type: wikipedia

text:
See artikkel kirjeldab Boriss Jeltsini elu kuni parteikarjääri alguseni.
 Boriss Jeltsin sündis 1. veebruaril 1931 Sverdlovski oblastis Talitsa rajoonis Butka külas.
 Isa Nikolai Ignatjevitš Jeltsin (1906) ja ema Klavdija Vassiljevna Jeltsina (Stavrõgina; 1908–1993) olid venelased. Vanemad abiellusid 1926. aastal. Isa oli pikk ja tugeva kehaehitusega. Ta laulis kirikukooris. Naaberkülast Basmanovost ehk Basmanovskojest pärit emal olid sinised silmad ja tumepruun pats, mis ulatus allapoole taljet. Ta oli meistertikkija ning õppis iseseisvalt lugema ja kirjutama. Boriss oli nende esimene laps. Hiljem sündisid vend Mihhail (1937) ja õde Valentina (1944).
 Ühetoalises puumajas, kus Ignat Jeltsin ja tema naine elasid nelja poja – Nikolai, Ivani, Dmitri ja Andrianiga – oli ainult üks voodi, kus magasid vanemad. Pojad magasid põrandal, suvel õlgmadratsitel, talvel lambanahkadel. Kui Nikolai noorik majja elama asus, vabastasid vanemad voodi tema jaoks. Selles voodis sünnitaski Klavdija esimese lapse.
 Ristimiseks ja nime andmiseks viisid vanemad lapse naaberküla kirikusse. Preestril oli võimude luba ristimiseks ainult üks kord kuus, mistõttu kirik oli täis vanemaid, sugulasi ja pealtvaatajaid. Et vanemad pakkusid preestrile puskarit, siis oli preester poisi ristimise ajaks purjus ning unustas lapse ristimisveest välja võtta. Klavdija hakkas karjuma, tormas vaagna juurde ja võttis lapse välja. Poiss oli veel elus. Preester kuulutas, et nii tugev ja võidukas poiss peab saama nimeks Boriss ('sõdalane').
 Mõni nädal hiljem algas kollektiviseerimine.
 Jeltsini vanaisa Ignati Jeltsin, jõukas talupoeg, sepp ja vöörmünder, kes oli 80-aastane ja peaaegu pime, tehti 1930 kulakuks. Tema maja, veski ja muu varandus konfiskeeriti. Ta saadeti 1931 koos naisega asumisele põhja poole Serovi linna lähedale. Koos Borissi vanavanematega küüditati Butka külast veel kümme peret. Mõni kuu hiljem vanaisa suri.
 Sama aasta sügisel võttis riik vastkollektiviseeritud Butka küla elanikelt ära kogu viljasaagi.
 Borissi isa Nikolai otsustas külast igaveseks lahkuda ning sõitis koos perekonnaga ja venna Andrianiga 1932 nii kaugele kui said: üle 1000 km kaugusele Kaasanisse lennukitehase ehitusele. Vennad töötasid kaks aastat puuseppadena. Seejärel nad arreteeriti kui "dekulakiseerunud kulakud" ning mõisteti seal 1934 OGPU troika poolt süüdi "nõukogudevastase propaganda eest"; isa oli kolm aastat vangilaagris ning vabastati sügisel 1936 ennetähtaegselt. Pärast seda ei saanud isa tükk aega tööd, hiljem töötas ehitusel. Ema töötas õmblejana.
 1935 ei suutnud Borissi isa Nikolai vend Ivan, kes oli sepp nagu tema isagi, kolhoosile oma viljanormi tarnida. Ta arreteeriti kui saboteerija ja kahjur ning saadeti asumisele Bereznikisse Permi oblastis 400 km kaugusel Sverdlovskist.
 Vanemad elasid 1930. aastate lõpust 1970. aastate alguseni Permi (Molotovi) oblastis Bereznikis. Nad põgenesid sinna Ivani juurde nälja eest. Isa sai koha kaaliumitehase ehitusel, mis oli teise viisaastaku tähtis projekt.
 Perekond sai toa barakis, väga pikas õhukestest laudadest tehtud majas. Barakk oli tol ajal kõige tavalisem korteritüüp linnas. Jeltsinite barakk koosnes pikast koridorist, kuhu avanes 20 tuba, üks igale perekonnale. Baraki taga oli puuklosett ja kaev, kust saadi vett pesemiseks ja söögitegemiseks.
 Varsti pärast Bereznikisse saabumist, augustis 1937 sündis Borissi vend Mihhail. Jeltsinid ostsid kitse, et lapsed saaksid piima. Kogu perekond koos kitsega magas koos põrandal üksteise vastu surutuna. Kits oli soe nagu ahi ja poisid hoidsid talvel ennast kitse vastas. Sooja barakis ei saanud, sest tuul puhus seintest läbi.
 Kui Jeltsinid kolisid oma esimesse barakki Kaasanis, oli Boriss aastane. Kui ta sai 14-aastaseks, sai perekond omaette korteri.
 Kui isa sai 1930. aastate lõpus töödejuhatajaks, hakkas Jeltsinitel olema piisavalt süüa. Kuid esimesel sõjatalvel (1941-1942) tuli nälg tagasi. Bereznikis said töölised 800 g leiba päevas ning nende perekonnaliikmed 400 g. Peale leiva oli väga vähe midagi süüa.
 Klavdija õmbles naabritele ning sai mõnikord tasuks leiba. Kits oma rasvase piimaga (mida oli küll päevas alla liitri), aitas lastel ellu jääda.
 10-aastane Boriss istus koolist koju tulles nurka ja oigas vahet pidamata: "Mul on nälg."
 Selleks ajaks oli Borissil hulk kohustusi. Ta pidi tooma kaevult vett, hoidma vend Mihhaili (ja hiljem õde Valentinat, kes sündis juulis 1944), keetma lõunaks kartuleid, pesema nõusid ja pühkima põrandat.
 Suvisel koolivaheajal käis Boriss koos emaga ümberkaudsetes kolhoosides heina tegemas. Nad niitsid mõnelt hektarilt heina ja panid kuhja. Selle eest ei makstud, kuid poole heina võis endale võtta. Jeltsinid müüsid heina talupoegadele ja ostsid leiba.
 Väljaspool barakki oli töölisasula vaene keskkond mustuse, nälja, joomise, naiste peksmise, pisivarguste ja roppustega. Selles keskkonnas sai end maksma panna ainult füüsilise jõuga. Kaastunnet ei olnud oodata. Iga füüsilise defekti pärast pilgati. Et vabaneda kiusamisest, tuli näidata otsustavust iga solvamise või füüsilise kallaletungi eest halastamatult kätte maksta.
 Kambajuhil pidi olema kaks omadust. Esimene oli füüsiline julgus: hoolimatus võimalikust ohust, vigastusest, isegi surmast. Teine omadus oli väljakutse esitamine täiskasvanute maailmale nii koolis, tänaval kui ka kodus.
 Boriss oli igasuguste ohtlike meeleavalduste eestvedajate seas. Sõja ajal tuli paaril poisil pähe mõte käsigranaat koost lahti võtta, et vaadata, mis seal sees on. 11-aastane Boriss võttis enda peale ülesande varastada relvalaost granaat.
 Öösel ronis ta kolme okastraadi alt läbi. Kui tunnimees oli teisel pool hoonet, saagis ta aknatrelli läbi. Ta hüppas sisse, varastas kaks granaati ja tuli tagasi, oodates kogu aeg, et selja tagant tulistatakse. Järgmisel päeval hakkas Boriss metsas granaati koost lahti võtma, samal ajal kui teised poisid seisid ettevaatlikult saja meetri kaugusel. Kui Boriss oli mõned korrad haamriga löönud, siis granaat plahvatas.
 Haiglas eemaldas kirurg Borissi vasaku käe pöidla ja nimetissõrme tömbid. Selle vigastuse tõttu vabastati Jeltsin sõjaväeteenistusest.
 Mängukaaslased hakkasid Borissi vigase käe pärast narrima. Jeltsin häbenes oma kätt ka aastaid hiljem.
 Jeltsin osales suurtes kaklustes, kus võis olla isegi sada osavõtjat. Ühes kakluses löödi teda pika puuga vastu nägu, nii et ta jäi oimetult lebama. Kaaslased kandsid ta koju. Sellest ajast paistab Jeltsini näol silma murtud nina.
 Boriss õppis Puškini-nimelises Berezniki keskkoolis. Jeltsin õppis hästi, kuid oli üks ulakamatest poistest. Viiendas klassis, kui Boriss oli 11-aastane, hüppas kogu klass tema järel aknast välja ja peitis ennast lattu, samal ajal kui õpetaja tormas neid taga otsides mööda koolimaja ringi. Teine kord puistati õpetajale tooli peale väikseid grammofoninõelu.
 Kodus anti Borissile koerustükkide eest tõsiselt naha peale. Kui isa kuulis poisi pahateost, võttis ta rihma, lausumata sõnagi. Ema nuttis, palus halastust ja püüdis poega varjata. Ta lükati toast välja ja uks pandi lukku. Boriss pidi püksid maha võtma ja pikali heitma. Kuigi isa metoodiliselt peksis, ei tulnud poja suust piiksugi. See vihastas isa veel rohkem. Karistamine lõppes tavaliselt siis, kui ema pääses tuppa ja lükkas isa eemale.
 Seitsmeklassilise kooli lõpetamisel palus 14-aastane Jeltsin sõna. 1945. aastal oli avalik kõnelemine terrori tõttu väga haruldane. Poisile anti siiski sõna, sest ta oli viiemees ning kõik arvasid, et tema sõnavõtt on kooskõlastatud. Oodati, et ta tänab parteid ja "laste parimat sõpra" Stalinit "kuldse lapsepõlve" eest. Jeltsin tänaski lühidalt kõiki. Seejärel ta ütles, et üks õpetajatest piinab vaimselt lapsi. See on košmaarne õpetaja, kes lööb lapsi raske joonlauaga, alandab neid ja käsib neil oma sea jaoks toidujäätmeid otsida. Aktus lõpetati ruttu ära.
 Järgmisel päeval kutsuti Borissi isa direktori juurde ning öeldi, et poisi lõputunnistus ning ühtlasi luba keskkooli astuda on tühistatud. Boriss ei aktsepteerinud seda otsust ning kaebas kooli juhtkonna peale. Jeltsini asja uurimiseks moodustati komisjon. Õpetaja, keda Boriss oli süüdistanud, kõrvaldati ametist ning poisile anti tunnistus tagasi. Ent poisil oli viite kõrval korralikkuse hinne kaks. Jeltsin lõpetas keskkooli viitega enamikus ainetes.
 Poisina oli Boriss, kes polnud kunagi merd näinud, tahtnud hakata meremeheks, kuid ta mõtles ümber ja otsustas ehitusinseneri eriala kasuks. Sisseastumiseksamitel Uurali Polütehnilisse Instituuti Sverdlovskis, kus õppis 5000 üliõpilast, sai ta kaks viit ja kaks nelja. Septembris 1949 asus ta elama ühiselamusse ja alustas kõrgkooliõpinguid.
 Niisiis puutus Jeltsin 18-aastasena esimest korda kokku Sverdlovski linnaga, kuhu ta jäi 36 aastaks.
 Borissil oli voodi kuuekohalises ühiselamutoas ja stipendium, mis oli esimesel kursusel 290 rubla ja tõusis viiendaks kursuseks 790 rublani. Kilo liha maksis 40 rubla, kilo võid maksis 25 rubla ja leivapäts maksis 3 rubla. Vanemad andsid lisaks 250 rubla kuus. Kui raha sai otsa, laaditi raudteevaguneid.
 Kogu instituudis õppimise aja vastutas Jeltsin instituudi komsomolikomitee liikmena spordiürituste korraldamise eest kogu instituudis.
 Kui üliõpilased otsustasid paluda üheks eriti raskeks eksamiks valmistumiseks rohkem aega, juhtis Jeltsin delegatsiooni, mis selle nõudmise professorile esitas. Professor Boriss Speranski tasus Jeltsinile sellega, et pani talle ühe vähestest neljadest õpingute jooksul.
 Boriss oli ka pulmavanem kursusekaaslaste pulmades. Ta tegi ka muudes olukordades palju nalju, näiteks võttis istuda tahtjalt tooli alt ära või kallas sisenejale kausitäie vett kaela. Kui temalt hiljem küsiti, miks ta nii harva naeratab, vastas Jeltsin, et kuigi ta on sisimas optimist, naeris ta end tudengipõlves tühjaks.
 Esimesel õpinguaastal võttis Jeltsin puupaljana ette seiklusrikka reisi mööda Nõukogude Liitu, reisides põhiliselt rongikatusel.
 1955 lõpetas Jeltsin Sverdlovskis Kirovi-nimelises Uurali Polütehnilises Instituudis ehituseriala. Diplomitöö teema oli "Teletorn". Instituudis õppimise ajal mängis Jeltsin Nõukogude Liidu kõrgliigas võrkpalli.
 6. septembril 1955 asus Jeltsin ehitusel tööle. Ta ei tahtnud vastu võtta meistri kohta, vaid selgitas töödejuhatajale, et instituut ei ole teda ette valmistanud tegelikuks tööks ehitusel.
 Ta palus aasta, et õppida ära kõik põhilised ehitaja elukutsed. Ta teadis, et ilma selleta võib iga brigadir teda "ümber oma sõrme mähkida". Jeltsinil võimaldatigi seda. Järgmise aasta jooksul ta õppis müüriladujaks, betoonisegajaks, veoautojuhiks, puusepaks, laudsepaks, klaasijaks, krohvijaks, maalriks ja kraanajuhiks. Ta töötas poolteist, mõnikord kaks vahetust päevas. Töölised naersid tema üle, kuid õpetasid talle ametid selgeks. Selle aja jooksul elas ta korduvalt läbi väga ohtlikke olukordi, kuid tegutses otsustavalt.
 Jeltsin töötas paljudel Uurali ehitustel. Ta tegi kiiresti karjääri. 32-aastaselt oli ta juba tuhandete töötajatega elamuehituskombinaadi direktor.


type: contracts

jurisdiction: EU

text:
 24.10.2008
 NL
 Publicatieblad van de Europese Unie
 L 281/32
 BESLUIT Nr. 2/2008 VAN HET GEMENGD COMITÉ EG-ZWITSERLAND
 van 24 september 2008
 tot vervanging van de tabellen III en IV b) van protocol nr. 2
 (2008/811/EG)
 HET GEMENGD COMITÉ,
 Gelet op de Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat, ondertekend in Brussel op 22 juli 1972, hierna „de overeenkomst” genoemd, zoals gewijzigd bij de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat tot wijziging van de overeenkomst, wat de bepalingen betreffende verwerkte landbouwproducten betreft, ondertekend in Luxemburg op 26 oktober 2004, en op protocol nr. 2 daarbij, met name op artikel 7,
 Overwegende hetgeen volgt:
 (1)
 Voor de uitvoering van protocol nr. 2 bij de overeenkomst stelt het Gemengd Comité de binnenlandse referentieprijzen voor de overeenkomstsluitende partijen vast.
 (2)
 Op de binnenlandse markten van de overeenkomstsluitende partijen zijn de feitelijke prijzen van de grondstoffen waarvoor prijscompenserende maatregelen worden toegepast, gewijzigd.
 (3)
 De referentieprijzen en bedragen in de tabellen III en IV b) in protocol nr. 2 moeten daarom dienovereenkomstig worden aangepast.
