text:
Vasario 26 yra 57-a metų diena pagal Grigaliaus kalendorių. Nuo šios dienos iki metų galo lieka 308 dienos (keliamaisiais metais – 309).
 Informacija
 Vardadieniai
 Aleksandra – Aleksandras – Aleksas – Alė – Aurimė – Izabelė – Jogintas – Sandra
 Šią dieną Lietuvoje
 Įvykiai
 1701 – Biržų pilyje Abiejų Tautų Respublikos valdovas Saksonijos kurfiurstas Augustas II ir Rusijos caras Petras I pasirašė prieš Švediją nukreiptą Biržų sutartį.
 1998 – Valdas Adamkus pradėjo eiti LR prezidento pareigas.
 2003 – Rolandas Paksas pradėjo eiti LR prezidento pareigas.
 Gimimo dienos
 1819 m. – Vincentas Juzumas, Lietuvos kunigas, raštijos darbuotojas (m. 1901 m.).
 1884 m. – Justinas Lapis, kunigas, visuomenės veikėjas (m. 1967 m.).
 1885 m. – Aleksandras Stulginskis, antrasis Lietuvos prezidentas, signataras (m. 1969 m.).
 1886 m. – Aleksandra Dirvianskaitė, Lietuvos pianistė, kompozitorė (m. 1981 m.).
 1894 m. – Juozas Siparis, lietuvių dramos aktorius (m. 1970 m.).
 1895 m. – Stasys Asevičius, Lietuvos kariuomenės majoras (m. 1972 m.).
 1902 m.:
 Aleksandras Mačiūnas, inžinierius elektrotechnikas, lietuvių visuomenės veikėjas (m. 1954 m.).
 Pranciškus Masilionis, SJ, Lietuvos kunigas, poetas (m. 1980 m.).
 1913 m. – Aleksas Aleksandras Povilaitis, Lietuvos kariuomenės karininkas, tremtinys (m. 2001 m.).
 1933 m. – Vilius Jasinevičius, Lietuvos fotografas.
 1935 m. – Ričardas Mikutavičius, kunigas, teologijos mokslų daktaras, poetas, kolekcionierius (m. 1998 m.).
 1938 m. – Adolfas Brėskis, Lietuvos inžinierius mechanikas, technologijos mokslų daktaras.
 1939 m. – Leonas Rutkauskas, Lietuvos ir Šalčininkų rajono visuomenės bei politinis veikėjas.
 1942 m.:
 Ona Repečkienė, Lietuvos ir Anykščių rajono politinis bei visuomenės veikėjas.
 Petras Kunca, Lietuvos smuikininkas, pedagogas.
 1943 m. – Kazimira Danutė Prunskienė, politikė.
 1944 m. – Ginutis Dainius Voveris, lietuvių diplomatas, ambasadorius.
 1945 m. – Gema Jurkūnaitė, lituanistė, filosofė, Lietuvos mokslo, politinė bei visuomenės veikėja.
 1948 m. – Liucijus Suslavičius, transporto ir saugaus eismo inžinierius, policijos komisaras, transporto ir karinės technikos istorikas, publicistas (m. 2007 m.).
 1949 m. – Aleksandras Baltrūnas, matematikas, habilituotas daktaras, knygų apie matematikos istoriją autorius (m. 2005 m.).
 1953 m. – Gražina Starkuvienė, Lietuvos ir Neringos savivaldybės politinė bei visuomenės veikėja.
 1954 m. – Juozas Aleksandravičius, pedagogas, Lietuvos politinis veikėjas.
 1955 m.:
 Aleksander Poplavski, gydytojas epidemiologas, Lietuvos politinis bei visuomenės veikėjas.
 Saulius Balčiūnas, Lietuvos ir Biržų rajono politinis bei visuomenės veikėjas.
 Stanislav Adamaitis, Lietuvos ir Vilniaus rajono politinis bei visuomenės veikėjas.
 1958 m.:
 Arūnas Liogė, istorikas, teisininkas, Lietuvos ir Anykščių rajono politinis bei visuomenės veikėjas.
 Elena Leliugienė-Žeimaitė, muzikos mokytoja ir chorvedė.
 1959 m. – Viktorija Morkūnienė-Jurcikaitė, vargonininkė, chorvedė ir mokytoja.
 1961 m.:
 Gediminas Taranda, lietuvių kilmės rusų baleto artistas.
 Rimantas Vensas, Lietuvos ir Šakių rajono ūkio, politinis bei visuomenės veikėjas.
 1962 m. – Jonas Buziliauskas, aktorius, režisierius, Lietuvos ir Rokiškio rajono kultūros, politinis bei visuomenės veikėjas.
 1963 m.:
 Liutauras Balčiūnas, lietuvių perkusininkas virtuozas, dirigentas.
 Vitolis Urmonas, Lietuvos ir Pakruojo rajono savivaldybės politinis bei visuomenės veikėjas.
 1965 m. – Algimantas Bučinskas, Lietuvos ir Kazlų Rūdos savivaldybės politinis bei visuomenės veikėjas.
 1967 m. – Artūras Kasputis, Lietuvos treko ir plento dviratininkas, Seulo olimpinis čempionas.
 1970 m. – Darius Staliūnas, Lietuvos istorikas, istorijos mokslų daktaras.
 1974 m. – Aivaras Jokubaitis, Lietuvos krepšininkas.
 1986 m. – Vaidas Slavickas, Lietuvos futbolininkas.
 Mirtys
 1897 m. – Stanislovas Tiškevičius Logoiskis, Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės bajoras, didikas, Lelijos herbo grafas (g. 1829 m.).
 1907 m. – Julius Anusavičius, lietuvių poetas (g. 1825 m.).
 1947 m.:
 Jonas Januška, Lietuvos teisininkas, pasipriešinimo nacių ir sovietiniam okupaciniams režimams veikėjas (g. 1906 m.).
 Jonas Noreika – Generolas Vėtra, Lietuvos teisininkas, prozininkas novelistas, publicistas, antinacistinio ir antisovietinio pogrindžio dalyvis (g. 1910 m.).
 1960 m. – Kazys Šalkauskis, teisininkas, profesorius, lietuvių visuomenės veikėjas (g. 1885 m.).
 1965 m.:
 Jonė Deveikė-Deveikytė-Navakienė, Lietuvos teisės istorikė (g. 1907 m.).
 Vladislovas Starevičius, lenkų kilmės režisierius, lėlinės animacijos pradininkas (g. 1882 m.).
 1967 m. – Jonas Kasakaitis, Romos katalikų kunigas, poetas ir publicistas (g. 1879 m.).
 1976 m. – Steponas Nasvytis, farmacininkas, vaistininkas, visuomenės veikėjas, lietuvybės skleidėjas (g. 1883 m.).
 1980 m. – Juozas Dalinkevičius, geologas, geografas, minerologas (g. 1893 m.).
 1987 m. – Romualdas Grincevičius, Lietuvos teatro aktorius, režisierius (g. 1922 m.).
 1996 m. – Raimundas Dagys, Lietuvos fizikas, habilituotas fizinių mokslų daktaras (g. 1930 m.).
 1999 m. – Stasys Anglickis, poetas, pedagogas, visuomenės veikėjas, Žemaičių rašytojų sąjūdžio organizatorius (g. 1905 m.).
