Ama bu sorun, sığ milliyetçiliği çok aşan biçim de ve'de kimilerinin yaratmak istediği Türk-Ermeni (ve giderek Türk- Fransız) meydan savaşını geri de bırakarak, evrensel düzey de bir özgürlük, demokrasi ve insan hakları sorununa dönüşmüştü.