 (4)
 Aangezien de markten naar verwachting volatiel zullen blijven, zullen de partijen om de twee maanden informatie uitwisselen over de binnenlandse prijzen en als er aanzienlijke verschillen worden geconstateerd, kan dit besluit worden gewijzigd,
 BESLUIT:
 Artikel 1
 In protocol nr. 2 worden de tabellen III en IV b) vervangen door de tabellen in de bijlagen I en II bij dit besluit.
 Artikel 2
 Dit besluit is van toepassing met ingang van 1 augustus 2008.
 Gedaan te Brussel, 24 september 2008.
 Voor het Gemengd Comité
 De voorzitter
 Jacques DE WATTEVILLE
 BIJLAGE I
 „TABEL III
 Binnenlandse referentieprijzen van de Gemeenschap en Zwitserland
 Agrarische grondstof
 Binnenlandse referentieprijs van Zwitserland
 CHF per 100 kg nettogewicht
 Binnenlandse referentieprijs van de Gemeenschap
 CHF per 100 kg nettogewicht
 Artikel 4, lid 1
 Toegepast door Zwitserland Verschil referentieprijs Zwitserland/Gemeenschap
 CHF per 100 kg nettogewicht
 Artikel 3, lid 3
 Toegepast door de Gemeenschap Verschil referentieprijs Zwitserland/Gemeenschap
 EUR per 100 kg nettogewicht
 Zachte tarwe
 63,43
 43,07
 20,35
 0,00
 Harde tarwe
 93,28
 92,08
 1,20
 0,00
 Rogge
 61,46
 38,33
 23,15
 0,00
 Gerst
 48,94
 48,94
 0,00
 0,00
 Mais
 35,16
 35,16
 0,00
 0,00
 Meel van zachte tarwe
 112,50
 68,75
 43,75
 0,00
 Vollemelkpoeder
 678,50
 482,57
 195,95
 0,00
 Mageremelkpoeder
 555,19
 388,12
 167,05
 0,00
 Boter
 1 005,04
 461,82
 543,20
 0,00
 Witte suiker
 Eieren (1)
 255,00
 205,50
 49,50
 0,00
 Verse aardappelen
 42,00
 23,80
 18,20
 0,00
 Plantaardig vet (2)
 390,00
 160,00
 230,00
 0,00
 (1) Afgeleid van de prijzen voor vloeibare vogeleieren uit de schaal, vermenigvuldigd met een factor 0,85.
 (2) Prijzen voor plantaardige vetten (voor bakkerijen en de voedingsmiddelenindustrie) met een vetgehalte van 100 %.”
 BIJLAGE II
 „TABEL IV
 b)
 Basisbedragen voor de agrarische grondstoffen die bij de berekening van de agrarische elementen in aanmerking worden genomen:
 Agrarische grondstof
 Toegepast door Zwitserland artikel 3, lid 2
 Basisbedrag
 CHF per 100 kg nettogewicht
 Toegepast door de Gemeenschap artikel 4, lid 2
 Basisbedrag
 EUR per 100 kg nettogewicht
 Zachte tarwe
 17,00
 0,00
 Harde tarwe
 1,00
 0,00
 Rogge
 20,00
 0,00
 Gerst
 0,00
 0,00
 Mais
 0,00
 0,00
 Meel van zachte tarwe
 37,00
 0,00
 Vollemelkpoeder
 167,00
 0,00
 Mageremelkpoeder
 142,00
 0,00
 Boter
 462,00
 0,00
 Witte suiker
 0,00
 0,00
 Eieren
 36,00
 0,00
 Verse aardappelen
 15,00
 0,00
 Plantaardig vet
 196,00
 0,00”


type: caselaw

text:
 30.12.2006
 FR
 Journal officiel de l'Union européenne
 C 326/1
 Prestation de serment des nouveaux membres de la Cour
 (2006/C 326/01)
 Nommés juges à la Cour de justice des Communautés européennes par décision des représentants des gouvernements des États membres des Communautés européennes du 6 avril 2006 (1) et du 6 juillet 2006 (2), pour la période du 7 octobre 2006 au 6 octobre 2012, M. Bonichot, Mme Lindh et M. von Danwitz ont prêté serment devant la Cour le 6 octobre 2006.
 Nommés avocats généraux à la Cour de justice des Communautés européennes par décision des représentants des gouvernements des États membres des Communautés européennes du 6 avril 2006 (1), pour la période du 7 octobre 2006 au 6 octobre 2012, M. Bot, M. Mazák et Mme Trstenjak ont prêté serment devant la Cour le 6 octobre 2006.
 (1) JO L 104 du 13 avril 2006, p. 39.
 (2) JO L 215 du 5 août 2006, p. 30.


text:
 30.6.2015
 PL
 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
 L 166/170
 Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny w świetle międzynarodowego prawa publicznego. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu należy sprawdzać w najnowszej wersji dokumentu EKG ONZ dotyczącego statusu TRANS/WP.29/343, dostępnej pod adresem:
 http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html
 Regulamin nr 120 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji silników spalinowych montowanych w ciągnikach rolniczych i leśnych oraz w maszynach samojezdnych nieporuszających się po drogach, w zakresie pomiaru mocy netto, momentu obrotowego netto oraz jednostkowego zużycia paliwa [2015/1000]
 Obejmujący wszystkie obowiązujące teksty, w tym:
 Serię 01 poprawek do regulaminu – data wejścia w życie: 26 lipca 2012 r.
 SPIS TREŚCI
 REGULAMIN
 1.
 Zakres
 2.
 Definicje
 3.
 Wystąpienie o homologację
 4.
 Homologacja
 5.
 Specyfikacje i badania
 6.
 Zgodność produkcji
 7.
 Sankcje z tytułu niezgodności produkcji
 8.
 Zmiana i rozszerzenie homologacji typu silnika lub rodziny silników
 9.
 Ostateczne zaniechanie produkcji
 10.
 Nazwy i adresy placówek technicznych upoważnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy organów udzielających homologacji typu
 ZAŁĄCZNIKI
 1
 Podstawowe właściwości silnika spalinowego i ogólne informacje o przebiegu badań
 2
 Zawiadomienie
 3
 Wzór znaków homologacji
 4
 Metoda pomiaru mocy netto silnika spalinowego
 5
 Podstawowe właściwości rodziny silników
 6
 Kontrola zgodności produkcji
 7
 Dane techniczne paliw wzorcowych
 1. ZAKRES
 1.1. Niniejszy regulamin dotyczy przedstawienia, jako funkcji prędkości silnika, krzywych mocy, momentu obrotowego i jednostkowego zużycia paliwa przy pełnym obciążeniu podanym przez producenta dla silników spalinowych przeznaczonych do stosowania:
 1.1.1.
 w pojazdach kategorii T (1);
 1.1.2.
 w maszynach samojezdnych nieporuszających się po drogach (1), używanych ze zmienną lub stałą prędkością.
 1.2. Silniki spalinowe należą do jednej z poniższych kategorii:
 1.2.1.
 silniki z tłokami o ruchu posuwisto-zwrotnym (o zapłonie iskrowym albo samoczynnym), z wyłączeniem silników bezkorbowych;
 1.2.2.
 silniki tłokowe rotacyjne (o zapłonie iskrowym albo samoczynnym).
 2. DEFINICJE
 2.1.
 „Homologacja silnika” oznacza homologację typu silnika w zakresie jego mocy netto zmierzonej zgodnie z procedurą określoną w załączniku 4 do niniejszego regulaminu.
 2.2.
 „Homologacja rodziny silników” oznacza homologację członków rodziny silników w zakresie ich mocy netto zgodnie z procedurą określoną w załączniku 5 lub 6 do niniejszego regulaminu.
 2.3.
 „Typ silnika” oznacza kategorię silników, które nie różnią się pod względem podstawowych właściwości określonych w dodatku 3 do załącznika 1 do niniejszego regulaminu.
 2.4.
 „Rodzina silników” oznacza grupę silników danego producenta, które poprzez swoją konstrukcję spełniają kryteria przynależności do grupy określone w załączniku 5 do niniejszego regulaminu.
 2.5.
 „Silnik macierzysty” oznacza silnik wybrany z rodziny silników w taki sposób, że spełnia on wymagania określone w załączniku 5 do niniejszego regulaminu.
 2.6.
 „Moc netto” oznacza moc uzyskaną na stanowisku badawczym na końcu wału korbowego lub jego odpowiednika przy odpowiedniej prędkości silnika z urządzeniami pomocniczymi i wyposażeniem wymienionymi w tabeli 1 załącznika 4 do niniejszego regulaminu, ustaloną w warunkach atmosferycznych odniesienia.
 2.7.
 „Moc znamionowa netto” oznacza moc netto silnika zadeklarowaną przez producenta dla prędkości znamionowej.
 2.8.
 „Maksymalna moc netto” oznacza maksymalną wartość mocy netto mierzoną przy pełnym obciążeniu silnika.
 2.9.
 „Prędkość znamionowa” oznacza maksymalną prędkość silnika przy pełnym obciążeniu, na jaką zezwala regulator obrotów zgodnie z projektem producenta, lub, jeżeli taki regulator nie występuje, prędkość, przy której silnik wytwarza maksymalną moc, zgodnie ze wskazaniami producenta.
 2.10.
 „Prędkość, przy której uzyskiwana jest maksymalna moc netto” oznacza prędkość obrotową, przy której silnik osiąga maksymalną moc netto, zgodnie ze wskazaniami producenta.
 2.11.
 „Prędkość, przy której uzyskiwany jest maksymalny moment obrotowy” oznacza prędkość obrotową, przy której silnik osiąga maksymalny moment obrotowy, zgodnie ze wskazaniami producenta.
 2.12.
 „Maksymalny moment obrotowy” oznacza maksymalną wartość momentu obrotowego netto mierzonego przy pełnym obciążeniu silnika.
 3. WYSTĄPIENIE O HOMOLOGACJĘ
 3.1. Wniosek o homologację typu silnika lub rodziny silników w odniesieniu do pomiaru mocy netto jest przedkładany przez producenta lub jego należycie upoważnionego przedstawiciela.
 3.2. Do wniosku należy dołączyć wymienione poniżej dokumenty w trzech egzemplarzach: opis typu silnika lub rodziny silników zawierający wszystkie istotne dane, o których mowa w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
 3.3. Silnik reprezentatywny dla typu silnika będącego przedmiotem homologacji lub w przypadku rodziny silników silnik macierzysty należy wraz z urządzeniami określonymi w załączniku 4 do niniejszego regulaminu przedłożyć placówkom technicznym prowadzącym badania homologacyjne.
 4. HOMOLOGACJA
 4.1. Homologacji typu silnika lub rodziny silników udziela się, jeśli moc silnika przedstawionego do homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem została zmierzona zgodnie ze specyfikacją opisaną w pkt 5 poniżej.
 4.2. Każdemu homologowanemu typowi silnika lub homologowanej rodzinie silników należy nadać numer homologacji. Dwie pierwsze cyfry takiego numeru (obecnie 01, co odpowiada regulaminowi w tej wersji) wskazują serię poprawek uwzględniających najnowsze w chwili udzielania homologacji istotne zmiany w regulaminie dostosowujące go do postępu technicznego. Ta sama Umawiająca się Strona Porozumienia nie może nadać tego samego numeru innemu typowi silnika lub rodzinie silników.
 4.3. Zawiadomienie o udzieleniu, rozszerzeniu lub odmowie homologacji typu silnika lub rodziny silników zgodnie z niniejszym regulaminem zostaje przekazane Stronom Porozumienia z 1958 r. stosującym niniejszy regulamin na formularzu zgodnym ze wzorem przedstawionym w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.
 4.4. Na każdym silniku zgodnym z typem silnika lub rodziną silników homologowanych zgodnie z niniejszym regulaminem, w widocznym i łatwo dostępnym miejscu, określonym w formularzu homologacji, umieszcza się międzynarodowy znak homologacji składający się z:
 4.4.1.
 okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wyróżniający państwo, które udzieliło homologacji (2);
 4.4.2.
 numeru niniejszego regulaminu, a następnie litery „R”, myślnika i numeru homologacji umieszczonych z prawej strony okręgu opisanego w pkt 4.4.1.
 Zamiast umieszczania na silniku znaków i symboli homologacji, producent może załączyć do silnika homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem dokument zawierający niezbędne informacje umożliwiające umieszczenie na pojeździe znaków i symbolu homologacji.
 4.5. Jeżeli silnik jest zgodny z typem homologowanym lub rodziną homologowaną zgodnie z jednym lub większą liczbą regulaminów stanowiących załączniki do Porozumienia w państwie, które udzieliło homologacji na podstawie niniejszego regulaminu, symbol podany w pkt 4.4.1 nie musi być powtarzany; w takim wypadku dodatkowe numery i symbole wszystkich regulaminów, zgodnie z którymi udzielono homologacji w kraju, w którym udzielono homologacji na podstawie niniejszego regulaminu, umieszcza się w kolumnach pionowych z prawej strony symbolu opisanego w pkt 4.4.1.
 4.6. Znak homologacji umieszcza się na tabliczce znamionowej zamontowanej na homologowanym typie przez producenta lub w jej pobliżu.
 4.7. Przykłady wzoru znaków homologacji przedstawiono w załączniku 3 do niniejszego regulaminu.
 4.8. Na każdym silniku zgodnym z typem silnika lub rodziną silników homologowanych zgodnie z niniejszym regulaminem musi znajdować się, oprócz znaku homologacji:
 4.8.1.
 znak towarowy lub nazwa handlowa producenta silnika;
 4.8.2.
 kod silnika nadany przez producenta.
 5. SPECYFIKACJE I BADANIA
 5.1. Informacje ogólne
 Elementy, które mogą mieć wpływ na moc silnika, należy zaprojektować, skonstruować i zmontować w taki sposób, by w trakcie normalnego użytkowania, pomimo wibracji, na jakie może być narażony, silnik pracował zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu.
 5.2. Opis badań silnika spalinowego
 5.2.1. Badanie mocy netto polega na sprawdzeniu silnika o zapłonie iskrowym przy całkowicie otwartej przepustnicy oraz silnika o zapłonie samoczynnym przy ustawieniu pompy paliwowej wtryskowej na pełną moc, przy czym silnik wyposażony jest zgodnie z wytycznymi zamieszczonymi w tabeli 1 w załączniku 4 do niniejszego regulaminu.
 5.2.2. Pomiary wykonuje się przy wystarczającej liczbie wartości prędkości silnika w celu ustalenia właściwych krzywych mocy, momentu obrotowego i jednostkowego zużycia paliwa, pomiędzy najniższą a najwyższą prędkością silnika zalecaną przez producenta. Zakres prędkości musi obejmować prędkości obrotowe, w których silnik wytwarza moc znamionową netto, moc maksymalną i maksymalny moment obrotowy.
 5.2.3. Stosuje się następujące rodzaje paliwa:
 5.2.3.1.
 Dla silników o zapłonie iskrowym zasilanych benzyną:
 Stosuje się paliwo wzorcowe określone w załączniku 7.
 5.2.3.2.
 Dla silników o zapłonie iskrowym zasilanych LPG:
 5.2.3.2.1.
 W przypadku silnika samoadaptującego się do rodzaju paliwa:
 Używa się paliwa dostępnego na rynku. W przypadku wątpliwości stosuje się jedno z paliw wzorcowych wymienionych w załączniku 7;
 5.2.3.2.2.
 W przypadku silnika bez zdolności samoadaptacji do rodzaju paliwa:
 Stosuje się paliwo wzorcowe wymienione w załączniku 7 z najniższą zawartością C3; lub
 5.2.3.2.3.
