Barber van de Pol kennen we allereerst als een van de meest bekende vertalers van Spaanstalige literatuur. Ze is vertaalster van onder andere Cervantes en Borges, maar ook van Melville’s Moby Dick. Naast haar werk als vertaalster schreef ze ook al verschillende essays, kinderboeken en romans, waaronder Zingen is geluk. Haar nieuwste roman Hemelse dieren verscheen in 2017 bij Lebowski Publishers.

Hemelse dieren gaat over de beschaafde Nootje en haar grote liefde, de onbezonnen kunstenaar Terry Bommeljé. Terry wordt steeds bekender en hartsvriendin Jet komt al snel roet in het eten gooien in het door Nootje opgebouwde paradijs. Nootje is een beïnvloedbaar personage, naïef en een denker. Terry is onbezonnen en vooral irritant onverschillig. Hun relatie is vooral onevenwichtig te noemen en daardoor heeft Jet, waar de lezer eigenlijk geen hoogte van krijgt, vrij spel.

Het boek leest moeilijk, niet alleen vanwege de lastige zinsconstructies maar ook omdat Van de Pol weinig zegt met heel veel woorden. Liefst ook nog erg moeilijke woorden en zinnen, die niet per se in dienst van het verhaal staan maar eerder lijken te dienen om de woordenschat tentoon te spreiden en dat zit de lezer vooral in de weg. “In de jaren dat ze haar vriendin nu kent, heeft Jet heel wat dromen aangehoord, allemaal full colour en vol vervormde actualiteit en concretiseringen van wat in feite ruis of mentaal afval was.”

Daarnaast haalt de auteur de lezer constant uit het verhaal door hem rechtstreeks aan te spreken. Van de Pol is natuurlijk zeker niet de eerste auteur die dit doet, maar het commentaar van de auteur stoort. Commentaar op de personages, wat ze doen, maar ook op wat de auteur wel of niet doet en waarom.

“Het lijkt wel een gemakzuchtig staaltje uitschrijverij. Een lezer heeft recht op de informatie waartoe personages aanleiding geven, al hoeft die niet per se met respect omkleed te zijn. Objectief gezien is er geen reden waarom Terry en Nootje wel een achtergrond zouden meekrijgen en Jet niets daarvan. Ook zij heeft bij haar dood recht op een overzicht van haar levensfeiten voor zover ze ertoe doen. Help! Hierbij dan, naar vermogen.”

Of: “Geduld. Ze maakt zo haar opwachting weer, maar wel via een logisch opstapje, we hebben het er eerder over gehad: anders rammelt het verhaal.” Maar rammelen doet het verhaal toch wel. Aan enige verhaallijn is in elk geval geen touw vast te knopen en de wisselingen in perspectief maken het vaak onduidelijk wie of wat bedoeld wordt met de zoveelste ‘ze’ die voorbij komt.

Al met al is Hemelse dieren een interessant experiment voor literatuurwetenschappers om zich eens over te buigen, maar voor het leesplezier hoef je het boek niet ter hand te nemen, zeker niet als je als lezer liever een boek leest waarbij je zelf de kans krijgt te reflecteren in plaats van alles voorgekauwd te krijgen door de auteur.