 Šią dieną pasaulyje
 Įvykiai
 1616 – inkvizicija išlaisvino savo pažiūrų atsisakiusį Galilėjų. Anot lenegos, po to jis ištarė: "O vis dėlto ji sukasi!"
 1895 – JAV Ohajo valstijoje užpatentuota stiklo pūtimo mašina.
 1936 – Adolfas Hitleris Saksonijoje atidarė pirmąją „Volkswagen“ automobilių gamyklą.
 1952 – D. Britanijos ministras pirmininkas Vinstonas Čerčilis pareiškė, kad jo šalis turinti atominį ginklą.
 1974 – Australijoje buvo aptikti Mungo Žmogaus palaikai.
 Gimimo dienos
 1802 m. – Viktoras Hugo, prancūzų poetas, dramaturgas, romanistas, tapytojas ir dizaineris (m. 1885 m.).
 1824 m. – Carlos Calvo, Argentinos diplomatas, istorikas, teisininkas, teisėtyrininkas tarptautininkas (m. 1906 m.).
 1869 m. – Nadežda Konstantinovna Krupskaja, Rusijos marksistė revoliucionierė (m. 1939 m.).
 1875 m. – Aleksandras Goldenveizeris, rusų pianistas, kompozitorius, pedagogas, rašytojas ir visuomenės veikėjas (m. 1961 m.).
 1903 m. – Giulio Natta, 1963 m. Nobelio chemijos premijos laureatas (m. 1979 m.).
 1908 m.:
 Ana Ščetinina, pirmoji moteris tolimojo plaukiojimo kapitonas pasaulyje, rusė (m. 1999 m.).
 Tex Avery, amerikiečių karikatūristas ir Looney Toons režisierius (m. 1980 m.).
 1916 m. – Jackie Gleason, amerikiečių aktorius ir komikas (m. 1987 m.).
 1946 m. – Ahmed Hassan Zewail, 1999 m. Nobelio chemijos premijos laureatas.
 1947 m. – Sandie Shaw, Jungtinės Karalystės pop dainininkė.
 1950 m. – Helena Klark, mokslinė agronomė, filosofijos daktarė, politinė veikėja, nuo 1999 m. Naujosios Zelandijos ministrė pirmininkė.
 1970 m. – Heli Rantanen, suomių ieties metikė.
 1971 m. – Erykah Badu, amerikiečių soul, R&B ir hip-hopo muzikos atlikėja ir dainų autorė.
 1973 m. – André Oliver Tanneberger, vokiečių diskžokėjas bei elektroninės muzikos prodiuseris.
 1974 m. – Sébastien Loeb, Prancūzijos lenktynininkas, daugkartinis Pasaulio ralio čempionato nugalėtojas.
 1978 m. – Abdoulaye Diagne-Faye, futbolininkas.
 1981 m. – Michael James Stewart, Škotijos futbolininkas.
 1983 m. – Kepleris Laveranas Lima Fereira, futbolininkas, geriau žinomas kaip Pepe.
 1984 m. – Emanuelis Adebajoras, futbolininkas.
 Neaprašyti
 1932 – Johnny Cash, amerikiečių dainininkas (m. 2003).
 Mirtys
 1931 m. – Otto Wallach, 1910 m. Nobelio chemijos premijos laureatas (g. 1847 m.).
 1938 m.:
 Aleksandras Drevinis, latvių tapytojas (g. 1889 m.).
 Gustavas Klucis, latvių ir rusų tapytojas, grafikas, skulptorius, fotografas, dizaineris (g. 1895 m.).
 1939 m. – Vlasas Čiubaris, sovietinis partinis ir valstybės veikėjas, buvęs SSKP CK Politinio biuro narys, vienas holodomoro Ukrainoje organizatorių, pats žuvęs nuo stalininių represijų (g. 1891 m.).
 1969 m. – Karlas Teodoras Jaspersas, vokiečių psichiatras ir filosofas, religinio egzistencializmo atstovas, turėjęs didelę įtaką šiuolaikinei filosofijai, teologijai ir psichiatrijai (g. 1883 m.).
 1985 m. – Tjalling Charles Koopmans, 1975 m. Nobelio ekonomikos premijos laureatas (g. 1910 m.).
 1990 m. – Alesandras Pertinis, 7-asis Italijos prezidentas, valdęs šalį nuo 1978 m. liepos 9-osios iki birželio 29-osios (g. 1896 m.).
 1998 m. – Theodore William Schultz, 1979 m. Nobelio ekonomikos premijos laureatas (g. 1902 m.).
 Šaltiniai
 26


type: legislation

jurisdiction: EU

text:
 22.10.2011
 RO
 Jurnalul Oficial al Uniunii Europene
 L 277/16
 REGULAMENTUL DE PUNERE ÎN APLICARE (UE) NR. 1070/2011 AL COMISIEI
 din 21 octombrie 2011
 de modificare a prețurilor reprezentative și a valorilor taxelor suplimentare de import pentru anumite produse din sectorul zahărului, stabilite prin Regulamentul de punere în aplicare (UE) nr. 971/2011 pentru anul de comercializare 2011/12
 COMISIA EUROPEANĂ,
 având în vedere Tratatul privind funcționarea Uniunii Europene,
 având în vedere Regulamentul (CE) nr. 1234/2007 al Consiliului din 22 octombrie 2007 de instituire a unei organizări comune a piețelor agricole și privind dispoziții specifice referitoare la anumite produse agricole („Regulamentul unic OCP”) (1),
 având în vedere Regulamentul (CE) nr. 951/2006 al Comisiei din 30 iunie 2006 de stabilire a normelor de aplicare a Regulamentului (CE) nr. 318/2006 al Consiliului în ceea ce privește schimburile cu țările terțe în sectorul zahărului (2), în special articolul 36 alineatul (2) al doilea paragraf a doua teză,
 întrucât:
 (1)
 Valorile prețurilor reprezentative și ale taxelor suplimentare aplicabile la importul de zahăr alb, de zahăr brut și de anumite siropuri pentru anul de comercializare 2011/12 s-au stabilit prin Regulamentul de punere în aplicare (UE) nr. 971/2011 al Comisiei (3). Aceste prețuri și taxe au fost modificate ultima dată prin Regulamentul de punere în aplicare (UE) nr. 1059/2011 al Comisiei (4).
 (2)
 Având în vedere datele de care dispune în prezent Comisia, se impune modificarea valorilor respective, în conformitate cu normele și procedurile prevăzute de Regulamentul (CE) nr. 951/2006,
 ADOPTĂ PREZENTUL REGULAMENT:
 Articolul 1
 Prețurile reprezentative și taxele suplimentare aplicabile la importul produselor menționate la articolul 36 din Regulamentul (CE) nr. 951/2006, stabilite de Regulamentul de punere în aplicare (UE) nr. 971/2011 pentru anul de comercializare 2011/12, se modifică și figurează în anexa la prezentul regulament.
 Articolul 2
 Prezentul regulament intră în vigoare la 22 octombrie 2011.
 Prezentul regulament este obligatoriu în toate elementele sale și se aplică direct în toate statele membre.
 Adoptat la Bruxelles, 21 octombrie 2011.
 Pentru Comisie, pentru președinte
 José Manuel SILVA RODRÍGUEZ
 Director general pentru agricultură și dezvoltare rurală
 (1) JO L 299, 16.11.2007, p. 1.
 (2) JO L 178, 1.7.2006, p. 24.
 (3) JO L 254, 30.9.2011, p. 12.
