Ik heb nog nooit zo vaak het woord “olifactorisch” gebruikt zien worden als in deze internationaal gelauwerde roman van Patrick Süskind. Sterker nog: ik was voor dit boek dit woord misschien nog nooit tegengekomen en weet al evenmin wat het betekent. Niet dat ik geen vermoeden heb, want dat het iets met reuk en geur te maken had, lijkt me duidelijk. Want tenslotte gaat Süskind’s hele boek daar over.
“Het parfum” vertelt het verhaal van Jean-Baptiste Grenouille, een Franse wees uit halverwege de 18e eeuw, die een opmerkelijke reukzin blijkt te hebben, dit terwijl hij zelf volstrekt geurloos is. Hij werkt zich op tot gezel van een Parijse parfumier en vertrekt hierna naar de parfum-hoofdstad Grasse, met als doel het ultieme parfum te maken. Dat daar een paar meisjes voor moeten sterven is voor hem een bijkomstigheid.
Süskind vertelt het verhaal gedegen en gedetailleerd. Soms overdreven gedetailleerd, bijvoorbeeld als hij weer een eindeloze opsomming op de lezer loslaat van parfumsoorten of de bereiding ervan. Opvallend is verder de afstand die hij blijft houden tot Grenouille, waarvan hij niet onder stoelen of banken steekt dat hij hem een misselijk mannetje vindt, een “teek”.
Het verhaal zelf is meeslepend, en soms zelfs zo buitenissig, dat het wel iets lijkt op het magische realisme van bijvoorbeeld een Garcia Marquez. Bijvoorbeeld de kostelijke episode over Markies Espinasse, die in Grenouille het bewijs ziet voor zijn theorie dat de aarde een kwaadaardig gas verspreidt (“Fluidum Letale”) en dat daarom al het leven (de bloemen, de planten, de dieren) tot doel hebben zich zo ver mogelijk van de aarde te verheffen. Al even surreëel is de ontknoping van de roman, die zo bijzonder is dat ik die hier zeker niet ga verklappen.
Een bijzonder verhaal dus, maar is het ook een goede roman? Ik moet zeggen dat het verhaal me boeide, maar of de kwalificaties “verpletterend debuut” en “adembenemend groteske historische roman” op de achterflap terecht zijn, waag ik toch wel te betwijfelen. Desondanks zeker een goed boek!