In Adem vertelt auteur Jaap Lodewijks over de relatie tussen een vader en zijn psychisch zieke zoon. Het boek begint met een kloostergebed waaruit een diepe religieuze nederigheid en afhankelijkheid blijkt. Onduidelijk blijft waarom juist dit gebed als een soort motto wordt gepresenteerd.
Op de achterflap lees je dat Adem een vertelling is, een roman kun je dit boek ook niet noemen. De auteur vertelt zijn verhaal opgedeeld in zeven dagen, mogelijk met een verwijzing naar het scheppingsverhaal. De dagen lijken meer als onderdelen dan als tijdsdimensie gebruikt te worden.
De eerste dag is wat mij betreft de indringendste van het boek. De auteur richt zich tot een toehoorder die gevraagd had over zijn zieke zoon Bas te vertellen. De vader kijkt naar zijn zoon en lijkt te registreren wat hij zegt en doet. Lijkt want even later is hij minder stellig: ‘Zo moet het zijn geweest in het appartement. Dichterbij kan ik niet komen.’
Verderop probeert de vader weer te geven wat Bas denkt. Pake komt langs, niet fysiek, maar in zijn denkwereld. Bas kan opeens adem ruiken, ‘adem die een zoete geur van pruimtabak verspreidt’. Pake is zo sterk geweest, ‘hij had bijna de dood verslagen. Daar is het geheim van de adem begonnen.’
Na geschetst te hebben hoe Bas is geworden zoals hij nu is, spreekt de vader in dag drie tegen zijn toehoorder ‘Ik heb zelden iemand meegemaakt die zo goed kan luisteren als jij. Daar ben ik je dankbaar voor, en ook wel een beetje jaloers op.’ Tja. De wisselende stijl van vertellen begint te schuren, er zit geen eenheid in. Dat breekt zich helemaal op wanneer in de vierde en vijfde dag tussen het vertellen door een soort college over Franciscus van Assisi wordt gegeven en de auteur eigenlijk steeds meer zelf een rol in de vertelling gaat spelen.
De zesde dag over de dood van Bas begint met de overbodige zin ‘Ik ga proberen het slot zo eenvoudig mogelijk te vertellen. Maar ik weet niet of me dat gaat lukken.’ Ik ben bang dat het hele boek een beetje mislukt is. Dat is jammer want het onderwerp, de relatie en liefde tussen een vader en zijn zieke zoon verdient een goed verhaal. Maar ondanks de manier van vertellen kunnen lezers met overeenkomstige ervaringen herkenning en steun in het boek vinden.