 (4) JO L 276, 21.10.2011, p. 37.
 ANEXĂ
 Valori modificate ale prețurilor reprezentative și ale taxelor suplimentare de import pentru zahărul alb, zahărul brut și produsele înscrise la codul NC 1702 90 95 aplicabile începând cu 22 octombrie 2011
 (EUR)
 Codul NC
 Valoarea prețului reprezentativ la 100 kg net din produsul în cauză
 Valoarea taxei suplimentare la 100 kg net din produsul în cauză
 1701 11 10 (1)
 48,08
 0,00
 1701 11 90 (1)
 48,08
 0,48
 1701 12 10 (1)
 48,08
 0,00
 1701 12 90 (1)
 48,08
 0,18
 1701 91 00 (2)
 49,54
 2,61
 1701 99 10 (2)
 49,54
 0,00
 1701 99 90 (2)
 49,54
 0,00
 1702 90 95 (3)
 0,50
 0,22
 (1) Stabilire pentru calitatea standard, astfel cum este definită la punctul III din anexa IV la Regulamentul (CE) nr. 1234/2007.
 (2) Stabilire pentru calitatea standard, astfel cum este definită la punctul II din anexa IV la Regulamentul (CE) nr. 1234/2007.
 (3) Stabilire la 1 % de conținut de zaharoză.


type: caselaw

text:
3.9.2005
 DA
 Den Europæiske Unions Tidende
 C 217/59
 Sag anlagt den 20. juli 2005 af The Black & Decker Corporation mod Kontoret for Harmonisering i det Indre Marked (Varemærker og Design)
 (Sag T-278/05)
 (2005/C 217/118)
 Det sprog, stævningen er affattet på: engelsk
 Ved De Europæiske Fællesskabers Ret i Første Instans er der den 20. juli 2005 anlagt sag mod Kontoret for Harmonisering i det Indre Marked (Varemærker og Design) af The Black & Decker Corporation, Towson, Maryland (USA), ved solicitor P. Harris.
 Den anden part i sagen for appelkammeret var Atlas Copco Aktiebolag, Stockholm (Sverige).
 Sagsøgeren har nedlagt følgende påstande:
 —
 Afgørelse truffet den 3. maj 2005 af Første Appelkammer ved Kontoret for Harmonisering i det Indre Marked (Varemærker og Design) (sag R 792/2004-1) annulleres.
 —
 Det fastslås, at indsigelsessag nr. B 623 688 skal afvises.
 —
 Harmoniseringskontoret tilpligtes at betale de omkostninger, sagsøgeren har afholdt i forbindelse med den foreliggende sag og klagesagen.
 Søgsmålsgrunde og væsentligste argumenter:
 Ansøger om EF-varemærket:
 Sagsøgeren.
 EF-varemærket, der søges registreret:
 Farvemærke i sort og gul i klasse 7 (manuelt betjent bærbart elektrisk maskinværktøj etc.).
 Indehaver af det i indsigelsessagen påberåbte varemærke eller tegn:
 Atlas Copco Aktiebolag.
 Det i indsigelsessagen påberåbte varemærke eller tegn:
 Ikke-registrerede varemærker og tegn, der bruges erhvervsmæssigt for maskinværktøj i alle medlemsstater.
 Indsigelsesafdelingens afgørelse:
 Afvisning af indsigelsen.
 Appelkammerets afgørelse:
 Den påklagede afgørelse annulleres og sagen hjemvises til Indsigelsesafdelingen til videre behandling.
 Søgsmålsgrunde:
 Sagsøgeren har gjort gældende, at indsigelsen skulle have været afvist, da den i strid med regel 18, stk. 1, i forordning nr. 2868/95 (1) ikke tilstrækkeligt entydigt angav de ældre varemærker og tegn, den var støttet på.
 (1) Kommissionens forordning (EF) nr. 2868/95 af 13.12.1995 om gennemførelsesbestemmelser til Rådets forordning (EF) nr. 40/94 om EF-varemærker (EFT L 303 af 15.12.1995, s. 1).


type: wikipedia

text:
Helium is een scheikundig element met symbool He en atoomnummer 2. Het is een kleurloos edelgas.
 Ontdekking
 Helium werd in 1868 door de Fransman Pierre Janssen en de Engelsman Norman Lockyer onafhankelijk van elkaar ontdekt. Pierre Janssen bestudeerde het licht van de chromosfeer van de zon tijdens een zonsverduistering die in op 18 augustus van dat jaar plaatsvond, en zag met een spectroscoop op een golflengte van 587,49 nm een emissielijn van een tot dan toe onbekend element. Norman Lockyer ontdekte de lijn in spectrum van de zon op 20 oktober, maar beiden publiceerden hun ontdekking op dezelfde dag.
 Edward Frankland bevestigde de waarnemingen van Janssen en was degene die voorstelde om het element naar de zon te noemen. Hij stelde het achtervoegsel -ium voor, omdat hij verwachtte dat het element een metaal zou zijn. Toen het element in 1895 door Sir William Ramsay uit cleviet werd gewonnen bleek het geen metaal te zijn, maar de naam werd niet aangepast. De Zweedse chemici Nils Langlet en Per Theodor Cleve voerden onafhankelijk van Ramsay ongeveer gelijktijdig hetzelfde experiment uit.
 In het jaar 1907 toonden Ernest Rutherford en Thomas Royds aan dat alfadeeltjes niets anders waren dan heliumkernen. In 1908 lukte het de Nederlandse natuurkundige Heike Kamerlingh Onnes als eerste om helium vloeibaar te maken door het gas tot 0,9 kelvin af te koelen. Hij werd hiervoor met een Nobelprijs onderscheiden. Zijn leerling Willem Keesom, die hem inmiddels als directeur van het laboratorium was opgevolgd, lukte het in 1926 als eerste helium onder hoge druk in vaste vorm om te zetten.
 Toepassingen
 Ballonnen
 Helium is veel lichter dan lucht. Het wordt daarom vaak gebruikt als vulmiddel voor ballonnen en luchtschepen. Helium verdient de voorkeur boven waterstof, dat weliswaar lichter is, maar zeer brandbaar. Het stijgvermogen van helium is 93% van dat van waterstof. Helium is wel veel kostbaarder dan waterstof, doordat het moeilijker te winnen is. Bovendien kan het niet met de cascademethode vloeibaar gemaakt worden, waardoor het duur in het gebruik is, bijvoorbeeld bij transport.
 Koelmiddel
 Doordat helium het laagste smelt- en kookpunt heeft van alle elementen is het een zeer geschikt koelmiddel voor veel toepassingen die extreem lage temperaturen behoeven, zoals supergeleidende magneten, cryogeen onderzoek en kernreactoren. In vloeibare vorm wordt het gebruikt bij MRI-scans in de medische sector, als koeling voor de supergeleidende elektromagneten.
 Diepzeeduiken
 Diepzeeduikers ademen vaak een mengsel van helium en zuurstof in, mede omdat zuurstof bij hogere omgevingsdruk giftig is en stikstof onder hoge druk kan leiden tot stikstofnarcose en caissonziekte. Door een deel van de stikstof te vervangen wordt het narcotisch effect beperkt. De lage dichtheid van helium zorgt verder voor een afname van de viscositeit van het ademmengsel waardoor het makkelijker adembaar is bij hoge omgevingsdruk. Helium is een goede thermische geleider, dit geeft extra warmteverlies.
