Communistisch Moskou, 1922. Aristocraat Graaf Alexander Iljitsj Rostov wordt veroordeeld tot het vuurpeloton omwille van het simpele feit dat hij aristocraat is. Echter, dankzij een gedicht dat hij een aantal jaren terug geschreven heeft, en dat misschien zou kunnen hebben aangezet tot revolutionaire gedachten of daden, wordt zijn doodstraf omgezet in levenslang huisarrest in Hotel Metropol in Moskou.

Het land en de wereld ondergaan een aantal woelige decennia (het communisme, de tweede Wereldoorlog, Stalin worden bijna terloops aangehaald in het boek) terwijl de Graaf het beste probeert te maken van zijn gedwongen verblijf in het hotel. Hierbij neemt hij zijn eigen adviezen ter harte:

‘Met een terughoudendheid die bijna tegen zijn aard in ging had de Graaf het bij twee bondige vaderlijke adviezen gehouden. Ten eerste, dat tenzij de mens zijn omstandigheden de baas wordt, deze hém de baas zullen worden; en ten tweede de bekende uitspraak van Montaigne dat voortdurende opgewektheid het duidelijkste blijk van wijsheid is.’

Vanaf het begin wordt je ondergedompeld in de sfeer van het hotel en is het een aangename kennismaking met de Graaf, de bedienden en de gasten. De charme, flair en humor van de Graaf werken zeer aanstekelijk: ik stel me zo voor dat ik het boek van begin tot eind met een brede glimlach gelezen heb.

Elke conversatie lijkt wel een beschaafd feestje. Elke zin, elk woord is perfect geplaatst. Het boek zit tjokvol te citeren levenswijsheden en levensvreugde.

Allebei hadden ze een drankje in de hand in een opvallende tint magenta.
‘Van Audrius heb ik gehoord dat dat brouwsel tien verschillende ingrediënten bevat. Naast wodka, rum, cognac en grenadine laat het zich voorstaan op rozenessence, scheutjes bitter en een gesmolten lolly. Maar een cocktail is niet bedoeld als een mengsel. Het is geen potpourri of een kermisdrankje. Op z’n best dient een cocktail fris, elegant en oprecht te zijn – en zich te beperken tot twee ingrediënten.’
‘Slechts twee?’
‘Ja. Maar dat moeten wel twee ingrediënten zijn die elkaar aanvullen, die om elkaars grappen lachen en elkaars tekortkomingen goedmaken, en die tijdens het gesprek nooit tegen elkaar schreeuwen. Zoals gin en tonic. Of bourbon en water. Of whiskey en spuitwater.’

Je kent dat gevoel wel: je wil verder lezen, maar je wil niet verder lezen. Ik heb het boek een aantal dagen opzij gelegd, omdat ik nog geen afscheid wou nemen van de twee meest sympathieke personages die ik in lange tijd in een boek ben tegen gekomen: Graaf Rostov en Hotel Metropol.

'Wie had kunnen indenken, toen jij al die jaren geleden veroordeeld werd tot een leven in het Metropol, dat je op dat moment de gelukkigste man van heel Rusland was geworden.’

Was ik gelukkig toen ik dit boek las? Ja, ik was buitengewoon gelukkig.