Dit boek kocht ik bij Afûk, het centrum voor de Friese taal, waar ze ook een afdeling hebben over "kleine talen", want het Fries valt ook onder die kleine talen. Dit boek lag in de ramsj en gaat over kleine talen. Volgens de flaptekst gaat de schrijfster met man en kinderen in een camper door Europa om aan den lijve te ondervinden wat de status is van de "kleine talen" van Europa en wat er nog van over is.
Ik had verwacht dat het zou gaan over de kleine talen en hun positie binnen de gemeenschap, wat je er nog van kunt vinden op straat en zo, met voorbeelden van hoe de talen zich de afgelopen tijd hebben ontwikkeld, hoe het historisch zo is gegroeid. Ik had een boek over taal verwacht, maar dat bleek het dus niet te zijn.

Het boek gaat over de hoofdpersoon Helen, haar man (een kunstenaar) en twee jonge dochters, die hun leven in Londen achter zich laten en met een camper door Europa trekken. Het hoe en wat van het rijden met de camper, het zoeken van een goede overnachtingsplek en het gejengel van de kinderen neemt een veel grotere plaats in dat de tekst over de talen.
Op zich zou dat nog wel aardig kunnen zijn, maar al snel begon ik me te ergeren aan de hautaine houding van de schrijfster ten opzichte van de "buitenlanders", de niet-Engelse mensen die ze onderweg tegenkomt. Ze voelt zich duidelijk veel te goed voor die mensen, hun cultuur en gebruiken, hun tradities vindt ze overduidelijk stom, achterlijk, debiel (en dat niet op een grappige manier). Ook lapt ze de wet aan haar laars en is ze verontwaardigd als mensen daar iets over zeggen (bijvoorbeeld bij de zoveelste keer dat ze de camper illegaal ergens parkeren voor een overnachting). Bij hun tegenslag denk ik dan ook "net goed, kreng!"

Zoals ik al schreef, kom je over de "kleine talen" weinig te weten. De schrijfster lijkt hierover weinig kennis te hebben. Bijvoorbeeld, ze bezoekt wel Friesland, want het Fries is een "kleine taal", maar rept met geen woord over de bijzondere positie van het Bildts, een niet-Friese taal die in Friesland wordt gesproken en door Fries wordt omgeven. Met anderhalf jaar onderweg zijn kun je ook niet spreken van tijdgebrek om hiernaar onderzoek te doen.
Uiteraard - of bijna uiteraard- is anderhalf jaar niet voldoende om alle "kleine talen" van Europa te bestuderen, want het zijn er heel erg veel en dat zou ook niet in één boek passen. De keuze die is gemaakt lijkt meer op toeval te wijzen dan op een goede voorstudie of een duidelijk plan van aanpak. Daarom is een vergelijking tussen de situatie en status van de talen niet mogelijk, dat wordt dan ook achterwege gelaten, sowieso zit er weinig lijn in het boek, het is een dagboek van een lange reis met een hoop van de hak op de tak anekdotes. De conclusie van het boek is een uiterst persoonlijke overweging van de schrijfster, die echter nog steeds niet doorziet dat haar gevoel van ontheemdheid vooral te maken heeft met haar arrogante houding ten opzichte van de vreemde culturen.

Het is jammer, de "kleine talen" hadden een veel beter boek verdiend.