 Helium kan net als stikstof caissonziekte veroorzaken. Mede in verband met de stijgende prijs van helium wordt er steeds vaker gedoken met een zgn rebreather.
 Overige
 Van de chemische inertie wordt gebruikgemaakt bij toepassing als draaggas in de gaschromatografie, als beschermgas bij booglassen en als gas waarin silicium- en germaniumkristallen kunnen aangroeien.
 Tot het scala van toepassingen behoort ook het gebruik in gasontladingslampen waar het voor een goudgeel licht zorgt. Vanwege het kleine molecuul wordt het gebruikt voor lektesten, bijvoorbeeld van drukvaten. Het vat wordt dan onder druk gezet met helium, waarna in een stikstof-omgeving het aantal heliumatomen wordt gemeten; zijn die er niet, dan is het vat lekdicht. Bij raketaandrijving wordt een gas gebruikt om de ruimte in de brandstoftank te vullen die vrijkomt door het verbruik van de brandstof. Indien daarvoor helium gebruikt wordt, dan komt dat uit een houder met vloeibaar helium onder hoge druk. Verder wordt het gas toegepast in supersonische windtunnels.
 Winning / productie
 Helium wordt gewonnen uit aardgas, dat vaak bij de winning een gasmengsel met ongeveer 1 volumeprocent helium is. In 2016 is bij het Rukwameer in Tanzania een grote voorraad helium in de bodem ontdekt.
 De vorming van helium uit waterstof, een kernfusiereactie waarbij zeer veel energie vrijkomt, vormt de basis van de energie van sterren maar ook die van de waterstofbom. Helium kan gesynthetiseerd worden door lithium of boor met zeer snelle protonen te beschieten. Dit komt doordat er bij radioactief verval α-straling vrijkomt, wat heliumkernen zijn.
 Opmerkelijke eigenschappen
 Helium is een kleurloos en reukloos edelgas en heeft een extreem laag kookpunt (4,2 K), het laagste van alle elementen. Het is in de meeste omstandigheden chemisch inert. Het is na waterstof het meest voorkomende element in het universum. Helium bestaat uit losse atomen.
 De specifieke warmte van helium is erg hoog, en heliumdamp is erg compact, maar zet snel uit bij hogere temperatuur. De kritische temperatuur van helium is slechts 5,19 K. De fasendiagrammen van 3He en 4He zijn totaal verschillend. Helium is het enige element dat bij normale druk niet in een vaste stof overgaat beneden een bepaalde temperatuur. 4He kan alleen onder hoge druk (minimaal 2,6 MPa) vast worden gemaakt. Vast 3He en 4He hebben de unieke eigenschap dat hun volume onder nog meer druk met meer dan 30% kan afnemen. Bij temperaturen beneden 1 K is 2,6 MPa voldoende om helium vast te maken. Bij hogere temperaturen loopt dat snel op. Zo is er bij 15 K al een druk van rond 100 MPa voor nodig, en bij kamertemperatuur zelfs zo'n 20 GPa.
 Vast 4He komt in drie verschillende kristalstructuren voor. Bij relatief lage druk neemt 4He een hexagonale dichtste stapeling aan. Bij een temperatuur van ongeveer 2 K is er een klein gebied waar 4He een kubisch ruimtelijk gecentreerde structuur aanneemt. Bij extreem hoge druk komt de derde vorm voor, een kubisch vlakgecentreerde structuur. Vast 3He neemt een kubisch ruimtelijk gecentreerde structuur aan, met een spinordeningsovergang bij ongeveer 1 mK.
 Helium is een edelgas en als zodanig in vrijwel alle omstandigheden chemisch inert, maar wanneer helium gebombardeerd wordt met elektronen kan het verbindingen aangaan met wolfraam, jodium, fluor, zwavel en fosfor. Van alle gassen lost helium het slechtst op in water.
 Helium-3 is het product van radioactief verval van tritium. Het edelgas stapelt zich soms ook op in kernreactoren. In de moderne W88 kernkoppen van de Verenigde Staten werd daarom een filter, waarschijnlijk van palladium, ingebouwd om de verontreiniging van de tritium in de "primary", de eerste fase van de ontsteking van deze waterstofbom te voorkomen. In de Verenigde Staten heeft een verontreiniging met helium tot "fizzles" geleid. Dat houdt in dat de neutronen van een kernsplitsing tijdens de ontploffing door helium worden geabsorbeerd. Dan zijn er niet genoeg neutronen beschikbaar om het reservoir met lithium-6 - deuterium te bombarderen. De bom haalt dan maar een fractie van de beoogde explosieve kracht. De Amerikaanse codenaam van het zeer geheime filter is "Terrazo".
 Natuurlijke verschijningsvorm
 Helium is na waterstof het meest voorkomende element in het Heelal. Sterren en gasreuzen bevatten een aanzienlijk aandeel helium. In sterren wordt helium gevormd uit waterstof. Dit is de belangrijkste energiebron van de Zon. Bij een zonnestorm wordt een relatief kleine hoeveelheid helium weggeblazen.
 Helium komt in de aardatmosfeer in zeer kleine hoeveelheden (1 op 200.000 moleculen) voor: het wordt op aarde geproduceerd als bijproduct van radioactief verval van de actiniden 238U en 232Th. Met name geldt dit voor de mineralen die veel uranium en thorium bevatten, zoals clevieten, pekblende, kartoniet, monaziet en beril; het wordt in deze mineralen uit zware elementen gevormd door radioactief verval in de vorm van alfadeeltjes. Het helium kan uit deze mineralen gewonnen worden. Ook komt het voor in sommige mineraalwaters (met name in IJsland) en in vulkanische gassen, en in sommige natuurlijke gasreserves (onder andere in de Verenigde Staten), waaruit het meeste commerciële helium gewonnen wordt.
 Helium is via spectroscopie in grote hoeveelheden aangetoond, met name in sterren. Het speelt een belangrijke rol in de proton-protoncyclus en de koolstof-stikstofcyclus, waar sterren een groot deel van hun energieproductie aan ontlenen.
 Superfluïditeit
 De isotoop 4He van helium komt in de vloeibare fase in twee vormen voor: 4He I en 4He II. Helium I is een gewone vloeistof, maar helium II is een superfluïde vloeistof. Dit effect is bij 4He gebaseerd op de zogenaamde Bose-Einsteincondensatie, waarbij steeds meer moleculen naar hetzelfde energieniveau kunnen afdalen. Een superfluïde vloeistof heeft een viscositeit van 0 en is daardoor met geen enkele andere substantie te vergelijken. Als de temperatuur beneden het lambdapunt komt, verandert helium I abrupt in helium II. Bij 4He ligt het lambdapunt op 2,174 K.
 Aangezien de transformatie van He I in He II een continue faseovergang is, zonder latente warmte bij het lambdapunt, kunnen He I en He II niet naast elkaar bestaan.
 Helium was een van de eerste stoffen waarbij een kwantummechanisch effect op macroscopisch niveau werd waargenomen.
 De 3He isotoop heeft twee superfluïde fasen, beide bij temperaturen lager dan 2,6 mK - slechts enkele duizendsten van een graad boven het absolute nulpunt. Anders dan 4He-atomen, die bosonen zijn, hebben 3He-moleculen een oneven aantal protonen + neutronen en zijn dus fermionen, zodat zij zich volgens de Fermi-Diracstatistiek gedragen.
