ról tábhachtach ag
 an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht trí bhíthin taighde,
 oideachas agus nuálaíocht den scoth a thabhairt le chéile, rud a dhéanfaidh
 triantán an eolais a chomhtháthú. Déanfaidh an EIT sin go príomha trí bhíthin
 na bPobal Eolais agus Nuálaíochta (PENanna). Ina theannta sin, áiritheoidh sé
 go roinnfear an taithí ar phobail lasmuigh de na PENanna féin trí bhíthin na
 torthaí a scaipeadh ar spriocphobail agus bearta a dhéanamh chun an t-eolas a
 roinnt, rud a fhágann go nglacfar níos sciobtha leis na samhlacha nuálaíochta
 ar fud an Aontais ar fad.
 CUID I
 EOLAÍOCHT DEN SCOTH
 1. An Chomhairle Eorpach um Thaighde
 1.1 Cuspóir sonrach
 Is é an cuspóir sonrach feabhas, fuinneamh
 agus cruthaitheacht an taighde Eorpaigh a threisiú.
 Tá uaillmhian leagtha
 amach ag an Eoraip chun glacadh le samhail eacnamaíoch úr bunaithe ar an bhfás
 cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach. Beidh níos mó ná feabhsuithe beaga
 ar na teicneolaíochtaí reatha ag teastáil chun a leithéid sin d’athrú a chur i
 bhfeidhm. Is éard a theastóidh cumas i bhfad níos fearr chun na nuálaíochta atá
 bunaithe ar an eolaíocht, agus í sin ag eascairt as an eolas is réabhlóidí
 amuigh, sa chaoi is go bhféadfaidh an Eoraip a bheith ina ceannaire agus í ag
 cruthú na n‐ábhar teicneolaíochta is ceannródaíche a stiúrfaidh fás na
 táirgiúlachta, iomaíochas, rachmas agus dul chun cinn sóisialta sa todhchaí. Go
 dtí seo, is nós lena leithéid de mhórathruithe eascairt ón mbonn eolaíochta san
 earnáil phoiblí sula leantar ar aghaidh chun an dúshraith a leagan le haghaidh
 tionscal agus earnálacha úrnua.
 Tá dlúthcheangal idir an
 nuálaíocht is tábhachtaí ar domhan agus an eolaíocht den scoth. Cé go raibh sí
 chun tosaigh tráth dá raibh, tá an Eoraip chun deiridh anois agus í ag iarraidh
 an obair is fearr agus is úire a dhéanamh san eolaíocht; ón dara cogadh
 domhanda i leith, tá sí ina tánaiste ag Stáit Aontaithe Mheiriceá maidir le dul
 chun cinn mór a dhéanamh sa teicneolaíocht. In ainneoin gurb é an tAontas a
 fhoilsíonn an líon is mó foilseacháin eolaíochta ar domhan go fóill, foilsíonn
 Stáit Aontaithe Mheiriceá dhá oiread na ndoiciméad is tábhachtaí (an chéad 1 % díobh, de réir líon na n‐uaireanta a luaitear iad). Ar an
 mbonn céanna leis sin, léiríonn rangú idirnáisiúnta na n‐ollscoileanna
 gurb iad ollscoileanna SAM atá in uachtar. Chomh
 maith leis sin, bhí 70 % de bhuaiteoirí dhuais Nobel go dtí seo
 lonnaithe i SAM.
 Seo gné amháin den
 dúshlán: cé go n‐infheistíonn an Eoraip agus Stáit Aontaithe Mheiriceá
 thart ar an oiread céanna airgid ina mboinn eolaíochta, tá beagnach trí oiread líon na dtaighdeoirí ag obair
 san earnáil phoiblí san Aontas ná mar atá i SAM, rud a fhágann go
 bhfaigheann taighdeoirí i bhfad níos lú infheistíochta, ar an meán, san Eoraip.
 Ina theannta sin, bíonn SAM níos cúramaí
 agus acmhainní á leithdháileadh ar na taighdeoirí is fearr. Sin ceann de na fáthanna nach mbíonn taighdeoirí an Aontais
 a oibríonn san earnáil phoiblí, ar an meán, chomh rathúil céanna lena
 gcomhthaighdeoirí i SAM, agus nach mbíonn an comhthionchar céanna ag a gcuid
 oibre ar an eolaíocht, in ainneoin gur líonmhaire go mór taighdeoirí
 an Aontais.
 Gné eile den
 dúshlán nach leor na dálaí oibre a chuirtear ar fáil san earnáil phoiblí i
 gcuid mhaith de thíortha na hEorpa chun na taighdeoirí is fearr a mhealladh. Is minic a thógann sé cuid mhaith blianta sula n‐éiríonn
 le taighdeoirí óga tréitheacha a bheith ina n‐eolaithe neamhspleácha ina
 gceart féin. Fágann sin go gcuirtear amú cumas na hEorpa sa taighde trí bhíthin
 moill a chur ar theacht chun cinn na chéad ghlúine eile de thaighdeoirí a
 mbíonn smaointe úra acu agus fuinneamh iontu, é sin nó trí bhíthin taighdeoirí
 den scoth a mhealladh chun tús a chur lena ngairm san Eoraip agus ansin ardú
 céime a lorg in áit eile.
 Ina
 theannta sin, fágann na nithe sin ar fad go ndéantar an Eoraip níos
 neamhtharraingtí fós san iomaíocht dhomhanda le haghaidh eolaithe tréitheacha a
 mhealladh. Trí bhíthin níos mó acmhainní a chur ar fáil do gach taighdeoir agus
 trí bhíthin ionchais ghairme níos fearr a thairiscint, tá córas SAM in ann na
 taighdeoirí is fearr ó gach cearn den domhan a mhealladh i gcónaí, lena n‐áirítear
 na mílte ón Aontas.
 1.2 Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Cruthaíodh an Chomhairle Eorpach um Thaighde
 (ERC) chun a chur ar fáil do na taighdeoirí is fearr san Eoraip, idir fhir agus
 mhná, na hacmhainní a theastaíonn uathu chun dul in iomaíocht ar leibhéal
 domhanda, agus déantar sin trí bhíthin foirne aonair a mhaoiniú ar bhonn
 iomaíochta ar fud na hEorpa. Feidhmíonn sí ar bhonn
 féinrialach: is Comhairle neamhspleách Eolaíochta ina mbíonn eolaithe,
 innealtóirí agus scoláirí a bhfuil ardcháil agus saineolas bainte amach acu a
 bhunaíonn an straitéis ghinearálta i leith na heolaíochta, agus is aici atá
 údarás iomlán ar chinntí a dhéantar faoin gcineál taighde a mhaoinítear. Is
 gnéithe bunúsacha den ERC iad sin, agus tugann siad ráthaíocht go mbíonn an
 clár eolaíochta éifeachtach, go mbíonn na hoibríochtaí agus an próiseas
 athbhreithnithe piaraí ar ardchaighdeán, agus go mbíonn cáil mhaith uirthi i
 measc phobal na heolaíochta.
 Agus é ag feidhmiú
 ar fud na hEorpa ar bhonn iomaíoch, tá an ERC in ann tarraingt ar thacar de
 dhaoine tréitheacha agus de smaointe is leithne ná mar a bheadh ar fáil faoi
 aon scéim náisiúnta. Bíonn na taighdeoirí is fearr
 agus na smaointe is fearr in iomaíocht le chéile. Tuigeann na hiarratasóirí go
 mbíonn orthu obair sármhaith a dhéanamh, agus is éard a fhaigheann siad i
 gcomaoin air sin cistiú solúbtha ar mhachaire réidh, gan spleáchas d’fhadhbanna
 áitiúla ná do chistiú náisiúnta a bheith ar fáil.
 Mar
 sin bítear ag súil le go mbeidh tionchar substaintiúil díreach ag an taighde
 ceannródaíoch a fhaigheann cistiú ón gComhairle Eorpach um Thaighde, go
 ndéanfaidh sé dul chun cinn san eolas is ceannródaíche, go réiteoidh sé an
 bealach le haghaidh torthaí úra agus torthaí gan choinne san eolaíocht agus sa
 teicneolaíocht, agus le haghaidh réimsí úra den taighde a fhéadfaidh, faoi
 dheoidh, na smaointe úrnua a stiúrfaidh an nuálaíocht agus an airgtheacht sa
 ghnóthas agus a rachaidh i ngleic le dúshláin shochaíocha a ghiniúint. Tá an
 teaglaim sin d’eolaithe aonair den scoth agus smaointe nuálacha mar bhonn agus
 mar thaca ag gach céim den slabhra nuálaíochta.
 Thairis
 sin, imríonn an ERC tionchar struchtúrach mór trí bhíthin feabhsúcháin ar
 chaighdeán an chórais Eorpaigh taighde ina iomláine a spreagadh go mór, de
 bhreis ar na taighdeoirí agus ar na tionscadail a mhaoiníonn an ERC go díreach.
 Déanann tionscadail agus taighdeoirí a fhaigheann cistiú ón ERC sprioc
 shoiléir, uaillmhianach a leagan síos le haghaidh an taighde cheannródaíoch san
 Eoraip, ardaíonn siad a phróifíl, agus déanann siad níos tarraingtí é do na
 taighdeoirí is fearr ar fud an domhain. Toisc ardghradam a bheith ag roinnt leo
 siúd a fhaigheann deontais ón ERC agus an ‘stampa feabhais’ a ghabhann leis
 sin, tá an iomaíocht ag éirí níos géire idir ollscoileanna na hEorpa agus
 eagraíochtaí eile taighde chun na dálaí oibre is tarraingtí a thairiscint do na
 taighdeoirí is fearr. Agus maidir le cumas na gcóras náisiúnta agus na n‐institiúidí
 aonair taighde chun lucht buaite deontas ón ERC a mhealladh agus a óstáil, tá
 sé sin ina thagarmharc ar féidir é a úsáid chun a gcuid láidreachtaí agus laigí
 a mheasúnú agus chun a gcuid beartas agus cleachtas a athchóiriú dá réir sin.
 Dá bhrí sin tá an cistiú ón ERC de bhreis ar na hiarrachtaí leanúnacha atá ar
 bun ar leibhéil an Aontais, náisiúnta agus réigiúnacha chun an córas taighde
 Eorpach a athchóiriú, a chumas a dhéanamh níos mó, na féidearthachtaí is
 d’inneach de a bhaint amach, agus é a dhéanamh níos tarraingtí.
 1.3 Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 Is éard a bheidh i ngníomhaíocht bhunúsach an
 ERC cistiú tarraingteach fadtéarmach a chur ar fáil chun tacú le taighdeoirí
 den scoth agus lena bhfoirne taighde agus iad i mbun taighde cheannródaíoch,
 ardghnóthachain/ardriosca.
 Bronnfar cistiú ón
 ERC i gcomhréir leis na prionsabail seanbhunaithe seo a leanas: Is é an barr feabhais san eolaíocht an t-aon chritéar
 amháin a mheasfar agus deontais ón ERC á mbronnadh. Feidhmeoidh an ERC ar bhonn
 ‘ón mbun aníos’ gan aon tosaíochtaí réamhchinntithe a dhéanamh. Beidh deontais
 ón ERC ar fáil d’fhoirne aonair taighdeoirí, is cuma cén aois iad nó cé as
 dóibh, a oibríonn san Eoraip. Agus féachfaidh an ERC le hiomaíocht shláintiúil
 a chothú ar fud na hEorpa.
 Déanfaidh
 an ERC tosaíocht ar leith de chúnamh a thabhairt do thaighdeoirí den scoth atá
 ag tosú ar an obair neamhspleách den chéaduair, agus déanfar sin trí bhíthin
 tacaíocht leormhaith a thabhairt dóibh ag an gcéim thábhachtach sin agus iad ag
 bunú nó ag comhdhlúthú a bhfoirne taighde féin nó a gclár taighde féin.
 Tabharfaidh
 an ERC tacaíocht freisin, faoi mar is gá, do bhealaí úra oibre san eolaíocht a
 d’fhéadfadh torthaí ceannródaíoch a chruthú, agus éascaíonn sé fionnachtain a
 dhéanamh ar an gcumas atá sa taighde a mhaoiníonn sí chun nuálaíocht tráchtála
 agus sóisialta a bhaint amach.
 Faoin
 mbliain 2020, féachfaidh an ERC leis na nithe seo a leanas a léiriú: go bhfuil
 na taighdeoirí is fearr ag glacadh páirte i gcomórtais an ERC, go n‐eascraíonn
 go díreach as an gcistiú a thugann an ERC uaidh foilseacháin eolaíochta den
 chaighdeán is airde chomh maith le teicneolaíochtaí agus smaointe nuálacha a
 thráchtálú agus a chur i bhfeidhm, agus go bhfuil méid mór déanta ag an ERC
 chun an Eoraip a dhéanamh níos tarraingtí mar ionad do na heolaithe is fearr ar
 domhan. Beidh sé mar sprioc ag an ERC go háirithe feabhsú intomhaiste a bhaint
 amach i líon na bhfoilseachán de chuid an Aontais a áirítear sa chéad 1 % d’fhoilseacháin is minice luaite ar domhan. Chomh maith leis sin, féachfaidh sé le méadú substaintiúil
 a chur ar líon na dtaighdeoirí den scoth nach as an Eoraip dóibh a dtugann sé
 cistiú dóibh, agus le feabhsuithe sonracha a bhaint amach sna cleachtais
 institiúideacha agus sna beartais náisiúnta chun tacaíocht a thabhairt do na
 taighdeoirí is fearr.
 Déanfaidh Comhairle Eolaíochta an ERC
 faireachán leanúnach ar oibríochtaí an ERC agus measfaidh siad cén bealach is
 fearr lena chuid cuspóirí a bhaint amach trí bhíthin scéimeanna deontas a
 reáchtáil ina leagfar béim ar an tsoiléireacht, ar an gcobhsaíocht agus ar an
 tsimplíocht do na hiarratasóirí féin agus don chaoi a dhéanfar na scéimeanna a
 chur i bhfeidhm agus a bhainistiú agus, de réir mar is gá, le dul i ngleic le
 riachtanais úra. An córas athbhreithnithe piaraí atá
 ag an ERC, atá bunaithe ar láimhseáil thrédhearcach, chothrom agus
 neamhchlaonta a dhéanamh ar na tograí ionas gur féidir taighdeoirí eolaíochta
 atá sármhaith, ceannródaíoch agus tréitheach a shainaithint beag beann ar
 inscne, ar náisiúntacht nó ar aois an taighdeora, féachfar lena choinneáil ar
 bun agus lena dhéanamh níos fearr fós. Ar deireadh, leanfaidh an ERC de bheith
 ag déanamh a chuid staidéar straitéiseach féin chun ullmhú dá chuid
 gníomhaíochtaí a dhéanamh agus chun tacú leo, chun leanúint de bheith i
 dteagmháil dhlúth le pobal na heolaíochta agus le páirtithe leasmhara eile,
 agus chun féachaint lena chuid gníomhaíochtaí a chomhlánú leis an taighde atá
 ar bun ar leibhéil eile.
 2. Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus
 Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn
 2.1 Cuspóir sonrach
 Is é an cuspóir sonrach teicneolaíochtaí
 úrnua a chothú trí bhíthin fionnachtain a dhéanamh ar smaointe núíosacha agus
 ardriosca a thógann ar bhunúis eolaíocha. Trí bhíthin tacaíocht
 sholúbtha a thabhairt don taighde comhoibritheach atá dírithe ar spriocanna a
 bhaint amach agus atá idirdhisciplíneach ar scálaí éagsúla, agus trí bhíthin
 cleachtais nuálacha taighde a ghlacadh, tá sé mar aidhm deiseanna chun leas
 fadtéarmach na saoránach, an gheilleagair agus na sochaí a dhéanamh a
 shainaithint agus a thapú.
 Trí bhíthin Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus
 Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn, cuirfear chun cinn taighde ar ábhair
 nach dtuigtear, nach nglactar leo nó nach n‐úsáidtear, agus cothófar an
 smaointeoireacht núíosach fhadbhreathnaitheach chun teacht ar bhealaí rathúla
 le teicneolaíochtaí cumhachtacha nua a fhorbairt, agus d’fhéadfadh cuid acu sin
 a bheith ar na paraidímí teicneolaíochta agus intleachtúla is tábhachtaí sna
 blianta atá amach romhainn. Trí bhíthin
 Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn,
 cothófar iarrachtaí ar thaighde ar mhionscála a dhéanamh i ngach réimse, lena n‐áirítear
 téamaí atá ag teacht chun cinn agus mórdhúshláin eolaíochta agus
 teicneolaíochta ar gá cónascadh agus comhar a dhéanamh idir cláir ar fud na
 hEorpa agus lasmuigh di chun tabhairt fúthu. Beidh an cur chuige sin dírithe ar
 bharr feabhais a bhaint amach agus cumhdófar leis na nithe seo a leanas:
 fionnachtain a dhéanamh ar smaointe réamhiomaíochta chun an teicneolaíocht is
 tábhachtaí sa todhchaí a shocrú; cur ar a cumas don tsochaí leas a bhaint as an
 gcomhoibriú ar thaighde ildisciplíneach ar gá dul ina bhun ar leibhéal Eorpach
 trí bhíthin ceangal a dhéanamh idir an taighde atá dírithe ar an eolaíocht agus
 an taighde atá dírithe ar dhúshláin shochaíocha nó ar an iomaíochas
 tionsclaíoch.
 2.2 Réasúnaíocht agus Breisluach
 an Aontais
 An obair cheannródaíoch a fhéadfaidh tionchar
 suntasach a imirt, is mó a bhraitheann sí ar an dian‐chomhoibriú anois
 idir disciplíní san eolaíocht agus sa teicneolaíocht (mar shampla, faisnéis
 agus cumarsáid, bitheolaíocht, ceimic, eolaíochtaí um chóras an Domhain,
 eolaíocht na n‐ábhar, eolaíochtaí an néarchórais agus na heolaíochtaí
 cognaíocha, na heolaíochtaí sóisialta nó an eacnamaíocht) agus na healaíona
 agus na daonnachtaí. Chuige sin, teastaíonn ní amháin
 barr feabhais san eolaíocht agus sa teicneolaíocht, ach meonta nua agus
 idirghníomhaíochtaí núíosacha idir réimse leathan den lucht taighde.
 Cé gur féidir smaointe
 áirithe a fhorbairt ar mhionscála, d’fhéadfadh smaointe eile a bheith chomh
 dúshlánach sin gur gá tabhairt fúthu ar bhonn cónasctha thar thréimhse
 shubstaintiúil ama. Tá sin aitheanta ag mórgheilleagair ar fud an domhain, agus
 tá an iomaíocht dhomhanda ag éirí níos géire chun deiseanna teicneolaíochta atá
 ag teacht chun cinn san eolaíocht is ceannródaíche, agus a d’fhéadfadh tionchar
 mór a imirt ar an nuálaíocht agus ar leas na sochaí, a shainaithint agus a
 thapú. D’fhonn a bheith éifeachtach, ní mór a leithéid sin de ghníomhaíocht a
 fhorbairt go mear go mbeidh sí ar mhórscála, agus déantar sin trí bhíthin
 cónascadh a dhéanamh thar chláir ar leibhéil Eorpacha, náisiúnta agus
 réigiúnacha chun spriocanna comhchoiteanna a bhaint amach, mar atá, mais
 chriticiúil a thógáil, sineirgí a chothú agus na hiarmhairtí giarála is fearr a
 bhaint amach.
 Rachaidh an clár
 Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn i
 ngleic leis na réimse iomlán den nuálaíocht atá dírithe ar an eolaíocht: ó
 luathfhionnachtain ar mhionscála, ón mbun aníos, a dhéanamh ar smaointe atá i
 dtús fáis nó leochaileach; go dtí pobail úra taighde agus nuálaíochta a bhunú
 ar réimsí taighde mórthionchair atá ag teacht chun cinn, agus mórthionscnaimh
 thaighde chónasctha bunaithe ar chlár taighde arb éard is aidhm leis spriocanna
 uaillmhianacha fadbhreathnaitheacha a bhaint amach. Beidh a luach féin ag gach
 ceann de na trí leibhéal rannpháirtíochta sin, agus beidh siad ag comhlánú a
 chéile agus sineirgisteach. Mar shampla, trí bhíthin fionnachtain ar mhionscála
 a dhéanamh, d’fhéadfaí a léiriú gur gá forbairt a dhéanamh ar théamaí nua a
 bhféadfadh gníomhaíocht ar mhórscála bunaithe ar phleananna oibre eascairt
 astu. I measc na ndaoine a bhíonn páirteach iontu, tá réimse leathan den lucht
 taighde, lena n‐áirítear taighdeoirí óga agus fiontair bheaga agus
 mheánmhéide a shaothraíonn an taighde go dian, agus pobail de pháirtithe
 leasmhara (an tsochaí shibhialta, lucht déanta beartas, taighdeoirí san earnáil
 tionsclaíochta agus san earnáil phoiblí), iad go léir dírithe ar chláir
 thaighde a bhíonn ag fás, ag forbairt agus ag éirí níos éagsúla.
 2.3 Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 Tá sé mar aidhm ag Teicneolaíochtaí sa
 Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn a bheith
 fadbhreathnaitheach, éagsúil agus tionchar mór a imirt, agus is de réir ceithre
 chineál loighce a dhéanfar a chuid gníomhaíochtaí: ó cur chuige oscailte go dtí
 céimeanna éagsúla de struchtúir a chur ar ábhair, ar phobail agus ar chistiú.
 Trí bhíthin na ngníomhaíochtaí treiseofar leis
 na cineálacha loighce a stiúrfaidh an ghníomhaíocht, ar an scála iomchuí, sainaithneofar agus tapófar deiseanna chun leas fadtéarmach na saoránach, an gheilleagair agus na sochaí a
 dhéanamh:
 (a)
 Trí bhíthin smaointe núíosacha a chothú (‘FET
 Open’), tabharfar tacaíocht do thaighde eolaíochta agus teicneolaíochta atá
 i dtús fáis agus ina ndéantar fionnachtain ar bhunúis nua le haghaidh
 teicneolaíochtaí úrnua don todhchaí trí bhíthin paraidímí reatha a cheistiú
 agus réimsí úra a thaiscéaladh. Trí bhíthin próiseas
 roghnúcháin a fheidhmíonn ón mbun aníos agus atá oscailte do gach smaoineamh ar
 thaighde, cothófar réimse éagsúil de spriocthionscadail. Beidh sé an‐tábhachtach
 réimsí, forbairtí agus treochtaí úra a shainaithint, chomh maith le lucht
 taighde agus nuálaíochta atá úr agus a bhfuil cumas mór acu a mhealladh.
 (b)
 Trí bhíthin pobail agus téamaí atá ag teacht
 chun cinn a chothú (‘FET Proactive’), rachaidh Teicneolaíochtaí sa Todhchaí
 agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn i ngleic le roinnt téamaí
 fionnachtana taighde a bhfuil gealladh fúthu agus a d’fhéadfadh mais
 chriticiúil de thionscadail idirghaolmhara a ghiniúint, tionscadail a bheidh
 ina bhfionnachtain leathan ilghnéitheach ar na téamaí agus a thógfaidh stór
 eolais na hEorpa arna nglacadh le chéile.
 (c)
 Trí bhíthin tabhairt faoi
 mhórdhúshláin idirdhisciplíneacha a bhaineann leis an taighde agus leis an
 bhforbairt (‘FET Flagships’), tabharfaidh Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus
 Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn tacaíocht do thaighde uaillmhianach
 atá ar mhórscála agus atá dírithe ar an eolaíocht agus é mar aidhm aige talamh
 úr a bhriseadh san eolaíocht. Trí bhíthin cláir oibre Eorpacha agus náisiúnta a
 chur ar chomhréim le chéile, déanfar leas na ngníomhaíochtaí sin. Ba cheart don
 dul chun cinn eolaíoch bunús láidir leathan a sholáthar don nuálaíocht sa
 todhchaí agus don fheidhmiú eacnamaíoch i réimsí éagsúla, chomh maith le
 sochair núíosacha a thabhairt don tsochaí.
 Saineofar an meascán ceart den oscailteacht
 agus de chéimeanna éagsúla de struchtúrú a dhéanamh ar ábhair, ar phobail agus
 ar chistiú le haghaidh gach gníomhaíochta d’fhonn dul i ngleic chomh maith is
 féidir leis na cuspóirí atáthar ag saothrú.
 3. Gníomhaíochtaí Marie Curie
 3.1. Cuspóir sonrach
 Is é an cuspóir sonrach a áirithiú go
 ndéantar an fhorbairt is fearr is féidir ar chaipiteal intleachtúil na hEorpa
 agus go mbaintear úsáid dinimiciúil as d’fhonn scileanna nua agus an nuálaíocht
 a chothú agus, ar an gcaoi sin, chun a chumas iomlán a bhaint amach ar fud na n‐earnálacha
 agus na réigiún ar fad.
 Is é an t-amhábhar is
 tábhachtaí chun an eolaíocht is fearr agus an nuálaíocht thaighde-bhunaithe is
 táirgiúla a bhaint amach taighdeoirí dinimiciúla, cruthaitheacha a bhfuil
 ardoiliúint orthu.
 Cé go bhfuil réimse mór
 éagsúil d’acmhainní daonna san Eoraip chun taighde agus nuálaíocht a dhéanamh,
 ní mór é a athnuachan, a fheabhsú agus a oiriúnú go rialta do riachtanais
 mhargadh an tsaothair a bhíonn ag athrú go mear. Faoi láthair ní oibríonn ach
 46 % den réimse sin san earnáil ghnó, céatadán is
 ísle i bhfad ná mar atá ag príomhiomaitheoirí eacnamaíoch na hEorpa, e.g. 69 %
 sa tSín, 73 % sa tSeapáin agus 80 % i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Ina theannta sin, fágann cúrsaí déimeagrafacha go
 sroichfidh líon díréireach taighdeoirí aois scoir in imeacht an dornáin blianta
 atá romhainn. Beidh sé sin, chomh maith leis an ngá atá ann i bhfad níos mó
 poist taighde ar ardchaighdeán a chruthú fad is a éiríonn an geilleagar Eorpach
 níos géire, beidh siad ar na dúshláin is mó roimh chórais oideachais, taighde
 agus nuálaíochta na hEorpa sna blianta atá amach romhainn.
 Ní mór tosú ar an
 athchóiriú is gá nuair a bhíonn taighdeoirí ag tosú amach ar a ngairm, is é
 sin, le linn a chuid staidéar dochtúireachta nó le linn oiliúint iarchéime atá
 inchomparáide leo sin. Ní mór don Eoraip scéimeanna oiliúna úrscothacha,
 nuálacha a fhorbairt, iad comhsheasmhach le riachtanais an taighde agus na
 nuálaíochta a bhíonn an‐iomaíoch agus atá ag éirí níos idirdhisciplíní i
 gcónaí. Beidh gá le rannpháirtíocht gnólachtaí, lena n‐áirítear fiontair
 bheaga agus mheánmhéide agus gníomhaithe socheacnamaíocha eile, chun na
 scileanna nuálaíochta a bheidh ag teastáil i bpoist sa todhchaí a thabhairt do
 thaighdeoirí. Beidh sé tábhachtach freisin feabhas a chur ar shoghluaisteacht
 na dtaighdeoirí sin, óir tá sí ar leibhéal ró-íseal faoi láthair: sa bhliain
 2008, ní bhfuair ach 7 % d’ábhair dhochtúra oiliúint
 i mBallstát eile, ach is é 20 % an sprioc atá le baint amach faoin mbliain
 2030.
 Ní mór leanúint den athchóiriú sin le linn
 gach céime de ghairm na dtaighdeoirí. Is
 ríthábhachtach feabhas a chur ar shoghluaisteacht na dtaighdeoirí ar gach
 leibhéal, lena n‐áirítear ar shoghluaisteacht na dtaighdeoirí sin atá i
 lár a ngairme, ní amháin idir tíortha ach idir an earnáil phoiblí agus an
 earnáil phríobháideach freisin. Spreagann sé sin an fhoghlaim agus scileanna
 nua a fhorbairt. Bíonn tionchar mór aige freisin ar an gcomhar a chothú idir an
 lucht acadúil, ionaid taighde agus earnáil na tionsclaíochta i dtíortha
 éagsúla. Is iad na daoine féin an ghné is tábhachtaí den chomhar inbhuanaithe a
 bhaint amach, agus is iad sin a stiúrfaidh an Eoraip agus í ag iarraidh a
 bheith nuálach, cruthaitheach agus ábalta ar dhul i ngleic le dúshláin don
 tsochaí, agus beidh siad ríthábhachtach chun ilroinnt na mbeartas náisiúnta a
 réiteach. Chun go bhfillfidh an Eoraip ar fhás inbhuanaithe a bhaint amach agus
 dul i ngleic le dúshláin shochaíocha, is gá an comhoibriú agus an t-eolas a
 roinnt trí bhíthin na soghluaisteachta aonair a sholáthar i ngach céim den
 ghairm agus trí bhíthin baill foirne taighde agus nuálaíochta a bhfuil
 ardoiliúint orthu a mhalartú.
 Más mian leis an Eoraip a
 bheith ar aon chéim lena cuid iomaitheoirí sa taighde agus sa nuálaíocht, ní
 mór di níos mó ban agus fear óg a mhealladh chun dul i mbun gairmeacha sa
 taighde agus deiseanna agus ionaid tharraingteacha a chur ar fáil le haghaidh
 an taighde agus na nuálaíochta. Ba cheart do na daoine is tréithí as an Eoraip
 agus as áiteanna eile breathnú ar an Eoraip mar áit iontach le hoibriú ann. Is
 gnéithe bunúsacha nach foláir a áirithiú ar bhealach leanúnach ar fud na hEorpa
 ar fad iad na nithe seo a leanas: an comhionannas inscne, an fhostaíocht atá ar
 ardchaighdeán agus seasmhach, dálaí maithe oibre agus aitheantas.
 3.2. Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Ní leor cistiú a thugann an tAontas uaidh ann
 féin, ná na Ballstáit ina n‐aonar, chun dul i ngleic leis an dúshlán sin.
 Cé go bhfuil leasuithe tugtha isteach ag na Ballstáit
 cheana chun feabhas a chur ar a gcuid institiúidí oideachais threasaigh agus
 chun nuachóiriú a dhéanamh ar a gcuid córas oiliúna, ní hionann an dul chun
 cinn atá déanta ar fud na hEorpa ar fad, agus tá difríochtaí móra idir tíortha.
 Ar an iomlán, is lag i gcónaí an comhar a dhéantar idir an earnáil phoiblí agus
 an earnáil phríobháideach san eolaíocht agus sa teicneolaíocht san Eoraip. Tá
 sé mar an gcéanna maidir leis an gcomhionannas inscne agus leis na hiarrachtaí
 a dhéantar mic léinn agus taighdeoirí as áiteanna lasmuigh den Limistéar
 Eorpach Taighde a mhealladh. Faoi láthair, is as tríú tíortha thart ar 20 %
 de na hábhair dhochtúra san Aontas, ach i Stáit Aontaithe Mheiriceá is as
 áiteanna thar lear thart ar 35 % díobh. Chun an
 t-athrú sin a chur i bhfeidhm níos sciobtha, ní mór cur chuige straitéiseach ar
 leibhéal an Aontais a théann thar na teorainneacha náisiúnta a ghlacadh. Is
 ríthábhachtach an cistiú a thugann an tAontas uaidh chun dreasachtaí a chruthú
 le haghaidh na leasuithe struchtúracha atá riachtanach agus chun iad a
 spreagadh.
 Tá dul chun cinn suntasach
 déanta ag na gníomhaíochtaí Eorpacha Marie Curie chun an tsoghluaisteacht a
 chur chun cinn, ar bhonn trasnáisiúnta agus idir na hearnálacha araon, agus
 chun gairmeacha sa taighde a thosú ar leibhéal Eorpach agus ar leibhéal
 idirnáisiúnta, gairmeacha a bhfuil deiseanna fostaíochta agus dálaí oibre den
 scoth ag gabháil leo de réir na Cairte Eorpaí agus an Chóid Eorpaigh um
 Thaighdeoirí. Níl a gcómhaith le fáil sna Ballstáit maidir le scála nó raon
 feidhme, le cistiú, le nádúr idirnáisiúnta, le giniúint nó le haistriú eolais.
 Neartaigh siad acmhainní na n‐institiúidí sin atá in ann taighdeoirí
 idirnáisiúnta a mhealladh agus dá bhrí sin spreag siad ionaid barr feabhais a
 scaipeadh ar fud an Aontais. Tá siad ina n‐eiseamláir agus imríonn siad
 tionchar mór struchtúrach trí bhíthin a ndea-chleachtais a scaipeadh ar
 leibhéal náisiúnta. Trí bhíthin cur chuige ón mbun aníos a bheith glactha ag
 gníomhaíochtaí Marie Curie, féadfaidh bunáite mór na n‐institiúidí sin
 oiliúint a chur ar ghlúin nua taighdeoirí atá in ann dul i ngleic le dúshláin
 shochaíocha, agus feabhas a chur ar a gcuid scileanna.
 Trí bhíthin gníomhaíochtaí
 Marie Curie a fhorbairt a thuilleadh, rannchuideofar go mór leis an Limistéar
 Eorpach Taighde a fhorbairt. Lena struchtúr iomaíoch cistiúcháin a chuimsíonn
 an Eoraip ar fad, spreagfaidh gníomhaíochtaí Marie Curie cineálacha úra,
 cruthaitheacha agus nuálacha oiliúna amhail dochtúireachtaí tionsclaíocha, lena
 ngabhann lucht oideachais, taighde agus nuálaíochta a chaithfidh dul in
 iomaíocht ar bhonn domhanda le cáil an bhairr feabhais a bhaint amach dóibh
 féin. Trí bhíthin cistiú ón Aontas a chur ar fáil do na cláir thaighde agus
 oiliúna is fearr de réir na bPrionsabal maidir le hOiliúint Nuálach d’Ábhair
 Dhochtúirí san Eoraip, cuirfidh siad chun cinn scaipeadh agus glacadh níos
 leithne, ag bogadh i dtreo oiliúna níos struchtúraí d’ábhair dhochtúra.
 Cuimseoidh deontais Marie
 Curie soghluaisteacht shealadach na dtaighdeoirí agus na n‐innealtóirí a
 bhfuil taithí acu idir institiúidí poiblí agus an earnáil phríobháideach, nó a
 mhalairt go cruinn, rud a spreagfaidh agus a thacóidh le hollscoileanna, le
 hionaid taighde agus le gnólachtaí chun comhar a dhéanamh le chéile ar scála
 Eorpach agus idirnáisiúnta. Trí bhíthin an chórais mheastóireachta atá
 seanbhunaithe, trédhearcach agus cothrom, sainaithneoidh gníomhaíochtaí Marie
 Curie daoine an‐tréitheach a phléann leis an taighde agus leis an
 nuálaíocht i gcomórtas idirnáisiúnta a thugann aitheantas agus, dá bhrí sin,
 spreagadh do thaighdeoirí chun a ngairm a chur chun cinn san Eoraip.
 Ní leis an Eoraip amháin a
 bhaineann na dúshláin shochaíocha sin atá le sárú ag taighdeoirí agus ag lucht
 nuálaíochta a bhfuil ardoiliúint orthu. Is dúshláin idirnáisiúnta iad sin atá
 ríchasta agus ollmhór. Ní mór do na taighdeoirí is fearr san Eoraip agus sa
 domhan mór féin comhoibriú le chéile idir tíortha, earnálacha agus disciplíní.
 Beidh ról tábhachtach ag gníomhaíochtaí Marie Curie sa mhéid sin trí bhíthin
 tacaíocht a thabhairt chun baill foirne a mhalartú chun an smaointeoireacht
 chomhoibritheach a chothú trí eolas a roinnt ar bhonn idirnáisiúnta agus idir
 na hearnálacha, rud atá an‐tábhachtach don nuálaíocht oscailte.
 Beidh sé ríthábhachtach
 leathnú a dhéanamh ar mheicníocht chomhchistiúcháin na ngníomhaíochtaí Marie
 Curie chun líon na ndaoine tréitheacha san Eoraip a dhéanamh níos mó fós. Méadófar
 an tionchar uimhriúil agus struchtúrach a imríonn gníomhaíocht an Aontais trí
 bhíthin cistiú réigiúnach, náisiúnta, idirnáisiúnta agus príobháideach a
 ghiaráil chun cláir nua a chruthú agus chun cláir reatha a oscailt don
 oiliúint, don tsoghluaisteacht agus don fhorbairt ghairme ar bhonn
 idirnáisiúnta agus idir na hearnálacha. Déanfaidh a leithéid sin de mheicníocht
 an taighde agus an obair san oideachas a cheangal níos dlúithe le chéile.
 Rannchuideoidh gach
 gníomhaíocht faoin dúshlán sin le meon úrnua a chruthú san Eoraip, meon atá
 riachtanach chun an chruthaitheacht agus an nuálaíocht a bhaint amach.
 Neartóidh bearta cistiúcháin Marie Curie comhthiomsú acmhainní san Eoraip agus,
 dá bhrí sin, cuirfidh siad feabhas ar oiliúint, ar shoghluaisteacht agus ar
 fhorbairt ghairme na dtaighdeoirí a chomhordú agus a rialú. Rannchuideoidh
 siad leis na spriocanna beartais atá leagtha amach san Aontas Nuálaíochta, in
 An Óige ag Bogadh agus sa Chlár do Phoist agus do Scileanna Nua a bhaint amach,
 agus beidh siad an‐tábhachtach chun an Limistéar Eorpach Taighde a bhaint
 amach freisin.
 3.3. Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 (a)
 Scileanna nua a chothú trí bhíthin oiliúint tosaigh
 den scoth a chur ar thaighdeoirí
 Is é an sprioc glúin nua taighdeoirí
 cruthaitheacha nuálacha a oiliúint a bheidh in ann eolas agus smaointe a
 thiontú ina dtáirgí agus ina seirbhísí a dhéanfaidh leas eacnamaíoch agus
 sóisialta an Aontais.
 Beidh na nithe seo a
 leanas ar na gníomhaíochtaí is tábhachtaí a dhéanfar: oiliúint nuálach den
 scoth a chur ar fáil do thaighdeoirí atá ag tosú ar a ngairm ar leibhéal
 iarchéime trí thionscadail idirdhisciplíneacha nó chláir dhochtúireachta a
 dhéanamh ina mbeidh ollscoileanna, institiúidí taighde, gnólachtaí, fiontair
 bheaga agus mheánmhéide agus grúpaí socheacnamaíocha eile as tíortha eile
 páirteach. Cuirfidh sin feabhas ar ionchais ghairme na dtaighdeoirí óga
 iarchéime san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach araon.
 (b)
 Barr feabhais a chothú trí bhíthin na
 soghluaisteachta trasteorann agus na soghluaisteachta idir na hearnálacha
 Is é an sprioc feabhas a chur ar chumas
 cruthaitheachta agus nuálaíochta na dtaighdeoirí a bhfuil taithí acu, ar gach
 leibhéal gairme, trí bhíthin deiseanna soghluaisteachta trasteorann agus idir
 na hearnálacha a chruthú.
 Beidh na nithe seo a
 leanas ar na gníomhaíochtaí is tábhachtaí a dhéanfar: taighdeoirí a bhfuil
 taithí acu a spreagadh chun a gcuid scileanna a leathnú nó a fheabhsú trí
 bhíthin na soghluaisteachta, agus déanfar sin trí dheiseanna tarraingteacha
 gairme a chur ar fáil in ollscoileanna, in institiúidí taighde, i ngnólachtaí,
 i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide agus i ngrúpaí socheacnamaíocha eile ar
 fud na hEorpa agus lasmuigh di. Tabharfar tacaíocht freisin do dheiseanna chun
 gairm sa taighde a atosú tar éis sos a ghlacadh.
 (c)
 An nuálaíocht a spreagadh trí bhíthin eolas a
 mhalartú
 Is é an sprioc an comhar idirnáisiúnta
 trasteorann agus idir na hearnálacha sa taighde agus sa nuálaíocht a threisiú
 trí bhíthin pearsanra taighde agus nuálaíochta a mhalartú d’fhonn a bheith in
 ann dul i ngleic le dúshláin dhomhanda níos fearr.
 Beidh na nithe seo a
 leanas ar na gníomhaíochtaí is tábhachtaí a dhéanfar: baill foirne taighde agus
 nuálaíochta a mhalartú go gearrthéarmach idir comhpháirtíocht d’ollscoileanna,
 d’institiúidí taighde, de ghnólachtaí, d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide agus
 de ghrúpaí socheacnamaíocha, laistigh den Eoraip agus ar fud an domhain mhóir
 araon. Áireofar leis sin an comhar le tríú tíortha a chothú.
 (d)
 An tionchar struchtúrach a dhéanamh níos mó trí
 bhíthin na gníomhaíochtaí a chómhaoiniú
 Is é an sprioc tionchar uimhriúil agus
 struchtúrach ghníomhaíochtaí Marie Curie a dhéanamh níos mó agus barr feabhais
 a chothú ar leibhéal náisiúnta in oiliúint, i soghluaisteacht agus i bhforbairt
 ghairme na dtaighdeoirí; agus déanfar sin trí bhíthin cistí sa bhreis a
 ghiaráil.
 Beidh na nithe seo a
 leanas ar na gníomhaíochtaí is tábhachtaí a dhéanfar: eagraíochtaí réigiúnacha,
 náisiúnta agus idirnáisiúnta a spreagadh, le cabhair ó shásra cómhaoinithe,
 chun cláir nua a chruthú agus chun cláir reatha a oscailt don oiliúint, don
 tsoghluaisteacht agus don fhorbairt ghairme ar bhonn idirnáisiúnta agus idir na
 hearnálacha. Leis sin, cuirfear feabhas ar chaighdeán na hoiliúna sa taighde
 san Eoraip i ngach céim den ghairm, lena n‐áirítear ar leibhéal na
 dochtúireachta; cothófar saorchúrsaíocht taighdeoirí agus an eolais eolaíoch
 san Eoraip; cuirfear chun cinn gairmeacha tarraingteacha sa taighde trí bhíthin
 earcaíocht oscailte agus dálaí tarraingteacha oibre a thairiscint; agus tabharfar
 tacaíocht don chomhar sa taighde agus sa nuálaíocht idir ollscoileanna,
 institiúidí taighde agus fiontair, agus don chomhar le tríú tíortha agus le
 heagraíochtaí idirnáisiúnta.
 (e)
 Tacaíocht shonrach agus gníomhaíocht bheartais
 Is iad na spriocanna faireachán a dhéanamh ar
 dhul chun cinn, bearnaí i ngníomhaíochtaí Marie Curie a shainaithint, agus
 tionchar na ngníomhaíochtaí sin a mhéadú. Sa
 chomhthéacs sin, forbrófar táscairí agus déanfar anailís ar shonraí a bhaineann
 le soghluaisteacht, le scileanna agus le gairmeacha na dtaighdeoirí, lorgófar
 sineirgí agus an dlúthchomhar leis na gníomhaíochtaí tacaíochta beartais ar
 thaighdeoirí, ar a gcuid fostóirí agus ar a lucht cistiúcháin arna ndéanamh
 faoin gcuspóir sonrach ‘Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána’. Is
 éard is aidhm leis an ngníomhaíocht sin freisin an pobal a chur ar an eolas
 maidir lena thábhachtaí agus lena tharraingtí atá gairmeacha sa taighde, agus
 leathadh a dhéanamh ar thorthaí an taighde agus na nuálaíochta ag eascairt ón
 obair a dtacaíonn gníomhaíochtaí Marie Curie léi.
 4. Bonneagair taighde
 4.1 Cuspóir sonrach
 Is é an
 cuspóir sonrach bonneagair taighde den scoth a chothú san Eoraip, iad a chur ar
 fáil do gach taighdeoir san Eoraip agus lasmuigh de, agus chun leas a bhaint as
 acmhainneacht na mbonneagar sin dul chun cinn agus nuálaíocht a dhéanamh san
 eolaíocht.