 W przypadku silnika oznaczonego dla jednego określonego składu paliwa:
 Stosuje się paliwo zgodne z oznaczeniem silnika.
 5.2.3.2.4.
 Zastosowane paliwo odnotowuje się w sprawozdaniu z badania.
 5.2.3.3.
 Dla silników o zapłonie iskrowym napędzanych gazem ziemnym:
 5.2.3.3.1.
 W przypadku silnika samoadaptującego się do rodzaju paliwa:
 Używa się paliwa dostępnego na rynku. W przypadku wątpliwości stosuje się jedno z paliw wzorcowych wymienionych w załączniku 7;
 5.2.3.3.2.
 W przypadku silnika bez zdolności samoadaptacji do rodzaju paliwa:
 Jedno z paliw dostępnych na rynku z liczbą Wobbego wynoszącą co najmniej 52,6 MJ/m3 (20 °C, 101,3 kPa). W przypadku wątpliwości stosuje się paliwo wzorcowe GR wymienione w załączniku 7, tj. paliwo z najwyższą liczbą Wobbego; lub
 5.2.3.3.3.
 W przypadku silnika oznaczonego z przeznaczeniem dla jednego rodzaju paliwa:
 Stosuje się jedno z paliw dostępnych na rynku z liczbą Wobbego wynoszącą co najmniej 52,6 MJ/m3 (20 °C, 101,3 kPa), jeśli silnik oznaczono dla gazów węglowodorowych (H) lub co najmniej 47,2 MJ/m3 (20 °C, 101,3 kPa), jeśli silnik oznaczono dla gazów płynnych (L). W przypadku wątpliwości stosuje się paliwo wzorcowe GR określone w załączniku 7, jeżeli silnik oznaczono dla gazów węglowodorowych (H), lub paliwo wzorcowe G23, jeżeli silnik jest oznaczony dla gazów płynnych (L), tj. paliwo z najwyższą liczbą Wobbego dla właściwych rodzajów gazu; lub (3)
 5.2.3.3.4.
 W przypadku silnika oznaczonego dla jednego określonego składu paliwa:
 Stosuje się paliwo zgodne z oznaczeniem silnika.
 5.2.3.3.5.
 Zastosowane paliwo odnotowuje się w sprawozdaniu z badania.
 5.2.3.4.
 Dla silników o zapłonie samoczynnym:
 Stosuje się paliwo wzorcowe określone w załączniku 7.
 Wyboru paliwa używanego w badaniu dokonuje się na podstawie wartości granicznych gazów wydechowych, które mają obowiązywać dla danego typu silnika lub rodziny silników. Paliwo wzorcowe wybiera się w następujący sposób według zakresów mocy określonych w regulaminie ustanawiającym jednolite przepisy dotyczące homologacji silników z zapłonem samoczynnym (ZS) przeznaczonych do montażu w ciągnikach rolniczych i leśnych oraz w maszynach samojezdnych nieporuszających się po drogach w zakresie emisji zanieczyszczeń przez silnik:
 Załącznik 7 – Tabela 1 dla zakresów mocy od D do G
 Załącznik 7 – Tabela 2 dla zakresów mocy od H do K
 Załącznik 7 – Tabela 3 dla zakresów mocy od L do R.
 Dla zakresów mocy od H do K można ewentualnie zastosować paliwo wzorcowe określone w załączniku 7 w tabeli 1.
 5.2.4. Pomiar wykonuje się zgodnie z wytycznymi podanymi w załączniku 5 do niniejszego regulaminu.
 5.2.5. Sprawozdanie z badań zawiera wyniki oraz wszystkie obliczenia potrzebne do określenia mocy netto, wymienione w dodatku do załącznika 4 do niniejszego regulaminu, oraz właściwości silnika wymienionych w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.
 5.3. Interpretacja wyników
 5.3.1. Moc netto
 Moc netto zadeklarowana przez producenta dla typu silnika (lub silnika macierzystego) jest akceptowana, jeśli nie różni się więcej niż o wartości określone w poniższej tabeli od skorygowanych wartości zmierzonych przez placówkę techniczną w silniku poddanym badaniom.
 Typ silnika
 Moc znamionowa netto [%]
 Inne punkty pomiarowe na krzywej [%]
 Tolerancja dla prędkości obrotowej silnika [%]
 Ogólnie
 ± 2
 ± 4
 ± 1,5
 Silniki benzynowe o zapłonie iskrowym z regulatorem
 ± 4
 ± 6
 ± 4
 Silniki benzynowe o zapłonie iskrowym bez regulatora
 ± 4
 ± 10
 ± 4
 5.3.2. Prędkość znamionowa
 Prędkość znamionowa deklarowana przez producenta nie może różnić się o więcej niż 100 min– 1 od wartości zmierzonej przez placówkę techniczną w silniku poddanym badaniom. W silnikach benzynowych o zapłonie iskrowym prędkość znamionowa deklarowana przez producenta nie może różnić się od wartości zmierzonej przez placówkę techniczną w silniku poddanym badaniom o więcej niż 150 min– 1 w przypadku silników z regulatorem oraz 350 min– 1 lub 4 % – zależnie od tego, która z tych wartości jest niższa – w przypadku silników bez regulatora.
 5.3.3. Zużycie paliwa
 Krzywa jednostkowego zużycia paliwa deklarowana przez producenta dla typu silnika (lub silnika macierzystego) jest akceptowana, jeśli nie różni się o więcej niż 8 % we wszystkich punktach pomiarowych od wartości zmierzonych dla tych samych punktów przez placówkę techniczną w silniku poddanym badaniom.
 5.3.4. Rodzina silników
 W przypadku zgodności silnika macierzystego z warunkami w pkt 5.3.1 i 5.3.2 ocena zostaje automatycznie rozszerzona na wszystkie zadeklarowane krzywe silników należących do rodziny.
 6. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI
 Procedury zgodności produkcji muszą być zgodne z procedurami określonymi w aneksie 2 do Porozumienia (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2) i następującymi wymaganiami:
 6.1.
 Silniki homologowane zgodnie z niniejszym regulaminem muszą być produkowane w sposób zapewniający ich zgodność z homologowanym typem.
 6.2.
 Należy spełnić minimalne wymagania w zakresie procedur kontroli zgodności produkcji, określone w załączniku 6 do niniejszego regulaminu.
 7. SANKCJE Z TYTUŁU NIEZGODNOŚCI PRODUKCJI
 7.1. Homologacja typu silnika lub rodziny silników udzielona zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta, jeśli wymagania określone w pkt 6.1 powyżej nie są spełnione lub jeśli silnik lub rodzina silników opatrzone znakiem homologacji są niezgodne z homologowanym typem.
 7.2. Jeżeli Umawiająca się Strona Porozumienia z 1958 r. stosująca niniejszy regulamin cofnie uprzednio przez siebie udzieloną homologację, niezwłocznie powiadamia o tym fakcie pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin, za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.
 8. ZMIANA I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI TYPU SILNIKA LUB RODZINY SILNIKÓW
 8.1. O wszelkich modyfikacjach typu silnika lub rodziny silników w odniesieniu do właściwości podanych w załączniku 1 należy powiadomić organ udzielający homologacji typu, który udzielił homologacji typu silnika lub rodziny silników. Organ udzielający homologacji typu może:
 8.1.1.
 uznać, że wprowadzone modyfikacje prawdopodobnie nie będą miały istotnego negatywnego skutku i że w każdym razie silnik nadal spełnia wymogi; lub
 8.1.2.
 zażądać kolejnego sprawozdania z badań od placówki technicznej upoważnionej do ich przeprowadzania.
 8.2. Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin zostają powiadomione o potwierdzeniu lub odmowie udzielenia homologacji, z wyszczególnieniem zmian, zgodnie z procedurą określoną w pkt 4.3 powyżej.
 8.3. Organ udzielający homologacji typu, który udziela rozszerzenia homologacji, nadaje numer seryjny każdemu takiemu rozszerzeniu i powiadamia o nim pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.
 9. OSTATECZNE ZANIECHANIE PRODUKCJI
 Jeśli posiadacz homologacji całkowicie zaprzestaje produkcji typu silnika lub rodziny silników homologowanych zgodnie z niniejszym regulaminem, informuje o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu stosownego zawiadomienia wyżej wymieniony organ powiadamia o tym pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.
 10. NAZWY I ADRESY PLACÓWEK TECHNICZNYCH UPOWAŻNIONYCH DO PRZEPROWADZANIA BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ NAZWY I ADRESY ORGANÓW UDZIELAJĄCYCH HOMOLOGACJI TYPU
 Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin przekazują Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy placówek technicznych upoważnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych lub nazwy i adresy organów udzielających homologacji typu, które udzielają homologacji i którym należy przesyłać wydane w innych państwach zawiadomienia poświadczające udzielenie, rozszerzenie lub odmowę udzielenia homologacji.
 (1) Zgodnie z definicją zawartą w ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3), dokument ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.2, pkt 2 – www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html
 (2) Numery wyróżniające Umawiających się Stron Porozumienia z 1958 r. podano w załączniku 3 do ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3), dokument ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.3 – www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html
 (3) „Liczba Wobbego (dolna Wl; lub górna Wu)” oznacza stosunek wartości ciepła właściwego gazu na jednostkę objętości do pierwiastka kwadratowego jego gęstości względnej w tych samych warunkach odniesienia:
 ZAŁĄCZNIK 1
 Podstawowe właściwości silnika spalinowego i ogólne informacje o przebiegu badań
 Silnik macierzysty/typ silnika (1): ...
 1. Informacje ogólne
 1.1. Marka (nazwa przedsiębiorstwa): ...
 1.2. Typ i opis handlowy silnika macierzystego oraz (jeżeli dotyczy) rodziny silnika(-ów) (2): ...
 1.3. Kod typu nadany przez producenta oznaczony na silniku(-ach) (2): ...
 1.4. Wyszczególnienie urządzeń napędzanych przez silnik (2): ...
 1.5. Nazwa i adres producenta: ...
 1.6. Nazwa i adres upoważnionego przedstawiciela producenta (jeżeli występuje): ...
 1.7. Umiejscowienie, kodowanie i sposób mocowania znaków identyfikacyjnych silnika: ...
 1.8. Usytuowanie i metoda umieszczania znaku homologacji: ...
 1.9. Adresy zakładów montażowych: ...
 2. Załączniki
 2.1. Podstawowe właściwości silnika macierzystego (silników macierzystych) (zob. dodatek 1) ...
 2.2. Podstawowe właściwości rodziny silników (zob. dodatek 2) ...
 2.3. Podstawowe właściwości typów silników w rodzinie (zob. dodatek 3) ...
 3. Właściwości związanych z silnikiem części maszyn samojezdnych (jeżeli dotyczy) ...
 4. Zdjęcia silnika macierzystego ...
 5. Wykaz innych załączników:
 5.1.
 Dodatek 1/Dodatek 2/Dodatek 3 (1)
 5.2.
 Deklarowane krzywe mocy, momentu obrotowego i jednostkowego zużycia paliwa silnika/silnika macierzystego oraz silników w rodzinie (1)
 5.3.
 Inne ewentualne załączniki: ...
 (1) Niepotrzebne skreślić.
 (2) Wykaz typów i modeli.
 Dodatek 1
 PODSTAWOWE WŁAŚCIWOŚCI SILNIKA/SILNIKA MACIERZYSTEGO
 (1)
 1. Opis silnika
 1.1. Producent: ...
 1.2. Kod silnika nadany przez producenta: ...
 1.3. Zasada działania: zapłon iskrowy/zapłon samoczynny, czterosuwowy/dwusuwowy (1)
 1.4. Średnica (2): ... mm
 1.5. Skok tłoka (2): ... mm
 1.6. Liczba i układ cylindrów oraz kolejność zapłonu: ...
 1.7. Pojemność skokowa silnika (3): ... cm3
 1.8. Stopień sprężania (4): ...
 1.9. Opis systemu spalania: ...
 1.10. Rysunek (rysunki) komory spalania i denka tłoka: ...
 1.11. Minimalne pole przekroju poprzecznego otworów dolotowych i wylotowych: ...
 1.12. Układ chłodzenia: ciecz/powietrze (1)
 1.12.1. Ciecz
 1.12.1.1. Własności fizyczne cieczy: ...
 1.12.1.2. Pompa(-y) cyrkulacyjna(-e): tak/nie (1)
 1.12.1.3. Dane techniczne lub marka(-i) i typ(-y) (w stosownych przypadkach): ...
 1.12.1.4. Przełożenie(-a) napędu (w stosownych przypadkach): ...
 1.12.2. Powietrze
 1.12.2.1. Dmuchawa: tak/nie (1)
 1.12.2.2. Dane techniczne lub marka(-i) i typ(-y) (w stosownych przypadkach): ...
 1.12.2.3. Przełożenie(-a) napędu, (w stosownych przypadkach): ...
 1.13. Temperatura dopuszczona przez producenta
 1.13.1. Chłodzenie cieczą: maksymalna temperatura na wylocie: ... K
 1.13.2. Chłodzenie powietrzem: punkt odniesienia: ...
 1.13.3. Maksymalna temperatura w punkcie odniesienia: ... K
 1.13.4. Maksymalna temperatura ładunku powietrza przy wylocie chłodnicy międzystopniowej (jeśli ma zastosowanie): ... K
 1.13.5. Maksymalna temperatura gazów wydechowych w miejscu rury (rur) wydechowej(-ych) sąsiadującym z kołnierzem(-ami) kolektora(-ów) wydechowego(-ych): ... K
 Temperatura oleju smarującego
 :
 minimalna: ... K
 maksymalna: ... K
 1.14. Doładowanie: tak/nie (1)
 1.14.1. Marka: ...
 1.14.2. Typ: ...
 1.14.3. Opis układu (np. maksymalne ciśnienie doładowania, upust, w stosownych przypadkach):
 1.14.4. Chłodnica międzystopniowa: tak/nie (1)
 1.15. Układ wlotowy: maksymalny dopuszczalny spadek ciśnienia układu wlotowego przy znamionowej prędkości obrotowej i pełnym obciążeniu silnika: ... kPa
 1.16. Układ wylotowy: maksymalne dopuszczalne przeciwciśnienie w układzie wylotowym przy znamionowej prędkości obrotowej i pełnym obciążeniu silnika: ... kPa
 2. Środki ograniczające zanieczyszczenie powietrza
 2.1. Układ recyrkulacji gazów ze skrzyni korbowej: tak/nie (1)
 2.2. Dodatkowe urządzenia zapobiegające zanieczyszczeniom (jeżeli występują i jeżeli nie są uwzględnione w innej pozycji)
 2.2.1. Reaktor katalityczny: tak/nie (1)
 2.2.1.1. Marka/marki: ...
 2.2.1.2. Typ/typy: ...
 2.2.1.3. Liczba reaktorów katalitycznych i ich elementów: ...
 2.2.1.4. Wymiary i pojemność reaktora(-ów) katalitycznego(-ych): ...
 2.2.1.5. Typ działania katalizatora: ...
 2.2.1.6. Całkowita zawartość metali szlachetnych: ...
 2.2.1.7. Stężenie względne: ...
 2.2.1.8. Podkład (struktura i materiał): ...
 2.2.1.9. Gęstość komórek: ...
 2.2.1.10. Typ obudowy reaktora(-ów) katalitycznego(-ych): ...
 2.2.1.11. Położenie reaktora(-ów) katalitycznego(-ych) (miejsce i największa/najmniejsza odległość od silnika): ...
 2.2.1.12. Normalny zakres temperatur roboczych (K): ...
 2.2.1.13. Reagent ulegający zużyciu (w stosownych przypadkach): ...
 2.2.1.13.1. Typ i stężenie reagenta niezbędnego do reakcji katalitycznej: ...
 2.2.1.13.2. Normalny zakres temperatur roboczych reagenta: ...
 2.2.1.13.3. Norma międzynarodowa (w stosownych przypadkach): ...
 2.2.1.14. Czujnik NOx: tak/nie (1)
 2.2.2. Czujnik tlenu: tak/nie (1)
 2.2.2.1. Marka/marki: ...
 2.2.2.2. Typ: ...
 2.2.2.3. Położenie: ...
 2.2.3. Wtrysk powietrza: tak/nie (1)
 2.2.3.1. Typ (pulsacyjny, pompa powietrza itp.): ...
 2.2.4. EGR: tak/nie (1)
 2.2.4.1. Właściwości (np. chłodzony/niechłodzony, wysoko-/niskoprężny itp.): ...
 2.2.5. Filtr cząstek stałych: tak/nie (1)
 2.2.5.1. Wymiary i pojemność filtra cząstek stałych: ...
 2.2.5.2. Typ i konstrukcja filtra cząstek stałych: ...
 2.2.5.3. Położenie (miejsce i największa/najmniejsza odległość od silnika): ...
 2.2.5.4. Metoda lub układ regeneracji, opis lub rysunek: ...
 2.2.5.5. Normalny zakres temperatur roboczych (K) i ciśnienia (kPa): ...
 2.2.6. Inne układy: tak/nie (1)
 2.2.6.1. Opis i działanie:
 3. Układ paliwowy w silnikach o zapłonie samoczynnym
 3.1. Pompa zasilająca
 3.1.1. Ciśnienie lub wykres charakterystyki (4): ... kPa
 3.2. Układ wtryskowy
 3.2.1. Pompa
 3.2.1.1. Marka/marki: ...
 3.2.1.2. Typ/typy: ...
 3.2.1.3. Maksymalna dawka paliwa: ... mm3
 (1)
 (4) na suw lub cykl przy pełnym dawkowaniu i prędkości obrotowej pompy: ... min– 1 (znamionowa) i ... min– 1 (maksymalny moment obrotowy) lub wykres charakterystyki: ...
