text:
A house monastery, family monastery or dynastic monastery () is a Christian monastery that has a particular relationship with a noble family.
 Often, but not always, what subsequently became the house monastery was founded by the noble family in question. In each case, the family would grant the monastery estates, provide financial support or make other bequests. In doing so they also ensured that family members might be buried and commemorated there. Frequently the chronicles of the abbey would record the donations of the family, but also their histories in general.
 Examples of house monasteries include:
 Merovingians:
 Basilica of St Denis
 Robertians:
 Lorsch Abbey
 Carolingians:
 Prüm Abbey
 Abbey of St. Medard
 Salians:
 Abbey of Echternach
 Liudolfinger, Ottonians:
 Reichenau Abbey
 Gandersheim Abbey
 Quedlinburg Abbey
 Essen Abbey
 Mauritius Abbey
 Neuenheerse
 Ascanians:
 Lehnin Abbey
 Hohenstaufens:
 Adelberg Abbey
 Lorch Abbey
 Welfs:
 Weingarten Abbey
 Habsburgs:
 Murbach Abbey
 Ottmarsheim Abbey Church
 Muri Abbey
 Königsfelden
 Ezzonids:
 Brauweiler Abbey
 House of Zähringen:
 Abbey of Saint Peter in the Black Forest (from 1093)
 House of Württemberg:
 Stiftskirche, Stuttgart (since 1321)
 House of Baden:
 Lichtenthal Abbey in Baden-Baden (1288–1372),
 Stiftskirche in Baden-Baden (Line of Baden-Baden),
 Stiftskirche of St. Michael in Pforzheim (line of Baden-Durlach, from 1535),
 Evangelical Church in Karlsruhe (grand dukes, from 1807)
 House of Wittelsbach (Palatine line):
 Stiftskirche in Neustadt a.d. Weinstraße (14th century),
 Church of the Holy Spirit, Heidelberg (15th–17th century)
 House of Wittelsbach (Old Bavarian line):
 Scheyern Abbey,
 Theatine Church, Munich (from 1663)
 Upper Swabian nobility (Fugger, Waldburg, Montford, Gundelfingen), Tyrol, Alsace and Austrian hereditary lands of Carinthia and Bohemia
 Buchau Abbey
 Babonians:
 Walderbach Abbey
 Christian monasticism
 Noble families


type: wikipedia

text:
I favori della signorinetta (Little Miss smiles) è un film drammatico americano del 1922 diretto da John Ford (con il nome d'arte di Jack Ford). A quanto si sa non esiste più in circolazione alcuna copia del film, ed è perciò da considerarsi un film perduto.
 Trama
 Come descritto in una rivista di film, la famiglia ebraica Aaronson è composta da Papa (Williams), Mama (Franklin), David (Rankin), Louis (Testa), Leon (Lapan), Esther (Mason) e un bambino (Blumfield). Vivono in un quartiere umile, nel ghetto ebraico di una grande città. Esther è una donna sorridente e solare e, in seguito al ricovero in ospedale della madre, che ha perso la vista, assume le funzioni di capofamiglia. Il dottor Jack Washton (Glass) all'ospedale resta affascinato da Esther, e la salva da "The Spider" (D'Albrook) quando questi penetra nell'appartamento degli Aaronson. Il giorno in cui la madre viene finalmente dimessa, David viene arrestato per aver sparato a The Spider. Il medico, per evitare alla madre di Esther il dolore di vedere il suo ragazzo arrestato, si assume la colpa della sparatoria. The Spider, tuttavia, si riprende dalla ferita e scagiona David da ogni colpa.
 Note
 Voci correlate
 Lista di film perduti
 Altri progetti
 Collegamenti esterni
 Film diretti da John Ford
 Film drammatici


text:
31 octombrie este a 304-a zi a calendarului gregorian și a 305-a zi în anii bisecți. Mai sunt 61 de zile până la sfârșitul anului.
 Evenimente
 475: Romulus Augustus este proclamat împărat al Romei.
 802: Nicefor I Genikos este ales împărat a Bizanțului.
 1517: Profesorul Martin Luther lipește pe ușa bisericii din Wittenberg cele 95 de teze, care invitau la o dispută academică pe tema indulgențelor. Data este considerată drept început al Reformei, sărbătorită de protestanți ca Ziua Reformei.
 1756: Giacomo Casanova reușește să fugă din Palatul Dogilor din Veneția unde a fost închis pentru afront la adresa religiei și a decenței comune.
 1864: Nevada a devenit cel de al 36-lea stat al Statelor Unite ale Americii.
 1869: La Gara Filaret, are loc inaugurarea cu mare fast a liniei ferate București-Giurgiu, în prezența prim-ministrului. Din Gara Filaret au plecat două garnituri; prima, denumită "Trenul de onoare Michaiu Bravu", condusă de sir John Trevor Barklay, și a doua, "Trenul Dunărea", condusă de Nicolae Tănase, primul mecanic de locomotivă român. (19 octombrie, stil vechi)
 1892: Arthur Conan Doyle publică volumul de povestiri Aventurile lui Sherlock Holmes.
 1920: Legea privind înființarea școlilor românești de studii superioare la Paris și Roma.
 1922: Benito Mussolini devine cel mai tânăr premier din istoria Italiei.
 1956: Contraamiralul american G.J.Dufek a devenit primul om care a reușit să aterizeze cu un avion la Polul Sud.
 1968: Președintele american Lyndon B. Johnson ordonă încetarea bombardamentelor în nordul Vietnamului.
 1984: Indira Gandhi, prim-ministru a Indiei, este asasinată de doi membri din garda sa de corp.
 1991: Primele alegeri libere pentru președinție în Zambia.
 1998: Începe criza dezarmării din Irak: Irak anunță că nu mai cooperează cu inspectorii ONU.
 1999: Un Boeing 767 Egypt Air se prăbușește la aproximativ 100 km după decolare din New York, din cauza unei erori de pilotaj. Toți cei 217 de oameni de la bord sunt uciși.
 2015: Zborul Metrojet 9268 se prăbușește în centrul Peninsulei Sinai după plecarea de pe Aeroportul International Sharm el-Sheih din Egipt către St. Petersburg, Rusia. Toate cele 224 de persoane aflate la bord au murit. Prăbușirea avionului a fost provocată de o explozie (un atentat) care a avut loc la bordul aparatului de zbor.
 2020: Deschiderea aeroportului Berlin-Brandenburg după aproape 10 ani de întârzieri din cauza corupției și a problemelor de construcție a proiectelor.
 Nașteri
 1345: Regele Ferdinand I al Portugaliei (d. 1383)
 1391: Eduard, rege portughez (d. 1438)
 1424: Regele Vladislav al III-lea al Poloniei (d. 1444)
 1632: Johannes Vermeer, pictor olandez (an de botez) (d. 1675)
 1636: Ferdinand Maria, print elector de Bavaria (d. 1679)
 1705: Papa Clement al XIV-lea (d. 1774)
 1711: Laura Bassi, fiziciană italiană, prima femeie din lume care câștigă un scaun la universitate într-un domeniu științific (d. 1778)
 1795: John Keats, poet britanic (d. 1821)
 1802: Charlotte Napoléone Bonaparte, nepoata de frate a lui Napoleon I (d. 1839)
 1815: Karl Weierstrass, matematician german (d. 1897)
 1821: Karel Havlíček Borovský, scriitor ceh, traducător, jurnalist și om politic (d. 1856)
 1832: Giulia Centurelli, pictoriță și poetă italiană (d. 1872)
 1835: Adolf von Baeyer, chimist german (d. 1917)
 1838: Luís I, rege portughez (d. 1889)
 1851: Lovisa a Suediei, prințesă suedeză și regină a Danemarcei (d. 1926)
 1857: Axel Munthe, medic și scriitor suedez (d. 1949)
 1881: Eugen Lovinescu, critic și istoric literar, prozator și dramaturg român (d. 1943)
 1883: Marie Laurencin, pictor francez (d. 1956)
 1884: Marc Elder, scriitor francez, câștigător al Premiului Goncourt în 1913 (d. 1933)
 1887: Chiang Kai-Shek, om politic chinez (d. 1975)
 1892: Alexandr Alehin, campion mondial de șah francez-rus (d. 1946)
 1896: Ethel Waters, actriță americană (d. 1977)
 1898: Ralph Erwin, compozitor de șlagăr și film austriac (d. 1943)
 1902: Carlos Drummond de Andrade, scriitor brazilian (d. 1987)
 1903: Joan Robinson, economistă britanic (d. 1983)
 1905: Harry Harlow, etolog american (d. 1981)
 1912: Jean Améry, scriitor austriac (d. 1978)
 1912: Ollie Johnston, pictor american (d. 2008)
 1918: Ian Stevenson, cercetător american (d. 2007)
 1920: Henri Wald, filozof român (d. 2002)
 1920: Gunnar Gren, fotbalist suedez (d. 1991)
 1920: Helmut Newton, fotograf german (d. 2004)
 1920: Fritz Walter, fotbalist german (d. 2002)
 1922: Barbara Bel Geddes, actriță americancă (d. 2005)
 1922: Norodom Sihanouk, rege cambogian (d. 2012)
 1925: John A. Pople, matematicain britanic, laureat al Premiului Nobel (d. 2004)
 1927: Lee Grant, actor american
 1929: Bud Spencer, actor italian (d. 2016)
 1930: Michael Collins, astronaut american (Apollo 11, 1969), (d. 2021)
 1936: Michael Landon, actor american (d. 1991)
 1936: Siminică, artist acrobat (d. 2018)
 1942: David Ogden Stiers, actor și muzician american (d. 2018)
 1950: John Candy, comic și actor canadian (d. 1994)
 1950: Zaha Hadid, arhitectă irakiană (d. 2016)
 1961: Peter Jackson, regizor neo-zeelandez
 1963: Rob Schneider, actor, scenarist și regizor american
 1964: Marco van Basten, fotbalist olandez
 1967: Vanilla Ice, rapper și actor american
 1970: Otilia Bădescu, jucătoare română de tenis de masă
 1978: Martin Verkerk, jucător de tenis olandez
 1988: Sébastien Buemi, ciclist elvețian
 1990: Emiliano Sala, jucător de fotbal argentinian (d. 2019)
 2005: Infanta Leonor a Spaniei, primul copil al Regelui Filip al VI-lea al Spaniei
 Decese
 1517: Fra Bartolomeo, pictor italian (n. 1472)
 1713: Ferdinando de' Medici, Mare Prinț de Toscana (n. 1663)
 1723: Cosimo al III-lea de' Medici, Mare Duce de Toscana (n. 1642)
 1732: Regele Victor Amadeus al II-lea al Sardiniei (n. 1666)
 1765: Prințul William, Duce de Cumberland, fiul cel mic al regelui George al II-lea al Marii Britanii (n. 1721)
 1768: Francesco Maria Veracini, violonist și compozitor italian (n. 1690)
 1785: Frederic al II-lea, Landgraf de Hesse-Cassel (n. 1720)
 1786: Prințesa Amelia a Marii Britanii, fiică a regelui George al II-lea (n. 1711)
 1918: Egon Schiele, pictor austriac (n. 1890)
 1939: Albrecht, Duce de Württemberg (n. 1865)
 1960: Mircea Florian, filosof român (n. 1888)
 1972: Onisifor Ghibu, profesor român de pedagogie (n. 1883)
 1984: Indira Gandhi, prim-ministru indian (n. 1917)
 1986: Robert S. Mulliken, fizician și chimist american (n. 1896)
 1993: Federico Fellini, regizor italian (n. 1920)
 1993: River Phoenix (n. River Jude Bottom), actor, muzician și activist american (n. 1970)
 2017: Mircea Drăgan, regizor român (n. 1932
 2020: Sean Connery, actor britanic (n. 1930)
 Sărbători
 Sfinții Stahie, Amplie, Urban, Aristobul și Narcis (calendarul ortodox și greco-catolic)
 Ziua Reformei (calendarul luteran)
 Ziua Internațională a Mării Negre
 Halloween
 Note
 ! 31
 ! 10 31


type: other

text:
§ 5 FGOAG, Finanzrechtsweg | Gesetze auf anwalt24.de
 § 5 FGOAG, Finanzrechtsweg Suche
 Gesetz zur Ausführung der Finanzgerichtsordnung...§ 5 FGOAG, Finanzrechtsweg§ 5a FGOAG, Verfahrensbeteiligung in Kirchensteuersachen§ 6 FGOAG, Änderungsvorschrift§ 7 FGOAG, In-Kraft-Treten, Überleitung
 § 5 FGOAG, Finanzrechtsweg
 § 5 FGOAGGesetz zur Ausführung der FinanzgerichtsordnungLandesrecht HamburgTitel: Gesetz zur Ausführung der FinanzgerichtsordnungNormgeber: HamburgRedaktionelle Abkürzung: FGOAG,HHReferenz: 35-1(1) Der Finanzrechtsweg ist auch gegeben in öffentlich-rechtlichen Streitigkeiten über Abgabeangelegenheiten, soweit die Abgaben der Landesgesetzgebung unterliegen und von Landesfinanzbehörden im Sinne des § 2 Absatz 1 des Gesetzes über die Finanzverwaltung (FVG) in der Fassung des Finanzanpassungsgesetzes vom 30. August 1971 (Bundesgesetzblatt I Seite 1426) verwaltet werden.(2) Der Finanzrechtsweg ist ferner gegeben in öffentlich-rechtlichen Streitigkeiten über Kirchensteuerangelegenheiten auch, soweit die Kirchensteuern von den steuerberechtigten Körperschaften selbst verwaltet werden.
 § 4 FGOAG, Wahl der Vertrauensleute§ 5a FGOAG, Verfahrensbeteiligung in Kirchensteuersachen


text:
Max Weber (* 21. apríl 1864, Erfurt – † 14. jún 1920, Mníchov) bol nemecký sociológ, ekonóm a politik. Bol profesorom vo Freiburgu (18941897), v Heidelbergu a napokon (19191920) v Mníchove. Zakladateľ sociológie náboženstva, zaoberal sa vplyvom viery na majetok. Je považovaný za jedného z klasikov sociológie a kultúrnych a sociálnych vied.
 Weberova sociológia
 Jeho snahou bolo povýšiť sociálne vedy na úroveň prísnej vedeckosti, a to tým, že skúmal ich metódy a chápal ich ako čisto opisné. Weber sa usiloval striktne rozlišovať skúsenostné vedy a hodnotiace posudzovanie, jednostranné partikulárne poznanie a uchopovanie totálneho i empirickú skutočnosť a podstatu bytia. Na rozdiel od Diltheyovej teórie intuitívneho chápania sa musí podľa Webera chápajúca sociológia ako veda, ktorá chce výkladom pochopiť sociálne konanie a tým príčinne objasniť jeho priebeh a jeho účinky, pýtať racionálne na účel a prostriedky, pretože iba tým môže chápanie dosiahnuť obzvlášť vysokú evidentnosť. Ako pomocný pojem vyvinul Weber pojem ideálneho typu. Ideálny typ je podľa Webera sociologická metóda, ku ktorej sa sociálna skutočnosť musí približovať (je to abstrakcia, ktorá v skutočnosti neexistuje – čisto trhové hospodárstvo, pozitívna byrokracia).