 Is gnéithe
 ríthábhachtacha iad na bonneagair taighde d’iomaíochas na hEorpa thar iomlán na
 réimsí eolaíochta agus tá siad riachtanach chun nuálaíocht atá bunaithe ar an
 eolaíocht a dhéanamh. I roinnt mhaith réimsí, ní
 féidir taighde a dhéanamh gan rochtain ar shár-ríomhairí, ar fhoinsí radaíochta
 le haghaidh ábhar nua, ar sheomraí íonghlana le haghaidh
 nanaitheicneolaíochtaí, ar bhunachair shonraí le haghaidh na géanómaíochta agus
 na n‐eolaíochtaí sóisialta, ar réadlanna le haghaidh na
 ndomhaneolaíochtaí, ar líonraí leathanbhanda chun sonraí a aistriú, etc. Is gá
 bonneagair taighde a bheith ann chun an taighde atá ag teastáil le dul i ngleic
 le mórdhúshláin shochaíocha a dhéanamh — cúrsaí fuinnimh, an t-athrú aeráide,
 an bithgheilleagar, agus an tsláinte agus an fholláine ar feadh an tsaoil do
 chách. Spreagtar leo an comhar thar theorainneacha agus thar dhisciplíní agus
 cruthaítear spás Eorpach atá leanúnach agus oscailte le haghaidh an taighde ar
 líne. Cuirtear chun cinn soghluaisteacht daoine agus smaointe trí bhonneagair
 taighde, tugtar le chéile na heolaithe is fearr as áiteanna ar fud na hEorpa
 agus an domhain mhóir, agus cuirtear feabhas ar an oideachas eolaíochta.
 Gríosaíonn na bonneagair taighde na comhphobail Eorpacha taighde agus
 nuálaíochta chun barr feabhais a bhaint amach, agus féadfaidh siad a bheith ina
 dtaispeántais iontacha den eolaíocht don tsochaí i gcoitinne.
 Ní
 mór don Eoraip bonn leormhaith agus seasmhach a bhunú chun bonneagair taighde a
 thógáil, a chothabháil agus a fheidhmiú más mian léi taighde den scoth a
 choinneáil ar bun. Chun é sin a dhéanamh, ní mór comhar substaintiúil
 éifeachtach idir luchtanna cistiúcháin náisiúnta, réigiúnacha agus ón Aontas
 féin agus, chuige sin, déanfar iarracht naisc láidre a dhéanamh leis an
 mbeartas comhtháthaithe d’fhonn sineirgí agus cur chuige comhtháite a áirithiú.
 Téann
 an cuspóir sonrach sin i ngleic le gealltanas bunúsach de chuid an tionscnaimh
 shuaitheanta An tAontas Nuálaíochta, rud a leagann béim ar an ról
 tábhachtach atá ag na bonneagair taighde den scoth sa nuálaíocht agus sa
 taighde ceannródaíoch. Leagtar béim sa tionscnamh ar an ngá atá le hacmhainní a
 chomhthiomsú san Eoraip, agus i gcásanna áirithe sa domhan mór, d’fhonn
 bonneagair taighde a thógáil agus a fheidhmiú. Ar aon bhonn leis sin, leagtar
 béim sa tionscnamh suaitheanta Clár Oibre Digiteach don Eoraip ar an ngá
 atá le bonneagair ríomhaireachta na hEorpa a threisiú agus ar a thábhachtaí atá
 sé braislí nuálaíochta a fhorbairt d’fhonn buntáiste nuálaíochta na hEorpa a
 neartú.
 4.2. Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Tá bonneagair
 úrscothacha taighde ag éirí níos casta agus níos costasaí, agus is minic gur gá
 trealaimh, seirbhísí agus foinsí difriúla sonraí a chomhtháthú agus comhar
 fairsing trasnáisiúnta a dhéanamh. Ní a dóthain acmhainní ag aon tír ar leith
 chun tacaíocht a thabhairt do na bonneagair taighde go léir a dteastaíonn
 uaithi. Tá dul chun cinn suntasach déanta le blianta
 beaga anuas leis an gcur chuige Eorpach i leith bonneagar taighde; cuireadh
 chun feidhme plean oibre an Fhóraim Straitéisigh Eorpaigh um Bonneagair Taighde
 (ESFRI) le haghaidh bonneagar[21], rinneadh áiseanna
 náisiúnta taighde a chomhtháthú agus a oscailt, agus forbraíodh bonneagair ríomhaireachta
 is bonn agus is taca ag Limistéar Eorpach Taighde digiteach. Trí bhíthin an ghréasáin de bhonneagair taighde ar fud na
 hEorpa, neartaítear an bonn caipitil dhaonna trí bhíthin oiliúint den scoth a
 chur ar fáil do ghlúin nua taighdeoirí agus innealtóirí agus trí bhíthin an
 comhar idirdhisciplíneach a chur chun cinn.
 Trí
 bhíthin tuilleadh forbartha a dhéanamh ar bhonneagair taighde ar leibhéal an
 Aontais agus úsáid níos leithne a bhaint astu, rannchuideofar go mór leis an
 Limistéar Eorpach Taighde a fhorbairt. Cé go bhfuil ról lárnach ag na Ballstáit
 i gcónaí i bhforbairt agus i maoiniú a dhéanamh ar bhonneagair taighde, is
 tábhachtach freisin an pháirt a ghlacann an tAontas i dtacaíocht a thabhairt
 don bhonneagar ar leibhéal an Aontais, é ag cothú theacht chun cinn áiseanna
 nua, ag cur rochtain leathan ar bhonneagair náisiúnta agus Eorpacha ar fáil,
 agus ag áirithiú go mbíonn na beartais réigiúnacha, náisiúnta, Eorpacha agus
 idirnáisiúnta comhsheasmhach le chéile agus éifeachtach. Ní amháin gur gá
 dúbláil iarrachtaí a sheachaint agus úsáid na n‐áiseanna a chomhordú agus
 a chuíchóiriú, ach is gá freisin acmhainní a chomhthiomsú ionas go bhféadfaidh
 an tAontas bonneagair taighde a fháil agus a fheidhmiú ar leibhéal domhanda.
 Leis
 na héifeachtúlachtaí scála agus réimse atá bainte amach leis an gcur chuige
 Eorpach i leith bonneagair taighde, lena n‐áirítear bonneagair
 ríomhaireachta, a thógáil, a úsáid agus a bhainistiú, rannchuideofar go mór le
 feabhas a chur ar chumas na hEorpa chun taighde agus nuálaíocht a dhéanamh.
 4.3. Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 Beidh sé mar aidhm
 leis na gníomhaíochtaí forbairt a dhéanamh ar na bonneagair Eorpacha taighde le
 haghaidh na bliana 2020 agus ina dhiaidh sin, a n‐acmhainneacht chun
 nuálaíochta agus a gcaipiteal daonna a chothú, agus an beartas Eorpach maidir
 le bonneagar taighde a threisiú.
 (a)
 Bonneagair Eorpacha taighde a fhorbairt le haghaidh
 na bliana 2020 agus ina dhiaidh sin
 Beidh sé mar aidhm na nithe seo a leanas a
 bhaint amach: áirithiú go ndéanfar bonneagair taighde de chuid an ESFRI agus
 bonneagair eile den scoth a chur chun feidhme agus a oibriú, lena n‐áirítear
 áiseanna comhpháirtíochta réigiúnaí a fhorbairt; bonneagair náisiúnta taighde a
 chomhtháthú agus rochtain orthu a chur ar fáil; agus bonneagair ríomhaireachta
 a fhorbairt, a úsáid agus a fheidhmiú.
 (b)
 Acmhainneacht nuálaíochta na mbonneagar taighde
 agus a gcaipiteal daonna a chothú
 Beidh sé mar aidhm na nithe seo a leanas a
 bhaint amach: bonneagair taighde a spreagadh chun glacadh le teicneolaíocht úr
 go luath, comhpháirtíochtaí taighde agus forbartha le hearnáil na
 tionsclaíochta a chur chun cinn, úsáid thionsclaíoch na mbonneagar taighde a
 éascú, agus cruthú braislí nuálaíochta a spreagadh. Leis
 an ngníomhaíocht sin, tabharfar tacaíocht d’oiliúint agus/nó do dheiseanna
 malairte do bhaill foirne a bhainistíonn nó a fheidhmíonn bonneagair taighde.
 (c)
 An beartas Eorpach maidir le bonneagar taighde agus
 an comhar idirnáisiúnta a threisiú
 Beidh sé mar aidhm tacaíocht a thabhairt do
 chomhpháirtíochtaí idir lucht déanta beartas iomchuí agus na comhlachtaí
 cistiúcháin iomchuí, mapáil agus faireachán a dhéanamh ar uirlisí
 cinnteoireachta agus ar ghníomhaíochtaí comhair idirnáisiúnta freisin.
 Déanfar an dara
 agus tríú gníomhaíocht a shaothrú trí bhíthin a ngníomhaíochta sonraí féin
 agus, de réir mar is iomchuí, mar chuid den chéad ghníomhaíocht.
 CUID II
 CEANNAIREACHT THIONSCLAÍOCH
 1. An cheannaireacht i dteicneolaíochtaí
 cumasúcháin agus tionsclaíocha
 Is é an cuspóir sonrach cothabháil agus
 forbairt a dhéanamh ar an gceannaireacht dhomhanda i dteicneolaíochtaí
 cumasúcháin, sa taighde agus sa nuálaíocht ar chúrsaí spáis, ábhair atá mar
 bhonn is mar thaca leis an iomaíochas thar réimse tionscal agus earnálacha,
 idir chinn reatha agus chinn atá ag teacht chun cinn.
 Tá athrú ag teacht go mear
 ar thimpeallacht an ghnó dhomhanda agus tá idir dhúshláin agus dheiseanna don
 tionscal Eorpach ag gabháil le spriocanna Eoraip 2020 chun fás cliste,
 inbhuanaithe agus cuimsitheach a bhaint amach. Ní mór don Eoraip dlús a chur leis
 an nuálaíocht chun an t-eolas arna ghineadh a thiontú ina bhonn agus ina thaca
 le haghaidh táirgí, seirbhísí agus margaí reatha, feabhas a chur ar na nithe
 sin, agus cinn nua a chruthú. Ba cheart leas, sa chiall is leithne den fhocal
 sin, a bhaint as an nuálaíocht, ní amháin chun críche na teicneolaíochta ach
 chun gnéithe gnó, eagrúcháin agus sóisialta a áireamh freisin.
 Chun fanacht i dtús
 cadhnaíochta maidir leis an iomaíochas domhanda a bhfuil bonn láidir
 teicneolaíochta faoi agus acmhainneacht mhór thionsclaíoch ann, ní mór
 tuilleadh infheistíochta straitéisí a dhéanamh sa taighde, san fhorbairt, sa
 bhailíochtú, agus i scéimeanna píolótacha i dteicneolaíochtaí na faisnéise agus
 na cumarsáide; i nanaitheicneolaíochtaí; in ábhair shárfhorbartha; sa bhiteicneolaíocht;
 san ardmhonaraíocht agus san ardphróiseáil; agus i gcúrsaí spáis.
 Is tábhachtach go
 bhfaighidh earnáil tionsclaíochta na hEorpa máistreacht ar theicneolaíochtaí
 cumasúcháin agus go n‐úsáidfidh sí iad chun feabhas a chur ar
 tháirgiúlacht agus ar acmhainneacht nuálaíochta na hEorpa, agus chun a áirithiú
 go mbeidh na nithe seo a leanas ag an Eoraip: geilleagar atá sárfhorbartha,
 inbhuanaithe agus iomaíoch, ceannaireacht dhomhanda ar na hearnálacha
 ardteicneolaíochta a chur chun feidhme, agus an cumas chun réitigh éifeachtacha
 ar dhúshláin shochaíocha a fhorbairt. Toisc a leithéid sin de ghníomhaíochtaí a
 bheith forleatach, is féidir tuilleadh dul chun cinn a spreagadh leo trí
 bhíthin aireagán agus feidhmeanna a chomhlánaíonn a chéile, rud a áiritheoidh
 toradh níos airde ar infheistíocht sna teicneolaíochtaí sin ná mar a gheofaí in
 aon réimse eile.
 Leis na gníomhaíochtaí
 sin, rannchuideofar le spriocanna na dtionscnamh suaitheanta in
 Eoraip 2020 maidir leis an Aontas Nuálaíochta, le hEoraip atá éifeachtúil
 ar Acmhainní, le Beartas Tionsclaíoch do Ré an Domhandaithe, agus le Clár Oibre
 Digiteach don Eoraip a bhaint amach, chomh maith le spriocanna bheartas an
 Aontais maidir leis an spás a bhaint amach.
 Comhlántachtaí
 le gníomhaíochtaí eile in “Fís 2020”
 Beidh na
 gníomhaíochtaí faoi ‘An Cheannaireacht i dTeicneolaíochtaí Cumasúcháin agus
 Tionsclaíocha’ bunaithe go príomha ar chláir taighde agus nuálaíochta arna
 sainiú ag earnáil na tionsclaíochta agus ag an earnáil ghnó in éineacht le
 comhphobal an taighde, agus beidh siad dírithe go mór ar infheistiú ón earnáil
 phríobháideach a ghiaráil.
 Tabharfar
 tacaíocht do theicneolaíochtaí cumasúcháin a chomhtháthú i réitigh ar dhúshláin
 shochaíocha, mar aon leis na dúshláin iomchuí féin. Maidir
 le cur i bhfeidhm na dteicneolaíochtaí cumasúcháin nach rangaítear faoi na
 dúshláin shochaíocha ach atá tábhachtach d’iomaíochas earnáil tionsclaíochta na
 hEorpa, tacófar leo siúd faoi ‘An Cheannaireacht i dTeicneolaíochtaí
 Cumasúcháin agus Tionsclaíocha’.
 Cur Chuige Comhchoiteann
 Áireofar leis an
 gcur chuige gníomhaíochtaí atá dírithe ar chláir oibre agus réimsí atá níos
 oscailte araon chun tionscadail nuálacha agus réitigh cheannródaíocha a chur
 chun cinn. Leagfar béim ar an taighde agus ar an
 bhforbairt, ar mhórghníomhaíochtaí píolótacha agus ar thaispeántais, ar
 thrialacha sábháilte agus ar shaotharlanna beo, ar an bhfréamhshamhaltú agus ar
 tháirgí a bhailíochtú i línte píolótacha. Ceapfar na gníomhaíochtaí chun an
 t-iomaíochas tionsclaíoch a dhéanamh níos fearr tríd an tionsclaíocht a
 spreagadh, go háirithe fiontair bheaga agus mheánmhéide, le níos mó
 infheistíochta a dhéanamh sa taighde agus sa nuálaíocht.
 Cur chuige comhtháite i leith Eochairtheicneolaíochtaí Cumasúcháin
 Is gné thábhachtach de ‘An cheannaireacht i dteicneolaíochtaí
 cumasúcháin agus tionsclaíocha’ iad na hEochairtheicneolaíochtaí Cumasúcháin,
 arna sainiú mar an mhicrileictreonaic, an nanaileictreonaic, an fhótónaic, an
 nanaitheicneolaíocht, an bhiteicneolaíocht, ábhair shárfhorbartha agus córais
 ardmhonaraíochta[22]. Trasnaíonn na
 teicneolaíochtaí seo atá ildisciplíneach agus atá dian ar eolas agus ar
 chaipiteal cuid mhaith earnálacha, agus is trína mbíthin a fhéadfaidh buntáiste
 iomaíoch mhór a bheith ag earnáil tionsclaíochta na hEorpa. Trí bhíthin cur chuige chomhtháite a ghlacadh ina gcuirtear
 chun cinn eochairtheicneolaíochtaí cumasúcháin a chónascadh, a chóineasú agus a
 mhalartú i dtimthriallta difriúla nuálaíochta agus i slabhraí luacha, is féidir
 torthaí taighde a bhfuil gealladh fúthu a bhaint amach agus an bealach a
 réiteach le haghaidh teicneolaíochtaí tionsclaíocha nua, táirgí, seirbhísí agus
 feidhmeanna núíosacha (e.g. i gcúrsaí spáis, iompair, comhshaoil, sláinte
 etc.). Dá bhrí sin bainfear leas as an iomad idirghníomhaíochtaí a ghabhann le
 heochairtheicneolaíochtaí cumasúcháin agus le teicneolaíochtaí cumasúcháin ar
 bhealach solúbtha, mar is foinse thábhachtach nuálaíochta iad. Comhlánóidh sin
 tacaíocht don taighde agus don nuálaíocht in eochairtheicneolaíochtaí
 cumasúcháin a d’fhéadfaí a bheith á soláthar ag údaráis náisiúnta nó
 réigiúnacha faoi chistí an Bheartais Chomhtháthaithe faoi chuimsiú straitéisí
 cliste speisialtóireachta.
 Le haghaidh na
 dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha ar fad, lena n‐áirítear
 na heochairtheicneolaíochtaí cumasúcháin, beidh sé mar mhóraidhm
 idirghníomhaíochtaí idir na teicneolaíochtaí, agus leis na feidhmeanna faoi na
 dúshláin shochaíocha, a chothú. Cuirfear é sin ar fad san áireamh agus na cláir
 oibre agus na tosaíochtaí á bhforbairt agus á gcur chun feidhme. Chuige sin, tá sé riachtanach go nglacann páirtithe
 leasmhara a ionadaíonn do na peirspictíochtaí éagsúla páirt iomlán sna
 tosaíochtaí a shocrú agus a chur chun feidhme. I gcásanna áirithe, beidh gá
 freisin le gníomhartha arna gcómhaoiniú leis na teicneolaíochtaí cumasúcháin
 agus tionsclaíocha, agus leis na dúshláin shochaíocha iomchuí. Áireofar leis
 sin cómhaoiniú do chomhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí arb éard is aidhm
 leo teicneolaíochtaí a fhorbairt agus iad a chur i bhfeidhm d’fhonn dul i ngleic
 le dúshláin shochaíocha.
 Tá
 ról tábhachtach ag teicneolaíocht na faisnéise agus na cumarsáide (TFC) mar
 glacann sí le cuid de na heochairtheicneolaíochtaí cumasúcháin agus cuireann sí
 na bonneagair, na teicneolaíochtaí agus na córais bhunúsacha is tábhachtaí ar
 fáil le haghaidh próiseas eacnamaíoch agus sóisialta atá ríthábhachtach, chomh
 maith le táirgí agus le seirbhísí nua, idir phríobháideach agus phoiblí. Ní mór
 d’earnáil tionsclaíochta na hEorpa fanacht i dtús cadhnaíochta sna forbairtí
 teicneolaíocha in TFC, réimse ina bhfuil go leor teicneolaíochtaí ag éirí
 suaite, rud a chruthaíonn deiseanna nua.
 Is
 earnáil faoi fhás mear é an spás agus tugann sé faisnéis ríthábhachtach do go
 leor réimsí den tsochaí chomhaimseartha: sásaíonn sé a cuid éileamh bunúsach,
 téann sé i ngleic le ceisteanna uilíocha eolaíochta, agus cabhraíonn sé le
 stádas an Aontais mar mhórghníomhaí idirnáisiúnta a dhaingniú. Tá an taighde ar
 chúrsaí spáis mar bhonn is mar thaca le gach gníomhaíocht a dhéantar sa spás,
 ach faoi láthair tá sé ilroinnte i gcláir náisiúnta arna reáchtáil ag foghrúpa
 de Bhallstáit an Aontais. Ní mór an taighde ar an spás a chomhordú agus
 infheistíocht a dhéanamh ann ar leibhéal an Aontais (cf. Airteagal 189 den
 CFAE) chun a bheith iomaíoch; chun bonneagar spáis an Aontais, amhail Galileo,
 a chosaint; agus d’fhonn a áirithiú go mbeidh ról ag an Aontas i gcúrsaí spáis
 sa todhchaí. Ina theannta sin, is foinse thábhachtach fáis agus fostaíochta iad
 na seirbhísí agus na feidhmeanna nuálacha iartheachtacha ina n‐úsáidtear
 an fhaisnéis a eascraíonn ón spás.
 An chomhpháirtíocht agus breisluach
 Féadfaidh an
 Eoraip mais chriticiúil a bhaint amach tríd an gcomhpháirtíocht, trí bhraislí
 agus trí ghréasáin, tríd an gcaighdeánú, agus tríd an gcomhar a chur chun cinn
 idir disciplíní agus earnálacha difriúla san eolaíocht agus sa teicneolaíocht a
 bhfuil na riachtanais chéanna taighde agus forbartha orthu, chun talamh úr a
 bhriseadh, teicneolaíochtaí úra, agus réitigh nuálacha a cheapadh.
 Cláir
 taighde agus nuálaíochta a fhorbairt agus a chur chun feidhme trí bhíthin
 comhpháirtíochtaí poiblí príobháideacha, naisc éifeachtacha a dhéanamh idir an
 lucht acadúil agus earnáil na tionsclaíochta, giaráil infheistíochtaí breise,
 rochtain a bheith ar mhaoiniú riosca, caighdeánú a dhéanamh ar an soláthar
 réamhthráchtálach agus tacaíocht a thabhairt dó, agus táirgí agus seirbhísí
 nuálacha a sholáthar: is gnéithe riachtanacha iad sin go léir chun dul i ngleic
 leis an iomaíochas.
 I
 dtaca leis sin de, bíonn naisc láidre leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht
 agus Teicneolaíocht de dhíth chun daoine atá tréitheach san fhiontraíocht a
 chothú agus chun dlús a chur leis an nuálaíocht trí bhíthin daoine as tíortha,
 as disciplíní agus as eagraíochtaí difriúla a thabhairt le chéile.
 Trí bhíthin comhar a dhéanamh ar leibhéal an
 Aontais, is féidir tacaíocht a thabhairt do dheiseanna trádála trí chaighdeáin
 Eorpacha nó idirnáisiúnta a fhorbairt le haghaidh táirgí agus seirbhísí agus
 teicneolaíochtaí úra atá ag teacht chun cinn. Cuirfear chun cinn gníomhaíochtaí
 a thacaíonn leis an gcaighdeánú agus leis an idir-inoibritheacht, leis an
 tsábháilteacht agus le gníomhaíochtaí réamhrialála.
 1.1 Teicneolaíochtaí na Faisnéise
 agus na Cumarsáide (TFC)
 1.1.1. Cuspóir sonrach do TFC
 De réir an Chláir Oibre Dhigitigh don
 Eoraip[23], is é an cuspóir sonrach atá le taighde agus le nuálaíocht in TFC cur
 ar a cumas don Eoraip forbairt a dhéanamh ar na deiseanna ag eascairt ón dul
 chun cinn in TFC, agus leas a bhaint astu, chun sochar na saoránach, na
 ngnólachtaí agus na gcomhphobal eolaíochtaí.
 Agus í ar an ngeilleagar
 is mó ar domhan agus an cion is mó de mhargadh TFC aici (níos mó ná
 EUR 2600 billiún inniu), féadfaidh an Eoraip uaillmhianta a bheith aici go
 mbeidh a cuid gnólachtaí, rialtas, ionad taighde agus forbartha agus
 ollscoileanna mar cheannairí in TFC, iad ag cothú gnólachtaí nua agus ag
 déanamh níos mó infheistíochtaí i nuálaíochtaí a bhaineann le TFC.
 Faoin mbliain 2020, ba
 cheart d’earnáil TFC na hEorpa méid comhionann lena cion de mhargadh domhanda TFC
 a sholáthar, ar a laghad; faoi láthair ní sholáthraíonn sí ach trian de. Ba
 cheart don Eoraip freisin gnólachtaí nuálacha in TFC a chothú ionas gurb iad cuideachtaí arna mbunú le fiche bliain anuas a
 infheisteoidh trian d’iomlán an chaiteachais ghnóthais ar thaighde agus ar
 fhorbairt in TFC (níos mó ná EUR 35 billiún faoi láthair). Chuige sin,
 theastódh méadú mór a dhéanamh ar infheistíochtaí poiblí i dtaighde agus i
 bhforbairt TFC ar bhealaí a dhéanfaí an caiteachas príobháideach a ghiaráil, i
 dtreo na sprice chun dhá oiread an mhéid infheistíochtaí a dhéanamh sna deich
 mbliana atá romhainn, agus méadú mór a dhéanamh ar líon na n‐ionad
 Eorpach a bhfuil barr feabhais bainte amach acu in TFC.
 Chun máistreacht a fháil
 ar theicneolaíocht agus ar shlabhraí gnóthais atá ag éirí níos casta agus níos
 ildisciplíní in TFC, teastaíonn an chomhpháirtíocht, rioscaí a roinnt agus mais
 chriticiúil a shlógadh ar fud an Aontais. Trí bhíthin na gníomhaíochta ar
 leibhéal an Aontais, cuidítear le hearnáil na tionsclaíochta dul i ngleic le
 peirspictíocht an mhargaidh aonair agus barainneachtaí scála agus réimse a
 bhaint amach. Leis an gcomhar atá dírithe ar chláir oibre theicneolaíochta a
 mbíonn iarmhairtí agus tionchair ghiarála acu, féadfaidh réimse leathan de
 pháirtithe leasmhara leas a bhaint as forbairtí nua agus nuálaíochtaí eile a
 chur i bhfeidhm. Trí bhíthin cónascadh agus comhpháirtíocht a dhéanamh ar
 leibhéal an Aontais, is féidir comhdhearcaidh a shocrú, pointe fócasach soiléir
 a bhunú do na comhpháirtithe idirnáisiúnta, agus forbairt a dhéanamh ar
 chaighdeáin don Aontas agus don domhan mór agus ar réitigh chomh‐inoibritheacha.
 1.1.2. Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Tá TFC mar bhonn is mar thaca ag an nuálaíocht
 agus ag an iomaíochas thar réimse leathan de mhargaí agus d’earnálacha
 príobháideacha agus poiblí, agus is trína mbíthin is féidir dul chun cinn
 eolaíoch a dhéanamh sna disciplíní ar fad. In imeacht na ndeich mbliana atá
 amach romhainn, is soiléire fós a bheidh an tionchar arna imirt ag na
 teicneolaíochtaí digiteacha, na gnéithe, na bonneagair agus na seirbhísí a
 bhaineann le TFC ar gach réimse den saol. Beidh acmhainní ríomhaireachta,
 cumarsáide agus stórála sonraí gan teorainn ar fáil do gach saoránach ar
 domhan. Ginfidh braiteoirí, meaisíní agus táirgí atá feabhsaithe le faisnéis
 méideanna ollmhóra faisnéise agus sonraí, rud a fhágann go mbeidh sé coitianta
 gníomhaíocht a dhéanamh i bhfad ón láthair, go bhféadfar próisis ghnóthais agus
 láithreáin táirgthe inbhuanaithe a úsáid ar fud an domhain agus go mbeidh réimse
 leathan de sheirbhísí agus d’fheidhmeanna ann. Is trí bhíthin TFC a
 sholáthrófar cuid mhaith seirbhísí tráchtála agus poiblí riachtanacha, agus
 gach próiseas táirgthe faisnéise tábhachtach san eolaíocht, san fhoghlaim, sa
 ghnó agus san earnáil phoiblí. Is trí bhíthin TFC a sholáthrófar an bonneagar
 criticiúil le haghaidh próiseas táirgthe agus gnó, na cumarsáide agus
 idirbheart. Beidh TFC riachtanach freisin chun tabhairt faoi na dúshláin
 shochaíocha is tábhachtaí, chomh maith leis na próisis shochaíocha amhail
 comhphobail a eagrú, iompar na dtomhaltóirí, agus an pobal a rialú, mar shampla
 trí bhíthin na meán sóisialta.
 Tá an
 tacaíocht a thugann an tAontas don taighde agus don nuálaíocht in TFC ina gné
 thábhachtach chun na teicneolaíochtaí agus na feidhmeanna den chéad ghlúin eile
 a ullmhú, óir is cuid mhór d’iomlán an chaiteachais ar an taighde agus ar an
 nuálaíocht chomhoibritheach meánriosca-ardriosca san Eoraip í. Go dtí seo, is riachtanach an infheistíocht phoiblí a
 rinneadh i dtaighde agus i nuálaíocht in TFC ar leibhéal an Aontais, agus is
 mar sin atá go fóill chun an mhais chriticiúil a spreagadh chun talamh úr a
 bhriseadh, chun réitigh, táirgí agus seirbhísí nuálacha a chur chun cinn agus
 chun úsáid níos fearr a bhaint astu. Tá ról tábhachtach aici go fóill i gclár
 oibre oscailte agus teicneolaíochtaí infheidhme a fhorbairt ar fud an Aontais,
 i nuálaíochtaí a thástáil agus a phíolótú i bhfíorthosca pan‐Eorpacha
 agus san úsáid is fearr is féidir a bhaint as acmhainní nuair atáthar ag dul i
 ngleic le hiomaíochas an Aontais agus le dúshláin shochaíocha choitianta. Trí
 bhíthin na tacaíochta a thugann an tAontas don taighde agus don nuálaíocht in
 TFC, féadfaidh fiontair ardteicneolaíochta bheaga agus mheánmhéide fás agus
 leas a bhaint as méid na margaí ar fud an Aontais.
 Trína bíthin, táthar ag neartú an chomhoibrithe agus an
 fheabhais idir eolaithe agus innealtóirí an Aontais, ag treisiú sineirgí leis
 na buiséid náisiúnta agus eatarthu, agus ag gníomhú mar phointe fócasach le
 haghaidh an chomhoibrithe le comhpháirtithe as áiteanna lasmuigh den Eoraip.
 Sna meastóireachtaí
 leantacha a rinneadh ar ghníomhaíochtaí TFC i gCreatchlár an Aontais maidir le
 taighde agus le nuálaíocht, léiríodh gur ríthábhachtach an infheistíocht a
 díríodh ar an taighde agus ar an nuálaíocht in TFC agus a rinneadh ar leibhéal
 an Aontais chun an cheannaireacht thionsclaíoch a chothú i réimsí amhail an
 chumarsáid mhóibíleach, córais TFC a bhraitheann ar an tsábháilteacht, agus
 chun dul i ngleic le dúshláin amhail éifeachtúlacht fuinnimh nó an t-athrú
 déimeagrafach. Trí bhíthin infheistíochtaí ón Aontas i mbonneagair taighde TFC,
 cuireadh na háiseanna taighde, líonraithe agus ríomhaireachta is fearr ar
 domhan ar fáil do thaighdeoirí Eorpacha.
 1.1.3. Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 Trí bhíthin roinnt línte gníomhaíochta,
 díreofar ar dhúshláin a bhaineann leis an gceannaireacht thionsclaíoch agus
 teicneolaíochta in TFC, agus cumhdófar cláir chineálacha le haghaidh taighde
 agus nuálaíochta in TFC, lena n‐áirítear go háirithe na nithe seo a
 leanas:
 (a)
 Glúin nua comhpháirteanna agus córas: Comhpháirteanna agus córais atá sárfhorbartha, cliste agus leabaithe a
 cheapadh;
 (b)
 An ríomhaireacht den chéad ghlúin eile: Córais agus teicneolaíochtaí ríomhaireachta atá
 sárfhorbartha;
 (c)
 An tIdirlíon don Todhchaí:
 Bonneagair, teicneolaíochtaí agus
 seirbhísí;
 (d)
 Teicneolaíochtaí inneachair
 agus bainistíocht faisnéise: TFC
 le haghaidh inneachair dhigitigh agus na cruthaitheachta;
 (e)
 Comhéadain shárfhorbartha
 agus róbait: An róbataic agus
 spásanna cliste;
 (f)
 An mhicrileictreonaic,
 an nanaileictreonaic agus an fhótónaic: Eochairtheicneolaíochtaí cumasúcháin a bhaineann leis an
 micrileictreonaic, leis an nanaileictreonaic agus leis an bhfótónaic.
 Táthar ag súil le go gcumhdófar an réimse
 iomlán riachtanas leis na sé mhórlíne ghníomhaíochta sin. D’áireofaí leo sin an cheannaireacht thionsclaíoch i réitigh
 chineálacha atá bunaithe ar TFC, táirgí agus seirbhísí atá riachtanach chun dul i ngleic le mórdhúshláin shochaíocha, chomh mhaith le cláir taighde agus nuálaíochta in TFC atá dírithe ar fheidhmeanna a
 dtacófar leo in éineacht leis an dúshlán sochaíoch iomchuí.
 Áireofar leis na sé líne
 ghníomhaíochta sin freisin bonneagair taighde a bhaineann le TFC go sonrach
 amhail saotharlanna beo le haghaidh turgnamh ar mhórscála, agus bonneagair le
 haghaidh eochairtheicneolaíochtaí cumasúcháin bunúsacha agus iad a chomhtháthú
 i dtáirgí sárfhorbartha agus i gcórais chliste nuálacha, lena n‐áirítear trealamh, uirlisí, seirbhísí tacaíochta, seomraí íonghlana, agus
 rochtain ar theilgcheártaí chun fréamhshamhaltú a dhéanamh.
 1.2. Nanaitheicneolaíochtaí
 1.2.1. Cuspóir sonrach le haghaidh
 nanaitheicneolaíochtaí
 Is é cuspóir sonrach an taighde agus na
 nuálaíochta nanaitheicneolaíochtaí ceannaireacht an Aontais a áirithiú sa
 mhargadh domhanda seo ina bhfuil ardchumas fáis, trí bhíthin infheistíocht i
 nanaitheicneolaíochtaí a spreagadh agus an glacadh atá leo i dtáirgí agus i
 seirbhísí ard‐bhreisluacha, iomaíocha ar fud raon feidhmeanna agus
 earnálacha.
 Faoi 2020, beidh
 nanaitheicneolaíochtaí príomhshruthaithe, is é sin le rá go mbeidh siad
 comhtháite go leanúnach leis an gcuid is mó de theicneolaíochtaí agus
 d’fheidhmeanna, arna spreagadh ag sochair don tomhaltóir, ag cáilíocht saoil,
 ag forbairt inbhuanaithe agus ag an bhféidearthacht thionsclaíoch láidir
 réitigh a bhaint amach nach raibh indéanta roimhe sin maidir le táirgiúlacht
 agus éifeachtúlacht acmhainní.
 Ina theannta sin, ní mór don
 Eoraip an tagarmharc domhanda a shocrú maidir le himscaradh na
 nanaitheicneolaíochta ar bhonn sábháilte agus freagrach agus maidir le
 rialachas ina leith lena n‐áiritheofar sochair mhóra ar bhonn sochaíoch
 agus tionsclaíoch araon.
 Is ionann táirgí ina n‐úsáidtear
 nanaitheicneolaíochtaí agus margadh domhanda nach féidir leis an Eoraip
 neamhaird a thabhairt air. Tá meastacháin an mhargaidh maidir le luach na
 dtáirgí ina gcorprófar nanaitheicneolaíocht mar phríomh‐chomhpháirt chomh
 hard le EUR 700 billiún faoi 2015 agus EUR 2 thrilliún faoi 2020, lena
 mbainfidh idir 2 agus 6 mhilliún post faoi seach. Ba
 cheart do chuideachtaí nanaitheicneolaíochta na hEorpa an fás dédhigiteach sin
 ar an margadh a shaothrú agus a bheith ábalta sciar den mhargadh cothrom le
 sciar na hEorpa de chistiú taighde domhanda (i.e. ceathrú cuid) a ghabháil faoi
 2020.
 1.2.2. Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Is speictream de theicneolaíochtaí éabhlóidithe
 lena mbaineann féidearthacht chruthaithe iad nanaitheicneolaíochtaí, a bhfuil
 tionchar réabhlóideach acu ar an méid seo a leanas; m.sh. ábhair, TFC,
 eolaíochtaí saoil agus cúram sláinte agus earraí tomhaltóra chomh luath agus a
 dhéantar táirgí ceannródaíocha agus próisis tháirgthe cheannródaíocha.
 Tá ról ríthábhachtach ag nanaitheicneolaíochtaí
 maidir le freastal a dhéanamh ar na dúshláin arna sainaithint sa straitéis
 Eoraip 2020 maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach.
 Cuirfidh imscaradh rathúil na n‐eochairtheicneolaíochtaí cumasúcháin seo
 le hiomaíochas thionscal an Aontais trí bhíthin táirgí úrnua agus feabhsaithe
 nó próisis níos éifeachtaí a chumasú agus freagairtí a chur ar fáil ar
 dhúshláin sa todhchaí.
 Tá an cistiú taighde
 domhanda le haghaidh nanaitheicneolaíochtaí dúbailte ó thuairim agus EUR 6.5
 billiún in 2004 go tuairim agus EUR 12.5 billiún in 2008, agus ceathrú den
 mhéid sin ag teacht ón Aontas. Tá ceannaireacht
 taighde aitheanta ag an Aontas i naineolaíochtaí agus i nanaitheicneolaíochtaí
 agus réamh‐mheastar go mbeidh 4000 cuideachta sna réimsí siúd san Aontas
 faoi 2015.
 Ní mór
 don Eoraip a staid sa mhargadh domhanda a shlánú agus a fhorbairt trí bhíthin
 comhar forleathan a chur chun cinn i slabhraí luacha éagsúla agus thar
 shlabhraí luacha agus idir earnálacha tionsclaíocha éagsúla chun táirgí
 tráchtála inmharthana a dhéanamh de phróiseas méadaithe ó scála na
 dteicneolaíochtaí sin. Tá saincheisteanna an mheasúnaithe agus an bhainistithe
 riosca mar aon le rialachas freagrach ag teacht chun cinn mar fhachtóirí
 cinntitheacha maidir le tionchar nanaitheicneolaíochtaí sa todhchaí ar an
 tsochaí agus ar an ngeilleagar.
 Ar an gcaoi sin, beidh fócas na ngníomhaíochtaí
 ar fheidhmiú nanaitheicneolaíochtaí sa gheilleagar ar bhonn forleathan agus
 freagrach, chun sochair lena mbaineann tionchar ard sochaíoch agus tionsclaíoch
 a chumasú. D’fhonn na deiseanna féideartha a
 áirithiú, lena n‐áirítear cuideachtaí nua a chur ar bun agus poist nua a
 ghiniúint, ba cheart go gcuirfí na huirlisí riachtanacha ar fáil trí thaighde
 ionas gur féidir caighdeánú agus rialú a chur chun feidhme i gceart.
 1.2.3. Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 (a)
 An chéad ghlúin eile de nana-ábhair, de nanaifheistí
 agus de nanachórais a fhorbairt
 Díriú ar tháirgí atá nua ó bhonn lena
 gcumasófar réitigh inbhuanaithe i raon leathan earnálacha.
 (b)
 Forbairt agus feidhmiú nanaitheicneolaíochtaí ar
 bhonn sábháilte a áirithiú
 Eolas eolaíoch maidir le tionchar féideartha
 na nanaitheicneolaíochtaí agus na nanachóras ar shláinte agus ar an gcomhshaol
 a chur chun cinn, agus uirlisí a chur ar fáil chun measúnú agus bainistiú
 riosca a dhéanamh ar feadh na saolré iomláine.
 (c)
 Gné shochaíoch na nanaitheicneolaíochta a fhorbairt
 Díriú ar rialachas na nanaitheicneolaíochta
 chun tairbhe na sochaí.
 (d)
 Nana-ábhair, comhpháirteanna agus córais a
 shintéisiú agus a mhonarú go héifeachtúil
 Díriú ar oibriúcháin nua, ar chomhtháthú
 cliste próiseas nua agus reatha, agus méadú ó scála a dhéanamh chun
 olltáirgeadh táirgí agus sáslaigh ilfhóinteacha a bhaint amach ionas go
 mbeifear in ann nuálaíocht thionsclaíoch a áirithiú le haistriú eolais.
 (e)
 Teicnící feabhsaithe cumais, modhanna tomhais agus
 trealamh a fhorbairt
 Díriú ar na teicneolaíochtaí atá mar bhonn
 agus mar thaca ó thaobh tacú le forbairt agus le tabhairt isteach nana-ábhar
 agus nanachóras casta ar an margadh.
 1.3. Ábhair shárfhorbartha
 1.3.1. Cuspóir sonrach le haghaidh
 ábhar sárfhorbartha
 Is é cuspóir sonrach an taighde agus na
 nuálaíochta maidir le hábhair shárfhorbartha ábhair lena mbaineann
 feidhmiúlachtaí nua agus feidhmíocht inseirbhíse fheabhsaithe a fhorbairt, le
 haghaidh táirgí níos iomaíche a dhéanann íoslaghdú ar an tionchar ar an
 gcomhshaol agus ar ídiú acmhainní.
 Is príomhchumasúcháin iad
 ábhair agus iad i gcroílár na nuálaíochta tionsclaíche. Tá ábhair
 shárfhorbartha lena mbaineann ábhar eolais ardleibhéil, feidhmiúlachtaí nua
 agus feidhmíocht fheabhsaithe fíor-riachtanach le haghaidh iomaíochas
 tionsclaíoch agus forbairt inbhuanaithe ar fud raon feidhmeanna agus earnálacha
 1.3.2. Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Tá ábhair shárfhorbartha nua de dhíth chun
 táirgí agus próisis a bheidh inbhuanaithe agus lena mbainfidh feidhmíocht níos
 fearr a fhorbairt. Is cuid den réiteach ar ár ndúshláin thionsclaíocha agus
 shochaíocha iad na hábhair sin, as a dtiocfaidh feidhmíocht níos fearr ó thaobh
 a n‐úsáide de, riachtanais níos lú ó thaobh acmhainní agus fuinnimh de,
 agus inbhuanaitheacht táirgí a bhfuil a ré caite.
 Is minic go mbaineann forbairt arna spreagadh
 ag feidhm le hábhair iomlán nua a dhearadh, lena mbaineann an cumas
 feidhmíochtaí inseirbhíse beartaithe a chur ar fáil. Is gné thábhachtach iad na
 hábhair sin maidir le slabhra soláthair monaraíochta ardluacha. Tá siad mar bhunús
 freisin le haghaidh dul chun cinn i réimsí teicneolaíochta trasnaí (mar shampla
 bitheolaíochtaí, leictreonaic agus fótónaic), agus i ngach earnáil den mhargadh
 a bheag nó a mhór. Is ionann na hábhair iad féin agus príomhbheart chun luach
 na dtáirgí agus a bhfeidhmíocht a mhéadú. Tá luach agus tionchar measta na n‐ábhar
 sárfhorbartha suntasach, agus ráta fáis bliantúil de thart ar 6 % ag gabháil
 leo agus méid margaidh ionchais de thuairim is EUR 100 billiún faoi 2015.
 Ceapfar ábhair de réir cur chuige saolré
 iomlán, ó sholáthar na n‐ábhar atá ar fáil go dtí deireadh ré (próiseas
 athghiniúnach), ag féachaint do chineálacha cur chuige éagsúla nuálacha chun na
 hacmhainní a bhíonn de dhíth le haghaidh a dtrasfhoirmithe a íoslaghdú. Cumhdófar úsáid leanúnach, athchúrsáil nó úsáid
 thánaisteach ábhar a bhfuil a ré caite mar aon le nuálaíocht shochaíoch
 ghaolmhar.
 D’fhonn dlús a
 chur faoin dul chun cinn, cothófar cur chuige ildisciplíneach agus inréimneach,
 lena mbainfidh ceimic, fisic, eolaíochtaí innealtóireachta, samhaltú
 teoiriciúil agus ríomhaireachtúil, eolaíochtaí bitheolaíocha agus dearadh
 tionsclaíoch a bheidh níos cruthaithí.
 Cothófar comhghuaillíochtaí nua agus
 nuálaíochta glasa mar aon le siombóis thionsclaíoch ionas gur féidir le
 tionscail a samhlacha gnó a éagsúlú, a fhorleathnú agus a gcuid dramhaíola a
 athúsáid mar bhunús le táirgiúlachtaí nua, e.g. CO2 mar bhunús
 carbóin le haghaidh míncheimiceán agus breoslaí malartacha.
 1.3.3. Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 (a)
 Teicneolaíochtaí ábhar trasnaí agus cumasúcháin
 Taighde ar ábhair fheidhmeacha, ar ábhair
 ilfheidhmeacha agus ar ábhair struchtúracha, le haghaidh nuálaíochta i ngach
 earnáil thionsclaíoch.
 (b)
 Ábhair a fhorbairt agus a thrasfhoirmiú
 Taighde agus forbairt chun méadú ó scála ar
 bhonn éifeachtúil agus inbhuanaithe a áirithiú ionas gur féidir monaraíocht
 thionsclaíoch táirgí sa todhchaí a chumasú
 (c)
 Bainistíocht ar chomhpháirteanna ábhar
 Taighde agus forbairt a dhéanamh le haghaidh
 na dteicnící agus na gcóras nua agus nuálach.
 (d)
 Ábhair do thionscal inbhuanaithe agus ísealcharbóin
 Táirgí agus feidhmeanna nua a fhorbairt agus
 iompar tomhaltóirí a laghdaíonn an t-éileamh ar fhuinneamh, agus a éascaíonn
 táirgeadh ísealcharbóin.
 (e)
 Ábhair do thionscail chruthaitheacha
 Dearadh agus forbairt ar theicneolaíochtaí
 inréimneacha a fheidhmiú chun deiseanna nua gnó a chruthú, caomhnú ábhar lena
 mbaineann luach stairiúil nó cultúrtha san áireamh.
 (f)
 Méadreolaíocht, tréithriú, caighdeánú agus rialú
 cáilíochta
 Teicneolaíochtaí a chur chun cinn amhail
 tréithriú, meastóireacht neamhscriosach agus samhaltú réamhfháistineach ar
 fheidhmíocht maidir le dul chun cinn in eolaíocht na n‐ábhar agus in
 innealtóireacht.
