Unknown van Mari Jungstedt is ook bekend onder de titel The Inner Circle. Het is het derde deel in de Anders Knutas serie en prima te lezen zonder voorgaande delen gelezen te hebben.

Op het Zweedse eiland Gotland gebeuren de laatste tijd vreemde dingen. Het begint met een verdwenen paardenhoofd en al snel valt het eerste menselijke slachtoffer. Detective Superintendent Anders Knutas en journalist Johan Berg gaan – afzonderlijk van elkaar – op onderzoek uit.

De lezer wordt de hele tijd lastig gevallen met de slaapverwekkende privé sores van Johan Berg. Het persoonlijke leven van Johan en zijn vriendin Emma zou werkelijk niet minder interessant kunnen zijn. (Misschien is dit anders voor lezers die de eerste twee delen gelezen hebben?) Hun relatie heeft verder ook helemaal niets te maken met de rest van het boek. Elke keer als Jungstedt weer overschakelt naar de romantische problemen van Johan en Emma komen er herinneringen aan Deborah en Simon St. James uit de Lynley Mysteries van Elizabeth George bovendrijven: hun karakters en relatie zijn net zo gezapig, overbodig, nodeloos gecompliceerd en irritant. Het helpt ook niet echt dat de dramatische liefdesgeschiedenis van Johan en Emma wordt beschreven alsof er een boodschappenlijstje wordt opgesteld.

Dat is eigenlijk het grootste euvel. Jungstedt beschrijft dingen op de meest afstandelijke, matte manier. (Dit probleem zou overigens ook bij de vertaling kunnen liggen). Hierdoor worden de karakters amper karakters, met Knutas als uitzondering. Er is in de vertelkunst een regel: “show, don’t tell.” Dat betekent dat je als auteur zoveel mogelijk dingen - gedrag, gevoelens, gedachten - toont i.p.v. beschrijft. Anders krijgt de lezer het gevoel dat alles wordt uitgelegd en voorgekauwd. Jungstedt lijkt nog nooit van deze regel gehoord te hebben want Unknown is één en al “tell.” De lezer weet hoe de karakters zich voelen omdat de auteur letterlijk vertelt wat de karakters voelen. Combineer dat met het feit dat Jungstedt’s beschrijvingen nogal levenloos zijn en de meest basale emoties worden ongeloofwaardig. Jungstedt schijnt ook helemaal niet te weten waar ze aandacht aan moet besteden. Dingen die uitgediept hadden moeten worden blijven oppervlakkig; dingen die in twee zinnen afgehandeld hadden moeten worden, worden over verschillende bladzijden uitgesmeerd. Daardoor heeft het boek een hoog bla-gehalte.

Tenslotte worden de moordslachtoffers op rituele wijze toegetakeld en er wordt bloed meegenomen, maar pas aan het einde van het boek bedenkt Knutas dat het misschien wel eens iets te maken zou kunnen hebben met religie. Nee, zou je denken? Fictie is nogal dol op plotselinge openbaringen (gedegen detectivewerk is niet zo spannend), maar dit gaat wel heel ver. Het is geen goed teken als de hele politie moet worden afgeschilderd als idioten om één iemand slim te laten lijken.

Het enige lichtpuntje is de low-key charme van Knutas. Zijn personage is dan ook de reden dat het boek twee sterren heeft gekregen en niet maar één.

Dit boek is een zeperd. Ook een afrader voor liefhebbers van Scandinavische crime, want er zijn veel betere boeken in dit genre.