Deel 3, van wat ik dacht het laatste deel te zijn in deze romanreeks. Lezers die dit boek tot het einde zullen uitlezen, zullen beter weten. Die dekselse schrijver toch!

In Stanny, een stil leven net als in Het schismatieke schrijven volgen we Constant Van Stokken doorheen zijn jonge en volwassen leven en zijn kennismaking en niet zo zachtzinnige ontmoeting met Erik, die ongeveer dezelfde leeftijd heeft. Nog steeds kijken we mee in het leven van de schrijver maar wel afwisselend door zijn eigen ogen en die van Stanny, die het maar moeilijk heeft te verduren met die Erik, die hem samen met een groep vrienden pest als hij van het ter dood veroordeelde dorp Wilmarsdonk (t.v.v. de uitbreiding van de Antwerpse haven) naar Kapellen verhuist. De neergang van dit personage is bijna onvermijdelijk: als in zijn jeugd zijn moeder bedlegerig wordt en zijn vader, een alcoholicus, niet naar hem omkijkt, moet hij zichzelf maar zien te beredderen. De afbraak van zijn dorp raken hem en zijn vader enorm. Hij vlucht weg in een fantasiewereld en wordt verliefd op camions, vrachtwagens dus, maar dit is een oer-Vlaams boek welteverstaan. En dan is daar vriend des huizes, oom Leon Van Riel, met zijn sterke verhalen. In de loop naar het tweede verhaal is er een versnelling in het volwassen leven van Stanny als hij van de familie van zijn moeders' kant een onverwachte erfenis krijgt maar daar niet veel beter van wordt en in hetzelfde psychiatrische opvangtehuis belandt als waar Erik ondertussen aan het werk is. De schrijver die dit werk ook in de echte wereld uitoefende, beschrijft met veel finesse de taferelen die zich in die jaren in zo'n aftands door broeders gerund tehuis afspelen en wat voor hel dit juist was. De stemmen in het hoofd van Stanny volgen mee met hem en zullen hem tot op het einde van zijn leven begeleiden.

Wat de schrijver doet in dit laatste deel, is echt wel 'raar'. Van al wat Stanny overkomt, neemt hij de schuld als het ware op zich, of legt hij het toch op het personage dat hem moet voorstellen. Vandaar dat 'schismatieke' in de titel ook waarschijnlijk, dat zal wijzen op de breuk in het leven van Stanny, op de breuk tussen Stanny en Erik, op de breuken tussen verschillende karakters die allemaal de nodige miserie in hun leven meemaken.

Nee, echt vrolijk gaat het er in deze trilogie niet aan toe, moet ik toegeven. Toch zijn de verhalen en de anekdotes soms echt hilarisch, en beschrijven ze maar al tegoed de vroegere tijd in deze Vlaamse dorpen en gemeenten. Zeker uit de mond van Leon Van Riel kom je heel wat straffe zaken te weten. Deze romankroniek gaat over staminees, kermissen, de oorlog en het zothuis. En je Vlaams wordt sowieso opgefrist. Zo sappig zal je het - zeker als Nederlander - nog niet dikwijls hebben gehad. Een mengelmoes van stemmen leidt je doorheen de jaren van de voorbije eeuw tot in de jaren '90. Maar pas op: de schrijver heeft je op het einde goed liggen! In een naschrift beloven hij en de uitgeverij namelijk nog een epiloog...