Zoals iedereen kreeg ik op school de feitjes geleerd over de vaderlandse geschiedenis. Het is de opsomming van jaartallen die eigenlijk het raamwerk van de geschiedenis vormen. Maar hoe het leven in vroegere tijden precies was, dát kreeg je bijna niet onderwezen. Schrijver Ashe Stil doet in Het onderwaterschip wél een poging om - in zijn geval - de Gouden Eeuw te doen herleven.

Feitelijk gaat het hier om een historische streekdetective. Dus behalve dat we een duik in de tijd maken, is het boek een detective met een sterk plaatselijk karakter. Het Onderwaterschip neemt ons mee naar het Amsterdam van de zeventiende eeuw met zijn herenhuizen voor de rijken en zijn achterbuurten. Deze roman is doortrokken van het leven aan het IJ en de frequente opstootjes in de stad. Het gaat hierbij om een politiek steekspel met als inzet een geheime formule die doorslaggevend kan zijn in de volgende oorlog met Engeland. Hoofdpersoon is de waterschout Willem Lootsman die eigenlijk een speelbal blijkt te zijn door verschillende intriges.

De opzet van het boek schiet helaas nog wel eens te kort. Het gebeurt wel erg vaak dat de formule in handen van Lootsman komt, weer geroofd wordt en dat het avontuur van voren af aan begint. Daarnaast is er een moordmysterie dat naar verloop van hoofdstukken wegkwijnt en alleen op het eind weer herleeft. Ook de poging om de Gouden Eeuw te doen herleven slaagt slechts gedeeltelijk. Verschillende aspecten van het leven van toen krijgen nauwelijks of geen verduidelijking. Misschien dat ik deze voorkennis had kunnen vergaren uit de negen boeken over Lootsman die Stil eerder schreef. Daarmee blijft Het onderwaterschip helaas in het middelmatige steken.