 (g)
 An leas is fearr a bhaint as úsáid ábhar
 Taighde agus forbairt chun imscrúdú a dhéanamh
 ar roghanna eile maidir le húsáid ábhar agus cineálacha cur chuige éagsúla gnó
 atá nuálach.
 1.4. Biteicneolaíocht
 1.4.1. Cuspóir sonrach le haghaidh
 biteicneolaíochta
 Is é cuspóir
 sonrach an taighde agus na nuálaíochta biteicneolaíochta táirgí agus próisis
 iomaíocha, inbhuanaithe, nuálacha agus tionsclaíocha a fhorbairt agus
 rannchuidiú mar ghníomhaí nuálaíochta i roinnt earnálacha Eorpacha amhail
 talmhaíocht, bia, ceimiceáin agus sláinte.
 Tacóidh
 bunús láidir eolaíoch, teicneolaíochta agus nuálach i mbiteicneolaíocht le
 tionscail na hEorpa ceannaireacht a bhaint amach san eochairtheicneolaíocht
 chumasúcháin sin. Neartófar an staid sin a thuilleadh trí bhíthin an measúnú
 sábháilteachta agus gnéithe bainistíochta na rioscaí foriomlána maidir le
 himscaradh na biteicneolaíochta a chomhtháthú.
 1.4.2. Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Arna spreagadh ag an méadú ar eolas ar chórais
 bheo, tá biteicneolaíocht ar tí sruth feidhmeanna nua a chur ar fáil agus bonn
 tionsclaíoch an Aontais agus a chumas nuálaíochta a neartú. Tá samplaí de thábhacht mhéadaitheach na biteicneolaíochta
 ar fáil i bhfeidhmeanna tionsclaíocha lena n‐áirítear bith‐cheimiceáin, a bhfuiltear ag súil go dtiocfaidh méadú suas
 le 12 %-20 % ar sciar den mhargadh maidir le táirgeadh ceimiceán faoi 2015. Déantar freastal ar chuid de dhá riail déag na Ceimice
 Glaise mar a thugtar orthu i mbiteicneolaíocht freisin, i ngeall ar
 roghnaíocht agus éifeachtúlacht na mbithchóras. Is féidir na hualaí
 eacnamaíocha féideartha d’fhiontair an Aontais a laghdú trí bhíthin
 féidearthacht na bpróiseas biteicneolaíochta agus na dtáirgí bithbhunaithe a
 ghabháil chun astaíochtaí CO2 a laghdú, a mheastar a bheidh
 ina gcoibhéis idir 1 agus 2.5 billiún tonna CO2 in aghaidh na bliana
 faoi 2030. Cheana féin, in earnáil bhithchógaisíochta na hEorpa, díorthaítear
 tuairim agus 20 % de na cógais reatha ó bhiteicneolaíocht, ar cógais nua suas
 le 50 % díobh. Cruthaítear bealaí nua trí bhíthin
 biteicneolaíochta chun acmhainneacht ollmhór acmhainní muirí a shaothrú chun
 feidhmeanna tionsclaíocha, sláinte agus comhshaoil nuálacha a tháirgeadh.
 Táthar ag tuar go dtiocfaidh fás 10 % in aghaidh na bliana ar earnáil
 éiritheach na biteicneolaíochta muirí (gorm).
 Eochairfhoinsí nuálaíochta
 eile atá ag an gcomhéadan idir biteicneolaíocht agus teicneolaíochtaí cumasúcháin
 agus inréimneacha, go háirithe nanaitheicneolaíochtaí agus TFC, lena mbaineann
 feidhmeanna amhail braiteacht agus diagnóisiú.
 1.4.3. Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 (a)
 Béim a chur ar bhiteicneolaíochtaí ar thús
 cadhnaíochta mar ghníomhaí nuálaíochta sa todhchaí
 Réimsí teicneolaíochta éiritheacha amhail
 bitheolaíocht shintéiseach, bithfhaisnéisíocht agus bitheolaíocht chóras, lena
 mbaineann féidearthacht iontach le haghaidh feidhmeanna a bheidh go hiomlán
 úrnua.
 (b)
 Próisis thionsclaíocha bunaithe ar bhiteicneolaíocht
 Biteicneolaíocht thionsclaíoch a fhorbairt le
 haghaidh táirgí tionsclaíocha agus próiseas tionsclaíoch (e.g. ceimiceán,
 sláinte, mianadóireacht, fuinneamh, laíon agus páipéar, teicstíl, stáirse,
 próiseáil bhia) agus an ghné chomhshaoil lena mbaineann.
 (c)
 Teicneolaíochtaí ardáin nuálacha agus iomaíocha
 Teicneolaíochtaí ardáin a fhorbairt (e.g.
 géanómaíocht, meitighéanómaíocht, próitéamaíocht, uirlisí móilíneacha) chun
 ceannaireacht agus buntáiste iomaíoch i líon fairsing earnálacha eacnamaíocha a
 fheabhsú.
 1.5. Ardmhonaraíocht agus an
 ardphróiseáil
 1.5.1. Cuspóir sonrach
 Is é cuspóir sonrach taighde agus
 nuálaíochta na hardmhonaraíochta agus ardphróiseála foirmeacha tionsclaíocha
 táirgthe an lae inniu a thrasfhoirmiú i dtreo teicneolaíochtaí monaraíochta
 agus próiseála tras‐earnála dlútheolais inbhuanaithe, as a dtiocfaidh
 táirgí, próisis agus seirbhísí níos nuálaí.
 1.5.2. Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Tá an earnáil monaraíochta ríthábhachtach don
 gheilleagar Eorpach, ag rannchuidiú tuairim agus 17 % den OTI agus freagrach as
 thart ar 22 milliún post san Aontas in 2007. Idir
 maolú na mbac eacnamaíoch ar thrádáil agus éifeacht chumasúcháin na
 teicneolaíochta cumarsáide, tá monaraíocht faoi réir iomaíocht ghéar agus
 claonadh ann í a aistriú chuig na tíortha ina bhfuil an costas foriomlán is
 ísle. I ngeall ar ard‐thuarastail, tá gá le hathrú radacach ar an gcur
 chuige Eorpach maidir le monaraíocht má tá an Eoraip chun bheith iomaíoch i
 gcónaí ar bhonn domhanda agus d’fhéadfadh “Fís 2020” cuidiú chun na
 páirtithe leasmhara go léir a thabhairt le chéile chun é sin a bhaint amach.
 Ní mór don Eoraip
 infheistiú i gcónaí ar leibhéal an Aontais chun ceannaireacht agus inniúlacht
 na hEorpa a chothabháil i leith teicneolaíochtaí monaraíochta agus an t-aistriú
 a dhéanamh chuig earraí ardluacha dlútheolais, chun na dálaí agus na sócmhainní
 a chruthú le haghaidh seirbhís saolré inbhuanaithe a tháirgeadh agus a chur ar
 fáil i dtaobh táirge monaraíochta. Ní mór do thionscail mhonaraíochta agus do
 phróisis atá dian ó thaobh acmhainní a gcuid acmhainní agus eolais a úsáid
 tuilleadh ar leibhéal an Aontais agus infheistiú i dtaighde, i bhforbairt agus
 i nuálaíocht i gcónaí chun dul chun cinn breise a chumasú i dtreo geilleagair
 ísealcharbóin iomaíoch agus chun na laghduithe uile-Aontais arna gcomhaontú
 maidir le hastaíochtaí gáis cheaptha teasa le haghaidh earnálacha tionsclaíocha
 a chomhlíonadh faoi 2050[24].
 Trí bheartais láidre an Aontais, dhéanfadh an
 Eoraip na hearnálacha tionsclaíocha reatha a fhás agus earnálacha tionsclaíocha
 éiritheacha na todhchaí a chothú. Is suntasach iad
 luach agus tionchar measta earnáil na gcóras monaraíochta sárfhorbartha, lena
 mbaineann méid margaidh ionchais dar luach EUR 150 billiún faoi 2015 agus ráta
 fáis bliantúil de thuairim agus 5 %.
 Is ríthábhachtach é go
 gcoimeádfar an t-eolas agus an inniúlacht chun cumas monaraíochta agus
 próiseála a choinneáil san Eoraip. Beidh béim na ngníomhaíochtaí taighde agus
 nuálaíochta ar mhonaraíocht agus ar phróiseáil inbhuanaithe, lena dtabharfar an
 nuálaíocht theicniúil agus an díriú ar chustaiméirí atá riachtanach isteach
 chun táirgí agus seirbhísí dlútheolais lena mbaineann ídiú íseal ar ábhar agus
 ar fhuinneamh a tháirgeadh. Ina theannta sin, ní mór don Eoraip na
 teicneolaíochtaí agus an t-eolas cumasúcháin a aistriú chuig earnálacha
 táirgiúla eile, amhail tógáil, atá ina mórfhoinse gás ceaptha teasa (GHG) áit
 ar ionann gníomhaíochtaí tógála agus tuairim is 40 % d’ídiú fuinnimh san
 Eoraip, as a dtagann 36 % de na hastaíochtaí CO2. Ní mór don earnáil tógála, ina ngintear 10 % d’OTI agus ina gcuirtear
 tuairim agus 16 mhilliún post ar fáil san Eoraip idir 3 mhilliún fiontar, ar
 fiontair bheaga agus mheánmhéide 95 % díobh, ábhair nuálacha agus cineálacha
 cur chuige éagsúla maidir le monaraíocht a ghlacadh chun a tionchar comhshaoil
 a mhaolú.
 1.5.3. Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 (a)
 Teicneolaíochtaí le haghaidh Monarchana na Todhchaí
 Fás tionsclaíoch inbhuanaithe a chur chun cinn
 trí bhíthin athrú straitéiseach san Eoraip ó mhonaraíocht chostas‐bhunaithe
 go cur chuige bunaithe ar chruthú ardbhreisluacha.
 (b)
 Teicneolaíochtaí lena gcumasaítear foirgnimh atá
 tíosach ar fhuinneamh
 Ídiú fuinnimh agus astaíochtaí CO2
 a laghdú trí bhíthin teicneolaíochtaí tógála inbhuanaithe a fhorbairt agus a
 imscaradh.
 (c)
 Teicneolaíochtaí inbhuanaithe agus ísealcharbóin i
 dtionscail phróisis atá dian ó thaobh fuinnimh de
 Iomaíochas na dtionscal próisis a mhéadú, trí
 bhíthin éifeachtúlachtaí acmhainne agus fuinnimh a fheabhsú go suntasach agus
 tionchar comhshaoil gníomhaíochtaí tionsclaíocha den sórt sin a laghdú trí
 bhíthin an tslabhra luacha iomláine, glacadh le teicneolaíochtaí ísealcharbóin
 a chur chun cinn.
 (d)
 Samhlacha gnó inbhuanaithe nua
 Coincheapa agus modheolaíochtaí a dhíorthú le
 haghaidh samhlacha gnó oiriúnaitheacha ‘eolasbhunaithe’ i gcineálacha cur
 chuige éagsúla saincheaptha.
 1.6. An Spás
 1.6.1. Cuspóir sonrach le haghaidh an
 spáis
 Is é cuspóir sonrach an spásthaighde agus
 na nuálaíochta spáis tionscal spáis agus pobal spásthaighde a bheidh iomaíoch
 agus nuálach a chothú chun bonneagar spáis a fhorbairt agus a shaothrú d’fhonn
 freastal ar bheartas an Aontais agus ar riachtanais shochaíocha sa todhchaí.
 Tá neartú Earnáil spáis na
 hEorpa trí bhíthin spásthaighde agus nuálaíocht spáis a threisiú ríthábhachtach
 chun cumas na hEorpa a chothabháil agus a chosaint ó thaobh rochtain a fháil ar
 an spás agus oibriúcháin a dhéanamh ann chun tacú le beartais an Aontais, leasa
 straitéiseacha idirnáisiúnta agus le hiomaíochas i measc na náisiún
 fadbhunaithe agus éiritheach a dhéanann taisteal sa spás.
 1.6.2. Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Is cumasúchán tábhachtach é an spás,
 d’ainneoin gur minic nach dtugtar é sin faoi deara, le haghaidh seirbhísí agus
 táirgí éagsúla atá ríthábhachtach do shochaí an lae inniu, amhail loingseoireacht,
 cumarsáid, réamhaisnéisí aimsire, agus faisnéis gheografach. Braitheann ceapadh agus cur chun feidhme beartas ar
 leibhéil Eorpacha, náisiúnta agus réigiúnacha ar bhonn níos minice ar fhaisnéis
 a dhíorthaítear ón spás. Tá earnáil dhomhanda an spáis ag fás agus ag
 forleathnú go mear chuig réigiúin nua (e.g. an tSín, Meiriceá Theas). I láthair
 na huaire is onnmhaireoir suntasach é earnáil tionsclaíochta na hEorpa de
 shatailítí den chéad scoth chun críocha tráchtála agus eolaíocha. Is dúshlán do
 staid na hEorpa sa réimse seo an méadú ar iomaíocht dhomhanda. Is chun leas na
 hEorpa é a áirithiú go leanfaidh an borradh faoina thionscal sa mhargadh sin
 atá thar a bheith iomaíoch. Ina theannta sin, bhí sonraí ó shatailítí
 eolaíochta na hEorpa ar roinnt de na léimeanna chun cinn is suntasaí san
 eolaíocht le scór nó le deich mbliana fichead anuas sna domhaneolaíochtaí agus
 sa réalteolaíocht. Agus an cumas uathúil seo aici, tá ról ríthábhachtach ag
 earnáil spáis na hEorpa freastal ar na dúshláin arna sainaithint trí bhíthin
 “Eoraip 2020”.
 Tá taighde, forbairt
 teicneolaíochta agus nuálaíocht mar bhonn agus mar thaca ag cumais sa spás atá
 ríthábhachtach do shochaí na hEorpa. Cé go gcaitheann Stáit Aontaithe Mheiriceá
 tuairim is 25 % dá mbuiséad spáis ar thaighde agus ar fhorbairt, caitheann an
 tAontas níos lú ná 10 % air. Ina theannta sin, tá spásthaighde san Aontas
 ilroinnte i gcláir náisiúnta roinnt beag Ballstát. D’fhonn an buntáiste
 teicneolaíochta agus iomaíoch a chothabháil ní mór gníomh a ghlacadh ar bhonn
 an Aontais chun spásthaighde a chomhordú, rannpháirtíocht taighdeoirí ó na
 Ballstáit go léir a chur chun cinn, agus na baic ar chomharthionscadail
 spásthaighde thar theorainneacha náisiúnta a ísliú. Ní mór é sin a dhéanamh i
 gcomhar le Gníomhaireacht Spáis na hEorpa, a bhfuil forbairt ar shatailít
 thionsclaíoch mar aon le misin domhainspáis bainistithe go rathúil aici ar
 bhonn idir-rialtasach i bpáirt le fothacar na mBallstát ó 1975. Ina theannta
 sin, beidh an fhaisnéis arna cur ar fáil ag satailítí Eorpacha ina hacmhainneacht
 mhéadaitheach le haghaidh tuilleadh forbartha ar sheirbhísí iartheachtacha
 nuálacha bunaithe ar shatailítí. Is earnáil ghníomhaíochta shamplach í sin le
 haghaidh fiontar beag agus meánmhéide agus ba cheart tacú léi trí bhíthin beart
 taighde agus nuálaíochta d’fhonn sochair iomlána na deise sin a bhaint, agus go
 háirithe ó thaobh na n‐infheistíochtaí suntasacha arna ndéanamh sa dá
 thionscadal suaitheanta de chuid an Aontais: Galileo agus GMES.
 Is é nádúr an spáis
 teorainneacha críche a tharchéimniú, rud a thugann ardán uathúil lena mbaineann
 gné dhomhanda, ar an gcaoi sin déantar tionscadail mhórscála (e.g. an Stáisiún
 Spáis Idirnáisiúnta, Feasacht Shuíomhúil Spáis) trí bhíthin comhair
 idirnáisiúnta. Is ríthábhachtach é go mbeidh comhbheartas spáis Eorpach agus
 gníomhaíochtaí spásthaighde agus nuálaíochta spáis ar leibhéal Eorpach ann
 d’fhonn ról suntasach a bhaint amach i ngníomhaíochtaí idirnáisiúnta spáis sna
 blianta amach romhainn.
 Tá spásthaighde agus
 nuálaíocht faoi “Fís 2020” ar chomhréim le tosaíochtaí beartas spáis an
 Aontais de réir mar a dhéanann Comhairlí Spáis an Aontais agus an Coimisiún
 Eorpach iad a shainiú i gcónaí[25].
 1.6.3. Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 (a)
 Iomaíochas Eorpach, neamhspleáchas agus nuálaíocht
 earnáil spáis na hEorpa a chumasú
 Is éard atá i gceist leis sin tionscal spáis
 fiontraíoch agus iomaíoch a chosaint agus a fhorbairt mar aon le pobal
 spásthaighde den chéad scoth chun ceannaireacht agus neamhspleáchas na hEorpa a
 chothabháil ó thaobh teicneolaíochta spáis de, nuálaíocht san earnáil spáis a
 chothú, agus nuálaíocht spás‐bhunaithe ar an talamh a chumasú, mar
 shampla sonraí cianbhraite agus loingseoireachta a úsáid.
 (b)
 Dul chun cinn i dteicneolaíochtaí spáis a chumasú
 Is é an aidhm ardteicneolaíochtaí spáis agus
 coincheapa oibriúcháin a fhorbairt ó smaoinítear orthu go léirítear iad sa
 spás, lena n‐áirítear loingseoireacht agus cianbhraiteacht, agus
 sócmhainní spáis a chosaint ó bhagairtí amhail smionagar agus grianbhladhmanna.
 Ní mór oideachas agus oiliúint a chur ar fáil ar
 bhonn leanúnach le haghaidh innealtóirí agus eolaithe ardoilte chun
 ardteicneolaíochtaí spáis a fhorbairt agus a fheidhmiú.
 (c)
 Saothrú sonraí spáis a chumasú
 Féadfar sonraí ó shatailítí Eorpacha a
 shaothrú ar bhonn méadaithe má dhéantar tréaniarracht próiseáil, bailíochtú
 agus caighdeánú na sonraí spáis a chomhordú agus a eagrú. Ina theannta sin,
 féadfaidh nuálaíochtaí maidir le láimhseáil agus le scaipeadh sonraí toradh
 níos mó as infheistíocht i mbonneagar spáis a áirithiú, agus rannchuidiú le dul
 i ngleic le dúshláin shochaíocha, go háirithe má bhíonn siad comhordaithe in
 iarracht dhomhanda mar shampla trí bhíthin Chóras Réadlainne Uile-Dhomhanda na
 gCóras (Global Earth Observation System of Systems), Clár
 loingseoireachta satailíte na hEorpa - ‘Galileo’ nó IPCC le haghaidh
 saincheisteanna um athrú aeráide.
 (d)
 Taighde Eorpach a chumasú mar thaca le
 comhpháirtíochtaí idirnáisiúnta spáis
 Bíonn gné dhomhanda ó bhun i gceist le
 gníomhaíochtaí spáis. Tá sé sin thar a bheith soiléir i gcás gníomhaíochtaí amhail
 Feasacht Shuíomhúil Spáis (SSA), agus go leor tionscadal eolaíochta agus
 taiscéalaíochta spáis eile. Bíonn teicneolaíocht
 spáis ar thús cadhnaíochta á forbairt ar bhonn níos minice faoi chuimsiú
 comhpháirtíochtaí idirnáisiúnta den sórt sin. Is fachtóir ratha tábhachtach le
 haghaidh taighdeoirí agus tionscal na hEorpa rochtain orthu a áirithiú.
 2. Rochtain ar mhaoiniú riosca
 2.1 Cuspóir sonrach
 Is é an
 cuspóir sonrach atá leis cabhrú chun easnaimh sa mhargadh a leigheas ó thaobh
 rochtain a fháil ar mhaoiniú riosca le haghaidh taighde agus nuálaíochta.
 Tá drochbhail ar chúrsaí infheistíochta sa
 réimse taighde agus nuálaíochta (T&N), go háirithe i gcás na bhfiontar beag
 agus meánmhéide nuálach agus comhlachtaí meánchaipitlithe a bhféadfadh fás ard
 a bheith i ndán dóibh. Tá roinnt bearnaí móra sa mhargadh i dtaca le soláthar
 maoinithe, toisc gurb iondúil go measann lucht an mhargaidh go bhfuil riosca
 rómhór ag baint leis na nuálaíochtaí sin atá riachtanach chun na spriocanna
 beartas a bhaint amach.
 Cabhróidh saoráid le haghaidh fiach (‘Saoráid
 fiachais') agus saoráid le haghaidh cothromas (‘Saoráid cothromais') chun
 fadhbanna den sórt sin a shárú trí fheabhas a chur ar phróifílí maoinithe agus
 próifílí riosca na ngníomhaíochtaí T&N lena mbaineann. Déanfaidh siad sin éascú ar an rochtain a bheidh ag
 gnólachtaí agus ag tairbhithe eile ar iasachtaí, ar ráthaíochtaí agus ar
 fhoirmeacha eile maoinithe riosca; spreagfaidh siad infheistíocht luath‐chéime
 agus forbairt cistí nua caipitil fiontair; feabhsóidh siad aistriú eolais agus
 an margadh maidir le maoin intleachtúil; meallfaidh siad cistí chuig an margadh
 caipitil fiontair; agus, tríd is tríd, feidhmeoidh siad mar chatalaíoch ag
 spreagadh na gluaiseachta ó smaoineamh faoi tháirgí agus seirbhísí nua, go dtí
 an chéim ina bhforbrófar agus ina dtaispeánfar iad agus ar aghaidh go dtí an
 chéim sin ina ndéanfar tráchtálú orthu.
 Is é an éifeacht
 fhoriomlán a bheidh acu cur le toilteanas na hearnála príobháidí infheistíocht
 a dhéanamh i T&N agus dá bhrí sin tacú le baint amach ceann de
 phríomhspriocanna Eoraip 2020: go mbeidh 3% de OTI an Aontais á infheistiú
 i T&F faoi dheireadh na deich mbliana seo. Cabhróidh an úsáid a bhainfear
 as ionstraimí airgeadais freisin chun cuspóirí T&N gach earnála a bhaint
 amach agus na réimsí beartais atá ríthábhachtach maidir le tabhairt faoi
 dhúshláin shochaíocha (mar athrú aeráide, éifeachtúlacht fuinnimh agus
 acmhainní, sábháilteacht an tsoláthair dhomhanda bia, soláthar cúraim sláinte,
 agus daonra atá ag dul in aois), chun cur le hiomaíochas, agus tacú le fás
 inbhuanaithe, cuimsitheach agus soláthar leasa comhshaoil agus leasa poiblí
 eile.
 2.2. Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Tá gá le Saoráid fiachais ar leibhéal
 an Aontais le haghaidh T&N chun cur leis an dóchúlacht go dtabharfar iasachtaí
 agus ráthaíochtaí agus go mbainfear amach na cuspóirí beartais maidir le
 T&N. Tá bearna sa mhargadh faoi láthair idir an
 t-éileamh agus an soláthar maidir le hiasachtaí agus ráthaíochtaí le haghaidh
 infheistíochtaí baolacha T&N, agus bíodh is go bhfuil an tSaoráid
 Airgeadais Riosca-Roinnte (SARR) ag iarraidh freastal orthu faoi láthair, is
 dócha go leanfaidh an bhearna ar aghaidh agus gur beag iasacht a mbeidh riosca
 níos airde ag baint léi a thabharfaidh na bainc thráchtála. Bhí an‐éileamh
 ar mhaoiniú iasachtaí SARR ó seoladh an tsaoráid i lár na bliana 2007: sa chéad
 chéim (2007-2010) bhí an méid a glacadh 50% níos airde ná a rabhthas ag súil
 leis i dtéarmaí na bhformheasanna gníomhacha iasachtaí (EUR 7.6 billiún i
 gcomparáid leis an EUR 5 bhilliún a bhí á thuar).
 Ina theannta sin, ní
 bhíonn sé ar chumas na mbanc de ghnáth luach a chur ar shócmhainní eolais,
 amhail maoin intleachtúil, agus dá bhrí sin, is minic nach mbíonn siad sásta
 infheistíocht a dhéanamh i gcuideachtaí eolasbhunaithe. Dá thoradh sin ní
 féidir lena lán cuideachtaí bunaithe nuálacha - idir bheag agus mhór -
 iasachtaí a fháil le haghaidh gníomhaíochtaí T&N a bhfuil riosca níos airde
 ag baint leo.
 Eascraíonn na bearnaí
 margaidh seo go bunúsach ó éiginnteachtaí, neamhshiméadrachtaí faisnéise, agus
 ó na costais arda a bhaineann le dul i ngleic leis na saincheisteanna seo:
 bíonn teist róghearr ag gnólachtaí a bunaíodh le deireanas chun dreamanna a
 d’fhéadfadh iasachtaí a thabhairt dóibh a shásamh, agus is minic nach féidir le
 gnólachtaí bunaithe go leor faisnéise a sholáthar, agus ar aon nós ní bhíonn sé
 soiléir ag tús infheistíochta T&N cibé an mbeidh nuálaíocht rathúil ann de
 thoradh na n‐iarrachtaí a dhéanfar.
 Ina theannta sin, is
 iondúil nach mbíonn comhthaobhacht go leor ag fiontair ag céimeanna forbartha
 coincheapa ná nuair a bhíonn siad ag obair i réimsí atá ag teacht chun cinn.
 Dídhreasacht eile is ea an chaoi fiú má éiríonn le gníomhaíochtaí T&N
 táirge nó próiseas tráchtála a chruthú, ní léir ar chor ar bith go mbeidh an chuideachta
 a bhfuil an obair déanta aici in ann na sochair go léir a thagann uaidh a fháil
 go heisiach di féin.
 I dtéarmaí luach breise an
 Aontais, cabhróidh an tsaoráid Fiachais chun na heasnaimh sa mhargadh a
 leigheas a chuireann cosc ar an earnáil phríobháideach infheistiú i T&N ar
 an leibhéal is fearr. Nuair a chuirfear chun feidhme í beifear in ann mais
 chriticiúil acmhainní a chur i dtoll a chéile ó bhuiséad an Aontais, agus ar
 bhonn roinnte riosca ón institiúid (nó ó na hinstitiúidí) airgeadais a mbeidh
 sé de chúram uirthi (nó orthu) í a chur chun feidhme. Spreagfaidh sé sin
 gnólachtaí chun níos mó dá gcuid airgid féin a infheistiú i T&N ná mar a
 dhéanfadh siad murach í. Ina theannta sin, cabhróidh an tsaoráid Fiachais le
 heagraíochtaí, idir phoiblí agus phríobháideach, na rioscaí a bhaineann le
 soláthar réamhthráchtálach agus le soláthar táirgí agus seirbhísí nuálacha a
 laghdú.
 Tá saoráid Cothromais i gcomhair
 T&N ag teastáil ar leibhéal an Aontais le feabhas a chur ar infhaighteacht
 maoinithe cothromais i gcomhair infheistíochtaí luatha agus infheistíochtaí ag
 céim fáis agus le cur le forbairt mhargadh an chaipitil riosca san Aontas. Le linn na céime aistrithe teicneolaíochta agus
 nuathionscanta bíonn ar chuideachtaí nua “gleann an bháis” a thrasnú ina dtagann
 deireadh le deontais taighde poiblí agus nach féidir leo maoiniú príobháideach
 a mhealladh chucu. Maidir leis an tacaíocht phoiblí a bhfuil sé d’aidhm aici
 giaráil a dhéanamh ar chistiú príobháideach síl agus nuathionscanta chun an
 bhearna seo a líonadh, tá sí ró-ilroinnte nó ró-eatramhach, nó níl an saineolas
 is gá ag an lucht bainistíochta. Ina theannta sin, tá an chuid is mó de na
 cistí caipitil riosca san Eoraip róbheag le tacú le fás leanúnach na
 gcuideachtaí nuálacha agus ní bhíonn an mhais chriticiúil acu le
 speisialtóireacht a dhéanamh ná oibriú ar bhonn trasnáisiúnta.
 Tá iarmhairtí
 tromchúiseacha aige sin. Bhíodh thart ar EUR 7 billiún á n‐infheistiú in
 aghaidh na bliana i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide ag cistí caipitil riosca
 na hEorpa sular tharla an ghéarchéim airgeadais, agus infheistíodh idir EUR 3
 agus 4 bhilliún in 2009 agus in 2010. Bhí tionchar ag an laghdú a rinneadh ar
 chistiú caipitil riosca ar líon na gcomhlachtaí nuathionscanta ar tugadh cistí
 caipitil riosca dóibh: fuair thart ar 3,000 fiontar beag agus meánmhéide cistiú
 caipitil riosca sa bhliain 2007 i gcomparáid le tuairim is 2,500 in 2010.
 I dtéarmaí breisluach an
 Aontais déanfaidh saoráid Cothromais i gcomhair T&N comhlánú ar scéimeanna
 náisiúnta nach féidir leo freastal a dhéanamh ar infheistíochtaí T&N
 trasteorann. Lena chois sin beidh éifeacht taispeántais ag idirbhearta luath‐chéime
 a rachaidh chun sochair infheisteoirí poiblí agus príobháideacha ar fud na
 hEorpa. Maidir le céim an fháis, is ar an leibhéal Eorpach amháin is féidir an
 scála sin a bhaint amach mar aon le rannpháirtíocht láidir infheisteoirí
 príobháideacha atá fíor-riachtanach má tá margadh féinchothabhálach caipiteal
 riosca le feidhmiú.
 Cuideoidh na saoráidí Fiachais agus
 Cothromais, a mbeidh tacaíocht acu ó thacar beart tionlacain, le baint
 amach cuspóirí beartais "Fís 2020”. Chuige
 sin, beidh siad tiomanta do chomhdhlúthú agus d’ardú caighdeán bhonn eolaíochta
 na hEorpa; chur chun cinn taighde agus nuálaíochta le clár oibre dírithe ar
 ghnó; agus aghaidh a thabhairt ar dhúshláin na sochaí agus béim faoi leith acu
 ar ghníomhaíochtaí mar phíolótú, mar thaispeántais, mar thrialacha sábháilte
 agus féachaint an nglacfaidh an margadh leo.
 Ina theannta sin,
 cabhróidh siad le dul i ngleic le baint amach na gcuspóirí T&N atá ag cláir
 agus réimsí beartais eile, mar an Comhbheartas Talmhaíochta, gníomhú ar son na
 haeráide (athrú chuig geilleagar ísealcharbóin agus oiriúnú don athrú aeráide),
 agus an Comhbheartas Iascaigh. Forbrófar comhlántachtaí le hionstraimí airgeadais
 náisiúnta agus réigiúnacha i gcomhthéacs an Chomhchreata Straitéisigh i
 gcomhair Beartais Chomhtháthaithe, áit a bhfuiltear á thuar go mbeidh ról níos
 leithne ag ionstraimí airgeadais.
 Nuair a bhíothas á
 ndearadh cuireadh san áireamh an gá atá ann aghaidh a thabhairt ar na
 saintréithe sonracha a bhaineann le heasnaimh sa mhargadh, (mar an méid
 fuinnimh agus ráta cruthaithe cuideachtaí) agus riachtanais mhaoinithe na
 réimsí sin agus réimsí eile. B’fhéidir go ndéanfaí oiriúnú ar leithdháiltí
 buiséadacha idir na hionstraimí i rith "Fís 2020" mar fhreagra
 ar athruithe ar dhálaí eacnamaíocha.
 Maidir leis an tsaoráid Cothromais agus deis
 na bhfiontar beag agus meánmhéide leas a bhaint as an tsaoráid Fiachais,
 cuirfear i bhfeidhm iad mar chuid de dhá Ionstraim Airgeadais an AE a sholáthraíonn cothromas agus fiachas chun
 tacú le T&N agus fás na bhfiontar beag agus meánmhéide i gcomhcheangal leis
 na saoráidí cothromais agus fiachais atá ann faoin gClár le haghaidh Iomaíochas
 Fiontar agus Fiontar Beag agus Meánmhéide.
 2.3. Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 (a)
 An tsaoráid Fiachais a chuirfidh maoiniú fiachais
 ar fáil i gcomhair T&N: ‘Seirbhís iasachta & ráthaíochta an Aontais le
 haghaidh taighde agus nuálaíochta'
 Is é an aidhm feabhas a chur ar rochtain ar
 mhaoiniú fiachais — iasachtaí, ráthaíochtaí, frithráthaíochtaí agus cineálacha
 eile maoinithe fiachais agus riosca — i gcomhair eintiteas poiblí agus
 príobháideach agus i gcomhair comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí atá
 páirteach i ngníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta a bhfuil infheistíochtaí
 rioscúla ag teastáil lena dtabhairt chun foirfeachta. Díreofar
 ar thacú le saothair thaighde agus nuálaíochta a bhfuil an‐seans acu barr
 feabhais a bhaint amach.
 Táthar ag súil go mbeidh
 na tairbhithe deiridh ina n‐aonáin dhlíthiúla de gach méid a mbeidh sé ar
 a gcumas airgead a fháil ar iasacht agus é a aisíoc, agus go háirithe, fiontair
 bheaga agus mheánmhéide a bhfuil an cumas iontu dul i mbun nuálaíochta agus fás
 go tapa; comhlachtaí meánchaipitlithe agus gnólachtaí móra; ollscoileanna agus
 institiúidí taighde; cineálacha éagsúla bonneagair thaighde agus bonneagair
 nuálaíochta; comhpháirtíochtaí poiblí príobháideacha; agus tionscadail nó meáin
 i gcomhair cuspóirí speisialta.
 Beidh dhá phríomhghné ag
 baint leis an gcistiú a thabharfar don tsaoráid Fiachais:
 (1) Gné faoi thionchar an éilimh ag
 soláthar iasachtaí agus ráthaíochtaí ar bhonn tús freastail ar an gceann is
 túisce, mar aon le tacaíocht faoi leith do thairbhithe mar fhiontair bheaga
 agus mheánmhéide agus comhlachtaí meánchaipitlithe. Tabharfaidh
 an chomhpháirt seo freagra ar an bhfás seasta agus leanúnach atá le feiceáil i
 líon na n‐iasachtaí SARR atá faoi thionchar an éilimh. Tacófar le
 gníomhaíochtaí faoin bhfuinneog le haghaidh Fiontar Beag agus Meánmhéide a
 bhfuil sé d’aidhm acu rochtain níos fearr a sholáthar d’Fhiontair Bheaga agus
 Mheánmhéide agus d’eintitis eile atá faoi thionchar T&F nó faoi thionchar
 nuálaíochta, nó faoi thionchar an dá rud le chéile.
 (2) Gné a bheidh spriocdhírithe
 ar bheartais agus ar phríomhearnálacha atá ríthábhachtach le dul i ngleic le
 dúshláin shochaíocha, le cur le hiomaíochas, le tacú le fás cuimsitheach,
 inbhuanaithe, ísealcharbóin agus a sholáthróidh leas comhshaoil agus leas
 poiblí eile. Cabhróidh an ghné seo leis an Aontas dul
 i ngleic le gnéithe taighde agus nuálaíochta a bhaineann le cuspóirí beartas
 earnála.
 (b)
 An tsaoráid Fiachais a chuirfidh maoiniú cothromais
 ar fáil i gcomhair T&N: ‘Ionstraimí cothromais an
 Aontais i gcomhair taighde agus nuálaíochta’
 Is é an sprioc atá leo rannchuidiú le sárú na
 n‐easnamh atá i margadh caipitil riosca na hEorpa agus cothromas agus
 cuasachothromas a chur ar fáil le freastal ar riachtanais forbartha agus
 maoinithe fiontar atá i mbun nuála ó chéim an tsíl ar aghaidh go céimeanna fáis
 agus fairsingithe. Leagfar béim ar thacú le cuspóirí
 "Fís 2020" agus le beartais ghaolmhara.
 D’fhéadfadh sé gurb iad fiontair de gach méid
 atá i mbun gníomhaíochtaí nuálaíochta nó ag cur tús lena leithéid de
 ghníomhaíochtaí na tairbhithe deiridh a ndíreofar orthu, agus leagfar béim faoi
 leith ar Fhiontair Bheaga agus Mheánmhéide nuálacha agus ar chomhlachtaí
 meánchaipitlithe.
 Díreoidh an tsaoráid Cothromais ar mhaoiniú
 luathchéime caipitil ghnáthscaireanna a chuirfidh caipiteal fiontair agus
 cuasachothromas (lena n‐áirítear caipiteal mezzanine) ar fáil d’fhiontair
 phunainne faoi leith. Lena chois sin beidh sé ar
 chumas na saoráide infheistíochtaí a dhéanamh ar chéimeanna fáis agus
 fairsingithe i gcomhcheangal leis an tSaoráid Ghnáthscaireanna um Fhás faoin
 gClár le haghaidh Iomaíochas Fiontar agus Fiontar Beag agus Meánmhéide chun go
 dtabharfar tacaíocht leanúnach le linn tréimhsí tosaigh agus tréimhsí forbartha
 cuideachtaí.
 Beidh an tsaoráid cothromais faoi thionchar an
 éilimh go príomha, agus bainfidh sí leas as cur chuige punainne, trína
 roghnóidh na cistí caipitil riosca agus idirghabhálaithe inchomparáide eile na
 gnólachtaí a ndéanfaidh siad infheistiú iontu.
 B’fhéidir go gcuirfear
 cistí in áirithe le cabhrú le spriocanna áirithe beartas a bhaint amach, ag
 tógáil go háirithe ar an gcaoi ar éirigh go maith le cúrsaí sa Chlár Réime
 Iomaíochais agus Nuálaíochta inar cuireadh cistí in áirithe i gcomhair
 éiceanuálaíochta.
 Cuirfidh an fhuinneog
 nuathionscanta a thacaíonn le céim an tsíl agus leis na céimeanna luatha,
 ar chumas infheistíochtaí cothromais a dhéanamh in eagraíochtaí aistrithe
 eolais, i gcistí caipitil síl, i gcistí síl trasteorann, i meáin chomh‐infheistíochta
 aingeal gnó, i sócmhainní maoine intleachtúla, in ardáin do mhalartú agus
 trádáil ar chearta maoine intleachtúla, agus i gcistí caipitil riosca
 luathchéime, i measc rudaí eile.
 Déanfaidh an fhuinneog
 fáis infheistíochtaí ag céimeanna fáis agus fairsingithe i gcomhcheangal
 leis an tSaoráid Ghnáthscaireanna um Fhás faoin gClár le haghaidh Iomaíochas
 Fiontar agus Fiontar Beag agus Meánmhéide, lena n‐áirítear infheistíochta
 i gcistí na gcistí atá ag feidhmiú thar theorainneacha agus infheistiú i gcistí
 caipitil riosca, a ndíreoidh an chuid is mó acu ar théamaí a thacaíonn le baint
 amach cuspóirí Eoraip 2020.
 3. Nuálaíocht i bhFiontair Bheaga agus
 Mheánmhéide
 3.1 Cuspóir sonrach
 Is é an cuspóir
 sonrach fás a spreagadh trí leibhéil nuálaíochta sna Fiontair Bheaga agus
 Mheánmhéide a ardú, agus a riachtanais éagsúla nuálaíochta a chuimsiú le linn
 na timthrialla nuálaíochta go léir i gcás gach cineál nuálaíochta, agus sa
 chaoi sin níos mó Fiontar Beag agus Meánmhéide a chruthú a fhásfaidh go tapa
 agus a bheidh gníomhach ar bhonn idirnáisiúnta.
 Nuair
 a chuirtear san áireamh an ról lárnach atá ag fiontair bheaga agus mheánmhéide
 i ngeilleagar na hEorpa, is léir go mbeidh ról ríthábhachtach ag taighde agus
 ag nuálaíocht sna Fiontair Bheaga agus Mheánmhéide ó thaobh cur le hiomaíochas,
 le fás geilleagrach agus le cruthú jabanna, agus sa chaoi sin spriocanna
 Eoraip 2020 a bhaint amach go mór mór maidir lena tionscnamh suaitheanta,
 an tAontas Nuálaíochta.
 In
 ainneoin an sciar tábhachtach eacnamaíochta agus fostaíochta atá ag Fiontair
 Bheaga agus Mheánmhéide, agus an chaoi a bhféadfaidís nuálaíocht shuntasach a
 bhaint amach, mar sin féin tá fadhbanna méide le sárú acu má tá siad le bheith
 níos nuálaí agus níos iomaíche. Cé go mbíonn an oiread céanna cuideachtaí
 nuathionscanta san Eoraip is a bhíonn i Stáit Aontaithe Mheiriceá, bíonn sé
 níos deacra ar fhiontair bheaga agus mheánmhéide na hEorpa méadú agus bheith
 ina gcuideachtaí móra ná mar a bhíonn i gcás a gcomhghleacaithe sna Stáit
 Aontaithe. Cuireann an timpeallacht ghnó idirnáisiúnaithe, ina bhfuil slabhraí
 luacha ag éirí níos idirnasctha i gcónaí, brú breise orthu. Ní mór d’fhiontair
 bheaga agus mheánmhéide feabhas a chur ar a gcumas nuálaíochta. Ní mór dóibh
 eolas agus smaointe gnó, a ghiniúint, a ghlacadh agus a thráchtálú níos tapúla
 agus níos mó chun dul san iomaíocht go rathúil ar mhargaí domhanda atá ag athrú
 go tapa. Is é an dúshlán breis nuálaíochta a spreagadh i bhfiontair bheaga agus
 mheánmhéide, agus sa chaoi sin a n‐iomaíochas agus a bhfás a fheabhsú.
 Tá
 sé mar aidhm ag na gníomhaíochtaí atá beartaithe comhlánú a dhéanamh ar chláir
 agus ar bheartais nuálaíochta gnó idir náisiúnta agus réigiúnacha, comhar a
 chothú idir fiontair bheaga agus mheánmhéide agus gníomhaithe a bhfuil baint
 acu le nuálaíocht, an bhearna idir taighde / forbairt agus glacadh rathúil
 margaidh a líonadh, timpeallacht ghnó a thacóidh le nuálaíocht a chur ar fáil,
 lena n‐áirítear bearta ar thaobh an éilimh de, agus tacaíocht a chuirfidh
 san áireamh nádúr athraitheach na bpróiseas nuálaíochta, agus teicneolaíochtaí,
 margaí agus samhlacha nua gnó.
 Cruthófar
 naisc láidre le beartais an Aontais a bhaineann le tionscail faoi leith, go
 háirithe an Clár le haghaidh Iomaíochas Fiontar agus Fiontar Beag agus
 Meánmhéide agus cistí an Bheartais Chomhtháthaithe, d’fhonn a chinntiú go
 mbeidh sineirgí ann agus cur chuige comhtháite.
 3.2. Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Is iad na fiontair bheaga agus mheánmhéide is
 mó a chuireann nuálaíocht chun cinn toisc go mbíonn siad in ann gnólachtaí
 rathúla a dhéanamh de smaointe nua. Feidhmíonn siad mar sheoladáin
 thábhachtacha le haghaidh iarmhairt eolais ag cur torthaí taighde i lár an
 mhargaidh. Tá sé léirithe le fiche bliain anuas go ndearna Fiontair Bheaga agus
 Mheánmhéide nuálacha athnuachan ar earnálacha iomlána agus gur chruthaigh siad
 tionscail nua. Tá fiontair atá ag fás go tapa ríthábhachtach d'fhorbairt
 tionscal atá ag teacht chun cinn agus chun dlús a chur faoi na hathruithe
 struchtúracha sin atá riachtanach don Eoraip má tá sí le bheith ina geilleagar
 eolas‐bhunaithe agus ísealcharbóin a mbeidh fás leanúnach uirthi agus
 poist ardcháilíochta á gcruthú inti.
 Bíonn fiontair bheaga agus
 mheánmhéide le fáil i ngach earnáil den gheilleagar. Cuid níos tábhachtaí de
 gheilleagar na hEorpa is ea iad ná mar atá i gcás réigiún eile mar Stáit
 Aontaithe Mheiriceá. Is féidir le gach cineál fiontar beag agus meánmhéide dul
 i mbun nuálaíochta. Ní mór iad a spreagadh agus tacaíocht a thabhairt dóibh
 chun infheistíocht a dhéanamh i dtaighde agus i nuálaíocht. Lena linn sin ba
 cheart go mbeidís in ann tarraingt ar acmhainneacht iomlán nuálach an mhargaidh
 inmheánaigh agus an Limistéir Eorpaigh Taighde le deiseanna nua gnó a chruthú
 san Eoraip agus níos faide agus cabhrú chun teacht ar réitigh ar dhúshláin
 thábhachtacha shochaíocha.