 Isotopen
 De meest voorkomende heliumisotoop is 4He, dat een kern heeft die uit twee protonen en twee neutronen bestaat. Dit is een ongebruikelijk stabiele nucleaire configuratie doordat de kern een volle schil heeft met een zogenaamd magisch aantal kerndeeltjes.
 Veel zwaardere kernen vervallen door emissie van een 4He-kern, een proces dat alfaverval wordt genoemd. Heliumkernen worden daarom ook wel alfadeeltjes genoemd. Een groot deel van het op aarde aanwezige helium is zo ontstaan. Een tweede heliumisotoop, 3He, heeft slechts 1 neutron. Er zijn ook zwaardere isotopen, maar deze zijn radioactief. 3He komt op Aarde relatief minder voor, doordat verval van zwaardere elementen alleen 4He produceert en atmosferisch helium relatief snel naar het heelal weglekt. De verhouding tussen de twee isotopen (3He/4He) is in de Zon (gemeten in de zonnewind) ongeveer vier keer zo hoog als in meteorieten en 300 keer zo hoog als in de aardatmosfeer.
 In de geochemie wordt de verhouding 3He/4He gebruikt om de oorsprong van lava en magma te bepalen. Het idee is dat de bovenmantel door convectiestroming alle oorspronkelijk erin aanwezige gassen is kwijtgeraakt, maar dat de ondermantel nog relatief veel van de uit de Zonnenevel afkomstige 3He bevat. Lava's en magma's met een hogere 3He/4He, zoals bij hotspotvulkanisme voorkomen, worden verondersteld uit een relatief ongemengd reservoir afkomstig te zijn. Het vermoeden is dat dit reservoir zich in de D"-laag of nabij de kern-mantelgrens bevindt. Dat betekent dat deze magma's afkomstig zijn van relatief veel grotere diepte dan gebruikelijk.
 Volgens de Oerknaltheorie werden 3He en 4He beide in grote hoeveelheden gevormd in oerknal-nucleosynthese tijdens de Oerknal.
 Ionen
 Toxicologie en veiligheid
 Helium is inert en dus zelf niet giftig. Wel kan helium in een afgesloten ruimte de aanwezige zuurstof verdringen en daarmee leiden tot verstikking (hypoxie).
 Vaten gevuld met helium in gasvorm, die bij 5 tot 10 K opgeslagen worden, moeten behandeld worden alsof ze vloeibaar helium bevatten in verband met de grote toename in druk wanneer het gas tot kamertemperatuur wordt verwarmd.
 Elementenlijst


text:
A TEΧ (ejtsd: tekh) vagy egyszerű formában TeΧ egy betűszedő rendszer, amelyet Donald E. Knuth készített. Főleg tudományos körökben népszerű, különösen a matematikai, fizikai és informatikai közösségekben.
 A név a görög technê-ből ered, ezért az Χ (ami valójában egy nagybetűs khí) kiejtése a "technika" „ch”-jához hasonló.
 A betűtípusleíró Metafont nyelvvel és a Computer Modern betűtípuscsaláddal egyetemben a TeΧ két célt tartott szem előtt: bárkinek megadni a magas színvonalú könyvek létrehozását észszerű mennyiségű munkával és egy olyan rendszer létrehozását, amely minden jelenkori és jövőbeli gépen ugyanolyan teljesítményű.
 Általános vélemény szerint a TeΧ a legmegfelelőbb módja a matematikai képletek szedésének. A TeΧ magasabb szinten is népszerű, gyakorta használják a matematikában, számítástechnikában, közgazdaságtanban, mérnöki munkákban, fizikában és statisztikában. Számos Unix környezetben lecserélte a régi kedvenc troff formátum-nyelvet. A LaTeΧ (és egyéb sablon-nyelvek) megjelenése óta számos más szedési feladathoz is használják.
 A TeΧ számára az általánosan elterjedt mime típus a application/x-tex.
 Története
 Amikor Donald Knuth megírta a Számítógép-programozás művészete (The Art of Computer Programming) című könyvét, az 1969-es első kiadást Knuth elfogadta és szerinte "jó, ízléses stílusú" volt. Az 1976-os 2. kiadásnál azonban az előző könyvnél használt eljárás helyett egy újabbat használtak, a régi betűtípust lecserélve, amivel elégedetlen volt. Ebben az időben látta először egy magas minőségű digitális betűszedő rendszer kimenetét, amelynek hatására elkezdett a digitális betűszedés iránt érdeklődni. Az elkeserítő előzetes változatok után eldöntötte, hogy megírja saját digitális betűszedő programját. 1977. május 13-án írta le kezdetleges funkcióit egy emlékeztetőben. Eredetileg az 1978-as szabadságában akarta befejezni, ám véglegesítve csak 1989-ben lett.
 A TeΧ első változatát SAIL nyelven készítette ami PDP-10-es számítógépeken futott a Stanford Egyetemen, WAITS operációs rendszer alatt. A TeΧ későbbi változatai számára Knuth megalkotta a literate programming fogalmát: a módszert, hogy lefordítható forrásprogramot és jó minőségű, kereszthivatkozásokkal ellátott dokumentációt (mely természetesen TeΧ-hel szedendő) állítson elő ugyanazon forrásfile alapján. A nyelv neve WEB volt és Pascal nyelvű programokat állított elő.
 A TeΧ új, nulláról újraírt verzióját TeΧ82 néven 1982-ben adta ki. Ebben többek között az elválasztó algoritmust egy újjal helyettesítette. Emellett a TEX82 fixpontos számábrázolást használ, amely segítségével különböző hardvereken egyaránt lefut.
 A TeΧ egyes verzióinak egyedi számozása van. A hármas változattól kezdve a frissítéseket mindig egy újabb szám hozzáfűzése jelzi, melynek eredményeképp a verziószám aszimptotikusan közelít π-hez. A jelenlegi verziószám 3.141592. Ez is mutatja, hogy a TeΧ valójában az egyik legstabilabb program, melyet ismerünk, és csak apró frissítések várhatóak. Knuth kimondta, hogy „az abszolút utolsó változtatás (halálom után)” az lesz, hogy a TeΧ verziószáma π értékű lesz, mely ponton minden maradék hiba a program tulajdonságává (nem pedig hibájává) válik. Ez hasonló, mint ahogy a METAFONT az e-hez tart.
 Betűszedő rendszer
 A TeΧ parancsok visszafele perjellel (\) kezdődnek és kapcsos zárójelek ({}) között vannak csoportosítva. Mindazonáltal a TeΧ szinte minden beállítása menet közben változtatható, amelynek hatására az nehezen értelmezhető a TeΧ-en kívül. A TeΧ makró- és tokenalapú nyelv, a legtöbb parancsot, a felhasználó által definiáltakat is addig bővítik menet közben, amíg csak tokenek maradnak. A makrók véghívása (tail call) nem igényel memóriát és elérhetők a ha-akkor-amúgy (if-then-else) szerkezetek.
 A rendszer négy szintre osztható: először is, beolvassa a karaktereket és ad nekik egy kategóriakódot (category code, néha catcode). A visszafele perjel (és minden nullás kategóriájú karakter), amelyeket betűk (11-es kategória) vagy egyéb egyedül levő karakter követnek egy utasítássorozattal lesznek helyettesítve. Ezután a makrókat és a feltételeseket a helyettesítőszövegükre cserélik. A harmadik fázis bemenete egy karakterfolyamból (beleértve a speciális jelentésűeket) és nem-növelhető parancssorozatokból (tipikusan hozzárendelések és vizuális parancsok) áll. Itt a szöveg bekezdésekre lesz tagolva. A negyedik fázisban pedig oldalakra tagolja.
