Hij had altijd gedacht dat hij in bijna tachtig jaar enig uitsluitsel zou krijgen over de vraag waartoe je eigenlijk op aarde was. Maar nu wist hij dat het leven je voor de gek hield. Dit is een citaat uit het mooie boek van de jeugdjaren van Joachim Fest en over zijn vader, een leraar in Berlijn. Hitler komt aan de macht en veel veranderd er in de maatschappij. Fest verzet zich koppig tegen de nieuwe maatschappij en wordt zelfs ontslagen door de rector. Mensen die te vertrouwen waren veranderen plots van gedachten en waaien met de nieuwe wind mee. Sommigen om hun hachje te redden en anderen uit opportunisme. Het is een moeilijke tijd voor mensen die hunzelf willen zijn. Het is een zeer mooi boek, met als enig nadeel dat er veel passages in voorkomen die verwijzen naar muziek en literatuur en enige kennis is wel aan te raden. Ik heb deze stukken overgeslagen. Dit boek is vooral bijzonder belangrijk over hoe een man die zijn rug recht hield alsnog de kracht vond om tegen alle redelijkheid in toch zijn weg wist te vinden.