 Nuair a ghlacann
 Fiontair Bheaga agus Mheánmhéide páirt i dtaighde agus i nuálaíocht an Aontais
 neartaíonn sé sin a gcumas T&F agus teicneolaíochta, méadaíonn sé a n‐acmhainn
 rudaí nua a fháil amach, eolas nua a tharraingt chucu féin agus a úsáid,
 cuireann le leas a bhaint as réitithe nua geilleagracha, spreagann sé
 nuálaíocht maidir le táirgí, seirbhísí agus samhlacha gnó, cuireann sé
 gníomhaíochtaí gnó chun cinn i margaí níos mó agus cuireann sé bonn
 idirnáisiúnta faoi ghréasáin eolais na bhFiontar Beag agus Meánmhéide. Is minic i gcás Fiontar Beag agus Meánmhéide a bhfuil
 dea-bhainistíocht maidir le nuálaíocht curtha i bhfeidhm acu, agus iad ag brath
 go minic ar shaineolas agus ar scileanna seachtracha dá bharr sin, go sáraíonn
 siad feidhmiú dreamanna eile.
 Tá
 comhoibriú trasteorann ina ghné thábhachtach de straitéis nuálaíochta na
 bhfiontar beag agus meánmhéide chun cuid de na fadhbanna atá acu de bharr a
 laghad is atá siad a réiteach, fadhbanna mar rochtain ar inniúlachtaí
 teicneolaíocha agus eolaíocha agus ar mhargaí nua. Cabhraíonn siad chun brabús
 a bhaint as smaointe nua agus na cuideachtaí féin a mhéadú, agus infheistíocht
 phríobháideach sa taighde agus sa nuálaíocht a mhéadú dá thoradh sin.
 Bíonn
 ról ríthábhachtach maidir le cur chun cinn na bhfiontar beag agus meánmhéide ag
 cláir réigiúnacha agus náisiúnta um thaighde agus nuálaíocht, agus is minic a
 fhaigheann na cláir sin tacaíocht ó bheartas comhtháthaithe na hEorpa. Go
 háirithe, bíonn ról ríthábhachtach ag cistí an Bheartais Chomhtháthaithe trí
 chumas a fhorbairt agus cosán i dtreo barr feabhais a sholáthar d’Fhiontair
 Bheaga agus Mheánmhéide d’fhonn tionscadail den scoth a fhorbairt a d’fheadfadh
 dul san iomaíocht chun cistiú a fháil faoi "Fís 2020". Dá
 ainneoin sin, níl ach cúpla clár náisiúnta agus réigiúnach ann a chuireann
 cistiú ar fáil do thaighde trasnáisiúnta agus do ghníomhaíochtaí nuálacha a
 chuireann fiontair bheaga agus mheánmhéide i gcrích, do scaipeadh agus do
 ghlacadh réiteach nuálach ar fud an Aontais ná do sheirbhísí tacaíochta
 nuálaíochta trasteorann. Is é an dúshlán atá ann tacaíocht atá oscailte ó
 thaobh téama de a chur ar fáil d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide chun
 tionscadail idirnáisiúnta a chur i gcrích i gcomhréir le straitéisí nuálaíochta
 cuideachtaí. Tá gníomhaíochtaí ar leibhéal an Aontais riachtanach, dá bhrí sin,
 mar chomhlánú ar gníomhaíochtaí a gabhadh ar láimh ar leibhéal náisiúnta agus
 réigiúnach, d’fhonn a dtionchar a fheabhsú agus rochtain a sholáthar ar na
 córais tacaíochta taighde agus nuálaíochta.
 3.3. Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 (a)
 Príomhshruthú tacaíochta d’Fhiontair Bheaga agus
 Mheánmhéide
 Tabharfar tacaíocht d’fhiontair bheaga agus
 mheánmhéide in "Fís 2020”. Chuige seo cuirfidh ionstraim thiomnaithe
 d'fhiontair bheaga agus mheánmhéide tacaíocht chéimneach gan uaim ar fáil a
 chuimseoidh an timthriall nuálaíochta ina hiomláine. Beidh
 ionstraim na bhfiontar beag agus meánmhéide dírithe ar gach cineál fiontar beag
 agus meánmhéide atá nuálach agus a léiríonn uaillmhian láidir le dul i mbun
 forbartha, fáis agus idirnáisiúnaithe. Cuirfear ar fáil é i gcomhair gach
 cineál nuálaíochta, lena n‐áirítear nuálaíocht sheirbhíse, nuálaíocht
 neamh‐theicneolaíochta, agus nuálaíocht shóisialta. Is é an aidhm cumas
 nuálaíochta na bhfiontar beag agus meánmhéide a fhorbairt agus caipitliú a
 dhéanamh air trí an bhearna atá sa chistiú i gcomhair taighde ardriosca agus
 nuálaíochta na céime tosaigh a líonadh, nuálaíochtaí a spreagadh agus an
 tráchtálú a dhéanann an earnáil phríobháideach ar thorthaí taighde a mhéadú.
 Cuirfear ionstraim
 thiomnaithe na bhfiontar beag agus meánmhéide i bhfeidhm maidir le gach ceann
 de na cuspóirí sonracha faoi dhúshláin shochaíocha agus faoi cheannaireacht i
 dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha agus cionroinnfear suim airgid
 chuige sin.
 (b)
 Tacaíocht d'fhiontair bheaga agus mheánmhéide dian‐thaighde
 Is é an sprioc an nuálaíocht dírithe ar an
 margadh atá idir lámha ag Fiontair Bheaga agus Mheánmhéide atá i mbun T&F a
 chur chun cinn. Beidh gníomhaíocht shonrach dírithe ar fhiontair bheaga agus
 mheánmhéide atá i mbun dian‐thaighde sna hearnálacha ardteicneolaíochta a
 léiríonn an cumas saothrú tráchtála a dhéanamh ar thorthaí an tionscadail.
 (c)
 Cur le cumas nuálaíochta na bhFiontar Beag agus
 Meánmhéide
 Tacófar le
 gníomhaíochtaí a chabhraíonn le cur chun feidhme na mbeart sonrach i leith na
 bhFiontar Beag agus Meánmhéide (FBManna) in "Fís 2020" agus a
 dhéanann comhlánú orthu, go háirithe chun cur le cumas nuálaíochta na FBManna.
 (d)
 Tacú le nuálaíocht atá faoi thionchar an mhargaidh
 Tacú le nuálaíocht
 atá faoi thionchar an mhargaidh chun feabhas a chur ar chreatchoinníollacha le
 haghaidh nuálaíochta agus dul i ngleic leis na bacainní sonracha atá ag cosc,
 go háirithe, fás FBManna nuálacha.
 CUID III
 DÚSHLÁIN SHOCHAÍOCHA
 1. An tsláinte, an t-athrú déimeagrafach
 agus an fholláine
 1.1. Cuspóir sonrach
 Is é an cuspóir sonrach sláinte agus folláine
 gach duine a fheabhsú ar feadh a saoil.
 Sláinte agus folláine do gach duine ar feadh a
 saoil, córais sláinte agus cúraim ardcháilíochta atá inbhuanaithe ó thaobh an
 gheilleagair de, agus deiseanna le haghaidh post nua agus fáis, is iad sin na
 haidhmeanna atá leis an tacaíocht atá á tabhairt do thaighde agus don
 nuálaíocht mar fhreagra ar an dúshlán seo agus cabhróidh siad go mór le baint
 amach Eoraip 2020.
 Tá costas a bhaineann le
 córais sláinte agus cúraim shóisialta an Aontais ag méadú agus tá bearta cúraim
 agus coiscthe ag éirí níos costasaí i gcás gach duine is cuma cén aois iad,
 meastar go ndéanfar beag nach dúbláil ar líon na nEorpach os cionn 65 bliain
 d’aois ó 85 milliún in 2008 go dtí 151 milliún faoin mbliain 2060, agus go
 méadóidh líon na ndaoine os cionn 80 ó 22 milliún go 61 milliún sa tréimhse
 chéanna. Má tá na costais sin le laghdú nó chun bheith inbhuanaithe braithfidh
 sé i bpáirt ar a áirithiú go mbeidh sláinte agus folláine ag gach duine ar
 feadh a saoil agus ar an ábhar sin braithfidh sé ar ghalair agus ar mhíchumas a
 chosc, a chóireáil agus a bhainistiú go héifeachtach.
 Príomhfhoinsí míchumais,
 drochshláinte agus bás róluath iad riochtaí ainsealacha amhail galar
 cardashoithíoch, ailse, diaibéiteas, neamhoird néareolaíocha agus sláinte mheabhrach,
 rómheáchan agus raimhre mar aon le srianta éagsúla feidhmiúla, agus bíonn
 costais shuntasacha shóisialta agus eacnamaíocha ag baint leo.
 Faigheann breis agus 2
 mhilliún duine bás san Aontas gach bliain de bharr galar cardashoithíoch, agus
 cosnaíonn sé sin níos mó ná EUR 192 billiún ar an ngeilleagar. Faigheann duine
 as ceathrar bás de bharr ailse agus is í sin príomhchúis bás daoine atá idir 45
 agus 64 bliain d’aois. Tá os cionn 27 milliún duine san Aontas ag fulaingt ó
 diaibéiteas agus meastar gurb é EUR 800 billiún costas iomlán na neamhord
 inchinne (lena n‐áirítear costais a bhaineann le sláinte mheabhrach ach
 gan a bheith teoranta dóibh). Tá baint ag tosca comhshaoil, ag stíleanna
 maireachtála agus ag dálaí socheacnamaíocha lena lán de na riochtaí sin agus
 meastar go bhfuil baint acu le trian d’ualach galair an domhain.
 Cúis imní domhanda iad
 galair thógálacha (m.sh. VEID/SEIF, maláire agus eitinn), agus is iad atá
 freagrach as 41% den 1.5 billiún bliain coigeartaithe saoil de bharr míchumais ar
 fud an domhain, agus tarlaíonn 8% díobh sin san Eoraip. Ní mór ullmhú i
 gcomhair eipidéimí atá ag teacht chun cinn agus don fhrithsheasmhacht in
 aghaidh ábhair fhrithmhiocróbaigh atá ag méadú.
 Ag an am céanna tá próisis
 fhorbartha drugaí agus vacsaíní ag éirí níos costasaí agus bíonn éifeacht níos
 lú acu. Ní mór aghaidh a thabhairt ar éagothroime mharthanach sláinte, agus ní
 mór rochtain ar chórais sláinte atá éifeachtach agus inniúil a áirithiú do gach
 duine san Eoraip.
 1.2 Réasúnaíocht agus breisluach an
 Aontais
 Ní chuireann teorainneacha náisiúnta deireadh
 le galair ná le míchumas. D’fhéadfadh taighde agus nuálaíocht ar leibhéal
 iomchuí na hEorpa freagra ríthábhachtach a thabhairt ar na dúshláin sin agus ba
 cheart é sin a dhéanamh. D’fhéadfaidís sláinte níos fearr agus folláine a
 sholáthar do gach duine agus ceannaire a dhéanamh den Eoraip sna margaí
 domhanda le haghaidh nuálaíochtaí sláinte agus folláine atá ag fás go tapa.
 Braitheann an freagra ar
 fheabhas an taighde chun an tuiscint bhunúsach atá againn ar shláinte, ar
 ghalair, ar mhíchumas, ar fhorbairt agus ar dhul in aois (lena n‐áirítear
 ionchas saoil), agus ar an gcaoi a aistreofar gan uaim an t-eolas atá ann agus
 an t-eolas a gheofar dá bharr chuig táirgí, straitéisí, idirghabhálacha agus
 seirbhísí a bheidh nuálach, inscálaithe agus éifeachtach. Ina theannta sin,
 éilíonn ábharthacht na ndúshlán sin ar fud na hEorpa agus i mórán cásanna, ar
 fud an domhain, go dtabharfar freagra orthu a mbeidh an tréith seo a leanas ag
 baint leis, go dtabharfar tacaíocht fhadtéarmach chomhordaithe do chomhoibriú
 idir foirne ildisciplíneacha, il-earnála den scoth.
 Ar an gcaoi chéanna, ó tá
 an dúshlán chomh casta sin agus na comhpháirteanna chomh hidirspleách ar a
 chéile caithfear freagairt dó ar leibhéal na hEorpa. Tá feidhm ag go leor
 cineálacha cur chuige, uirlisí agus teicneolaíochtaí ar fud réimsí iomadúla
 taighde agus nuálaíochta a bhaineann leis an dúshlán seo agus is ar leibhéal an
 Aontais is fearr a thabharfar tacaíocht dóibh. Ina measc seo tá forbairt cohórt
 fadtéarmach agus stiúradh trialacha cliniciúla, úsáid chliniciúil a bhaint as
 cleachtais a gcríochnaíonn a n‐ainmneacha Béarla le "-omics" nó
 forbairt TFC agus a gcur i bhfeidhm i gcleachtas cúraim sláinte, go háirithe sa
 ríomhshláinte. Is fearr déileáil le riachtanais shonracha daonraí faoi leith ar
 bhealach comhtháite, mar shampla i bhforbairt leigheas srathaithe agus/nó
 pearsanta, trí chóireáil a dhéanamh ar ghalair neamhchoitianta, agus trí
 shocruithe a cheapadh le cur ar chumas daoine maireachtáil go neamhspleách nó
 le cúnamh ó dhaoine eile.
 Cuirfear tacaíocht ar fáil
 do réimse iomlán na ngníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta chun an tionchar
 is mó a fháil ó bhearta ar leibhéal an Aontais. Ón taighde bunúsach ar aghaidh
 trí aistriú eolais go trialacha móra agus bearta léirithe, agus tarraingt ar
 infheistíocht phríobháideach; go soláthar poiblí agus réamhthráchtálach táirgí,
 seirbhísí nua, réitigh inscálaithe, atá comh‐inoibritheach nuair is gá
 sin agus a bhfuil tacaíocht le fáil acu ó chaighdeáin atá sainmhínithe agus/nó
 ó threoirlínte coitianta. Tacóidh an iarracht chomhordaithe, Eorpach seo le
 forbairt leanúnach an Limistéir Eorpaigh Taighde. Beidh comhéadan aici, de réir
 mar is cuí agus nuair is cuí, le gníomhaíochtaí a forbraíodh i gcomhthéacs an Chláir
 Sláinte i gcomhair Fáis agus na Comhpháirtíochta Nuálaíochta Eorpaí ar Dhul in
 Aois go Gníomhach, Sláintiúil.
 1.3. Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 Féadfar galar a chosc agus folláine a fheabhsú
 trí chur chun cinn éifeachtach na sláinte, arna tacú le bonn fianaise
 stóinsithe, agus tá sé éifeachtúil ó thaobh costais de chomh maith. Braitheann
 cur chun cinn na sláinte agus cosc ar ghalair ar thuiscint ar dheitéarmanaint
 na sláinte, ar uirlisí coisctheacha éifeachtacha, amhail vacsaíní, ar ullmhacht
 agus ar fhaireachas éifeachtach maidir le sláinte agus galar, agus ar chláir
 scagthástála éifeachtacha freisin.
 Tacaítear le hiarrachtaí rathúla chun galair,
 míchumas agus cumas laghdaithe a chosc, a bhainistiú, a chóireáil agus a
 leigheas trí bhíthin na tuisceana bunúsaí ar na deitéarmanaint agus na
 cúiseanna leo, ar a bpróisis agus ar a n‐iarmhairtí, mar aon leis na
 fachtóirí is bun le dea-shláinte agus folláine. Tá sé
 riachtanach freisin go ndéanfaí sonraí a comhroinnt go héifeachtach agus go
 ndéanfaí na sonraí sin a nascáil le staidéir chohóirt mhórscála, chomh maith le
 torthaí taighde a aistriú go dtí an clinic, go háirithe trí thrialacha
 cliniciúla a dhéanamh.
 Cuirtear éilimh bhreise ar
 na hearnálacha sláinte agus cúraim freisin de bharr an ualaigh mhéadaithigh ó
 thaobh galair agus míchumais de, i gcomhthéacs daonra atá ag dul in aois. Má
 táthar chun sláinte agus cúram éifeachtach do chách a chothabháil, tá gá le
 hiarrachtaí chun cinnteoireacht a fheabhsú maidir le cosc agus cóireáil a
 sholáthar, chun scaipeadh an dea-chleachtais a aithint agus chun tacú leis sna
 hearnálacha sláinte agus cúraim, agus chun tacú le cúram comhtháite agus le
 roghnú forleathan na nuálaíochtaí sóisialta, eagraíochtúla agus
 teicneolaíochta, lena gcumasaítear do dhaoine scothaosta go háirithe, agus do
 dhaoine faoi mhíchumas, fanacht gníomhach agus neamhspleách. Dá ndéanfaí a
 leithéid, rannchuideofaí le fad tréimhse a bhfolláine fisicí, sóisialta agus
 intinne a shíneadh agus a fheabhsú.
 Déanfar na gníomhaíochtaí
 sin go léir a ghabháil ar láimh ar bhealach ina gcuirfear tacaíocht ar fáil ar
 feadh an timthrialla taighde agus nuálaíochta, lena neartófar iomaíochas na
 dtionscal atá bunaithe san Eoraip agus lena bhforbrófar deiseanna margaidh nua.
 Áireofar na nithe seo a
 leanas leis na gníomhaíochtaí sonracha: tuiscint a fháil ar dheitéarmanaint na
 sláinte (lena n‐áirítear fachtóirí comhshaoil agus aeráide), cur chun
 cinn na sláinte agus cosc ar ghalair a fheabhsú; galair a thuiscint agus
 diagnóis a fheabhsú; cláir scagthástála éifeachtacha a fhorbairt agus measúnú
 ar sho-ghabhálacht i leith galar a fheabhsú; faireachas agus ullmhacht a
 fheabhsú; vacsaíní coisctheacha níos fearr a fhorbairt; cógas in‐silico a
 úsáid chun bainistiú agus tuar galar a fheabhsú; galar a chóireáil; eolas a
 aistriú go dtí cleachtas cliniciúil agus gníomhaíochtaí nuálaíochta
 inscálaithe; úsáid níos fearr a bhaint as sonraí sláinte; aosú gníomhach,
 maireachtáil neamhspleách agus fhóirithinte; cumhachtú aonair i gcomhair fhéin‐bhainistíocht
 na sláinte; cur chun cinn an chúraim chomhtháite; feabhas a chur ar uirlisí
 eolaíochta agus ar mhodhanna chun tacú le cinnteoireacht agus riachtanais
 rialála; agus éifeachtúlacht agus éifeachtacht na gcóras cúraim sláinte a
 bharrfheabhsú agus neamhionannais a laghdú trí bhíthin cinnteoireachta bunaithe
 ar fhianaise agus scaipeadh an dea-chleachtais, mar aon le cineálacha cur
 chuige agus teicneolaíochtaí nuálacha.
 2. Sábháilteacht an tsoláthair bia, an
 talmhaíocht inbhuanaithe, taighde ar chúrsaí na mara agus ar chúrsaí muirí,
 agus an bithgheilleagar;
 2.1 Cuspóir sonrach
 Is é an cuspóir sonrach soláthairtí
 leordhóthanacha bia sábháilte agus ardchaighdeáin agus táirgí eile bithbhunacha
 a dhaingniú, trí chórais táirgthe phríomhúla a fhorbairt atá táirgiúil agus
 éifeachtach ó thaobh acmhainní de, lena gcothófar seirbhísí éiceachórais lena
 mbaineann, in éineacht le slabhraí soláthair ísealcharbóin agus iomaíocha. Ar an mbealach sin déanfar an t-aistriú chuig
 bithgheilleagar Eorpach inbhuanaithe a luathú.
 Thar na mblianta seo amach romhainn, beidh
 dúshláin eile os comhair na hEorpa, lena n‐áirítear iomaíocht mhéadaithe
 i leith acmhainní nádúrtha teoranta agus finideacha, iarmhairtí an athraithe
 aeráide, go háirithe ar chórais táirgthe phríomhúla (talmhaíocht, foraoiseacht,
 iascach agus dobharshaothrú) agus an gá le soláthar bia inbhuanaithe, sábháilte
 agus slán a chur ar fáil do dhaonra na hEorpa agus do dhaonra an domhain atá ag
 dul i méid. Meastar go mbeidh méadú 70 % ar sholáthar bia an domhain
 riachtanach chun bia a sholáthar do dhaonra 9 mbilliún an domhain faoin mbliain
 2050. Is ionann talmhaíocht agus 10 % d’astaíochtaí
 gáis cheaptha teasa an Aontais, agus cé go bhfuil laghdú ag teacht orthu san
 Eoraip, meastar go dtiocfaidh méadú suas le 20 % ar astaíochtaí ó thalmhaíocht
 ar fud an domhain faoi 2030. Ina theannta sin, ní mór don Eoraip soláthairtí
 leordhóthanacha amhábhar, fuinnimh agus táirgí tionsclaíocha a áirithiú, i
 ndálaí ina mbeidh acmhainní breosla iontaise ag dul i léig (meastar go
 dtiocfaidh laghdú thart ar 60 % ar tháirgeadh ola agus gáis leachtaigh faoi
 2050), ach beidh uirthi fanacht iomaíoch ag an am céanna. Is fadhb mhór í an
 bhithdhramhaíl (meastar go bhfuil suas le 138 milliún tona in aghaidh na bliana
 san Aontas, agus go bhfuil suas le 40 % de sin i líonta talún) a bhfuil costas
 ard i gceist léi, d’ainneoin a breisluach féideartha. Mar shampla, cuirtear
 thart ar 30 % den bhia uile arna tháirgeadh i dtíortha forbartha i leataobh. Is
 gá athruithe móra a dhéanamh chun an méid sin a laghdú faoi 50 % san Aontas
 faoi 2030[26]. Ina theannta sin, ní
 bhaineann teorainneacha náisiúnta le hábhar maidir le leathadh galar agus
 lotnaidí planda agus ainmhí, lena n‐áirítear galair zónóiseacha, agus
 pataiginí bia-iompartha. Fad is atá gá le bearta
 coisctheacha náisiúnta éifeachtacha, tá gníomhaíocht ar leibhéal an Aontais
 riachtanach le haghaidh reáchtáil éifeachtach an mhargaidh aonair agus rialú
 iomlán air. Tá an dúshlán casta, beidh tionchar aige ar raon leathan earnálacha
 idirnasctha agus beidh iolracht cineálacha cur chuige ag teastáil ina leith.
 Tá níos mó acmhainní bitheolaíochta ná riamh
 ag teastáil chun an t-éileamh ar an margadh le haghaidh soláthair bhia atá slán
 agus sláintiúil, bithábhar, bithbhreoslaí agus táirgí bithbhunacha, ó earraí
 tomhaltais go dtí bulc-cheimiceáin, a shásamh. Tá cumais na n‐éiceachóras
 uisceach agus trastíre atá riachtanach dá dtáirgeadh teoranta áfach, fad is atá
 éilimh iomaíocha ann dá n‐úsáid, agus go minic ní dhéantar iad a
 bhainistiú ar an mbealach is fearr, mar atá léirithe mar shampla trí mheath mór
 ar chion carbóin agus ar thorthúlacht na hithreach. Tá
 raon feidhme tearcúsáidte ann chun seirbhísí éiceachórais a chothú ó thalamh
 feirme, foraoisí, uiscí na mara agus fionnuiscí trí spriocanna comhshaoil agus
 agranamaíocha a chomhtháthú i dtáirgeadh inbhuanaithe.
 Féadfar acmhainneacht acmhainní bitheolaíochta
 agus éiceachóras a úsáid ar bhealach i bhfad níos inbhuanaithe, níos
 éifeachtúla agus níos comhtháite. Mar shampla, d’fhéadfaí leas níos mó a bhaint
 as acmhainneacht na bithmhaise ó fhoraoisí agus sruthanna dramhaíola ó bhunúis
 talmhaíochta, uisceacha, thionsclaíocha agus bhardasacha.
 Go bunúsach, tá gá le
 trasdul i dtreo úsáid bharrmhaith agus in‐athnuaite acmhainní
 bitheolaíochta agus i dtreo príomhchóras próiseála agus táirgthe inbhuanaithe,
 lena bhféadfaí níos mó bia agus táirgí bithbhunacha eile a tháirgeadh agus ag
 an am céanna na hionchuir, an tionchar ar an gcomhshaol agus astaíochtaí gáis
 cheaptha teasa a íoslaghdú, chomh maith le seirbhísí éiceachórais a fheabhsú,
 gan aon dramhaíl a bheith i gceist agus luach leormhaith a chruthú don tsochaí.
 Tá iarracht chriticiúil de nuálaíocht agus taighde idirnasctha ina príomhghné
 chun é sin a bhaint amach, san Eoraip agus níos faide anonn.
 2.2 Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Is iad an talmhaíocht, an fhoraoiseacht agus
 an t‐iascach mar aon leis na tionscail bhithbhunacha na mórearnálacha atá
 mar bhonn agus mar thaca ag an mbithgheilleagar. Tá
 margadh mór atá ag dul i méid i gceist leis an mbithgheilleagar. Meastar gur
 fiú breis agus EUR 2 thrilliún é, lena soláthraítear 20 milliún post agus lenar
 bhain 9 % den fhostaíocht iomlán san Aontas in 2009. Cuirfidh infheistíochtaí i
 dtaighde agus i nuálaíocht faoin dúshlán sochaíoch seo ar chumas na hEorpa
 ceannaireacht a ghlacadh sna margaí lena mbaineann agus beidh ról acu i
 gcuspóirí na straitéise Eoraip 2020 a bhaint amach, mar aon lena
 tionscnaimh shuaitheanta – an tAontas Nuálaíochta agus Eoraip atá éifeachtúil
 ar Acmhainní.
 Ginfear breisluach ard Eorpach de thoradh ar
 bhithgheilleagar Eorpach atá iomlán feidhmiúil – lena gcuimsítear táirgeadh
 inbhuanaithe acmhainní in‐athnuaite ó thimpeallachtaí uisceacha agus
 talún agus iad a aistriú go dtí bia, táirgí bithbhunacha agus bithfhuinneamh,
 mar aon leis na hearraí poiblí gaolmhara. Má dhéantar
 é a bhainistiú ar bhealach inbhuanaithe, féadfar lorg comhshaoil an táirgthe
 phríomhúil agus an tslabhra soláthair ina iomláine a laghdú. Féadfar a n‐iomaíochas
 a fheabhsú agus poist agus deiseanna gnó a sholáthar le haghaidh forbartha
 tuaithe agus cósta mar thoradh. Is de chineál Eorpach agus domhanda iad na
 dúshláin a bhaineann le sábháilteacht an tsoláthair bia, le talmhaíocht
 inbhuanaithe, agus leis an mbithgheilleagar foriomlán. Tá gníomhaíochtaí ar
 leibhéal an Aontais riachtanach chun braislí a thabhairt le chéile chun an
 leithead agus an mhais chriticiúil atá riachtanach chun iarrachtaí arna
 ndéanamh ag Ballstát nó ag grúpaí Ballstát a chomhlánú. Trí bhíthin cur chuige
 ilghníomhaí áiritheofar na hidirghníomhaíochtaí crostoirchithe riachtanacha
 idir taighdeoirí, gnóthaí, feirmeoirí/táirgeoirí, comhairleoirí agus úsáideoirí
 deiridh. Tá gá le leibhéal an Aontais freisin chun comhchuibheas a áirithiú
 agus aghaidh á tabhairt ar an dúshlán sin thar earnálacha agus le naisc láidre
 le beartais ábhartha an Aontais. Trí thaighde agus nuálaíocht a chomhordú ar
 leibhéal an Aontais tabharfar spreagadh agus cabhrófar chun na hathruithe
 riachtanacha a luathú ar fud an Aontais.
 Nascfar taighde agus
 nuálaíocht le raon leathan beartas de chuid an Aontais agus le spriocanna
 gaolmhara, lena n‐áirítear an Comhbheartas Talmhaíochta (go háirithe an
 Beartas Forbartha Tuaithe) agus an Chomhpháirtíocht Nuálaíochta Eorpach
 ‘Táirgiúlacht agus Inbhuanaitheacht Talmhaíochta’, an Comhbheartas Iascaigh, an
 Beartas Muirí Comhtháite, an Clár Eorpach um Athrú Aeráide, an Chreat-Treoir
 Uisce, an Treoir Réime um Straitéis Mhuirí, an Plean Gníomhaíochta um
 Fhoraoiseacht, an Straitéis Théamach Ithreach, Straitéis Bithéagsúlachta 2020
 an Aontais, an Plean Straitéiseach um Theicneolaíocht Fuinnimh, beartais
 nuálaíochta agus thionsclaíocha an Aontais, beartais sheachtracha agus beartais
 um chúnamh forbartha, straitéisí sláinte plandaí, straitéisí leasa agus sláinte
 ainmhí agus creataí rialála chun an comhshaol a an tsláinte agus an
 tsábháilteacht a chosaint, chun éifeachtúlacht acmhainní agus gníomhaíocht ar
 mhaithe leis an aeráid a chur chun cinn, agus chun dramhaíl a laghdú. Dá
 ndéanfaí taighde agus nuálaíocht a chomhtháthú níos fearr i mbeartais
 ghaolmhara an Aontais cuirfear feabhas suntasach ar a mbreisluach Eorpach,
 soláthrófar iarmhairtí giarála, méadófar a n‐ábharthacht shochaíoch agus
 cabhrófar chun margaí bithgheilleagair agus margaí bainistíochta aigéan,
 farraigí agus talún inbhuanaithe a fhorbairt a thuilleadh.
 Ar
 mhaithe le tacú le beartais an Aontais a bhaineann leis an mbithgheilleagar
 agus chun rialachas agus faireachán ar thaighde agus nuálaíocht a éascú,
 déanfar taighde socheacnamaíoch agus gníomhaíochtaí forásacha maidir leis an
 straitéis bithgheilleagair, lena n‐áirítear forbairt táscairí, bunachar
 sonraí, samhlacha, fadbhreathnaitheacht agus tuar, measúnú tionchair ar
 thionscnaimh maidir leis an ngeilleagar, an tsochaí agus an comhshaol.
 Tacófar le gníomhaíochtaí arna spreagadh ag
 dúshláin ina ndíreofar ar thairbhí sóisialta agus eacnamaíocha agus ar
 nuachóiriú na margaí agus na n‐earnálacha a bhaineann leis an
 mbithgheilleagar trí thaighde ildisciplíneach, lena spreagfar nuálaíocht agus
 forbrófar cleachtais, táirgí agus próisis nua mar thoradh. Rachfar i mbun cur chuige fhorleathan i leith na
 nuálaíochta chomh maith, ó nuálaíocht teicneolaíochta, neamh‐theicneolaíochta,
 eagraíochtúil, eacnamaíoch agus shóisialta go dtí samhlacha gnó núíosacha,
 brandáil agus seirbhísí.
 2.3 Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 (a)
 Talmhaíocht agus foraoiseacht inbhuanaithe
 Is é an aidhm soláthar leordhóthanach bia,
 beatha, bithmhais agus amhábhar eile a chur ar fáil, agus acmhainní nádúrtha a
 chosaint agus seirbhísí éiceachóras a fheabhsú, lena n‐áirítear dul i
 ngleic leis an athrú aeráide agus é a mhaolú. Díreofar
 na gníomhaíochtaí ar chórais fhoraoiseachta agus talmhaíochta níos inbhuanaithe
 agus níos táirgiúla, atá athléimneach agus éifeachtach ó thaobh acmhainní de
 araon (lena n‐áirítear ísealcharbóin), agus ag an am céanna ar
 sheirbhísí, coincheapa agus beartais a fhorbairt le haghaidh slite beatha
 tuaithe rathúla.
 (b)
 Earnáil agraibhia inbhuanaithe agus iomaíoch le
 haghaidh aiste bia sábháilte agus sláintiúla
 Is é an aidhm riachtanais saoránach maidir le
 bia sábháilte, sláintiúil agus inacmhainne a chomhlíonadh, agus chun próiseáil
 agus scaipeadh bia agus beatha a dhéanamh níos inbhuanaithe agus earnáil an
 bhia a dhéanamh níos iomaíche. Díreofar na
 gníomhaíochtaí ar bhianna sláintiúla agus sábháilte do chách, ar roghanna
 eolasacha ag tomhaltóirí, agus ar mhodhanna próiseála bia iomaíocha lena n‐úsáidtear
 níos lú acmhainní agus lena dtáirgtear níos lú fotháirgí, dramhaíola agus gás
 ceaptha teasa.
 (c)
 Acmhainneacht acmhainní uisceacha beo a scaoileadh
 Is é an aidhm úsáid a bhaint as acmhainní
 uisceacha beo ar bhonn inbhuanaithe, chun tairbhí/torthaí sóisialta agus
 eacnamaíocha ó aigéin agus ó fharraigí na hEorpa a uasmhéadú. Díreofar na gníomhaíochtaí ar ranníocaíocht bharrmhaith
 chun soláthairtí bia a dhaingniú trí iascach inbhuanaithe atá neamhdhíobhálach
 don chomhshaol a fhorbairt, mar aon le dobharshaothrú Eorpach iomaíoch i
 gcomhthéacs an gheilleagair dhomhanda, agus ar nuálaíocht mara trí
 bhiteicneolaíocht a fheabhsú chun fás cliste “gorm” a mhéadú.
 (d)
 Tionscail bhithbhunacha iomaíocha agus inbhuanaithe
 Is é an aidhm tionscail
 bhithbhunacha Eorpacha ísealcharbóin, inbhuanaithe agus iomaíocha atá
 éifeachtúil ó thaobh acmhainní de a chur chun cinn. Díreofar
 na gníomhaíochtaí ar an mbithgheilleagar a chothú trí tháirgí agus próisis
 thionsclaíocha thraidisiúnta a aistriú go dtí cinn atá tíosach ar fhuinneamh
 agus cinn ina mbaintear úsáid as acmhainní bithbhunacha, ar bhithscaglanna
 comhtháite a fhorbairt, bithmhais ó tháirgeadh príomhúil a úsáid, fotháirgí an
 tionscail bhithbhunaigh agus bithdhramhaíola, agus margaí nua a oscailt trí
 thacú le gníomhaíochtaí caighdeánaithe, rialála agus taispeántais/trialach
 allamuigh agus gníomhaíochtaí eile, agus iarmhairt an bhithgheilleagair ar
 úsáid na talún agus athruithe in úsáid na talún á gcur san áireamh.
 3. Fuinneamh atá slán, glan agus
 éifeachtúil
 3.1. Cuspóir sonrach
 Is é an cuspóir sonrach aistriú go dtí
 córas fuinnimh atá iontaofa, inbhuanaithe agus iomaíoch chun dul i ngleic le
 hacmhainní atá ag éirí níos teirce, le riachtanais fuinnimh atá ag éirí níos
 géire agus leis an athrú aeráide.
 Tá sé beartaithe ag an
 Aontas astaíochtaí gáis cheaptha teasa a laghdú faoi 20 % níos lú ná leibhéil
 1990 faoin mbliain 2020, agus tá sé beartaithe laghdú breise go dtí 80-95 % a
 dhéanamh faoin mbliain 2050. Ina theannta sin, ba cheart go gcumhdófaí 20 % den
 ídiú fuinnimh deiridh le foinsí in‐athnuaite fuinnimh in 2020, mar aon le
 sprioc éifeachtúlachta fuinnimh de 20 %. Chun na cuspóirí sin a bhaint amach,
 beidh gá le hollchóiriú ar an gcóras fuinnimh lena gceanglófar próifíl
 ísealcharbóin, slándáil fuinnimh agus inacmhainneacht, agus ag an am céanna
 treiseofar iomaíochas eacnamaíoch na hEorpa. Tá an Eoraip i bhfad ón sprioc
 fhoriomlán sin faoi láthair. Braitheann 80 % de chóras fuinnimh na hEorpa ar
 bhreoslaí iontaise go fóill, agus táirgeann an earnáil 80 % d’astaíochtaí gáis
 cheaptha teasa ar fad an Aontais. Gach bliain, caitear 2.5 % d’Olltáirgeacht
 Intíre (OTI) an Aontais ar allmhairí fuinnimh agus is cosúil go dtiocfaidh
 méadú air sin. Má leanann an treocht sin ar aghaidh bheimis ag brath go hiomlán
 ar allmhairí ola agus gáis faoi 2050. I bhfianaise na bpraghsanna fuinnimh
 luaineacha ar an margadh domhanda, mar aon le himní faoi shlándáil an
 tsoláthair, tá sciar níos mó dá gcuid ioncaim á chaitheamh ag tionscail agus
 tomhaltóirí Eorpacha ar fhuinneamh.
 Léirítear sa phlean oibre
 chun geilleagar ísealcharbóin iomaíoch a bhaint amach faoi 2050[27] nach mór na laghduithe sprice in astaíochtaí gáis cheaptha teasa a
 bhaint amach laistigh de chríoch an Aontais go príomha. Cuimseofar leis sin
 astaíochtaí CO2 a laghdú faoi os cionn 90 % faoi 2050 san earnáil chumhachta,
 faoi os cionn 80 % in earnáil na tionsclaíochta, faoi 60 % ar a laghad in
 earnáil an iompair agus faoi thart ar 90 % san earnáil chónaithe agus i
 seirbhísí.
 Chun na laghduithe sin a
 bhaint amach, ní mór infheistíochtaí suntasacha a dhéanamh i dtaighde,
 forbairt, taispeántas agus feidhmiú céimneach sa mhargadh i leith seirbhísí
 agus teicneolaíochtaí fuinnimh ísealcharbóin atá éifeachtúil, sábháilte agus
 iontaofa. Ní foláir nó go mbeadh dlúthbhaint eatarthu sin agus réitigh neamh‐theicneolaíochta
 ó thaobh soláthair agus éilimh araon de. Ní foláir nó go mbeadh an méid sin go
 léir mar chuid de bheartas ísealcharbóin comhtháite, lena n‐áirítear
 máistreacht a fháil ar phríomhtheicneolaíochtaí cumasúcháin, go háirithe
 réitigh TFC agus monaraíocht agus próiseáil cheannródaíoch, agus ábhair
 cheannródaíocha. Is é an sprioc seirbhísí agus teicneolaíochtaí fuinnimh
 éifeachtúla a sholáthar ar féidir iad a ghlacadh go forleathan ar mhargaí na
 hEorpa agus ar mhargaí idirnáisiúnta, agus chun bainistíocht chliste a bhunú ar
 thaobh an éilimh bunaithe ar mhargadh trádála fuinnimh oscailte agus
 trédhearcach agus ar chórais chliste bainistíochta éifeachtúlachta fuinnimh.
 3.2. Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Ní foláir nó go rachadh réitigh agus
 teicneolaíochtaí nua in iomaíocht, ó thaobh costais agus iontaofachta de, i
 gcoinne córas fuinnimh barrfheabhsaithe go mór a bhfuil sealbhóirí agus
 teicneolaíochtaí dea-bhunaithe ag gabháil leo. Tá
 taighde agus nuálaíocht ríthábhachtach chun na foinsí fuinnimh ísealcharbóin
 nua sin atá níos glaine agus níos éifeachtúla a dhéanamh tarraingteach chun
 críocha tráchtála ar an scála is gá. Ní féidir le hearnáil na tionsclaíochta ná
 leis na Ballstáit indibhidiúla na costais agus na rioscaí, a bhfuil a
 bpríomhghníomhaithe (aistriú go dtí geilleagar ísealcharbóin, fuinneamh
 inacmhainne agus sábháilte a sholáthar) lasmuigh den mhargadh, a ghabháil ina n‐aonar.
 Beidh cur chuige
 straitéiseach de dhíth chun an fhorbairt seo a luathú ar leibhéal an Aontais,
 lena gcuimsítear soláthar, éileamh agus úsáid fuinnimh, i leith foirgneamh,
 seirbhísí, iompair agus slabhraí luacha tionsclaíocha. Cuimseofar leis sin
 acmhainní a chur ar chomhréim ar fud an Aontais, lena n‐áirítear cistí
 beartais chomhtháthaithe, go háirithe trí bhíthin na straitéisí náisiúnta agus
 réigiúnacha maidir le speisialtóireacht chliste, scéimeanna trádála astaíochtaí
 (ETS), soláthar poiblí agus meicníochtaí maoinithe eile. Beidh gá le beartais
 rialála agus úsáide freisin maidir le foinsí in‐athnuaite fuinnimh agus
 éifeachtúlacht fuinnimh, cúnamh teicniúil saincheaptha agus forbairt acmhainní
 chun bacainní neamh‐theicneolaíochta a bhaint.
 Tá cur chuige
 straitéiseach dá leithéid sa Phlean Straitéiseach um Theicneolaíocht Fuinnimh
 (Plean SET). Cuirtear clár oibre fadtéarmach ar fáil ann chun dul i ngleic leis
 na príomhbhaic nuálaíochta atá os comhair na dteicneolaíochtaí fuinnimh ag
 céimeanna an taighde cheannródaíoch, T&F agus an chruthúnais choincheapa
 agus ag céim an taispeántais, nuair atá caipiteal á lorg ag cuideachtaí chun
 tionscadail mhóra chéaduaire a mhaoiniú agus chun próiseas imlonnaithe an
 mhargaidh a oscailt.
 Meastar gurb ionann na
 hacmhainní a bheidh ag teastáil chun an Plean SET a chur chun feidhme ina
 iomláine agus EUR 8 mbilliún in aghaidh na bliana thar na 10 mbliana seo amach
 romhainn[28]. Tá sé sin i bhfad níos mó ná cumas na mBallstát aonair nó pháirtithe
 leasmhara na hearnála tionsclaíochta nó na hearnála taighde ina n‐aonair.
 Tá gá le hinfheistíochtaí i dtaighde agus nuálaíocht ar leibhéal an Aontais,
 mar aon le slógadh iarrachtaí ar fud na hEorpa i bhfoirm cur chun feidhme
 chomhpháirtigh agus rioscaí agus cumas a chomhroinnt. Dá
 bhrí sin, déanfar gníomhaíochtaí na mBallstát a chomhlánú le cistiú an Aontais
 ar thaighde agus nuálaíocht um fhuinneamh, trí dhíriú ar ghníomhaíochtaí a
 bhfuil breisluach soiléir don Aontas ag baint leo, go háirithe na
 gníomhaíochtaí sin a bhfuil an‐fhéidearthacht go ndéanfaí acmhainní
 náisiúnta a ghiaráil dá dtoradh. Trí bhíthin na gníomhaíochta ar leibhéal an
 Aontais tacófar freisin le cláir ardriosca, ardchostais, fhadtéarmacha nach
 féidir le Ballstáit indibhidiúla tabhairt fúthu, déanfar iarrachtaí a
 chomhthiomsú chun rioscaí infheistíochta a laghdú i ngníomhaíochtaí mórscála amhail
 taispeántas tionsclaíoch agus forbrófar réitigh fuinnimh chomh‐inoibritheacha
 ar fud na hEorpa.
 Tríd an bPlean SET a chur
 chun feidhme mar cholún taighde agus nuálaíochta de bheartas fuinnimh na
 hEorpa, déanfar slándáil soláthair an Aontais agus an t-aistriú go dtí
 geilleagar ísealcharbóin a threisiú, cabhrófar chun cláir taighde agus
 nuálaíochta a nascadh le hinfheistíochtaí tras‐Eorpacha agus réigiúnacha
 i mbonneagar fuinnimh agus méadófar toilteanas infheisteoirí caipiteal a
 scaoileadh le haghaidh tionscadal a bhfuil agaí tionscanta fada agus rioscaí
 suntasacha teicneolaíochta agus margaidh ag baint leo. De thoradh air sin,
 cruthófar deiseanna nuálaíochta le haghaidh cuideachtaí beaga agus móra agus
 cabhrófar leo a bheith iomaíoch, nó fanacht iomaíoch, ar leibhéal domhanda, áit
 a bhfuil deiseanna móra le haghaidh teicneolaíochtaí fuinnimh.
 Ar an leibhéal
 idirnáisiúnta, soláthraítear ‘mais chriticiúil’ de thoradh na gníomhaíochta
 arna glacadh ar leibhéal an Aontais chun suim ó cheannairí teicneolaíochtaí
 eile a mhealladh agus chun comhpháirtíochtaí idirnáisiúnta a chothú d’fhonn
 cuspóirí an Aontais a bhaint amach. Beidh sé níos éasca do chomhpháirtithe
 idirnáisiúnta idirghníomhú leis an Aontas chun comhghníomhaíocht a fhorbairt i
 gcásanna ina bhfuil comhshocar agus comhleas i gceist.