 Weber a moc
 Weber špecifikoval pojem autorita, resp. moc, ktorú spája s pojmom panstvo. Moc a panstvo rozlišuje. Moc chápe ako každú šancu presadiť v rámci spoločenského vzťahu vlastnú vôľu aj proti odporu, bez ohľadu na to v čom táto šanca spočíva. Panstvo chápe ako šancu nájsť pre príkaz určitého obsahu poslušnosť u určitých osôb. Vytvoril 3 typy panstva:
 1. tradičné (panstvo založené na tradičných vzťahoch, odvodené z každodennej viery v posvätnosť oddávna platných tradícií),
 2. legálne (stáva sa z titulu legality, spočíva v dôvere v zákonnosť stanovených poriadkov a v právo tých, ktorí sú na ich základe povolaní vykonávať moc),
 3. charizmatické (založené na nevšednej oddanosti, posvätnosti, hrdinskej sile alebo na príklade určitej osobnosti a poriadkov, ktoré hlása)
 Weber a štát
 Štát definoval ako entitu, ktorá má monopol nad legitímnym užitím sily, moci. Je to inštitucionálny mocenský zväz, ktorí si na určitom území monopolizoval legitímne fyzické násilie ako prostriedok panstva a na ten účel sústredil v rukách svojich vedúcich činiteľov vecné prevádzkové prostriedky.
 Weber a politika
 Politika je každá aktivita, vďaka ktorej môže štát zasahovať do distribúcie moci. Politik by mal prijať dva druhy etiky, etiku konečného dôsledku a etiku zodpovednosti. Politiku charakterizuje ako umenie dosiahnuť nemožné. Max Weber je známy aj štúdiou o byrokratizácii spoločnosti. Byrokratizácia je prechodom od hodnotovo orientovanej tradičnej spoločnosti ku cieľovo orientovanej. Byrokratizácia podľa Webera uväzňuje človeka v klietke založenej na pravidlách a rozumovej kontrole. Pomocou tejto tézy prišiel na to, že socializmus v Rusku v kombinácii so zrušením pôvodných štruktúr, bude viesť k prebyrokratizovaniu a upevneniu pozície štátu a nie naopak, ako to hlásali bolševici.
 Viera a kapitalizmus
 Max Weber v svojom najslávnejšom diele Protestantská etika a duch kapitalizmu analyzuje vzťah medzi etikou asketického protestantizmu a vznikom ducha moderného kapitalismu v celosvetovom meradle. Prvýkrát bolo publikované v rokoch 1904-1905 v časopise Archiv für Sozialwissenschaft und Politik ako séria esejí. Weber definuje sociológiu náboženstva ako samostatný vedný obor a odmieta ju jako konštitutivnú súčasť sociológie kultúry. Tvrdí, že náboženské predstavy skupín, akými sú kalvinisti, zohrali svoju úlohu pri vytváraní kapitalistického ducha. Protestantská etika a duch kapitalizmu sa považuje za zakladajúci text sociológie náboženstva a sociológie vôbec. Dielo sa skladá z dvoch častí, obe sú rozdelené na tri kapitoly a prvá z nich vyšla vďaka prekladu sociológa Miloša Havelky vo vydaní Metodologie, sociologie a politologie (Praha, Oikoymenh 1998).
 V prvej časti diela s názvom Konfesia a sociálne rozvrstvenie popisuje Weber súvislosť medzi protestantizmom a podnikateľskou činnosťou. Odkazujúc sa na štatistiky tvrdí, že v porovnaní s katolíkmi majú protestanti vyšší podiel na kapitálovom vlastníctve a na vedúcich pozíciách v modernom hospodárstve. V 16. storočí sa sa prevažná väčšina bohatých miest priklonila k protestantizmu a Weber si kladie otázku, aký dôvod mala predispozícia ekonomicky rozvinutých oblastí pre cirkevnú revolúciu. Protestanti majú tiež vyššiu úroveň vzdelania a to obvykle s technickým zameraním, zatiaľ čo u katolíkov prevažuje humanitné zameranie. Voľba povolania je podľa neho podmienená náboženskou atmosférou rodičovského domu. Prikláňa sa k tvrdeniu, že protestanti vykazujú špecifický sklon k ekonomickému racionalizmu. Proto Weber vylúčil vysvetlenie pozorovaného javu tým, že protestantizmus má ideály materialistické zatiaľ čo katolicismus asketické. Weber cituje svojho študenta M. Offenbachera:Katolík... je kľudnejší; Vybavený menším pudom po zisku, vsádza viac na zaistený priebeh života, aj keď s menšími príjmami, než na ohrozený, rozčuľujúci, ale eventuálne slávu a bohtstvo prinášajúci život. Ľudová múdrosť to formuluje žartovne: buď dobre jesť, alebo dobre spať. V danom prípade protestant rád dobre je, zatiaľ čo katolík chce dobre spať.Jeho tvrdenie podporuje aj príklad anglických, holandských a amerických puritánov. Kapitalistický obchodný duch sa spája so zbožnosťou protestantizmu, obzvlášť pozorovaný v kalvinizme.
 V druhej kapitole sa zaoberá ,,duchom'' kapitalizmu. Pod pojmom ,,duch" kapitalizmu neodkazuje na ducha v metafyzickom zmysle, ale skôr ako súbor hodnôt z hľadiska tvrdej práce a pokroku. Jednotlivec je povinný zvyšovať svoj kapitál pre sebaúčel (pre zisk samotný), a nie preto, aby zhromaždené prostriedky využíval na uspokojenie svojich materiálnych životných potrieb alebo hedonistických pôžitkov. Protivníkom, s ktorým musel ,,duch" kapitalizmu bojovať, bol podľa Webera tradicionalizmus. Človek s tradicionalistickými hodnotai nechce zarábať viac peňazí, ale iba toľko, koľko potrebuje. U tradicionalistických pracovníkov zlyháva stupňovanie produktivity práce za motiváciou zvyšovania mzdových sadzieb. Je nutné využiť opačné prostriedky znižovaním mzdových sadzieb. Ľud potom pracuje len preto, že je chudobný, a len dovtedy, pokiaľ je chudobný.
 V tretej kapitole Lutherova koncepcia povolania. Úloha skúmania. analyzuje pojem ,,povolanie" z náboženského hľadiska. Upozorňuje na náboženskú predstavu povolania uloženého Bohom, ktorá zaznieva z nemeckého slova ,,Beruf" a anglického ,,calling". Toto slovo pochádza z prekladu biblie, a to z ducha prekladateľov biblie, nie z ducha originálu. Svoj dnešný význam slovo ,,povolanie" nadobudlo vo všetkých protestantských národoch, zatiaľ čo v katololíckych národoch absentuje. Weber sa odvoláva na preklad biblie od Luthera. Podľa Luthera je mníšsky spôsob života ,,produktom egoistickej, povinnostiam sveta sa vzďaľujúcej neschopnosti lásky" a v kontraste k tomu sa javí svetské povolanie ako vonkajší výraz ,,lásky k blížnemu". Poukazuje na to, že plnenie každodenných povinností je za všetkých okolností jedinou cestou, ako sa zapáčiť Bohu. Na výbere povolania skôr nezáleží, je niečím, čo má človek prijať ako Božie nariadenie. Weber priznáva, že Luthera nemôžeme považovať za vnútorne spriazneného s kapitalistickým ,,duchom" a pojem povolania uňho ostal tradicionalisticky podviazaný. Zdôrazňuje rozdiel medzi kapitalizmom a luteránstvom. Katolicizmus odjakživa vnímal kalvinizmus sa svojho hlavného odporcu a to obzvlášť kvôli jeho etickým zvláštnostiam. Kalván si buduje odlišný vzťah medzi náboženským životom a pozemským jednaním než katolík alebo luterán. Avšak ani kalvinizmus nepovažoval ,,duch" kapitalizmu za svoj cieľ. Ten spočíval v spasení duší jeho stúpencov. Weber verí, že duch kapitalizmu mohol vzniknúť len ako výsledok vplyvov reformácie a učenia následníkov kalvinizmu.
 Iné projekty
 Referencie
 Externé odkazy
 "O niektorých kategóriách chápajúcej sociológie" - výňatok z knihy K metodológii sociálnych vied
 Nemeckí sociológovia
 Nemeckí ekonómovia
 Nemeckí filozofi
 Filozofi 19. storočia
 Absolventi Humboldt-Universität zu Berlin
 Absolventi Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg


text:
Il-Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice (bil-Kroat: Nacionalni park Plitvička jezera, kollokjalment Plitvice, ippronunzjata [plîtʋitse]) huwa wieħed mill-eqdem u l-ikbar parks nazzjonali fil-Kroazja. Fl-1979, il-Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice tniżżel fil-lista tas-Siti ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO.
 Il-park nazzjonali ġie stabbilit fl-1949 u jinsab fiż-żona karstika (jiġifieri tal-ġebla tal-ġir) muntanjuża tal-Kroazja ċentrali, fil-fruntiera mal-Bożnija-Ħerzegovina. It-triq importanti li tikkollega t-Tramuntana man-Nofsinhar tal-pajjiż tgħaddi minn ġoż-żona tal-park nazzjonali u tikkollega l-art fuq ġewwa tal-Kroazja mar-reġjun kostali Adrijatiku.
 Iż-żona protetta hija estiża fuq 296.85 kilometru kwadru. Madwar 90 % ta’ din iż-żona hija parti mill-Kontea ta’ Lika-Senj, filwaqt li l-10 % l-oħra hija parti mill-Kontea ta’ Karlovac.
 Kull sena, iktar minn miljun viżitatur iżuru dan il-park. L-aċċess għall-park huwa bi ħlas li jvarja skont it-tip ta’ żjara u jlaħħaq massimu ta’ €34 għal kull adult għal ġurnata (skont il-prezzijiet tas-sajf tal-2018).
 Erja
 Il-park nazzjonali huwa magħruf mad-dinja kollha għal-lagi tiegħu rranġati f’kaskati. Mis-superfiċe jidhru 16-il lag. Dawn il-lagi huma r-riżultat tal-konfluwenza ta’ diversi xmajjar żgħar u xmajjar karstiċi ta’ taħt l-art. Il-lagi kollha huma interkonnessi u jsegwu l-fluss tal-ilma. Il-lagi huma sseparati b’digi naturali magħmula mid-depożiti minerali, li jiġu ddepożitati permezz tal-azzjoni tal-muski, tal-algi u tal-batterji. Id-digi tad-depożiti minerali huma partikolarment sensittivi u huma r-riżultat ta’ interdipendenza bejn l-ilma, l-arja u l-pjanti. Il-pjanti u l-batterji ddepożitati jakkumulaw fuq xulxin, u jiffurmaw dawn id-digi naturali li jikbru b’rata ta’ xi ċentimetru fis-sena.
 Is-16-il lag huma sseparati f’raggruppament ta’ fuq u ieħor t’isfel u huma ffurmati mid-dewbien tas-silġ mill-muntanji. L-ilma jinżel minn altitudni ta’ 636 metru għal 503 metri fuq distanza ta’ madwar tmien kilometri, allinjati f’direzzjoni min-Nofsinhar għat-Tramuntana. Il-lagi kollettivament ikopru erja ta’ madwar 1.99 kilometru kwadru, u l-ilma li jinżel mill-iktar lag t’isfel jifforma x-xmara Korana.
 Il-lagi huma rinomati għall-kuluri distintivi tagħhom, li jvarjaw mill-iżraq għall-aħdar, għall-griż jew għall-blu. Il-kuluri jinbidlu b’mod kostanti skont il-kwantità ta’ minerali jew organiżmi fl-ilma u l-angolu tad-dawl tax-xemx.
 Etimoloġija
 L-isem Plitvice ssemma għall-ewwel darba f’dokument miktub fl-1777 minn Dominik Vukasović, il-qassis ta’ Otočac. Dan l-isem ingħata minħabba l-fenomeni naturali li ħolqu l-lagi. In-natura ffurmat baċiri baxxi (bil-Kroat: pličina jew plitvak, plitko tfisser baxx), li mtlew bl-ilma. Għal sekli sħaħ, l-ilma biddel l-għamla tal-ġebla tal-ġir u b’hekk sawwar il-pajsaġġ ta’ din iż-żona. Id-digi naturali emerġenti tad-depożiti minerali rażżnu l-fluss tal-ilma u żammew l-ilma fihom. L-għoli ta’ dawn id-digi qed jikber kontinwament.
 Xi xjenzati jirreferu għax-xmara Plitvica bħala l-oriġini tal-isem. Il-fluss ta’ ix-xmara żgħira jidħol fil-Lagi ta’ Plitvice fin-naħa t’isfel u fil-parti finali tal-lagi. Hemm ukoll villaġġ fl-inħawi li għandu l-istess isem. Il-mases tal-ilma tal-Lagi ta’ Plitvice jkomplu bħala x-xmara Korana fid-direzzjoni tat-Tramuntana.
 Il-park nazzjonali sar famuż matul is-snin 60 u 70 tas-seklu 20 permezz ta’ diversi produzzjonijiet ta’ films Western tar-rumanzi ta’ Karl May. Bosta xeni nġibdu ħdejn il-lagi jew il-kaskati.
 Pożizzjoni
 Rotot u distanzi
 Il-Lagi ta’ Plitvice ffurmaw f’fondoq bejn il-muntanja Mala Kapela fil-Punent u l-muntanja Plješevica fil-Lvant qalb l-Alpi Dinariċi. Il-park nazzjonali jinsab fir-rotta nazzjonali D1 Żagreb-Split bejn Slunj u Korenica qrib il-Bożnija-Ħerzegovina. Muniċipalitajiet kbar oħra fiż-żona tal-madwar huma Ogulin, Rakovica, Otočac, Gospić u Bihać fil-Bożnija-Ħerzegovina.
 L-iqsar distanza lineari bejn il-kosta Adrijatika u l-park nazzjonali hija 55 km. Bit-triq mir-raħal kostali ta’ Senj, id-distanza hija madwar 110 km. Wara li wieħed jaqsam il-katina muntanjuża ta’ Velebit, jasal fl-artijiet karstiċi watja ta’ Lika. Dan l-artijiet watja fihom ħafna poljes (qishom fniedaq żgħar) karstiċi (eż. il-Gacko polje).
