Een trieste levensgeschiedenis in De onderwaterzwemmer

P.F. Thomése schreef met De onderwaterzwemmer een boek dat gewaardeerd werd door de experts in De Wereld Draait Door. Hij beschrijft het verhaal van Tin, een jongen die op jonge leeftijd zijn vader verliest. Thomése vertelt het trieste verhaal van Tin, op een indrukwekkende, rauwe manier. Daarmee maakt hij De onderwaterzwemmer tot een aangrijpend boek.

Fin verliest zijn vader wanneer hij samen met zijn vader de rivier over probeert te zwemmen. Hij wordt, door een paar andere bewoners, teruggebracht naar zijn moeder, maar hij ziet zijn vader niet weer. Jaren later gaat hij met zijn vrouw, Vic, naar Afrika. Zij heeft daar een albino 'geadopteerd' en wil die jongen ontmoeten. Tijdens die reis wordt Tin bang; hij is bang dat de geschiedenis zich herhaalt en dat hij weer een dierbare kwijt gaat raken. Hij heeft zichzelf altijd de schuld van de verdwijning van zijn vader gegeven en dat wil hij nu rechtzetten. Kan hij zijn onheilspellende voorgevoel tegengaan?

Thomése heeft voor een boeiend thema gekozen in De onderwaterzwemmer. Hij stelt schuldgevoel en de gevolgen daarvan centraal, door Fin zichzelf schuldig te laten voelen. In het begin van het boek uit dit schuldgevoel zich maar een beetje, maar naar mate het verhaal vordert, neemt het schuldgevoel en de schuldvraag grotere vormen aan. Tin wordt steeds overtuigder van het feit dat hij schuldig is aan alle verdwijningen en hij vindt het terecht dat zijn familie hem de rug toekeert. Een ingrijpend en zeer triest besef. Thomése weet dit niet alleen op de lezer over te brengen, hij weet de lezer er in mee te trekken, deelgenoot te maken. De triestheid overheerst, wordt meester over de lezer.

De opbouw van het boek is mooi. Het boek is ingedeeld in drie delen. In het eerste deel is Tin een jongen van elf jaar en verliest hij zijn vader. Het tweede deel beslaat het deel van Tins leven met Vic in Afrika. Het laatste deel beslaat het laatste stukje uit het leven van Tin. Hij is een oude, grijze man en leeft zijn laatste levensdagen. De lezer ontdekt de gevolgen van hetgeen in Afrika is gebeurd en merkt in dit deel het effect van Tins leven op Tin. Door deze opbouw worden de trieste elementen uit het leven van Tin benadrukt. Dit ondersteunt het thema, maar maakt het boek wel een beetje zwartgallig. De mooie momenten uit het leven van Tin verliezen hun kracht op deze manier. Het einde van het boek is dan wel weer een lichtpuntje in het verhaal. Net op het moment dat de lezer denkt dat het einde nabij is, lijkt er toch weer een uitweg gevonden te zijn. Het open einde is dan ook zeer gepast.

De onderwaterzwemmer is een boek dat niet zomaar even tussendoor gelezen moet worden. Het bevat een verhaal waarover gedacht moet worden. De schuldvraag binnen het verhaal maakt indruk, de opbouw van het boek ondersteunt het thema. Waar het verhaal af en toe wat zwartgallig is, maakt de schrijfstijl van Thomése wel weer indruk. Zinnen met diepere betekenissen en de vele verwijzingen naar de onderwaterzwemmer geven het boek een extra waarde. Thomése heeft met De onderwaterzwemmer zeker een mooi boek neergezet, maar met wat meer aandacht voor de positieve kanten van het leven, zou het boek nog meer waarde krijgen!