Hoewel het Engelse woord mystery zich vrij eenvoudig laat duiden als mysterie, raadsel, geheim, wonderbaarlijke gebeurtenis, wordt het in de praktijk voor tal van uiteenlopende boekengenres gebruikt. Zo wordt het Engelse misdaadgenre waarbij een moordenaar pas aan het einde van het verhaal wordt ontmaskerd, wel aangeduid als mystery-novel. Maar ook de boeken van horrorkoning Stephen King worden vaak tot het mystery-genre gerekend.

En dan zijn er nog de boekjes Mysteries in Noord Holland, Mysteries in Friesland, Mysteries in Limburg, etc., die de Nederlandse auteur Martijn J. Adelmund tussen 2006 en 2010 schreef.  In aanzet bedoeld om lokale onopgeloste misdaden op smeuïge wijze opnieuw onder de aandacht te brengen.  Een onhaalbaar concept. Vandaar dat Adelmund zijn boekjes vulde met sagen, legenden, (gruwel)folklore, broodjes aap en urban legends, daarmee zijn persoonlijke interesse etalerend.

Een andere journalist, tevens fanatiek liefhebber van bovennatuurlijke en raadselachtige gebeurtenissen, is Stephen King-bewonderaar Ron Puyn die onder het pseudoniem Jack Lance een reeks mysterieuze thrillers schreef. Van zijn hand is nu het boek Wonderlijk maar waar  verschenen bij uitgeverij Suspense Publishing. Een dik boek (511 blz.) waarin Ron Puyn interviews, ooggetuigenverklaringen en reconstructies van wonderlijke, maar ware gebeurtenissen in Nederland en Vlaanderen heeft gebundeld. Het zijn zeer leesbare verhalen, maar aan het waarheidsgehalte dat schrijver en uitgever zo prominent uitdragen, kan getwijfeld worden. Tenzij de lezer bereid is geloof te hechten aan behekste polderhuizen, dingen die spontaan door een kamer zweven, spoken, reïncarnatie, de magie van een Indiaanse tovenares, duiveluitdrijving, de kracht van vervloekingen, ufo’s, een liefdesleven dat in de sterren staat geschreven, spirituele detectives, duistere magiërs en vampiers.

Ron Puyn heeft in zijn boek tientallen korte verhalen opgenomen die draaien rond onverklaarbare, mysterieuze zaken waar we allemaal wel eens over gelezen of van gehoord hebben. Hij doet dat op aansprekende manier, hier en daar soms humoristisch, maar hij mist de overtuigingskracht om de wantrouwige lezer in zijn waarheden te doen geloven. Verder is er voor de liefhebber van crime weinig tot niets te beleven. Daar waar Martijn J. Adelmund in zijn reeks boekjes nog aandacht besteedde aan mysterieuze, onopgeloste misdaden zoals de moord op prostituee Magere Josje van de Wallen of de verdwijning van Tina Akersloot uit Haarlem, daar laat Ron Puyn de misdaad vrijwel geheel liggen.

Daarom is Wonderlijk maar waar  een boek geworden voor mensen die in wezen juist willen blijven geloven in mysteries, die willen geloven dat er ufo's bestaan, die willen geloven dat een echt spook voor angst zorgde op de set van de Nederlandse griezelfilm 'Doodeind', die willen geloven dat een dodelijke Witte Dame rondwaart in de grotten van Maastricht. Kortom, geloof en bijgeloof zijn vereisten voor het op juiste waarde inschatten van de verhalen. Dat neemt niet weg dat Ron Puyn, alias Jack Lance, een vlotte verteller is die de lezer zeker weet te vermaken. Mysteries blijven leuk, ook als ze volgens overleveringen waar zijn.