Oksana van Donald Niedekker is onlangs op de shortlist van de Fintro Literatuurprijs terecht gekomen. Het is verschenen in 2016 , maar heeft tot nog toe weinig bekendheid gekregen. Dat is onterecht, het is echt een bijzonder boek.

De Oekraïense Lena groeit op in een dorp vlakbij Tsjernobyl. Haar ouders zijn verdwenen na de ramp en ze wordt opgevoed door haar liefdevolle oma, maar wel in armoedige omstandigheden. Haar carrière als ballerina wordt abrupt afgebroken wanneer ze een ernstige blessure oploopt. Vanaf dat moment gaat het bergafwaarts met haar; ze valt in handen van mensenhandelaars, wordt seksslavin, ontsnapt aan dat leven en komt terecht in Duitsland en Polen. Dansen en ballet blijven haar troosten en afleiden van een treurig bestaan.

Toch wordt het boek nergens een tranentrekker. De gruwelijkheden die ze meemaakt worden nooit expliciet beschreven, maar de lezer begrijpt wat er gebeurd moet zijn. Niedekker neemt zijn lezers mee in korte, impressionistisch aandoende hoofdstukken. De ondertitel - een ballet - vind ik passend; het is alsof je naar een klassiek ballet zit te kijken in dit boek. De decors wisselen, de dansers vertellen het verhaal. In het ballet van Oksana is Lena wèl de eerste solist die ze vanwege haar blessure nooit heeft kunnen worden.

Een citaat:
"En wie ogen heeft om te zien wat wij daar deden en waarover u in het boek Hosea kunt lezen onvrijwillig deden, onvrijwillig en gratis, zodat het boek Hosea bij onze werkelijkheid een sprookje is."

Oksana is een eerbetoon aan de overleden vriendin van Lena, zij staat symbool voor vrouwen die slachtoffer geworden zijn van mensenhandel. Het gaat in het boek over verlaten worden en weer verder gaan, over tegenslag en over onrecht. Daar tegenover staat de lichtvoetigheid van een ballet. Dat lijkt een onmogelijkheid, maar Niedekker is erin geslaagd om het geloofwaardig neer ye zetten. Lees dit boek dus, het heeft de kwaliteit om een prijs te winnen!