 3.2.1.3.1. Wskazać zastosowaną metodę: na silniku/na stanowisku pomiarowym do pomp (1)
 3.2.1.4. Kąt wyprzedzenia wtrysku
 3.2.1.4.1. Krzywa kąta wyprzedzenia wtrysku (4): ...
 3.2.1.4.2. Rozrząd (4): ...
 3.2.2. Przewody wtryskowe
 3.2.2.1. Długość: ... mm
 3.2.2.2. Średnica wewnętrzna: ... mm
 3.2.3. Wtryskiwacz(-e)
 3.2.3.1. Marka/marki: ...
 3.2.3.2. Typ/typy: ...
 3.2.3.3. Ciśnienie otwarcia lub wykres charakterystyki (1)
 (4): ... kPa
 3.2.4. Regulator obrotów
 3.2.4.1. Marka/marki: ...
 3.2.4.2. Typ/typy: ...
 3.2.4.3. Prędkość, przy której następuje odcięcie dawkowania paliwa przy pełnym obciążeniu (4): ... min– 1
 3.2.4.4. Prędkość maksymalna bez obciążenia (4): ... min– 1
 3.2.4.5. Prędkość na biegu jałowym (4): ... min– 1
 3.3. Układ rozruchu zimnego silnika
 3.3.1. Marka/marki: ...
 3.3.2. Typ/typy: ...
 3.3.3. Opis: ...
 3.3.4 Elektroniczny moduł zasilania silnika
 3.3.4.1. Marka/marki: ...
 3.3.4.2. Typ: ...
 3.3.4.3. Możliwości regulacji w zakresie emisji: ....
 3.3.4.4. Dokumentacja dodatkowa: ...
 4. Układ paliwowy w silnikach o zapłonie iskrowym
 4.1. Gaźnik
 4.1.1. Marka/marki: ...
 4.1.2. Typ/typy: ...
 4.2. Wtrysk pośredni paliwa: jednopunktowy lub wielopunktowy (1)
 4.2.1. Marka/marki: ...
 4.2.2. Typ/typy: ...
 4.3. Wtrysk bezpośredni
 4.3.1. Marka/marki: ...
 4.3.2. Typ/typy: ...
 4.4. Przepływ paliwa [g/h] oraz stosunek powietrze/paliwo przy prędkości znamionowej i pełnym otwarciu przepustnicy: ...
 4.5 Elektroniczny moduł zasilania silnika: ...
 4.5.1. Marka/marki: ...
 4.5.2. Typ: ...
 4.5.3. Możliwości regulacji w zakresie emisji: ...
 4.5.4. Dokumentacja dodatkowa: ...
 5. Ustawienie rozrządu
 5.1. Maksymalny wznios zaworu, kąty otwarcia i zamknięcia w stosunku do punktów zwrotnych lub dane dotyczące ustawień innych możliwych układów: ...
 5.2. Zakresy odniesienia lub ustawień (1): ...
 5.3. Układ zmiennych faz rozrządu (jeśli ma zastosowanie i gdzie: wlot c wylot) (1):
 5.3.1. Typ: ciągły lub dwustanowy (włącz./wyłącz.) (1)
 5.3.2. Kąt przesunięcia fazowego krzywki: ...
 6. Konfiguracja otworów
 6.1. Położenie, wymiar i liczba: ...
 7. Układ zapłonu
 7.1. Cewka zapłonowa
 7.1.1. Marka/marki: ...
 7.1.2. Typ/typy: ...
 7.1.3. Liczba: ...
 7.2. Świece zapłonowe
 7.2.1. Marka/marki: ...
 7.2.2. Typ/typy: ...
 7.3. Iskrownik
 7.3.1. Marka/marki: ...
 7.3.2. Typ/typy: ...
 7.4. Kąt wyprzedzenia zapłonu
 7.4.1. Wyprzedzenie statyczne odnoszące się do górnego punktu zwrotnego (kąt obrotu wału korbowego) ...
 7.4.2. Krzywa wyprzedzenia, jeżeli ma zastosowanie ...
 8. Charakterystyka silnika (podana przez producenta)
 Prędkość znamionowa (min– 1)
 Prędkość obrotowa dla maksymalnej mocy (min– 1)
 Prędkość obrotowa dla maksymalnego momentu obrotowego (min– 1)
 Moc znamionowa netto (kW)
 Maksymalna moc netto (kW)
 Maksymalny moment obrotowy netto (Nm)
 (1) Niepotrzebne skreślić.
 (2) Wartość należy zaokrąglić do dziesiątej części milimetra.
 (3) Wartość należy obliczać dla π = 3,1416 i zaokrąglać do pełnych cm3.
 (4) Należy określić tolerancję.
 Dodatek 2
 PODSTAWOWE WŁAŚCIWOŚCI RODZINY SILNIKÓW
 1. Parametry wspólne (1)
 1.1. Cykl spalania: ...
 1.2. Czynnik chłodzący: ...
 1.3. Metoda zasysania powietrza: ...
 1.4. Typ/konstrukcja komory spalania: ...
 1.5. Zawory i otwory – konfiguracja, wymiar i liczba: ...
 1.6. Układ paliwowy: ...
 1.7. Układy sterowania silnikiem
 Dowód identyczności na podstawie rysunków: ...
 1.7.1. Układ chłodzenia powietrza doładowującego: ...
 1.7.2. Recyrkulacja spalin (2): ...
 1.7.3. Wtrysk wody/emulsji (2): ...
 1.7.4. Wtrysk powietrza (2): ...
 1.8. Dowód wskaźnika identyczności (lub najniższa wartość dla silnika macierzystego): pojemność skokowa/dawka paliwa na skok stosownie do rysunku(-ów) (3): ...
 2. Dane rodziny silników
 2.1. Nazwa rodziny silników: ...
 2.2. Specyfikacja silników w rodzinie: ...
 Specyfikacja
 Silniki należące do rodziny
 Silnik macierzysty (1)
 Typ silnika
 Liczba cylindrów
 Prędkość znamionowa (min– 1)
 Dawka paliwa na skok (mm3) dla silników o zapłonie samoczynnym, przepływ paliwa (g/h) dla silników o zapłonie iskrowym
 Moc znamionowa netto (kW)
 Maksymalna moc netto (kW)
 Prędkość obrotowa dla maksymalnej mocy (min– 1)
 Prędkość obrotowa dla maksymalnego momentu obrotowego (min– 1)
 Dawka paliwa na skok (mm3)
 Maksymalny moment obrotowy (Nm)
 Prędkość biegu jałowego (min– 1)
 Pojemność skokowa cylindra (w % wielkości największego z nich) (zob. załącznik 5, pkt 1.3)
 (1) Szczegółowe informacje znajdują się w dodatku 1 do załącznika 1.
 (2) Należy podać wszystkie istotne dane techniczne.
 (3) Zob. załącznik 5 pkt 3.10.
 Dodatek 3
 PODSTAWOWE WŁAŚCIWOŚCI TYPU SILNIKA W RODZINIE
 (1)
 1. Opis silnika
 1.1. Producent: ...
 1.2. Kod silnika nadany przez producenta: ...
 1.3. Obieg silnika: czterosuwowy/dwusuwowy (2)
 1.4. Średnica cylindra (3): ... mm
 1.5. Skok tłoka (3): ... mm
 1.6. Liczba i układ cylindrów oraz kolejność zapłonu: ...
 1.7. Pojemność skokowa silnika (4): ... cm3
 1.8. Prędkość znamionowa: ... min– 1
 1.9. Prędkość obrotowa dla maksymalnego momentu obrotowego: ... min– 1
 1.10. Stopień sprężania (5): ...
 1.11. Opis systemu spalania: ...
 1.12. Rysunek (rysunki) komory spalania i denka tłoka: ...
 1.13. Minimalne pole przekroju poprzecznego otworów dolotowych i wylotowych: ...
 1.14. Układ chłodzenia: ciecz/powietrze (2)
 1.14.1. Ciecz
 1.14.1.1. Własności fizyczne cieczy: ...
 1.14.1.2. Pompa(-y) cyrkulacyjna(-e): tak/nie (2)
 1.14.1.3. Dane techniczne lub marka(-i) i typ(-y) (w stosownych przypadkach): ...
 1.14.1.4. Przełożenie(-a) napędu, (w stosownych przypadkach): ...
 1.14.2. Powietrze
 1.14.2.1. Dmuchawa: tak/nie (2)
 1.14.2.2. Dane techniczne lub marka(-i) i typ(-y) (w stosownych przypadkach): ...
 1.14.2.3. Przełożenie(-a) napędu, (w stosownych przypadkach): ...
 1.15. Temperatura dopuszczona przez producenta
 1.15.1. Chłodzenie cieczą: maksymalna temperatura na wylocie: ... K
 Chłodzenie powietrzem
 :
 punkt odniesienia: ...
 maksymalna temperatura w punkcie odniesienia: ... K
 1.15.3. Maksymalna temperatura ładunku powietrza przy wylocie chłodnicy międzystopniowej (w stosownych przypadkach): ... K
 1.15.4. Maksymalna temperatura gazów wydechowych w miejscu rury (rur) wydechowej(-ych) sąsiadującym z kołnierzem(-ami) kolektora (kolektorów) wydechowego(-ych): ... K
 Temperatura oleju smarującego
 :
 minimalna ... K
 maksymalna ... K
 1.16. Doładowanie: tak/nie (2)
 1.16.1. Marka: ...
 1.16.2. Typ: ...
 1.16.3. Opis układu (np. maksymalne ciśnienie doładowania, upust, w stosownych przypadkach): ...
 1.16.4. Chłodnica międzystopniowa: tak/nie (2)
 1.17. Układ wlotowy: maksymalny dopuszczalny spadek ciśnienia układu wlotowego przy znamionowej prędkości obrotowej i pełnym obciążeniu silnika: ... kPa
 1.18. Układ wylotowy: maksymalne dopuszczalne przeciwciśnienie w układzie wylotowym przy znamionowej prędkości obrotowej i pełnym obciążeniu silnika: ... kPa
 2. Środki ograniczające zanieczyszczenie powietrza
 2.1 Układ recyrkulacji gazów ze skrzyni korbowej: tak/nie (2) ...
 2.2. Dodatkowe urządzenia zapobiegające zanieczyszczeniom (jeżeli występują i jeżeli nie są uwzględnione w innej pozycji)
 2.2.1. Reaktor katalityczny: tak/nie (2)
 2.2.1.1. Marka/marki: ...
 2.2.1.2. Typ/typy: ...
 2.2.1.3. Liczba reaktorów katalitycznych i ich elementów ...
 2.2.1.4. Wymiary i pojemność reaktora(-ów) katalitycznego(-ych): ...
 2.2.1.5. Typ działania katalizatora: ...
 2.2.1.6. Całkowita zawartość metali szlachetnych: ...
 2.2.1.7. Stężenie względne: ...
 2.2.1.8. Podkład (struktura i materiał): ...
 2.2.1.9. Gęstość komórek: ...
 2.2.1.10. Typ obudowy reaktora(-ów) katalitycznego(-ych): ...
 2.2.1.11. Położenie reaktora(-ów) katalitycznego(-ych) (miejsce i największa/najmniejsza odległość od silnika): ...
 2.2.1.12. Normalny zakres temperatur roboczych (K): ...
 2.2.1.13. Reagent ulegający zużyciu (w stosownych przypadkach): ...
 2.2.1.13.1. Typ i stężenie reagenta niezbędnego do reakcji katalitycznej: ...
 2.2.1.13.2. Normalny zakres temperatur roboczych reagenta: ...
 2.2.1.13.3. Norma międzynarodowa (w stosownych przypadkach): ...
 2.2.1.14. Czujnik NOx: tak/nie (2)
 2.2.2. Czujnik tlenu: tak/nie (2)
 2.2.2.1. Marka/marki: ...
 2.2.2.2. Typ: ...
 2.2.2.3. Położenie: ...
 2.2.3. Wtrysk powietrza: tak/nie (2)
 2.2.3.1. Typ (pulsacyjny, pompa powietrza itp.): ...
 2.2.4. EGR: tak/nie (2)
 2.2.4.1. Właściwości (np. chłodzony/niechłodzony, wysoko-/niskoprężny itp.): ...
 2.2.5. Filtr cząstek stałych: tak/nie (2)
 2.2.5.1. Wymiary i pojemność filtra cząstek stałych: ...
 2.2.5.2. Typ i konstrukcja filtra cząstek stałych: ...
 2.2.5.3. Położenie (miejsce i największa/najmniejsza odległość od silnika): ...
 2.2.5.4. Metoda lub układ regeneracji, opis lub rysunek: ...
 2.2.5.5. Normalny zakres temperatur roboczych (K) i ciśnienia (kPa): ...
 2.2.6. Inne układy: tak/nie (2)
 2.2.6.1. Opis i działanie: ...
 3. Układ paliwowy w silnikach o zapłonie samoczynnym
 3.1. Pompa zasilająca
 Ciśnienie (1) lub wykres charakterystyki: ... kPa
 3.2. Układ wtryskowy
 3.2.1. Pompa
 3.2.1.1. Marka/marki: ...
 3.2.1.2. Typ/typy: ...
 3.2.1.3. Maksymalna dawka paliwa: ... mm3
 (2)
 (5) na suw lub cykl przy pełnym dawkowaniu i prędkości obrotowej pompy: ... min– 1 (znamionowa) i ... min– 1 (maksymalny moment obrotowy) lub wykres charakterystyki: ...
