Hoe moeilijk kan het zijn? is weer zo'n heerlijk boek van Maven Publishing, de uitgever die zich heeft gespecialiseerd in boeken over menselijk gedrag. Jasper van Kuijk vertelt in dit boek wat er niet klopt aan het ontwerp van heel veel producten en diensten, waardoor het gebruiksgemak ervan een stuk minder is dan het zou kunnen zijn; een ergernis die we allemaal regelmatig hebben.

Het boek toont direct het statement dat een goed ontwerp onzichtbaar is totdat het ontbreekt: de voorkant van de cover staat niet in de leesrichting zoals we gewend zijn (in dezelfde richting als de tekst binnenin en aan de achterkant), waardoor je je er ineens van bewust bent dat er achter de gebruikelijke leesrichting een ontwerp schuilgaat.

Hoe moeilijk kan het zijn? is opgebouwd uit steeds 2 pagina’s per product, dienst of ander item, waarin Jasper vertelt wat de missers ervan zijn en hoe het beter kan. Dat doet hij op een ironische en humoristische manier. Hilarisch, zoals hij bijvoorbeeld het gehannes met een beamer die niet doet wat je wilt, weergeeft in een discussie die in zo’n situatie ontstaat met behulpzame collega’s. Regelmatig kom je ook fraaie neologismen tegen als ‘bloemkoolwijk’ (ingewikkeld woonerf) en ‘verappiseren’ (een bestaande dienst als app aanbieden).

Jasper van Kuijks commentaar beperkt zich niet tot consumentenproducten als paaseieren, rookmelders en auto’s; hij neemt ook zulke uiteenlopende zaken als corporate marketing, formulieren en architectuurrecensies onder de loep. Zo komt bijvoorbeeld het debacle van de Fyra aan bod, waar het fout ging en wat de verkeerde reactie van de NS was, nl. de keus maken om voortaan alleen treinen off the shelf aan te schaffen en niet zelf te ontwerpen en ontwikkelen (wat overigens niet het geval was bij de Fyra – die was uitbesteed). Terwijl de NS nota bene bij een eerdere trein heeft laten zien dat ze dat juist prima zelf kan.

Helaas komt slecht gebruiksgemak niet alleen bij consumentenproducten en -diensten voor maar heeft Jasper daar ook voorbeelden van gevonden in ziekenhuisapparatuur. Toch een verontrustend idee.

Ik heb slechts twee kleine puntjes van kritiek.
1. Bij de bespreking van de micro-USB zegt Jasper dat standaardiseren slecht is voor de introductie van nieuwe oplossingen. Bij het onderwerp ‘ecosysteem’ (bijvoorbeeld een netwerk van producten, software, diensten e.d.) stelt hij dat er daarvoor slechts twee opties zijn: monopoliseren of standaardiseren. In het licht van de eerdere stelling klinkt dat voor mij dat als de antithese van een win-winsituatie.
2. Jasper heeft ook een eigen ontwerp in het boek opgenomen, nl. voor het (nog niet bestaande) digitale privacy kompas. Daarin zou de leesbaarheid van de lettertjes langs de assen verbeterd zijn als die een iets minder zeer lichtgrijze kleur hadden gekregen.

Ik heb Hoe moeilijk kan het zijn? in (bijna) één ruk uitgelezen. Door zijn indeling van 1 onderwerp per 2 pagina’s is het ook bij uitstek geschikt voor op het toilet als leesvoer tijdens de, eh, zitting.