De polyglotte geliefden
Mijn vader is een Spanjaard en mijn moeder een Italiaanse. Maar ik woon al vanaf mijn zevende in Zweden, aldus Max. Dat is polyglot zijn.De male gaze wordt subtiel in praktijk gebracht door een vrouw en bekritiseerd. De schrijfster verplaatst zich in hoe de man naar de wereld kijkt en in het bijzonder hoe hij naar vrouwen kijkt. De Westerse man wel te verstaan. Twee van de drie delen in het boek dragen de naam van een vrouw, Ellinor en Lucrezia. Het ertussen liggende hoofdstuk heet Max. Max Lamas verbindt de personages en de thema’s. Hij is de schrijver van een verbrand manuscript en zijn zoektocht is eigenlijk de zoektocht naar de zin van zijn bestaan, naar het vervullen van zijn verlangens.
Ellinor Mannen liegen om te beschermen. Met vrouwen moet je oppassen, zo waarschuwt de blinde zieneres Mildred (waar kennen we dat beeld van? ) Ellinor. “Maar toen maakte Mildred een vreemd gebaar met haar hoofd, alsof ze opeens doorhad dat ze praatte met iemand die geen benul had van polyglotten, vervloekingen of manuscripten”. De drie hoofdthema’s van de roman. “Waar ze boeken verbranden, verbranden ze uiteindelijk ook mensen” zegt Calisto Rondas, cultuurjournalist en de partner van Mildred Rondas, paranormale verschijnselen. “Niet alles draait om seks” zegt Ellinor tegen Calisto, waarop hij antwoordt: “Ja, er zijn ook andere dingen. In het leven”.
Max Vrouwen als bossen zeewier op de bodem van de warme wateren, Poseidonias, ze golven met de stromen heen en weer. Het beeld komt later in het boek terug. Max, de schrijver, die van mening is dat de Romaanse talen zich uitstekend lenen voor perversies, het Zweeds totaal niet. Mooie beeldspraak : Het was net of mijn hart niet gehoorzaamde aan mijn ademhaling, maar flapperde in de wind… .”Wanneer hebben we weer seks?” vroeg hij zijn vrouw op de man af….Max die worstelt.
Lucrezia Ze heeft een noodlottige zomer met Max doorgebracht in Tolentino en heeft geld nodig om het palazzo van de familie in stand te kunnen houden. Beste Max, Ik neem aan dat je je mij nog herinnert….Ik heb honderdduizend euro nodig. Lucrezia vertegenwoordigt het effect van de male gaze bij uitstek. De spiegels in het huis laten haar telkens weer zien hoe lelijk ze is. Ondanks haar geprivilegieerde status (van adel), voelt ze zich in alles de mindere. Haar grootmoeder: “Je moet op het ergste voorbereid zijn, Lucrezia. Je hebt het talent van je moeder en dat betekent geen talent. Het maakt niet uit hoe je eruit ziet. Een vrouw kan een man altijd vreugde schenken”. Het beeld van de verhoudingen in een adellijke familie tussen de vrouwen onderling en de man die gedoogd wordt.
De eerste tien bladzijden van met name dit hoofdstuk vind ik stijf, misschien vooral stijf vertaald, maar dat kan ik niet beoordelen. Een stijllbreuk, anders dan de rest. Stijf, maar ook mijns inziens niet goed vertaald. Misschien kon ze ook wel Chinees (p 127). Een slok water uit de fles nemen ( p 199)volgens mij gaat het om een flesje water. De fles roept bij mij de associatie op van naar de fles grijpen. Aha, kon ik niet nalaten uit te barsten. (p. 201). Er kwam een sluier van verwondering over zijn blik ( p.203).En mi hambre mando yo ( p 264) is volgens mij te letterlijk vertaald met In mijn honger beslis ik. Dat heeft in het Nederlands geen speciale betekenis. Het betekent echter dat de ik ( Max) volkomen vrij is om te beslissen.
Ik ben niet echt gegrepen door dit boek, alhoewel er prachtige passages en rake oberservaties in zitten. Het geheel komt geconstrueerd over en de stijve vertaling maakt het er niet beter op.