 L-iktar kollegament rapidu bit-triq mit-Tramuntana san-Nofsinhar fi ħdan il-Kroazja, ir-rotta A1 Żagreb-Split tgħaddi madwar 50 km fil-Punent tal-park nazzjonali u b’hekk tevita ż-żona protetta. Il-Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice jista’ jintlaħaq mill-ħruġ ta’ Karlovac fit-Tramuntana, mill-ħruġ ta’ Otočac fil-Punent jew mill-ħruġ ta’ Gornja Ploča fin-Nofsinhar.
 L-eqreb ajruporti huma dawk ta’ Zadar, Żagreb u Rijeka. L-eqreb stazzjonijiet ferrovjarji huma dawk ta’ Josipdol u Plaški, għalkemm ma hemm l-ebda konnessjoni diretta b’karozza tal-linja bejn dawn l-istazzjonijiet ferrovjarji u l-lagi. Bit-trasport pubbliku, il-lagi jistgħu jintlaħqu faċilment permezz tal-linji diretti tal-karozzi tal-linja minn Żagreb, Karlovac, Zadar jew Split.
 Iż-żona tal-Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice hija estiża fuq żewġ suddiviżjonijiet politiċi jew kontej (bil-Kroat: županija). L-erja ta’ 296.85 kilometru kwadru hija diviża bejn il-Kontea ta’ Lika-Senj (90.7 fil-mija) u l-Kontea ta’ Karlovac (9.3 fil-mija), u b’hekk l-awtorità tal-park nazzjonali taqa’ taħt ġurisdizzjoni nazzjonali. L-erja kumplessiva tal-korp tal-ilma hija madwar 2 km2. L-ikbar żewġ lagi, Prošćansko jezero u Kozjak, ikopru madwar 80 fil-mija tal-erja kumplessiva tal-korp tal-ilma. Dawn il-lagi huma wkoll l-iktar fondi, u jilħqu fond ta’ 37 u 47 metru rispettivament. Fil-Lag ta’ Kozjak, qed jintużaw dgħajjes elettriċi li ma tantx jagħmlu storbju u li ma jniġġsux. L-ebda wieħed mil-lagi l-oħra fil-park ma huwa iktar fond minn 25 metru. Il-waqgħa fl-altitudni mill-ewwel lag sa l-aħħar wieħed hija ta’ 133 metru.
 Is-16-il lag li jidhru mis-superfiċe jiġu raggruppati fi 12-il Lag ta’ Fuq (Gornja jezera) u f’erba’ Lagi t’Isfel (Donja jezera).
 L-ogħla kaskati huma l-Kaskata l-Kbira (bil-Kroat: Veliki slap) fl-aħħar tal-Lagi t’Isfel, u l-Kaskata ta’ Galovac (bil-Kroat: Galovački buk) fil-Lagi ta’ Fuq.
 Fi ħdan iż-żona tal-park nazzjonali hemm 19-il insedjament żgħir. Flimkien dawn jiffurmaw il-muniċipalità tal-Lagi ta’ Plitvice (bil-Kroat: općina Plitvička Jezera). Il-muniċipalità hija parti mill-Kontea ta’ Lika-Senj u s-sede tinsab f’Korenica.
 Iż-żona tal-Lagi ta’ Plitvice minn dejjem kienet titqies bħala parti mir-reġjuni storiċi ta’ Lika u ta’ Kordun. Matul il-Gwerer mal-Ottomani, ir-reġjuni kien parti mill-Fruntiera Militari Kroata li kienet taħt il-kontroll dirett tal-Kunsill tal-Gwerra tal-Asburgi.
 Topografija u ġeoloġija
 Art
 Il-pożizzjoni ġeografika partikolari tal-Lagi ta’ Plitvice u l-karatteristiċ klimatiċi speċifiċi kkontribwew biex jitfaċċaw bosta fenomeni naturali u biex ikun hemm bijodiversità rikka f’din iż-żona. Minkejja li jinsabu qrib ir-reġjun klimatiku tal-Mediterran, fil-Lagi ta’ Plitvice hemm klima muntanjuża prevalenti. Dawn il-kundizzjonijiet klimatiċi huma prevalenti minħabba l-katina muntanjuża ta’ Velebit, li taġixxa bħala separatur klimatiku bejn ir-reġjun kostali u l-art fl-għoli ta’ Lika. Għal sekli sħaħ, inħolqu leġġendi dwar din il-katina muntanjuża mitika.
 Id-disponibbiltà tal-ilma, influwenzata mill-konfigurazzjoni tal-art, għandha impatt kbir fuq il-bijodiversità taż-żona. Mad-dawra tal-Lagi ta’ Plitvice hemm diversi muntanji. In-naħa tal-Punent taż-żona tal-park nazzjonali hija kkonfinata mill-muntanja Mala Kapela, filwaqt li n-naħa tal-Lvant hija kkonfinata mill-muntanja Plješevica, li tirrappreżenta wkoll il-fruntiera mal-Bożnija-Ħerzegovina. Il-Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice jinsab fil-pjanura ta’ Plitvice li hija mdawra bi tliet muntanji li huma parti mill-Alpi Dinariċi: il-muntanja Plješevica (bil-quċċata Gornja Plješevica tlaħħaq l-1,640 m), il-muntanja Mala Kapela (bil-quċċata Seliški Vrh tlaħħaq l-1,280 m), u l-muntanja Medveđak (bil-quċċata li tlaħħaq it-884 m).
 L-art muntanjuża msaġġra sservi bħala ġibjun tal-ilma u hija wkoll kennija għal ħafna speċijiet ta’ annimali. Id-differenza kbira fl-altitudni fi spazju dejjaq bejn il-muntanji fin-Nofsnhar u x-xmara Korana fit-Tramuntana tirrappreżenta wkoll kriterju sinifikanti għall-bijodiversità f’dan ir-reġjun. Id-differenza kumplessiva fl-altitudni fi ħdan iż-żona tal-park nazzjonali hija 912-il metru (l-ogħla elevazzjoni hija l-quċċata Seliški vrh li tlaħħaq l-1,279 m, filwaqt li l-iktar elevazzjoni baxxa tlaħħaq it-367 m fil-pont minn naħa għall-oħra tax-xmara Korana).
 L-art tal-park nazzjonali hija art magħmula minn blat karstiku, l-iktar dolomit u ġebla tal-ġir, b’lagi u għerien assoċjati, u dan sawwar l-iktar karatteristiċi distintivi tal-lagi. Ħdejn il-lagi stess wieħed jista’ jżur l-Għar ta’ Golubnjača (145 m), qabel it-tieni kaskata tax-xmara Korana, u l-Għar ta’ Šupljara (68 m), ’il fuq mil-Lag ta’ Kaluđerovac. Hemm għerien oħra bħal pereżempju l-Għar ta’ Mračna (160 m), l-Għar ta’ Vila Jezerkinje (104 m) u l-Għar ta’ Golubnjača fl-Għalqa ta’ Homoljačko (153 m). Fi ħdan il-park nazzjonali, jeżistu diversi għerien qishom fosos, bħal dawk ta’ Čudinka (-203 m) jew Jama f’Vršić (-154 m, b’tul ta’ 110 m). Fl-Għar ta’ Rodića f’Sertić Poljana u fl-Għar ta’ Mračna fil-Lagi t’Isfel, instab għadam tal-orsijiet u għaldaqstant dawn is-siti jistgħu jitqiesu bħala sinifikanti paleontoloġikament.
 Xmajjar
 Il-Lagi ta’ Plitvice joriġinaw fin-Nofsinhar taż-żona tal-park fil-konfluwenza ta’ Bijela Rijeka (Xmara Bajda) u Crna Rijeka (Xmara Sewda). Dawn ix-xmajjar joriġinaw fin-Nofsinhar tal-muniċipalità ta’ Plitvički Ljeskovac u jingħaqdu ħdejn wieħed mill-pontijiet f’dan il-villaġġ. Minn hawn ’il quddiem sal-lagi, il-mases tal-ilma jissejħu Matica (jiġifieri kurrent tal-ilma, iżda tista’ tfisser ukoll għerq jew oriġini). Fil-bajja ta’ Liman (imsejħa wkoll Limun), li hija parti minn Prošćansko jezero, hemm xmara żgħira oħra li tnixxi fil-lagi. Din ix-xmara tiġi alimentata minn fawwara permanenti; għalkemm il-kwantità tal-ilma tvarja. B’mod temporanju, l-ilma mid-dirgħajn tax-xmara li s-soltu jkunu mejtin ġieli jilħaq il-Prošćansko jezero mill-Punent.
 Ix-xmara Plitvica tilħaq il-katina tal-lagi ta’ Plitvice fit-Tramuntana permezz tal-Kaskata l-Kbira. Dan il-post jissejjaħ Sastavci (jiġifieri konfluwenza jew kompożizzjoni). Il-mases tal-ilma tal-Lagi ta’ Plitvice u tax-xmara Plitvice jiffurmaw ix-xmara Korana.
 Karatteristiċi ta’ taħt l-art
 Il-konfigurazzjoni ta’ taħt l-art tal-Lagi ta’ Plitvice tikkonsisti minn diversi karatteristiċi ġeoloġiċi. B’mod ġenerali, iż-żona kollha tal-Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice tista’ tiġi attribwita liż-żona karstika tal-Ewropa tax-Xlokk. Il-karatteristika tipika ta’ din iż-żona karstika hija l-blat dgħajjef jew poruż, l-iktar id-dolomit jew il-ġebla tal-ġir. Din il-konfigurazzjoni toħloq fenomeni ġeomorfoloġiċi differenti li jissejħu dolina (kavità), polje, uvala, ponor, eċċ.
 Fil-ġejjieni, l-analiżi tal-mogħdijiet tal-ilma ta’ taħt l-art jaf tkun qasam interessanti ta’ riċerka għall-ispeleologi. Sa issa, ma tantx nafu wisq dwar dawn il-mogħdijiet tal-ilma mhux esplorati. Mal-ewwel daqqa t’għajn, jista’ jiġi aċċertat li hemm nuqqas ta’ ilma fir-reġjun karstiku. Madankollu, dan huwa minnu biss fis-superfiċe. Il-maġġor parti tal-fenomeni naturali jseħħu taħt l-art, fejn hemm abbundanza ta’ ilma.
 Minħabba l-karatteristiċi tal-ġebla tal-ġir, ħafna xmajjar jiskulaw fil-blat u jispiċċa fix-xejn fuq l-art. Madankollu, taħt l-art jeżistu sistemi ta’ xmajjar estensivi. Malli l-ilma jasal fuq blat li jkun iebes, jifforma xmajjar fuq is-superfiċe. Dan il-fenomenu tax-xmajjar karstiċi ta’ taħt l-art (bil-Kroat: rijeka ponornica) jista’ jiġi osservat ukoll fil-Lagi ta’ Plitvice.
 Is-sedimenti tat-tufa ilhom jiffurmaw mill-Plejstoċene ’l quddiem f’kavitajiet jew fi fniedaq bejn il-muntanji tal-madwar. B’mod ġenerali, iż-żona taħt l-art tal-Lagi ta’ Plitvice tista’ tiġi kkategorizzata f’żewġ żoni. Il-Lagi ta’ Fuq fin-Nofsinhar jikkonsistu b’mod predominanti mid-dolomit, filwaqt li l-Lagi t’Isfel fit-Tramuntana jikkonsistu b’mod predominanti mill-ġebla tal-ġir. Id-dolomit huwa kemxejn iktar iebes mill-ġebla tal-ġir. Għalkemm huwa fraġli meta jiġi affettwat minn xi influwenza fiżika, id-dolomit għandu proprjetajiet tal-permeabbiltà tal-ilma li huma iktar baxxi. B’kuntrast ma’ dan, il-ġebla tal-ġir hija iktar kumpatta u massiva, iżda mbagħad għandha permeabbiltà ogħla tal-ilma.
 Mill-ajru, wieħed jista’ josserva differenzi sinifikanti bejn l-art tal-Lagi ta’ Fuq u t’Isfel ta’ Plitvice. Fil-Lagi ta’ Fuq iffurmaw diversi lagi żgħar ħdejn xulxin u l-fluss tal-ilma huwa pjuttost baxx. Madankollu, il-Lagi t’Isfel huma ferm ikbar u l-fluss tagħhom jgħaddi minn ġol-blat. Barra minn hekk, ma tantx hemm daqshekk lagi fil-Lagi t’Isfel. Dawn iffurmaw kanjon, li jkompli bħala x-xmara Korana.
 Klima
 Bħala medja, ir-rata ta’ preċipitazzjoni (xita, borra, silġ, eċċ.) annwali fil-Lagi ta’ Plitvice hija xi 1,500 mm. Is-soltu, l-ikbar kwantitajiet ta’ xita jitkejlu fir-rebbiegħa u fil-ħarifa. L-umdità relattiva medja hija 81.8 fil-mija. F’Jannar, it-temperatura medja tkun 2.2 °C. Matul ix-xhur tas-sajf ta’ Lulju u Awwissu, it-temperatura titla’ għal 17.4 °C. It-temperatura annwali medja ġenerali hija 7.9 °C. Il-borra tinżel minn Novembru sa Marzu. Is-soltu, il-lagi jiffriżaw f’Diċembru u f’Jannar.
 It-temperatura tal-ilma fil-fawwara s-soltu tkun inqas minn 10 °C. Fix-xmajjar u fil-lagi, it-temperatura tal-ilma titla’ sa 20 °C. L-eżempju li ġej ta’ temperaturi differenti tal-ilma mkejla fis-7 ta’ Lulju 1954 juri d-differenzi kbar fit-temperatura tal-lagi: fil-Lag ta’ Kozjak, f’fond ta’ erba’ metri, ġiet imkejla temperatura ta’ 18.9 °C. F’fond ta’ 20 metru, ġiet imkejla temperatura ta’ 5 °C. F’fond ta’ 44 metru, prattikament f’qiegħ il-lag, ġiet imkejla temperatura ta’ 4.1 °C.
 Tkissir u ħolqien tal-blat
 Il-Lagi ta’ Plitvice huma r-riżultat ta’ proċessi li ħadu sekli u tas-sedimentazzjoni tal-karbonat tal-kalċju (ġibs), li huwa disponibbli b’abbundanza fl-ilmijiet ta’ din iż-żona karstika. Dawn is-sedimentazzjonijiet jissejħu tufa jew digi naturali magħmula mid-depożiti minerali (bil-Kroat it-tnejn jissejħu sedra jew tuf, apparti ħafna ismijiet oħra bħal bigar jew vapneni mačak).