 A TeΧ rendszer precízen ismeri a betűk és szimbólumok méretét és ennek felhasználásával kiszámítja a lapok, a laponkénti sorok és a soronkénti karakterek optimális számát. Kimenete DVI (DeVice Independent, magyarul eszközfüggetlen) formátumú fájl, benne a karakterek végső helyeivel. Ez a DVI fájl közvetlenül elküldhető a nyomtatónak vagy más formátummá alakítható. Manapság gyakorta használják a PDFTeΧ-et, amely megkerüli a DVI-generálást teljes mértékben.
 Az alap TeΧ-rendszer körülbelül 300 parancsot tud értelmezni. Mindazonáltal az alacsony szintű parancsokat ritkán használják a felhasználók közvetlenül. Knuth eredeti formátuma, a Plain TeΧ körülbelül 600 parancsot ad hozzá (elérhető a CTAN-ról). A leggyakrabban használt formátum a LaTeΧ, melyet eredetileg Leslie Lamport fejlesztett ki és támogatja a könyveket, leveleket, diákat, stb. Emellett a referenciáknak és az egyenletek automatikus számozásának támogatását is bevezeti. Másik széleskörűen használt formátum az AMS-TeΧ, melyet az American Mathematical Society fejleszt és több felhasználóbarát parancsot is hozzáad, melyek módosíthatók például újságok által, amely ezáltal illeszkedik stílusukhoz. Az AMS-TeΧ legtöbb szolgáltatása használható LaTeΧ-ben az AMS "csomagokkal".
 A TeΧ futtatása
 Egy példa „Helló, világ!” program :
 Hello, World
 \bye % a fájl végét jelöli, nem része a kimenetnek
 Ez például lehet egy myfile.tex fájlban, mivel .tex gyakori fájlkiterjesztése a sima TeΧ fájloknak.
 Alapesetben minden, ami egy százalék jelet (%) követ, megjegyzésként lesz kezelve és nem fut le. Ezáltal ezen fájlon a TeΧ futtatásával (például a tex myfile.tex parancs parancssori begépelésével vagy egy grafikus felhasználói felületről indítva) egy DVI fájltípusú kimenet lesz. A DVI fájlok megtekinthetők a képernyőn avagy konvertálhatók megfelelő nyomtatókra, ahol illesztőprogram van hozzá (a nyomtatók támogatása általánosságban nem volt operációs rendszer-szintű, amikor a programot létrehozták).
 Knuth azt mondta, hogy nem volt semmi velejárója annak, hogy a TeΧ a DVI-be mentett, továbbá a TeΧ újabb verziói, a pdfTeΧ, a XeTeΧ és a luaTeΧ már mind támogatják a közvetlen PDF-be való mentést.
 Matematikai példa
 A TeΧ a matematikai formulák számára külön szintaxist biztosít. Például a másodfokú egyenlet megoldóképlete TeΧ-ben:
 A megoldóképlet $-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac} \over 2a$
 \bye
 amely így néz ki:
 A képlet úgy jelenik meg, ahogy egy ember kézzel lerajzolná azt avagy ahogy betűszedéssel létrehozná. Egy dokumentumban a matematikai módba lépést a $ jellel való kezdés jelzi, amelyet ezután a megfelelő szintaxissal beírt képlet követ, majd újból a $ jel. A megjelenített matematika (olyan képlet, amely új sorban, középre rendezve található) hasonló, csak $ helyett $$-t használ. Így például az előző megoldóképlet:
 A megoldóképlet $$-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac} \over 2a$$
 \bye
 így renderelődik:
 Érdekességek
 Donald Knuth pénzbeli díjakkal jutalmazta azokat, akik hibát találtak a TeΧ-ben, és jelentették. A díj 2,56 dollárral kezdődött, és minden évben duplájára nőtt, amíg el nem érte a jelenlegi 327,68 dolláros összeget. Ez azonban nem tette szegénnyé Knuthot, mivel elég kevés hibát találtak a programban. Amúgy általában ezeket a csekkeket nem beváltani, hanem bekeretezni szokták, hogy bizonyítsák, hibát találtak a TeΧ programban.
 Knuth egyszer elmagyarázta, hogy azért választotta a dollárjelet a matematikai mód jelölésére a plain TeΧ-ben, mert a matematikai betűszedést hagyományosan nagyon drágának tartották.
 Megjegyzések
 Hivatkozások
 Fordítás
 További információk
 A MathML, az OpenMath és a TEX összehasonlítása
 TeΧ Felhasználók Szervezete (TUG, TeΧ Users Group)
 Átfogó TeΧ Archívumhálózat (CTAN, Comprehensive TeΧ Archive Network)
 Donald E. Knuth: The TeΧbook A teljes könyv TeΧ forráskódja
 Kapcsolódó szócikkek
 MiKTeX
 TeX


type: other

text:
ECLI:SI:VSRS:2011:II.IPS.285.2011
 VS0014467
 VSL I Cp 6/2011
 posojilna pogodba - obstoj pogodbe - dokazno breme - dokazna ocena - materialno dokazno breme - procesno dokazno breme
 Tožnik je tisti, ki mora dokazati obstoj posojilne pogodbe s tožencem. Na tožniku je torej materialno dokazno breme. Stranka, ki nosi materialno dokazno breme, z uspešnim dokazom prevali procesno dokazno breme na nasprotno stranko, ta pa se bo z nasprotnimi dokazi trudila ovreči aktualni dokazni uspeh. Sodišče pa mora nato oceniti, ali je bila pri tem uspešna in nato svojo oceno tudi obrazložiti.
 Tožena stranka mora v 15 dneh od vročitve te sodbe povrniti tožeči stranki njene revizijske stroške v znesku 1.182,38 EUR, v primeru zamude z zakonskimi zamudnimi obrestmi, ki tečejo od prvega naslednjega dne po izteku roka za izpolnitev obveznosti, določenega v tej točki izreka, do plačila.
 1. Tožnik je s tožbo z dne 24. 9. 2003 od sodišča zahteval, naj razsodi, da mu je toženec na podlagi ustno sklenjene posojilne pogodbe dolžan vrniti posojeni znesek 127.830 EUR. Tožnik je zatrjeval, da je poleg 500.000 DEM, ki jih je vložil v toženčevo podjetje A., tudi s tožencem osebno sklenil posojilno pogodbo za 127.830 EUR (protivrednost 250.000 DEM). Toženec je tem trditvam nasprotoval in je vztrajal pri tem, da sta se s tožnikom dogovorila, da mu izroči 500.000 DEM, od tega 250.000 DEM kot kupnino za poslovni delež s tem, da ta denar toženec vloži v podjetje kot svoje posojilo, 250.000 DEM pa kot posojilo družbi. Toženec je navedel, da izročeni znesek tako predstavlja posojilo dano družbi.