 3.2.1.3.1. Wskazać zastosowaną metodę: na silniku/na stanowisku pomiarowym do pomp (2)
 3.2.1.4. Kąt wyprzedzenia wtrysku
 3.2.1.4.1. Krzywa kąta wyprzedzenia wtrysku (5): ...
 3.2.1.4.2. Ustawienie rozrządu (5): ...
 3.2.2. Przewody wtryskowe
 3.2.2.1. Długość: ... mm
 3.2.2.2. Średnica wewnętrzna: ... mm
 3.2.3. Wtryskiwacz(-e)
 3.2.3.1. Marka/marki: ...
 3.2.3.2. Typ/typy: ...
 3.2.3.3. Ciśnienie otwarcia lub wykres charakterystyki (2)
 (5): ... kPa
 3.2.4. Regulator obrotów
 3.2.4.1. Marka/marki: ...
 3.2.4.2. Typ/typy: ...
 3.2.4.3. Prędkość, przy której następuje odcięcie dawkowania paliwa przy pełnym obciążeniu (5): ... min– 1
 3.2.4.4. Prędkość maksymalna bez obciążenia (5): ... min– 1
 3.2.4.5. Prędkość na biegu jałowym (5): ... min– 1
 3.3. Układ rozruchu zimnego silnika
 3.3.1. Marka/marki: ...
 3.3.2. Typ/typy: ...
 3.3.3. Opis: ...
 3.4 Elektroniczny moduł zasilania silnika:
 3.4.1. Marka/marki: ...
 3.4.2. Typ: ...
 3.4.3. Możliwości regulacji w zakresie emisji: ....
 3.4.4. Dokumentacja dodatkowa: ...
 4. Układ paliwowy w silnikach o zapłonie iskrowym
 4.1. Gaźnik
 4.1.1. Marka/marki: ...
 4.1.2. Typ/typy: ...
 4.2. Wtrysk pośredni paliwa: jednopunktowy lub wielopunktowy (1)
 4.2.1. Marka/marki: ...
 4.2.2. Typ/typy: ...
 4.3. Wtrysk bezpośredni
 4.3.1. Marka/marki: ...
 4.3.2. Typ/typy: ...
 4.4. Przepływ paliwa [g/h] oraz stosunek powietrze/paliwo przy prędkości znamionowej i pełnym otwarciu przepustnicy
 4.5. Elektroniczny moduł zasilania silnika
 4.5.1. Marka/marki: ...
 4.5.2. Typ: ...
 4.5.3. Możliwości regulacji w zakresie emisji: ...
 4.5.4. Dokumentacja dodatkowa: ...
 5. Ustawienie rozrządu
 5.1. Maksymalny wznios zaworu, kąty otwarcia i zamknięcia w stosunku do punktów zwrotnych lub dane dotyczące ustawień innych możliwych układów: ...
 5.2. Zakres odniesienia lub ustawień (1): ...
 5.3. Układ zmiennych faz rozrządu (jeśli ma zastosowanie i gdzie: wlot lub wylot) (1): ...
 5.3.1. Typ: ciągły lub dwustanowy (włącz./wyłącz.) (1)
 5.3.2. Kąt przesunięcia fazowego krzywki: ...
 6. Konfiguracja otworów
 6.1. Położenie, wymiar i liczba: ...
 7. Układ zapłonu
 7.1. Cewka zapłonowa
 7.1.1. Marka/marki: ...
 7.1.2. Typ/typy: ...
 7.1.3. Liczba
 7.2. Świece zapłonowe
 7.2.1. Marka/marki: ...
 7.2.2. Typ/typy: ...
 7.3. Iskrownik
 7.3.1. Marka/marki: ...
 7.3.2. Typ/typy: ...
 7.4. Kąt wyprzedzenia zapłonu
 7.4.1. Wyprzedzenie statyczne odnoszące się do górnego punktu zwrotnego (kąt obrotu wału korbowego): ...
 7.4.2. Krzywa wyprzedzenia, w stosownych przypadkach: ...
 (1) Szczegółowe informacje znajdują się w dodatku 1 do załącznika 1.
 (2) Niepotrzebne skreślić.
 (3) Wartość należy zaokrąglić do dziesiątej części milimetra.
 (4) Wartość należy obliczać dla π = 3,1416 i zaokrąglać do pełnych cm3.
 (5) Należy określić tolerancję.
 ZAŁĄCZNIK 2
 ZAŁĄCZNIK 3
 WZÓR ZNAKÓW HOMOLOGACJI
 WZÓR A
 (zob. pkt 4.4 niniejszego regulaminu)
 Powyższy znak homologacji umieszczony na silniku oznacza, że dany typ silnika uzyskał homologację w Niderlandach (E4) w zakresie pomiaru mocy netto, zgodnie z regulaminem nr 120 i otrzymał numer homologacji nr 012492. Numer homologacji wskazuje, że homologacji udzielono zgodnie z wymaganiami regulaminu nr 120 zmienionego serią poprawek 01.
 WZÓR B
 (zob. pkt 4.5 niniejszego regulaminu)
 Powyższy znak homologacji umieszczony na silniku wskazuje, że dany typ silnika uzyskał homologację w Niderlandach (E4) zgodnie z regulaminami nr 120 i 96 (1). Pierwsze dwie cyfry numerów homologacji wskazują, że w terminach udzielenia odnośnych homologacji regulamin nr 120 był zmieniony serią poprawek 01, a regulamin nr 96 obejmował już serię poprawek 02.
 (1) Drugi numer podano jedynie jako przykład.
 ZAŁĄCZNIK 4
 METODA POMIARU MOCY NETTO SILNIKA SPALINOWEGO
 1. Niniejsze przepisy dotyczą metody określania krzywej mocy przy pełnym obciążeniu silnika spalinowego pracującego z nieregularną prędkością jako funkcji prędkości silnika oraz prędkości znamionowej i znamionowej mocy netto silnika spalinowego pracującego ze stałą prędkością.
 2. WARUNKI BADANIA
 2.1. Silnik należy wcześniej dotrzeć zgodnie z zaleceniami producenta.
 2.2. Jeśli pomiaru mocy można dokonać wyłącznie na silniku z zamontowaną skrzynią biegów, należy uwzględnić wydajność skrzyni biegów.
 2.3. Urządzenia pomocnicze i wyposażenie
 2.3.1. Urządzenia pomocnicze i wyposażenie, które należy zamontować
 Podczas badania na stanowisku badawczym należy zainstalować urządzenia pomocnicze niezbędne do pracy silnika przy zamierzonym zastosowaniu (według wykazu w tabeli 1), w miarę możliwości w takiej samej pozycji jak w zamierzonym zastosowaniu.
 2.3.2. Urządzenia pomocnicze i wyposażenie, które mają zostać zdemontowane
 Niektóre urządzenia pomocnicze, których działanie jest związane z działaniem maszyny i które mogą być zamontowane na silniku, należy usunąć na czas badania. Poniższy niewyczerpujący wykaz podano jako przykład:
 (i)
 sprężarka układu hamulcowego;
 (ii)
 sprężarka układu wspomagania układu kierowniczego;
 (iii)
 sprężarka układu zawieszenia;
 (iv)
 układ klimatyzacji.
 W przypadku gdy urządzenia pomocnicze nie mogą być odłączone, można ustalić pobieraną przez nie moc w warunkach bez obciążenia i dodać do zmierzonej mocy silnika (zob. uwaga h w tabeli 1). Jeśli wartość ta jest większa niż 3 % maksymalnej mocy przy prędkości badania, może zostać zweryfikowana przez organ odpowiedzialny za badania.
 Tabela 1
 Urządzenia pomocnicze i wyposażenie, które należy zamontować na czas badania w celu określenia mocy silnika
 Liczba
 Urządzenia pomocnicze i wyposażenie
 Montowane do badania emisji
 1
 Układ dolotowy
 Kolektor dolotowy
 Tak
 Układ kontroli emisji ze skrzyni korbowej
 Tak
 Przepływomierz powietrza
 Tak
 Filtr powietrza
 Tak (1)
 Tłumik szmerów ssania
 Tak (1)
 Nagrzewnica indukcyjna kolektora dolotowego
 Tak, standardowe wyposażenie fabryczne. Jeżeli to możliwe, należy wybrać najkorzystniejsze ustawienie.
 2
 Układ wylotowy
 Układ oczyszczania spalin
 Tak, standardowe wyposażenie fabryczne
 Kolektor wylotowy
 Tak, standardowe wyposażenie fabryczne
 Przewody łączące
 Tak (2)
 Tłumik
 Tak (2)
 Rura wylotowa
 Tak (2)
 Hamulec silnikowy
 Nie (3)
 Urządzenie doładowujące
 Tak
 3
 Pompa paliwowa zasilająca
 Tak (4)
 4
 Urządzenia do wytwarzania mieszanki palnej
 Gaźnik
 Tak
 Elektroniczny układ sterowania, przepływomierz powietrza itp.
 Tak
 Urządzenia dla silników gazowych
 Reduktor ciśnienia
 Tak
 Parownik
 Tak
 Mieszalnik
 Tak
 5
 Urządzenie wtrysku paliwa (benzyna i olej napędowy)
 Filtr wstępny
 Tak
 Filtr
 Tak
 Pompa
 Tak
 Przewód wysokociśnieniowy
 Tak
 Wtryskiwacz
 Tak
 Elektroniczny układ sterowania, czujniki itp.
 Tak
 Regulator/układ sterujący
 Tak
 Automatyczne odcinanie pełnego obciążenia na listwie sterującej w zależności od warunków atmosferycznych
 Tak
 6
 Urządzenie do chłodzenia cieczą
 Chłodnica
 Nie
 Wentylator
 Nie
 Osłona wentylatora
 Nie
 Pompa wodna
 Tak (5)
 Termostat
 Tak (6)
 7
 Chłodzenie powietrzem
 Osłona
 Nie (7)
 Wentylator lub dmuchawa
 Nie (7)
 Regulator temperatury
 Nie
 8
 Sprzęt elektryczny
 Prądnica
 Tak (8)
 Układ rozdzielacza zapłonu
 Tak
 Cewka lub cewki
 Tak
 Okablowanie
 Tak
 Świece zapłonowe
 Tak
 Elektroniczny układ sterowania z czujnikiem spalania stukowego/układ opóźnienia zapłonu
 Tak
 9
 Urządzenie doładowujące
 Sprężarka napędzana bezpośrednio silnikiem lub gazami spalinowymi
 Tak
 Chłodnica powietrza doładowującego
 Tak (7)
 (9)
 Pompa cieczy chłodzącej lub wentylator (napędzany przez silnik)
 Nie (7)
 Regulator przepływu cieczy chłodzącej
 Tak
 10
 Pomocniczy wentylator dla stanowiska badawczego
 Tak, w razie konieczności
 11
 Urządzenie ograniczające emisję zanieczyszczeń
 Tak, standardowe wyposażenie fabryczne (10)
 12
 Urządzenie rozruchowe
 Tak, lub wyposażenie stanowiska badawczego (11)
 13
 Pompa oleju smarowego
 Tak
 2.4. Warunki ustawienia
 Warunki ustawienia dla badania służącego ustaleniu mocy netto przedstawiono w tabeli 2.
 Tabela 2
 Warunki ustawienia
 1.
 Ustawienie gaźnika (gaźników), parownika/regulatora ciśnienia
 Ustawienie zgodne ze specyfikacją produkcyjną producenta i stosowane bez dalszych zmian dla danego zastosowania.
 2.
 Ustawienie układu zasilającego pompę wtryskową
 3.
 Kat wyprzedzenia zapłonu lub wtrysku (krzywa kątów wyprzedzenia)
 4.
 Ustawienie regulatora
 5.
 Urządzenia kontroli emisji
 6.
 Urządzenie sterujące doładowaniem
 3. REJESTROWANE DANE
 3.1. Rejestrowane dane zostały określone w pkt 4 dodatku do niniejszego załącznika. Osiągi mierzy się w stabilnych warunkach eksploatacji przy odpowiedniej ilości czystego powietrza dostarczanej do silnika. Komory spalania mogą zawierać ograniczone ilości osadów. Warunki badania, takie jak temperatura powietrza dolotowego, powinny być możliwie zbliżone do warunków odniesienia (zob. pkt 5.2 niniejszego załącznika), w celu zminimalizowania znaczenia współczynników korekcji.
 3.2. Temperaturę powietrza doprowadzanego do silnika należy mierzyć wewnątrz przewodu wlotowego. Pomiaru spadku ciśnienia wlotowego należy dokonywać w tym samym miejscu. Termometr lub termoogniwo należy osłonić przed rozpylanym paliwem i promieniowaniem cieplnym i umieścić bezpośrednio w strumieniu powietrza. Należy uwzględnić odpowiednią ilość różnych rozmieszczeń, tak aby uzyskać reprezentatywną średnią temperaturę powietrza wlotowego.
 3.3. Spadek ciśnienia wlotowego mierzy się za przewodami dolotowymi, filtrem powietrza, tłumikiem szmerów ssania lub ogranicznikiem prędkości (jeśli jest zamontowany).
 3.4. Ciśnienie bezwzględne na wlocie do silnika za sprężarką i wymiennikiem ciepła, w stosownych przypadkach, mierzy się w przewodzie wlotowym rozgałęzionym i w dowolnym innym punkcie, gdzie ciśnienie musi być mierzone w celu obliczenia współczynników korekcji.
 3.5. Przeciwciśnienie w układzie wylotowym mierzy się w punkcie znajdującym się w odległości co najmniej trzech średnic rury wydechowej od kołnierza kolektora wylotowego i za turbosprężarką, jeśli jest zamontowana. Należy określić stosowne miejsce.
 3.6. Nie należy zbierać danych, dopóki moment obrotowy, prędkość i temperatura nie pozostaną zasadniczo niezmienne przez co najmniej jedną minutę.
 3.7. Prędkość obrotowa silnika podczas pracy lub dokonywania pomiarów nie może różnić się od wybranej prędkości o więcej niż ± 1 % lub ± 10 min, w zależności od tego, która wartość jest wyższa.
 3.8. Odczyty obciążenia hamowania, zużycia paliwa oraz temperatury powietrza na wlocie muszą być dokonywane równocześnie i muszą stanowić średnią dwóch kolejnych stabilnych wartości, które nie różnią się o więcej niż 2 % dla obciążenia hamowania.
 3.9. Temperatura cieczy chłodzącej na wylocie z silnika musi mieścić się w limitach podanych przez producenta.
 Jeśli producent nie podał tej wartości, temperatura powinna wynosić 353 K ± 5 K. W przypadku silników chłodzonych powietrzem, temperatura w punkcie podanym przez producenta powinna mieścić się w zakresie + 0/ – 20 K maksymalnej wartości podanej przez producenta w warunkach odniesienia.
 3.10. W przypadku silników o zapłonie samoczynnym temperaturę paliwa mierzy się na wlocie pompy wtrysku paliwa i utrzymuje w granicach 306–316 K (33–43 °C), w przypadku silników o zapłonie iskrowym temperaturę paliwa mierzy się jak najbliżej wlotu do gaźnika lub zespołu wtryskiwaczy i utrzymuje w granicach 293–303 K (20–30 °C).
 3.11. Temperaturę oleju smarowego mierzoną w pompie olejowej lub przy wylocie chłodnicy, o ile została zamontowana, należy utrzymać w granicach określonych przez producenta silnika.