 Karatteresitika distintiva tal-Lagi ta’ Plitvice hija l-fatt li ma jirrappreżentawx ilmijiet stazzjonarji separati. Il-lagi kollha dejjem tqiesu bħala sistema waħda ta’ lagi. Minħabbal-bidliet kostanti, lanqas tista’ ssir analiżi tal-lagi individwali. Il-mases tal-ilma li jilħqu l-lagi fil-parti ta’ fuq jew t’isfel tas-sistema jibdlu kontinwament id-dehra u l-karatteristiċi tal-lagi u tal-pajsaġġ tal-madwar. Dawn il-mases tal-ilma jispiċċaw fix-xmara Korana. Minn naħa, it-tufa tal-ġibs tinġarr parzjalment mal-ilma. Min-naħa l-oħra, jiġu ffurmati sedimenti ġodda kontinwament. B’hekk, jiġu ffurmati kaskati ġodda filwaqt li oħrajn jinxfu. In-natura fiha nnifisha tadatta kontinwament għal dawn il-kundizzjonijiet ġodda. Kollha f’daqqa, il-lagi jirrappreżentaw ekosistema sensittiva ħafna u li spiss tinbidel.
 Proċessi ta’ alterazzjoni
 F’termini ġeoloġiċi, il-fenomeni reali li jsawru l-Lagi ta’ Plitvice huma pjuttost reċenti. Il-proċessi kumplessi tad-dissolviment u tas-sedimentazzjoni tal-ġebla tal-ġir jirrikjedu prekundizzjonijiet klimatiċi speċifiċi. Dawn ilhom jeżistu biss mill-aħħar era glaċjali madwar 12,000 sa 15,000 sena ilu, skont id-dati li rriżultaw mill-analiżi tar-radjukarbonju tat-tufa.
 Apparti mill-fatturi tat-temp u tat-temperatura, il-kwalità tal-ilma u fatturi naturali oħra huma sinifikanti għall-ħolqien ta’ dawn il-fenomeni naturali prevalenti fil-Lagi ta’ Plitvice. Billi jgħaddu mill-ġebla tal-ġir taħt l-art, ix-xmajjar karstiċi jwasslu biex il-ġibs jiddissolvi u jiġi kkonċentrat fl-ilma. Il-livell ta’ saturazzjoni tal-ġibs fil-flussi frontali għaldaqstant huwa għoli ħafna. L-ilma jiġi mineralizzat b’mod sinifikanti, u jiġi ssaturat ferm bil-kalċju u bl-idroġenukarbonat tal-manjeżju.
 Id-dissolviment tal-ġebla tal-ġir iseħħ permezz ta’ proċessi ta’ alterazzjoni u l-effetti tal-aċidu karboniku. F’ambjent naturali, l-aċidu karboniku (H2CO3) jifforma bid-dissolviment tad-diossidu tal-karbonju (CO2) mill-arja jew mill-ilma tax-xita (H2O). Il-ġebla tal-ġir jew id-dolomit (CaMg(CO3)2) jikkonsistu l-iktar mill-kalċit (CaCO3), li ma tantx huwa solubbli ħafna fl-ilma. Madankollu, il-kalċit jiddissolvi bl-aċidu karboniku u b’hekk joħloq l-idroġenukarbonat tal-kalċju (Ca(HCO3)2). Dan jista’ jintwera bil-formuli li ġejjin:
 Il-kwantità ta’ idroġenukarboat tal-kalċju (imsejjaħ ukoll bikarbonat tal-kalċju) li tiddissolvi fl-ilma tiddependi mill-kwantità ta’ diossidu tal-karbonju li jiddissolvi fl-ilma. Ġeneralment, iktar ma l-ilma jkun kiesaħ, iktar ma tkun għolja l-kwantità ta’ idroġenukarbonat tal-kalċju li jiddisolvi fl-ilma. Skont il-kundizzjonijiet tal-proċessi ta’ alterazzjoni, ix-xjenzati identifikaw rati ta’ dissolviment tal-ġebla tal-ġir ta’ bejn 0.01 u erba’ millimetri fis-sena (huwa possibbli li bl-effett tal-ilma tax-xit, xi 1 m3 ta’ ġebla tal-ġir tiddissolvi f’xi 10,000 sena).
 Proċessi ta’ sedimentazzjoni
 Id-dissolviment mekkaniku u kimiku msemmija hawn fuq huma fenomeni naturali li jseħħu regolarment. Madankollu, proċess uniku li jseħħ fil-Lagi ta’ Plitvice huwa s-sedimentazzjoni tal-ġibs fl-ilma f’ċerti postijiet. Meta mqabbel ma’ fenomeni simili oħra fid-dinja, fil-Lagi ta’ Plitvice s-sedimentazzjoni tal-ġibs u l-formazzjoni tat-tufa jseħħu b’mod dinamiku tul il-mogħdijiet tal-ilma u f’forom differenti. B’hekk, mhijiex fenomenu statiku li jseħħ f’postijiet partikolari biss.
 Karatteristika unika u distintiva oħra huma l-fatturi naturali, b’mod partikolari l-influwenzi tal-veġetazzjoni fil-proċess ta’ sedimentazzjoni. Meta l-ilma jgħaddi mill-veġetazzjoni, jinħolqu qishom barrieri fiżiċi bir-ragħwa tal-ilma. Dawn il-barrieri fiżiċi li jinħolqu b’mod naturali jagħmluha ta’ diga naturali u jgħinu fil-formazzjoni tal-lagi. Fil-Lagi ta’ Plitvice, din l-interkonnessjoni kostanti bejn l-ilma, l-arja, il-blat u l-veġetazzjoni tista’ tiġi osservata faċilment. Ir-ragħwa toħloq ukoll kaskati impressjonanti li donnhom dejjem jikbru, kif ukoll ċarċara.
 Xi 30 km fit-Tramuntana tal-lagi, fil-konfluwenza tax-xmajjar Korana u Slunjčica, proprju fiċ-ċentru tar-raħal ta’ Slunj, iseħħu fenomeni simili. Din il-parti tar-raħal, imsejħa Rastoke, hija magħrufa wkoll bħala “l-Lagi ż-Żgħar ta’ Plitvice”.
 Tipi ta’ blat
 Flora u Fawna
 Fir-rigward tad-diversità tal-pjanti u tal-annimali, iż-żona tal-Lagi ta’ Plitvice hija waħda mill-iktar żoni sinifikanti fil-Kroazja, minħabba l-kundizzjonijiet klimatiċi u l-pożizzjoni relattivament remota, ladarba l-lagi huma pjuttost ’il bogħod mit-tniġġis u mill-istorbju tal-bliet u tal-impjanti industrijali. Bħala riżultat tal-livell baxx ta’ żvilupp industrijali f’dan ir-reġjun u l-introduzzjoni bikrija ta’ miżuri protettivi, ġie ppreservat pajsaġġ kważi mhux mimsus. Fil-foresti tal-fagu u taż-żnuber parzjalment primordjali, għadhom jgħixu diversi speċijiet rari bħall-ors kannella.
 Flora
 Il-Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice fih diversi żoni forestali msaġġra bil-fagu, bl-abit u biż-żnuber, u fih taħlieta ta’ veġetazzjoni tal-Alpi u tal-Mediterran. Fih varjetà notevoli ta’ komunitajiet ta’ pjanti, bis-saħħa tal-firxa ta’ mikroklimi differenti, tipi differenti ta’ ħamrija u livelli differenti ta’ altitudni.
 Sa issa x-xjenzati identifikaw 1,267 tip differenti ta’ pjanti li jappartjenu għal 109 speċijiet fiż-żona tal-park nazzjonali. 75 speċi ta’ pjanti huma endemiċi, jiġifieri ġew iddefiniti u kklassifikati għall-ewwel darba f’din iż-żona tad-dinja jew fil-qrib. Għadd kbir minn dawn il-pjanti u minn dawn l-ispeċijiet huma protetti bil-liġi. Fiż-żona tal-park nazzjonali hemm 55 speċi differenti ta’ orkidej.
 Eżempji ta’ pjanti endemiċi li jinstabu fil-park nazzjonali:
 Eżempji ta’ pjanti rari oħra:
 Id-diversità kbira ta’ pjanti toħloq firxa wiesgħa ta’ lwien li jinbidlu skont l-istaġuni. Madwar iż-żona tal-lagi hemm foresti densi ħafna. Il-park nazzjonali għandu erja ta’ 29,842 ettaru, li minnhom xi 22,308 ettari huma foresti (74.75 fil-mija), 6,957 ettaru huma mergħat (23.31 fil-mija) fiż-żoni tal-villaġġi u 217-il ettaru (0.72 fil-mija) huma żoni bl-ilma. Żona unika hija l-foresta ta’ Čorkova uvala, foresta kbira mhux mimsusa ta’ 79.50 ettaru fil-parti tal-Majjistral tal-park nazzjonali. Is-siġar tal-fagu u taż-żnuber f’din iż-żona tal-park għandhom sa 700 sena.
 Fawna
 Iż-żona tal-park nazzjonali hija l-ħabitat ta’ varjetà kbira ta’ speċijiet ta’ annimali u ta’ għasafar. Fawna rari bħall-ors kannella Ewropew, il-lupu griż, l-ajkli, il-kokki, il-linċi, il-qtates selvaġġi, u l-faġan tal-muntanji jgħixu hawnhekk, flimkien ma’ ħafna speċijiet iktar komuni.
 Iż-żona ta’ lqugħ tal-park nazzjonali hija waħda mill-aħħar żoni fl-Ewropa fejn jgħixu għadd kbir ta’ orsijiet kannella u lupi griżi fis-selvaġġ. Il-fawna rikka tal-Lagi ta’ Plitvice tinkludi xi 50 speċi ta’ mammiferi. Sa issa x-xjenzati skoprew 321 tip differenti ta’ friefet, li minnhom 76 huma friefet ta’ binhar u 245 huma kamli ta’ billejl. Madankollu, ix-xjenzati jistmaw li sa issa ġiet identifikata 40 % biss tal-popolazzjoni sħiħa tal-friefet.
 Barra minn hekk, ġew iddokumentati 12-il speċi ta’ anfibji, kif ukoll xi speċijiet ta’ rettili, fosthom il-gremxula vivipara (Lacerta vivipara), il-gremxula ħadra Ewropea (Lacerta viridis), is-serp tal-ilma mhux velenuż (Natrix tessellata), il-viperi Vipera berus u Vipera ammodytes u l-fekruna Ewropea tal-għadajjar (Emys orbicularis).
 Bħala speċijiet ta’ għasafar, il-Lagi ta’ Plitvice jikklassifikaw fit-tielet post għad-diversità fost il-parks nazzjonali tal-Kroazja. Ġew iddokumentati 157 speċi, li minnhom 70 speċi jgħammru hemmhekk. Il-Lagi ta’ Plitvice huma ħabitat ideali wkoll għal bosta tipi ta’ friefet il-lejl. Skont l-aħħar sejbiet, ġew elenkati xi 20 tip differenti ta’ friefet il-lejl, fosthom l-ispeċi rara tal-Plecotus.
 Fost l-ispeċijiet oriġinali tista’ tissemma t-trota kannella (Salmo trutta fario u Salmo trutta lacustris). Is-Salmo trutta fario tinstab l-iktar fil-Lagi ta’ Fuq, filwaqt li s-Salmo trutta lacustris tinstab l-iktar fil-Lag ta’ Kozjak. Dawn l-ispeċijiet żviluppaw f’kundizzjonijiet tal-ħajja differenti, indipendentement minn xulxin fid-diversi lagi.
 Minħabba t-tkabbir tal-veġetazzjoni fil-barrieri fiżiċi, speċijiet tal-ħut alloktoni (jiġifieri speċijiet li joriġinaw minn xi mkien ieħor u li ma jappartjenux għal din l-ekosistema) qed jitkattru malajr u b’hekk qed ipoġġu f’periklu l-ispeċijiet tat-troti awtoktoni. Apparti t-troti, jinstabu wkoll speċijiet oħra ta’ ħut bħall-Phoxinus phoxinus. Bħala riżultat tal-interferenza tal-bniedem, l-ispeċi salvelinus alpinus u t-trota qawsalla tal-Amerka ta’ Fuq ġew introdotti f’din l-ekosistema. Dan l-aħħar, instabu wkoll speċijiet oħra bħall-iSqualius cephalus u l-iScardinius erythropthalmus, x’aktarx minħabba t-tibdil fil-klima.
 Eżempji ta’ xi annimali li jinstabu fil-park nazzjonali:
 Storja tal-Lagi bħala Park Nazzjonali
 Wara t-tmiem tat-Tieni Gwerra Dinjija, il-fenomeni naturali uniċi ta’ din iż-żona ġew rikonoxxuti b’mod permanenti. Fit-8 ta’ April 1949, il-Lagi ta’ Plitvice ġew iddikjarati bħala park nazzjonali u ġew stabbiliti miżuri rigorużi tal-protezzjoni tan-natura.
 Matul is-snin 60 tas-seklu 20, inbena kollegament modern bit-triq li jwassal għal-Lagi ta’ Plitvice, u dan wassal għal żieda fil-volumi tat-traffiku. Matul dawn is-snin, diversi lukandi u binjiet oħra nbnew skont pjanti innovattivi ta’ arkitetti Kroati. Madankollu, xi binjiet li kellhom l-istandards attwali diġá kienu twaqqgħu sas-snin 80 tas-seklu 20 mill-awtoritajiet Komunisti.
 Bejn l-1962 u l-1968, ħafna produzzjonijiet ta’ films Western ibbażati fuq ir-rumanzi ta’ Karl May inġibdu fil-Lagi ta’ Plitvice (l-iktar kooperazzjonijiet Ġermaniżi-Franċiżi-Jugoslavi). L-iktar film li kien suċċess mis-sensiela, Teżor tal-Lag Fiddien ġie prodott ukoll f’xi postijiet fi ħdan il-park nazzjonali (il-Lag ta’ Kaluđerovac intuża bħala x-xenarju għal-Lag Fiddien).
 Matul is-snin 70 tas-seklu 20, ġew iddokumentati reġistri ddettaljati tal-art tal-park nazzjonali. Il-park sar Sit ta’ Wirt Dinji naturali tal-UNESCO fl-1979.
 Matul is-snin 80 tas-seklu 20, it-turiżmu sploda fil-Jugoslavja. Il-Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice malajr saru waħda mill-attrazzjonijiet turistiċi l-iktar popolari tal-Jugoslavja. Madankollu, il-bidu tas-snin 90 tas-seklu 20, kienu mument ta’ żvolta fl-istorja tal-park nazzjonali. F’Marzu 1991 seħħ l-avveniment magħruf bħala “l-Għid tat-Tixrid tad-Demm fi Plitvice”, fejn kien hemm l-ewwel konfrontazzjoni armata tal-Gwerra Kroata għall-Indipendenza li rriżultat f’għadd ta’ mwiet. Il-park spiċċa f’idejn ribelli Serbjani lokali appoġġati minn Slobodan Milošević u mill-Armata Popolari Jugoslava bħala parti mir-“Repubblika tal-Krajina Serbjana” li ġiet awtodikjarata matul il-kunflitt u ħafna lukandi u binjiet intużaw bħala barrakki jew ġarrbu xi ħsarat. Matul il-perjodu taħt il-kontroll tal-forzi Serbjani li kienu leali lejn il-Jugoslavja, il-Kroati tkeċċew għalkollox mir-reġjun b’mod sistematiku. Madankollu, ir-reġjun reġa’ ttieħed mill-Armata Kroata f’Awwissu 1995 fl-Operazzjoni Maltempata (Operation Storm), u l-maġġoranza tal-popolazzjoni Serbjana tkeċċiet.
