Het debuut van Naïri Nahapétian had niet beter getimed kunnen worden: op het moment dat als een domino-effect de bevolking in het Midden-Oosten het vertrek van haar autocratische leiders probeert af te dwingen en de wereld angstig toekijkt, ligt haar Iraanse thriller Achter gesloten deuren in de boekenwinkel. Iran (Islamitische republiek sinds 1979) is het zevende land waar heersers van de oude Arabische orde onder druk zullen opstappen, volgens roerige weddenschappen die vorige week nog bij Britse en Ierse wedkantoren werden afgesloten. 'Rien ne va plus!' Maar voorlopig bevinden we ons in Achter gesloten deurennog in het Teheran van 2005, veertien dagen voor de nieuwe verkiezingen.

Leila Tabihi, islamitisch feministe en dochter van de in 1979 vermoorde ayatollah Tabihi, probeert zich al jaren kandidaat te stellen voor de presidentsverkiezingen. Een utopie in Iran, een land waar de sharia wordt toegepast. Leila ontfermt zich over de jonge journalist Narek Djamshid, die op 4-jarige leeftijd Iran ontvluchtte en na 23 jaar terugkeert om de verkiezingen te verslaan. Door een ongelukkig toeval wordt in hun nabijheid de revolutionaire rechter Kanuni vermoord. Leila en Narek worden gearresteerd maar snel weer vrijgelaten. Narek moet zijn Frans-Iraanse paspoorten inleveren en kan Iran niet verlaten. Leila wordt gedwongen haar presidentskandidatuur in te trekken. Terwijl Narek een beeld tracht te krijgen van het hedendaagse Iran, wil Leila de moordenaar van rechter Kanuni vinden om in ieder geval Narek vrij te pleiten. Collega en ex-minister Mirza Mozzaffar helpt haar, al is hij als onverbeterlijke rokkenjager gauw afgeleid.

Om u direct uit de droom te halen: Achter gesloten deuren is geen thriller. Er ontbreekt namelijk een belangrijke basisvoorwaarde: spanning! Sympathiek zijn Nahapétians duidelijk goede bedoelingen om ons westerlingen in een notendop alles over haar vaderland te willen vertellen, maar het thrilleraspect is verwaarloosbaar. De moord is bijzaak en we worden via steeds nieuw opduikende personages overvoerd met Iraans-Perzische zaken. Van chadors tot politiek-religieuze leiders en alles ertussenin. Onze onbekendheid met Iraanse terminologie bemoeilijkt het lezen, evenals het moeten opzoeken van namen en betekenissen via verklarende woordenlijsten achterin, waarbij je soms ook nog tevergeefs heen en weer bladert. En waarom moeten bepaalde ingewikkeldheden in nogal wollig en verhullend taalgebruik tot de lezer komen? Je kunt er niets mee en ze roepen nauwelijks emotie of vragen op. Het gevolg is een onvoldoende klik met de karakters. Nahapétians Iraanse stoomcursus van 238 pagina's springt van de hak op de tak en bewandelt te veel zijpaden. Jammer, een gemiste kans!

Voor Achter gesloten deuren moet je redelijk bekend zijn met de Iraanse geschiedenis. Wat je daarbij voor lief moet nemen is breedvoerig en omslachtig taalgebruik: typisch Iraanse trekjes, dát weer wel. Want het verhaal leert ons dat Taarof 'uitvoerige beleefdheidsgebruiken' zijn en dat Takiyya 'een door sjiitisch geloof geoorloofd en verhullend taalgebruik' is. Nahapétian kreeg haar schrijfstijl met de paplepel ingegoten.