In ‘Het meisje en de Geleerde’ volgt kunsthistorica en schrijfster Gerdien Verschoor het pad dat deze twee schilderijen hebben afgelegd van hun ontstaan tot ze worden geschonken door de Poolse gravin Karolina Lanckorońska. Het is een helder en gedetailleerd verhaal waaruit duidelijk blijkt dat er immens veel onderzoek aan voorafgegaan is. Het extra beeldmateriaal dat in het midden van het boek terug te vinden is, is een enorme meerwaarde om een beeld te vormen bij de paleizen en eigenaars in wiens gezelschap Rembrandts schilderijen vertoefden. Al vind ik het fijner als de afbeeldingen bij de desbetreffende passages in het boek staan. Desondanks ben ik lichtjes teleurgesteld in dit boek, vooral omdat ik er met de verkeerde verwachtingen aan begonnen ben.

Uit de synopsis dacht ik te kunnen afleiden dat de focus van dit boek op de schilderijen, en de reis die ze hebben afgelegd, zou liggen. Het zwaartepunt leek eerder bij het leven van de laatste eigenares van de schilderijen, gravin Lanckorońska, te liggen. Zelfs de eerste hoofdstukken – waarin de eerste omzwervingen van de schilderijen worden besproken – worden afgewisseld met biografische hoofdstukken over Karolina. Hier begon ik al een vermoeden te krijgen dat dit boek niet helemaal zou zijn wat ik ervan verwacht had. Dat Karolina een wonderbaarlijke vrouw was die heel wat beproevingen heeft moeten doorstaan staat buiten kijf, maar dit boek was voor mij uiteindelijk meer haar biografie Karolina dan een boek over de schilderijen.

Een aanrader voor iedereen met een interesse in geschiedenis. Vooral de Poolse geschiedenis komt in veel detail aan bod.