 Dá bhrí sin, beidh na gníomhaíochtaí faoin
 dúshlán seo mar chnámh droma teicneolaíochta de bheartas fuinnimh agus aeráide
 na hEorpa. Cabhróidh na gníomhaíochtaí sin le baint
 amach an Aontais Nuálaíochta i réimse an fhuinnimh, chomh maith leis na
 spriocanna beartais a ndearnadh cur síos orthu in ‘Eoraip atá Éifeachtúil ar
 Acmhainní’, ‘Beartas Tionsclaíoch do Ré an Domhandaithe’ agus ‘Clár Oibre
 Digiteach don Eoraip’.
 Tugtar faoi
 ghníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta maidir le fuinneamh comhleáite
 núicléach agus eamhnaithe núicléach sa chuid EURATOM de “Fís 2020”.
 3.3. Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 (a)
 Ídiú fuinnimh agus lorg carbóin a laghdú trí úsáid
 chliste agus inbhuanaithe
 Díreofar gníomhaíochtaí ar thaighde agus ar thástáil
 iomlán coincheap nua, réitigh neamh‐theicneolaíochta, córais agus
 comhpháirteanna níos éifeachtúla, níos inghlactha go sóisialta agus níos
 inacmhainne a bhfuil faisnéis ionsuite iontu, d’fhonn bainistiú fuinnimh
 fíor-ama a chumasú le haghaidh foirgneamh nach bhfuil ach fíorbheagán ar fad
 astaíochtaí uathu, téimh agus fuaraithe in‐athnuaite, thionscail an‐éifeachtúil
 agus ghlacadh forleathan na réiteach éifeachtúlachta fuinnimh ag cuideachtaí,
 daoine aonair, comhphobail agus cathracha.
 (b)
 Soláthar leictreachais ísealchostais agus
 ísealcharbóin
 Díreofar na gníomhaíochtaí ar thaighde, ar
 fhorbairt agus ar léiriú iomlán - foinsí in‐athnuaite fuinnimh nuálacha
 agus teicneolaíochtaí gabhála agus stórála carbóin lena dtairgfear
 teicneolaíochtaí níos mó agus níos saoire atá neamhdhíobhálach don chomhshaol,
 a mbeidh éifeachtúlacht comhshóite níos airde ag baint leo agus a bheidh níos
 infhaighte le haghaidh margaí éagsúla agus timpeallachtaí oibríochta éagsúla.
 (c)
 Breoslaí malartacha agus foinsí fuinnimh soghluaiste
 Díreofar na gníomhaíochtaí ar thaighde, ar
 fhorbairt agus ar léiriú iomlán teicneolaíochtaí agus slabhraí luacha chun
 bithfhuinneamh a dhéanamh níos iomaíche agus níos inbhuanaithe, chun an t-am go
 dtí an margadh a laghdú i gcás ceall hidrigine agus ceall breosla agus chun
 roghanna nua lena léirítear acmhainneacht fhadtéarmach a thabhairt chun
 aibíochta.
 (d)
 Eangach leictreachais cliste aonair san Eoraip
 Díreofar na gníomhaíochtaí ar thaighde, ar
 fhorbairt agus ar léiriú iomlán teicneolaíochtaí eangach nua, lena n‐áirítear
 stóráil, córais agus dearaí margaidh chun pleanáil, faireachán, rialú agus
 feidhmiú sábháilte a dhéanamh ar líonraí comh‐inoibritheacha i margadh
 oscailte atá dícharbónaithe, aeráid‐dhíonach agus iomaíoch, i ngnáth‐dhálaí
 agus i ndálaí éigeandála.
 (e)
 Teicneolaíochtaí agus eolas nua
 Díreofar gníomhaíochtaí ar thaighde
 ildisciplíneach le haghaidh teicneolaíochtaí fuinnimh (lena n‐áirítear
 gníomhaíochtaí fadbhreathnaitheacha) agus ar chur chun feidhme comhpháirteach
 clár taighde uile-Eorpach agus saoráidí den scoth.
 (f)
 Cinnteoireacht stóinsithe agus caidreamh poiblí
 Díreofar gníomhaíochtaí ar na huirlisí
 forbartha, modhanna agus samhlacha le haghaidh tacaíochta beartais stóinsithe
 agus trédhearcaí, lena n‐áirítear gníomhaíochtaí maidir le glacadh poiblí
 agus dul i ngleic leis an bpobal, rannpháirtíocht úsáideoirí agus
 inbhuanaitheacht.
 (g)
 Glacadh na nuálaíochta fuinnimh sa mhargadh
 Díreofar gníomhaíochtaí ar nuálaíocht
 fheidhmeach chun glacadh na seirbhísí agus na dteicneolaíochtaí fuinnimh sa
 mhargadh a éascú, chun dul i ngleic le bacainní neamh‐theicneolaíochta
 agus chun cur chun feidhme bheartais fuinnimh an Aontais ar bhealach
 cost-éifeachtúil a luathú.
 4. Iompar atá cliste, glas agus comhtháite
 4.1 Cuspóir sonrach
 Is é an cuspóir sonrach córas iompair
 Eorpach a bhaint amach atá éifeachtach ó thaobh acmhainní de, neamhdhíobhálach
 don chomhshaol, slán agus leanúnach chun leasa na saoránach, an gheilleagair
 agus na sochaí.
 Ní mór don Eoraip réiteach
 a dhéanamh idir riachtanais iompair a cuid saoránach agus na riachtanais maidir
 le feidhmíocht eacnamaíoch agus na riachtanais atá i sochaí ísealcharbóin agus
 i ngeilleagar aeráid‐dhíonach. In ainneoin an fháis atá tagtha uirthi, ní
 mór don earnáil iompair laghdú substaintiúil a dhéanamh ar gháis cheaptha teasa
 agus ar thionchair dhíobhálacha chomhshaoil eile, agus ní mór di deireadh a
 chur lena spleáchas ar ola, agus a leibhéil arda éifeachtúlachta agus
 soghluaisteachta a choinneáil.
 Ní féidir soghluaisteacht
 inbhuanaithe a bhaint amach ach trí athrú radacach a dhéanamh ar an gcóras
 iompair, bunaithe ar dhul chun cinn i dtaighde iompair, ar nuálaíocht
 fhorleathan, agus trí réitigh iompair níos glaise, níos sábháilte agus níos
 cliste a chur chun feidhme go comhleanúnach ar fud na hEorpa.
 Ní mór don taighde agus
 don nuálaíocht dul chun cinn tráthúil spriocdhírithe a chruthú a chabhróidh le
 baint amach príomhchuspóirí beartais an Aontais, a threiseoidh iomaíochas
 eacnamaíoch, a thacóidh leis an athrú chuig geilleagar aeráid‐dhíonach
 agus ísealcharbóin, agus a chaomhnóidh ceannaireacht na hEorpa ar an margadh
 domhanda.
 Cé go mbeidh sé
 riachtanach infheistíochtaí suntasacha a dhéanamh sa nuálaíocht agus sa taighde
 agus i gcur i bhfeidhm na dtorthaí, beidh costais do-ghlactha sochaíocha,
 éiceolaíochta agus eacnamaíochta ann san fhadtéarma mura gcuirtear feabhas ar
 inbhuaine iompair.
 4.2 Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Tá iompar mar thosca ollmhór faoi deara
 iomaíochas agus fás eacnamaíoch na hEorpa. Cinntítear leis soghluaisteacht
 daoine agus earraí atá riachtanach má táimid chun margadh aonair comhtháite a
 bheith againn san Eoraip agus sochaí oscailte, chuimsitheach. Tá sé ar cheann
 de bhuntáistí móra na hEorpa ó thaobh cumas tionsclaíoch agus caighdeán
 seirbhíse de, agus tá ról ceannasach aige i go leor de mhargaí an domhain.
 Nuair a chuirtear an tionscal iompair agus déantúsaíocht trealamh iompair le
 chéile is ionann iad agus 6.3% de OTI an Aontais. Ag
 an am céanna táthar in iomaíocht le tionscal iompair na hEorpa in áiteanna eile
 ar fud an domhain agus an iomaíocht ag éirí níos déine i gcónaí. Beidh
 teicneolaíochtaí ceannródaíocha ag teastáil chun buntáiste iomaíoch na hEorpa a
 chinntiú amach anseo agus chun míbhuntáistí ár gcóras iompair reatha a mhaolú.
 Gineann an earnáil iompair
 mórchuid gás ceaptha teasa agus cruthaíonn sí suas leis an gceathrú cuid de na
 hastaíochtaí go léir. Braitheann an córas iompair 96% ar bhreoslaí iontaise.
 Idir an dá linn, tá méadú ag teacht ar fhadhb an bhrú tráchta; níl na córais
 sách cliste fós; ní bhíonn na roghanna eile maidir le haistriú idir modhanna
 éagsúla iompair sách tarraingteach i gcónaí; faigheann 34 000 duine bás ar
 bhóithre an Aontais in aghaidh na bliana figiúr atá an‐ard go deo; bíonn
 saoránaigh agus gnólachtaí ag súil le córas iompair slán, sábháilte. Bíonn
 dúshláin shonracha le sárú ó thaobh inbhuaine iompair sna cathracha.
 Meastar gurb é an toradh a
 bheidh ar na rátaí fáis a bhfuiltear ag súil leo maidir le cúrsaí iompair go
 mbeidh plódú ollmhór tráchta san Eoraip laistigh de fiche bliain nó níos mó
 agus tionchar dofhulaingthe aige ar chostais eacnamaíocha agus ar an tsochaí.
 Táthar á thuar go ndúblóidh an líon ciliméadar a thaistealaíonn paisinéirí sna
 40 bliain atá romhainn agus go mbeidh an ráta dhá uair níos airde fós ann
 maidir le haerthaisteal. Bheadh astaíochtaí CO2 35% níos airde faoi 2050. Thiocfadh méadú
 thart ar 50% go beagnach EUR 200 billiún in aghaidh na bliana ar chostais a
 bhaineann le brú tráchta. Thiocfadh méadú EUR 60 billiún ar chostais
 sheachtracha tionóiscí i gcomparáid le costais na bliana 2005.
 Ní féidir ligean do
 chúrsaí leanúint ar aghaidh mar atá siad. Díreofar taighde agus nuálaíocht,
 arna spreagadh ag cuspóirí beartais, ar na príomhdhúshláin, agus cabhróidh siad
 go suntasach le baint amach spriocanna an Aontais maidir le gan ligean do mhéadú
 os cionn 2°C teacht ar theocht an domhain, astaíochtaí CO2 ó iompar a laghdú 60%, brú tráchta agus
 costais tionóisce a laghdú go suntasach, agus beagnach deireadh a chur le bás
 ar na bóithre faoi 2050.
 Fadhbanna coitianta ar fud an Aontais iad
 truailliú, brú tráchta, sábháilteacht agus slándáil agus éilíonn siad freagraí
 comhoibritheacha uile-Eorpacha. Is trí dhlús a chur le forbairt agus cur i
 bhfeidhm teicneolaíochtaí nua agus réitigh nuálacha maidir le feithiclí,
 cineálacha éagsúla bonneagair agus bainistiú iompair a bhainfear amach córas
 iompair níos glaine agus níos éifeachtaí san Aontas; na torthaí is gá chun
 athrú aeráide a mhaolú agus éifeachtacht ó thaobh acmhainní a fheabhsú;
 ceannaireacht na hEorpa maidir le táirgí iompair agus seirbhísí gaolmhara a
 choinneáil ar na margaí domhanda. Ní féidir na
 cuspóirí sin a bhaint amach trí iarrachtaí ilroinnte náisiúnta ina n‐aonar.
 Beidh cistiú ar leibhéal
 an Aontais i gcomhair taighde agus nuálaíocht iompair ag teastáil chun comhlánú
 a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí na mBallstát trí dhíriú ar ghníomhaíochtaí a
 bhfuil breisluach Eorpach soiléir acu. Ciallaíonn sé seo go leagfar béim ar
 réimsí tosaíochta a mheaitseálann cuspóirí beartais na hEorpa; ina bhfuil mais
 chriticiúil iarrachtaí riachtanach; áiteanna inar gá réitigh comh‐inoibritheach
 iompair ar fud na hEorpa go léir a shaothrú; nó inar féidir priacail
 infheistíochta taighde a laghdú trí iarrachtaí a chomhthiomsú ar bhonn
 trasnáisiúnta, obair cheannródaíoch a dhéanamh maidir le comhchaighdeáin, agus
 an t-am a thógann sé chun torthaí taighde a chur ar an margadh a laghdú.
 Beidh réimse leathan
 tionscnamh a chuimseoidh an slabhra nuálaíochta go léir i gceist sna
 gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta. Tá roinnt gníomhaíochtaí ann a bhfuil
 sé de chuspóir sonrach acu cabhrú le torthaí a thabhairt chuig an margadh:
 tacaíonn siad seo a leanas le baint amach na sprice seo, cur chuige clár maidir
 le taighde agus nuálaíocht, tionscadail taispeántais, gníomhaíochtaí maidir le
 glacadh margaidh agus tacaíocht a thabhairt do chaighdeánú, do rialáil agus do
 straitéisí nuálacha soláthair. Ina theannta sin, cabhróidh rannpháirtíocht agus
 saineolas na bpáirtithe leasmhara chun an bhearna a líonadh idir torthaí
 taighde agus a gcur i bhfeidhm san earnáil iompair.
 Má dhéantar infheistiú i
 dtaighde agus i nuálaíocht chun córas iompair níos glaise, níos cliste agus
 níos comhtháite a chur ar fáil cabhróidh sé sin go mór le baint amach
 spriocanna Eoraip 2020 maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus
 uilechuimsitheach mar aon le cuspóirí thionscnamh suaitheanta an Aontais
 Nuálaíochta. Tacóidh na gníomhaíochtaí le cur i bhfeidhm an Pháipéir Bháin um
 Iompar arb é is aidhm dó Limistéar Iompair Eorpach Aonair a chruthú. Cabhróidh
 na gníomhaíochtaí sin le baint amach na spriocanna beartais a ndearnadh cur
 síos orthu sna tionscnaimh shuaitheanta maidir le ‘Eoraip atá éifeachtúil ar
 Acmhainní’, ‘Beartas tionsclaíoch do ré an Domhandaithe’ agus ‘Clár Oibre
 Digiteach don Eoraip’.
 4.3. Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 (a)
 Córas iompair atá éifeachtúil ar acmhainní agus a
 léiríonn meas ar an gcomhshaol.
 Is é is aidhm leo sin a chinntiú go mbeidh an
 tionchar is lú agus is féidir ag cúrsaí iompair ar aeráid agus ar an gcomhshaol
 trí fheabhas a chur ar a éifeachtúlacht i dtaca le húsáid acmhainní nádúrtha,
 agus trína spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú.
 Díreofar na gníomhaíochtaí
 ar thomhailt acmhainní agus astuithe gáis cheaptha teasa a laghdú, feabhas a
 chur ar éifeachtúlacht feithiclí, dlús a chur faoi fhorbairt agus úsáid glúin
 nua feithiclí leictreacha agus feithiclí eile nach mbeidh astuithe ar bith astu
 nó astuithe ísle astu, lena n‐áirítear trí dhul chun cinn a dhéanamh i
 ndearadh inneall, cadhnraí agus bonneagair; cumas breoslaí malartacha agus
 córais tiomána nuálacha agus níos éifeachtúla a iniúchadh agus leas a bhaint
 astu, lena n‐áirítear bonneagar breosla; an leas is fearr a bhaint as
 úsáid cineálacha éagsúla bonneagair, trí bhíthin córais iompair chliste agus
 trealamh cliste; agus bainistiú éilimh agus iompar poiblí agus iompar neamhmheicnithe
 a mhéadú, go háirithe i limistéir uirbeacha.
 (b)
 Soghluaisteacht níos fearr, níos lú brú tráchta,
 breis sábháilteachta agus slándála
 Is é is aidhm leo sin na riachtanais
 soghluaisteachta atá ag fás agus na riachtanais maidir le so-athraitheacht iompair
 a réiteach le chéile trí réitigh nuálacha le haghaidh chórais iompair a bheidh
 cuimsitheach sábháilte, slán, urrúnta agus gan bhearnaí.
 Díreofar ar
 ghníomhaíochtaí chun brú tráchta a laghdú, feabhas a chur ar inrochtaineacht
 agus ar mheaitseáil riachtanais úsáideoirí trí iompar agus lóistíocht
 chomhtháite ó dhoras go doras a chur chun cinn; feabhas a chur ar iompar
 idirmhódúil agus cur i bhfeidhm pleanála cliste agus réitigh bhainistíochta
 chliste; agus an líon tionóiscí agus tionchar bagairtí slándála a laghdú go
 mór.
 (c)
 Ceannaireacht dhomhanda ag tionscal iompair na
 hEorpa
 Is é is aidhm leis sin iomaíochas agus
 feidhmíocht tionscal déantúsaíochta iompair na hEorpa agus seirbhísí gaolmhara
 a threisiú.
 Díreofar sna
 gníomhaíochtaí ar fhorbairt na chéad ghlúin eile de mhodhanna nuálacha iompair
 agus ar ullmhú le haghaidh na glúine ina diaidh sin trí oibriú ar choincheapa
 agus ar dhearaí núíosacha agus ar chórais rialaithe cliste agus ar chaighdeáin
 chomh‐inoibritheacha, ar phróisis éifeachtúla táirgthe, ar amanna
 forbartha níos giorra agus ar chostais laghdaithe saolré.
 (d)
 Taighde socheacnamaíoch agus gníomhaíochtaí
 forásacha taighde le haghaidh cheapadh beartas
 Is é is aidhm leo sin tacú le ceapadh beartas
 feabhsaithe atá riachtanach chun nuálaíocht a chur chun cinn agus aghaidh a
 thabhairt ar na dúshláin atá cruthaithe ag cúrsaí iompair agus ar riachtanais
 na sochaí a bhaineann leo.
 Díreofar na gníomhaíochtaí ar fheabhas a chur
 ar na treochtaí agus ar na hionchais socheacnamaíocha a bhaineann le cúrsaí
 iompair, agus sonraí agus anailísí bunaithe ar fhianaise a chur ar fáil do
 lucht déanta beartas.
 5. Gníomhaíocht ar mhaithe leis an aeráid,
 éifeachtúlacht acmhainní agus amhábhair
 5.1 Cuspóir sonrach
 Is é an cuspóir
 sonrach geilleagar a bheidh éifeachtúil ar acmhainní agus díonach ar athrú
 aeráide agus soláthar inbhuanaithe amhábhar a chur ar fáil, d’fhonn freastal ar
 riachtanais daonra an domhain atá ag fás agus é sin a dhéanamh laistigh de
 theorainneacha inbhuanaithe acmhainní nádúrtha na cruinne. Cabhróidh na gníomhaíochtaí le hiomaíochas na hEorpa a
 fheabhsú agus cur le folláine, agus ag an am céanna sláine comhshaoil agus
 inbhuanaitheachta a chinntiú, an téamh domhanda a choinneáil faoi bhun 2 °C ar
 an meán agus cur ar chumas éiceachóras agus na sochaí iad féin a chur in
 oiriúint don athrú aeráide.
 Tharla méadú faoi dheich i rith an 20ú haois ar an méid breosla
 iontaise a bhí á úsáid agus an méid acmhainní ábhartha a bhí á n‐eastóscadh.
 Tá an ré sin inar samhlaíodh go raibh acmhainní flúirseach agus saor ag teacht
 chun deiridh anois. Tá brú mór anois ar amhábhair, ar
 uisce, ar aer, ar bhithéagsúlacht agus ar éiceachórais talún, uisceacha agus
 mara. Tá go leor d’éiceachórais mhóra an domhain á ndíghrádú, agus tá suas le
 60% de na seirbhísí a sholáthraíonn siad á n‐úsáid ar bhealaí nach bhfuil
 inbhuanaithe. Úsáidtear thart ar 16 thonna d'ábhair in aghaidh an duine gach
 bliain san Aontas agus díobh sin, diomlaítear thart ar 6 thonna díobh agus
 cuirtear a leath díobh go láithreáin líonta talún. Tá an t-éileamh domhanda ar
 acmhainní ag méadú de réir mar atá fás ag teacht ar dhaonra an domhain agus ar
 a dtoilmhianta, go háirithe i gcás daoine atá ag tuilleamh ioncaim meánmhéide
 sna tíortha sin atá ag teacht chun cinn. Ní mór fás eacnamaíoch a scaradh go
 hiomlán ó úsáid acmhainní.
 Tháinig méadú thart faoi 0.8°C ar mheánteocht
 dhromchla an Domhain le 100 bliain anuas agus tá sé á thuar go dtiocfaidh méadú
 idir 1.8 agus 4°C uirthi roimh dheireadh an 21ú haois (i gcoibhneas leis an
 meánteocht sa tréimhse ó 1980 go 1999)[29]. Cruthóidh tionchair dhóchúla na n‐athruithe sin ar chórais
 nádúrtha agus daonna dúshláin don domhan agus dá cumas oiriúnaithe, agus
 cuirfidh siad forbairt eacnamaíoch agus dea-bhail an chine dhaonna amach anseo
 i mbaol.
 Tá borradh ag teacht ar an tionchar atá ag athrú aeráide agus léiríonn
 fadhbanna comhshaoil, mar aigéadú na n‐aigéan, leá oighir san Artach,
 díghrádú agus úsáid talún, ganntanais uisce, truailliú ceimiceach agus
 cailliúint na bithéagsúlachta go bhfuil an domhan ag druidim lena teorainneacha
 inbhuanaitheachta. Mar shampla, meastar go mbeidh ró-éileamh 40% á dhéanamh ar
 sholáthar uisce i gceann 20 bliain mura gcuirfear feabhas ar éifeachtúlacht. Is scanrúil an rud é go bhfuil foraoisí á scrios ar
 ráta 5 milliún heicteár in aghaidh na bliana. Is féidir le hidirghníomhaíochtaí
 idir acmhainní éagsúla rioscaí sistéamacha a chruthú - nuair a ídítear acmhainn
 amháin is féidir pointe dosheachanta tubaiste a chruthú maidir le hacmhainní
 agus le héiceachórais eile. Bunaithe ar na treochtaí reatha, is cosúil go
 mbeidh coibhéis dhá Dhomhan eile ag teastáil faoi 2050 le freastal ar an daonra
 domhanda atá ag fás.
 Tá soláthar inbhuanaithe agus bainistíocht
 éifeachtúil ar acmhainní, lena n‐áirítear iad a thaiscéaladh, a
 eastóscadh, a phróiseáil, a athúsáid, a athchúrsáil agus ionadú
 fíor-riachtanach d'fheidhmiú sochaithe nua-aimseartha agus a ngeilleagair. Tá
 earnálacha na hEorpa, amhail tógáil, ceimiceáin, gluaisteáin, aeraspás,
 innealra agus trealamh a chuireann breisluach iomlán thart ar EUR 1.3 trilliún
 ar fáil mar aon le fostaíocht do thart ar 30 milliún duine, ag brath go mór ar
 rochtain ar amhábhair. Mar sin féin, tá brú mór ag teacht ar sholáthar amhábhar
 don Aontas. Ina theannta sin, tá an tAontas ag brath go mór ar allmhairí na n‐amhábhar
 sin a bhfuil tábhacht straitéiseach ag baint leo, agus a bhfuil tionchar
 scanrúil ag saobhadh margaí orthu. Ina theannta sin, tá taiscí luachmhara
 mianraí fós ag an Aontas a bhfuil bac á chur lena dtaiscéaladh agus a n‐eastóscadh
 toisc nach bhfuil teicneolaíochtaí leordhóthanacha ann fós chuige sin agus
 toisc iomaíocht dhomhanda atá ag dul i méid a bheith ag cur isteach ar an
 obair. Nuair a chuirtear san áireamh a thábhachtaí is atá amhábhair
 d’iomaíochas na hEorpa, agus don gheilleagar agus an chaoi a d’fhéadfaí iad a
 úsáid i dtáirgí nuálacha is léir gur tosaíocht ríthábhachtach don Aontas go
 mbeadh soláthar inbhuanaithe amhábhar ann agus go ndéanfaí bainistiú
 éifeachtúil ar acmhainní.
 Braitheann cumas geilleagair é féin a chur in
 oiriúint agus teacht aniar níos mó a bheith ann maidir le hathrú aeráide, a
 bheith níos éifeachtúla ar acmhainní agus fanacht iomaíocht ag an am céanna ar
 leibhéil arda éiceanuálaíochta a bheith ann ó thaobh na sochaí agus na
 teicneolaíochta de. Ós rud é gur fiú EUR 1 trilliún éiceanuálaíocht ar an
 margadh domhanda in aghaidh na bliana agus go bhfuiltear ag súil go méadófar í
 faoi thrí faoi 2030, is léir go gcuireann éiceanuálaíocht deis mhór ar fáil
 chun iomaíochas a mhéadú agus poist a chruthú i ngeilleagair na hEorpa.
 5.2. Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Má tá spriocanna an Aontais agus spriocanna idirnáisiúnta maidir le
 hastaíochtaí agus tiúchan gáis cheaptha teasa le baint amach agus má táthar le
 déileáil leis an tionchar atá ag athrú aeráide ní mór teicneolaíochtaí
 cost-éifeachtúla a fhorbairt agus a chur i bhfeidhm agus ní mór bearta
 maolaithe agus oiriúnaithe a dhéanamh. Ní mór do
 chreata beartais an Aontais agus an domhain a áirithiú go dtabharfar cosaint
 d’éiceachórais agus don bhithéagsúlacht, go mbeidh meas orthu agus go ndéanfar iad
 a athchóiriú go hiomchuí d'fhonn a gcumas chun acmhainní agus seirbhísí a
 sholáthar sa todhchaí a chaomhnú. Is féidir le taighde agus le nuálaíocht
 cabhrú le rochtain iontaofa agus inbhuanaithe a fháil ar amhábhair agus laghdú
 suntasach a dhéanamh ar an méid acmhainní a úsáidtear agus a dhiomlaítear.
 Dá bhrí sin díreofar gníomhaíochtaí an Aontais
 ar thacú le príomhchuspóirí agus le príomhbheartais an Aontais lena n‐áirítear:
 an Straitéis Eoraip 2020; an tAontas Nuálaíochta; Eoraip Éifeachtach ó
 Thaobh Acmhainní De agus an Plean Oibre comhfhreagrach chun bogadh go
 geilleagar iomaíoch ísealcharbóin in 2050[30]; Adapting to
 climate change: Towards a European framework for action (Oiriúnú d’athrú
 aeráide: I dtreo chreat gníomhaíochta Eorpaigh)[31];
 the Raw Materials Initiative (an Tionscnamh faoi Amhábhair)[32];
 the Union's Sustainable Development Strategy (Straitéis an Aontais um
 Fhorbairt Inbhuanaithe) [33]; an Integrated
 Maritime Policy for the Union (Beartas Muirí Lánpháirtithe don Aontas)[34];
 the Marine Strategy Framework Directive (an Treoir Réime um Straitéis
 Mhuirí)[35]; the Eco-innovation
 Action Plan and the Digital Agenda for Europe (an Plean Gníomhaíochta
 Éiceanuálaíochta agus an Clár Oibre Digiteach don Eoraip)[36]. Atreiseoidh na gníomhaíochtaí sin cumas na sochaí
 níos mó teacht aniar a bheith inti maidir le hathrú comhshaoil agus aeráide
 agus áiritheoidh siad go mbeidh amhábhair le fáil.
 I bhfianaise nádúr trasnáisiúnta agus domhanda
 na haeráide agus an chomhshaoil, an scála a bhaineann leo agus a chasta is atá
 siad, agus i bhfianaise gné idirnáisiúnta an tslabhra soláthair amhábhar, ní
 mór gníomhaíochtaí a chur i gcrích ar leibhéal an Aontais agus níos leithne. Éilíonn carachtar ildisciplíneach an taighde atá
 riachtanach go gcomhthiomsófar eolas agus acmhainní comhlántacha d'fhonn dul i
 ngleic leis an dúshlán seo go héifeachtach. D’fhonn úsáid acmhainní agus
 tionchar ar an gcomhshaol a laghdú, agus iomaíochas a mhéadú ag an am céanna,
 beidh gá le trasdul cinntitheach sochaíoch agus teicneolaíocha chuig geilleagar
 bunaithe ar chaidreamh inbhuanaithe idir an dúlra agus dea-bhail an duine. Cuirfidh
 gníomhaíochtaí comhordaithe taighde agus nuálaíochta feabhas ar an tuiscint ar
 athruithe aeráide agus comhshaoil agus ar an réamhaisnéis a dhéantar fúthu i
 bpeirspictíocht córasach agus tras‐earnála, laghdóidh siad
 neamhchinnteachtaí, aithneoidh siad leochaileachtaí, rioscaí, costais agus
 deiseanna agus déanfaidh siad iad a mheas, agus lena chois sin cuirfidh siad le
 réimse réiteach agus freagraí beartas agus na sochaí agus cuirfidh siad lena n‐éifeacht.
 Nuair a bheidh na gníomhaíochtaí á gcur i gcrích déanfar iarracht gníomhaithe
 ar gach leibhéal na sochaí a chumasú chun páirt a ghlacadh sa phróiseas seo.
 Má táthar le dul i
 ngleic le hinfhaighteacht amhábhar ní mór taighde comhordaithe agus iarrachtaí
 nuálaíochta a dhéanamh ina lán disciplíní agus earnálacha le cabhrú chun
 réitigh a sholáthar ar fud an tslabhra soláthair go léir (idir thaiscéaladh
 agus eastóscadh, agus próiseáil, athúsáid, athchúrsáil agus ionadú), réitigh a
 bheidh indéanta, slán ó thaobh an gheilleagair agus an chomhshaoil de, agus a
 nglacfaidh an tsochaí leo. Soláthróidh nuálaíocht sna
 réimsí sin deiseanna le haghaidh fáis agus post, chomh maith le roghanna
 nuálacha a mbeidh baint ag eolaíocht, teicneolaíocht, an geilleagar, beartas
 agus rialachas leo. Is ar an gcúis sin atá Comhpháirtíocht Nuálaíochta Eorpach
 ar Amhábhair á hullmhú.
 Soláthróidh éiceanuálaíocht deiseanna le
 haghaidh fáis agus post. Rachaidh na réitigh a fhorbrófar trí ghníomhaíocht ar
 leibhéal an Aontais i ngleic le príomhbhagairtí ar iomaíochas tionsclaíoch agus
 cinnteoidh siad go mbeifear in ann iad a ghlacadh go tapa agus a mhacasamhlú ar
 fud an Mhargaidh Aonair agus níos faide anonn. Cuirfidh
 sé seo ar chumas an gheilleagair an trasdul a dhéanamh chuig geilleagar glas a
 chuireann san áireamh úsáid inbhuanaithe acmhainní. Beidh siad seo a leanas ina
 gcomhpháirtithe sa chur chuige sin: Lucht déantar beartas idirnáisiúnta,
 Eorpach agus náisiúnta; cláir taighde agus nuálaíochta idirnáisiúnta agus na
 mBallstát; lucht gnó agus tionscal na hEorpa; an Ghníomhaireacht Chomhshaoil
 Eorpach agus gníomhaireachtaí comhshaoil náisiúnta; agus páirtithe leasmhara
 ábhartha eile. I dteannta le comhoibriú déthaobhach agus réigiúnach, tacóidh
 gníomhaíochtaí ar leibhéal an Aontais le hiarrachtaí agus le tionscnaimh
 ábhartha idirnáisiúnta, lena n‐áirítear an Painéal Idir-Rialtasach ar
 Athrú Aeráide (IPCC), an Clár Oibre Idir-Rialtasach ar Bhithéagsúlacht agus ar
 Sheirbhísí Éiceachórais (IPBES) agus an Grúpa um Fhaire na Cruinne (GEO).
 5.3. Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 (a)
 Oiriúnú don athrú aeráide agus dul i ngleic leis
 Is é is aidhm leo
 sin bearta oiriúnaithe agus maolaithe a bheidh cost-éifeachtúil agus
 inbhuanaithe a fhorbairt, a dhíreoidh ar CO2 agus ar gháis cheaptha
 teasa eile, agus a leagfaidh béim ar réitigh ghlasa, idir réitigh
 theicneolaíochta agus réitigh neamhtheicneolaíochta, trí fhianaise a chruthú i
 gcomhair bearta a bheidh eolasach, luath agus éifeachtach agus i gcomhair
 líonrú na n‐inniúlachtaí riachtanacha. Díreofar na gníomhaíochtaí orthu
 seo a leanas: feabhas a chur ar an tuiscint ar athrú aeráide agus ar sholáthar
 réamh‐mheastacháin iontaofa aeráide; ar mheasúnú tionchar agus
 leochaileachtaí agus ar bhearta oiriúnaithe agus coiscthe riosca a bheidh nuálach
 agus cost-éifeachtúil; agus ar thacú le beartais maolaithe.
 (b)
 Acmhainní nádúrtha agus éiceachórais a bhainistiú
 ar bhealach inbhuanaithe
 Is é is aidhm leis
 eolas a sholáthar i gcomhair bainistiú acmhainní nádúrtha ina mbeidh cothroime
 inbhuanaithe idir acmhainní teoranta agus riachtanais na sochaí agus an
 gheilleagair. Díreofar na gníomhaíochtaí orthu seo a
 leanas: cur leis an tuiscint atá againn ar fheidhmiú na n‐éiceachóras, ar
 na hidirghníomhaíochtaí atá acu le córais shóisialta agus an ról atá acu i
 gcothú an gheilleagair agus dea-bhail an duine; agus ar eolas agus uirlisí a
 sholáthar chun go bhféadfar cinntí éifeachtacha a dhéanamh agus go mbeidh an
 pobal sásta tacaíocht a thabhairt dóibh.
 (c)
 A áirithiú go mbeidh soláthar inbhuanaithe ann
 d’amhábhair nach ábhair fuinnimh ná ábhair thalmhaíochta iad
 Is é is aidhm leis an bonn eolais faoi
 amhábhair a fheabhsú agus réitigh nuálacha a fháil chun amhábhair a
 thaiscéaladh, a eastóscadh, a phróiseáil, a athchúrsáil agus a aisghabháil ar
 bhealaí cost-éifeachtúla nach bhfuil díobhálach don chomhshaol, agus chun
 ábhair eile a chur ina n‐ionad ar bhealaí a bheadh tarraingteach ó thaobh
 costais de agus a mbeadh tionchar níos lú acu ar an gcomhshaol. Díreofar na gníomhaíochtaí orthu seo a leanas: feabhas a
 chur ar an mbonn eolais ar infhaighteacht na n‐amhábhar; ar chur chun
 cinn soláthar agus úsáid inbhuanaithe amhábhar; ar roghanna malartacha a aimsiú
 i gcás amhábhar criticiúil; agus feabhas a chur ar fheasacht agus scileanna na
 sochaí ar amhábhair.
 (d)
 An trasdul i dtreo geilleagar glas a chumasú trí
 bhíthin éiceanuálaíochta
 Is é is aidhm leis sin gach cineál
 éiceanuálaíochta a chothú a chumasaíonn an trasdul go geilleagar glas. Díreofar na gníomhaíochtaí orthu seo a leanas: teicneolaíochtaí,
 próisis, seirbhísí agus táirgí éiceanuálaíochta a neartú agus dlús a chur
 faoina nglacadh ar an margadh agus faoina macasamhlú, agus aird faoi leith a
 thabhairt ar fhiontair bheaga agus mheánmhéide; tacú le beartais nuálacha agus
 athruithe sochaíocha; tomhas agus measúnú a dhéanamh ar an dul chun cinn i
 dtreo geilleagar glas; agus ar éifeachtúlacht acmhainní a chothú trí chórais
 digiteacha.
 (e)
 Córais chuimsitheacha, inbhuanaithe, dhomhanda a
 fhorbairt um fhaisnéis agus um breathnóireacht comhshaoil
 Is é is aidhm leo sin a chinntiú go gcuirfear
 na sonraí agus an fhaisnéis fhadtéarmach ar fáil atá riachtanach chun aghaidh a
 thabhairt ar an dúshlán seo. Díreofar na
 gníomhaíochtaí ar na cumais, ar na teicneolaíochtaí agus ar na bonneagair
 shonraí a sholáthar chun breathnadóireacht agus faireachán a dhéanamh ar an
 domhan ionas gur féidir eolas, réamhaisnéisí agus réamh‐mheastacháin a
 sholáthar go tráthúil, cruinn. Spreagfar rochtain shaor, oscailte agus
 neamhshrianta ar shonraí agus ar fhaisnéis chomh‐inoibritheach.
 6. SOCHAITHE CUIMSITHEACHA, NUÁLAÍOCHA AGUS
 SLÁNA
 6.1. Cuspóir sonrach
 Is é an cuspóir
 sonrach sochaithe Eorpacha a chothú a bheidh cuimsitheach, nuálach agus slán
 nuair atá claochluithe ag tarlú nach bhfacthas a leithéid riamh cheana agus fás
 ag teacht ar idirthuilleamaíocht dhomhanda.
 Tá dúshláin mhóra
 socheacnamaíocha le sárú ag an Eoraip a mbeidh tionchar mór acu ar a bhfuil i
 ndán di sa todhchaí - dúshláin mar an fás atá ag teacht ar idirthuilleamaíocht
 eacnamaíoch agus cultúrtha, aosú, eisiamh sóisialta agus bochtaineacht, éagothroime
 agus sreabha imirce, an deighilt dhigiteach a dhúnadh, cothú cultúir
 nuálaíochta agus cruthaitheachta sa tsochaí agus i bhfiontair, chomh maith le
 slándáil agus saoirse a chinntiú, muinín in institiúidí daonlathacha agus idir
 saoránaigh a chothú laistigh de theorainneacha agus thar theorainneacha. Is dúshláin ollmhóra iad seo agus ní mór cur chuige
 coiteann Eorpach a bheith ann le dul i ngleic leo.
 Ar an gcéad dul síos, tá éagothroime suntasach
 i gcónaí san Aontas idir na tíortha éagsúla agus laistigh díobh. Is éard atá
 san Innéacs Forbartha Daonna tomhas comhiomlán maidir le dul chun cinn sláinte,
 oideachais agus ioncaim, agus scóráil Ballstáit an Aontais idir 0,743 agus
 0,895 ar an Innéacs in 2010, rud a léirigh difríochtaí suntasacha idir tíortha.
 Tá neamhionannais shuntasacha inscne fós ann: mar shampla, faigheann fir 17.8%
 níos mó pá san Aontas ná mar a fhaigheann mná.[37]. Tá duine as
 gach seisear saoránach san Aontas (thart ar 80 milliún duine) i mbaol
 bochtaineachta inniu. Le scór bliain anuas tá méadú
 tagtha ar bhochtaineacht daoine fásta óga agus teaghlach a bhfuil leanaí acu.
 Tá an ráta dífhostaíochta i measc na n‐óg ag os cion 20%. Tá 150 milliún
 Eorpach (thart ar 25%) nár bhain úsáid as an idirlíon riamh agus b’fhéidir nach
 bhfaighidh siad dóthain litearthachta digití chuige sin go deo. Tá neamhshuim
 agus polarú polaitiúil le sonrú i dtoghcháin freisin, rud a léiríonn go bhfuil
 laghdú ag teacht ar mhuinín na saoránach as na córais pholaitiúla atá ann faoi
 láthair. Tugann na figiúirí seo le tuiscint go bhfuil roinnt grúpaí sóisialta
 agus pobail á bhfágáil ar chúl i gcónaí maidir le forbairt shóisialta agus
 eacnamaíoch agus b’fhéidir maidir le polaitíocht dhaonlathach freisin.
 Sa dara háit, tá
 rátaí táirgiúlachta agus fáis eacnamaíoch na hEorpa ag titim i gcoibhneas le
 tíortha eile le dhá scór bliain. Ina theannta sin, tá meath ag teacht go tapa
 ar an scair den táirgeacht eolais dhomhanda atá ag an Eoraip agus má bhí sí
 chun tosaigh maidir le feidhmiú nuálaíochta tá na príomhgheilleagair atá ag
 teacht chun cinn mar an Bhrasaíl agus an tSín ag breith suas uirthi. Cé go
 bhfuil bonn taighde láidir ag an Eoraip, ní mór sócmhainn chumhachtach a
 dhéanamh de le haghaidh earraí agus seirbhísí nuálacha. Cé go dtuigtear go
 maith nach mór don Eoraip níos mó a infheistiú san eolaíocht agus sa
 nuálaíocht, beidh uirthi comhordú i bhfad níos cliste a dhéanamh ar na
 hinfheistíochtaí sin ná mar a rinneadh go dtí seo: Caitear níos mó ná 95% de na
 buiséid náisiúnta T&F gan aon chomhordú a dhéanamh orthu ar fud an Aontais,
 sa chaoi go mb’fhéidir go bhfuil acmhainní ollmhóra á ndiomailt tráth a bhfuil
 laghdú ag teacht ar dheiseanna maoinithe. Ina
 theannta sin, in ainneoin roinnt cóineasaithe le déanaí, tá an‐difríocht
 le sonrú maidir le cumas nuálaíochta na mBallstát, agus bearnaí móra idir na
 'ceannairí nuálaíochta' agus na 'nuálaithe measartha’.[38].
 Ar an tríú dul síos, is iomaí cineál easpa
 sábháilteachta, cibé an choireacht, foréigean, sceimhlitheoireacht,
 cíbearionsaithe, mí-úsáid príobháideachais agus cineálacha eile mí-oird
 sóisialta agus eacnamaíoch atá ag dul i gcion níos mó agus níos mó ar
 shaoránaigh. De réir meastachán, is dócha go mbeidh suas le 75 milliún
 íospartach díreach coireachta gach bliain san Eoraip[39].
 Measadh gurbh é EUR 650 billiún an costas díreach a bhí ag coiriúlacht,
 sceimhlitheoireacht, gníomhaíochtaí mídhleathacha, foréigean agus tubaistí san
 Eoraip in 2010, rud ab ionann agus thart faoi 5% d’OTI an Aontais. Sampla soiléir d’iarmhairtí na sceimhlitheoireachta ab ea
 an t-ionsaí a rinneadh ar na Twin Towers i Manhattan ar 11 Meán
 Fómhair 2001. Cailleadh na mílte duine agus meastar gur cailleadh
 táirgiúlacht i SAM arbh fhiú SAM$ 35 billiún de bharr na heachtra, gur
 cailleadh SAM$ 47 billiún in aschur iomlán agus gur tháinig méadú 1% ar an ráta
 dífhostaíochta sa ráithe ina dhiaidh sin. Bíonn baint níos mó i gcónaí ag
 saoránaigh, ag gnólachtaí agus ag institiúidí le hidirghníomhaíochtaí agus le
 hidirbhearta digiteacha sna réimsí sóisialta, airgeadais agus tráchtála den
 saol ach tarlaíonn cíbearchoireanna ar fiú na billiúin Euro iad gach bliain
 agus sáraítear príobháideacht daoine aonair agus cumann ar fud na mór-roinne de
 bharr forbairt an Idirlín. Ós rud é go bhfuil fás ag teacht ar
 neamhdhiongbháilteacht sa saol laethúil agus toisc go dtarlaíonn rudaí gan
 choinne do dhaoine is cosúil go rachaidh siad sin i gcion ar mhuinín na
 saoránach as institiúidí agus as a chéile.
 Ní mór dul i
 ngleic leis na dúshláin seo ar bhealaí nuálacha toisc go n‐idirghníomhaíonn
 siad ar bhealaí casta agus is minic a tharlaíonn siad gan choinne. Is féidir le
 nuálaíocht an chuimsitheacht a lagú, rud is féidir a fheiceáil, mar shampla, sa
 deighilt dhigiteach nó sa deighilt atá sa mhargadh saothair. Bíonn sé deacair uaireanta freastal ag an am céanna ar
 nuálaíocht agus ar mhuinín shóisialta agus ar shlándáil nuair a bhíonn beartais
 á gceapadh, mar shampla i limistéir faoi mhíbhuntáiste sóisialta i gcathracha
 móra na hEorpa. Thairis sin, nuair a thagann éileamh na saoránach atá ag athrú
 agus an nuálaíocht le chéile ceapann lucht déanta beartas agus gníomhaithe
 eacnamaíocha agus sóisialta freagraí uaireanta a dhéanann neamhaird de na
 teorainneacha atá idir earnálacha, gníomhaíochtaí, earraí nó seirbhísí.
 Léiríonn rudaí mar fhás an Idirlín, na gcóras airgeadais, na heacnamaíochta atá
 ag dul in aois agus na sochaí éiceolaíochta go soiléir an chaoi a bhfuil sé
 riachtanach smaoineamh ag an am céanna ar na ceisteanna sin ó thaobh na
 ngnéithe nuálaíochta, cuimsitheachta, agus slándála a bhaineann leo agus
 freagra a thabhairt orthu le chéile.
