Mensen zonder uitstraling is de debuutroman van Jente Posthuma. In 2012 won Posthuma de A.L. Snijdersprijs voor het beste zeer korte verhaal en ze publiceerde eerder verhalen in onder andere De Revisor en Das Magazin. Haar debuut is zonder al te veel opsmuk. Als je eens lekker een ‘gewoon’ verhaal wil lezen ben je bij Posthuma aan het goede adres.

Het hoofdpersonage leeft haar hele leven in de schaduw van haar moeder, een ontevreden actrice die er prat op gaat zo min mogelijk calorieën per dag te eten. Zelfs wanneer haar moeder overlijdt voelt de ik-persoon zich nog steeds nooit goed genoeg. Ze blijft alleen achter met haar vader, die zijn patiënten in de psychiatrische inrichting aanraadt hun bezigheden in tijdsblokken in te delen. Dat is ook het advies dat hij zijn dochter meegeeft.

Simpel
De schrijfstijl van Posthuma is helder en simpel. Haar roman leest daardoor als een trein; geen ingewikkelde zinnen, geen literaire stijloefeningen en weinig beeldspraak. Toch weet Posthuma op verschillende momenten juist met haar gewone stijl de kern te raken. ‘Ze had het ook vaak over uitstraling, en vooral over mensen die dat niet hadden. Dat waren verschrikkelijke mensen. Die waren nog erger dan lelijke mensen.’ Onder de oppervlakte weet Posthuma zo een beeld te creëren van de personages die ze opvoert en laat ze tegelijkertijd veel aan de eigen verbeelding van de lezer over door niet in te gaan op de details.

Korte verhalen
Dat Posthuma sterk is in korte verhalen is ook terug te zien in haar debuutroman. Eigenlijk bestaat haar roman uit verschillende in elkaar verweven korte verhalen over het ik-personage. Verschillende levensfases komen voorbij. Het ene moment speelt het zich af op het schoolplein, het volgende gaat het over haar man en eigen kind. Af en toe schept dit wat verwarring maar het houdt je als lezer bij de les. Op de achtergrond speelt de moeder altijd een rol, waardoor het boek uiteindelijk meer over haar gaat dan over het hoofdpersonage zelf. Haar invloed is continue aanwezig en dat maakt Posthuma in het laatste hoofdstuk op een intrigerende manier af.

[Deze recensie verscheen eerder (2016) op CLEEFT]