 2. Sodišče prve stopnje je tožbenemu zahtevku tožnika ugodilo. Sodišče druge stopnje je o pritožbi odločalo dvakrat. Zoper prvo odločitev sodišča druge stopnje je toženec vložil revizijo in je v reviziji opozoril na vrsto nasprotij, napak in nedoslednosti v obrazložitvi sodišča prve stopnje. Zato je Vrhovno sodišče reviziji ugodilo in je v razveljavitveni odločbi opozorilo, naj sodišče druge stopnje v ponovljenem sojenju, glede na to, da gre za razmerje z mednarodnim elementom, najprej odloči, katero prvo je treba uporabiti pri odločanju o sporu, nato pa odpravi procesne kršitve in odgovori tudi na pritožbeni očitek, da sodišče prve stopnje pravila o dokaznem bremenu ni pravilno uporabilo.
 3. Sodišče druge stopnje je tudi drugič potrdilo sodbo sodišča prve stopnje o zavrnitvi tožnikovega zahtevka. Zoper to odločitev toženec vlaga revizijo iz vseh revizijskih razlogov in predlaga, naj Vrhovno sodišče reviziji ugodi in sodbi sodišča druge in prve stopnje spremeni tako, da tožbeni zahtevek v celoti zavrne, podrejeno pa, da obe sodbi razveljavi in zadevo vrne sodišču prve stopnje v novo sojenje pred drugim senatom. V reviziji navaja, da višje sodišče ni upoštevalo napotkov Vrhovnega sodišča in da to kaže na nezakonit vpliv pooblaščenca tožeče stranke na delo sodišča. Reviziji prilaga pisanje toženčeve matere in samega toženca o ozadju spora s pooblaščencem tožeče stranke. Poudarja, da je zato, ker je napačno izhodišče sodišča, da je šlo za posojilno pogodbo, napačna tudi odločitev o tem, katero pravo je treba uporabiti. Toženec meni, da je izpodbijana sodba tako očitno napačna, da jo je mogoče označiti za arbitrarno, zaradi česar je po njegovem mnenju kršeno eno izmed procesnih jamstev iz 22. člena Ustave Republike Slovenije (v nadaljevanju URS). Pri tem se sklicuje na odločbi Ustavnega sodišča, št. Up-123/02 in Up-1267/08. Meni, da je sodišče druge stopnje z napačnim preračunom prisojenega zneska iz tolarske v evrsko vrednost prekoračilo tožbeni zahtevek in poseglo v temeljno načelo pravdnega postopka iz 2. člena Zakona o pravdnem postopku (v nadaljevanju ZPP). Meni tudi, da pritožbeno sodišče ni odgovorilo na pritožbene navedbe in da je zaradi tega podana kršitev iz 8. in 12. točke drugega odstavka 339. člena ZPP, ter kršitev 22. ter 25. člena URS.
 4. Toženec v reviziji opozarja, da so vse priče, na katerih izpovedbo se opira sodišče, dolgoletni tožnikovi prijatelji. Meni, da zato zgolj skladnost njihovih izjav ne more biti edini razlog za oceno, da je bila res sklenjena posojilna pogodba. Toženec meni, da je iz številnih dejstev razvidno, da je imel tudi priča F. H. bistveno tesnejši odnos s tožnikom kot s tožencem (dostop do tožnikovega sefa in hranilne knjižice). Navaja, da skladne izjave prič, da je bil sporni znesek izročen v lokalu in ne v toženčevi pisarni, tudi ne morejo biti zadosten razlog za oceno o neverodostojnosti njegove izpovedi v celoti. Meni, da sodišče ni odgovorilo na njegov ugovor, da ni življenjsko, da bi se tak znesek izročal v lokalu. Poudarja, da sodišče tožniku slepo verjame, da mu je posodil denar, ne da bi preverilo, ali je res pred tem plačal celo kupnino za poslovni delež, ali pa je bila izročena vsota del tega zneska. Navaja, da je sodišče druge stopnje samovoljno spremenilo trditve toženca na način, kot da si je on v svojem imenu sposodil denar, tega pa kasneje kot fizična oseba vložil v družbo. Toženec meni, da če sodišče druge stopnje sprejema zaključek, da je denar položil na račun podjetja, je potem logičen nadaljnji zaključek, da je šlo za posojilo družbi in ne za posojilo, ki bi bilo dano njemu osebno za osebne potrebe. Toženec navaja, da je sodišče druge stopnje šele v drugostopenjskem postopku prvič vpogledalo v pogodbe o nakupu hiše in avta, s katerimi je dokazoval, da posojila ni porabil za osebne potrebe. Opozarja, da je sodišče druge stopnje na njegov očitek o pristranskosti prič navedlo, da jih je predlagal tudi on. Pri tem poudarja, da jih je predlagal zato, ker je bil prepričan, da bodo potrdile njegovo trditev, da je šlo za posojilo. Navaja, da je sodišče pri odgovoru na ugovor, da ni predložil potrdila za plačilo celotne kupnine v višini 500.000 DEM, prišlo samo s sabo v nasprotje. Navedlo je namreč, da tudi toženec ni dokazal, da naj bi naknadno plačal še 24.000 EUR na račun kupnine, kar pa je v nasprotju z izhodiščno ugotovitvijo sodišča, da je tožnik vso kupnino v znesku 500.000 DEM plačal že v decembru 2001. Toženec meni, da bi se sodišče moralo opreti predvsem na listine in da je napačno stališče, da je toženec tisti, ki bi moral dokazati, da posojilna pogodba ni bila sklenjena. Poudarja, da iz izvedenih dokazov izhaja, da sta s tožnikom začela sodelovati jeseni 2001 in so zato zaključki sodišča druge stopnje o zaupnem odnosu med njima v nasprotju z ugotovljenimi dejstvi. Toženec nato v točki V. revizije izčrpno navaja razloge, s katerimi izpodbija sodbo sodišča prve stopnje. Ker je revizija pravno sredstvo proti pravnomočnim odločbam druge stopnje, jih revizijsko sodišče ne povzema.
 5. Sodišče je revizijo vročilo Vrhovnemu državnemu tožilstvu Republike Slovenije in tožniku, ki je nanjo odgovoril. Navaja, da so neresnični očitki toženca njegovemu pooblaščencu in jih toženec uporablja zato, ker nima pravnih argumentov. Navaja, da je sodišče druge stopnje utemeljilo uporabo slovenskega prava in tako tudi sledilo navodilom Vrhovnega sodišča. Meni, da bistveni del revizije predstavlja izpodbijanje na prvi stopnji ugotovljenega dejanskega stanja, kar ni revizijski razlog. Poudarja, da je po drugem odstavku 270. člena ZPP revizija glede prekoračitve tožbenega zahtevka dovoljena le, če je to kršitev storilo sodišče druge stopnje, vrednost spornega predmeta pa je izračunalo že sodišče prve stopnje. Navaja, da je sodišče druge stopnje v celoti upoštevalo napotek Vrhovnega sodišča in obrazložilo, kako je prišlo do zaključka o neutemeljenosti pritožbenih navedb. Meni tudi, da glede odločilnih dejstev med razlogi sodišča prve in razlogi sodišča druge stopnje ni nobenih nasprotij in zato predlaga, naj Vrhovno sodišče revizijo zavrne.