 Ós
 rud é go bhfuil na dúshláin sin casta agus toisc go bhfuil athrú ag teacht ar
 an héilimh, ní mór taighde nuálach agus teicneolaíochtaí, próisis agus modhanna
 nua cliste a fhorbairt mar aon le meicníochtaí nuálaíochta sóisialta,
 gníomhaíochtaí comhordaithe agus beartais a bheidh ullamh i gcomhair na n‐athruithe
 a thiocfaidh san Eoraip nó a rachaidh i gcion orthu. Ní mór na treochtaí
 bunúsacha agus na hiarmhairtí a bhaineann leis na dúshláin seo a thuiscint agus
 ní mór na foirmeacha dlúthpháirtíochta, comhordaithe agus cruthaitheachta sin a
 athaimsiú nó a athchruthú a chinntíonn gur samhail faoi leith de shochaithe
 cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána í an Eoraip i gcomparáid le réigiúin eile
 an domhain. Éilíonn sé cur chuige níos straitéisí maidir le comhar le tríú
 tíortha. Mar fhocal scoir, ós rud é gur cheart go mbeadh idirghníomhaíocht idir
 beartais slándála agus beartais sóisialta éagsúla, gné thábhachtach den dúshlán
 seo is ea gné shochaíoch an taighde slándála a bhreisiú.
 6.2. Réasúnaíocht agus breisluach
 an Aontais
 Ní thugtar aird ar
 theorainneacha náisiúnta i gcás na ndúshlán sin agus ar an gcaoi sin bíonn gá
 le hanailísí comparáideacha níos casta maidir le soghluaisteacht (daoine,
 earraí, seirbhísí agus caipiteal mar aon le hinniúlachtaí agus eolas) agus
 cineálacha comhair institiúidigh, idirghníomhartha idirchultúrtha agus comhar
 idirnáisiúnta. Mura mbíonn tuiscint níos fearr orthu agus réamh‐mheastáchán
 déanta ina leith, bíonn brú ar thíortha Eorpacha dul san iomaíocht lena chéile
 seachas comhoibriú de thairbhe fórsaí an domhandaithe, agus ar an gcaoi sin
 bíonn béim ar éagsúlachtaí san Eoraip seachas comóntachtaí agus cothromaíocht
 cheart a bheith idir comhar agus iomaíocht. Má théitear i ngleic ar leibhéal
 náisiúnta amháin le dúshláin shocheacnamaíocha ríthábhachtacha, bíonn contúirt
 ann d’úsáid neamhéifeachtúil acmhainní, de sheachtrú fadhbanna chuig tíortha
 Eorpacha agus neamh‐Eorpacha eile agus aibhsiú ar theannais shóisialta,
 eacnamaíocha agus pholaitiúla ar féidir leo cur isteach go díreach ar
 aidhmeanna an Chonartha Eorpaigh ó thaobh a chuid luachanna de, go háirithe
 Teideal I den Chonradh ar an Aontas Eorpach.
 D’fhonn sochaithe
 cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána a chothú, tá freagra arna cheapadh chun
 eolas, teicneolaíochtaí agus cumais nua a fhorbairt mar aon le roghanna
 beartais a shainaithint de dhíth ón Eoraip. Cuideoidh
 an dianiarracht sin leis an Eoraip dul i ngleic lena dúshláin ní amháin ar
 bhonn inmheánach ach mar ghníomhaí domhanda ar an ardán idirnáisiúnta. Is
 amhlaidh a bheidh an dianiarracht sin, ar an gcaoi sin, ina cúnamh do
 Bhallstáit tairbhe a bhaint as eispéiris in áiteanna eile agus ligean dóibh a
 ngníomhaíochtaí sonracha féin a chomhfhreagraíonn dá gcomhthéacsanna faoi seach
 a shainiú.
 Dá bhrí sin, beidh cothú modhanna nua
 comhoibrithe idir tíortha laistigh den Aontas agus ar fud an domhain, agus ar
 fud na bpobal taighde agus nuálaíochta ábhartha ina thasc lárnach i gcomhthéacs
 an dúshláin sin. Rachfar ar bhonn rianúil i mbun teagmhála le saoránaigh agus
 le hearnáil na tionsclaíochta, tacaíochta le próisis nuálacha sóisialta agus
 teicneolaíche, gníomhaíochtaí chun riarachán poiblí cliste agus rannpháirteach
 a spreagadh agus chun ceapadh beartais bunaithe ar fhianaise a chur chun cinn
 d’fhonn ábharthacht na ngníomhaíochtaí sin go léir a fheabhsú le haghaidh an
 lucht déanta beartais, gníomhaithe sóisialta agus eacnamaíocha agus le haghaidh
 saoránach. I dtaca leis seo de, beidh taighde agus
 nuálaíocht ina réamhchoinníoll maidir le hiomaíochas earnálacha tionsclaíochta
 agus seirbhísí Eorpacha, go háirithe sna réimsí maidir le slándáil, forbairt
 dhigiteach agus cosaint príobháideachta.
 Ar an gcaoi sin tacóidh
 cistiú an Aontais i gcomhthéacs an dúshláin sin le forbairt, le cur chun
 feidhme agus le hoiriúnú phríomhbheartais an Aontais, eadhon tosaíochtaí “an
 Eoraip 2020” maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach, an
 Comhbheartas Eachtrach agus Slándála agus Straitéis Slándála Inmheánach an
 Aontais, lena n‐áirítear beartais maidir le cosc agus freagairt ar
 thubaiste. Rachfar i mbun comhordaithe le gníomhaíochtaí díreacha an Airmheáin
 Chomhpháirtigh Taighde.
 6.3 Treoirlínte do na
 gníomhaíochtaí
 6.3.1. Sochaithe cuimsitheacha
 Is é an aidhm atá ann dlúthpháirtíocht a
 fheabhsú mar aon le cuimsiú sóisialta, eacnamaíoch agus polaitiúil agus dinimic
 idirchultúrtha dhearfach san Eoraip agus le comhpháirtithe idirnáisiúnta, trí
 bhíthin eolaíocht ar thús cadhnaíochta agus idirdhisciplíneachta, dul chun cinn
 teicneolaíoch agus nuálaíochtaí eagrúcháin. D’fhéadfadh ról tábhachtach a
 bheith ag taighde i ndaonnachtaí sa réimse sin. Tacóidh an taighde le lucht
 déanta beartas beartais a dhearadh chun bochtaineacht a chomhrac agus cosc a
 chur ar fhorbairt cineálacha éagsúla scoilteanna, leithcheal agus
 míchothromaíochtaí i sochaithe Eorpacha, amhail míchothromaíochtaí inscne nó
 scoilteanna digiteacha nó nuálaíochta, agus le réigiúin eile an domhain. Cuirfidh sé go háirithe le cur chun feidhme agus le
 hoiriúnú na straitéise “an Eoraip 2020” agus le gníomhaíocht sheachtrach
 ghinearálta an Aontais. Glacfar le bearta ar leith chun an tsármhaitheas i
 réigiúin bheagfhorbartha a scaoileadh, agus dá bhrí sin rannpháirtíocht i
 "Fís 2020” a fhorleathnú.
 Beidh fócas na ngníomhaíochtaí mar seo a
 leanas:
 (a)
 fás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach a
 chur chun cinn;
 (b)
 sochaithe athléimneacha agus cuimsitheacha a
 fhorbairt san Eoraip;
 (c)
 ról na hEorpa mar ghníomhaí domhanda a neartú;
 (d)
 an scoilt ó thaobh taighde agus na nuálaíochta a
 dhúnadh san Eoraip.
 6.3.2. Sochaithe cuimsitheacha
 Is é an aidhm forbairt sochaithe nuálacha agus
 beartas san Eoraip a chothú trí bhíthin teagmháil a choimeád le saoránaigh, le
 fiontair agus le húsáideoirí lena mbaineann taighde agus nuálaíocht agus
 beartais taighde agus nuálaíochta chomhordaithe a chur chun cinn i gcomhthéacs
 an domhandaithe. Cuirfear tacaíocht faoi leith ar
 fáil chun an Limistéar Eorpach Taighde a fhorbairt agus creatchoinníollacha
 chun le haghaidh nuálaíochta a fhorbairt.
 Beidh fócas na
 ngníomhaíochtaí mar seo a leanas:
 (a)
 an bunús fianaise agus an tacaíocht don Aontas
 Nuálaíochta agus don Limistéar Eorpach Taighde a neartú;
 (b)
 cineálacha nua nuálaíochta a iniúchadh, nuálaíocht
 agus cruthaitheacht shóisialta san áireamh;
 (c)
 comhoibriú sochaíoch a áirithiú i dtaighde agus i
 nuálaíocht;
 (d)
 comhar comhleanúnach agus éifeachtach le tríú
 tíortha a chur chun cinn.
 6.3.3. Sochaithe slána
 Is é an aidhm tacú le beartais an Aontais
 maidir le slándáil inmheánach agus sheachtrach agus cibearshlándáil, iontaoibh
 agus príobháideachas sa Mhargadh Aonair Digiteach a áirithiú, agus ag an am
 céanna iomaíochas shlándáil, earnálacha tionsclaíochta TFC agus sheirbhísí an
 Aontais a fheabhsú. Déanfar é sin trí bhíthin
 teicneolaíochtaí agus réitigh nuálaíocha a fhorbairt lena ndéantar dul i ngleic
 le bearnaí slándála agus trína ndéantar bagairtí slándála a chosc. Déanfar
 éilimh na n‐úsáideoirí deiridh éagsúla (saoránaigh, gnóthaí, agus
 údaráis, lena n‐áirítear údaráis náisiúnta agus idirnáisiúnta, cosaintí
 sibhialta, forghníomhú an dlí, gardaí teorann, etc.) a chomhtháthú trí bhíthin
 na ngníomhaíochtaí misean‐dírithe sin d’fhonn éabhlóid na mbagairtí
 slándála agus na cosanta príobháideachais agus na ngnéithe sochaíocha
 riachtanacha a thabhairt san áireamh.
 Beidh fócas na ngníomhaíochtaí mar seo a
 leanas:
 (a)
 coireacht agus sceimhlitheoireacht a chomhrac;
 (b)
 slándáil trí bhíthin bainistiú teorann a neartú;
 (c)
 cibearshlándáil a chur ar fáil;
 (d)
 stóinseacht na hEorpa i leith géarchéimeanna agus
 tubaistí a mhéadú;
 (e)
 príobháideacht agus saoirse ar an Idirlíon a
 áirithiú agus gné shochaíoch na slándála a fheabhsú.
 CUID IV
 Gníomhaíochtaí Díreacha Neamhnúicléacha an Airmheáin
 Chomhpháirtigh Taighde (JRC)
 1. Cuspóir sonrach
 Is é an cuspóir sonrach tacaíocht
 theicniúil agus eolaíochta atá dírithe ar chustaiméirí a chur ar fáil do
 bheartais an Aontais agus freagairt go solúbtha ar éilimh ar bheartais nua.
 2. Réasúnaíocht agus breisluach an Aontais
 Tá clár oibre beartais sainithe ag an Aontas
 go dtí 2020 lena ndéanfar freastal ar shraith dúshlán casta agus idirnasctha,
 amhail bainistíocht inbhuanaithe ar acmhainní agus ar iomaíochas. D’fhonn dul i ngleic go rathúil leis na dúshláin sin, tá
 fianaise eolaíoch stóinsithe de dhíth lena mbainfidh disciplíní eolaíocha
 éagsúla agus lena gcumasófar measúnú iontaofa ar roghanna beartais. Agus a ról
 mar sheirbhís eolaíochta maidir le ceapadh beartais an Aontais arna neartú a
 thuilleadh, déanfaidh an tAirmheán Comhpháirteach Taighde an tacaíocht eolaíoch
 agus theicniúil riachtanach a chur ar fáil ar feadh gach céim den timthriall
 ceaptha beartais, ó cheapadh go cur chun feidhme agus go measúnú. Chun na
 críche sin díreoidh sé a thaighde go soiléir ar thosaíochtaí beartais an
 Aontais agus inniúlachtaí trasnaí a fheabhsú. Cuireann neamhspleáchas an
 Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde ó leasanna speisialta, mar aon lena ról
 tagartha eolaíoch teicniúil, lena chumas an cothú comhdhearcaidh atá
 riachtanach idir páirtithe leasmhara agus lucht déanta beartas a éascú.
 Baineann Ballstáit agus saoránaigh an Aontais tairbhe as taighde an Airmheáin
 Chomhpháirtigh Taighde, atá rí-léir i réimsí amhail sláinte agus cosanta
 tomhaltóirí, comhshaoil, sábháilteachta agus slándála, agus bainistíocht ar
 ghéarchéimeanna agus ar thubaistí.
 Tá an tAirmheán
 Comhpháirteach Taighde ina dhlúthchuid den Limistéar Eorpach Taighde agus
 tacóidh sé go gníomhach i gcónaí lena fheidhmithe trí bhíthin comhoibriú dlúth
 le piaraí agus le páirtithe leasmhara, rochtain ar a shaoráidí a chur ar fáil
 agus trí bhíthin taighdeoirí a chur faoi oiliúint. Cuirfidh sé sin freisin le
 lánpháirtiú na mBallstát nua agus na dTíortha Comhlachaithe; i dtaobh na
 dtíortha sin, cuirfidh an tAirmheán Comhpháirteach Taighde cúrsaí oiliúna
 eolaíoch agus teicniúil tiomanta ar fáil i gcónaí maidir le corpas dlí an
 Aontais. Bunóidh an tAirmheán Comhpháirteach Taighde naisc le cuspóirí sonracha
 ábhartha eile “Fís 2020”. I gcáil comhlánaithe ar a ghníomhaíochtaí
 díreacha agus ar mhaithe le tuilleadh comhtháthaithe agus líonraithe sa
 Limistéar Eorpach Taighde, d’fhéadfadh an Limistéar Eorpach Taighde
 rannpháirtiú i ngníomhaíochtaí indíreacha “Fís 2020” agus in ionstraimí
 comhordaithe i réimsí ina bhfuil an saineolas ábhartha aige breisluach a
 tháirgeadh.
 3 Treoirlínte do na gníomhaíochtaí
 Díreofar gníomhaíochtaí an Airmheáin
 Chomhpháirtigh Taighde i “Fís 2020” ar thosaíochtaí beartais an Aontais
 agus ar na dúshláin shochaíocha a dtéann siad i ngleic leo; tá siad ar
 chomhréim leis “an Eoraip 2020” agus leis na príomhchuspóirí lena
 mbaineann; fás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach, Slándáil agus
 Saoránacht, agus an Eoraip Dhomhanda.
 Fuinneamh, iompar, an comhshaol agus athrú
 aeráide, talmhaíocht agus sábháilteacht an tsoláthair bia, sláinte agus cosaint
 tomhaltóirí, teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide, ábhair thagartha, agus
 sábháilteacht agus slándáil (lena n‐áirítear núicléach i gclár Euratom) a
 bheidh i bpríomhréimsí inniúlachta an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde.
 Feabhsaítear na
 limistéir inniúlachta sin go suntasach le cumais chun dul i ngleic leis an
 timthriall beartais iomlán agus chun roghanna beartais a mheasúnú. Áirítear
 leis an tacaíocht sin neartú acmhainní maidir leis an méid a leanas
 (a)
 réamh‐mheas agus fadbhreathnaitheacht -
 faisnéis straitéiseach fhorghníomhach maidir le treochtaí agus imeachtaí maidir
 le heolaíocht, teicneolaíocht agus an tsochaí agus a n‐impleachtaí
 féideartha le haghaidh beartas poiblí.
 (b)
 eacnamaíocht - le haghaidh seirbhís chomhtháite ina
 gcuimsítear na gnéithe eolaíocha agus teicniúla mar aon leis na gnéithe
 maicreacnamaíocha.
 (c)
 samhaltú - díriú ar inbhuanaitheacht agus ar
 eacnamaíocht agus ar mhaolú spleáchas an Choimisiúin ar sholáthraithe
 seachtracha le haghaidh anailís ríthábhachtach ar chnámha scéil.
 (d)
 anailís beartais - imscrúdú trasearnálach ar
 roghanna beartais a chumasú.
 (e)
 measúnú tionchair - fianaise eolaíoch a chur ar
 fáil chun tacú le roghanna beartais.
 Leanfaidh an tAirmheán Comhpháirteach Taighde
 ar aghaidh chun sármhaitheas a shaothrú i dtaighde mar bhunús le haghaidh
 tacaíocht eolaíoch agus theicniúil inchreidte agus stóinsithe do bheartas. Chun na críche sin, neartóidh sé comhoibriú le
 comhpháirtithe Eorpacha agus idirnáisiúnta, i.a. trí bhíthin rannpháirtíocht i
 ngníomhaíochtaí indíreacha. Déanfaidh sé taighde taiscéalaíoch fosta agus
 inniúlachtaí a fhorbairt i réimsí éiritheacha ar bhonn roghnach atá ábhartha do
 bheartas.
 Díreoidh an tAirmheán
 Comhpháirteach Taighde ar an méid seo a leanas:
 3.1 Eolaíocht den scoth
 Taighde a dhéanamh chun an
 bonn fianaise eolaíoch a fheabhsú le haghaidh ceapadh beartas agus iniúchadh a
 dhéanamh ar réimsí éiritheacha na heolaíochta agus na teicneolaíochta, lena n‐áirítear
 clár taighde taiscéalaíoch.
 3.2 Ceannaireacht thionsclaíoch
 Rannchuidiú le hiomaíochas
 Eorpach trí thacaíocht a thabhairt don phróiseas caighdeánaithe agus do
 chaighdeáin trí thaighde réamhnormatach, trí thomhais tagartha agus ábhair
 thagartha a fhorbairt, agus trí mhodheolaíochtaí i gcúig réimse fhócasacha
 (fuinneamh; iompar; an Clár Oibre Digiteach; slándáil agus sábháilteacht;
 cosaint tomhaltóirí) a chomhchuibhiú. Measúnuithe sábháilteachta ar
 theicneolaíochtaí nua a thabhairt chun críche i réimsí amhail fuinneamh agus
 iompar agus sláinte agus cosaint tomhaltóirí. Rannchuidiú chun úsáid,
 caighdeánú agus bailíochtú teicneolaíochtaí agus sonraí spáis a éascú, go
 háirithe chun dul i ngleic le dúshláin shochaíocha.
 3.3 Dúshláin shochaíocha
 (a)
 An tsláinte, an t-athrú déimeagrafach agus an
 fholláine
 Rannchuidiú le cosaint sláinte agus tomhaltóirí
 trí bhíthin tacaíocht eolaíoch agus teicniúil i réimsí amhail bia, beatha,
 táirgí tomhaltóirí; an comhshaol agus sláinte; cleachtais diagnóiseach agus
 scagtha maidir le sláinte; agus cothú agus réimeanna bia.
 (b)
 Sábháilteacht an tsoláthair bia, an talmhaíocht
 inbhuanaithe, taighde ar chúrsaí na mara agus ar chúrsaí muirí, agus an
 bithgheilleagar
 Tacaíocht le forbairt agus le cur chun feidhme
 bheartais talmhaíochta agus iascaigh na hEorpa agus faireachán orthu, lena n‐áirítear
 sábháilteacht bia agus sábháilteacht an tsoláthair bia agus bithgheilleagar
 a fhorbairt trí bhíthin e.g. réamhaisnéisí táirgthe barr, anailísí
 teicniúla agus socheacnamaíocha agus samhaltú.
 (c)
 Fuinneamh atá slán, glan agus éifeachtúil
 Tacú le spriocanna aeráide agus fuinnimh
 20/20/20 maidir le taighde ar ghnéithe teicneolaíocha agus eacnamaíocha an
 tsoláthair fuinnimh, éifeachtúlachta, teicneolaíochtaí ísealcharbóin, líonraí
 tarchurtha fuinnimh/leictreachais.
 (d)
 Iompar atá cliste, glas agus comhtháite
 Tacú le beartas an Aontais maidir le soghluaisteacht
 inbhuanaithe, sábháilte agus slán daoine agus earraí trí bhíthin staidéar
 saotharlainne, samhaltaithe agus cineálacha cur chuige faireacháin éagsúla,
 lena n‐áirítear teicneolaíochtaí ísealcharbóin chun críocha iompair, ar
 nós leictrithe, feithiclí glana agus éifeachtúla agus breoslaí malartacha, agus
 córais soghluaisteachta chliste.
 (e)
 Gníomhaíocht ar mhaithe leis an aeráid,
 éifeachtúlacht acmhainní agus amhábhair
 Imscrúdú a dhéanamh ar na dúshláin trasearnálacha
 maidir le bainistíocht inbhuanaithe ar acmhainní nádúrtha trí bhíthin
 faireachán a dhéanamh ar phríomhathróga comhshaoil agus creat samhaltaithe
 comhtháite a fhorbairt le haghaidh measúnú inbhuanaitheachta.
 Tacú le héifeachtúlacht
 acmhainní, laghdaithe astaíochtaí agus soláthar inbhuanaithe amhábhar trí
 bhíthin measúnuithe sóisialta, comhshaoil agus eacnamaíocha comhtháite ar
 phróisis táirgthe, ar theicneolaíochtaí agus ar tháirgí agus ar sheirbhísí atá
 glan ó thaobh an chomhshaoil de.
 Tacú le cuspóirí bheartas forbartha an
 Aontais maidir le taighde chun cúnamh a thabhairt soláthairtí imleora agus
 acmhainní imleora a áirithiú ag díriú ar fhaireachán ar pharaiméadair
 comhshaoil agus acmhainne, ar anailísí a bhaineann le sábháilteacht bia agus
 sábháilteacht an tsoláthair bia, agus tarchur eolais.
 (f)
 Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána
 Rannchuidiú agus faireachán ar chur chun feidhme
 an Aontais Nuálaíochta le hanailísí maicreacnamaíocha ar na spreagthaí
 agus ar na bacainní a bhaineann le taighde agus le nuálaíocht, agus
 modheolaíochtaí, scórchláir agus táscairí a fhorbairt.
 Tacú leis an Limistéar Eorpach Taighde
 (ERA) trí bhíthin faireachán ar fheidhmiú an Limistéir Eorpaigh Taighde agus
 anailís a dhéanamh ar spreagthaí agus ar bhacainní maidir le cuid de na
 príomhghnéithe lena mbaineann; agus trí bhíthin líonrú taighde, oiliúint,
 saoráidí agus bunachair shonraí an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde a chur ar
 fáil d’úsáideoirí i mBallstáit agus i dTíortha is Iarrthóirí agus i dTíortha
 Comhlachaithe.
 Rannchuidiú le príomhchuspóirí an Chláir Oibre
 Dhigitigh trí bhíthin anailísí cáilíochtúla agus cainníochtúla ar ghnéithe
 eacnamaíocha agus sóisialta (an Geilleagar Digiteach, an tSochaí Dhigiteach, an
 Saol Digiteach).
 Tacú le sábháilteacht agus
 le slándáil inmheánach trí bhíthin leochaileacht na mbonneagar criticiúil
 mar chomhpháirteanna ríthábhachtacha feidhmeanna sochaíocha a shainaithint agus
 a mheasúnú; agus trí bhíthin measúnú feidhmíochta oibriúcháin ar theicneolaíochtaí
 a bhaineann le céannacht dhigiteach; Dul i ngleic le dúshláin slándála
 domhanda lena n‐áirítear bagairtí éiritheacha nó hibrideacha trí
 bhíthin uirlisí sárfhorbartha a fhorbairt le haghaidh mianadóireachta agus
 anailísiú fianaise agus le haghaidh bainistíocht géarchéime
 Cumas an Aontais a fheabhsú
 maidir le tubaistí idir thubaistí nádúrtha agus tubaistí de dhéantús an duine a
 bhainistiú trí bhíthin faireachán ar na bonneagair agus forbairt a dhéanamh ar
 réamhrabhadh ilghuaise domhanda agus ar chórais faisnéise bainistíochta riosca
 a neartú, ag baint leasa as creataí breathnadóireachta satailít-bhunaithe le
 haghaidh an domhain.
 CUID V
 An Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht
 (EIT)
 1. Cuspóir sonrach
 Is é an cuspóir sonrach triantán eolais an
 taighde, na nuálaíochta agus an oideachais a chomhtháthú agus ar an gcaoi sin
 cumas nuálaíochta an Aontais a threisiú agus dul i ngleic le dúshláin
 shochaíocha.
 Tá roinnt laigí struchtúracha os comhair na
 hEorpa ó thaobh cumas nuálaíochta de agus an cumas seirbhísí, táirgí agus
 próisis nua a sheachadadh. I measc na bpríomhshaincheisteanna atá i gceist tá
 teist na hEorpa atá sách lag maidir le daoine éirimiúla a mhealladh agus a
 choimeád; tearcúsáid láidreachtaí taighde reatha maidir le luach eacnamaíoch nó
 sóisialta a chruthú; leibhéil ísle gníomhaíochta fiontraíochta; scála acmhainní
 i moil sármhaitheasa nach bhfuil imleor chun dul in iomaíocht ar bhonn
 domhanda; agus líon iomarcach bacainní ó thaobh comhoibriú laistigh de
 thriantán eolais an ardoideachais, an taighde agus an ghnó ar leibhéal Eorpach.
 2. Réasúnaíocht agus breisluach an Aontais
 Más gá don Eoraip dul san iomaíocht ar scála
 idirnáisiúnta, ní mór na laigí struchtúracha sin a shárú. Tá na gnéithe arna
 sainaithint thuas coitianta ar fud na mBallstát agus bíonn tionchar acu ar
 chumas nuálaíochta an Aontais ina iomláine.
 Rachaidh an EIT i ngleic leis na
 saincheisteanna sin trí bhíthin athruithe struchtúracha a chur chun cinn i
 dtimpeallacht nuálaíochta na hEorpa. Déanfaidh sé é
 sin trí chomhtháthú an ardoideachais, an taighde agus na nuálaíochta a chothú
 de réir na gcaighdeán is airde, agus timpeallachtaí nua a chruthú dá bhrí sin a
 chabhróidh le nuálaíocht, agus trí ghlúin nua fiontraithe a chur chun cinn agus
 tacú leo. Ar an gcaoi sin, rannchuideoidh an EIT go hiomlán le cuspóirí
 “Eoraip 2020” agus go háirithe le cuspóirí thionscnaimh shuaitheanta an
 Aontais Nuálaíochta agus an Óige ag Bogadh.
 Oideachas agus
 fiontraíocht a chomhtháthú le taighde agus le nuálaíocht
 Is éard atá i ngné
 shonrach an EIT oideachas agus fiontraíocht a chomhtháthú le taighde agus le
 nuálaíocht mar naisc i slabhra nuálaíochta aonair ar fud an Aontais agus níos
 faide anonn.
 Loighic an ghnó agus cur chuige bunaithe ar
 thorthaí
 Feidhmíonn EIT trí bhíthin PENanna i gcomhréir
 le loighic ghnó. Is réamhriachtanas é ceannaireacht láidir: bíonn gach PEN faoi
 stiúir ag POF. Déanann aonáin dlí aonair ionadaíocht thar ceann comhpháirtithe
 PEN chun cinnteoireacht níos cuíchóirithe a chumasú. Ní mór do na PENanna
 pleananna gnó bliantúla a tháirgeadh, lena n‐áirítear punann
 uaillmhianach gníomhaíochtaí idir oideachas agus cruthú gnó, lena mbainfidh
 spriocanna inghnóthaithe soiléire ag féachaint do thionchar ar bhonn margaidh
 agus sochaíoch. De thoradh na rialacha reatha maidir le PENanna a bhaineann le
 rannpháirtíocht, meastóireacht agus faireachán bítear ábalta mearchinntí
 sprioctha a dhéanamh.
 Ilroinnt a
 shárú le cúnamh ó chomhpháirtíochtaí comhtháite fadtéarmacha
 Is fiontair thar a bheith comhtháite iad
 PENanna EIT, trína ndéantar comhpháirtithe ó earnáil na tionsclaíochta, ó
 institiúidí ardoideachais, taighde agus teicneolaíochta a thabhairt le chéile,
 a bhfuil cáil na sármhaitheasa orthu. Cuireann PENanna ar chumas comhpháirtithe
 den scoth teacht le chéile i gcumraíochtaí úra trasteorann, acmhainní reatha a
 bharrfheabhsú, rochtain a fháil ar dheiseanna gnó úra trí shlabhraí luacha úra
 ina dtugtar aghaidh ar dhúshláin ardriosca ar mhórscála.
 Príomhshócmhainn
 nuálaíochta na hEorpa: daoine éirimiúla
 Is bunghné na nuálaíochta í
 an tallann. Cothaíonn an EIT daoine agus na hidirghníomhaíochtaí eatarthu trí
 bhíthin mic léinn, taighdeoirí, agus fiontraithe a chur ag croílár a shamhla
 nuálaíochta. Cuirfidh an EIT cultúr fiontraíoch agus cruthaitheach mar aon le
 hoideachas trasdisciplíneach ar fáil do dhaoine éirimiúla, trí bhíthin
 céimeanna máistreachta agus PhD faoi lipéad EIT, atá ceaptha chun teacht chun
 cinn mar bhranda sármhaitheasa lena mbainfidh aitheantas idirnáisiúnta. Ar an
 dóigh sin, cuireann an EIT soghluaisteacht chun cinn go láidir laistigh de
 thriantán an eolais.
 3. Treoirlínte do na gníomhaíochtaí
 Feidhmeoidh an EIT go príomha, ach ní go
 heisiach, trí bhíthin na bPobal Eolais agus Nuálaíochta (PENanna) i réimsí na
 ndúshlán sochaíoch atá thar a bheith ábhartha do chomhthodhchaí na hEorpa. Cé go bhfuil cuid mhaith neamhspleáchais ag na PENanna a
 gcuid straitéisí agus gníomhaíochtaí féin a shainiú, tá roinnt gnéithe
 nuálaíocha i gcoiteann ag na PENanna go léir. Ina theannta sin, cuirfidh an EIT
 feabhas ar a thionchar trí na heispéiris ó na PENanna a chur ar fáil ar fud an
 Aontais agus trí chultúr nua comhroinnt eolais a chothú ar bhonn gníomhach.
 (a)
 Gníomhaíochtaí ardoideachais, taighde agus
 nuálaíochta a thraschur agus a fheidhmiú chun gnó nua a chruthú
 Beidh sé mar aidhm ag an EIT acmhainneacht nuálach
 na ndaoine a scaoileadh agus leas a bhaint as a smaointí, beag beann ar a staid
 sa slabhra nuálaíochta. Dá bhrí sin, cuideoidh an EIT
 chun dul i ngleic leis an ‘paradacsa Eorpach’ nach bhfuil leas iomlán á bhaint
 as an taighde den scoth atá ann cheana ná baol air. Ar an dóigh sin, cuideoidh
 an EIT smaointí a thabhairt chun margaidh. Go príomha trí na PENanna agus trí
 bhíthin an fhócais atá aige meonta fiontraíochta a chothú, déanfaidh sé
 deiseanna gnó nua a chruthú i bhfoirm gnóthaí nuathionscanta agus seach‐chuideachtaí
 agus laistigh d’earnáil reatha na tionsclaíochta freisin.
 (b)
 Taighde ceannródaíoch arna spreagadh ag nuálaíocht
 i réimsí ríthábhachtacha ó thaobh an gheilleagair agus na sochaí de
 Beidh straitéis agus gníomhaíochtaí an EIT á
 dtiomáint ag fócas ar dhúshláin shochaíocha atá thar a bheith ábhartha don
 todhchaí, amhail athrú aeráide nó fuinneamh inbhuanaithe. Trí bhíthin dul i ngleic leis na príomhdhúshláin
 shochaíocha ar bhealach cuimsitheach, cuirfidh an EIT cineálacha cur chuige
 éagsúla idirdhisciplíneacha agus ildisciplíneacha chun cinn agus tabharfaidh sé
 cúnamh iarrachtaí taighde na gcomhpháirtithe sna PENanna a spriocdhíriú.
 (c)
 Daoine éirimiúla, oilte agus fiontraíocha a
 fhorbairt le cúnamh ó chúrsaí oideachais agus oiliúna
 Comhtháthóidh an EIT oideachas agus oiliúint go
 hiomlán ag gach céim de ghairmeacha agus forbróidh sé curaclaim nua agus
 nuálacha chun an gá atá le próifílí nua mar gheall ar dhúshláin shochaíocha
 agus eacnamaíocha chasta a léiriú. Chuige sin, beidh
 príomhról ag an EIT aithint céimeanna agus dioplómaí nua i mBallstáit a
 spreagadh.
 Beidh ról substaintiúil ag an
 EIT freisin coincheap na ‘fiontraíochta’ a mhionchoigeartú trí bhíthin a chlár
 oideachasúil, lena gcuirtear fiontraíocht chun cinn i gcomhthéacs dianeolais,
 ag cur le taighde nuálach agus ag rannchuidiú le réitigh a bhfuil ábharthacht
 shochaíoch ard ag baint leo.
 (d)
 An dea-chleachtas is fearr agus comhroinnt eolais
 ar bhonn sistéamach a scaipeadh
 Beidh sé mar aidhm ag an EIT ceannródaíocht a dhéanamh
 ar chineálacha cur chuige nua agus comhchultúr traschurtha nuálaíochta agus
 eolais a fhorbairt, trí bhíthin taithí éagsúil a PENanna a chomhroinnt, i measc
 rudaí eile, trí bhíthin meicníochtaí scaipthe éagsúla, amhail ardán páirtithe
 leasmhara agus scéim comhaltachta.
 (e)
 An ghné idirnáisiúnta
 Tugann an EIT aird ar an gcomhthéacs domhanda ina
 bhfeidhmíonn sé agus tabharfaidh sé cúnamh naisc a chothú le
 príomhchomhpháirtithe idirnáisiúnta. Trí bhíthin ionaid sármhaitheasa a mhéadú
 ó scála leis na PENanna agus trí bhíthin deiseanna nua oideachais a chothú,
 beidh sé mar aidhm tarraingteacht na hEorpa a neartú do dhaoine éirimiúla ó
 áiteanna eile.
 (f)
 Tionchar uile-Eorpach a fheabhsú trí bhíthin
 samhail chistiúcháin nuálaíoch
 Rannchuideoidh an EIT go mór leis na cuspóirí atá
 leagtha amach i “Fís 2020”, go háirithe trí bhíthin dhul i ngleic leis na
 dúshláin shochaíocha ar bhealach comhlántach le tionscnaimh eile sna réimsí
 sin. Tástálfaidh sé cineálacha cur chuige éagsúla nua agus simplithe maidir le
 cistiú agus rialachas agus dá bhrí sin beidh ról ceannródaíochta aige laistigh
 den timpeallacht nuálaíochta Eorpach. Beidh a chur
 chuige maidir le cistiú bunaithe go dlúth ar éifeacht ghiarála láidir, lena
 ndéantar cistí poiblí agus príobháideacha araon a úsáid. Ina theannta sin,
 úsáidfidh sé feithiclí nua chun tacaíocht spriocdhírithe a thabhairt do
 ghníomhaíochtaí aonair trí bhíthin Fhondúireacht EIT.
 (g)
 Forbairt réigiúnach a nascadh le deiseanna Eorpacha
 Trí bhíthin na PENanna agus na hionaid
 chomhlonnaithe lena mbaineann – nóid sármhaitheasa, ag tarraingt comhpháirtithe
 ardoideachais, taighde agus gnó le chéile i láthair gheografach áirithe – beidh
 an EIT nasctha freisin le beartas réigiúnach. Go
 háirithe, áiritheoidh sé nasc níos fearr idir institiúidí ardoideachais agus
 nuálaíocht agus fás réigiúnach, i gcomhthéacs na straitéisí speisialaithe
 cliste réigiúnacha agus náisiúnta. Ar an dóigh sin, rannchuideoidh sé le
 cuspóirí Bheartas Comhtháthaithe an Aontais.
 Iarscríbhinn II
 Miondealú ar an mbuiséad
 Seo a leanas an miondealú
 táscach le haghaidh “Fís 2020” (in EUR milliún):
 I Eolaíocht den scoth, lena n‐áirítear: || 27818
 1. An Chomhairle Eorpach um Thaighde || 15008
 2. Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn || 3505
 3. Gníomhaíochtaí Marie Curie maidir le scileanna, le hoiliúint agus le forbairt ghairme || 6503
 4. Bonneagair Eorpacha taighde (lena n‐áirítear bonneagair ríomhaireachta) || 2802
 II An cheannaireacht thionsclaíoch, lena n‐áirítear: || 20280
 1. An cheannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha* || 15580, lena n‐áirítear 500 le haghaidh EIT
 2. Rochtain ar mhaoiniú riosca** || 4000
 3. Nuálaíocht i bhFiontair Bheaga agus Mheánmhéide || 700
 III Dúshláin shochaíocha, lena n‐áirítear: || 35888
 1. An tsláinte, an t-athrú déimeagrafach agus an fholláine; || 9077, lena n‐áirítear 292 le haghaidh EIT
 2. Sábháilteacht an tsoláthair bia, an talmhaíocht inbhuanaithe, taighde ar chúrsaí na mara agus ar chúrsaí muirí, agus an bithgheilleagar; || 4694, lena n‐áirítear 150 le haghaidh EIT
 3. Fuinneamh atá slán, glan agus éifeachtúil || 6537, lena n‐áirítear 210 le haghaidh EIT
 4. Iompar atá cliste, glas agus comhtháite || 7690, lena n‐áirítear 247 le haghaidh EIT
 5. Gníomhaíocht ar mhaithe leis an aeráid, éifeachtúlacht acmhainní agus amhábhair || 3573, lena n‐áirítear 115 le haghaidh EIT
 6. Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána || 4317, lena n‐áirítear 138 le haghaidh EIT
 An Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht (EIT) || 1542 + 1652***
 Gníomhaíochtaí díreacha neamhnúicléacha an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde || 2212
 IOMLÁN || 87740
 *Lena n‐áirítear
 EUR 8975 milliún le haghaidh Teicneolaíochtaí na Faisnéise agus na Cumarsáide
 (TFC), arna mhiondealú mar seo: EUR 1795 milliún le haghaidh na fótónaice, na
 micrileictreonaice agus na nanaileictronaice; EUR 4293 milliún le haghaidh
 nanaitheicneolaíochtaí, ábhar sárfhorbartha, na hardmhonaraíochta agus na
 hardphróiseála; EUR 575 milliún le haghaidh na biteicneolaíochta; agus EUR 1737
 milliún le haghaidh cúrsaí spáis. Dá thoradh sin,
 beidh EUR 6663 milliún ar fáil mar thacaíocht d’Eochairtheicneolaíochtaí
 Cumasúcháin.
 **
 D’fhéadfaí go dtabharfaí thart ar EUR 1131 milliún den tsuim sin do
 thionscadail de chuid an Phlean Straitéisigh um Theicneolaíocht Fuinnimh (Plean
 SET) a chur chun feidhme. D’fhéadfaí go dtabharfaí thart ar thrian di
 d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide.
 *** Cuirfear an tsuim
 iomlán ar fáil trí bhíthin leithdháiltí faoi mar a fhoráiltear in Airteagal 6(3).
 Cuirfear an dara leithdháileadh ina bhfuil EUR 1652
 milliún ar fáil pro rata ó na buiséid le haghaidh na ndúshlán sochaíoch
 agus na ceannaireachta i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha, é ar
 bhonn táscach agus faoi réir an athbhreithnithe atá leagtha amach in Airteagal 26(1).
 RÁITEAS AIRGEADAIS REACHTACH
 1. LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH
 1.1. Teideal an togra/tionscnaimh
 1.2. Réimsí
 beartais lena mbaineann i gcreat ABM/ABB
 1.3. An
 cineál togra/tionscnaimh
 1.4. Cuspóirí
 1.5. Na
 forais leis an togra/tionscnamh
 1.6. Fad
 agus tionchar airgeadais
 1.7. Modhanna
 bainistíochta atá beartaithe
 2. BEARTA BAINISTÍOCHTA
 2.1. Rialacha
 faireacháin agus tuairiscithe
 2.2. Córas
 bainistíochta agus rialaithe
 2.3. Bearta
 chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc
 3. AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A
 BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH
 3.1. Ceannteidil
 an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a n‐imrítear
 tionchar
 3.2. An
 tionchar a mheastar a bheidh ar chaiteachas
 3.2.1. Achoimre ar an
 tionchar a mheastar a bheidh ar chaiteachas
 3.2.2. An
 tionchar a mheastar a bheidh ar leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí
 3.2.3. An
 tionchar a mheastar a bheidh ar leithreasaí de chineál riaracháin
 3.2.4. Comhoiriúnacht don
 chreat airgeadais ilbhliantúil reatha
 3.2.5. Ranníocaíochtaí
 ó thríú páirtithe
 3.3. An tionchar a mheastar a
 bheidh ar ioncam
 RÁITEAS
 AIRGEADAIS REACHTACH
 LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH
 1.1. Teideal an togra/tionscnaimh
 Fís 2020
 – An Creatchlár um Thaighde agus Nuálaíocht (2014-2020)
 1.2. Réimsí beartais lena mbaineann
 i gcreat ABM/ABB[40]
 -
 08 - Taighde agus Nuálaíocht
 -
 09 - An tSochaí Faisnéise agus na Meáin
 -
 02 - Fiontraíocht agus Tionsclaíocht
 -
 05 - Talmhaíocht
 -
 32 - Fuinneamh
 - 06 - Soghluaisteacht agus Iompar
 - 15 - Oideachas agus Cultúr
 - 07 - An comhshaol agus gníomhaíocht ar mhaithe leis an
 aeráid
 - 10 - An tAirmheán Comhpháirteach Taighde
 1.3. An cineál togra/tionscnaimh
 ý Baineann an
 togra/tionscnamh le gníomhaíocht nua
 ̈ Baineann an
 togra/tionscnamh le gníomhaíocht nua a leanann
 treoirthionscadal/réamhghníomhaíocht[41]
 ̈ Baineann an
 togra/tionscnamh le síneadh ar ghníomhaíocht atá
 ann cheana
 ̈ Baineann an
 togra/tionscnamh le gníomhaíocht a atreoraíodh i
 dtreo gníomhaíochta nua
 1.4. Cuspóirí
 1.4.1. Cuspóirí straitéiseacha
 ilbhliantúla an Choimisiúin ar a bhfuil an togra/tionscnamh dírithe
 Rannchuideoidh
 Fís 2020 – An Creatchlár um Thaighde agus Nuálaíocht (2014-2020)
 (‘Fís 2020’) leis an straitéis ‘Eoraip 2020’ a bhaint amach, lena n‐áirítear
 an Limistéar Eorpach Taighde a chríochnú, trí bhíthin fás cliste, inbhuanaithe
 agus cuimsitheach a spreagadh:
 -
 Fás cliste – geilleagar a bheidh bunaithe ar eolas agus ar nuálaíocht a
 fhorbairt (tionscnamh suaitheanta an Aontais Nuálaíochta a chur chun feidhme).
 -
 Fás inbhuanaithe – geilleagar a bheidh níos éifeachtúla ó thaobh acmhainní de,
 níos glaise, agus níos iomaíche a chur chun cinn.
 -
 Fás cuimsitheach – geilleagar ardfhostaíochta a chothú ina mbainfear amach
 comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach.
 1.4.2. Cuspóirí sonracha agus na
 gníomhaíochtaí ABM/ABB lena mbaineann
 -
 Cuid I: Tosaíocht ‘Eolaíocht den Scoth’
 -
 Cuid II: Tosaíocht ‘An Cheannaireacht Thionsclaíoch’
 -
 Cuid III: Tosaíocht ‘Dúshláin Shochaíocha’
 -
 Cuid IV: Gníomhaíochtaí díreacha neamhnúicléacha an Airmheáin Chomhpháirtigh
 Taighde
 -
 Cuid V: ‘Triantán an eolais a chomhtháthú’ (An Institiúid Eorpach um Nuálaíocht
 agus Teicneolaíocht)
 Gníomhaíochtaí ABM/ABB lena mbaineann
 -
 08 - Taighde agus Nuálaíocht
 -
 09 - An tSochaí Faisnéise agus na Meáin
 -
 02 - Fiontraíocht agus Tionsclaíocht
 -
 05 - Talmhaíocht
 -
 32 - Fuinneamh
 - 06 - Soghluaisteacht agus Iompar
 - 15 - Oideachas agus Cultúr
 - 07 - An comhshaol agus gníomhaíocht ar mhaithe leis an
 aeráid
 -
 10 - An tAirmheán Comhpháirteach Taighde
 1.4.3 An toradh agus an tionchar a
 bhfuil súil leis
 Sonraigh an tionchar a
 bheadh ag an togra/tionscnamh ar na tairbhithe/grúpaí ar a bhfuil sé dírithe
 Meastar
 go nginfear 0.92 % sa bhreis den olltáirgeacht intíre, 1.37 % d’onnmhairí,
 -0.15 % d’allmhairí, agus 0.40 % den fhostaíocht le “Fís 2020” faoin
 mbliain 2030.