 3.12. Pomocniczy układ regulujący może być w razie potrzeby stosowany do utrzymywania temperatur w granicach określonych w powyższych pkt 3.9, 3.10 i 3.11 niniejszego załącznika.
 4. DOKŁADNOŚĆ POMIARU
 4.1. Moment obrotowy: ± 1 % zmierzonego momentu obrotowego. Układ pomiarowy momentu obrotowego musi być skalibrowany tak, by uwzględniał straty wskutek tarcia. Dokładność dolnej połowy zakresu pomiarowego stanowiska dynamometrycznego może stanowić ± 2 % zmierzonego momentu obrotowego.
 4.2. Prędkość obrotowa silnika: 0,5 % zmierzonej prędkości obrotowej.
 4.3. Zużycie paliwa: ± 1 % zmierzonego zużycia paliwa.
 4.4. Temperatura paliwa: ± 2 K.
 4.5. Temperatura powietrza doprowadzanego do silnika: ± 2 K.
 4.6. Ciśnienie atmosferyczne: ± 100 Pa.
 4.7. Spadek ciśnienia w układzie dolotowym: ±50 Pa.
 4.8. Przeciwciśnienie w układzie wylotowym: ± 200 Pa.
 5. WSPÓŁCZYNNIKI KOREKCJI MOCY
 5.1. Definicja
 Współczynnik korekcji mocy jest współczynnikiem stosowanym w celu ustalenia mocy silnika w referencyjnych warunkach atmosferycznych określonych poniżej w pkt 5.2.
 Po = α P
 gdzie:
 Po jest mocą skorygowaną (tj. mocą w referencyjnych warunkach atmosferycznych)
 α jest współczynnikiem korekcji (αa lub αd)
 P jest mocą zmierzoną (moc w badaniu)
 5.2. Referencyjne warunki atmosferyczne
 5.2.1. Temperatura (To): 298 K (25 °C)
 5.2.2. Ciśnienie suchego powietrza (Pso): 99 kPa
 Ciśnienie suchego powietrza opiera się na ciśnieniu całkowitym równym 100 kPa i ciśnieniu pary wodnej równym 1 kPa.
 5.3. Warunki atmosferyczne podczas badania
 Warunki atmosferyczne podczas badania powinny być następujące:
 5.3.1.
 Temperatura (T)
 Dla silników o zapłonie iskrowym
 :
 288 K ≤ T ≤ 308 K
 Dla silników o zapłonie samoczynnym
 :
 283 K ≤ T ≤ 313 K
 5.3.2.
 Ciśnienie (ps)
 90 kPa < ps < 110 kPa
 5.4. Ustalenie współczynników korekcji αa i αd
 (12)
 5.4.1. Silnik o zapłonie iskrowym (wolnossący lub doładowany)
 Współczynnik korekcji αa obliczany jest za pomocą następującego wzoru:
 gdzie:
 ps oznacza całkowite ciśnienie atmosferyczne suchego powietrza, w kilopaskalach (kPa); tj. całkowite ciśnienie barometryczne pomniejszone o ciśnienie pary wodnej,
 T temperatura bezwzględna w stopniach Kelvina (K) powietrza pobieranego przez silnik.
 Warunki laboratoryjne
 Aby badanie było ważne, współczynnik korekcji musi spełniać następujący warunek:
 0,93 < αa < 1,07
 Jeśli te progi są przekroczone, w sprawozdaniu z badań należy dokładnie określić skorygowaną uzyskaną wartość oraz warunki badania (temperatura i ciśnienie).
 5.4.2. Silniki o zapłonie samoczynnym – współczynnik αd
 Współczynnik korekcji mocy (αd) dla silników o zapłonie samoczynnym przy stałym zużyciu paliwa oblicza się według następującego wzoru:
 αd = (fa)fm
 gdzie:
 fa jest współczynnikiem atmosferycznym
 fm jest parametrem charakterystycznym dla każdego typu silnika i ustawienia
 5.4.2.1. Współczynnik atmosferyczny fa
 Współczynnik ten określa wpływ warunków otoczenia (ciśnienia, temperatury i wilgotności) na powietrze pobierane przez silnik. Wzór obliczeniowy współczynnika atmosferycznego jest różny zależnie od typu silnika.
 5.4.2.1.1. Silniki wolnossące i mechanicznie doładowywane
 5.4.2.1.2. Silniki turbodoładowane, z chłodzeniem powietrza doładowującego lub bez takiego chłodzenia
 5.4.2.2. Współczynnik dla silnika fm
 fm jest funkcją qc (skorygowany przepływ paliwa) liczoną według następującego wzoru:
 fm = 0,036 qc – 1,14
 oraz
 qc = q/r
 gdzie:
 q jest przepływem paliwa w miligramach na cykl na litr całkowitej pojemności skokowej (mg//(litr/cykl))
 r jest stosunkiem ciśnienia na wlocie i wylocie sprężarki, w przypadku wielu turbosprężarek r jest łącznym współczynnikiem ciśnienia (r = 1 dla silników wolnossących)
 Ten wzór obowiązuje dla przedziału wartości qc między 37,2 mg/(litr/cykl) a 65 mg/(litr/cykl).
 Dla wartości qc niższych niż 37,2 mg/(litr/cykl) przyjmuje się stałą wartość fm równą 0,2 (fm = 0,2).
 Dla wartości qc wyższych niż 65 mg/(litr/cykl), przyjmuje się stałą wartość fm równą 1,2 (fm = 1,2) (zob. rysunek):
 5.4.2.3. Warunki laboratoryjne
 Aby badanie było ważne, współczynnik korekcji αa musi spełniać następujący warunek:
 0,93 ≤ αa ≤ 1,07
 Jeśli te progi są przekroczone, w sprawozdaniu z badań należy dokładnie określić skorygowaną uzyskaną wartość oraz warunki badania (temperatura i ciśnienie).
 (1) Należy zamontować kompletny układ dolotowy zgodnie z zamierzonym zastosowaniem:
 (i)
 jeżeli istnieje ryzyko znaczącego wpływu na moc silnika;
 (ii)
 w przypadku wolnossących silników o zapłonie iskrowym;
 (iii)
 jeżeli wymaga tego producent.
 W pozostałych przypadkach można zastosować układ równoważny, przy czym należy sprawdzić, czy różnica ciśnienia dolotowego na filtrze czystego powietrza w stosunku do górnego limitu określonego przez producenta nie przekracza 100 Pa.
 (2) Należy zamontować kompletny układ wylotowy zgodnie z zamierzonym zastosowaniem:
 (i)
 jeżeli istnieje ryzyko znaczącego wpływu na moc silnika;
 (ii)
 w przypadku wolnossących silników o zapłonie iskrowym;
 (iii)
 jeżeli wymaga tego producent.
 W pozostałych przypadkach można zastosować układ równoważny, pod warunkiem że różnica mierzonego ciśnienia w stosunku do górnego limitu określonego przez producenta nie przekracza 1 000 Pa.
 (3) Jeżeli hamulec silnikowy jest zespolony z silnikiem, przepustnica musi być ustawiona w pozycji pełnego otwarcia.
 (4) W razie konieczności można wyregulować ciśnienie doprowadzenia paliwa, tak by odpowiadało wartościom uzyskiwanym w danym zastosowaniu silnika (szczególnie, jeśli stosowany jest przewód nadmiarowy).
 (5) Obieg cieczy chłodzącej powinien być napędzany tylko przez pompę wodną silnika. Chłodzenie cieczy może odbywać się za pomocą zewnętrznego obiegu, tak by straty ciśnienia w tym obiegu oraz ciśnienie przy wlocie pompy pozostawały zasadniczo takie same jak odpowiednie wartości w układzie chłodzącym silnika.
 (6) Termostat może być ustawiony w położeniu pełnego otwarcia.
 (7) Jeżeli do badania użyta jest dmuchawa lub wentylator chłodzący, moc zużytą należy dodać do wyniku, z wyjątkiem przypadku, gdy taki osprzęt stanowi nieodłączną część silnika (tj. wentylatory chłodzące silników chłodzonych powietrzem zamontowane bezpośrednio na wale korbowym). Moc wentylatora lub dmuchawy ustala się przy prędkościach stosowanych w badaniu, poprzez obliczenie na podstawie typowych właściwości bądź poprzez badania praktyczne.
 (8) Minimalna moc prądnicy: moc elektryczna prądnicy musi być ograniczona do poziomu niezbędnego do pracy wyposażenia koniecznego do pracy silnika. W przypadku gdy niezbędne jest podłączenie akumulatora, należy użyć w pełni naładowanego akumulatora w dobrym stanie.
 (9) Silniki z chłodnicą powietrza doładowującego bada się z włączonym układem chłodzenia powietrza doładowującego cieczą lub powietrzem, z tym że na wniosek producenta chłodnicę powietrza można zastąpić układem stosowanym na stanowisku badawczym. W obu przypadkach pomiar mocy przy każdej prędkości wykonuje się na stanowisku pomiarowym przy maksymalnym spadku ciśnienia i minimalnym spadku temperatury powietrza w silniku w chłodnicy powietrza doładowującego, określonych przez producenta.
 (10) Mogą one zawierać na przykład układ recyrkulacji gazów spalinowych (układ EGR), konwerter katalityczny, reaktor termiczny, wtórny układ doprowadzenia powietrza oraz układ zabezpieczający przed odparowywaniem paliwa.
 (11) Zasilanie elektrycznego lub innego typu układu rozruchowego musi pochodzić ze stanowiska badawczego.
 (12) Badania należy prowadzić w klimatyzowanych pomieszczeniach badawczych, gdzie można kontrolować warunki atmosferyczne.
 W przypadku silników wyposażonych w automatyczny regulator temperatury powietrza, jeśli jego działanie polega na tym, że przy pełnym obciążeniu przy 25 °C nie następuje pobór podgrzanego powietrza, badanie można wykonać z całkowicie zamkniętym regulatorem. Jeśli urządzenie nadal działa w temp. 25 °C, wówczas badanie wykonuje się z włączonym regulatorem i przyjmuje się, że wykładnik składnika temperaturowego we współczynniku korekcji wynosi zero (brak korekty temperatury).
 Dodatek
 WYNIKI BADAŃ POMIARU MOCY NETTO SILNIKA
 Poniższy formularz wypełnia laboratorium wykonujące badanie.
 1. Warunki badania
 1.1. Umiejscowienie punktu pomiarowego przeciwciśnienia w układzie wylotowym
 1.2. Umiejscowienie punktu pomiarowego spadku ciśnienia przy wlocie
 1.3. Charakterystyka dynamometru
 1.3.1. Marka: ... Model: ...
 1.3.2 Typ: ...
 2. Paliwo
 2.1. W przypadku silników o zapłonie iskrowym napędzanych paliwem ciekłym
 2.1.1. Marka: ...
 2.1.2. Specyfikacja: ...
 2.1.3. Dodatek przeciwstukowy (ołów itp.): ...
 2.1.3.1. Typ: ...
 2.1.3.2. Zawartość: ... mg/l
 2.1.4. Liczba oktanowa (RON): ... (ASTM D 26 99-70)
 2.1.4.1. Gęstość właściwa: ... g/cm3 przy 288 K
 2.1.4.2. Wartość opałowa dolna: ... kJ/kg
 2.2. W przypadku silników o zapłonie iskrowym napędzanych paliwem gazowym
 2.2.1. Marka: ...
 2.2.2. Specyfikacja: ...
 2.2.3. Ciśnienie w zbiorniku: ... bar
 2.2.4. Ciśnienie użytkowe: ... bar
 2.2.5. Wartość opałowa dolna: ... kJ/kg
 2.3. Dla silników o zapłonie samoczynnym napędzanych paliwem gazowym
 2.3.1. Układ zasilania: gaz
 2.3.2. Specyfikacja stosowanego gazu: ...
 2.3.3. Proporcje oleju napędowego/gazu: ...
 2.3.4. Wartość opałowa dolna: ...
 2.4. Dla silników o zapłonie samoczynnym napędzanych paliwem ciekłym
 2.4.1. Marka: ...
 2.4.2. Specyfikacja stosowanego paliwa: ...
 2.4.3. Liczba cetanowa (ASTM D 976-71): ...
 2.4.4. Gęstość właściwa: ... g/cm3 przy 288 K
 2.4.5. Wartość opałowa dolna: ... kJ/kg
 3. Olej smarujący
 3.1. Marka: ...
 3.2. Specyfikacja: ...
 3.3. Lepkość SAE: ...
 4. Szczegółowe wyniki pomiarów (1)
 Prędkość obrotowa silnika, min– 1
 Zmierzony moment obrotowy, Nm
 Zmierzona moc, kW
 Zmierzony przepływ paliwa, g/h
 Ciśnienie barometryczne, kPa
 Ciśnienie pary wodnej, kPa
 Temperatura powietrza wlotowego, K
 Wartość mocy, jaką należy dodać w przypadku wyposażenia i urządzeń pomocniczych o poborze mocy powyżej wartości określonej w tabeli 1, kW
 Łącznie, kW
 Nr 1
 Nr 2
 Nr 3
 Współczynnik korekcji mocy
 Skorygowana moc, kW
 Skorygowany moment obrotowy, Nm
 Skorygowane jednostkowe zużycie paliwa g/(kWh) (3)
 Temperatura cieczy chłodzącej na wylocie, K
 Temperatura oleju smarowego w punkcie pomiarowym, K
 Temperatura powietrza za urządzeniem doładowującym, K (2)
 Temperatura paliwa przy wlocie pompy wtryskowej, K
 Temperatura powietrza za chłodnicą powietrza doładowującego, K (2)
 Ciśnienie za urządzeniem doładowującym, kPa
 Ciśnienie za chłodnicą powietrza doładowującego, kPa
 Spadek ciśnienia przy wlocie, Pa
 Przeciwciśnienie w układzie wylotowym, Pa
 Dawka paliwa w mm3/skok lub cykl (2)
 (1) Krzywe charakterystyki mocy netto i momentu obrotowego netto wykreśla się jako funkcje prędkości silnika.
 (2) Niepotrzebne skreślić.
 (3) Obliczone na podstawie mocy netto dla silników o zapłonie samoczynnym i silników o zapłonie iskrowym; w drugim przypadku pomnożone przez współczynnik korekcji mocy.
 ZAŁĄCZNIK 5
 PODSTAWOWE WŁAŚCIWOŚCI RODZINY SILNIKÓW
 1. INFORMACJE OGÓLNE
 Rodzina silników charakteryzuje się określonymi parametrami konstrukcyjnymi. Parametry te muszą być wspólne dla wszystkich silników danej rodziny. Producent silników może określić, które silniki należą do jednej rodziny, pod warunkiem że spełnione są kryteria dotyczące przynależności zawarte w pkt 3.1. Rodzina silników musi być zatwierdzona przez organ udzielający homologacji typu. Jako że wybór rodziny silników ma znaczący wpływ na emisje spalin z silnika, w pkt 2.1 podano dodatkowe informacje (seria poprawek 03 do regulaminu nr 96) przydatne dla producenta i organu udzielającego homologacji typu przy ocenie rodziny silników i wyborze silnika macierzystego.
 2. PRZYPADKI SZCZEGÓLNE
 2.1. Wzajemne oddziaływanie parametrów
 W niektórych przypadkach może występować wzajemne oddziaływanie między parametrami, co może zmienić wartości emisji. Należy to uwzględnić, tak aby w skład jednej rodziny silników wchodziły wyłącznie silniki o podobnych właściwościach emisji spalin. Przypadki takie muszą być określone przez producenta i zgłoszone przez niego do organu udzielającego homologacji typu. Sytuację taką uwzględnia się następnie jako kryterium dla utworzenia nowej rodziny silników.