 7. Revizijsko sodišče uvodoma poudarja, da je bilo v prvi sodbi sodišča druge stopnje toliko napak in nasprotij, da je bil preizkus njene pravilnosti onemogočen, da pa je sodišče druge stopnje pri ponovnem odločanju vse napake odpravilo. Tako so neutemeljeni revizijski očitki, da je odločitev sodišča druge stopnje ponovno obremenjena s kršitvijo iz 14. točke drugega odstavka 339. člena ZPP. Neresen je revizijski očitek, da je višje sodišče kršilo temeljno načelo iz 2. člena ZPP, ker je kot vrednost spora navedlo znesek 127.830 EUR, ki izhaja iz potrdila o izročenem znesku, namesto 125.371,71 EUR, kolikor bi znašal preračun tolarskega zneska, ki ga mora toženec plačati po sodbi sodišča prve stopnje in ga je sodišče prve stopnje pridobilo iz preračuna iz zneska 127.830 EUR. Revizijsko sodišče je zato v nadaljevanju preverilo le, ali je sodišče druge stopnje odgovorilo na vse pomembne pritožbene očitke in ali je pravilno odločilo, da je sodišče prve stopnje pravilno uporabilo pravila o dokaznem bremenu, pri dokazni oceni pa upoštevalo metodologijo iz 8. člena ZPP.
 8. Obe sodišči sta pravilno izhajali iz tega, da je tožnik tisti, ki mora dokazati obstoj posojilne pogodbe s tožencem. Na tožniku je torej materialno dokazno breme. Medtem, ko je materialno dokazno breme ves čas postopka na eni stranki, se procesno dokazno breme, ki pomeni strankino dolžnost predlagati dokaz, med dokaznim postopkom premešča. Stranka, ki nosi materialno dokazno breme, z uspešnim dokazom prevali procesno dokazno breme na nasprotno stranko, ta pa se bo z nasprotnimi dokazi trudila ovreči aktualni dokazni uspeh.(1) Sodišče pa mora nato oceniti, ali je bila pri tem uspešna in nato svojo oceno tudi obrazložiti.
 9. Pravilna je ocena sodišč prve in druge stopnje, da je tožnik s predložitvijo potrdila o prejemu 127.830,00 EUR (protivrednost 250.000 DEM in z izpovedjo prič uspel prevaliti procesno dokazno breme na toženca. V tem potrdilu namreč v primerjavi z drugima dvema potrdiloma ni navedeno, da naj bi šlo za kupnino za poslovni delež, navedeno tudi ni, da naj bi šlo za posojilo družbi, prejem pa je potrdil toženec osebno. Sodišče druge stopnje je obrazložilo, da so priče res izpovedovale le o tem, kar jim je povedal tožnik in gre zato za dokaze z nekoliko slabšo dokazno močjo, ki pa vendarle določeno dokazno moč imajo. Tudi na očitek o povezanosti prič s tožnikom je sodišče druge stopnje odgovorilo, da je njihovo zaslišanje predlagal tudi sam toženec, kar pomeni, da jih vendarle ni štel za tako tesno povezane s tožnikom, da bi bila že v naprej izključena njihova objektivnost. Višje sodišče je nato tudi obrazložilo, da dejstvo, kam je toženec vložil izročeni denar, ne more vplivati na oceno o tem, ali je bilo posojilo dano podjetju ali tožencu osebno. Sodišče druge stopnje je pravilno opozorilo, da je bistveno to, koga sta hoteli pogodbeni stranki zavezati za vračilo izročenega zneska. Zato ima sodišče druge stopnje prav, da je to, za kaj je bil denar porabljen, nepomembno, posledično pa so nepomembni tudi revizijski očitki o bistvenih kršitvah postopka pri izvajanju dokazov o teh dejstvih.
 10. Pravilna je tudi nadaljnja ocena sodišča druge stopnje, da toženec ni uspel procesnega dokaznega bremena prevaliti nazaj na tožnika. Logično prepričljiva je obrazložitev, da tako kot tožnik ni predložil potrdil o plačilu preostalih 300.000 DEM kot kupnine za poslovni delež, tudi toženec svoje različice dogovora ni uspel dokazati z listinami, saj tudi ni predložil dokazov o plačilu 24.000 EUR, kar naj bi bil po njegovih trditvah zadnji obrok kupnine. Pravilen je zato zaključek, da že samo dejstvo, da je listinska dokumentacija o medsebojnem poslovanju tako pomanjkljiva, kaže na to, da sta pravdni stranki sklepali dogovore na podlagi medsebojnega zaupanja ne glede na trajanje medsebojnega sodelovanja. Med razlago višjega sodišča in sodišča prve stopnje tudi ni nasprotja glede ocene prepričljivosti toženčevih razlogov o tem, zakaj se tretje potrdilo od prvih dveh razlikuje. Medtem ko je prvostopenjsko sodišče poudarilo, da glede na to, da je toženec vedel za zaupen odnos med F. H. in tožnikom, ni prepričljiva njegova razlaga, da je potrdilo skopo zato, ker je H. hotel prikriti, v kakšne namene je bil denar izročen. Sodišče druge stopnje ta zaključek sodišča prve stopnje sicer nepravilno povzame, vendar nato vsebinsko naredi enak zaključek, kot sodišče prve stopnje. Navede, da glede na to, da sta pravdni stranki v pogodbi o nakupu poslovnega deleža zapisali, da se ta prenaša neodplačno, da pa sta oba povedala, da je (prikrita) kupnina znašala 500.000 DEM, tako iz tožnikovih kot iz toženčevih trditev izhaja, da o vseh izročenih zneskih na račun kupnine za poslovni delež nista zapisala potrdil. Zato je po oceni sodišča druge stopnje logičen zaključek, da že dejstvo, da je bilo potrdilo o izročitvi 127.830 EUR zapisano in da na njem ni bilo navedeno, da gre za kupnino za poslovni delež oziroma posojilo družbi, kaže, da sta hotela, da je za vračilo zavezan toženec osebno.
 11. Revizijsko sodišče tako ocenjuje, da je pravilna odločitev sodišča druge stopnje, da je sodišče prve stopnje pri dokazni oceni upoštevalo metodološki napotek, ki ga daje 8. člen ZPP. Sodišče druge stopnje je v izpodbijani sodbi prepričljivo odgovorilo na vse pritožbene očitke in tudi natančno in izčrpno utemeljilo, zakaj je pravilna odločitev prvostopenjskega sodišča, da je tožnik svoje materialno dokazno breme izpolnil in zato sploh ni bilo treba uporabiti določbe 215. člena ZPP.
 12. Ker je torej pravilna odločitev sodišč, da je bila med pravdnima strankama sklenjena posojilna pogodba, so tudi neutemeljeni revizijski očitki, da je zaradi napačne ocene narave pravnega razmerja med strankama napačna tudi odločitev o tem, katero pravo je treba uporabiti.
 13. Revizijsko sodišče je tako ugotovilo, da uveljavljani revizijski razlogi niso podani, zato je neutemeljeno revizijo zavrnilo (378. člen ZPP).
 14. Odločitev, da toženec sam krije svoje stroške revizijskega postopka, temelji na prvem odstavku 165. člena ZPP in prvem odstavku 154. člena ZPP in je zajeta z izrekom o zavrnitvi revizije. Na podlagi navedenih določb pa mora toženec tožniku povrniti njegove stroške odgovora na revizijo v znesku 1.182,38 EUR (2100 točk po 0,46 EUR, 2% mat. stroške in 20 % DDV).
 Op. št. (1): J. Zobec v L. Ude in ostali, Pravdni postopek, Zakon s komentarjem, 2. knjiga, GV in Uradni list RS, Ljubljana 2006, str. 382.
 ZPP člen 8, 215.
 VSL sodba I Cp 6/2011
 P2RvYy0yMDEwMDQwODE1MjU5MTA4