 Le
 tuilleadh faisnéise a fháil, léigh Doiciméad Oibre Fhoireann an Choimisiúin
 maidir leis an measúnú tionchair ar “Fís 2020” a ghabhann leis an togra
 reachtach seo.
 1.4.4 Táscairí a léiríonn toradh
 agus tionchar
 Sonraigh na táscairí a
 léiríonn faireachán ar chur chun feidhme an togra/tionscnaimh
 Sonraítear
 sa tábla seo a leanas líon teoranta táscairí tábhachtacha lenar féidir measúnú
 a dhéanamh ar na torthaí ar chuspóirí ginearálta agus ar chuspóirí sonracha
 “Fís 2020”, agus ar na tionchair a imrítear leis na cuspóirí sin.
 Úsáidfear
 táscairí breise – lena n‐áirítear táscairí nuafhorbartha – chun léiriú a
 dhéanamh ar na cineálacha éagsúla torthaí ar na gníomhaíochtaí sonracha
 difriúla agus ar na tionchair a imrítear leis na gníomhaíochtaí sin.
 Cuspóir
 ginearálta:
 Rannchuidiú
 le cuspóirí na straitéise ‘Eoraip 2020’ a bhaint amach agus leis an
 Limistéar Eorpach Taighde a chríochnú.
 -
 Sprioc ‘Eoraip 2020’ maidir le taighde agus le forbairt (3 % den
 olltáirgeacht intíre)
 Faoi láthair: 2.01 % den olltáirgeacht intíre (AE-27,
 2009)
 Sprioc: 3 % den olltáirgeacht intíre (2020)
 - Príomhtháscaire ‘Eoraip 2020’ maidir le nuálaíocht
 Faoi láthair: Cur chuige nua
 Sprioc: Ualú substaintiúil fiontar nuálach a
 bhíonn ag fás go sciobtha a bheith sa gheilleagar
 Cuid I: Tosaíocht ‘Eolaíocht den Scoth’
 Cuspóirí Sonracha
 * An Chomhairle Eorpach um Thaighde
 - An cion d’fhoilseacháin i dtionscadail arna maoiniú ag an
 gComhairle Eorpach um Thaighde a áirítear sa chéad 1 % de na foilseacháin
 is minice luaite
 Faoi láthair: 0.8 % (foilseacháin de chuid an AE ó
 2004 go 2006, a luadh go dtí 2008)
 Sprioc: 1.6 % (foilseacháin de chuid na
 Comhairle Eorpaí um Thaighde 2014 - 2020)
 - Líon na mbeart maidir le beartais institiúideacha agus le
 beartais náisiúnta/réigiúnacha a spreagadh le cistiú ón gComhairle Eorpach um
 Thaighde
 Faoi láthair: 20 (meastachán 2007 – 2013)
 Sprioc: 100 (2014 – 2020)
 * Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá
 ag Teacht Chun Cinn
 -
 Foilseacháin in irisleabhair a imríonn tionchar mór agus a ndéantar athbhreithniú
 piaraí orthu
 Faoi
 láthair: Cur chuige nua
 Sprioc: 25 foilseachán in aghaidh an EUR 10 milliún de chistiú
 (2014-2020)
 - Iarratais ar phaitinní i dteicneolaíochtaí sa todhchaí
 agus i dteicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn
 Faoi láthair: Cur chuige nua
 Sprioc: 1 iarratas ar phaitinn in aghaidh an
 EUR 10 milliún de chistiú (2014-2020)
 * Gníomhaíochtaí Marie Curie maidir le scileanna,
 le hoiliúint agus le forbairt ghairme
 -
 Saorchúrsaíocht do thaighdeoirí, lena n‐áirítear ábhair dhochtúirí, idir
 na hearnálacha agus idir tíortha
 Faoi
 láthair: 50,000, thart ar 20% díobh sin ina n‐ábhair dhochtúirí
 (2007-2013)
 Sprioc: 65,000,
 thart ar 40% díobh sin ina n‐ábhair dhochtúirí (2014-2020)
 *
 Bonneagair Eorpacha taighde (lena n‐áirítear bonneagair ríomhaireachta)
 -
 Bonneagair taighde a chur ar fáil do gach taighdeoir san Eoraip agus lasmuigh
 di trí bhíthin tacaíochta ón Aontas
 Faoi
 láthair: 650 (2012)
 Sprioc: 1000
 (2020)
 Cuid II: Tosaíocht ‘An Cheannaireacht Thionsclaíoch’
 Cuspóirí Sonracha
 *An cheannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin
 agus tionsclaíocha (Teicneolaíochtaí
 na Faisnéise agus na Cumarsáide, Nanaitheicneolaíochtaí, Ábhair Shárfhorbartha,
 Biteicneolaíochtaí, an Ardmhonaraíocht agus an Spás)
 - Iarratais ar phaitinní arna bhfáil sna teicneolaíochtaí
 éagsúla cumasúcháin agus tionsclaíocha
 Faoi láthair: Cur chuige nua
 Sprioc: 3 iarratas ar
 phaitinní in aghaidh an EUR 10 milliún de chistiú (2014-2020)
 -
 Rochtain ar mhaoiniú riosca
 - Iomlán na n‐infheistíochtaí arna n‐úsáid trí
 bhíthin maoinithe fiach agus infheistíochtaí caipiteal riosca
 Faoi láthair: Cur chuige nua
 Sprioc: iomlán
 infheistíochtaí de EUR 100 milliún in aghaidh an EUR 10 milliún de
 ranníocaíocht ón Aontas (2014-2020)
 * Nuálaíocht
 i bhFiontair Bheaga agus Mheánmhéide
 - An cion d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide
 rannpháirteacha a thugann nuálaíochtaí úra isteach sa chuideachta nó sa
 mhargadh (ina gcuimsítear tréimhse an tionscadail móide trí bliana)
 Faoi láthair: Cur chuige nua
 Sprioc: 50 %
 Cuid III: Tosaíocht ‘Dúshláin Shochaíocha’
 Cuspóirí Sonracha
 Le haghaidh gach dúshláin, measúnófar an dul chun cinn i
 gcoinne an mhéid a bheidh déanta ar son na gcuspóirí sonracha seo a leanas atá
 sonraithe in Iarscríbhinn I de “Fís 2020”, chomh maith le cur síos ar an
 dul chun cinn substainteach atá riachtanach chun na dúshláin a shárú agus chun
 na táscairí a bhaineann le beartas a bhaint amach:
 - Feabhas a chur ar shláinte agus ar fholláine gach aon
 duine ar feadh an tsaoil.
 -Soláthairtí
 leordhóthanacha bia atá sábháilte agus ar ardchaighdeán, agus táirgí eile atá
 bunaithe ar an mbitheolaíocht, a dhaingniú trí bhíthin forbairt a dhéanamh ar
 chórais táirgthe phríomhúil atá táirgiúil agus éifeachtach ó thaobh acmhainní
 de, lena gcothófar seirbhísí éiceachórais, in éineacht le slabhraí soláthair
 ísealcharbóin agus iomaíocha.
 -
 Athrú go dtí córas fuinnimh atá iontaofa, inbhuanaithe agus iomaíoch chun dul i
 ngleic le hacmhainní atá ag éirí níos teirce, le riachtanais fuinnimh atá ag
 éirí níos géire agus leis an athrú aeráide.
 - Córas Eorpach iompair a bhaint amach atá éifeachtach ó
 thaobh acmhainní de, neamhdhíobhálach don chomhshaol, slán agus leanúnach chun
 leas na saoránach, an gheilleagair agus na sochaí a dhéanamh.
 - Geilleagar a bhaint amach a bheidh éifeachtúil ar
 acmhainní agus díonach ar athrú aeráide agus soláthar inbhuanaithe amhábhar a
 chur ar fáil, d’fhonn freastal ar riachtanais daonra an domhain atá ag fás agus
 é sin a dhéanamh laistigh de theorainneacha inbhuanaithe acmhainní nádúrtha na
 cruinne.
 -
 Sochaithe Eorpacha a chothú a bheidh cuimsitheach, nuálach agus slán nuair atá
 claochluithe ag tarlú nach bhfacthas a leithéid riamh cheana agus fás ag teacht
 ar idirthuilleamaíocht dhomhanda.
 Seo
 a leanas táscairí feidhmíochta eile:
 -
 Foilseacháin a bhaineann le réimse na ndúshlán sochaíoch difriúil in
 irisleabhair a imríonn tionchar mór agus a ndéantar athbhreithniú piaraí orthu
 Faoi
 láthair: Cur chuige nua (le haghaidh Chreatchlár 7 (2007-2010), iomlán de
 8149 foilseachán - uimhir réamhríofa)
 Sprioc: Ar
 an meán, 20 foilseachán in aghaidh an EUR 10 milliún de chistiú
 (2014-2020)
 - Iarratais ar phaitinní i réimse na ndúshlán sochaíoch
 difriúil
 Faoi
 láthair: 153 (Clár Comhair Chreatchlár 7 2007-10, uimhir réamhríofa)
 Sprioc: Ar
 an meán, 2 iarratas ar phaitinní in aghaidh an EUR 10 milliún de chistiú
 (2014-2020)
 - Líon na bpíosaí reachtaíochta de chuid an Aontais a
 thagraíonn do ghníomhaíochtaí a dtacaítear leo i réimse na ndúshlán sochaíoch
 difriúil
 Faoi láthair: Cur chuige nua
 Sprioc: Ar an meán, 1 cheann
 amháin in aghaidh an EUR 10 milliún de chistiú (2014-2020)
 Cuid IV: Gníomhaíochtaí díreacha neamhnúicléacha an
 Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde
 Tacaíocht eolaíochta agus theicniúil atá dírithe ar
 chustaiméirí a chur ar fáil do bheartais de chuid an Aontais
 - Líon na dtionchar sonrach tairbhiúil ar bheartais
 Eorpacha arna n‐eascairt ón tacaíocht a thugann an tAirmheán
 Comhpháirteach Taighde do bheartais theicniúla agus eolaíochta.
 Faoi
 láthair: 175 (2010)
 Sprioc: 230
 (2020)
 - Líon na bhfoilseachán arna n‐athbhreithniú ag piaraí
 Faoi
 láthair: 430 (2010)
 Sprioc: 500
 (2020)
 Cuid V: ‘Triantán an eolais a chomhtháthú’ (An Institiúid Eorpach um
 Nuálaíocht agus Teicneolaíocht)
 -
 Eagraíochtaí ó ollscoileanna, ón earnáil ghnó agus ó earnáil an taighde atá
 comhtháite i bPobail Eolais agus Nuálaíochta (‘PENanna’)
 Faoi
 láthair: Cur chuige nua
 Sprioc: 540
 (2020)
 -
 Comhoibriú laistigh de thriantán an eolais chun táirgí agus próisis nuálacha a
 fhorbairt.
 Faoi láthair: Cur chuige nua
 Sprioc: 600 comhlacht nuathionscanta agus
 comhlacht seachthairbheach arna gcruthú ag mic léinn/taighdeoirí/ollaimh de
 chuid na PENanna;
 6000 nuálaíocht i ngnóthais a bhí ann cheana féin arna bhforbairt ag mic
 léinn/taighdeoirí/ollaimh de chuid na PENanna
 1.5. Na forais leis an togra/an
 tionscnamh
 1.5.1 Na ceanglais is gá a shásamh
 sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma
 -
 Feabhas a chur ar rannchuidiú an taighde agus na nuálaíochta le dul i ngleic
 leis na príomhdhúshláin shochaíocha.
 - An Eoraip a dhéanamh níos iomaíche sa tionsclaíocht trí
 bhíthin an cheannaireacht teicneolaíochta a chur chun cinn agus smaointe maithe
 a sholáthar don mhargadh.
 - Bonn eolaíochta na hEorpa a neartú.
 - An Limistéar Eorpach Taighde a bhaint amach agus é a
 dhéanamh níos éifeachtaí (cuspóirí trasnaí).
 Le
 tuilleadh faisnéise a fháil, léigh Doiciméad Oibre Fhoireann an Choimisiúin
 maidir leis an measúnú tionchair ar “Fís 2020” a ghabhann leis an togra
 reachtach seo.
 1.5.2 Luach breise a bhaineann le
 rannpháirteachas an AE
 Tá
 sé soiléir go bhfuil gá le hidirghabháil phoiblí chun dul i ngleic leis na
 fadhbanna a luadh in 1.5.1 thuas. Ní sholáthrófar an pharaidím úr
 theicneolaíochta-eacnamaíochta don Eoraip trí bhíthin na margaí leo féin. Beidh
 idirghabháil mhórscála phoiblí trí bhíthin beart soláthair agus éilimh araon
 riachtanach chun clistí margaidh a bhaineann le haistrithe sistéamacha sna
 teicneolaíochtaí bunúsacha a shárú.
 Mar
 sin féin, ní bheidh na Ballstáit agus iad ag gníomhú ina n‐aonar in ann
 an idirghabháil phoiblí riachtanach a dhéanamh. Tá an t-infheistiú a dhéanann
 siad i dtaighde agus i nuálaíocht measartha íseal, bíonn sé ilroinnte, bíonn
 neamhéifeachtúlacht ag baint leis agus is constaic ríthábhachtach é sin i gcás
 aistrithe paraidíme teicneolaíochta. Rud achrannach ag Ballstáit agus iad ag
 gníomhú ina n‐aonar forbairt teicneolaíochta a luathú thar phunann
 teicneolaíochtaí atá leathan go leor, nó dul i ngleic le heaspa comhordaithe
 trasnáisiúnta.
 Faoi
 mar a sonraíodh sa togra le haghaidh an chéad Creata Airgeadais Ilbhliantúil
 eile, tá an tAontas lánábalta ar bhreisluach a bhaint amach trí bhíthin na nithe
 seo a leanas a dhéanamh: an infheistíocht mhórscála a dhéanamh sa bhuntaighde
 ceannródaíoch, i dtaighde agus i bhforbairt fheidhmeach shonraithe, agus san
 oideachas, san oiliúint agus sna bonneagair a bhaineann leo sin, rud a
 chuirfidh feabhas ar an obair ar theicneolaíochtaí cumasúcháin maidir le
 forbairt agus le taighde atá dírithe ar théamaí; tacaíocht a thabhairt do
 chuideachtaí agus iarracht á déanamh acu leas a bhaint as torthaí taighde agus
 na torthaí sin a thiontú ina dtáirgí, ina bpróisis agus ina seirbhísí indíolta;
 agus glacadh na nuálaíochtaí a chur chun cinn. Is ar leibhéal Eorpach is
 éifeachtúla agus is éifeachtaí a eagraítear sraith gníomhaíochtaí trasteorann
 maidir leis na nithe seo a leanas: cistiú náisiúnta le haghaidh taighde a chomhordú;
 iomaíocht ar fud an Aontais chun cistiú a fháil le haghaidh taighde;
 soghluaisteacht agus oiliúint do thaighdeoirí; bonneagair taighde a chomhordú;
 an taighde agus an nuálaíocht chomhoibritheach thrasnáisiúnta; agus cothú na
 nuálaíochta. San fhianaise mheastóireachta ex-post, léirítear thar aon
 amhras go dtacaítear le taighde agus le gníomhaíochtaí eile a bhfuil tábhacht
 straitéiseach mhór ag roinnt leo do na rannpháirtithe trí bhíthin na gclár
 taighde agus nuálaíochta arna reáchtáil ag an Aontas, taighde agus
 gníomhaíochtaí nach ndéanfaí choíche murach an tacaíocht sin a chuireann an
 tAontas ar fáil. I bhfocail eile, níl rud ar bith inchomórtais leis an
 tacaíocht a chuirtear ar fáil ar leibhéal an Aontais.
 Léirítear
 leis an bhfianaise freisin an bhreisluach Eorpach a ghabhann le gníomhaíochtaí
 tacaíochta beartais, rud a éiríonn as eolas agus taithí ó chomhthéacsanna
 éagsúla a thabhairt le chéile, as comparáidí idir uirlisí agus taithí beartais
 nuálaíochta idir tíortha a chothú, agus as deis a thabhairt chun
 dea-chleachtais ón réimse is leithne is féidir a shainaithint, a chur chun cinn
 agus a thástáil.
 Toisc
 go mbaineann siad go sainiúil leis an Eoraip, soláthraítear breisluach Eorpach
 trí bhíthin gníomhaíochtaí díreacha neamhnúicléacha an Airmheáin Chomhpháirtigh
 Taighde. Áirítear leis na sochair sin bheith in ann freagairt do riachtanas an
 Choimisiúin chun rochtain inmheánach a bheith aige ar fhianaise eolaíoch atá
 neamhspleách ar leasanna náisiúnta agus príobháideacha chun na sochair a dhíriú
 ar shaoránaigh an Aontais trí bhíthin rannchuidiú le beartais chun feabhas a
 chur ar dhálaí eacnamaíocha, comhshaoil agus sóisialta.
 Le
 tuilleadh faisnéise a fháil, léigh Doiciméad Oibre Fhoireann an Choimisiúin
 maidir leis an measúnú tionchair ar “Fís 2020” a ghabhann leis an togra
 reachtach seo.
 1.5.3 Ceachtanna a foghlaimíodh ó
 thaithí chosúil roimhe seo
 Tógtar
 an clár ar an taithí a fuarthas ó Chreatchláir roimhe seo le haghaidh Taighde
 agus Taispeántais Teicneolaíochta, ón gClár um Iomaíochas agus Nuálaíocht (CIP),
 agus ón Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht (EIT).
 I
 rith tréimhse fada de bhlianta, tá na nithe seo a leanas déanta le cláir de
 chuid an Aontais:
 -
 na taighdeoirí agus na hinstitiúidí is fearr san Eoraip a spreagadh chun páirt
 a ghlacadh iontu,
 -
 torthaí mórscála struchtúraithe; tionchair eolaíochta, theicneolaíochta agus
 nuálaíochta; buntáistí micreacnamaíocha; agus tionchair iartheachtacha
 mhaicreacnamaíocha, shóisialta agus chomhshaoil a chur ar fáil do na Ballstáit
 uile.
 Chomh
 maith leis an rathúnas sin, tá ceachtanna tábhachtacha le foghlaim ón am atá
 imithe thart freisin:
 -
 Ba cheart aghaidh a thabhairt ar an taighde, ar an nuálaíocht agus ar an
 oideachas ar bhealach níos comhordaithe;
 -
 Ba cheart torthaí taighde a scaipeadh ar bhealach níos fearr agus iad a
 luacháil i dtáirgí, i bpróisis agus i seirbhísí nua;
 -
 Ba cheart go mbeadh loighic na hidirghabhála dírithe ar bhealach níos fearr,
 agus go mbeadh sí níos tairbhiúla, níos mionsonraithe agus níos trédhearcaí;
 Ba
 cheart rochtain ar na cláir a dhéanamh níos éasca agus ba cheart do
 chomhlachtaí nuathionscanta, d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide, d’earnáil na
 tionsclaíochta, do na Ballstáit nach bhfuil ag feidhmiú chomh maith sin, agus
 do thíortha lasmuigh den AE páirt níos mó a ghlacadh iontu;
 -
 Ní mór faireachán agus meastóireacht ar an gclár a neartú.
 Sna
 moltaí maidir le gníomhaíochtaí díreacha a tugadh i dtuarascálacha measúnaithe
 le déanaí, sonraíodh gur féidir leis an Airmheán Comhpháirteach Taighde na
 nithe seo a leanas a dhéanamh:
 -
 comhtháthú níos fearr i dtáirgeadh an eolais san Aontas a chur chun cinn;
 -
 anailís a dhéanamh ar an tionchar a imríonn saothair ar leith agus staidéir
 chostais‐sochair a dhéanamh orthu;
 -
 feabhas a chur ar an gcomhar le hearnáil na tionsclaíochta d’fhonn éifeachtaí a
 neartú, rud a dhéanfaidh an geilleagar Eorpach níos iomaíche.
 Le
 tuilleadh faisnéise a fháil, léigh Doiciméad Oibre Fhoireann an Choimisiúin
 maidir leis an measúnú tionchair ar “Fís 2020” a ghabhann leis an togra
 reachtach seo.
 1.5.4 Comhchuibheas agus
 sineirgíocht a d'fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí ábhartha eile
 I
 gcomhthéacs cuspóirí Eoraip 2020 a bhaint amach, bunófar agus forbrófar
 sineirgí leis na cláir eile de chuid an Aontais amhail an Comhchreat
 Straitéiseach maidir le Comhtháthú Eacnamaíoch, Sóisialta agus Críochach, leis
 an gClár Iomaíochais agus leis an gclár d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide.
 1.6. Fad agus tionchar airgeadais
 ý Togra/tionscnamh d'fhad teoranta
 –
 ý Togra/tionscnamh in éifeacht ón 1/1/2014 go dtí an 31/12/2020
 –
 ý Tionchar airgeadais ó 2014 go 2026
 ̈ Togra/tionscnamh d'fhad neamhtheoranta
 –
 Cur chun feidhme le tréimhse thosaigh idir BBBB
 agus BBBB
 –
 agus feidhm iomlán ina dhiaidh sin.
 1.7. Modhanna bainistíochta atá
 beartaithe[42]
 ý Bainistíocht dhíreach láraithe ag an gCoimisiún
 ý Bainistíocht indíreach láraithe trí na cúraimí cur chun feidhme a tharmligean chuig:
 –
 ý gníomhaireachtaí feidhmiúcháin
 –
 ý comhlachtaí arna mbunú ag na Comhphobail[43]
 –
 ý comhlachtaí náisiúnta san earnáil phoiblí/comhlachtaí a bhfuil misean
 de sheirbhís phoiblí acu
 –
 ̈ daoine a bhfuil sé de chúram orthu gníomhaíochtaí ar leith a chur
 chun feidhme de bhun Theideal V den Chonradh ar an Aontas Eorpach agus atá
 sainaitheanta sa ghníomh bunaidh ábhartha de réir bhrí Airteagal 49 den Rialachán
 Airgeadais
 ̈ Bainistíocht chomhpháirteach leis na Ballstáit
 ̈ Bainistíocht dhíláraithe le tríú tíortha
 ý Comhbhainistiú le
 heagraíochtaí idirnáisiúnta, lena n‐áirítear Gníomhaireacht Spáis na
 hEorpa
 I gcás ina sonraítear
 níos mó ná modh bainistíochta amháin, tabhair sonraí sa roinn "Nótaí"
 le do thoil.
 Nótaí:
 Tá
 sé de rún ag an gCoimisiún úsáid a bhaint as cineálacha éagsúla modhanna
 bainistíochta chun an ghníomhaíocht seo a chur chun feidhme, é ag tógáil ar na
 modhanna bainistíochta a úsáidtear faoi na peirspictíochtaí reatha airgeadais.
 Áirítear leis na modhanna bainistíochta sin bainistiú láraithe agus
 comhbhainistiú.
 Déanfar
 an bainistiú trí bhíthin na n‐eagraíochtaí seo a leanas: seirbhísí an
 Choimisiúin; Gníomhaireachtaí reatha Feidhmiúcháin an Choimisiúin a ndéanfar a
 gcuid sainorduithe a athnuachan agus a leathnú ar bhealach cothromúil;
 comhlachtaí seachtraithe eile amhail aonáin arna mbunú faoi Airteagal 187
 (e.g. Comhghnóthais faoi shainorduithe athnuaite tar éis measúnú a dhéanamh agus
 cinn nua atá le bunú i gcomhthéacs cur chun feidhme e.g. an chuid faoi na
 ‘Dúshláin Shochaíocha’), agus faoi Airteagal 185 (cláir arna gcomhghabháil
 ar láimh ag roinnt Ballstát, ina nglacfaidh comhlachtaí náisiúnta san earnáil
 phoiblí/comhlachtaí a bhfuil misean de sheirbhís phoiblí acu páirt) de chuid
 Chonradh Liospóin; chomh maith leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus
 Teicneolaíocht agus ionstraimí airgeadais.
 Gníomhaíochtaí
 a seachtraíodh cheana faoin bpeirspictíocht reatha airgeadais (e.g. An Taighde
 Ceannródaíoch, Gníomhaíochtaí Marie Curie, gníomhaíochtaí fiontar beag agus
 meánmhéide, Pobail Eolais agus Nuálaíochta) agus a leanfar díobh faoi
 “Fís 2020”, cuirfear chun feidhme iad agus coinneofar an fhoirm reatha
 seachtraithe. Chuige sin, d’fhéadfadh sé go gcaithfí tuilleadh béime a leagan
 ar an speisialtóireacht agus bainistíocht na gcomhlachtaí seachtraithe faoi
 seach a shimpliú, chomh maith le hiad a athrú go mbeidh siad de mhéid
 oibríochtúil is inchomparáide.
 Foráiltear
 do sheachtrú a dhéanamh ar thuilleadh gníomhaíochtaí de chuid “Fís 2020”,
 go háirithe trí dhul in iontaoibh Ghníomhaireachtaí reatha Feidhmiúchán an
 Choimisiúin, fad is gur comhoiriúnach é sin do bhun‐inniúlachtaí beartais
 a choinneáil faoi chuimsiú sheirbhísí an Choimisiúin. Na modhanna seachtraithe
 a úsáidfear leis na gníomhaíochtaí sin a chur chun feidhme, roghnófar iad de
 réir na héifeachta agus na héifeachtúlachta a bheidh léirithe acu. San am
 céanna, ní mór líon na mball foirne arna sannadh do Ghníomhaireachtaí Feidhmiúcháin
 an Choimisiúin a mhéadú i gcomhréir leis an gcuid sin den bhuiséad a
 fhreagraíonn do na gníomhaíochtaí seachtraithe, agus ní mór an gealltanas faoi
 sholáthar foirne a rinne an Coimisiún (A Budget for Europe 2020
 (Buiséad don Eoraip 2020), COIM(2011)500) a chur san áireamh.
 I gcás inar féidir giaráil níos airde a bhaint amach,
 d’fhéadfadh sé go nglacfadh Gníomhaireacht Spáis na hEorpa páirt i
 ngníomhaíochtaí “Fís 2020” a bhaineann leis an spás a chur chun feidhme.
 2. BEARTA BAINISTÍOCHTA
 Simpliú
 Ní
 mór do “Fís 2020” na taighdeoirí is fearr agus na fiontair Eorpacha is
 nuálaí a mhealladh. Ní féidir é sin a dhéanamh ach
 trí bhíthin cláir trína n‐éascaítear dualgas na hoibre riaracháin do na
 rannpháirtithe, agus trí dhálaí iomchuí cistiúcháin a chur ar fáil. Dá bhrí
 sin, leis an simpliú in “Fís 2020” díreofar ar thrí mhórsprioc
 a bhaint amach: na costais riaracháin ar na rannpháirtithe a laghdú; dlús a
 chur le gach próiseas bainistíochta le haghaidh tograí agus deontas; agus ráta
 na n‐earráidí airgeadais a laghdú. Ina theannta sin, bainfear amach an
 simpliú ar chistiú le haghaidh taighde agus nuálaíochta trí athbhreithniú a
 dhéanamh ar an Rialachán Airgeadais (e.g. gan aon chuntais úsmhara a bheith ann
 le haghaidh réamh‐mhaoinithe, CBL incháilithe, teorainn a chur le
 hearráidí córasacha a eachtarshuí).
 Déanfar gnéithe éagsúla de “Fís 2020” a shimpliú.
 Déanfar
 simpliú struchtúrach trí bhíthin na nithe seo a leanas:
 -
 Gach ionstraim cistiúcháin le haghaidh taighde agus nuálaíochta (an Institiúid
 Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht, an Clár um Iomaíochas agus
 Nuálaíocht, an Creatchlár le haghaidh Taighde agus Taispeántais
 Teicneolaíochta) a chomhtháthú i gCreatchlár “Fís 2020” agus sa chlár
 sonrach a ghabhann leis;
 -
 Clár sonrach aonair chun “Fís 2020” a chur chun feidhme;
 -
 Tacar aonair rialacha rannpháirtíochta ina gcuimsítear gach gné de
 “Fís 2020”.
 Trí
 bhíthin na rialacha cistiúcháin a shimpliú go mór, éascófar tograí a
 ullmhú agus tionscadail a bhainistiú. San am céanna,
 laghdófar leis sin líon na n‐earráidí airgeadais. Moltar an cur chuige
 seo a leanas:
 Príomhshamhail cistiúcháin le haghaidh deontas:
 - Aisíocaíocht shimplithe a dhéanamh ar na fíorchostais
 dhíreacha, ag glacadh go forleathan le gnáthmhodh cuntasaíochta na dtairbhithe,
 lena n‐áirítear cánacha agus muirear áirithe a bheith incháilithe;
 -
 An deis chun costais aonaid phearsanra (meánchostais phearsanra), arb iad
 gnáthmhodh cuntasaíochta na dtairbhithe iad, a úsáid le haghaidh na
 dtairbhithe, agus le haghaidh úinéirí fiontar beag agus meánmhéide nach
 bhfaigheann tuarastal;
 - Taifeadadh ama a shimpliú trí shraith shoiléir shimplí de
 choinníollacha íosta a sholáthar, go háirithe deireadh a chur le hoibleagáidí
 taifeadta ama ar bhaill foirne atá ag obair go heisiach ar thionscadal de chuid
 an AE;
 - Ráta aonair aisíocaíochta a bheith ann do gach
 rannpháirtí, seachas 3 ráta dhifriúla de réir an chineáil rannpháirtí atá i
 gceist;
 -
 Ráta comhréidh aonair a bheith ann faoina gcumhdaítear costais indíreacha,
 seachas 4 mhodh a bheith ann chun costais indíreacha a ríomh, mar riail
 ghinearálta;
 - Leanúint de chóras costas aonaid agus de rátaí comhréidhe
 le haghaidh gníomhaíochtaí a bhaineann leis an tsoghluaisteacht agus leis an
 oiliúint (Marie Curie);
 Cistiú atá bunaithe ar aschur agus cnapshuimeanna le
 haghaidh tionscadal iomlán i réimsí sonracha.
 Le
 straitéis rialaithe athbhreithnithe, faoi mar a chuirtear síos uirthi i rannóg
 2.2.2 chun cothromaíocht úr a bhaint amach idir iontaobhas agus rialú,
 déanfar an t‐ualach riaracháin a bhíonn ar rannpháirtithe a laghdú a
 thuilleadh.
 Lasmuigh de na rialacha agus de na rialuithe simplithe sin,
 déanfar cuíchóiriú ar gach nós imeachta agus próiseas a bhaineann le cur
 chun feidhme an tionscadail. Áirítear leis sin na forálacha mionsonraithe
 maidir le hinneachar agus le cruth na dtograí, na próisis chun tograí a thiontú
 ina dtionscadail, na ceanglais a bhaineann le tuairisciú agus le faireachán a
 dhéanamh, chomh maith leis na treoirdhoiciméid agus leis na seirbhísí
 tacaíochtaí a bhaineann leo. Is mór a dhéanfar chun na costais riaracháin a
 bhaineann le rannpháirtíocht a laghdú trí bhíthin aon chlár oibre áisiúil
 amháin a bheith ann le haghaidh na teicneolaíochta faisnéise, é bunaithe ar an
 Tairseach do Rannpháirtithe sa Seachtú Creatchlár de chuid an Aontais le haghaidh
 Taighde agus Forbartha (2007-2013).
 2.1. Rialacha faireacháin agus
 tuairiscithe
 Forbrófar
 córas nua chun meastóireacht agus faireachán a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí
 indíreacha “Fís 2020”. Beidh sé bunaithe ar straitéis chuimsitheach,
 thráthúil agus chomhchuibhithe, ina leagtar béim mhór ar thréchur, ar aschur,
 ar thorthaí agus ar thionchair. Beidh tacaíocht aige ó chartlann sonraí
 iomchuí, ó shaineolaithe, ó ghníomhaíocht taighde tiomnaithe, agus ó
 chomhoibriú méadaithe leis na Ballstáit agus ó na Stáit Chomhlachaithe, agus
 luachálfar é trí scaipeadh iomchuí agus trí thuairisciú iomchuí. Maidir leis na
 gníomhaíochtaí díreacha, leanfaidh an tAirmheán Comhpháirteach Taighde
 d’fheabhas a chur ar an bhfaireachán a dhéanann sé trí bhíthin a thuilleadh
 coigeartú a dhéanamh ar na táscairí lena meastar an t-aschur agus an tionchar a
 imríonn siad.
 Áireofar
 leis an gcóras faisnéis maidir le hábhair thrasnaí amhail an inbhuaine agus an
 t-athrú aeráide. Ríomhfar caiteachas a bhaineann leis an athrú aeráide i
 gcomhréir leis an gcóras rianaithe atá bunaithe ar mharcóirí Rio.
 2.2. Córas bainistíochta agus
 rialaithe
 Glacadh
 le teorainn earráide 2% mar phríomhtháscaire i réimse na dlíthiúlachta agus na
 rialtachta maidir le réimse na ndeontas taighde. Mar sin féin, d’eascair roinnt
 mhaith iarmhairtí nach rabhthas ag súil leo nó nach rabhthas á n‐iarraidh
 uaidh sin. Measann na tairbhithe féin, chomh maith leis an údarás reachtach, go
 bhfuil ualach an rialaithe éirithe rómhór. Dá bhrí sin is baolach go ndéanfar
 clár taighde an Aontais níos neamhtharraingtí, rud a dhéanfaidh difear ar
 bhealach diúltach don taighde agus don nuálaíocht san Aontas.
 Is
 é an tátal a bhain an Chomhairle Eorpach an 4 Feabhra 2011, ‘go bhfuil géarghá
 simpliú a dhéanamh ar na hionstraimí de chuid an AE arb éard is aidhm leo an
 taighde, an fhorbairt agus an nuálaíocht a chothú, d’fhonn go mbeidh sé níos
 éasca ag na heolaithe is fearr agus ag na cuideachtaí is nuálaí iad a ghlacadh,
 go háirithe trí bhíthin comhaontú a dhéanamh leis na hinstitiúidí iomchuí
 maidir le cothromaíocht úr a bhaint amach idir an t-iontaobhas agus an rialú
 agus idir rioscaí a ghlacadh agus rioscaí a sheachaint’ (féach EUCO 2/1/11
 REV1, An Bhruiséil 8 Márta 2011).
 I
 Rún dá cuid an 11 Samhain 2010 (P7_TA(2010)0401) maidir le cur chun feidhme na
 gCreatchlár um Thaighde a shimpliú, tacaíonn Parlaimint na hEorpa go sainráite
 le riosca earráidí is airde le haghaidh cistiú don taighde, agus léiríonn sí
 gur ábhar buartha di “go bhfuil an córas agus an cleachtas bainistíochta reatha
 sa Seachtú Creatchlár ródhírithe ar an rialú, rud a fhágann go gcuirtear
 acmhainní amú, go laghdaítear líon na rannpháirtithe agus go ndéantar na
 deiseanna taighde níos neamhtharraingtí; shonraigh sí freisin gur ábhar buartha
 di ‘gur mó a sheachnaítear rioscaí ná a bhainistítear iad leis an gcóras
 bainistíochta reatha ‘neamhfhulaingt ar rioscaí’”.
 Mar thoradh ar an méadú mór atá tar éis teacht ar líon na n‐iniúchtaí
 agus ar eachtarshuí na dtorthaí a leanann sin, táthar tar éis cuid mhaith
 gearán a fháil ó lucht taighde ar fud an domhain (e.g. ón tionscnamh Trust
 Researchers[44], a bhfuil níos mó ná 13,800 síniú bailithe aige go dtí seo).
 Dá
 bhrí sin glacann idir pháirtithe leasmhara agus institiúidí leis gur gá
 athbhreithniú a dhéanamh ar an gcur chuige reatha. Tá cuspóirí agus leasanna
 eile ann, go háirithe rathúlacht an bheartais taighde, an t-iomaíochas
 idirnáisiúnta agus an barr feabhais san eolaíocht, ar cheart iad a chur san
 áireamh. Ag an am céanna, is léir gur gá an buiséad a bhainistiú ar bhealach
 éifeachtúil éifeachtach, agus cosc a chur ar chalaois agus ar dhiomailt. Sin
 iad na dúshláin atá roimh an gclár “Fís 2020”.
 Is
 é mórchuspóir an Choimisiúin i gcónaí ráta earráide iarmharaí 2% d’iomlán an
 chaiteachais a bhaint amach thar thréimhse iomlán an chláir agus, chuige sin,
 tá roinnt bearta maidir le simpliú tugtha isteach aige. Mar sin féin, ní mór
 cuspóirí eile amhail a tharraingtí agus a rathúla is atá beartas taighde an AE,
 an t-iomaíochas idirnáisiúnta, an barr feabhais san eolaíocht agus go háirithe
 costais na rialuithe (féach pointe 2.2.2), a chur san áireamh.
 Agus
 na gnéithe sin ar fad san áireamh, moltar go ndéanfaidh an hArd‐Stiúrthóireachtaí
 a bhfuil sé de chúram orthu an buiséad taighde agus nuálaíochta a chur chun
 feidhme córas rialaithe inmheánaigh atá cost-éifeachtúil a bhunú, córas a
 thabharfaidh urrús réasúnach go mbíonn an riosca earráide thar thréimhse an
 chaiteachais ilbhliantúil, ar bhonn bliantúil, idir 2% agus 5%, agus gurb é an
 aidhm leibhéal earráide iarmharaí chomh gar is féidir do 2% a bhaint amach faoi
 dheireadh na gclár ilbhliantúil, tar éis an tionchar a imríonn na hiniúchtaí,
 na bearta ceartúcháin agus na bearta aisghabhála go léir a chur san áireamh.
 2.2.1 An creat rialaithe inmheánaigh
 Tógtar
 an creat rialaithe inmheánaigh le haghaidh deontas ar na nithe seo a leanas:
 -
 caighdeáin Rialaithe Inmheánaigh an Choimisiúin a chur chun feidhme;
 - nósanna imeachta maidir leis an tionscadail is fearr a
 roghnú agus iad a aistriú ina n‐ionstraimí dlí;
 - na tionscadail agus na conarthaí a bhainistiú ar feadh
 thréimhse iomlán gach tionscadail;
 - seiceálacha ex-ante a dhéanamh ar gach uile
 éileamh, lena n‐áirítear deimhnithe iniúchóireachta a fháil agus
 modheolaíochtaí costais a dheimhniú ar bhonn ex-ante;
 - iniúchtaí ex-post a dhéanamh ar rogha ionadaíoch
 d’éilimh;
 - agus meastóireacht eolaíochta a dhéanamh ar thorthaí na
 dtionscadal.
 Maidir leis na gníomhaíochtaí díreacha, áirítear leis na
 ciorcaid airgeadais seiceálacha ex-ante a dhéanamh ar rialuithe
 soláthair agus ex-post. Measúnaítear rioscaí gach bliain, agus déantar
 faireachán rialta ar an dul chun cinn a dhéantar san obair agus ar ídiú na n‐acmhainní,
 bunaithe ar chuspóirí agus ar tháscairí sainithe.
 2.2.2. Costais agus sochair na
 rialuithe
 Meastar
 gurb é €267 milliún in aghaidh na bliana (bunaithe ar an gcleachtadh ‘Riosca
 Inghlactha Earráide’ a rinneadh sa bhliain 2009) an costas atá ar an gcóras
 rialaithe inmheánaigh do na hArd‐Stiúrthóireachtaí a bhfuil sé de chúram
 orthu an buiséad taighde agus nuálaíochta a chur chun feidhme. Dá thoradh sin,
 tá ualach mór ar na tairbhithe agus ar sheirbhísí an Choimisiúin freisin.
 Tabhaítear
 43 % de na costais a bhaineann le seirbhísí an Choimisiúin a rialú (gan costais
 an tairbhí a chur san áireamh) le linn an tionscadal a bhainistiú, tabhaítear
 18 % díobh le linn tograí a roghnú, agus 16 % díobh le linn na conarthaí a
 chaibidliú. 23 % (€61m) den iomlán an costas a bhí ar iniúchtaí ex-post a
 dhéanamh agus ar iad a chur chun feidhme ina dhiaidh sin.
 Mar
 sin féin, níor baineadh amach an cuspóir go hiomlán leis an móriarracht sin ar
 rialú. Meastar fós gur níos mó ná 2 % é an ráta earráide “iarmharaí” le
 haghaidh Chreatchlár 6, tar éis gach aisghabháil agus ceartú atá curtha chun
 feidhme nó a chuirfear chun feidhme a chur san áireamh. Is é 5 % an ráta reatha
 earráide ó na hiniúchtaí a rinne Ard‐Stiúrthóireacht an Taighde agus na
 Nuálaíochta ar Chreatchlár 7, agus cé go laghdófar sin le héifeachtaí na n‐iniúchtaí
 agus go bhfuil sé beagán claonta toisc é a bheith dírithe ar na tairbhithe nach
 ndearnadh iniúchóireacht orthu go dtí seo, ní dócha go mbainfear amach an ráta
 earráide iarmharaí 2 %. Tá an ráta earráide a
 shainaithin Cúirt Iniúchóirí na hEorpa cosúil leis sin freisin.
 2.2.3. An
 leibhéal riosca a mheastar a bhaineann le neamh‐chomhlíonadh
 Is
 é an status quo an pointe tosaigh, é bunaithe ar na hiniúchtaí a
 rinneadh i gCreatchlár 7 go dtí seo. Tá an réamhráta ionadaíoch earráide sin
 gar do 5 % (le haghaidh Ard‐Stiúrthóireacht an Taighde agus na
 Nuálaíochta). Bunáite na n‐earráidí a
 braitheadh, tarlaíonn siad toisc go bhfuil an córas reatha cistiúcháin le
 haghaidh taighde bunaithe ar aisíocaíocht a dhéanamh ar fhíorchostais an
 tionscadail taighde arna ndearbhú ag an rannpháirtí. Fágann sin gur an‐chasta
 an ní é measúnú a dhéanamh ar chostais incháilithe.
 San anailís a rinneadh ar na rátaí earráide le haghaidh na
 n‐iniúchtaí a rinneadh go dtí seo ar Chreatchlár 7 in Ard‐Stiúrthóireacht
 an Taighde agus na Nuálaíochta, léirítear na nithe seo a leanas:
 - Baineann thart ar 27% den líon, agus 35% den mhéid, le
 hearráidí i gcostais phearsanra a mhuirearú. Seo a leanas na fadhbanna rialta a
 sainaithníodh: meánchostais nó costais bhuiséadaithe (seachas na fíorchostais)
 a mhuirearú, gan taifid leormhaith a dhéanamh den mhéid ama a caitheadh leis an
 gclár, agus míreanna neamh‐incháilithe a mhuirearú.
 - Baineann thart ar 40% den líon, agus 37% den luach le
 costais dhíreacha eile (costais nach costais phearsanra iad). Seo a leanas na
 hearráidí rialta a sainaithníodh: CBL a chur san áireamh; gan aon nasc díreach
 leis an tionscadal a bheith ann; gan sonraisc nó cruthúnas íocaíochta a chur ar
 fáil; ríomh mícheart a dhéanamh ar dhímheas ina ndéantar costas iomlán an
 trealaimh a mhuirearú seachas méid an dímheasa féin; fochonradh a dhéanamh gan
 údarú a fháil roimh ré nó gan aird ar na rialacha a bhaineann le luach ar
 airgead; etc.
 - Baineann thart ar 33% den líon, agus 28% den mhéid, le
 hearráidí i gcostais indíreacha. Tá na rioscaí a ghabhann le costais phearsanra
 ag gabháil leo seo, agus an riosca sa bhreis go ndéanfar forchostais a
 leithdháileadh go míchruinn nó go míchothrom ar thionscadail de chuid an
 Aontais.
 I roinnt cásanna, is céatadán ráta comhréidh de na costais
 dhíreacha iad na costais indíreacha, agus mar sin de bíonn an earráid sna
 costais indíreacha comhréireach leis an earráid sna costais dhíreacha.
 Le “Fís 2020”, tabharfar isteach roinnt mhaith beart
 chun simpliú a dhéanamh (féach pointe 2 thuas), rud a laghdóidh an ráta
 earráide i ngach catagóir earráide. Mar sin féin, sa chomhairliúchán leis na
 páirtithe leasmhara agus leis na hinstitiúidí maidir le tuilleadh simplithe a
 dhéanamh, agus sa mheasúnú tionchair ar “Fís 2020”, léiríodh gurb é an
 rogha is fearr leanúint de shamhail cistiúcháin atá bunaithe ar fhíorchostais a
 aisíoc. Is cosúil go mbeadh sé róluath go fóill dul i dtuilleamaí cistiúcháin
 atá bunaithe ar aschur, rátaí comhréidhe nó cnapshuimeanna ar bhonn córasach,
 óir ní dhearnadh aon tástáil ar a leithéid sin de chóras i gcláir roimhe seo.