 Illum il-ġurnata, il-Lagi ta’ Plitvice huma waħda mill-iktar attrazzjonijiet turistiċi popolari u viżitati fil-Kroazja. Minħabba l-importanza naturali, kulturali u turistika tagħhom, saru mutur tal-ekonomija lokali. Bejn wieħed u ieħor, kull sena iktar minn miljun ruħ qed iżuru l-park nazzjonali u qed jikkontribwixxu għall-iżvilupp ekonomiku tar-reġjun kollu.
 Sit ta’ Wirt Dinji
 Fl-1979, il-Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice ġie ddeżinjat bħala Siti ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO bħala “rikonoxximent tal-ġmiel naturali straordinarju tas-sit, u l-produzzjoni tad-digi naturali tat-tufa u tad-depożiti minerali permezz tal-azzjoni kimika u bijoloġika”.
 Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta’ tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (vii) “Post fejn iseħħu fenomeni naturali tal-għaġeb jew fejn hemm żoni ta’ ġmiel naturali u ta’ importanza estetika eċċezzjonali”; il-kriterju (viii) “Eżempju straordinarju li jirrappreżenta stadji importanti tal-istorja tad-dinja, inkluż it-trapass tal-ħajja, il-proċessi ġeoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-iżvilupp tat-tipi differenti ta’ art, jew il-karatteristiċi ġeomorfiċi jew fiżjografiċi sinifikanti”; u l-kriterju (ix) “Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi ekoloġiċi u bijoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-evoluzzjoni u fl-iżvilupp ta’ ekosistemi u ta’ komunitajiet ta’ pjanti u ta’ annimali terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar”.
 Minħabba r-riskju tal-mini tal-art, il-park saħansitra tpoġġa fil-lista tas-Siti ta’ Wirt Dinji fil-periklu matul is-snin tal-gwerra. Wara l-gwerra, il-Lagi ta’ Plitvice kienu fost l-ewwel żoni minn fejn tneħħew il-mini tal-art, għalkemm hemm suspetti li xi żoni iktar remoti fi ħdan il-park xorta jaf fadlilhom xi mini tal-art. Madankollu, fl-1998 il-park nazzjonali tneħħa mil-lista tas-siti fil-periklu. Fis-sena 2000, il-park nazzjonali twessa’ b’102 kilometri kwadri oħra sabiex jiġu protetti wkoll in-nixxigħat tributarji.
 Fi ħdan il-park nazzjonali jitwettqu proġetti ta’ riċerka xjentifika kontinwa. Attwalment, l-amministrazzjoni tal-park nazzjonali tagħmel l-almu tagħha biex tintroduċi miżuri protettivi progressivi ġodda. Hemm proposta wkoll biex il-passaġġi u l-pontijiet tal-injam jiġu sostitwiti b’puntuni li jibqgħu f’wiċċ l-ilma. Il-mogħdijiet eżistenti tal-injam huma ankrati fis-sedimenti tad-digi naturali tad-depożiti minerali, u hemm is-sogru li dawn jiddgħajfu jew issirilhom il-ħsara.
 Minħabba ż-żieda fit-turiżmu u l-kostruzzjoni illegali qrib il-lagi, bid-drenaġġ illegali jnixxi fil-lagi u fil-boskijiet tal-madwar mingħajr ebda trattament, l-ilma tal-lagi tniġġes u ma għadux tajjeb għax-xorb. Din is-sitwazzjoni spiss tiġi mmonitorjata mill-UNESCO, li kemm-il darba heddet li s-sit jitħassar mil-lista ta’ Siti ta’ Wirt Dinji.
 Fenomeni komparabbli fid-dinja
 Fenomeni komparabbli mal-fenomeni prevalenti fil-Lagi ta’ Plitvice jeżistu f’Rastoke (Slunj), fil-Park Nazzjonali ta’ Krka, fix-xmajjar Una u Pliva fil-Bożnija-Ħerzegovina u fil-Kaskati ta’ Krushuna fil-Bulgarija. Il-lagi ta’ Band-e Amir fil-katina muntanjuża Ħindu ta’ Kush jiffurmaw sistema simili ta’ lagi u digi naturali, għalkemm il-proċessi ta’ formazzjoni tat-tufa huma differenti. Proċessi simili ta’ formazzjoni tas-sedimenti jistgħu jiġu osservati wkoll f’Siti ta’ Wirt Dinji oħra madwar id-dinja bħal fil-Fawwara Sħan ta’ Mammoth fil-Park Nazzjonali ta’ Yellowstone fl-Istati Uniti, f’Pamukkale fit-Turkija, jew f’Jiuzhaigou, riżerva naturali nazzjonali fit-Tramuntana ta’ Sichuan, iċ-Ċina.
 Referenzi
 Siti ta' Wirt Dinji
 Kroazja
 Lagi
 Kaskati
 Parks Nazzjonali


type: caselaw

jurisdiction: EU

text:
 28.8.2010
 DE
 Amtsblatt der Europäischen Union
 C 234/4
 Urteil des Gerichtshofs (Dritte Kammer) vom 1. Juli 2010 (Vorabentscheidungsersuchen des Verwaltungsgerichtshofs — Österreich) — Susanne Gassmayr/Bundesminister für Wissenschaft und Forschung
 (Rechtssache C-194/08) (1)
 (Sozialpolitik - Richtlinie 92/85/EWG - Durchführung von Maßnahmen zur Verbesserung der Sicherheit und des Gesundheitsschutzes von schwangeren Arbeitnehmerinnen, Wöchnerinnen und stillenden Arbeitnehmerinnen am Arbeitsplatz - Art. 5 Abs. 3 und Art. 11 Nr. 1 bis 3 - Unmittelbare Wirkung - Schwangere Arbeitnehmerin, die während ihrer Schwangerschaft beurlaubt ist - Arbeitnehmerin im Mutterschaftsurlaub - Anspruch auf Zahlung einer Journaldienstzulage)
 2010/C 234/06
 Verfahrenssprache: Deutsch
 Vorlegendes Gericht
 Verwaltungsgerichtshof
 Parteien des Ausgangsverfahrens
 Klägerin: Susanne Gassmayr
 Beklagter: Bundesminister für Wissenschaft und Forschung
 Gegenstand
 Vorabentscheidungsersuchen — Verwaltungsgerichtshof — Auslegung von Art. 11 Abs. 1, 2 und 3 der Richtlinie 92/85/EWG des Rates vom 19. Oktober 1992 über die Durchführung von Maßnahmen zur Verbesserung der Sicherheit und des Gesundheitsschutzes von schwangeren Arbeitnehmerinnen, Wöchnerinnen und stillenden Arbeitnehmerinnen am Arbeitsplatz (ABl. L 348, S. 1) — Anspruch einer Arbeitnehmerin auf Zahlung einer nicht pauschalierten Zulage für Bereitschaftsdienste außerhalb der Arbeitszeit (Journaldienstzulage) während der Zeit eines Beschäftigungsverbots und/oder Mutterschaftsurlaubs
 Tenor
 1.
 Art. 11 Nrn. 1 bis 3 der Richtlinie 92/85/EWG des Rates vom 19. Oktober 1992 über die Durchführung von Maßnahmen zur Verbesserung der Sicherheit und des Gesundheitsschutzes von schwangeren Arbeitnehmerinnen, Wöchnerinnen und stillenden Arbeitnehmerinnen am Arbeitsplatz (zehnte Einzelrichtlinie im Sinne des Artikels 16 Absatz 1 der Richtlinie 89/391/EWG) entfaltet unmittelbare Wirkung und begründet für den Einzelnen Rechte, die dieser gegenüber dem Mitgliedstaat, der diese Richtlinie nicht oder nur unzulänglich in nationales Recht umgesetzt hat, geltend machen kann und zu deren Schutz die nationalen Gerichte verpflichtet sind.
 2.
 Art. 11 Nr. 1 der Richtlinie 92/85 ist dahin auszulegen, dass er nationalen Rechtsvorschriften nicht entgegensteht, die den Anspruch einer aufgrund der Schwangerschaft vorübergehend beurlaubten Arbeitnehmerin auf ein Arbeitsentgelt vorsehen, das dem Durchschnittsverdienst gleichkommt, den sie in einem Referenzzeitraum vor Beginn ihrer Schwangerschaft unter Ausschluss der Journaldienstzulage bezogen hat.
 3.
 Art. 11 Nrn. 2 und 3 der Richtlinie 92/85 ist dahin auszulegen, dass er nationalen Rechtsvorschriften nicht entgegensteht, die den Anspruch einer Arbeitnehmerin im Mutterschaftsurlaub auf ein Arbeitsentgelt vorsehen, das dem Durchschnittsverdienst gleichkommt, den sie in einem Referenzzeitraum vor Beginn dieses Urlaubs unter Ausschluss der Journaldienstzulage bezogen hat.
 (1) ABl. C 197 vom 2.8.2008.


type: contracts

text:
7.8.2020
 LT
 Europos Sąjungos oficialusis leidinys
 L 258/30
 Pagal tarptautinę viešąją teisę juridinę galią turi tik JT EEK tekstų originalai. Šios taisyklės statusas ir įsigaliojimo data turėtų būti tikrinami pagal paskutinę statusą nurodančio JT EEK dokumento TRANS/WP.29/343 versiją, kurią galima rasti http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html
 JT taisyklė Nr. 25 Galvos atramų, kurios integruojamos į transporto priemonės sėdynes arba neintegruojamos, suvienodintos patvirtinimo nuostatos [2020/1169]
 Įtrauktas visas galiojantis tekstas, įskaitant:
 04 serijos pakeitimų 1 papildymą. Įsigaliojimo data – 2015 m. birželio 15 d.
 TURINYS
 TAISYKLĖ
 1.
 Taikymo sritis
 2.
 Terminų apibrėžtys
 3.
 Patvirtinimo paraiška
 4.
 Žymenys
 5.
 Patvirtinimas
 6.
 Bendrosios specifikacijos
 7.
 Bandymai
 8.
 Gamybos atitiktis
 9.
 Sankcijos už gamybos neatitiktį
 10.
 Galvos atramos tipo patvirtinimo pakeitimas ir išplėtimo patvirtinimas
 11.
 Nurodymai
 12.
 Visiškas gamybos nutraukimas
 13.
 Pereinamojo laikotarpio nuostatos
 14.
 Už patvirtinimo bandymus atsakingų techninių tarnybų ir tipo patvirtinimo institucijų pavadinimai bei adresai
 PRIEDAI
 1 priedas.
 Pranešimas dėl galvos atramos, integruojamos arba neintegruojamos į sėdynę, tipo patvirtinimo suteikimo, arba išplėtimo patvirtinimo, arba atsisakymo suteikti patvirtinimą, arba patvirtinimo panaikinimo, arba visiško gamybos nutraukimo pagal Taisyklę Nr. 25
 2 priedas.
 Patvirtinimo ženklų išdėstymas
 3 priedas.
 H taško ir tikrojo liemens kampo nustatymo tvarka motorinių transporto priemonių sėdimosiose vietose
 4 priedas.
 Galvos atramos aukščio ir pločio nustatymas
 5 priedas.
 Išsami informacija apie atliekant bandymus brėžiamas linijas ir atliekamus matavimus
 6 priedas.
 Energijos išsklaidymo patikros bandymas
 7 priedas.
 Galvos atramų kiaurymių a atstumo nustatymas
 1. TAIKYMO SRITIS
 1.1.
 Ši taisyklė taikoma galvos atramoms, atitinkančioms vieną iš toliau 2.2 punkte apibrėžtų tipų (1).
 1.1.1.
 Ši taisyklė netaikoma galvos atramoms, kurias galima pritaisyti atlošiamosioms sėdynėms arba sėdynėms, kurias yra nukreiptos į šoną arba į galą.
 1.1.2.
 Ji taikoma ir sėdynių atlošams, jeigu jie taip suprojektuoti, kad juos galima naudoti kaip galvos atramas, kaip toliau apibrėžta 2.2 punkte.
 2. TERMINU APIBREZTYS
 Šioje taisyklėje:
 2.1.
 transporto priemonės tipas – motorinės transporto priemonės, kurių nesiskiria šios pagrindinės savybės:
 2.1.1.
 keleivių skyrių apibrėžiančiomis kėbulo formomis ir jų matmenimis;
 2.1.2.
 sėdynių tipais ir jų matmenimis;
 2.1.3.
 galvos atramos tvirtinimo detalių tipas ir matmenys, atitinkamos transporto priemonės konstrukcijos dalys, jei tai tiesiogiai prie transporto priemonės konstrukcijos tvirtinamos galvos atramos;
 2.2.
 galvos atrama – įtaisas, kurio paskirtis yra apriboti suaugusio keleivio galvos atgalinį poslinkį liemens atžvilgiu, kad įvykus avarijai kiltų mažesnis pavojus pažeisti kaklo slankstelius;
 2.2.1.
 integruota galvos atrama – galvos atrama, kurią sudaro sėdynės atlošo viršutinė dalis. Šią apibrėžtį atitinka 2.2.2 ir 2.2.3 punktų reikalavimus atitinkančios galvos atramos, kurias nuo sėdynės arba transporto priemonės konstrukcijos galima atskirti tik įrankiais ir visiškai arba iš dalies nuėmus sėdynės užvalkalą;
 2.2.2.
 atskiriamoji galvos atrama – galvos atrama, sudaryta iš nuo sėdynės atskiriamos sudedamosios dalies, skirtos įkišti į sėdynės atlošo konstrukciją ir galinčios tvirtai laikytis šioje padėtyje;
 2.2.3.
 atskiroji galvos atrama – galvos atrama, sudaryta iš sėdynei nepriklausančios sudedamosios dalies, skirtos įkišti į transporto priemonės konstrukciją ir (arba) galinčios tvirtai laikytis šioje padėtyje;
 2.3.
 sėdynės tipas – sėdynių, kurios nesiskiria matmenimis, rėmu arba kamšalu, tačiau gali skirtis apdaila ir spalva, kategorija;
 2.4.
 galvos atramos tipas – galvos atramų, kurios nesiskiria matmenimis, rėmu arba kamšalu, tačiau gali skirtis apdaila, spalva ir danga, kategorija;
 2.5.
 sėdynės atskaitos taškas (H taškas) (žr. šios taisyklės 3 priedą) – žmogaus kūno, kurį atstoja manekenas, teorinės šlaunų ir liemens sukimosi ašies susikirtimo taškas vertikalioje išilginėje plokštumoje, atsižvelgiant į sėdynę;
 2.6.
 atskaitos linija – tiesi linija, kuri eina per bandymų manekeno, kurio masė ir matmenys atitinka 50 procentilių suaugusio vyro masę ir matmenis, arba identiškomis charakteristikomis pasižyminčio bandymų manekeno kojos jungtį su dubeniu ir per kaklo jungtį su krūtinės ląsta. Jeigu nustatant sėdynės H tašką naudojamas šios taisyklės 3 priede nurodytas manekenas, atskaitos linija – minėto priedo priedėlio 1 paveiksle nubrėžta linija;
 2.7.
 galvos linija – tiesi linija, einanti per galvos svorio centrą ir per kaklo jungtį su krūtinės ląsta. Jeigu galva nejuda, tada galvos linija – atskaitos linijos tęsinys;
 2.8.
 sulenkiamoji sėdynė – papildoma sėdynė, skirta naudoti retkarčiais ir paprastai esanti sulenkta;
 2.9.
 reguliavimo sistema – įtaisas, kuriuo sėdynės arba jos dalių padėtį galima priderinti prie sėdinčio keleivio kūno sudėjimo.