 2.2. Urządzenia lub elementy mające duży wpływ na emisje
 Jeżeli pewne urządzenia lub elementy niewymienione w pkt 3.1 mają duży wpływ na poziom emisji, to producent musi je zidentyfikować, korzystając z właściwej oceny technicznej, oraz zgłosić je do organu udzielającego homologacji typu. Sytuację taką uwzględnia się następnie jako kryterium dla utworzenia nowej rodziny silników.
 2.3. Kryteria dodatkowe
 Oprócz parametrów wymienionych w pkt 3.1 producent może wprowadzić dodatkowe kryteria pozwalające na określenie rodzin silników o węższym zakresie. Parametry te niekoniecznie muszą być parametrami mającymi wpływ na poziom emisji.
 3. PARAMETRY OKREŚLAJĄCE RODZINĘ SILNIKÓW
 3.1. Cykl spalania:
 a)
 cykl dwusuwowy;
 b)
 cykl czterosuwowy;
 c)
 silnik obrotowy;
 d)
 inne.
 3.2. Rodzaj paliwa:
 a)
 olej napędowy;
 b)
 benzyna;
 c)
 paliwo gazowe (NG lub LPG).
 3.3. Konfiguracja cylindrów
 3.3.1. Położenie cylindrów w bloku silnika:
 a)
 widlaste (V);
 b)
 rzędowe;
 c)
 promieniowe;
 d)
 inne (typu F, W itp.).
 3.3.2. Względne położenie cylindrów
 Silniki z takim samym blokiem mogą należeć do tej samej rodziny, pod warunkiem że ich wymiary średnicy mierzone od środka do środka są takie same.
 3.4. Główny czynnik chłodzący:
 a)
 powietrze;
 b)
 woda;
 c)
 olej.
 3.5. Pojemność poszczególnych cylindrów
 Dla silników o pojemności pojedynczego cylindra ≥ 0,75 dm3: między 85 % a 100 % największej pojemności skokowej cylindra w danej rodzinie silników.
 Dla silników o pojemności pojedynczego cylindra < 0,75 dm3: między 70 % a 100 % największej pojemności skokowej cylindra w danej rodzinie silników.
 3.6. Metoda zasysania powietrza:
 a)
 wolnossący;
 b)
 doładowanie pod ciśnieniem;
 c)
 doładowanie pod ciśnieniem z chłodnicą powietrza doładowującego.
 3.7. Typ/konstrukcja komory spalania:
 a)
 komora otwarta;
 b)
 komora dzielona;
 c)
 inne typy.
 3.8. Zawory i otwory:
 a)
 konfiguracja;
 b)
 liczba zaworów na cylinder;
 c)
 ścianka cylindra;
 d)
 skrzynia korbowa.
 3.9. Sposób doprowadzania paliwa
 3.9.1. Dla silników o zapłonie samoczynnym:
 a)
 pompa, (wysokociśnieniowy) przewód i wtryskiwacz;
 b)
 pompa rzędowa lub rozdzielcza;
 c)
 zespół wtryskiwacza;
 d)
 układ wspólnej szyny (ang. common rail).
 3.9.2. Dla silników o zapłonie iskrowym:
 a)
 gaźnik;
 b)
 wtrysk pośredni paliwa;
 c)
 wtrysk bezpośredni paliwa.
 3.10. Urządzenia różne:
 a)
 układ recyrkulacji gazów spalinowych (EGR);
 b)
 wtrysk wody;
 c)
 wtrysk powietrza;
 d)
 inne.
 3.11. Strategia sterowania elektronicznego
 Obecność lub brak elektronicznej jednostki sterującej (ang. Electronic Control Unit, ECU) silnika uważa się za podstawowy parametr rodziny silników.
 W przypadku silników sterowanych elektronicznie producent przedstawia elementy techniczne będące podstawą zgrupowania silników w tej samej rodzinie, tzn. powody, dla których można oczekiwać, że silniki te będą spełniać te same wymagania w zakresie emisji.
 Silniki z elektroniczną regulacją prędkości obrotowej nie muszą znajdować się w innej rodzinie niż silniki z regulacją mechaniczną. Silniki elektroniczne muszą być rozdzielone od mechanicznych tylko wtedy, kiedy różnią się charakterystyką wtrysku paliwa: ustawieniem rozrządu, ciśnieniem, krzywą kąta wyprzedzenia itp.
 3.12. Układy oczyszczania spalin
 Funkcja i kombinacje następujących urządzeń są uznawane za kryteria przynależności do rodziny silników:
 a)
 reaktor katalityczny utleniający;
 b)
 układ DeNOx z selektywną redukcją NOx (dodanie czynnika redukującego);
 c)
 inne układy DeNOx;
 d)
 filtr cząstek stałych z regeneracją pasywną;
 e)
 filtr cząstek stałych z regeneracją aktywną;
 f)
 inne filtry cząstek stałych;
 g)
 inne urządzenia.
 W przypadku gdy dany silnik został certyfikowany bez układu oczyszczania spalin jako silnik macierzysty lub jako członek rodziny i został wyposażony w reaktor katalityczny utleniający (nie w filtr cząstek stałych), można go włączyć do tej samej rodziny silników, pod warunkiem że nie wymaga paliwa o innych właściwościach.
 Jeżeli silnik wymaga paliwa o określonych właściwościach (np. filtry cząstek stałych wymagają szczególnych dodatków do paliwa umożliwiających proces regeneracji), to decyzja o jego włączeniu do danej rodziny musi się opierać na elementach technicznych dostarczonych przez producenta. Elementy te muszą wskazywać, że spodziewany poziom emisji silnika wyposażonego jest zgodny z tą samą wartością graniczną silnika niewyposażonego.
 W przypadku gdy dany silnik został certyfikowany z układem oczyszczania spalin jako silnik macierzysty lub jako członek rodziny, której silnik macierzysty jest wyposażony w taki sam układ oczyszczania spalin, silnika tego, jeżeli nie został wyposażony w układ oczyszczania spalin, nie można włączyć do tej samej rodziny silników.
 ZAŁĄCZNIK 6
 KONTROLA ZGODNOŚCI PRODUKCJI
 1. INFORMACJE OGÓLNE
 Niniejsze wymagania są zbieżne z badaniami prowadzonymi w celu kontroli zgodności produkcji, zgodnie z pkt 6.2 niniejszego regulaminu.
 2. METODY BADAWCZE
 Stosuje się metody badawcze i urządzenia pomiarowe opisane w załączniku 4 do niniejszego regulaminu.
 3. WYBÓR PRÓBY
 3.1. W przypadku typu silnika
 Do badania należy wybrać jeden silnik. Jeśli po przeprowadzeniu badania opisanego w pkt 5.1 poniżej silnik nie zostanie uznany za spełniający wymagania niniejszego regulaminu, należy zbadać kolejne dwa silniki.
 3.2. W przypadku rodziny silników
 W przypadku homologacji udzielonej rodzinie silników kontrolę zgodności produkcji przeprowadza się na silniku należącym do rodziny, a niebędącym silnikiem macierzystym. W przypadku niepowodzenia badania przeprowadzonego w celu kontroli zgodności produkcji dwa kolejne silniki poddane badaniom muszą być tego samego typu, co przedstawiciel rodziny.
 4. KRYTERIA POMIARU
 4.1. Moc netto i jednostkowe zużycie paliwa silnika spalinowego
 Pomiary wykonuje się przy dostatecznej liczbie wartości prędkości silnika w celu prawidłowego wyznaczenia krzywych mocy, momentu obrotowego i jednostkowego zużycia paliwa, pomiędzy najniższą a najwyższą prędkością silnika zalecaną przez producenta, zgodnie z pkt 2.9 i 2.11 niniejszego regulaminu.
 Skorygowane wartości zmierzone dla badanego silnika nie mogą się różnić o więcej niż wartości wskazane w poniższej tabeli i o ± 10 % w przypadku jednostkowego zużycia paliwa.
 Typ silnika
 Moc znamionowa netto (moment obrotowy) [%]
 Inne punkty pomiarowe na krzywej [%]
 Tolerancja dla prędkości obrotowej silnika [%]
 Ogólnie
 ± 5
 ± 10
 ± 5
 Silniki benzynowe o zapłonie iskrowym z regulatorem
 ± 8
 ± 12
 ± 8
 Silniki benzynowe o zapłonie iskrowym bez regulatora
 ± 8
 ± 20
 ± 8
 5. OCENA WYNIKÓW
 Jeśli wartość mocy netto i jednostkowego zużycia paliwa drugiego lub trzeciego silnika, o których mowa w pkt 3, nie spełniają wymagań określonych w pkt 4 powyżej, uznaje się, że produkcja nie jest zgodna z wymaganiami niniejszego regulaminu i zastosowanie mają przepisy pkt 7 niniejszego regulaminu.
 ZAŁĄCZNIK 7
 DANE TECHNICZNE PALIW WZORCOWYCH
 1. Dane techniczne paliw wzorcowych LPG
 Parametr
 Jednostka
 Wartości graniczne paliwa A
 Wartości graniczne paliwa B
 Metoda badania
 Minimalna
 Maksymalna
 Minimalna
 Maksymalna
 Liczba oktanowa motorowa
 1
 92,5 (1)
 92,5
 EN 589 załącznik B
 Skład
 Zawartość C3
 % obj.
 48
 52
 83
 87
 Zawartość C4
 % obj.
 48
 52
 13
 17
 ISO 7941
 Olefiny
 % obj.
 12
 14
 Pozostałość po odparowaniu
 mg/kg
 50
 50
 NFM 41-015
 Całkowita zawartość siarki
 ppm wagowo (1)
 50
 50
 EN 24260
 Siarkowodór
 —
 Brak
 Brak
 ISO 8819
 Korozja miedzi
 wartość znamionowa
 Klasa 1
 Klasa 1
 ISO 6251 (2)
 Woda przy 0 °C
 Brak
 Brak
 Kontrola wzrokowa
 2. Dane techniczne wzorcowego paliwa NG
 Na rynku europejskim dostępne są paliwa w dwóch zakresach:
 —
 zakres H, w którym paliwami wzorcowymi są paliwa GR i G23,
 —
 zakres L, w którym paliwami wzorcowymi są paliwa G23 i G25.
 Cechy charakterystyczne paliw wzorcowych GR, G23 i G25 podano poniżej:
 Paliwo wzorcowe GR
 Cechy charakterystyczne
 Jednostki
 Baza
 Wartości graniczne
 Metoda badania
 Minimalna
 Maksymalna
 Skład
 Metan
 87
 84
 89
 Etan
 13
 11
 15
 Równowaga (3)
 %-mol
 —
 —
 1
 ISO 6974
 Zawartość siarki
 mg/m3
 (4)
 —
 —
 10
 ISO 6326-5
 Paliwo wzorcowe G23
 Cechy charakterystyczne
 Jednostki
 Baza
 Wartości graniczne
 Metoda badania
 Minimalna
 Maksymalna
 Skład
 Metan
 92,5
 91,5
 93,5
 Równowaga (5)
 %-mol
 —
 —
 1
 ISO 6974
 N2
 7,5
 6,5
 8,5
 Zawartość siarki
 mg/m3
 (6)
 —
 —
 10
 ISO 6326-5
 Paliwo wzorcowe G25
 Cechy charakterystyczne
 Jednostki
 Baza
 Wartości graniczne
 Metoda badania
 Minimalna
 Maksymalna
 Skład
 Metan
 86
 84
 88
 Równowaga (7)
 %-mol
 —
 —
 1
 ISO 6974
 N2
 14
 12
 16
 Zawartość siarki
 mg/m3
 (8)
 —
 —
 10
 ISO 6326-5
 3. Paliwo wzorcowe dla silników o zapłonie iskrowym
 Parametr
 Jednostka
 Wartości graniczne (9)
 Metoda badania
 Publikacja
 Minimalna
 Maksymalna
 Liczba oktanowa, RON
 95,0
 —
 EN 25164
 1993
 Liczba oktanowa motorowa, MON
 85,0
 —
 EN 25163
 1993
 Gęstość przy 15 °C
 kg/m3
 748
 775
 ISO 3675
 1995
 Prężność par według Reida
 kPa
 56,0
 95,0
 EN 12
 1993
 Destylacja:
 —
 początkowy punkt wrzenia
 °C
 24
 40
 EN-ISO 3405
 1988
 —
 odparowanie przy 100 °C
 % obj.
 49,0
 57,0
 EN-ISO 3405
 1988
 —
 odparowanie przy 150 °C
 % obj.
 81,0
 87,0
 EN-ISO 3405
 1988
 —
 końcowy punkt wrzenia
 °C
 190
 215
 EN-ISO 3405
 1988
 Pozostałość
 %
 —
 2
 EN-ISO 3405
 Zawartość węglowodorów:
 —
 olefiny
 % obj.
 —
 10
 ASTM D 1319
 1995
 —
 aromatyczne
 % obj.
 28,0
 40,0
 ASTM D 1319
 1995
 —
 benzen
 % obj.
 —
 1,0
 pr. EN 12177
 1998
 —
 nasycone
 —
 Reszta
 ASTM D 1319
 1995
 Stosunek węgiel/wodór
 Podać w sprawozdaniu
 Podać w sprawozdaniu
 Odporność na utlenianie (10)
 min.