 Ach má chloítear le córas atá bunaithe ar fhíorchostais a aisíoc, leanfar
 d’earráidí a dhéanamh.
 San anailís ar na hearráidí a sainaithníodh le linn
 iniúchtaí ar Chreatchlár 7, tugadh le fios gur féidir thart ar 25-25% díobh a
 sheachaint trí ghlacadh leis na bearta chun simpliú a dhéanamh faoi mar a
 beartaíodh. Táthar ag súil go gcuirfear 1.5% de laghdú ar an ráta earráide leis
 sin, i.e. ó ghar do 5% go dtí 3.5%, uimhir a dtagraítear di sa Teachtaireacht
 ón gCoimisiún mar cheann a bhaineann cothromaíocht amach idir costais
 riaracháin an rialaithe agus an riosca earráide.
 Dá bhrí sin, measann an Coimisiún gur cuspóir réalaíoch é
 ráta riosca earráide idir 2% agus 5%, ar bhonn bliantúil, a bhaint amach le
 haghaidh an chaiteachais ar thaighde faoi “Fís 2020”, nuair a chuirtear
 san áireamh costais na rialuithe, na bearta atá beartaithe chun na rialacha
 casta a shimpliú agus an riosca is gné dhílis de sin a bhaineann le costais an
 tionscadail taighde a aisíoc. Is é an mórchuspóir leibhéal earráide iarmharaí
 chomh gar is féidir do 2% a bhaint amach faoi dheireadh na gclár, tar éis
 tionchar airgeadais gach iniúchta, gach beart ceartúcháin agus gach beart
 aisghabhála a chur san áireamh.
 Tá an cuspóir sin curtha san áireamh sa straitéis
 iniúchóireachta ex-post le haghaidh caiteachais faoi “Fís 2020”.
 Beidh sé bunaithe ar iniúchóireacht airgeadais arna déanamh ar shampla
 ionadaíoch den chaiteachas thar an gclár ar fad, agus á chomhlánú le sampla
 arna thiomsú ar bhonn cúrsaí rioscaí.
 Ní dhéanfar ach an méid iniúchtaí ex-post is
 fíor-riachtanach chun an cuspóir seo agus an straitéis a bhaint amach.
 Áiritheofar le rialachas na ngníomhaíochtaí iniúchóireachta ex-post go
 mbeidh ualach na hiniúchóireachta ar na rannpháirtithe chomh beag is féidir.
 Mar threoir, measann an Coimisiún go mbeadh ar 7% de na rannpháirtithe in
 “Fís 2020” dul faoi iniúchóireacht i rith na tréimhse clárúcháin ar fad.
 Is léir ón taithí a fuarthas cheana gurbh airde go mór an caiteachas dá mba
 faoi réir iniúchóireachta é.
 Déanfar an straitéis iniúchóireachta ex-post a
 bhaineann leis an dlíthiúlacht agus leis an rialtacht a chomhlánú le
 meastóireacht threisithe eolaíochta agus leis an straitéis i gcoinne na
 calaoise (féach pointe 2.3 thíos).
 Tá an cás sin bunaithe ar an toimhde nach bhfuil na bearta
 chun simpliú a dhéanamh faoi réir athshocruithe substaintiúla le linn an
 phróisis chinnteoireachta.
 Nóta: ní bhaineann an roinn seo ach le próiseas
 bainistíochta na ndeontas; maidir leis an gcaiteachas riaracháin agus
 oibríochtúil arna chur chun feidhme trí bhíthin próisis soláthair phoiblí,
 beidh feidhm ag an uasteorainn 2% mar riosca inghlactha earráide.
 2.3. Bearta chun calaois agus
 neamhrialtachtaí a chosc
 Na
 hArd‐Stiúrthóireachtaí a bhfuil sé de chúram orthu an buiséad taighde
 agus nuálaíochta a chur chun feidhme, tá siad meáite ar an gcalaois a chosc ar
 gach céim de phróiseas bainistíochta na ndeontas. Tá forbartha acu straitéisí i
 gcoinne na calaoise, lena n‐áirítear úsáid níos fearr a bhaint as
 faisnéis, go háirithe trí uirlisí sárfhorbartha teicneolaíocht faisnéise a
 úsáid, agus oiliúint agus eolas a chur ar fáil do bhaill foirne, agus tá na
 straitéisí sin á gcur chun feidhme acu. Forbraíodh smachtbhannaí chun an
 chalaois a chosc, chomh maith le pionóis iomchuí i gcás ina n‐aithnítear
 calaois a bheith á déanamh. Leanfar de na hiarrachtaí sin. Bhí na moltaí i
 gcomhair “Fís 2020” faoi réir díonta i gcoinne calaoise agus measúnaithe
 ar a dtionchar. Ar an iomlán, ba cheart go mbeadh tionchar dearfach ag na
 bearta atá beartaithe ar an troid i gcoinne na calaoise, go háirithe trí níos
 mó béime a leagan ar iniúchóireacht atá bunaithe ar riosca, trí mheastóireacht
 threisithe eolaíochta agus trí rialú treisithe.
 Ba
 cheart béim a leagan ar a annaimhe a braitheadh calaois go dtí seo i gcomhréir
 leis an gcaiteachas iomlán, ach mar sin féin tá na hArd‐Stiúrthóireachtaí
 a bhfuil sé de chúram orthu an buiséad taighde a chur chun feidhme tiomanta do
 chur ina coinne.
 Agus
 gníomhaíochtaí arna maoiniú faoin Rialacháin seo á gcur chun feidhme, déanfaidh
 an Coimisiún bearta iomchuí chun a áirithiú go ndéantar leasanna airgeadais an
 Aontais a chosaint, lena n‐áirítear na bearta seo a leanas: bearta
 coisctheacha a chur i bhfeidhm i gcoinne calaoise, éilliú nó gníomhaíochtaí
 neamhdhleathacha ar bith eile; seiceálacha éifeachtacha a dhéanamh agus, má
 bhraitear neamhrialtachtaí, na méideanna a íocadh go míchuí a aisghabháil;
 agus, nuair is iomchuí, pionóis atá éifeachtach, comhréireach agus
 díspreagthach a ghearradh.
 Beidh
 cumhacht iniúchóireachta ag an gCoimisiún nó ag a ionadaithe agus ag an gCúirt
 Iniúchóirí, ar bhonn doiciméad agus ar an láthair, ar gach tairbhí deontais, ar
 gach conraitheoir agus ar gach fochonraitheoir a fuair cistí de chuid an
 Aontais faoin gClár.
 Beidh
 údarás ag an Oifig Eorpach Frith‐Chalaoise (OLAF) seiceálacha ar an
 láthair agus cigireachtaí a dhéanamh ar oibreoirí eacnamaíocha a bhaineann go
 díreach nó go hindíreach leis an gcistiú sin i gcomhréir leis na nósanna
 imeachta atá leagtha síos i Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 d’fhonn
 a shuí ar tharla calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach ar bith
 eile a dhéanfaidh difear do leasanna airgeadais an Aontais i ndáil le comhaontú
 deontais nó cinneadh deontais nó le conradh a bhaineann le cistiú an Aontais.
 Gan
 dochar dona míreanna thuas, le comhaontuithe comhair le tríú tíortha agus le
 heagraíochtaí idirnáisiúnta agus le comhaontuithe deontais agus cinntí deontais
 agus conarthaí a thig ón Rialachán seo a chur chun feidhme, tabharfar cead
 sainráite don Choimisiún, don Chúirt Iniúchóirí agus do OLAF iniúchtaí,
 seiceálacha ar an láthair agus cigireachtaí den sórt sin a dhéanamh.
 3. AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A
 BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH
 3.1. Ceannteidil an chreata
 airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid ar a n‐imrítear tionchar
 · Línte buiséid atá ann cheana (níl bainteach)
 In ord cheannteidil
 agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || Líne buiséid || Saghas caiteachais || Ranníocaíocht
 Líon [Tuairisc........................................] || LD/LN ([45]) || ó thíortha an CSTE[46] || ó thíortha is iarrthóirí[47] || ó thríú tíortha || de réir bhrí Airteagal 18(1)(aa) den Rialachán Airgeadais
 || [XX.YY.YY.YY] || LD/LN || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL || TÁ/NÍL
 · Línte nua buiséid atá á n‐iarraidh
 In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata
 airgeadais ilbhliantúil.
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil || Líne buiséid || Saghas caiteachais || Ranníocaíocht
 Líon [Ceannteideal 1 - Fás Cliste agus Cuimsitheach] || LD/LN || ó thíortha an CSTE || ó thíortha is iarrthóirí || ó thríú tíortha || de réir bhrí Airteagal 18(1)(aa) den Rialachán Airgeadais
 || Caiteachais Riaracháin Taighde Indíreach: XX 01 05 01 Caiteachas a bhaineann leis an bhFoireann Taighde XX 01 05 02 Foireann sheachtrach le haghaidh Taighde XX 01 05 03 – Caiteachas eile bainistíochta maidir le Taighde Taighde Díreach: 10 01 05 01 Caiteachas a bhaineann le Foireann Taighde 10 01 05 02 Foireann sheachtrach le haghaidh Taighde 10 01 05 03 Caiteachas bainistíochta eile le haghaidh taighde 10 01 05 04 Caiteachas bainistíochta eile le haghaidh mórbhonneagar taighde[48] || LN || TÁ || TÁ || TÁ || TÁ
 || Caiteachais oibríochtúla XX 02 01 01 Gníomhaíochtaí Cothrománacha Eolaíocht den scoth 08 02 02 01 An Chomhairle Eorpach um Thaighde 15 02 02 00 Gníomhaíochtaí Marie Curie maidir le scileanna, oiliúint agus forbairt ghairme 08 02 02 02 Bonneagair Eorpacha taighde (lena n‐áirítear bonneagair ríomhaireachta) 09 02 02 01 Bonneagair Eorpacha taighde (lena n‐áirítear bonneagair ríomhaireachta) 08 02 02 03 Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn 09 02 02 02 Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn Ceannaireacht thionsclaíoch 08 02 03 01 An cheannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha 09 02 03 00 An cheannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha 02 02 02 01 An cheannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha 08 02 03 02 Rochtain ar mhaoiniú riosca 02 02 02 02 Rochtain ar mhaoiniú riosca 08 02 03 03 Nuálaíocht i bhFiontair Bheaga agus Mheánmhéide 02 02 02 03 Nuálaíocht i bhFiontair Bheaga agus Mheánmhéide Dúshláin shochaíocha 08 02 04 01 An tsláinte, an t‐athrú déimeagrafach agus an fholláine 08 02 04 02 Sábháilteacht an tsoláthair bia, an talmhaíocht inbhuanaithe, taighde ar chúrsaí na mara agus ar chúrsaí muirí, agus an bithgheilleagar 05 02 01 00 Sábháilteacht an tsoláthair bia, an talmhaíocht inbhuanaithe, taighde ar chúrsaí na mara agus ar chúrsaí muirí, agus an bithgheilleagar 08 02 04 03 Fuinneamh atá slán, glan agus éifeachtúil 32 02 02 00 Fuinneamh atá slán, glan agus éifeachtúil 08 02 04 04 Iompar atá cliste, glas agus comhtháite 06 02 02 00 Iompar atá cliste, glas agus comhtháite 08 02 04 05 Gníomhaíocht ar mhaithe leis an aeráid, éifeachtúlacht acmhainní agus amhábhair 07 02 02 00 Gníomhaíocht ar mhaithe leis an aeráid, éifeachtúlacht acmhainní agus amhábhair 02 02 03 01 Gníomhaíocht ar mhaithe leis an aeráid, éifeachtúlacht acmhainní agus amhábhair 08 02 04 06 Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána 02 02 03 02 Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána 09 02 04 00 Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána 15 02 03 00 An Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht 10 02 01 00 Gníomhaíochtaí díreacha neamhnúicléacha an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde || LD || TÁ || TÁ || TÁ || TÁ
 3.2. An tionchar a mheastar a
 bheidh ar chaiteachas
 3.2.1. Achoimre ar an tionchar a
 mheastar a bheidh ar chaiteachas
 EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil: || Uimhir || [Ceannteideal 1 - Fás Cliste agus Cuimsitheach]]
 Ard‐Stiúrthóireachtaí: Taighde agus Nuálaíocht / An tSochaí Faisnéise agus na Meáin / Oideachas agus Cultúr / Fiontraíocht agus Tionsclaíocht / Fuinneamh / Soghluaisteacht agus Iompar / Talmhaíocht agus Forbairt Tuaithe / Taighde díreach an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde / Comhshaol || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || ≥2021 || IOMLÁN
  Leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí ||
 Gníomhaíochtaí cothrománacha
 XX 02 01 01 || Oibleagáidí || (1a) || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm ||
 Íocaíochtaí || (2a) || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm ||
 08 02 02 01 An Chomhairle Eorpach um Thaighde || Oibleagáidí || (1b) || 1640,417 || 1753,575 || 1879,819 || 2009,349 || 2144,525 || 2284,826 || 2427,130 || || 14139,641
 Íocaíochtaí || (2b) || 204,154 || 1055,485 || 1335,717 || 1661,563 || 1868,955 || 2063,161 || 2199,449 || 3751,158 || 14139,641
 08 02 02 02 Bonneagair Eorpacha taighde (lena n‐áirítear bonneagair ríomhaireachta) || Oibleagáidí || (1c) || 199,794 || 211,723 || 225,177 || 238,964 || 253,364 || 268,311 || 283,451 || || 1680,784
 Íocaíochtaí || (2c) || 24,865 || 128,015 || 161,107 || 199,448 || 223,066 || 244,699 || 259,212 || 440,372 || 1680,784
 08 02 02 03 Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn** 09 02 02 02 Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn** || Oibleagáidí || (1d) || 283,318 || 300,310 || 320,217 || 469,448 || 606,917 || 642,722 || 678,989 || || 3301,921
 Íocaíochtaí || (2d) || 48,847 || 251,487 || 316,496 || 391,819 || 438,217 || 480,715 || 509,225 || 865,115 || 3301,921
 08 02 03 01 An cheannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha || Oibleagáidí || (1e) || 545,193 || 577,744 || 614,457 || 652,078 || 691,372 || 732,159 || 773,472 || || 4586,474
 Íocaíochtaí || (2e) || 67,851 || 349,323 || 439,624 || 544,249 || 608,697 || 667,728 || 707,329 || 1201,673 || 4586,474
 08 02 03 02 Rochtain ar mhaoiniú riosca** 02 02 02 02 Rochtain ar mhaoiniú riosca** || Oibleagáidí || (1f) || 447,955 || 474,700 || 504,865 || 535,776 || 568,062 || 601,574 || 635,520 || || 3768,450
 Íocaíochtaí || (2f) || 447,955 || 474,700 || 504,865 || 535,776 || 568,062 || 601,574 || 635,520 || 0 || 3768,450
 08 02 03 03 Nuálaíocht i bhFiontair Bheaga agus Mheánmhéide** 02 02 02 03 Nuálaíocht i bhFiontair Bheaga agus Mheánmhéide** || Oibleagáidí || (1g) || 78,373 || 83,053 || 88,330 || 93,738 || 99,387 || 105,250 || 111,189 || || 659,320
 Íocaíochtaí || (2g) || 9,754 || 50,216 || 63,197 || 78,238 || 87,502 || 95,988 || 101,681 || 172,744 || 659,320
 08 02 04 01 An tsláinte, an t‐athrú déimeagrafach agus an fholláine || Oibleagáidí || (1h) || 1030,952 || 1051,848 || 1073,128 || 950,146 || 1398,959 || 1481,491 || 1565,088 || || 8551,612
 Íocaíochtaí || (2h) || 126,578 || 651,675 || 820,134 || 1015,317 || 1135,546 || 1245,671 || 1319,549 || 2237,142 || 8551,612
 08 02 04 02 Sábháilteacht an tsoláthair bia, an talmhaíocht inbhuanaithe, taighde ar chúrsaí na mara agus ar chúrsaí muirí, agus an bithgheilleagar** 05 02 01 00 Sábháilteacht an tsoláthair bia, an talmhaíocht inbhuanaithe, taighde ar chúrsaí na mara agus ar chúrsaí muirí, agus an bithgheilleagar** || Oibleagáidí || (1i) || 525,695 || 557,082 || 592,481 || 628,757 || 666,645 || 705,974 || 745,810 || || 4422,444
 Íocaíochtaí || (2i) || 65,424 || 336,830 || 423,901 || 524,785 || 586,927 || 643,848 || 682,032 || 1158,697 || 4422,444
 08 02 04 03 Fuinneamh atá slán, glan agus éifeachtúil** 32 02 02 00 Fuinneamh atá slán, glan agus éifeachtúil** || Oibleagáidí || (1j) || 732,073 || 775,781 || 825,079 || 875,596 || 928,359 || 983,126 || 1038,601 || || 6158,614
 Íocaíochtaí || (2j) || 91,108 || 469,063 || 590,317 || 730,805 || 817,344 || 896,610 || 949,786 || 1613,580 || 6158,614
 08 02 04 04 Iompar atá cliste, glas agus comhtháite** 06 02 02 00 Iompar atá cliste, glas agus comhtháite** || Oibleagáidí || (1k) || 861,218 || 912,637 || 970,631 || 1030,059 || 1092,129 || 1156,559 || 1221,820 || || 7245,052
 Íocaíochtaí || (2k) || 107,180 || 551,811 || 694,454 || 859,727 || 961,532 || 1054,781 || 1117,337 || 1898,231 || 7245,052
 08 02 04 05 Gníomhaíocht ar mhaithe leis an aeráid, éifeachtúlacht acmhainní agus amhábhair** 02 02 03 01 Gníomhaíocht ar mhaithe leis an aeráid, éifeachtúlacht acmhainní agus amhábhair** 07 02 02 00 Gníomhaíocht ar mhaithe leis an aeráid, éifeachtúlacht acmhainní agus amhábhair** || Oibleagáidí || (1l) || 400,096 || 423,983 || 450,925 || 478,534 || 507,370 || 537,302 || 567,620 || || 3365,830
 Íocaíochtaí || (2l) || 49,793 || 256,354 || 322,622 || 399,403 || 446,698 || 490,019 || 519,081 || 881,860 || 3365,830
 08 02 04 06 Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána** 09 02 04 00 Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána** 02 02 03 02 Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána** || Oibleagáidí || (1m) || 483,533 || 512,402 || 544,963 || 578,329 || 613,179 || 649,353 || 685,994 || || 4067,754
 Íocaíochtaí || (2m) || 60,177 || 309,815 || 389,903 || 482,696 || 539,855 || 592,210 || 627,332 || 1065,767 || 4067,754
 09 02 02 01 Bonneagair Eorpacha taighde (lena n‐áirítear bonneagair ríomhaireachta) || Oibleagáidí || (1n) || 113,951 || 120,755 || 128,428 || 136,291 || 144,504 || 153,029 || 161,664 || || 958,622
 Íocaíochtaí || (2n) || 14,181 || 73,012 || 91,886 || 113,754 || 127,224 || 139,562 || 147,839 || 251,163 || 958,622
 09 02 03 00 An cheannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha || Oibleagáidí || (1o) || 1005,176 || 1065,189 || 1132,878 || 1202,241 || 1274,686 || 1349,886 || 1426,056 || || 8456,112
 Íocaíochtaí || (2o) || 125,096 || 644,049 || 810,537 || 1003,436 || 1122,258 || 1231,095 || 1304,108 || 2215,533 || 8456,112
 02 02 02 01 An cheannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha || Oibleagáidí || (1p) || 194,477 || 206,088 || 219,184 || 232,604 || 246,620 || 261,169 || 275,907 || || 1636,048
 Íocaíochtaí || (2p) || 24,203 || 124,608 || 156,819 || 194,140 || 217,129 || 238,186 || 252,313 || 428,651 || 1636,048
 15 02 02 00 Gníomhaíochtaí Marie Curie maidir le scileanna, oiliúint agus forbairt ghairme || Oibleagáidí || (1q) || 728,274 || 771,756 || 820,798 || 871,052 || 923,542 || 978,025 || 1033,212 || || 6126,659
 Íocaíochtaí || (2q) || 90,635 || 466,629 || 587,254 || 727,013 || 813,103 || 891,958 || 944,858 || 1605,208 || 6126,659
 15 02 03 00 An Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht * || Oibleagáidí || (1r) || 267,498 || 324,047 || 389,375 || 472,279 || [497,465]* || [554,83]* || [599,78]* || || 1453,199
 Íocaíochtaí || (2r) || 232,723 || 281,921 || 338,756 || 410,883 || 188,916 + [243,863]* || [482,704]* || [521,806]* || [403,684]* || 1453,199
 10 02 01 00 Gníomhaíochtaí díreacha neamhnúicléacha an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde || Oibleagáidí || (1s) || 32,459 || 33,108 || 33,771 || 34,445 || 35,134 || 35,838 || 36,554 || || 241,311
 Íocaíochtaí || (2s) || 12,325 || 27,672 || 31,582 || 33,891 || 34,568 || 35,261 || 35,965 || 30,048 || 241,311
 * Cuirfear suim bhreise EUR 1652,057
 milliún ar fáil le haghaidh na mblianta 2018-2020 pro rata ó bhuiséid na
 nDúshlán Sochaíoch agus na Ceannaireachta i dTeicneolaíochtaí Cumasúcháin agus
 Tionsclaíocha, ar bhonn táscach agus faoi réir an athbhreithnithe atá leagtha
 amach in Airteagal 26(1).
 ** Níl an leithdháileadh
 idir na hArd‐Stiúrthóireachtaí socraithe go fóill.
 || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || ≥2021 || IOMLÁN
  IOMLÁN leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí || Oibleagáidí || (4) || 9570,455 || 10155,782 || 10814,513 || 11489,691 || 12194,753 || 12926,590 || 13668,077 || || 80819,860
 Íocaíochtaí || (5) || 1802,849 || 6502,665 || 8079,171 || 9906,943 || 10785,6 || 11613,07 || 12312,62 || 19816,94 || 80819,860
  IOMLÁN leithreasaí de chineál riaracháin arna maoiniú ó chiste clár sonrach || (6) ||
 XX 01 05 01 Caiteachas a bhaineann le Foireann Taighde* || (6a) || 226,187 || 230,711 || 235,325 || 240,031 || 244,832 || 249,729 || 254,723 || || 1681,538
 XX 01 05 02 Foireann sheachtrach le haghaidh taighde* || (6b) || 169,252 || 232,572 || 258,456 || 289,571 || 316,454 || 341,909 || 376,531 || || 1984,745
 XX 01 05 03 Caiteachas bainistíochta eile le haghaidh taighde* || (6c) || 138,404 || 162,149 || 172,823 || 185,361 || 196,450 || 207,073 || 220,939 || || 1283,199
 10 01 05 01 Caiteachas a bhaineann le Foireann Taighde || (6d) || 151,686 || 156,996 || 162,490 || 168,178 || 174,064 || 180,156 || 186,461 || || 1180,031
 10 01 0,5 02 Foireann sheachtrach le haghaidh taighde || (6e) || 34,280 || 35,052 || 35,840 || 36,647 || 37,471 || 38,314 || 39,176 || || 256,781
 10 01 05 03 Caiteachas bainistíochta eile le haghaidh taighde || (6f) || 65,312 || 66,618 || 67,950 || 69,309 || 70,695 || 72,109 || 73,551 || || 485,545
 10 01 05 04 Caiteachas bainistíochta eile le haghaidh mórbhonneagar taighde || (6g) || 6,551 || 6,682 || 6,816 || 6,952 || 7,091 || 7,233 || 7,378 || || 48,703
  IOMLÁN leithreasaí riaracháin || 6 || 791,672 || 890,780 || 939,700 || 996,049 || 1047,057 || 1096,523 || 1158,759 || || 6920,542
 IOMLÁN leithreasaí faoi CHEANNTEIDEAL 1 den chreat airgeadais ilbhliantúil || Oibleagáidí || =4+ 6 || 10362,127 || 11046,561 || 11754,214 || 12485,739 || 13241,811 || 14023,113 || 14826,837 || || 87740,402
 Íocaíochtaí || =5+ 6 || 2383,229 || 7221,855 || 8818,966 || 10664,002 || 11835,992 || 12920,485 || 13694,775 || 20201,100 || 87740,402
 * Tá na figiúirí sin bunaithe ar úsáid atá beagnach
 iomlán de na caiteachais riaracháin uasta atá údaraithe dá ndéantar foráil sa
 bhunús dlí. Cuirtear i láthair iad chun críocha léiriúcháin i dtéarmaí líon an
 phearsanra a d’fhéadfaí a bheith fostaithe leis na suimeanna sin.
 Má tá tionchar ag an togra/tionscnamh ar níos mó ná
 ceannteideal amháin:
  IOMLÁN leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí || Oibleagáidí || (4) || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach
 Íocaíochtaí || (5) || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach
  IOMLÁN leithreasaí de chineál riaracháin arna maoiniú ó chiste clár sonrach || (6) || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach
 IOMLÁN leithreasaí faoi Cheannteidil 1 go 4 den chreat airgeadais ilbhliantúil (Méid tagartha) || Oibleagáidí || =4+ 6 || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach
 Íocaíochtaí || =5+ 6 || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach
 Ceannteideal an chreata airgeadais ilbhliantúil: || 5 || "Caiteachas riaracháin"
 EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
 || || || Bliain N || Bliain N+1 || Bliain N+2 || Bliain N+3 || ... tabhair na blianta ar fad a theastaíonn le fad an tionchair a thaispeáint (féach pointe 1.6) || IOMLÁN
 DG: <.......> ||
  Acmhainní daonna || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach
  Caiteachas riaracháin eile || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach
 IOMLÁN DG <.......> || Leithreasaí || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach
 IOMLÁN leithreasaí faoi CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || (Iomlán oibleagáidí = Iomlán íocaíochtaí) || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach
 EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
 || || || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || Bliain ≥2021 || IOMLÁN
 IOMLÁN leithreasaí faoi CHEANNTEIDIL 1 go 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || Oibleagáidí || 10362,127 || 11046,561 || 11754,214 || 12485,739 || 13241,811 || 14023,113 || 14826,837 || || 87740,402
 Íocaíochtaí || 2383,229 || 7221,855 || 8818,966 || 10664,002 || 11835,992 || 12920,485 || 13694,775 || 20201,100 || 87740,402
 3.2.2. An tionchar a mheastar a
 bheidh ar leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí
 –
 ̈ Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‐úsáidfear leithreasaí faoi
 chomhair oibríochtaí
 –
 þ Éilíonn an togra/tionscnamh go n‐úsáidfear leithreasaí faoi
 chomhair oibríochtaí mar a mhínítear thíos:
 Leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí in EUR milliúin
 (go dtí an 3ú deachúil)/ praghsanna reatha
 Sonraigh cuspóirí agus aschuir ò || || || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
 ASCHUIR
 Saghas aschuir[49] || Meánchostas an aschuir || Líon na n‐aschur || Costas || Líon na n‐aschur || Costas || Líon na n‐aschur || Costas || Líon na n‐aschur || Costas || Líon na n‐aschur || Costas || Líon na n‐aschur || Costas || Líon na n‐aschur || Costas || Líon iomlán na n‐aschur || Costas iomlán
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 1[50] Eolaíocht den scoth ||
 - Aschur || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
 - Aschur || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
 - Aschur || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
 Fo-iomlán chuspóir sonrach Uimh. 2 Eolaíocht den scoth || || 2965,755 || || 3158,119 || || 3374,440 || || 3725,105 || || 4072,852 || || 4326,913 || || 4584,446 || || 26207,628
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 2 Ceannaireacht thionsclaíoch || || || || || || || || || || || || || || || ||
 - Aschur || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
 Fo-iomlán chuspóir sonrach Uimh. 2 Ceannaireacht thionsclaíoch || || 2271,175 || || 2406,774 || || 2559,714 || || 2716,437 || || 2880,127 || || 3050,036 || || 3222,143 || || 19106,407
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 3 Dúshláin shochaíocha || || || || || || || || || || || || || || || ||
 - Aschur || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
 Fo-iomlán chuspóir sonrach Uimh. 3 Dúshláin shochaíocha || || 4033,565 || || 4233,731 || || 4457,207 || || 4541,423 || || 5206,640 || || 5513,803 || || 5824,934 || || 33811,304
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 4 Gníomhaíochtaí díreacha neamhnúicléacha an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde || || || || || || || || || || || || || || || ||
 - Aschur || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
 Fo-iomlán chuspóir sonrach Uimh. 4 Gníomhaíochtaí díreacha neamhnúicléacha an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde || || 32,459 || || 33,108 || || 33,771 || || 34,445 || || 35,134 || || 35,838 || || 36,554 || || 241,311
 CUSPÓIR SONRACH Uimh. 5 “Triantán an eolais a chomhtháthú” (An Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht) || || || || || || || || || || || || || || || ||
 - Aschur || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
 Fo-iomlán chuspóir sonrach Uimh. 5 “Triantán an eolais a chomhtháthú” (An Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht) || || 267,5 || || 324,050 || || 389,380 || || 472,280 || || [497,46] || || [554,832] || || [599,777] || || 1453,199
 || || || || || || || || || || || || || || || ||
 COSTAS IOMLÁN || || 9570,455 || || 10155,782 || || 10814,513 || || 11489,691 || || 12194,753 || || 12926,590 || || 13668,077 || || 80819,860
 3.2.3. An tionchar a mheastar a
 bheidh ar leithreasaí de chineál riaracháin
 3.2.3.1. Achoimre
 –
 ̈ Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‐úsáidfear leithreasaí de
 chineál riaracháin
 –
 þ Éilíonn an togra/tionscnamh go n‐úsáidfear leithreasaí de
 chineál riaracháin mar a mhínítear thíos:
 EUR milliúin (go dtí
 an 3ú deachúil)
 || Bliain 2014 [51] || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || IOMLÁN
 CEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach
 Acmhainní daonna || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach
 Caiteachas riaracháin eile || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach
 Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach || neamhbhainteach
 Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 5[52] den chreat airgeadais ilbhliantúil || || || || || || || ||
 Acmhainní daonna* || 581,406 || 655,330 || 692,112 || 734,426 || 772,821 || 810,108 || 856,892 || 5103,095
 Caiteachas eile de chineál riaracháin* || 210,266 || 235,449 || 247,589 || 261,622 || 274,237 || 286,415 || 301,868 || 1817,447
 Fo-iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 5 den chreat airgeadais ilbhliantúil || 791,672 || 890,779 || 939,701 || 996,048 || 1047,058 || 1096,523 || 1158,760 || 6920,545
 IOMLÁN** || 791,672 || 890,779 || 939,701 || 996,048 || 1047,058 || 1096,523 || 1158,760 || 6920,545
 * Tá na figiúirí sin bunaithe ar úsáid atá beagnach
 iomlán de na caiteachais riaracháin uasta atá údaraithe dá ndéantar foráil sa
 bhunús dlí. Cuirtear i láthair iad chun críocha léiriúcháin i dtéarmaí líon an
 phearsanra a d’fhéadfaí a bheith fostaithe leis na suimeanna sin.
 ** D’fhéadfaí na figiúirí sin a choigeartú
 mar thoradh ar an nós imeachta seachtraithe atá beartaithe.
 3.2.3.2. Na hacmhainní daonna a mheastar
 a bheidh riachtanach
 –
 ̈ Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‐úsáidfear acmhainní daonna
 –
 þ Éilíonn an togra/tionscnamh go n‐úsáidfear acmhainní daonna an
 Choimisiúin mar a mhínítear thíos:
 Tá an meastachán sloinnte i méideanna iomlána
 (nó go dtí an 1ú deachúil ar a mhéad)
 || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020
  Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus gníomhairí sealadacha) ||
 XX 01 01 01 (Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin) || 100 || 100 || 100 || 100 || 100 || 100 || 100
 XX 01 01 02 (Toscaireachtaí) || || || || || || ||
 XX 01 05 01 (Taighde indíreach)** || 1681 || 1681 || 1681 || 1681 || 1681 || 1681 || 1681
 10 01 05 01 (Taighde díreach) || 1390 || 1390 || 1390 || 1390 || 1390 || 1390 || 1390
  Pearsanra seachtrach (i gcoibhéis lánaimseartha: FTE)[53] ||
 XX 01 02 01 (CA, INT, SNE ón “gciste iomlánaíoch") || || || || || || ||
 XX 01 02 02 (CA, INT, JED, LA agus SNE sna toscaireachtaí) || || || || || || ||
 XX 01 04 bb [54] || - sa Cheanncheathrú[55] || || || || || || ||
 - i dtoscaireachtaí || || || || || || ||
 XX 01 05 02 (CA, INT, SNE – Taighde indíreach)* || 867 || 867 || 867 || 867 || 867 || 867 || 867
 10 01 05 02 (CA, INT, SNE – Taighde díreach) || 593 || 593 || 593 || 593 || 593 || 593 || 593
 Línte buiséid eile (sonraigh) || || || || || || ||
 IOMLÁN || 4631 || 4631 || 4631 || 4631 || 4631 || 4631 || 4631
 * Déanfar na
 figiúirí thuas a choigeartú i gcomhréir le torthaí an phróisis seachtraithe atá
 beartaithe.
 ** Meastar gurb é
 100 post don phlean bunaíochta don Choimisiún an t‐ualach oibre a
 chomhfhreagraíonn do chur chun feidhme an EIT agus na Nuálaíochta.
 Is é XX an réimse beartais nó an
 teideal buiséid lena mbaineann.
 Comhlíonfar na
 riachtanais acmhainní daonna trí fhoireann ón DG a bhfuil bainistíocht na
 gníomhaíochta faoina cúram cheana agus/nó atá ath‐imlonnaithe taobh
 istigh den DG, mar aon le haon leithdháileadh breise a d'fhéadfaí a thabhairt
 don DG atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le
 leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.
 Cur síos ar na cúraimí a bheidh le déanamh:
 Oifigigh agus gníomhairí sealadacha || Úsáidfear an líon iomlán oifigeach agus gníomhairí sealadacha le rannchuidiú le cuspóirí “Fís 2020” i rith an phróisis ar fad, ó ullmhú an Cláir Oibre go leathadh deiridh na dtorthaí le linn 2014-2020. Áirítear leis na hacmhainní daonna sin na riachtanais go léir sna modhanna bainistíochta éagsúla atá léirithe i bpointe 1.7 de LFS
 Pearsanra seachtrach || Cabhróidh an líon iomlán pearsanra seachtrach le hoifigigh agus le gníomhairí sealadacha rannchuidiú le cuspóirí “Fís 2020” i rith an phróisis ar fad, ó ullmhú an Cláir Oibre go leathadh deiridh na dtorthaí le linn 2014-2020. Áirítear leis na hacmhainní daonna sin na riachtanais go léir sna modhanna bainistíochta éagsúla atá léirithe i bpointe 1.7 de LFS
 3.2.4. Comhoiriúnacht don chreat
 airgeadais ilbhliantúil reatha
 –
 þ Tá an togra/tionscnamh comhoiriúnach don chreat airgeadais
 ilbhliantúil reatha.
 –
 ̈ Beidh athchlárú an cheannteidil ábhartha sa chreat airgeadais
 ilbhliantúil ag gabháil leis an togra/tionscnamh seo.
 Ní bhaineann le hábhar
 .
 –
 ̈ Éilíonn an togra/tionscnamh go gcuirfear an ionstraim sholúbthachta i
 bhfeidhm nó go ndéanfar athbhreithniú ar an gcreat airgeadais ilbhliantúil[56].
 Ní bhaineann le hábhar
 .
 3.2.5 Ranníocaíochtaí ó thríú
 páirtithe
 –
 Déantar foráil sa togra/tionscnamh maidir le
 cómhaoiniú atá réamh‐mheasta thíos:
 Leithreasaí in EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
 || Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020 || Costas
 Sonraigh an comhlacht cómhaoinithe || Tríú tíortha a bhfuil baint acu leis an gclár ||
 IOMLÁN leithreasaí cómhaoinithe * || pm
 * Níl Comhaontuithe Comhlachais déthaobhacha
 socraithe go fóill agus is é sin an fáth go gcuirfear isteach iad níos déanaí.
 3.3. An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam
 –
 ̈ Níl tionchar airgeadais ar bith ag an togra ar ioncam.
 –
 þ Tá an tionchar airgeadais seo a leanas ag an togra/tionscnamh:
 –
 ̈ ar acmhainní dílse
 –
 þ ar ioncam ilghnéitheach
 EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)
 Líne buiséid ioncaim: || Leithreasaí atá ar fáil don bhliain bhuiséadach leanúnach || Tionchar an togra/tionscnaimh[57]*
 Bliain 2014 || Bliain 2015 || Bliain 2016 || Bliain 2017 || Bliain 2018 || Bliain 2019 || Bliain 2020
 Mír 6011 Mír 6012 Mír 6013 Mír 6031 || || pm || pm || pm || pm || pm || pm || pm
 * Níl Comhaontuithe Comhlachais déthaobhacha
 socraithe go fóill agus is é sin an fáth go gcuirfear isteach iad níos déanaí.
 I gcás ioncaim
 ilghnéithigh shannta, sonraigh na línte buiséid a n‐imrítear tionchar
 orthu.
 02 03 01 Leithreasaí
 arna bhfabhrú ó ranníocaíochtaí le tríú páirtithe
 05 03 01 Leithreasaí
 arna bhfabhrú ó ranníocaíochtaí le tríú páirtithe
 06
 03 01 Leithreasaí arna bhfabhrú ó ranníocaíochtaí le tríú páirtithe
 07
 03 01 Leithreasaí arna bhfabhrú ó ranníocaíochtaí le tríú páirtithe
 08 04 01 Leithreasaí
 arna bhfabhrú ó ranníocaíochtaí le tríú páirtithe
 09 03 01 Leithreasaí
 arna bhfabhrú ó ranníocaíochtaí le tríú páirtithe
 10 02 02 Leithreasaí
 arna bhfabhrú ó ranníocaíochtaí le tríú páirtithe
 15 03 01 Leithreasaí
 arna bhfabhrú ó ranníocaíochtaí le tríú páirtithe
 32 03 01 Leithreasaí
 arna bhfabhrú ó ranníocaíochtaí le tríú páirtithe
 Sonraigh an modh chun an
 tionchar ar ioncam a ríomh.
 Féadfaidh
 stáit chomhlachaithe áirithe rannchuidiú le cistiú forlíontach den chreatchlár
 trí bhíthin comhaontuithe comhlachais. Comhaontófar an modh ríofa sna
 Comhaontuithe Comhlachais sin agus ní gá gurb é an modh ríofa céanna a bheidh i
 ngach comhaontú. Beidh na ríomhanna bunaithe ar OTI an Stáit Chomhlachaithe den
 chuid is mó i gcomparáid le OTI na mBallstát, agus an céatadán sin á chur i
 bhfeidhm ar an mbuiséad foriomlán arna vótáil.
 [1] COIM(2011) 500 leagan deireanach
 [2] IO C , , lch. .
 [3] IO C , , lch. .
 [4] COIM(2010) 2020
 [5] P7 TA(2011)0401
 [6] P7 TA(2011)0236
 [7] P7 TA(2011)0256
 [8] P7 TA(2011)0401
 [9] ERAC 1210/11
 [10] CdR 67/2011
 [11] CESE 1163/2011
 [12] COIM(2011) 48
 [13] COIM(2011) 500
 [14] COIM(2005) 576 leagan deireanach, 11.3.2005
 [15] IO L 124, 30.05.2003, lch. 36
 [16] COIM(2008) 394
 [17] IO L 412, 30.12.2006, lch. 1
 [18] IO L 97, 9.4.2008, lch. 1.
 [19] IO L [], [], lch. []
 [20] IO L 292, 15.11.1996, lch 2.
 [21] ESFRI Strategy Report on Research Infrastructure —
 Roadmap 2010 (Tuarascáil Straitéise an ESFRI ar Bhonneagar Taighde — Plean
 Oibre 2010).
 [22] COIM(2009)512
 [23] COIM(2010) 245
 [24] COIM(2011) 112 leagan deireanach
 [25] COIM(2011) 152
 [26] COIM (2011)0112
 [27] COIM(2011) 112
 [28] COIM(2009) 519
 [29] An Ceathrú Tuarascáil Measúnaithe ón bPainéal
 Idir-rialtasach um Athrú Aeráide (IPCC), 2007, (www.ipcc.ch)
 [30] COIM (2011) 112
 [31] COIM (2009) 147
 [32] COIM (2011) 25
 [33] COIM(2009) 400
 [34] COIM (2007) 575 leagan deireanach
 [35] TREOIR 2008/56/CE
 [36] COIM(2010) 245
 [37] COIM(2010) 491 leagan deireanach
 [38] Scórchlár an Aontais Nuálaíochta 2010.
 [39] COIM(2011) 274 leagan deireanach.
 [40] ABM: Bainistiú de réir gníomhaíochtaí
 – ABB: Bunú an bhuiséid de réir gníomhaíochtaí
 [41] Mar a thagraítear dó in Airteagal 49(6)(a) nó (b)
 den Rialachán Airgeadais.
 [42] Is féidir mionsonraí ar na
 modhanna bainistíochta agus tagairtí don Rialachán Airgeadais a fheiceáil ar
 shuíomh Gréasáin BudgWeb: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html
 [43] Mar a thagraítear dóibh in Airteagal 185 den
 Rialachán Airgeadais.
 [44] http://www.trust-researchers.eu/
 [45] LD = Leithreasaí difreáilte / LN = Leithreasaí
 neamhdhifreáilte
 [46] CSTE: Comhlachas Saorthrádála na hEorpa.
 [47] Tíortha is iarrthóirí agus, nuair is iomchuí, tíortha a
 d'fhéadfadh a bheith ina n‐iarrthóirí ó na Balcáin Thiar.
 [48] Iarrann an tAirmheán Comhpháirteach Taighde líne nua
 buiséid le haghaidh infheistíochta sa bhonneagar. Tógadh an chuid is mó
 d’áiseanna an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde sna 60aidí agus sna 70aidí agus
 níl siad úrscothach níos mó. Mar thoradh air sin, is gá áiseanna nua a thógáil
 agus an bonneagar atá ann cheana a nuachóiriú chun clár oibre ilbhliantúil an
 Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde a dhéanamh i gcomhlíonadh chaighdeáin
 shábháilteacht agus shlándáil an Aontais Eorpaigh, chomh maith leis na cuspóirí
 a bhaineann leis an gcomhshaol in AE/20/20/20. Tá an Infrastructure
 Development Plan 2014-2020 (Plean chun an Bonneagar a Fhorbairt 2014-2020)
 bunaithe ag an Airmheán Comhpháirteach Taighde; sainaithnítear ann na
 riachtanais infheistíochta a bheidh ar gach suíomh de chuid an Airmheáin go dtí
 2020, agus léirítear é sin sa líne nua buiséid atá beartaithe ann.
 [49] Is ionann aschuir agus táirgí agus
 seirbhísí le soláthar (e.g.: líon na malartuithe mac léinn a fhaigheann
 maoiniú, iomlán km de bhóithre a rinneadh, etc.).
 [50] Mar a thuairiscítear i Roinn 1.4.2. “Cuspóirí sonracha...”
 [51] Is í bliain N an bhliain a gcuirtear tús le cur chun
 feidhme an togra/tionscnaimh.
 [52] Cúnamh agus caiteachas teicniúil agus/nó riaracháin ar
 mhaithe le cláir agus/nó gníomhaíochtaí AE (seanlínte "BA"), taighde
 indíreach, taighde díreach a chur chun feidhme.
 [53] CA= Gníomhaire ar conradh; INT= Foireann
 ghníomhaireachta ("Intérimaire"); JED = "Jeune Expert
 en Délégation" (saineolaí óg i dToscaireacht); LA= Gníomhaire áitiúil;
 SNE= Saineolaí náisiúnta ar iasacht;
 [54] Faoin uasteorainn do phearsanra seachtrach ó
 leithreasaí faoi chomhair oibríochtaí (na seanlínte "BA”).
 [55] Le haghaidh na gCistí Struchtúracha, an Chiste Eorpaigh
 Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT) agus an Chiste Eorpaigh Iascaigh
 (CEI) go bunúsach.
 [56] Féach pointí 19 agus 24 den Chomhaontú
 Idirinstitiúideach.
 [57] A fhad a bhaineann le hacmhainní dílse traidisiúnta
 (dleachtanna talmhaíochta, tobhaigh siúcra), ní mór na méideanna a luaitear a
 bheith ina nglanmhéideanna, i.e. méideanna comhlána agus 25 % de chostais
 bhailiúcháin a bhaint.