 Šiuo įtaisu visų pirma galima reguliuoti:
 2.9.1.
 išilginį poslinkį;
 2.9.2.
 vertikalų poslinkį;
 2.9.3.
 kampo dydį;
 2.10.
 poslinkio sistema – įtaisas, kuriuo sėdynę arba vieną iš jos dalių galima pastumti į kitą vietą arba pasukti be fiksuotos tarpinės padėties, kad būtų galima patekti į vietą, esančią už tos sėdynės.
 3. PATVIRTINIMO PARAISKA
 3.1.
 Patvirtinimo paraišką teikia sėdynės ar galvos atramos prekybinio pavadinimo arba prekių ženklo savininkas arba jo tinkamai įgaliotas atstovas.
 3.2.
 Kartu su ja pateikiami trys toliau nurodomų dokumentų egzemplioriai:
 3.2.1.
 išsamus galvos atramos aprašas, kuriame visų pirma išsamiai apibūdinama kamšalo medžiaga arba medžiagos ir, jei reikia, sėdynės arba sėdynių, kurių galvos atramas siekiama patvirtinti, tipo ar tipų atraminių ir tvirtinimo įtaisų padėtį bei techninius reikalavimus;
 3.2.2.
 jei tai atskiriamoji galvos atrama (žr. 2.2.2 punkte pateiktą apibrėžtį):
 3.2.2.1.
 išsamus sėdynių, kurių galvos atramas siekiama patvirtinti, tipo arba tipų aprašas;
 3.2.2.2.
 duomenys, identifikuojantys transporto priemonės, kurioje numatyta įrengti 3.2.2.1 punkte nurodytas sėdynes, tipą arba tipus;
 3.2.3.
 jei tai atskiroji galvos atrama (žr. 2.2.3 punkte pateiktą apibrėžtį):
 3.2.3.1.
 išsamus konstrukcijos vietos, kurioje numatyta pritvirtinti galvos atramą, aprašymas;
 3.2.3.2.
 duomenys, identifikuojantys transporto priemonės, kurioje numatyti pritvirtinti galvos atramas, tipą,
 3.2.3.3.
 pagrindinių konstrukcijos dalių ir galvos atramos brėžiniai pagal mastelį; brėžiniuose turi būti nurodyta patvirtinimo numeriui, atsižvelgiant į patvirtinimo ženklo apskritimą, numatyta vieta;
 3.2.4.
 pagrindinių sėdynės ir galvos atramos dalių brėžiniai pagal mastelį. Brėžiniuose turi būti nurodyta patvirtinimo numeriui, atsižvelgiant į patvirtinimo ženklo apskritimą, numatyta vieta.
 3.3.
 Technikos tarnybai, atsakingai už tipo patvirtinimo bandymų atlikimą, pateikiama:
 3.3.1.
 Jei tai integruotoji galvos atrama (žr. 2.2.1 punkte pateiktą apibrėžtį), keturios sėdynės su visais priedais.
 3.3.2.
 Jei tai atskiriamoji galvos atrama (žr. 2.2.2 punkte pateiktą apibrėžtį):
 3.3.2.1.
 po dvi kiekvieno tipo sėdynes, prie kurių numatyta tvirtinti galvos atramą;
 3.3.2.2.
 4 + 2N galvos atramas, N – sėdynės, prie kurios numatyta tvirtinti galvos atramą, tipų skaičius.
 3.3.3.
 Jei tai atskiroji galvos atrama (žr. 2.2.3 punkte pateiktą apibrėžtį), trys galvos atramos ir atitinkama transporto priemonės konstrukcijos dalis arba visa transporto priemonė.
 3.4.
 Technikos tarnyba, atsakinga už patvirtinimo bandymų atlikimą, gali prašyti:
 3.4.1.
 pateikti jai nurodytas dalis arba nurodytus naudotų medžiagų bandinius ir (arba)
 3.4.2.
 pristatyti 3.2.2.2 punkte nurodyto tipo arba tipų transporto priemones.
 4. ŽYMENYS
 4.1.
 Patvirtinti pateikti prietaisai:
 4.1.1.
 turi būti aiškiai įskaitomai ir nenutrinamai pažymėti paraišką pateikusio pareiškėjo prekės pavadinimu arba prekės ženklu;
 4.1.2.
 turi būti pakankamai vietos patvirtinimo ženklui, kaip nurodyta 3.2.3.3 arba 3.2.4 punkte paminėtuose brėžiniuose pavaizduotoje vietoje.
 4.2.
 Jei tai integruotoji arba atskiriamoji galvos atrama (žr. 2.2.1 ir 2.2.2 punktuose pateiktas apibrėžtis), 4.1.1 ir 4.1.2 punktuose nurodytus žymenis galima nurodyti etiketėse 3.2.4 punkte nurodytuose brėžiniuose nustatytoje vietoje.
 5. PATVIRTINIMAS
 5.1.
 Jeigu pagal šią taisyklę pateiktos galvos atramos tipas atitinka 6 ir 7 dalių reikalavimus, tas galvos atramos tipas turi būti patvirtintas.
 5.2.
 Kiekvienam patvirtintam tipui suteikiamas patvirtinimo numeris. Pirmaisiais dviem skaitmenimis (dabar įrašyti 00 atitinka pakeitimų 03 seriją, kuri įsigaliojo 1989 m. lapkričio 20 d.) nurodoma pakeitimų, į kuriuos įtraukti patvirtinant tipą padaryti naujausi ir svarbiausi taisyklės techniniai pakeitimai, serija. Ta pati susitariančioji šalis negali suteikti to paties numerio kitam transporto priemonės tipui.
 5.3.
 Pranešimas apie galvos atramos tipo patvirtinimą, patvirtinto tipo išplėtimą arba tipo nepatvirtinimą pagal šią taisyklę perduodamas šią taisyklę taikančioms 1958 m. Susitarimo šalims naudojant šios taisyklės 1 priede pateikto pavyzdžio formą.
 5.4.
 Prie kiekvienos pagal šią taisyklę patvirtintos 2.2.1, 2.2.2 ir 2.2.3 punktuose apibrėžtos galvos atramos, integruotos į sėdynę arba į ją neintegruotos, pritvirtinamas tarptautinis patvirtinimo ženklas, kurį sudaro:
 5.4.1.
 apskritimas, kuriame įrašyta raidė E ir tipą patvirtinusios šalies skiriamasis numeris (2);
 5.4.2.
 patvirtinimo numeris ir
 5.4.3.
 jei tai į sėdynės atlošą integruota galvos atrama, prieš patvirtinimo numerį – šios taisyklės numeris, toliau raidė R ir brūkšnelis.
 5.5.
 Patvirtinimo ženklas pritvirtinamas 4.1.2 punkte nurodytoje vietoje.
 5.6.
 Patvirtinimo ženklas turi būti aiškiai įskaitomas ir nenutrinamas.
 5.7.
 Šios taisyklės 2 priede pateikiama patvirtinimo ženklų išdėstymo pavyzdžių.
 6. BENDROSIOS SPECIFIKACIJOS
 6.1.
 Galvos atrama neturi kelti transporto priemonės keleiviams didesnio pavojaus. Kokioje padėtyje bebūtų galvos atrama, ji neturi būti pavojingai standi ir turi būti be aštrių briaunų, keliančių didesnį keleivių sužeidimo arba sunkaus sužalojimo pavojų. Toliau apibrėžtoje smūgio zonoje esančios galvos atramos dalys turi sugebėti išsklaidyti energiją taip, kaip nurodyta šios taisyklės 6 priede.
 6.1.1.
 Smūgio zona iš abiejų pusių apribota dviejų vertikalių išilginių plokštumų, kurios abi yra nutolusios 70 mm atstumu nuo atitinkamos sėdynės simetrijos plokštumos.
 6.1.2.
 Smūgio zonos aukštis neturi viršyti galvos atramos dalies, esančios virš plokštumos, statmenos atskaitos linijai R ir nutolusios 635 mm atstumu nuo taško H.
 6.1.3.
 Nukrypstant nuo pirmiau minėtų nuostatų, energijos sugerties reikalavimai netaikomi sėdynių, už kurių nėra kitų sėdynių, galvų atramų galiniams paviršiams.
 6.2.
 Galvos atramos priekinių ir galinių paviršių dalys (išskyrus galvos atramų, skirtų įmontuoti sėdynėse, už kurių nėra jokių kitų sėdynių, galinių paviršių dalis), esančios už pirmiau apibrėžtų išilginių vertikalių plokštumų, turi būti prikimštos kamšalo, kad galva negalėtų liestis tiesiogiai su sudedamosiomis konstrukcijos dalimis, kurių išlinkio spindulys tose vietose, prie kurių gali liestis 165 mm skersmens rutulys, būtų ne mažesnis nei 5 mm.
 Kita vertus, minėtas sudedamąsias dalis galima laikyti atitinkančiomis nustatytus reikalavimus, jeigu su jomis atlikto energijos sugerties bandymo, aprašyto šios taisyklės 6 priede, rezultatai yra teigiami. Jeigu minėtos galvos atramų dalys ir jų tvirtinimo detalės yra padengtos medžiaga, kurios kietis pagal Šorą, išmatuotas taikant A skalę, yra mažesnis kaip 50, šio punkto reikalavimai, išskyrus susijusius su energijos sugertimi, nustatytus šios taisyklės 6 priede, taikomi tik standžiosioms dalims.
 6.3.
 Galvos atrama prie sėdynės arba, jeigu reikia, prie transporto priemonės konstrukcijos pritvirtinama taip, kad atliekant bandymą dėl galva sukuriamo spaudimo iš galvos atramos kamšalo, tvirtinimo detalių ar sėdynės atlošo neišsikištų jokia standi ir pavojinga dalis.
 6.4.
 Galvos atramos aukštis, išmatuotas pagal 7.2 punkto reikalavimus, turi atitikti šiuos reikalavimus:
 6.4.1.
 galvos atramų aukštis matuojamas taip, kaip aprašyta 7.2 punkte;
 6.4.2.
 galvos atramų, kurių aukštis nereguliuojamas, aukštis priekinėse sėdynėse turi būti ne mažesnis kaip 800 mm, o kitose sėdynėse – 750 mm;
 6.4.3.
 galvos atramos, kurių aukštis reguliuojamas:
 6.4.3.1.
 priekinėse sėdynėse jų aukštis turi būti ne mažesnis kaip 800 mm, o kitose sėdynėse – 750 mm; ši vertė turi būti gauta nustačius padėtį tarp aukščiausios ir žemiausios galimos reguliavimo padėties;
 6.4.3.2.
 neturi būti naudojimo padėties, kurios aukštis būtų mažesnis kaip 750 mm;
 6.4.3.3.
 visų kitų sėdynių (išskyrus priekines) galvos atramos gali būti tokios, kad jas pastumti į žemesnę kaip 750 mm padėtį būtų galima tik tada, kai keleiviui akivaizdu, jog tokioje padėtyje galvos atrama negali būti naudojama;
 6.4.3.4.
 priekinių sėdynių galvos atramos gali būti tokios, kad atlaisvinus sėdynę jos galėtų automatiškai pasistumti į žemesnę kaip 750 mm padėtį su sąlyga, kad, užėmus sėdynę, galvos atrama automatiškai grįš į naudojimo padėtį.
 6.4.4.
 6.4.2 ir 6.4.3.1 punktuose nurodyti matmenys gali būti mažesni nei 800 mm (priekinių sėdynių atveju) ir 750 mm (kitų sėdynių atveju), jeigu išlieka pakankamas atstumas tarp galvos atramos ir stogo vidinio paviršiaus, langų arba transporto priemonės konstrukcijos bet kokios dalies; tačiau tarpas neturi būti didesnis kaip 25 mm. Kai sėdynėse įtaisytos poslinkio ir (arba) reguliavimo sistemos, tai taikoma visoms sėdimosioms vietoms. Be to, nukrypstant nuo 6.4.3.2 punkto nuostatų, neturi būti jokios naudojimo padėties, į kurią nustačius galvos atramas aukštis būtų mažesnis nei 700 mm.
 6.4.5.
 Nukrypstant nuo 6.4.2. ir 6.4.3.1 punktuose minėtų aukščio reikalavimų, bet kokių galvos atramų, skirtų tvirtinti prie galinių vidurinių sėdynių arba sėdimųjų vietų, aukštis neturi būti mažesnis nei 700 mm.
 6.5.
 Jeigu galvos atramos aukštį galima reguliuoti, dalies, į kurią remiasi galva, aukštis, išmatuotas pagal 7.2 punkto reikalavimus, neturi būti mažesnis nei 100 mm.
 6.6.
 Jeigu minėtos dalies aukščio negalima reguliuoti, tarp sėdynės atlošo ir galvos atramos neturi būti didesnio nei 60 mm tarpo.
 6.6.1.
 Jeigu galvos atramos aukštį galima reguliuoti, atrama, nustatyta į žemiausią padėtį, neturi būti toliau nei 25 mm nuo sėdynės atlošo viršaus.
 6.6.2.
 Jeigu galvos atramos aukščio negalima reguliuoti, atsižvelgiama į šias sritis:
 6.6.2.1.
 sritį virš atskaitos linijai statmenos plokštumos, nutolusios 540 mm atstumu nuo R taško, ir
 6.6.2.2.
 sritį tarp dviejų vertikalių išilginių plokštumų, nutolusių 85 mm atstumu nuo kiekvienos atskaitos linijos pusės.
 Minėtoje zonoje vieno arba daugiau kiaurymių, nepaisant jos (-ų) formos, pagal 7.5 punktą išmatuotas a atstumas gali būti didesnis nei 60 mm, jeigu pagal 7.4.3.4 punktą atlikus papildomą bandymą, tebėra laikomasi 7.4.3.6 punkto reikalavimų.