 480
 —
 EN-ISO 7536
 1996
 Zawartość tlenu
 % m/m
 —
 2,3
 EN 1601
 1997
 Zawartość gumy
 mg/ml
 —
 0,04
 EN-ISO 6246
 1997
 Zawartość siarki (11)
 mg/kg
 —
 100
 pr. EN-ISO 14596
 1998
 Korozja na miedzi przy 50 °C
 —
 1
 EN-ISO 2160
 1995
 Zawartość ołowiu
 g/l
 —
 0,005
 EN 237
 1996
 Zawartość fosforu
 g/l
 —
 0,0013
 ASTM D 3231
 1994
 4. Paliwo wzorcowe dla silników o zapłonie samoczynnym (1)
 Tabela 1
 (12)
 (22)
 Paliwo wzorcowe dla silników o zapłonie samoczynnym przeznaczonych do ciągników rolniczych i leśnych oraz maszyn samojezdnych nieporuszających się po drogach, homologowanych dla zakresów mocy od D do G
 Wartości graniczne i jednostki (13)
 Metoda badania
 Liczba cetanowa (15)
 Minimalnie 45 (18)
 Maksymalnie 50
 ISO 5165
 Gęstość przy 15 °C
 Minimalnie 835 kg/m3
 Maksymalnie 845 kg/m3
 (21)
 ISO 3675, ASTM D 4052
 Destylacja (14) – 95 % destyluje
 Maksymalnie 370 °C
 ISO 3405
 Lepkość przy 40 °C
 Minimalnie 2,5 mm2/s
 Maksymalnie 3,5 mm2/s
 ISO 3104
 Zawartość siarki
 Min. 0,1 % masy (20)
 Maks. 0,2 % masy (19)
 ISO 8754, EN 24260
 Temperatura zapłonu
 Minimalnie 55 °C
 ISO 2719
 Temperatura zablokowania zimnego filtra (CFPP)
 Minimalnie –
 Maksymalnie + 5 °C
 EN 116
 Korozja na miedzi
 Maksymalnie 1
 ISO 2160
 Pozostałość po koksowaniu
 (10 % pozostałości destylacyjnych)
 Maks. 0,3 % masy
 ISO 10370
 Pozostałość po spopieleniu
 Maks. 0,01 % masy
 ASTM D 482 (23)
 Zawartość wody
 Maks. 0,05 % masy
 ASTM D 95, D 1744
 Liczba zobojętnienia (mocny kwas)
 Minimalnie 0,20 mg KOH/g
 Odporność na utlenianie (16)
 Maksymalnie 2,5 mg/100 ml
 ASTM D 2274
 Dodatki (17)
 Tabela 2
 Paliwo wzorcowe dla silników o zapłonie samoczynnym przeznaczonych do ciągników rolniczych i leśnych oraz maszyn samojezdnych nieporuszających się po drogach, homologowanych dla zakresów mocy od H do K
 Parametr
 Jednostka
 Wartości graniczne (24)
 Metoda badania
 Minimalna
 Maksymalna
 Liczba cetanowa (25)
 52,0
 54,0
 EN-ISO 5165
 Gęstość przy 15 °C
 kg/m3
 833
 837
 EN-ISO 3675
 Destylacja:
 50 % destyluje do temperatury
 °C
 245
 —
 EN-ISO 3405
 95 % destyluje do temperatury
 °C
 345
 350
 EN-ISO 3405
 Końcowy punkt wrzenia
 °C
 —
 370
 EN-ISO 3405
 Temperatura zapłonu
 °C
 55
 —
 EN 22719
 Temperatura zablokowania zimnego filtra (CFPP)
 °C
 —
 – 5
 EN 116
 Lepkość przy 40 °C
 mm2/s
 2,5
 3,5
 EN-ISO 3104
 Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne
 % m/m
 3,0
 6,0
 IP 391
 Zawartość siarki (26)
 mg/kg
 —
 300
 ASTM D 5453
 Korozja na miedzi
 —
 klasa 1
 EN-ISO 2160
 Pozostałość po koksowaniu (10 % pozostałości destylacyjnych)
 % m/m
 —
 0,2
 EN-ISO 10370
 Pozostałość po spopieleniu
 % m/m
 —
 0,01
 EN-ISO 6245
 Zawartość wody
 % m/m
 —
 0,05
 EN-ISO 12937
 Liczba zobojętnienia (mocny kwas)
 mg KOH/g
 —
 0,02
 ASTM D 974
 Odporność na utlenianie (27)
 mg/ml
 —
 0,025
 EN-ISO 12205
 Tabela 3
 Paliwo wzorcowe dla silników o zapłonie samoczynnym przeznaczonych do ciągników rolniczych i leśnych oraz maszyn samojezdnych nieporuszających się po drogach, homologowanych dla zakresów mocy od L do R
 Parametr
 Jednostka
 Wartości graniczne (28)
 Metoda badania
 Minimalna
 Maksymalna
 Liczba cetanowa (29)
 54,0
 EN-ISO 5165
 Gęstość przy 15 °C
 kg/m3
 833
 865
 EN-ISO 3675
 Destylacja:
 50 % destyluje do temperatury
 °C
 245
 —
 EN-ISO 3405
 95 % destyluje do temperatury
 °C
 345
 350
 EN-ISO 3405
 Końcowy punkt wrzenia
 °C
 —
 370
 EN-ISO 3405
 Temperatura zapłonu
 °C
 55
 —
 EN 22719
 Temperatura zablokowania zimnego filtra (CFPP)
 °C
 —
 – 5
 EN 116
 Lepkość przy 40 °C
 mm2/s
 2,3
 3,3
 EN-ISO 3104
 Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne
 % m/m
 3,0
 6,0
 IP 391
 Zawartość siarki (30)
 mg/kg
 —
 10
 ASTM D 5453
 Korozja na miedzi
 —
 klasa 1
 EN-ISO 2160
 Pozostałość po koksowaniu (10 % pozostałości destylacyjnych)
 % m/m
 —
 0,2
 EN-ISO 10370
 Pozostałość po spopieleniu
 % m/m
 —
 0,01
 EN-ISO 6245
 Zawartość wody
 % m/m
 —
 0,02
 EN-ISO 12937
 Liczba zobojętnienia (mocny kwas)
 mg KOH/g
 —
 0,02
 ASTM D 974
 Odporność na utlenianie (31)
 mg/ml
 —
 0,025
 EN-ISO 12205
 Smarowność (średnica śladu zużycia w badaniu HFRR w temperaturze 60 °C)
 μm
 —
 400
 CEC F-06-A-96
 Estry metylowe kwasów tłuszczowych
 zakazane
 (1) Wartość tę należy wyznaczyć w warunkach standardowych 293,2 K (20 °C) oraz 101,3 kPa.
 (2) Dokładne ustalenie obecności materiałów korodujących przy zastosowaniu tej metody może okazać się niemożliwe, jeżeli próbka zawiera inhibitory korozji lub inne substancje chemiczne zmniejszające działanie korozyjne próbki na pasku miedzianym. W związku z tym zabronione jest dodawanie takich związków chemicznych w celu sprawdzenia błędu metody badania.
 (3) Gazy obojętne + C2+.
 (4) Wartość tę należy wyznaczyć w warunkach normalnych (293,2 K (20 °C) i 101,3 kPa).
 (5) Gazy obojętne (inne niż N2) + C2/C2+.
 (6) Wartość tę należy wyznaczyć w warunkach normalnych (293,2 K (20 °C) i 101,3 kPa).
 (7) Gazy obojętne (inne niż N2) + C2/C2+.
 (8) Wartość tę należy wyznaczyć w warunkach normalnych (293,2 K (20 °C) i 101,3 kPa).
 (9) Wartości podane w specyfikacjach są „wartościami rzeczywistymi”. W celu ustalenia ich wartości granicznych zastosowano warunki normy ISO 4259 „Przetwory naftowe — Wyznaczanie i stosowanie precyzji metod badania”, a dla określenia wartości minimalnej wzięto pod uwagę minimalną dodatnią różnicę 2R; przy ustalaniu wartości maksymalnych i minimalnych została przyjęta minimalna różnica 4R (R = odtwarzalność). Niezależnie od tych zasad, których zastosowanie jest niezbędne z przyczyn technicznych, producent paliwa musi jednak dążyć do osiągnięcia wartości zero, w przypadku gdy ustalona maksymalna wartość wynosi 2R, oraz do osiągnięcia średniej wartości, w przypadku gdy podana jest minimalna i maksymalna wartość graniczna. W razie zaistnienia konieczności ustalenia, czy paliwo odpowiada wymogom specyfikacji, należy stosować przepisy normy ISO 4259.
 (10) Paliwo może zawierać inhibitory utleniania i dezaktywatory metalu zwykle wykorzystywane do stabilizowania strumieni benzyny w rafineriach, ale nie można dodawać do niego detergentów/dodatków dyspersyjnych ani olejów rozpuszczalnikowych.
 (11) Należy podać rzeczywistą zawartość siarki.
 (12) Jeśli istnieje konieczność obliczenia sprawności cieplnej silnika lub pojazdu, wartość opałową paliwa można uzyskać ze wzoru:
 Energia (wartość opałowa) netto MJ/kg = (46,423 – 8,792 * d2 + 3,17 * d) * (1 – (x + y + s)) + 9,42 * s – 2,499 * x
 gdzie:
 d
 =
 gęstość w temp. 288 K (15 °C)
 x
 =
 zawartość wody w masie całkowitej (%/100)
 y
 =
 zawartość popiołu w masie całkowitej (%/100)
 s
 =
 zawartość siarki w masie całkowitej (%/100).
 (13) Wartości podane w specyfikacjach są „wartościami rzeczywistymi”. Przy określaniu ich wartości granicznych zastosowano wymogi zawarte w ISO 4259 „Defining a Basis for Petroleum Product Quality Disputes” (Określanie podstaw do dyskusji na temat jakości produktów ropopochodnych), zaś przy ustalaniu wartości minimalnej uwzględniono minimalną różnicę 2R powyżej zera; przy ustalaniu wartości maksymalnych i minimalnych została przyjęta minimalna różnica 4R (R = odtwarzalność).
 Niezależnie od tych zasad, których zastosowanie jest niezbędne z przyczyn statystycznych, producent paliwa powinien jednak dążyć do osiągnięcia wartości zero, w przypadku gdy ustalona maksymalna wartość wynosi 2R, oraz do osiągnięcia średniej wartości, w przypadku gdy podana jest minimalna i maksymalna wartość graniczna. W razie zaistnienia konieczności ustalenia, czy paliwo odpowiada wymaganiom specyfikacji, stosuje się przepisy normy ISO 4259.
 (14) Podane wartości to ilości odparowane (procent pozyskany + procent stracony).
 (15) Zakres liczby cetanowej nie jest zgodny z wymogiem, aby minimalny zakres różnicy wynosił 4R. Jednakże w przypadku sporu między dostawcą a użytkownikiem paliwa można stosować wymagania ISO 4259, pod warunkiem że stosowane są pomiary wielokrotne, w zakresie, w jakim jest to konieczne do osiągnięcia stosownego poziomu precyzyjności pomiarów, a nie pojedynczy pomiar.
 (16) Nawet jeżeli odporność na utlenianie jest kontrolowana, okres przydatności do użycia może być ograniczony. Należy uzyskać od dostawcy informacje dotyczące warunków magazynowania i przydatności do użycia.
 (17) Paliwo to powinno składać się wyłącznie z produktów węglowodorowych z destylacji zachowawczej lub krakingowej; odsiarczanie jest dozwolone. Paliwo nie może zawierać dodatków metalicznych ani dodatków podwyższających liczbę cetanową.
 (18) Dopuszczalne są niższe wartości, jednak w takim przypadku należy podać w sprawozdaniu z badań liczbę cetanową paliwa wzorcowego.
 (19) Dopuszczalne są wyższe wartości, jednak w takim przypadku należy podać w sprawozdaniu z badań zawartość siarki w paliwie wzorcowym.
 (20) Wartości należy aktualizować zgodnie ze zmianami na rynku. Do celów udzielenia wstępnej homologacji silnika bez układu oczyszczania spalin, na prośbę wnioskodawcy dopuszcza się zawartość masową siarki wynoszącą minimalnie 0,050 %, jednakże w takim przypadku zmierzony poziom emisji cząstek stałych należy skorygować w górę, w stosunku do wartości średniej podanej jako wartość nominalna dla paliwa o zawartości siarki (0,150 % masowo), za pomocą poniższego wzoru:
 PTadj = PT + [SFC * 0,0917 * (NSLF – FSF)]
 gdzie:
 PTadj
 =
 wartość skorygowana (g/kWh)
 PT
 =
 zmierzona i ważona emisja jednostkowa cząstek stałych (g/kWh)
 SFC
 =
 ważone jednostkowe zużycie paliwa (g/kWh) obliczane zgodnie z poniższym wzorem
 NSLF
 =
 średnia z nominalnych masowych udziałów zawartości siarki (tj. 0,15 %/100)
 FSF
 =
 udział masowy siarki w paliwie (%/100)
 Wzór służący obliczaniu średniego ważonego jednostkowego zużycia paliwa:
 gdzie:
 Pi = Pm,i + PAE,i
 W celu dokonania oceny zgodności produkcji zgodnie z pkt 6 niniejszego regulaminu, należy spełnić wymogi, stosując paliwo wzorcowe o zawartości siarki zgodnej z wymaganym minimum/maksimum 0,1 %/0,2 % masowo.
 (21) Dopuszczalne są wyższe wartości do 855 kg/m3, jednak w takim przypadku należy podać gęstość paliwa wzorcowego. W celu dokonania oceny zgodności produkcji zgodnie z pkt 6 niniejszego regulaminu należy spełnić wymogi, stosując paliwo wzorcowe o gęstości zgodnej z wymaganym minimum/maksimum 835/845 kg/m3.
 (22) Wszystkie cechy charakterystyczne i wartości graniczne paliwa należy aktualizować zgodnie ze zmianami na rynku.
 (23) Zostanie zastąpiona przez EN/ISO 6245 z dniem wejścia w życie.
 (24) Wartości podane w specyfikacjach są „wartościami rzeczywistymi”. W celu ustalenia ich wartości granicznych zastosowano warunki normy ISO 4259 „Przetwory naftowe – Wyznaczanie i stosowanie precyzji metod badania”, a dla określenia wartości minimalnej wzięto pod uwagę minimalną dodatnią różnicę 2R; przy ustalaniu wartości maksymalnych i minimalnych została przyjęta minimalna różnica 4R (R = odtwarzalność).
 Niezależnie od tych zasad, których zastosowanie jest niezbędne z przyczyn technicznych, producent paliwa powinien jednak dążyć do osiągnięcia wartości zero, w przypadku gdy ustalona maksymalna wartość wynosi 2R, oraz do osiągnięcia średniej wartości w przypadku gdy podana jest minimalna i maksymalna wartość graniczna. W razie zaistnienia konieczności ustalenia, czy paliwo odpowiada wymaganiom specyfikacji, stosuje się przepisy normy ISO 4259.
 (25) Zakres dla liczby cetanowej nie jest zgodny z wymaganiami dla zakresu minimalnego 4R. Jednakże w przypadku sporu między dostawcą a użytkownikiem paliwa można stosować wymagania ISO 4259, pod warunkiem że stosowane są pomiary wielokrotne, w zakresie, w jakim jest to konieczne do osiągnięcia stosownego poziomu precyzyjności pomiarów, a nie pojedynczy pomiar.
 (26) Należy podać rzeczywistą zawartość siarki w paliwie wykorzystanym do badania.
 (27) Nawet jeżeli odporność na utlenianie jest kontrolowana, okres przydatności do użycia może być ograniczony. Należy uzyskać od dostawcy informacje dotyczące warunków magazynowania i przydatności do użycia.
 (28) Wartości podane w specyfikacjach są „wartościami rzeczywistymi”. W celu ustalenia ich wartości granicznych zastosowano warunki normy ISO 4259 „Przetwory naftowe – Wyznaczanie i stosowanie precyzji metod badania”, a dla określenia wartości minimalnej wzięto pod uwagę minimalną dodatnią różnicę 2R; przy ustalaniu wartości maksymalnych i minimalnych została przyjęta minimalna różnica 4R (R = odtwarzalność).
 Niezależnie od tych zasad, których zastosowanie jest niezbędne z przyczyn technicznych, producent paliwa powinien jednak dążyć do osiągnięcia wartości zero, w przypadku gdy ustalona maksymalna wartość wynosi 2R, oraz do osiągnięcia średniej wartości w przypadku gdy podana jest minimalna i maksymalna wartość graniczna. W razie zaistnienia konieczności ustalenia, czy paliwo odpowiada wymaganiom specyfikacji, stosuje się przepisy normy ISO 4259.
 (29) Zakres dla liczby cetanowej nie jest zgodny z wymaganiami dla zakresu minimalnego 4R. Jednakże w przypadku sporu między dostawcą a użytkownikiem paliwa można stosować wymagania ISO 4259, pod warunkiem że stosowane są pomiary wielokrotne, w zakresie w jakim jest to konieczne do osiągnięcia stosownego poziomu precyzyjności pomiarów, a nie pojedynczy pomiar.
 (30) Należy podać rzeczywistą zawartość siarki w paliwie wykorzystanym do badania typu I.
 (31) Nawet jeżeli odporność na utlenianie jest kontrolowana, okres przydatności do użycia może być ograniczony. Należy uzyskać od dostawcy informacje dotyczące warunków magazynowania i przydatności do użycia.