Een tijdje geleden alweer las ik dit boek samen met Hanneke en Prowisorio, en al krabbelend over en weer wisselden we onze indrukken uit. Die waren grotendeels wel positief, maar heel super vonden we het boek niet. Naar mijn idee is Mutsaers in haar essays - met name in Kersenbloed - beter op dreef. Daarin is ze net zo maf, eigenzinnig en grillig als in haar romans, maar het wordt - anders dan in Koetsier Herfst - nergens te veel. Misschien geven essaybundels beter de ruimte aan de beweeglijkheid van Mustaers geest. Misschien is Mutsares brein wel te springerig voor romans, omdat je in romans toch een plot verwacht en die plot bij haar al snel wordt verstoord door al die invallen die over elkaar heen buitelen. Ik weet het niet.

Toch heb ik mij met Koetsier Herfst ook wel weer vermaakt. Het boek draait naar mijn idee vooral om het recht op eigenzinnige verbeelding, hoe radicaal ook, en om hoe te handelen als je door die verbeelding en je overtuigingen buiten de consensus staat. De hoofdpersoon bijvoorbeeld was ooit in rouw gedompeld door de dood van zijn kat, en is bijna verliefd op zijn Nokia-telefoon. Allemaal volgens de conventies nogal ongewoon of zelfs belachelijk, en dat weet hij, maar hij claimt wel het recht te mogen voelen wat hij voelt. Zijn geliefde is fanatiek vegetarier en dierenactiviste, gaat daarom over haar nek bij elk conventioneel restaurant dat ze tegenkomt, en bewondert bepaalde gedichten van Bin Laden. Eveneens nogal ongewoon, evenals de plasseks die ze met haar manlief heeft en het voortdurende gemasturbeer van manlief, maar ook zij claimt het recht te mogen voelen wat ze voelt. En Mustaers zelf komt in al haar boeken steeds met behoorlijk onconventionele standpunten, zinnen en invalshoeken. Het ´gewone´ vindt ze te makkelijk en te weinig uitdagend, haar stijl is een voortdurend pleidooi voor het ongewone.

Die ongewoonheid en het radicale pleidooi daarvoor vond ik wel mooi. Ook mooi vond ik dat die ongewoonheid niet heilig wordt verklaard of als onproblematisch wordt geschetst. Het radicale dierenactivisme is bijvoorbeeld niet vol te houden voor de hoofdpersonen, de radicale vegetarische standpunten al evenmin. Ook de liefde tussen de hoofdpersonen kan in deze wereld geen stand houden, vermoedelijk o.a. omdat beide personages te zeer buiten de conventies staan en dat niet eindeloos kunnen volhouden. Maar aan de andere kant heeft die liefde ook wel iets bewonderenswaardigs, en dat radicale dierenactivisme eigenlijk ook wel. En de eindeloze plasseks en masturbatiepassages zijn vermoeiend om te lezen, maar het is voor de lezer weer eens wat anders dan conventionele seks, en in die zin wel weer een prettige afwisseling.

Ik heb mij kortom best vermaakt met dit boek, ook al werd de originaliteit ervan mij soms wat te veel. En het pleidooi voor onconventionele verbeeldingskracht beviel mij zelfs prima. Dus ik ben wel weer tevreden dat ik dit boek gelezen heb.