 6.6.3.
 Jei tai galvos atramos, kurių aukštį galima reguliuoti, vieno arba daugiau kiaurymių, nepaisant jo (-ų) formos, pagal 7.5 punktą išmatuotas a atstumas gali būti didesnis nei 60 mm tame prietaise, kuris naudojamas kaip galvos atrama, jeigu pagal 7.4.3.4 punktą atlikus papildomą bandymą, tebėra laikomasi 7.4.3.6 punkto reikalavimų.
 6.7.
 Galvos atramos plotis turi būti toks, kad būtų užtikrinama tinkama atrama įprastai sėdinčio žmogaus galvai. Matavimo plokštumoje, kurios plotis apibrėžtas 7.3 punkte, galvos atrama turi apimti plotą, į abi puses nuo sėdynės, prie kurios numatoma tvirtinti galvos atramą, nutįstantį ne mažiau nei 85 mm (minėtas plotas matuojamas pagal 7.3 punkto reikalavimus).
 6.8.
 Galvos atrama ir jos tvirtinimo įtaisas turi būti tokie, kad didžiausias leistinasis atgalinis galvos poslinkis, kurio neapriboja galvos atrama ir kuris matuojamas 7.4 punkte nustatyta statine metodika, būtų mažesnis nei 102 mm.
 6.9.
 Galvos atrama ir jos tvirtinimo įtaisai turi būti pakankamai stiprūs, kad atrama ir minėti įtaisai nesugesdami išlaikytų 7.4.3.7 punkte nustatytą apkrovą.
 6.10.
 Jeigu galvos atrama reguliuojama, didžiausią nustatytą naudojimo aukštį turi būti įmanoma viršyti tik tada, kai naudotojas po reguliavimo savanoriškai atlieka veiksmą.
 7. BANDYMAI
 7.1.
 Sėdynės, į kurią turi būti integruota galvos atrama, atskaitos taško (H taško) nustatymas.
 Minėtas taškas nustatomas pagal šios taisyklės 3 priedo reikalavimus.
 7.2.
 Galvos atramos aukščio nustatymas
 7.2.1.
 Visos linijos brėžiamos atitinkamos sėdynės simetrijos plokštumoje, o šios plokštumos ir sėdynės sankirta sąlygoja galvos atramos ir sėdynės atlošo kontūrą (žr. šios taisyklės 4 priedo 1 brėž.).
 7.2.2.
 Manekenas, atitinkantis vidutinį penkiasdešimties procentilių suaugusį vyrą, arba šios taisyklės 3 priede parodytas manekenas, pasodinami, kaip įprastai, ant sėdynės. Jeigu sėdynės atlošas atsilenkia, atlošo padėtis užfiksuojama jį atlošus kuo tiksliau 25° kampu nuo manekeno vertikalios liemens atskaitos linijos.
 7.2.3.
 Tada 7.2.1 punkte nurodytoje plokštumoje brėžiama 3 priede nurodyto manekeno projekcija atitinkamos sėdynės atžvilgiu. Liestinė S iki galvos atramos viršaus brėžiama statmenai atskaitos linijai.
 7.2.4.
 Vykdant 6.4 punkto reikalavimus, atsižvelgiama į aukštį, kuris atitinka h atstumą nuo R taško iki S liestinės.
 7.3.
 Galvos atramos pločio nustatymas (žr. šios taisyklės 4 priedo 2 brėž.).
 7.3.1.
 65 mm žemiau nei 7.2.3 punkte apibrėžta S liestinė esanti S1 plokštuma, statmena atskaitos linijai, žymi C kontūro apibrėžtą galvos atramos dalį. S1plokštumoje brėžiamos tiesės – kontūro C liečiamosios, sudarančios plokštumos S1 ir vertikalių plokštumų (P ir P’), lygiagrečių atitinkamos sėdynės simetrijos plokštumai, sankirtą.
 7.3.2.
 Galvos atramos plotis, į kurį atsižvelgiama laikantis 6.7 punkto reikalavimo, yra L atstumas, skiriantis P ir P’ plokštumų projekcijas S1 plokštumoje.
 7.3.3.
 Prireikus galvos atramos plotis taip pat nustatomas 635 mm atstumu į viršų nuo sėdynės atskaitos taško; šis atstumas matuojamas išilgai atskaitos linijos.
 7.4.
 Prietaiso efektyvumo nustatymas
 7.4.1.
 Galvos atramos efektyvumas tikrinamas atliekant toliau aprašytą statinį bandymą.
 7.4.2.
 Pasirengimas bandymui
 7.4.2.1.
 Jeigu galvos atramą galima reguliuoti, ji nustatoma į aukščiausią padėtį.
 7.4.2.2.
 Jeigu keliavietės sėdynės atraminio rėmo dalis arba jis visas (įskaitant galvos atramas) priklauso daugiau kaip vienai sėdimajai vietai, bandymas atliekamas iškart su visomis tomis sėdimosiomis vietomis.
 7.4.2.3.
 Jeigu sėdynę arba sėdynės atlošą galima reguliuoti pagal galvos atramą, pritvirtintą prie transporto priemonės konstrukcijos, nustatoma technikos tarnybos nurodyta pati netinkamiausia padėtis.
 7.4.3.
 Bandymai
 7.4.3.1.
 Visos linijos brėžiamos atitinkamos sėdynės vertikalioje simetrijos plokštumoje (žr. šios taisyklės 5 priedą).
 7.4.3.2.
 R atskaitos linijos projekcija brėžiama 7.4.3.1 punkte nurodytoje plokštumoje.
 7.4.3.3.
 Paslinkta R1 atskaitos linija nustatoma šios taisyklės 3 priede nurodyto manekeno nugarą imituojančią veikiant pradine jėga, sukuriančia 37,3 daN atgalinio judesio jėgos momentą aplink H tašką.
 7.4.3.4.
 Naudojantis 165 mm skersmens sferiniu galvos pavidalo įtaisu, paslinktoji R1atskaitos linija 65 mm atstumu nuo galvos atramos viršaus veikiama statmenai pradine jėga, sukuriančia 37,3 daNm atgalinio judesio jėgos momentą aplink R tašką, atskaitos liniją išlaikant paslinktoje padėtyje R1, kaip nustatyta pagal 7.4.3.3 punkto reikalavimus.
 7.4.3.4.1.
 Jeigu 65 mm atstumu nuo galvos atramos viršaus nutolusios vietos negalima paveikti pirmiau nustatyta jėga dėl atramos kiaurymių, atstumą galima sumažinti tiek, kad jėgos ašis eitų per arčiausiai galvos atramos kiaurymės esančio rėmo sudedamosios dalies vidurinę liniją.
 7.4.3.4.2.
 6.6.2 ir 6.6.3 punktuose aprašytais atvejais bandymas kartojamas naudojant 165 mm skersmens rutulį, kiekvieną kiaurymę veikiant jėga:
 einančia per mažiausio kiaurymės skerspjūvio sunkio centrą išilgai su atskaitos linija lygiagrečių skersinių plokštumų ir sukuriančia 37,3 daNm jėgos momentą aplink R tašką.
 7.4.3.5.
 Turi būti nustatyta sferinės galvos formos liestinė Y, lygiagreti su paslinktąja atskaitos linija R1.
 7.4.3.6.
 Išmatuojamas X atstumas tarp Y liestinės ir paslinktos R1 atskaitos linijos. 6.8 punkto reikalavimas laikomas įvykdytu, jei X atstumas yra mažesnis nei 102 mm.
 7.4.3.7.
 Tais atvejais, kai 7.4.3.4 punkte nustatyta jėga taikoma 65 mm arba mažesniu atstumu nuo galvos atramos viršaus, minėta jėga didinama iki 89 daN, ir tik tuo atveju, jei prieš tai nesulūžta sėdynė arba jos atlošas.
 7.5.
 Galvos atramų kiaurymių a atstumo nustatymas (žr. šios taisyklės 7 priedą).
 7.5.1.
 Kiekvienos kiaurymės a atstumas nuo priekinės galvos atramos dalies nustatomas naudojantis 165 mm skersmens rutuliu.
 7.5.2.
 Nenaudojant jėgos rutulys pridedamas prie atramos ties ta kiaurymės vieta, kurioje jis gali daugiausia įlįsti į kiaurymę.
 7.5.3.
 Vertinant, kaip laikomai 6.6.2 ir 6.6.3 punktų nuostatų, a atstumu yra laikomas atstumas tarp dviejų rutulio sąlyčio su kiauryme taškų.
 8. GAMYBOS ATITIKTIS
 8.1.
 Visos galvos atramos arba sėdynės, turinčios patvirtinimo ženklą pagal 2 priedą, turi atitikti patvirtinto galvos atramos tipo reikalavimus ir 6 bei 7 dalyse nustatytas sąlygas.
 8.2.
 Siekiant patikrinti minėtą atitiktį, atliekama užtektinai atsitiktinių serijinės gamybos galvos atramų patikrų.
 8.3.
 Bandymai atliekami su parduodamomis arba parduoti skirtomis galvos atramomis.
 8.4.
 Su galvos atramomis, kurios buvo atrinktos tam, kad būtų patvirtinta jų atitiktis patvirtintam tipui, atliekamas šios taisyklės 7 dalyje aprašytas bandymas.
 9. SANKCIJOS UZ GAMYBOS NEATITIKTI
 9.1.
 Patvirtintos galvos atramos
 Galvos atramos tipui pagal šią taisyklę suteiktas patvirtinimas gali būti panaikintas, jeigu 5.4 punkte nurodytais žymenimis pažymėtų galvos atramų atsitiktinių patikrų rezultatai buvo neigiami arba jei atramos neatitinka patvirtinto tipo reikalavimų.
 9.2.
 Jeigu šią taisyklę taikanti Susitarimo šalis panaikina savo anksčiau suteiktą patvirtinimą, ji apie tai kitoms šią taisyklę taikančioms susitariančiosioms šalims nedelsdama praneša naudodama šios taisyklės 1 priede pateikto pavyzdžio pranešimo formą.
 10. GALVOS ATRAMOS TIPO PATVIRTINIMO PAKEITIMAS IR ISPLETIMO PATVIRTINIMAS
 10.1.
 Apie visus galvos atramos tipo pakeitimus pranešama galvos atramos tipą patvirtinusiai tipo patvirtinimo institucijai. Tuomet institucija gali:
 10.1.1.
 manyti, kad pakeitimai greičiausiai neturės pastebimo neigiamo poveikio ir kad bet kokiu atveju transporto priemonė vis tiek atitinka reikalavimus, arba
 10.1.2.
 reikalauti iš techninės tarnybos, atsakingos už bandymus, kitos bandymų ataskaitos.
 10.2.
 Apie tipo patvirtinimą arba nepatvirtinimą, nurodant pakeitimus, šią taisyklę taikančioms Susitarimo šalims pranešama 5.3 punkte aprašyta tvarka.
 10.3.
 Patvirtintą tipą išplečianti kompetentinga institucija suteikia išplėtimo serijos numerį ir praneša apie tai kitoms šią taisyklę taikančioms 1958 m. Susitarimo šalims, naudodama šios taisyklės 1 priede pateikto pavyzdžio pranešimo formą.
 11. NURODYMAI
 Gamintojas su kiekvienu modeliu, atitinkančiu patvirtintos galvos atramos tipą, pateikia išsamią informaciją apie sėdynių, kurių galvos atramos buvo patvirtintos, tipus ir charakteristikas. Jeigu galvos atrama gali būti reguliuojama, minėtame pranešime turi būti aiškiai aprašyti jos reguliavimo ir (arba) išėmimo veiksmai.
 12. VISISKAS GAMYBOS NUTRAUKIMAS
 Visiškai nutraukęs pagal šią taisyklę patvirtinto tipo transporto priemonių gamybą, patvirtinimo sertifikato turėtojas apie tai informuoja tipą patvirtinusią tipo patvirtinimo instituciją. Tokį pranešimą gavusi institucija apie tai praneša kitoms šią taisyklę taikančioms 1958 m. Susitarimo šalims, naudodama šios taisyklės 1 priede pateikto pavyzdžio pranešimo formą.
 13. PEREINAMOJO LAIKOTARPIO NUOSTATOS
 13.1.
 Nuo oficialios 04 serijos pakeitimų įsigaliojimo datos nė viena šią taisyklę taikanti susitariančioji šalis negali atsisakyti patvirtinti EEK tipų pagal šią taisyklę su pakeitimais, kurių serijos numeris yra 04.
 13.2.
 Praėjus 24 mėnesiams nuo 04 serijos pakeitimų įsigaliojimo datos, šią taisyklę taikančios susitariančiosios šalys patvirtina EEK tipus, tik jei tvirtintinas transporto priemonės tipas atitinka šios taisyklės su 04 serijos pakeitimais reikalavimus.
 13.3.
 Praėjus 48 mėnesiams nuo 04 serijos pakeitimų įsigaliojimo datos, pagal šią taisyklę galiojantys patvirtinimai nebegalios, išskyrus transporto priemonių tipus, kurie atitinka šios taisyklės su 04 serijos pakeitimais reikalavimus.
 14. UZ PATVIRTINIMO BANDYMUS ATSAKINGU TECHNINIU TARNYBU IR TIPO PATVIRTINIMO INSTITUCIJU PAVADINIMAI BEI ADRESAI
 Šią taisyklę taikančios 1958 m. Susitarimo šalys Jungtinių Tautų sekretoriatui praneša už patvirtinimo bandymus atsakingų techninių tarnybų ir tipo patvirtinimo institucijų, kurios tvirtina tipą ir kurioms turi būti siunčiami pranešimai apie kitose šalyse patvirtintą tipą, patvirtinto tipo išplėtimą, tipo nepatvirtinimą ar patvirtinimo panaikinimą, pavadinimus ir adresus.
 (1) Transporto priemonėse, kurios atitinka taisyklės Nr. 17 nuostatas, naudojamos galvos atramos gali neatitikti šios taisyklės nuostatų. M2 kategorijos transporto priemonių, kurių didžiausia masė viršija 3 500 kg, ir M3 kategorijos transporto priemonių, kurių tipas patvirtintas pagal Taisyklę Nr. 80, sėdynės gali neatitikti šios taisyklės nuostatų.
 (2) 1958 m. Susitarimo šalių skiriamieji numeriai nurodyti Suvestinės rezoliucijos dėl transporto priemonių konstrukcijos (R.E.3) 3 priede, dokumentas ECE/TRANS/WP.29/78/Rev. 6, http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html.
 1 PRIEDAS
 Pranešimas
 (Didžiausias formatas: A4 (210 × 297 mm)
 (1)
 pateikė: Institucijos pavadinimas
 ...
