Levi gaat met zijn meester Wando mee op reis om een groot kwaad te bezweren. Tijdens de reis vertelt Wando het verhaal van Miras, die, toen de goden op het slechte pad waren geraakt, Meriumbe of het Heilig Vuur, uit de berg van de goden haalde en naar de mensen bracht. Nu, vele generaties later, moet Meriumbe weer worden teruggebracht, maar de houder van het Heilig Vuur is onder duistere invloed geraakt. Alleen een zuiver mens kan het uit handen van het kwaad stelen en aan de goden teruggeven, zodat die uit hun ballingsoord kunnen terugkeren. Levi is die zuivere mens. Uiteindelijk slaagt hij in zijn opdracht en wordt dan tot god verheven.
Meriumbe, met als ondertitel “de vlucht van het Heilig Vuur”, vertelt dit verhaal met een zeer sterke Vlaamse tongval. Op zich is daar niets mis mee, maar in dit geval overschrijdt Vos toch zó vaak de grens tussen Vlaams en foutief Nederlands, iets wat ik tot een folkloristisch verleden meende te horen, dat alleen daardoor al deze fantasyroman weinig genade zal krijgen bij de Nederlandse lezer. Maar ook de welwillende Vlaamse lezer zal door deze fantasy niet gegrepen worden. Vos interpreteert het begrip ‘vertelling’ namelijk nog al letterlijk, waardoor er voortdurend wordt verteld wat er gebeurt, wat er is gebeurt en wat er zal gaan gebeuren, maar er nauwelijks ook iets feitelijk gebeurt. Een benadering waarvoor veel grotere stilistische vaardigheden nodig zijn dan Vos in deze roman toont. Nu wordt het een log en traag verhaal.
Met de kritiek op de verwoording van Levi’s avontuur, een kritiek die ook de uitgever zich moet aantrekken, zijn de bezwaren tegen “Meriumbe” echter niet uitgeput. De personages, en in hen ook de tegenstelling tussen goed en kwaad, zijn zo simplistisch neergezet dat de lezer aanvankelijk meent aan een kinderboek te zijn begonnen. Personages zó zuiver van hart, een kwalificatie die verder weinig inhoud krijgt, die kom je zelfs in tekenfilms niet meer tegen. Maar voor een kinderboek lijkt het taalgebruik mij toch weer te moeilijk.
Het is een geaccepteerd gegeven dat fantasywerelden slechts in beperkte mate verzonnen zijn. Voor het merendeel zijn ze met meer of minder kennis afgeleid van historische tijden, met name die van de Middeleeuwen. Ook Vos is sterk Middeleeuws gericht, maar hij gebruikt daarnaast onder andere ook de indianen uit Noord-Amerika, uit de tijd dat de blanken zich daar vestigden. Het beeld van de nobele wilde dat hij daarbij schetst doet denken aan de meest romantische westerns uit de vorige eeuw en ontbeert elke diepgang en daarmee ook elk spanningsveld. Dat spanningsveld, dat voor het grootste deel toch altijd uit menselijke motieven voortkomt, ontbreekt ook in de andere delen van het verhaal.
Vos heeft geprobeerd het vlakke verhaal een breder en complexer kader te geven door een poort naar andere werelden te bedenken, maar behalve aan het begin, wanneer de eerste zuivere van hart er doorheen gaat, spelen ze nauwelijks een rol in het verhaal. Het belangrijkste van dit bedenksel lijkt te zijn dat het wel aardig op de achterflap staat.
En dat Levi aan het eind stage kan gaan lopen bij de goden, om daarmee uiteindelijk zelf een god te worden, is zodanig verwoord, dat het eigenlijk te zot voor woorden is.
“Meriumbe” is dus een misser, en dat is jammer. Nederlandstalige fantasy is schaars en elke auteur die zo serieus een poging waagt als Luc Vos heeft gedaan, verdient een even serieuze begeleiding. Uitgeverij Kramat heeft hem die begeleiding niet gegeven en dat is niet de manier om de fantasymarkt, die er wel degelijk is, te veroveren.