 ...
 dėl galvos atramos, integruojamos arba neintegruojamos į sėdyne, tipo: (2)
 patvirtinimo
 patvirtinto tipo išplėtimo
 Nepatvirtinimo
 patvirtinimo panaikinimo
 visiško gamybos nutraukimo
 pagal Taisyklę Nr. 25 Patvirtinimo Nr.
 Patvirtinimo Nr. ...
 Išplėtimo Nr. ...
 1.
 Prekės pavadinimas arba ženklas ...
 2.
 Gamintojo pavadinimas ...
 3.
 Jeigu taikoma, gamintojo įgaliotojo atstovo pavadinimas ...
 4.
 Adresas ...
 5.
 Pateikta patvirtinti (data): ...
 6.
 Už patvirtinimo bandymus atsakinga techninė tarnyba: ...
 7.
 Trumpas galvos atramos aprašas (3): ...
 8.
 Sėdynių, kurioms yra skirta galvos atrama arba į kurias numatyta ją įmontuoti, tipas ir charakteristikos: ...
 9.
 Transporto priemonių, kurioms skirtos sėdynės su joms suprojektuotomis galvos atramomis, tipai: ...
 10.
 Techninės tarnybos ataskaitos parengimo data: ...
 11.
 Techninės tarnybos ataskaitos numeris ...
 12.
 Tipas patvirtintas/tipas nepatvirtintas/patvirtintas tipas išplėstas/tipo patvirtinimas panaikintas (2) ...
 13.
 Vieta ...
 14.
 Data ...
 15.
 Parašas ...
 16.
 Patvirtinimą suteikusiai tipo patvirtinimo institucijai pateiktų dokumentų sąrašas pridedamas prie šio pranešimo ir gali būti gautas paprašius.
 (1) Tipą patvirtinusios/patvirtintą tipą išplėtusios/tipo nepatvirtinusios/tipo patvirtinimą panaikinusios (žr. patvirtinimo nuostatas šioje taisyklėje) šalies skiriamasis numeris.
 (2) Išbraukti, kas netinka.
 (3) Jeigu tai integruotos arba atskiriamosios galvos atramos (žr. šios taisyklės 2.2.1 ir 2.2.2 punktuose pateiktas apibrėžtis) ir jei 8 punkte pateikiamos visos būtinos charakteristikos ir išsami informacija, šio punkto neprivaloma pildyti.
 2 PRIEDAS
 Patvirtinimo ženklų išdėstymas (1)
 *
 Integruotos arba atskiriamosios galvos atramos patvirtinimo ženklas (žr. šios taisyklės 2.2.1 ir 2.2.2 punktuose pateiktas apibrėžtis).
 Pavaizduotas prie vienos arba kelių integruotų ar atskiriamųjų galvos atramų pritvirtintas patvirtinimo ženklas rodo, kad konkretus galvos atramos tipas buvo patvirtintas Nyderlanduose (E4) pagal Taisyklę Nr. 25, jo patvirtinimo numeris – 032439. Pirmieji du patvirtinimo numerio skaitmenys rodo, kad patvirtinimas buvo suteiktas pagal Taisyklės Nr. 25 su 03 serijos pakeitimais reikalavimus.
 Atskirosios galvos atramos tipo patvirtinimo ženklas (žr. šios taisyklės 2.2.3 punkte pateiktą apibrėžtį).
 Pavaizduotas prie galvos atramos pritvirtintas patvirtinimo ženklas rodo, kad konkretus galvos atramos tipas buvo patvirtintas Nyderlanduose (E4) ir kad tai yra atskiroji galvos atrama, jo patvirtinimo numeris – 032439. Pirmieji du patvirtinimo numerio skaitmenys rodo, kad patvirtinimas buvo suteiktas pagal Taisyklės Nr. 25 su 03 serijos pakeitimais reikalavimus.
 (1) Patvirtinimo numeris turi būti pritvirtintas prie apskritimo, virš E raidės arba po ja, į kairę arba į dešinę nuo jos.
 3 PRIEDAS
 H taško ir tikrojo liemens kampo nustatymo tvarka motorinių transporto priemonių sėdimosiose vietose (1)
 3 priedo 1 priedėlis
 Trimačio H taško nustatymo įrenginio (3-D H įrenginio) aprašas ((1))
 3 priedo 2 priedėlis
 Trimatė atskaitos sistema ((1))
 3 priedo 3 priedėlis
 Sėdėjimo padėčių atskaitos duomenys ((1))
 (1) Tvarka išdėstyta Suvestinės rezoliucijos dėl transporto priemonių konstrukcijos (R.E.3) 1 priede (dokumentas ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.6).
 ((1)) 3-D H įrenginys aprašytas Suvestinės rezoliucijos dėl transporto priemonių konstrukcijos (R.E.3) 1 priedo 1 priedėlyje (dokumentas ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.6).
 ((1)) Kaip aprašyta Suvestinės rezoliucijos dėl transporto priemonių konstrukcijos (R.E.3) 1 priedo 2 priedėlyje, dokumentas ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.6.
 ((1)) Kaip aprašyta Suvestinės rezoliucijos dėl transporto priemonių konstrukcijos (R.E.3) 1 priedo 3 priedėlyje, dokumentas ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.6.
 4 PRIEDAS
 Galvos atramos aukščio ir pločio nustatymas
 5 PRIEDAS
 Išsami informacija apie atliekant bandymus brėžiamas linijas ir atliekamus matavimus
 ______________ Pradinės padėties linija
 - - - - - - - - - - - - Padėties, sėdynę paveikus apkrova, linija
 r – atskaitos linija
 r1 – paslinktoji atskaitos linija
 F momentas R taško atžvilgiu –37,3 daNm
 6 PRIEDAS
 Energijos išsklaidymo patikros bandymas
 1. Įrengimas, bandymo įrenginys, registravimo prietaisai ir procedūra
 1.1. Įrengimas
 Galvos atrama, padengta energiją išsklaidančia medžiaga, pritvirtinama prie sėdynės arba transporto priemonės konstrukcijos dalies ir su jomis išbandoma. Konstrukcijos elementas patikimai pritvirtinamas prie bandymo stendo, kad nepasislinktų veikiamas apkrovos, o pagrindas, į kurį remiasi minėtas elementas, jei nėra konkrečių motyvuotų nurodymų, turi būti maždaug horizontalus. Jeigu sėdynės atlošą galima reguliuoti, jis pritvirtinamas varžtais šios taisyklės 7.2.2 punkte apibrėžtoje padėtyje.
 Galvos atrama pritvirtinama prie sėdynės atlošo taip, kaip tvirtinama transporto priemonėje. Jeigu tai yra atskiroji galvos atrama, ji pritvirtinama prie tos transporto priemonės konstrukcijos dalies, prie kurios ji paprastai tvirtinama.
 Jeigu galvos atrama yra reguliuojama, ji nustatoma į reguliavimo įtaiso leidžiamą nepalankiausią padėtį.
 1.2. Bandymo įrenginys
 1.2.1.
 Šis įrenginys yra sudarytas iš švytuoklės, kurios ašis sutvirtinta rutuliniais guoliais ir kurios sumažinta masė (*)
 * smūgio centre yra 6,8 kg. Apatiniame švytuoklės gale yra 165 mm skersmens standus galvos pavidalo įtaisas, kurio centras sutampa su švytuoklės smūgio centru.
 1.2.2.
 Galvos pavidalo įtaise turi būti įrengti du pagreičio matuokliai ir greičio matuoklis, galintys atlikti matavimus smūgio kryptimi.
 1.3. Registravimo prietaisai
 Turi būti naudojami registravimo prietaisai, kurių matavimo tikslumas būtų toks:
 1.3.1.
 Pagreitis:
 tikslumas – ±5 % tikrosios vertės
 matavimo grandinės dažnių klasė: duomenų perdavimo kanalai, kurių dažnio klasė (CFC) yra 600, atitinkantys standarte ISO 6487 (1987 m.) pateiktas charakteristikas
 jautris tarp ašių ≤ 5 % mažiausios skalės vertės.
 1.3.2.
 Greitis:
 tikslumas – ±2,5 % tikrosios vertės;
 jautris –0,5 km/h
 1.3.3.
 Darbo laiko registravimas:
 naudojami prietaisai, kuriai įmanoma užregistruoti visą veiksmo trukmę, o rodmenis pateikti vienos tūkstantosios sekundės dalies tikslumu:
 įrašuose, naudojamuose analizuojant bandymą, nustatomas galvos pavidalo įtaiso smūgio į bandomąjį objektą pradžios momentas.
 1.4. Bandymo procedūra
 1.4.1.
 Galvos atrama įrengiama ir sureguliuojama pagal šio priedo 1.1 punkto reikalavimus, o smūgis nukreipiamas į laboratorijos pasirinktus taškus šios taisyklės 6.1 punkte apibrėžtoje smūginėje apkrovos zonoje ir, jei įmanoma, už šios taisyklės 6.2 punkte apibrėžtos smūginės apkrovos zonos ribų ten, kur paviršiaus kreivio spindulys yra mažesnis nei 5 mm.
 1.4.1.1.
 Galinėje pusėje smūgis nukreipiamas iš galo į priekį 45° kampu nuo vertikalės išilginėje plokštumoje.
 1.4.1.2.
 Priekinėje pusėje smūgis nukreipiamas horizontaliai iš priekio į galą išilginėje plokštumoje.
 1.4.1.3.
 Priekinė ir galinė zonos yra apribotos horizontalia plokštuma, kuri liečia galvos atramos viršų, kaip nustatyta šios taisyklės 7.2 punkte.
 1.4.2.
 Galvos pavidalo įtaisas turi smogti į bandomą objektą 24,1 km/h greičiu: toks greitis pasiekiamas naudojant vien tik varomąją energiją arba kartu naudojant ir papildomą stūmimo įtaisą.
 2. Rezultatai
 Kai bandymai atliekami taikant pirmiau aprašytą metodiką, galvos formos įtaiso lėtėjimo pagreitis daugiau nei 3 milisekundes be pertraukos neturi būti didesnis nei 80 g. Lėtėjimo verte laikomas dviejų greitėjimo matuoklių rodmenų vidurkis.
 3. Lygiavertės metodikos
 3.1.
 Leidžiama taikyti lygiavertes metodikas, jeigu jomis galima užtikrinti 2 dalyje nustatytus rezultatus, visų pirma galima skirtingai išdėstyti bandymo įrangą su sąlyga, kad paisoma atitinkamų kampų tarp galvos atramos ir smūgio krypties reikalavimų.
 3.2.
 Už kito metodo nei aprašytasis 1 punkte lygiavertiškumo įrodymą yra atsakingas jį taikantis asmuo.
 (*) Švytuoklės sumažintos masės mr ir bendros masės m santykis tarp smūgio centro ir sukimo ašies esant a atstumui, o tarp svorio centro ir sukimosi ašies – l atstumui, nustatomas taikant šią formulę: mr = m (l/a)
 7 PRIEDAS
 Galvos atramų kiaurymių a atstumo nustatymas
 (žr. šio taisyklės 6.6.2 ir 6.6.3 punktus)
 Pastaba.
 A–A pjūvis daromas toje kiaurymės vietoje, kurioje nenaudojant apkrovos rutulys gali giliausiai įlįsti į kiaurymę.
 Pastaba.
 A–A pjūvis daromas toje kiaurymės vietoje, kurioje nenaudojant apkrovos rutulys gali giliausiai įlįsti į kiaurymę.


text:
De wijnstok (Vitis vinifera), ook wel druivelaar of - naar de vrucht - druif genoemd, is een plant uit de wijnstokfamilie (Vitaceae).
 De wilde wijnstok komt oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied en het Midden-Oosten, maar is reeds in de oudheid gekweekt en verspreid over heel Europa en later over de ganse wereld. Ook in België en Nederland wordt hij soms verwilderd gevonden.
 Naast de wilde soort zijn er veel cultivars van de wijnstok. Van deze in cultuur gebrachte variëteiten worden druiven voor meerdere doeleinden verbouwd.
 Naamgeving en etymologie
 Frans: Vigne, vigne cultivée
 Engels: Common grape vine
 Duits: Weinrebe
 De soortaanduiding vinifera is afkomstig van het Latijnse vīnum (wijn) en -fer (-dragend).
 Kenmerken
 De wijnstok is een klimplant, die zich vasthecht met ranken die tegenover de bladeren staan. De bladeren zijn aan de bovenzijde glanzend donkergroen, onderaan lichtgroen, meestal onbehaard. Ze staan verspreid, zijn gesteeld, voorzien van afvallende steunblaadjes, handlobbig ingesneden met 3 tot 5 spitse lobben, grof stekelpuntig getande bladranden en een hartvormige voet.
 De bloemen staan in dichte, eindelingse pluimen tegenover de bladen, aanvankelijk rechtopstaand doch later hangend. De bloemen zijn regelmatig, klein, geel-groenachtig en welriekend, met een nectar-afscheidende schijf. De kelk is eenbladig met 5 korte, afvallende tanden. De bloemkroon bestaat uit 5 kroonblaadjes, aan de top en de voet vergroeid, en valt nadien in zijn geheel af. Tegenover de kroonblaadjes staan er 5 meeldraden afgewisseld met klieren. Het bovenstandig vruchtbeginsel draagt een zeer korte stijl met een knopvormige stempel.
 De wilde wijnstok is een tweehuizige plant, de mannelijke en vrouwelijke bloemen ontstaan op verschillende planten, doch de gekweekte vormen zijn eenhuizig waardoor zelfbestuiving kan optreden.
 De druif is een besvrucht, ovaal of bolrond, donkerblauw of groenachtig, meestal 2-hokkig met 5 zaden, waarvan er een of meer onontwikkeld blijven. Bij de in het wild groeiende planten blijft de bes zuur smaken.
 De plant bloeit in juni.
 Taxonomie
 Van de wijnstok worden volgende ondersoorten en variëteiten onderscheiden:
 V. vinifera subsp. sylvestris - de wilde wijnstok
 V. vinifera subsp. vinifera - de gekweekte wijnstok, druivelaar of druif
 V. vinifera var. palmata
 V. vinifera var. multiloba
 Habitat en verspreiding
 De wilde wijnstok komt vooral voor op warme en droge tot licht vochtige bodems in lichte bossen.
 De plant is origineel afkomstig uit de bossen van het Middellandse Zeegebied van Portugal en Marokko tot het Midden-Oosten en Noord-Iran, en het zuiden van Midden-Europa.
 Soms worden in België en Nederland verwilderde wijnstokken op warme, droge plaatsen aangetroffen, zoals in de vallei van de Samber nabij Charleroi en op de Sint Pietersberg.
 Economisch belang
 De gekweekte wijnstok wordt gebruikt voor de productie van druiven, die onder meer als fruit, voor de productie van wijn of voor krenten en rozijnen gebruikt worden.
 Externe links
 , 2005.: Heukels' Flora van Nederland, Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten,
 Wijnstokfamilie
 Plant uit het Palearctisch gebied